Ақпараттық технологиялар. Желілер

ХХ ғасырдың аяғында ақпарат аса маңызды орын ала бастады. Кез-келген салада жетiстiкке жету үшiн ол сала туралы дәл және соңғы ақпараттың қажеттiгi көп кездеседi. Және оның соңғылығы маңызды рөл атқарады. Қазiргi сәтте әртүрлi ақпаратты алудың және берудiң ыңғайлы жолы бүкiл әлемдiк Internet компьютер желiсi болып табылады. Internet ақпараттың технологилар саласында революция жасады деп айтуға болады. Келесi ғасырдың жаңа технологиялары осы революцияның негiзiнде құрылады.
Internet бiр ережеге бағынып жұмыс iстейтiн көптеген компьютерлiк жүйелердi бiр бүтiнге бiрiктiретiн бүкiл әлемдiк компьютерлiк жүйе. Internet коммерциялық ұжым болып табылмайды, ол ешкiмге бағынбайды. Оның дүние жүзi елдерiнде 15 миллионға жуық абоненттерi бар. Әр ай сайын желi көлемi 7-10%-ке көтерiлiп отырады.
Бұрын желi тек тек қана файлдарды және электрондық почтаның хабарламаларын беру ортасы ретiнде ғана қабылданып келсе, қазiргi күнде қорға жетудiң жаңа мүмкiндiктерi қарастырылуда. Екi жыл бұрын ақпараттық қорларға, электрондық архивтерге жету және iздеу мүмкiндiгi бар қаптамалар ойлап табылған болатын.
Компанияларды жылдамдық, арзан бүкiләлемдiк байланыс, бiрiгiп жұмыс iстеудiң ыңғайлылығы, Internet-тiң ерекше дерек қорлары қызықтырады. Олар бүкiләлемдiң желiнi өздерiнiң меншiктi жергiлiктi желiлерiне қосымша ретiнде қарастырады.
Шындығында Internet өзара әртүрлi байланысқан және әртүрлi компаниялардың меншiгi болып келетiн жергiлiктi және бүкiл әлемдiк желiлерден тұрады. Internet-тiң бiр-бiрiне файлдарды, хабарламаларды жiберiп, тығыз байланыста жатқан әр түрлi көлемдегi шағын желiлерден құралған мозайка ретiнде қарастыруға болады.
        
        Кiрiспе
ХХ ғасырдың аяғында ақпарат аса маңызды орын ала бастады. Кез-келген
салада жетiстiкке жету үшiн ол сала ... дәл және ... ... көп ... Және оның ... ... рөл ... Қазiргi
сәтте әртүрлi ақпаратты алудың және берудiң ыңғайлы жолы ... ... ... ... ... ... Internet ... технологилар
саласында революция жасады деп айтуға болады. Келесi ғасырдың ... осы ... ... ... бiр ... ... ... iстейтiн көптеген компьютерлiк
жүйелердi бiр бүтiнге бiрiктiретiн бүкiл әлемдiк ... ... ... ұжым ... ... ол ешкiмге бағынбайды. Оның
дүние жүзi елдерiнде 15 миллионға жуық абоненттерi бар. Әр ай ... ... ... ... ... желi тек тек қана ... және электрондық почтаның
хабарламаларын беру ортасы ретiнде ғана қабылданып келсе, қазiргi ... ... жаңа ... ... Екi жыл бұрын ақпараттық
қорларға, электрондық архивтерге жету және ... ... бар ... табылған болатын.
Компанияларды жылдамдық, арзан бүкiләлемдiк байланыс, ... ... ... ... ... ... қорлары қызықтырады. Олар
бүкiләлемдiң желiнi өздерiнiң меншiктi жергiлiктi ... ... ... Internet ... ... байланысқан және әртүрлi
компаниялардың меншiгi болып келетiн жергiлiктi және ... ... ... ... ... ... ... тығыз байланыста жатқан әр түрлi көлемдегi шағын ... ... ... ... ... АҚШ, ... ... және т.б. еуропа елдерiнiң
ақпараттық қызмет көрсету орындарымен байланыса алады және қызмет көрсету
бағасы ... ... бұл ... ... ... айлық төлемi).
Internet желiсiнiң тегiн архивтерiнен жаңа ғылыми ашылулардан ертеңгi
күннiң ауа ... ... ... ... табуға болады.
Онымен қоймай, Internet бүкiл әлем бойынша арзан, сенiмдi байланысты
қамтамасыз етедi. Әдетте халықаралық байланыста Internet инфрақұрылымдарын
пайдалану ... ... ... ... тура ... байланыстан
арзанырақ түседi.
Электрондық пошта – Internet-тiң ең дамыған қызметi. Қазiргi уақытта
20 миллионға жуық ... ... ... ... бар. Электрондық
пошта бойынша хат жолда жай хат жолдауға қарағанда арзанырақ ... ... жай хат ... мекен-жайға жеткенше апталар, тiптi бiрнеше ай ... ал ... ... ... ... хат ... сағаттың iшiнде
жетедi.
1 ТАРАУ
Internet желiсiнiң жалпы құрылымы
1.1 Компьютерлiк желiлер, Internet ... ... ... және ... ... болуымен қатар олардың арасындағы ақпарат
алмасу мәселесi туды. Ақпаратпен ақпарат ... ... және ... ... ... т.б. арқылы алмасуға болады.
Бiрақ бұл процестiң жылдамдығы өте төмен және ол өте ... ... ... ... алмасу үшiн оларды ... ... ... ... Егер екi ... ... ақпарат алмасу бағдарламасын ойлап тапсақ, онда
қарапайым компьютерлiк желi осы ... Ал ... ... ... ... өте қиын. Пайда болған қиындықтарға қарамай
бiрнеше компьютерлердi ... ... екi ... ... ... ... ... торабын жалғау үшiн арнайы
электрондық құрылғылар және ... ... ... ... ... ... компьютерлiк желi - ол компьютерлер, олардың ... ... және ... ... ... ... бағдарламалар.
Желiге бiрiктiрiлген компьютерлердiң ара қашықтықтарына ... ... ... ... ... торап, радио байланыс, сонымен
қатар спутниктер байланыс үшiн пайдаланылады.
Байланыс тораптарының бiр- ... ... ... ... ... ең төмен - телефондық тораптар, себебi олар
басында телефонмен сөйлесу үшiн ... ... ... олар өте ... ... ... үйде бар. Сондықтан компьютерлiк желiге қосылудың ең ... ... ... ... ... ... ... АТС-те екi абоненттi
қосу үшiн ауыстырып қосу (коммутация) процесi жүредi, сондықтан ... ... деп ... ... ... ... ... тораптар компьютерлер арасында жыл бойы,
тәулiгiне 24 сағат байланыс ... ... ... ... ... ... ... олардың жылдамдығы өте
жоғары.
Компьютерлiк желiлер жергiлiктi және ... ... ... бiр ... ... ғимараттарда орналасқан компьютерлердi
байланыстырады. Ал егер байланысатын ... ... қала ... ... болса, ондай желi бөлiнген деп аталады. Әдетте бөлiнген
желiге бiр компьютер емес, бүкiл ... желi ... ... ... ... бар ... үшiн корпоративтiк желi құруға ... ... ... ... ... желi деп аталады.
Internet ең белгiлi бүкiләлемдiк компьютерлiк желi ... ... жылы ... ... ... ... ... болуына
себеп болған желi ... Ол ARPAnet деп ... ARPAnet ... ... ... ... аап ... авиация шабуылына
шыдайтын, қалыпты жағдайда жұмыс iстей алатын желi құру ... ... ... желi ... шарт Internet құрылымын және жасалу принципiн түсiнудiң бiрден-
бiр кiлтi болып саналады. ARPAnet моделiнде ... бас ... ... ... ... болды. a priori желiсi өте
сенiмдi болып табылды, өйткенi оның кез ... ... кез ... ... ... ... ғана емес ... компьютерлерге де байланыс дұрыстығын
бақылау және жөндеу жауапкершiлiгi жүктелген.
Негiзгi принцип – ... ... ... компьютермен тең
жағдайда байланыса алады.
Деректер алмасу IP– Internet протоколының көмегiмен жүзеге асты. IP
протоколы – желi ... ... және ... Онда ... ... IP – ... ... және қолдану ережелерi, IP желiлiк
пакеттерiнiң сипаттамасы бiрiктiрiлген. Желi тұтынушылар торабынан желiнiң
құрылымы туралы ешқандай деректер қажет етпейтiндей ... Желi ... ... үшiн ... ... IP деп ... “хаттамаға”
салынып “хаттамада” жiберiлетiн мекен-жайды жазып, осы процедуралардан
кейiн шыққан пакеттi желiге жiберу керек.
Бұл ... ... желi ... таң ... ... бiрақ бұған
дейiнгi тәжiрибелер бұл шешiмдердiң дұрыс екенiн дәлелдейдi. Халықаралық
Стандарттау Ұйымы ... for ... ... ... үшiн ... ... ... тұтынушылар күтпедi.
Internet белсендiлерi компьютерлердiң барлық түрi үшiн IP – ... ... таба ... Бұл әдiс әртүрлi компьютердi байланыстырудың
тиiмдi жолына айналды. Бұл жүйе үкiметке де ... ... ... алу ... жүргiзетiн университеттерге де ұнады. Әркiм
өзiне ... ... ... алды және ... басқа түрлi
компьютертерлермен бiрiгiп жұмыс iстеу мүмкiндiгiнен ол тәуелсiз болды.
ARPAnet-тiң пайда болуынан ... ... 10 жыл ... ... ... ... (LAN) пайда болды. Мысалы Ethernet және ... ... ... iстеу станциясы деп аталады. Компьютерлер пайда бола
бастады. Олардың көбiнде Unix операциялық жүйесi орнатылды. Бұл ОЖ ... Internet (IP) ... ... iстеу мүмкiндiге болды. Принциптi
жаңа мәселелер мен оларды шешу мәселелерi ... ... мен ... ... өзiнiң жергiлiктi желiлерi арқылы қосылғысы келдi.
Шамамен сол уақытта IP-ге ... ... ... ... ... ... тапқан ұйымдар пайда болды. Егер бұл әртүрлi желiлер
бiрiгiп жұмыс iстей алса, онда ... ... ... едi. Өйткенi бiр
желiдегi тұтынушы екiншi желiнiң тұтынушымен байланыса алады ғой.
Бұл жаңа желiлердiң iшiнде ең ... ... ... Фонд ... құрылған NSFnet едi. 80-шi жылдардың соңында NSF ... ... ... ... ... құрды. Олардың тек 5-еу
екенi бұндай орталықтар бай Америка ... ... ... Сондықтан да, оларды кооперативтi түрде қолдану ... ... ... байланыстырып, әртүрлi тұтынушыларға қызмет көрсете
алатын ... ... ... болды. Оларды өзара ARPAnet
коммуникацияларымен ... ... ... едi, ... олар
қорғаныс құрылымындағы бюрократияны жеңе алмады және де ... ету ... шеше ... соң NSF ... IP ... ... өз желiсiн
құруға кiрiстi. Орталықтар өзара 56 кб/с өткiзу ... бар ... ... ... ... ол барлық университеттермен
зерттеу ұйымдарын ... тура ... ... ... олардың
арасында соншама кабельдердi жүргiзу қымбат екенiмен қоймай, iс ... емес едi. ... ... ... принцип бойынша құру жөнiнде
шешiм қабылданды. Елдiң әр бөлiгiндегi қызығушылық бiлдiрген ... ... ... ... құруы қажет болды. Осылайша пайда болған өзiнiң
бiр нүктесiнде суперкомпьютерге қосылды, ослай суперкомпьютерлi ... ... ... Бұндай топологияда компьютер кез-келген басқасымен
өзiнiң көршiсi арқылы байланыс жасады. Бұл шешiм ... ... ... ... алмаған сәттер туды. Суперкомпьютердi бiрiгiп
қолдану қосымшаларға оған ... жоқ ... ... да ... ... ... университеттер, мектептер және басқа ұйымдар
өздерiнiң қарамағында мол деректермен өте көп қолданушы бар ... ... ... легi ... басқарушы компьютерлерге ауыр түскенше көбей
бердi. 1987 ж. желiнi басқару және дамыту туралы келiсiм шарт Merit ... ... ... Ол ... IBM және MCI ... ... бiлiм беру ... айналысқан болатын. Физикалық тозығы
жеткен ескi желi ... 20 се ... жаңа ... ... ... басқару машиналары да ауыстырылған едi.
Желiнiң даму процесi үздiксiз жүредi. Бiрақ бұл жаңартулардың ... ... ... ... ... жүргiзу себебiнен
Internet-тi жақын жарты жылда қолдануға болмайды деген жарнаманы ... көре ... ... ... мен қайта жүктелуi сенiмдiрек
технологияның пайда болуына әкелiп соқты. ... ... ал ...... тексерiлген едi.
NSF-тiң күш салуының арқасында кез-келген адам желiге қосыла алатын
болды. Бұрын Internet тек қана ... ... ... ... ... үшiн ғана ... ғана ... NSF-тiң арқасында
оқу орындарын бiр шартпен: олар кейiн желiге өзi тұрған аймақтың қосылуын
қамтамасыз ету керек болды, қоса ... ... ... 4 ... ... Internet-тiң қолданушысына айнала алды.
Сұраныс көбейе түсуде. Осында батыстың көптеген колледждерi Internet-
ке қосылған. Орта және бастапқы ... де Internet ... қосу ... ... ... ... ... туралы жақсы бiледi, ол туралы өз жұмыс берушiсiне айтады.
Осылайша желi өсе түседi, оның өсе ... ... ... ... ол мәселелердi шешу жолдары ойластырылады. Осының бәрi желi
технологияларының жаңартылып оның дами ... ... ... ... ... ол ... әлемдегi көптеген желiлердi
өзiне қосқандықтан бастапқы ... ... ... 1.1 Диаграммасы
Internet-ке 1969 жылы қосылған 4 компьютерден 1994 ... 8,5 ... ... ... өсуiн көрсетедi. Internet-те Хост деп ТСР/IP
протоколдары қолдап тұтынушыларға желiлiк қызмет көрсететiн көпоперациялы
жүйеде (Unix, VMS) ... ... ... ... ... Internet ... протоколдары
Ақпарат алысу қалай жүредi?
Internet-те екi негiзгi түсiнiк қолданылады: мекен-жай және ... ... ... Internet-ке қосылған кезде кез-келген компьютерде
бар.
Internet-тi басқа желiлерден айыратын негiзгi қасиет ол – ... ... ... не? Жеке жағдайда протокол өзара ... Яғни ... ... ... қосылған компьютерлердiң жұмыс
iстеу ережесi. Жалпы, ТСР/IP түсiнiгiне ... ... ... ... ... ... ... енгiзуге болады. Ол бүтiн
протоколдар тобын, қолданбалы ... тiптi ... ... ... ... – бұл ... ... Internet технологиясы.
Internet технологиясын қолданатын желi, “internet” деп аталады. Егер сөз
көптеген ... ... ... желi ... ... ... ... деп аталады.
ТСР/IP протоколы өз атын екi коммуникациялық протоколдан алған. Олар
– Transmission Control Protocol (TCP) және Internet Protocol ... ... да ... ... қолданылуына қарамастан оны
ТСР/IP желiсi деп аталады, өйткенi бұл екi протокол ең негiзгi және маңызды
протоколдар болып табылады.
Әрине, ... ... ... үшiн ... ... жұмыс
iстейтiнiн бiлудiң қажетi жоқ. Бiрақ, сiзге Internet ... ... ... тудыруы мүмкiн. ТСР/IP протоколдарының жұмысын қарапайым мысал
ретiнде түсiндiруге тырысайық.(1.2 сурет)
1.2 сурет ТСР/IP …
Мысалы, Internet-ке қосылған бiр ... ... ... ... ... ТСР ... ... кiшкентай бөлiктерге бөлiп,
қабылдаған кезде дұрыс жинау үшiн ... ... Одан ары ... ... қабылдаушыға жiберiледi және ТСР ... ... ... ... ... Internet ... әртүрлi
келуi мүмкiн. Сондықтан олардың келу ретi бұзылады. Барлық бөлiктер ... соң ТСР ... ... ... ... ... протоколына бөлiктер Internet арқылы қалай жететiнi бәрi ... IP ... ... IP ... әр ... жiберушi мен
қабылдаушының мекен-жайлары туралы қызметшi ақпаратты тiркейдi. Internet
көбiнесе бұлттар ... ... ... Ақпараттың жүру жолы сiзге
белгiсiз, бiрақ дұрыс рәсiмделген IP-пакеттер қабылдаушыға жетедi.
ТСР/IP протоколдары осылайша ... ... Олар екi ... ақпарат алмасуды қамтамасыз етедi. Олардың көмегiмен басқа
протоколдар Internet-тiң ... бiр ... ... Internet қызметтерiнiң мүмкiндiктерi
Internet-те ТСР/IP протоколдарының негiзiнде ... ... ... протоколдар бар. Қолданбалы бағдарламалар, Internet
қызметi, оның мүмкiндiктерi туралы сөз қылғанда бiз ... ... ... ... ... ... ... екi топқа бөлуге
болады: абоненттер арасындағы ақпарат алмасу және желiнiң ... ... ... ... ... ... жатады.
Тelnet – алыстатылған рұқсат. Абонентке Internet-тiң кез-келген ЭЕМ-
iнде өзiнiкiндей жұмыс жасауға мүмкiндiк бередi. Яғни бағламаларды ... ... ... ... т.б. алыстатылған компьютерлер ретiнде Unix
ОЖ-сiнде жұмыс iстейтiн ... ... ... ... ... ... iстеу үшiн аталған ОЖ-нiң ... ... ... Windows ... графикалық операциялық жүйесiнiң ... ... ... ... ... кең ... да Тeinet ... көп
тұтынушылар қолданбайды.
Электрондық пошта немесе E-mail Internet желiсiндегi кез-келген
абонентпен ... ... ... ... ... ... файлдарды жiберу мүмкiндiгi бар. Internet желiсiндегi хабарламалар
көлемiне келесi шектеулер салынады – ... ... ... 64 ... керек. Internet-те USENET жаңалықтар тобы өте танымал. Оларды кейде
телеконференциялар немесе электрондық жарнама ... деп те ... ... ... электронды пошта тәрiздi жұмыс iстейдi, бiрақ қабылданған
хабарламалар ортақ қолдануға ғана ... ... ... ... ... бөлiнген, ол топтардың мүшелерi белгiлi бiр анықталған
тақырып бойынша мәлiмет алмаса алады. Осылайша ... ... ... ойлы ... ... ... өздерiнiң ойларымен алмасуға
мүмкiндiк бередi.
Internet әлемдегi ең үлкен файлдар қоймасы болып табылады. FTP (File
Transfer ... – файл ... ... ... ... кез-келген
компьютермен екiлiк немесе мәтiндiк файлмен алмасуға ... ... ... ... құры ... ... файлды өзiнiң
немесе басқа бiр алыстатылған компьютерге көшiрiп алуға ... Бұл ... ... мен әртүрлi қосымшалар және дұрыстауларды алудың негiзгi
әдiсi болып табылады.
NFS (Network File System) – таратылған ... ... ... ... ... жүйесiмен өзiнiкiндей қолдануға
мүмкiндiк бередi.
Talk – алыстатылған ЭЕМ қолданушымен “сөйлесудi” ашуға ... Онда ... ... ... ... алыстатылған қолданушының
жiберген жауабы да көрiнедi.
Iptunnel – ЖЕЖ Net Ware сервисiне кiруге ... ... ... ... ... тура ... жоқ, тек қана Internet желiсi арқылы ғана бар.
Whois – Internet желiсiнiң мекен-жайлық кiтабы. Сұрау ... ... ... меншiлiктiлiгi немесе басқа қолданушы
туралы мәлiмет ала алады.
Finger – ... ... ... ... ... алу.
Webster – ағылшын тiлi сөздiгiнiң желiлiк түрi.
Факс-сервис – қолданушыға желiнiң факс-серверiн қолданып факсимальдiк
байланыста хабарлама ... ... ... ... – оған ... ... бiр тiлден екiншi
тiлге аударды. Электронды ... тек қана ... ... ...... протоколдарымен жұмыс iстемейтiн абоненттерге
(FidoNet, GoldNet, AT50) хабарлама жiберуге мүмкiндiк ... ... ... келесi жүйелер жатады.
WWW(World Wide Web) - Бүкiләлемдiк тор. ... ... ...... ол ең мықты iздеу ... ... ... ... ... сөздер жиынтығы арқылы әртүрлi документтердi бiрiктiредi.
Мысалы үшiн, мәтiнде жаңа сөз ... ... ... ол сөз ... ... ... ауысады. Мысалы, егер кiтаптың мазмұныда
беттердiң ... ... ... ... ... ... ... олар
бойынша тез өту мүмкiндiгiн берсек, онда ол ... ... өте ... ... ... Internet-те орналасқан әлемнiң кез-келген түкпiрiндегi
құжатқа сiлтеме ... ... ... жүйе ... тор ... WAIS ... қорының интерфейсi ретiнде қарастырады. Бiрақ
WAIS-тiң гипертекстiк байланысьары жоқ болғандықтан ... ... ... дейiн төмендетiлген.
Қолданушы өз тарапынан WWW-дiң гипертекстпен жұмыс iстеу мүмкiндiгi
өз жазбаларын ортақ қолданатын ақпаратқа ... етiп ... ... WAIS ... WWW ... ... байланыс үшiн қолдана алады.
Шындығына келгенде бұл процесс жүрмейдi, бiрақ осылай қабылданады.
Бүкiләлемдiк торда жұмыс ... ... ... жеке атап ... ... ... ... керек ақпараттарды табу өте қиын, ал
арнайы iздеу ... ... ... ... мәлiметтi табуды
жеңiлдетедi. Internet-те ақпарат көлемiнiң ... ... ... ... ... арта ... ең танымал қызметi ICR(Internet Chat Relay) - Internet
арқылы ... ... ... Бұл жерде жаңалықтар топтарына ұқсас,
бiрақ хабарлама алмасу кедергiсiз жүредi. Кез-келген мәселе жөнiнде ... ... ... ... ... сiз өзiңiздiң хабардамаңызды пернетақтада
тересiз, ол сол сәтте басқа сұхбаттасушылар үщiн оқуға мүмкiн болады. Дәл
солай сiз ... ... ... оқи ... ... ... ... аты бойынша табуға мүмкiндiк
бередi. Соңғы уақытта оған ұқсас ... ... ... болып файлды табу
жеңiлдегендiктен бұл қызметтi қолданбайды.
Gopher - Internet-те ақпаратты кiлт сөздер мен сөзтiркестерi ... ... ... ... ... Gopher ... меньюден меньюге
өту арқылы жұмыс iстелетiндiктен ол мазмұнмен жұмыс iстеудi еске түсiредi.
Қазiргi сәтте ... ... ... Gopher жүйелерi бар, олардың көбi
қысқа бағытталған ал бiр бөлiгi кең ... ... ... ... адрес пен авторға байланыссыз iздегендiктен
қолданушыға өте ыңғайлы. Қолданушы Gopher ... ... ... ... ... ... ол сәйкес ақпаратты тауып бередi. Gopher – серверлер
өте көп болғандықтан олар арқылы мәлiметтi табу ... ... ... Area ... Service) - Gopher- ге ... ... ол кiлт сөздердi мәтiн iшiнен де iздейдi. Сұраулар WAIS-қа қарапайым
ағылшын тiлiнде жiберiледi. Бұл оларды ... ... ... аударып
жату қажет емес болғандықтан тәжiрибесi жоқ тұтынушыларды тартады. WAIS-
пен жұмыс iстегенде қолданушыға ... ... ... аз уақыт кетедi.
Себебi, Internet-ке 200-ден астам WAIS кiтапханалары бар.
Internet-тiң барлық қызметтерi ... ... ... ... ... деп тұтынушыға(олардан сұраныс түсуiне
байланысты) кейбiр желiлiк қызмет ... ... ... ... ... келесi түрде құрылады. Тұтынушыдан сұраныстың
түсуiне байланысты ... ... ... ... үшiн ... ... Жүктелген бағдарламалардың орындалу ретiне қарай
сервер сұрауларға жауап бередi.
Желiнiң бағдарламаларында тұтынушылық және ... ... ... болады. Серверлiк бағдарламалық қамтама желiлiк қызмет көрсету мен
айналысса, тұтынушылық бағдарламалық қамтама сұрауларды серверге жеткiзiп
одан ... ... ... ... жоғарыда аталғандардан басқа TCP/IP протоколдарына
негiзделген бiрқатар ... бар. ... ... ... ... ал ... кең таралған. Internet-тiң кең қолданылатын саласы
электрондық коммерция болып табылады. Internet-тiң көмегiмен банктағы ... ... ... ... ... жасауға болады. Internet-тi
қолданудың басқа қызықты болғаны оны ... ... ... ... ... ... ... пайдалануға болады. Internet ... ... ... ... соң ... ... онша ... емес қызмет түрлерi
өмiрiмiзде маңызды орын алатыны анық.
1.4 WWW, URL, HTML ... ... ... ... World Wide Web қазақшаға “Бүкiләлемдiк
тор” деп аударылады. WWW Internet ... ... ... ... ... ... ... Ол жақында пайда болған және қарқынды ... ... көп ... WWW – CERN, European Particle ... ... ... ... Web физиктермен физиктер үшiн ойлап
табылған деген ой қате. WWW жүйесiнiң негiзiне ... ... ... ... ... ... айналдырды. Ол адамның барлық қызмет
түрлерi туралы ... бере ... және ... 83 ... 30 ... ... бар.
WWW-дiң Internet-пен жұмыс iстейтiн басқа құралдардан айырмашылы
қазiргi уақытта бар кез-келген құжаттың ... ... ... ... ... ... ... сурет, видео немесе аудио роликтер т.б. болуы
мүмкiн.
Бүкiләлемдiк тормен ... ... үшiн НТТР (Hyper Text ...... ... ... қолданылады. Гипермәтiндiк құжаттар
HTML (Hyper Text Markup Language) – гипермәтiндi белгiлеу тiлi қолданылады.
HTML тiлiнде құрылған бүкiләлемдiк ... ... Web ... ... WWW ... ... физиктер (European Particle Physics
Laboratory) ... ... ... ... жұмыс iстеу
энциклопедиямен жұмыс iстеуге ұқсас: сiз мақалаларды оқи отырып, өзiңiздi
қызықтыратын сiлтемелердi ... да ... ... өте ... ... мәтiннен басқа графикалық өрнектер, дауыстар, тiптен
видеоклиптер де ... ... Бұл ... ... түрде дамуда және ... ... ... ... ... Web құжаттар арқылы
тасымалдауға болады.
Гипермәтiннiң пайдалылығы гипермәтiндiк құжаттарды ... ... ... ... ... бiр ... ... сiздiң курсормен
сiлтеуiңiз жеткiлiктi сондай-ақ бiр құжатта басқа авторлармен жасалған,
сервердiң басқа бөлiгiнде ... ... ... жасауыңызға болады.
Соның өзiнде сiзге бұның барлығы бiр ретiнде берiледi.
Гипермедиа гипермәтiннiң бiр бөлiгi. Гипермадиада мәтiнмен ғана емес
дыбыстармен, суреттермен, анимациялармен де ... ... ... ... ... Unix, Macintosh, MS Windows және ... ... ... WWW серверлерi бар. WWW ... ... сiз екi ... ... ... ... ... қолданушыларға сiздiң фирмаңыз туралы мәлiмет, көрсетiлетiн
қызметтер және өнiм, техникалық немесе ғылыми мәлiметтердi бере
аласыз.
2. Өз қызметкерлерiңiзге ұйымiшiлiк ... ... ... ... Бұл ... ... ... iшкi телефондық анықтама,
қолданбалы жүйелердi қолданушылардың көп қоятын сауалдарына жауап,
техникалық құжаттама болуы мүмкiн. WWW ... ... ... ақпарат HTML тiлiндегi файлдар ... ... ... ... және ... құжаттарға сiлтеме
жасауға, бiрнеше деңгейлердiң ... ... ... ... ... және т.б. ... жасауға және жай
мәтiндi ... ... ... айналдыруға мүмкiндiк беретiн
белгүiлеу тiлi.
1. WWW-технологиясының архитектурасы
Негiзгi компоненттердi сипаттаудан прогрпммалық ... ... Web ... ... ... ... WWW белгiлi
“тұтынушы-сервер” схемасы бойынша құрылған. 1.2 ... бұл ... ... ... ... ... интерфейсiнiң қызметiн
бағдарлама-тұтынушы тақарып Internet-тiң ... ... ... Бұл ... ол ... ... шегiнен тек белгiлi бiр
протоколмен жұмыс iстегенде ғана шығады. ... WWW - ... ... Mosaic ... Netscape Internet-тiң графикалық интерфейсi деген
тұжырым дұрыс.
1. Бәрiнен бұрын, ... ... ... ... ... ... ... ойластырылып ол
бекiтiледi.
2. Бекiтiлгеннен соң ол ережелердi ... ... ... Ол ... ... қайда және қалдайша кiруге рұхсат бар немесе жоқ"
типтi структураға ... ... ... ... ... ... жүйесiнiң ережелер қорына оңай
аударылады.
3. Осы ... ... ... ... ... кiру
тiзiмi мен фильтрлердiң желiлiк шлюзде жұмыс iстеу сценариi
құралады. Тiзiмдер мен ... ... ... ... да ... ... ережелерi
"күшiне енедi".
4. Жұмыс барысында пакеттер фильтрi шлюздер мен серверлерде болып
жатқан, оларға бақылауға бұйырылған оқиғалар ... ... және ... ... iске ... ... ... механизмдерiн iске қосады.
5. Мекеменiң компьтерлiк қауiпсiздiк бөлiмiнiң жасаған ... келе ... ... одан ... ... ... ... ұсыныстар жасайды. Келесi ережелердiң iске
асуының қарапайым мысалын қарастырайық:
1. Жергiлiктi желi – ... ... ... ... ... ... бойынша, мекеменiң
кез келген желiсiмен байланыстыруға рұхсат берiледi.
2. Қаржы депортаментiнiң желiсiне, бас директормен осы ... ... ... ... Internet ... ... жiберуге және қабылдауға ғана болады.
Байланыстың басқы түрлерiнiң барлығы жөнiнде жазба жүргiзу
керек.
Бұл ... ... ... ... редакторы графикалық
интерфейсi құралдары көмегiмен қарапайым түрге келтiрiледi. (2.2.4 - сурет)
(2.2.4 - ... ... соң, ... желi ... ... әрбiр
пакет үшiн ағымдағы жағдайға сәйкес келетiн элементтi тапқанша ... ... ... ... ... жүйенiң
қорғалуы маңызды сәт болып табылады. FireWall-1 құралдармен осы ... ... ... не тиiм салу ... немесе тым болмағанда оған енуге
рұхсаты бар ... ... ... физикалық мұқсан келтiру
мүмкiндiктерiн жою керек.
FireWall-1 ... ... - ... ... ... ... ... элементтерi
көрсетiлген.
2.2.5 - сурет
Сол жақты желiде бар ... және ... ... ... ... мен ... дектер қоры орналасқан.
Оң жақта төменде жүйенiң ағымдағы қалпын ... ... Онда ... енгiзген барлық объектер үшiн рұхсат етiлген
коммуникация саны (түртпе), рұхсат етiлген байланыс саны ("кiрпiш" белгiсi)
және ... ... саны ... ... туралы мәлiметтер
терiледi. Объект (компьютер) символының артындағы кiрпiш жар оған ... ... ... моделi қамтамасыз етiлгендiгiн көрсетедi.
Қауiпсiздiк саясатын iске қосудың тағы бiр мысалы
Ендi желiнiң бастапқы құрылымы өзгерiп, онымен ... ... ... ... ... мекемемiзде (компьютер) ақпараттың қызмет көрсету үшiн бiрнеше
бәрiне ортақ сервер орналастырдық ... ... ... Worl Wide Web, FTP
немесе басқа серверлер болуы мүмкiн. Ондай ... ... ... барлық
желiсiнен өзгешеленетiндiктен оларға Internet-ке шлюз ... ... ... желi ... ... (2.2.6 - сурет).
2.2.6 - суретте Internet шлюзiнiң схемасы
Алдындағы мысалда жергiлiктi желi қорғалғандықтан, бiзге ... ... ... беру ... Бұл ... ... ... жол
арқылы iске асады. FireWall-1 құрылымы өзгергенде ... ... ... ... ... бұл үшiн ену ... ... бiр немесе бiрнеше
жолдарды өзгерту керек, бұл FireWall-1 құрылымының жалпы ... ... ... ... көрсетедi.
FTP мен жұмыс iстеу барысында қолданушыларды Аутинфикациялау
Solstice FireWall-1 администраторға әртүрлi қолданушылар ... ... FTP және telnet ... қызметтерiмен жұмыс
iстеудiң әртүрлi ... ... ... ... ... режимiнде FireWall-1 UNIX-тiң стандартты FTP және ... ... ... модульдерiмен жабылған шлюздерге орналастыра
отырып өзiнiң жеке ... ... FTP ... интерактивтi
сессияны бастағысы келген қолданушы (бұл рұхсат етiлген қолданушы болуы
керек және оған рұхсат ... ... оны тек қана осы ... ... арқылы ғана бастай алады. Ондай шлюзде аутенфикация процесi жүредi. Ол
қолданушыны немесе қолданушы топтарын сипаттаған кезде ... және ... ... UNIX - ... S/Key ... қолданатын парольдердi құру программасы;
□ SecurID бiр - рет ... ... ... ... ... ... ... ДИНАМИКАЛЫҚ ЭКРАНДАУ
TCP/IP жинағының құрамына кiретiн UDP – протоколдары ... ... аса ... ... Бiр ... оның ... ... жасалған. Екiншiден олар "бiр қалпы жоқ" проколдар болып
табылады. Бұл сұрау мен ... ... ... ... жояды.
FireWall-1 мәселенi сұраныс өлшемдерiн еске сақтап, UDP – сессиясының
үстiнен байланыс контекстiн құру ... ... ... ... тек қана ... ... жауаптары ғана өткiзiледi. Себебi олар FireWall-1-
дiң есiнде сақталған кез келген UDP – пакеттерден өзгеше.
Бұл ... ... ... ... ... бағдарламаларында жоқ
екенiн айтып өткен жөн.
Осы тәрiздi механизмдер RPC-тi қолданатын ... үшiн ... үшiн ғана iске ... ... жөн. ... ... порттарды динамикалық бөлумен байланысты мәселе туады. Оларды
FireWall-1 бұндай сеанстарға сұраныс болған ... ... ... ... ... тексередi де "заңды" дерек алмасуды қамтамасыз етедi.
Solstice FireWall-1 пакетiнiң бұл ... оны ... ... ... ... ... ... қызметтер мен
протоколдар үшiн қауiрсiздiк мәселесi алғаш рет толық шешiлдi.
Бағдарламалау тiлi
Solstice FireWall-1-де модульдердiң - ... ... ... ... ... ... бар. Басқа сөзбен айтқанда
администратордың графикалық интерфейс жұмысының қорытындысы осы iшкi ... ... ... ... ... ... бұл ... ешқашан қолданылмайды, себебi жүйенiң графикалық интерфейсi
барлық керек iс әрекеттердi жүзеге асыруға ... ... және ... ... ... үшiн ... ... Solstice FireWall-1-
дiң тағы бiр ерекше қасиеттерiнiң бiрi ол – оның ... ... ... жүйе ... олар ... процесiне қосылғаннан бұрын
генерацияланған жұмыс сценарилерi компиляцияланатындықтан ақпарат алмасудың
желiлiк жылдамдығында жұмыс iстейдi.
Sun Microsystems ... Solstice ... ... ... ... ... ... модульдерi барлық мекемелер
үшiн бiр әдiспен құрылыған Internet-шлюздерде ... ... ... ... iстей отырып SPAPCstation 5,85МГц процессорының немесе
Solaris/x86 операциялық жүйесiнде жұмыс iстейтiн 486 DX2-50 ... ... ғана ... ... – сыртқы қауiп-қатерден және жергiлiктi
тұтынушылардың сыртқы ... ... ... жасаудан корпаративтiк
желiлердi қорғаудың тиiмдi жабдығы.
Solstice FireWall-1 ... TCP/IP ... ... ... ... ... жүргiзуiн қамтамассыз етедi.
Solstice FireWall-1 заңды тұтынушылар үшiн мөлдiрлiгiмен және жоғары
тиiмдiлiгiмен ерекшеленедi.
Техникалық және бағалық қасиеттерi бойынша Solstice ... ... ... ... ... ... алады.
2.3 WWW серверлерде жету мүмкiндiктерiн шектеу жолдары
Олардың екеуiн қарастырайық:
□ Клиенттiк машиналардың IP адрестерi бойынша жетудi ... ... ... түрi үшiн ... бар ... ... IP адрестерi бойынша шектеу.
Жеке құжаттарға жетуге нақты машина немесе торлардың IP ... ... ... ... ... ... ... 123.456.78.9 IP адресi бар ... үшiн ... IP ... бар тор ... үшiн ... ... ... Қабылдаушының идентификаторы бойынша шектеу.
Жеке құжаттар үшiн жетуге нақты ... ... есiм ... ... арқылы рұхсат беруге немесе бермеуге болады және пароль еш
жерде сақталмаған.
Мынадай мысалды қарастырайық: ... ... өз ... ... ... ... төлем ақысын төлеген жазылушыларына ғана берiледi.
WWW ... ... ... және ... ... (2.3.1 - сурет).
2.3.1 - сурет баспаның қабарлаушы тiзiмiнiң мысалы
Нақты ... ... ... ... Клиенттiк терезеде
жазылушы мынай хабарлама алады: (2.3.2 - сурет).
2.3.2 - сурет пароль енгiзу терезесi
Егер ол өз есiмi мен ... ... ... оған құжатқа жетуге
мүмкiндiк берiледi де, керi жағдайда мынадай ... ... 2.3.3 ... - ... ... ... енгiзбеу терезесi
2.4 Internet-тегi ақпарттық қауiпсiздiк
Internet құрылымы сыртқы ашық жерлерге қосылуға, сыртқы қызметтердi
қолдануға және сыртқа өз ... ... өз ... ... ... көп ... бөлудi керек етедi.
Internet жүйелердi клиентт-сервер әдiсi қолданылады. Ал бұгiнгi күнде
негiзгi рөлдi Web-сервис атқарады. Web-серверлер ... ...

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Ақпараттық технологиялар» пәні8 бет
Ақпараттық технологиялар, интернет және саясат5 бет
Интернет технологиялары пәнінен электронды оқулық жасау81 бет
Компьютерлік жүйелердің теориялық негіздері50 бет
Корпоративті ақпараттық жүйелер үшін желілік технологиялардың сенімділігін арттыру әдісі 12 бет
C++ Builder бағдарламалау тілінде логикалық желіде виртуалдық қарым қатынас жасау10 бет
CDMA желіcін құрудағы техникaлық еcептеу 96 бет
CDMA-450 технологиясының негізінде Жамбыл облысы Қаратау қаласында сымсыз желіні ұйымдастыру51 бет
CISCO 5500 series қондырғысының негізінде есептеуіш желілердің құрылымы60 бет
Fast Ethernet стандартындағы жоғары жылдамдықты жергілікті есептеуіш желісін жобалау64 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь