Аймақтардың дамуын мемлекеттік реттеуді жетілдіру жолдары


Аймақтар экономикасын мемлекеттік реттеуді қамтамасыз ету – аумақтардың әлеуметтік – экономикалық дамуын мемлекеттік және нарықтық реттеу бойынша сәйкес механизмдерді қалыптастыру мен шаралардың тұтас кешенін қабылдауды талап ететін шешілуі күрделі проблемалардың бірі болып табылады. Аймақтық проблемалардың ерекшелігі – оларды шешу үшін әр түрлі деңгейдегі мемлекеттік билік органдарының да, жеке кәсіпорындар мен ұйымдардың да, сондай – ақ жергілікті өзін - өзі басқару органдарының да қатысуы талап етіледі. Осымен байланысты аймақ экономикасын басқару механизмін жетілдіруді өзара байланысты және бірін – бірі өзара толықтыратын үш бағытта жүргізу көзделеді:
• біріншісі – макродеңгейде аймақ экономикасын басқару механизмін одан әрі жетілдіру;
• екіншісі – мезодеңгейде тиімді аймақтық менеджмент механизмін қалыптастыру;
• үшіншісі – жергілікті өзін - өзі басқару әдістерін жетілдіру.
Аймақтардың дамуын мемлекеттік реттеудің бір жолы әкімшілік- құқықтық механизм көмегімен жүзеге асырылады. Яғни, басқару деңгейлері арасында мемлекеттік функционалдық өкілеттіліктерді бөлуді, әділетті бюджетаралық қатынастарды қалыптастыруды қамтамасыз ететін заңдарды шығару мен жүзеге асыру қажет. Осындай жүйе аймақтардың әлеуметтік-экономикалық дамуын ынталандырады және аймақтарда қалыптасқан жағдай үшін жергілікті атқарушы органдардың жауапкершілігін арттырады.
Бұл проблема аймақтарда экономиканың дамуына тең жағдайлар қалыптастыруға, сонымен қатар бұл аймақ тұрғындарына өмір сүру деңгейін жақсартуға мүмкіндік береді. Бірақ барлық аймақтарда өмір сүру деңгейі мен экономиканың дамуы жеткілікті дәрежеде болмайтындықтан, жекелеген артта қалған аймақтарды қолдау мен ынталандыру үшін қосымша экономикалық механизмдер қолданылады.
Артта қалған аймақтарды қолдау мен ынталандыру механизмінде негізгі орын инвестицияларға беріледі.
Бірінші кезекте инвестициялар мынаған бөліну керек:
- шалғай аймақтарды өткізу нарықтарымен, ресурстар нарығымен байланыстыратын көлік инфрақұрылымын құру;
- электр энергиясымен үздіксіз қамтамасыз ету;
- су, жағармай және жылумен қамтамсыз етеді;
- жоғары квалификациялы мамандарды даярлайтын білім жүйесін дамыту;
- денсаулық сақтау қызметімен қамту;
- ғылыми зерттеулерге, жоба жұмыстарына қолжетімділікті қамтамасыз ету, ақпараттық орталықтар, ҒЗТКЖ, т.б. құру.

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




3.2 Аймақтардың дамуын мемлекеттік реттеуді жетілдіру жолдары

Аймақтар экономикасын мемлекеттік реттеуді қамтамасыз ету –
аумақтардың әлеуметтік – экономикалық дамуын мемлекеттік және нарықтық
реттеу бойынша сәйкес механизмдерді қалыптастыру мен шаралардың тұтас
кешенін қабылдауды талап ететін шешілуі күрделі проблемалардың бірі болып
табылады. Аймақтық проблемалардың ерекшелігі – оларды шешу үшін әр түрлі
деңгейдегі мемлекеттік билік органдарының да, жеке кәсіпорындар мен
ұйымдардың да, сондай – ақ жергілікті өзін - өзі басқару органдарының да
қатысуы талап етіледі. Осымен байланысты аймақ экономикасын басқару
механизмін жетілдіруді өзара байланысты және бірін – бірі өзара
толықтыратын үш бағытта жүргізу көзделеді:
• біріншісі – макродеңгейде аймақ экономикасын басқару механизмін одан әрі
жетілдіру;
• екіншісі – мезодеңгейде тиімді аймақтық менеджмент механизмін
қалыптастыру;
• үшіншісі – жергілікті өзін - өзі басқару әдістерін жетілдіру.
Аймақтардың дамуын мемлекеттік реттеудің бір жолы әкімшілік- құқықтық
механизм көмегімен жүзеге асырылады. Яғни, басқару деңгейлері арасында
мемлекеттік функционалдық өкілеттіліктерді бөлуді, әділетті бюджетаралық
қатынастарды қалыптастыруды қамтамасыз ететін заңдарды шығару мен жүзеге
асыру қажет. Осындай жүйе аймақтардың әлеуметтік-экономикалық дамуын
ынталандырады және аймақтарда қалыптасқан жағдай үшін жергілікті атқарушы
органдардың жауапкершілігін арттырады.
Бұл проблема аймақтарда экономиканың дамуына тең жағдайлар
қалыптастыруға, сонымен қатар бұл аймақ тұрғындарына өмір сүру деңгейін
жақсартуға мүмкіндік береді. Бірақ барлық аймақтарда өмір сүру деңгейі мен
экономиканың дамуы жеткілікті дәрежеде болмайтындықтан, жекелеген артта
қалған аймақтарды қолдау мен ынталандыру үшін қосымша экономикалық
механизмдер қолданылады.
Артта қалған аймақтарды қолдау мен ынталандыру механизмінде негізгі
орын инвестицияларға беріледі.
Бірінші кезекте инвестициялар мынаған бөліну керек:
- шалғай аймақтарды өткізу нарықтарымен, ресурстар нарығымен
байланыстыратын көлік инфрақұрылымын құру;
- электр энергиясымен үздіксіз қамтамасыз ету;
- су, жағармай және жылумен қамтамсыз етеді;
- жоғары квалификациялы мамандарды даярлайтын білім жүйесін дамыту;
- денсаулық сақтау қызметімен қамту;
- ғылыми зерттеулерге, жоба жұмыстарына қолжетімділікті қамтамасыз ету,
ақпараттық орталықтар, ҒЗТКЖ, т.б. құру.
Аймақ экономикасын құрылымдық қайта құру мен дамыту бағдарламаларына
қосылған кәсіпорындар мен салаларды инвестициялау жүргізіледі, егер олар:
- аймаққа қосымша табыс әкелсе, бұл жерде аймақтың жалпы табысы тұрақты
түрде өсуі керек;
- кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігі мен еңбек өнімділігін өсірсе;
- аймақта импорттың орнын басуды дамытуды қамтамасыз етсе.
Инвестициялық қолдау, сонымен қатар, туризм саласына да көрсетіледі.
Себебі, бұл сала аймақтардың табысын және жұмысбастылықты өсірудің маңызды
көзі. Инвестициялық жобаларды дайындау барысында барлық қаржы көэдерінің
ішінде басымдық жаңа жұмыс орындарын ашүға бағытталған, еңбекті көп қажет
ететін жобаларға беріледі. Сонымен қатар, проблемалы аймақ
территориясындағы аймақтық, аймақаралық, аймақтық- салалық проблемаларды
шешуге бағытталған жеке жобалар мен бағдарламалар; депрессивті кіші және
орта қалаларды қолдаудың арнайы жобалары мен бағдарламалары бюджет қаражаты
есебінен қаржыландырылады. Аймақтық саясат механизмдері прблемалы
аймақтарды тікелей қаржыландыру арқылы да, депрессивті аймақтарды қолдаудың
бағдарламалары арқылы да жүзеге асырылады. Проблемалы аймақтарды қолдау
инвестицияларынан негізгі көздері мемлекеттік бюджет қаражаттары мен заңға
қайшы келмейтін басқа да көздер бола алады. Жоғарыда ұсынылған механизмдер
әрбір аймақтағы проблемаларға қатысты қолданылады. Сонымен қатар, атап
өтетін жайт, бұл шаралар проблемалы аймақтардың жергілікті атқарушы
органдарымен, шағын және орта бизнес субъектілерімен қолданатын болса ғана
оң нәтиже береді. Жергілікті атқарушы органдар өз тарапынан мыналар бойынша
саясат жүргізуі қажет:
- аймақтың инвестициялық тартымдылығын арттыру, инвестициялар еркін құйылу
үшін жағдай жасау;
- шағын және орта кәсіпорындарды күшейту;
- кіші және орта қалаларда бизнес-инкубаторлар мен ақпараттық орталықтарды
құру арқылы зерттеулерді, инновацияларды, ҒЗТКЖ-ын және технологиялар
трансфертін инвестициялық қолдау.
Аймақтардың дамуын мемлекеттік реттеудің келесі бір негізгі бағыты –
мемлекеттің әлеуметтік саясатын ұтымды жүргізу болып табылады. Елде қазіргі
кезеңде жүргізіліп отырған әлеуметтік саясаттың негізгі мақсаты кедейшілік
деңгейін төмендету және қоғамдағы әлеуметтік – экономикалық теңсіздікті
азайту болып табылады. Экономикалық өсу халықтың әл-ауқатын көтеру үшін
негіз жасайды, бірақ әлеуметтік проблемаларды шешу үшін әлеуметтік
үдерістерді мына бағыттар бойынша мемлекеттік реттеуді күшейту қажет:
- табыстар саласында ең төменгі әлеуметтік кепілдіктерді қамтамасыз ету,
олардың бастапқы негізі маңызды өмірлік игіліктер мен қызметтердің
әлеуметтік қажетті деңгейін көрсететін ең төменгі тұтыну бюджеті болуы
керек. Рыноктың дамуымен табыстардың жаңа түрлері ғана пайда болып қойған
жоқ, халықтың тұтынушылық шығындарының құрылымдары өзгеруде. Азаматтардың
төлемдерінің жаңа түрлері пайда болуда: жылжымайтын мүлік салығы,
ипотекалық жүйе, міндетті сақтандырудың әртүрлі нышандары және т.б.
Осының бәрі тұтыну бюджетін есептеудің жаңа құрылымына көшу қажеттігін
алға тартады, оның үстіне байқалған экономикалық өсу жағдайында елдің
осындай әлеуметтік ең төменгі деңгейді есептеуге көшуі үшін ресурстық
мүмкіндіктері ұлғаюда. Республика Үкіметі мақұлдаған әлеуметтік
реформаларды тереңдету жөніндегі 2005-2007 жылдарға арналған бағдарламаға
сәйкес 2006 жылдан бастап жаңа ең төменгі күнкөріс деңгейі енгізілді, ең
төменгі тұтыну себеті азық-түлік тағамдарының көбірек ассортиментін
қамтиды (20-ның орнына 43 түрлі атаулы). Жаңадан ең төменгі күнкөріс
деңгейін енгізу маңызды материалдық игіліктер мен қызметерді тұтынудың ең
төменгі шекті деңгейін неғұрлым нақты айқындауға мүмкіндік береді. Одан
төмен болуы адамның қалыпты өмір сүруін қамтамасыз етпейді. Бұл өз
кезегінде неғұрлым күшті әлеуметтік диспропорцияны анықтауға және
халықтың неғұрлым әлсіз топтарын әлеуметтік қорғау шараларын талдап
жасауға мүмкіндік береді. Алайда, ұзақ уақыттар бойы тек қана ең төменгі
күнкөріс деңгейіне бағдар ұстануға болмайды. Ең төменгі тұтыну бюджетін
жасау мен пайдалану объективті үдеріс болып табылады, бұл ең алдымен
... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Аймақтардың экономикалық дамуын мемлекеттік реттеу
Табиғи монополияны мемлекеттік реттеуді жетілдіру
Аймақтардың әлеуметтік-экономикалық дамуын мемлекеттік басқару
Қазақстан Республикасындағы шағын бизнес дамуын жетілдіру жолдары
Қазақстан Республикасының агроөнеркәсіптік кешенін мемлекеттік реттеуді жетілдіру мәселелері
Салалық монополиялардың қызметін реттеуді жетілдіру
Қазақстан Республикасында ауылдық аймақтардың жергілікті басқару жүйесін жетілдіру жолдары
Мемлекеттік қаржыны басқарудың жетілдіру жолдары
Қазақстан республикасындағы валюталық реттеуді жетілдіру жолдары және оның даму перспективасы
Қазақстан Республикасының банк жүйесінің дамуын талдау және жетілдіру жолдары
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь