Қаржылық құқықтық қатынастар: түсінігі, белгілері, құрылымы және түрлері жайлы

К І Р І С П Е
Тарау І. Қаржылардың және қаржылық қызметтің жалпы
сипаттамасы.
І.1. Қаржылардың түсінігі мен мәні.
1.2. Мемлекеттің ҚаржылыҚ Қызметі.
Тарау ІІ. ҚаржылыҚ ҚұҚыҚтыҚ Қатынастар, мемлекеттің
ҚаржылыҚ Қызметінің нәтижесі.
2.1. ҚаржылыҚ ҚұҚыҚтыҚ Қатынастардың түсінігі, белгілері және
Құрлымы.
2.2. ҚаржылыҚ ҚұҚыҚтыҚ Қатынастардың түрлері.
Тарау ІІІ. ҚаржылыҚ Қатынасты реттеуді жүзеге асыратын
мемлекеттік органдардың Қызметінің ҚұҚыҚтыҚ негіздері.
3.1. Мемлекеттік басҚару органдарының ҚаржылыҚ Қатынастарды
реттеу саласындағы Құзыреті.
3.2. РеспубликалыҚ Қаржы баҚылау комитетінің Қызметінің
ҚұҚыҚтыҚ негіздері.
3.3. Қаржы рыногы мен ҚаржылыҚ ұйымдарды реттеу және
Қадағалау жөніндегі ҚазаҚстан Республикасының Агенттігінің
Құзыреті.
Қ О Р Ы Т Ы Н Д Ы
П А Й Д А Л А Н ЫЛ Ғ А Н Ә Д Е Б И Е Т Т Е Р
Бiтiру жұмысымда ҚаржылыҚ ҚұҚыҚтыҚ Қатынастар: түсінігі, белгілері, Құрлымы және түрлері, сондай-аҚ мемлекеттің ҚаржылыҚ Қызметі, мемлекеттік басҚару органдарының ҚаржылыҚ Қатынастарды реттеу саласындағы Құзыреттері Қарастырылады. БасҚару Қызметінің бағыт-бағдарлары және жаңаша сипатта дамуы мемлекетіміздегі әлеуметтік-экономикалыҚ және саяси жүйедегі процестермен айҚындалып отыр. Қаржылар мемлекеттің өсіп дамуының материалдыҚ негізі және оның міндеттері мен функцияларын аҚшалай Қамтамасыз етудің Қайнар көзі болып есептелінеді. Қаржылар Қоғам және жекелеген азаматтардың өмірінен елеулі орын алады, сондай-аҚ ҚаржылыҚ Құралдар арҚылы мемлекет еліміздің экономикасының өсіп дамуына белсенді және ҚарҚынды түрде ыҚпалын тигізеді. СондыҚтан Қаржылар мемлекеттің материалдыҚ тірегі, базасы болып табылады және базистік Құрамына жатады.
ҚаржылыҚ ҚұҚыҚтың маңызы әсіресе экономиканы нарыҚтыҚ негізге көшіру, түрлендіруге байланысты өсіп отыр.
Бірінші кезеңде бұл түрлендірулердің салыҚ жүйесіне тигізген ыҚпалына байланысты барлыҚ шаруашылыҚ субьектілерінің материалдыҚ мүдделеріне тікелей әсер етеді. НарыҚтыҚ инфраҚұрылымның күрделі элементі болып табылатын банкілік және саҚтандыру істерінің де еліміздегі маңызы айтарлыҚтай өсіп отыр.
Алайда, соңғы кездерде нарыҚтыҚ Қатынастарға көшуімізге байланысты экономика, Қаржылар аясындағы мемлекеттік басҚаруды жоҚҚа шығару және әлеуметтік-мәдени салалардағы мемлекет атҚаратын Қызметтердің рөлін төмендету сияҚты келеңсіз көзҚарастар Қоғамымызда орын алып отыр. Оған Қоса ҚазаҚстан Республикасының Конституциясында мемлекеттік басҚару сияҚты мемлекеттік-ҚұҚыҚтыҚ категорияның орнына атҚарушы органдар (атҚарушы билік органдары) терминінің пайдаланылуы жаңағы көзҚарастарға негіз болып отыр. Ал осы атҚарушы билікті жүзеге асыру мемлекеттік-басҚарушы Қызметті жүзеге асыру болып табылатынын білуге тиіспіз.
1. ҚазаҚстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың ҚазаҚстан халҚына жолдауы. Алматы 2005 жыл.
2. Назарбаев Н.А. ҚазаҚстан-2030. Алматы-Білім 1997ж. 72-73 б.б.
3. Худяков А.И. Финансовое право РК (общая часть). Алматы: ТОО “Баспа” – 2001. с-12.
4. Мухитдинов Н.Б., Найманбаев С.М., Сермиов У.С, Қаржылар саласындағы басҚарудың ҚұҚыҚтыҚ негіздері. – Алматы, 1999.
5. Найманбаев С.М. ҚазаҚстан Республикасының ҚаржылыҚ хұҚы. (оҚулыҚ) – Алматы, 1994.9-24 б.б.
6. Финансы. Денежное обращение. Кредит: учебник для вузов.
под ред. проф. Л. А. Дробозиной - М, Финансы, ЮНИТИ, 2000- 527с.
7. Финансы. Учебное пособие. Под ред. А.М.Ковалевой - М ., 1999, Финансы и статистика .- 387с.
8. Коков В., Любимцев Ю. Бюджетный федерализм: проблемы и перспективы // Экономист, №11, 1996-96с.
9. Павлова Л. Бюджетное финансирование и проблема государственного долга // Экономист, № 4, 1996 -96с.
10. Подпорина И. Современные проблемы бюджетного регулирования //Экономист, № 7, 1996 - 96с.
11. Основы теории финансового права. Худяков А.И.- А., 1995 -288 с.
12. Мельников В.Д., Ильясов К.К. Финансы; Учебник. – Алматы:, 2001 – 512 с.
13. Теория государственного управления. Курс лекций. – М.: Юрид.лит., 1997. – 400с.
14. А.Желудков., Новикова. Финансовое право. Москва., Приор 1999г.
15. С.Ә.ДосҚалиев. ҚазаҚстанның халыҚаралыҚ экономикалыҚ Қатынастары.
16. Козлов., Попов Л.Л. Административное право. Москва 1999г.
17. Сейткасимов Г.С. Банковское дело. Қаржы-Қаражат,1998г.
18. Найманбаев С.М. СалыҚтыҚ ҚұҚыҚ. Алматы 1996ж., 20 с.
19. Жданов А.А. Финансовое право РК. Москва 1995г. 23-с.

Пайдаланылған нормативтік ҚұҚыҚтыҚ актілер тізімі:

1. ҚазаҚстан Республикасының Конституциясы. 1995ж 30 тамыз, (1998 ж. 7 Қазандағы өзгерістер мен толыҚтырулар);
2. ҚазаҚстан Республикасының Бюджет Кодексі. Алматы, Юрист, 2004. –128 б.
3. ҚазаҚстан Республикасының 1995 жылғы 30-наурыздағы “ҚазаҚстан Республикасының ¦лттыҚ Банкі туралы” Заңы. (өзгетулер мен толыҚтырулар № 577-ІІ 20.12.04ж)
4. ҚазаҚстан Республикасының 2001 жылғы 12-маусымдағы “СалыҚ және бюджетке төленетін басҚа да міндетті төлемдер туралы Кодексі” Алматы, Юрист, 2004, 228 б.
5. ҚазаҚстан Респубилкасы Үкіметінің “ҚазаҚстан Республикасы Қаржы министрлігінің Қаржы баҚылау Комитеті туралы Ереже 19.06.02.Қаулысымен бекітілген
6. ҚазаҚстан Республикасының Үкіметінің ҚР Қаржы министрлігінің ҚаржылыҚ баҚылау комитетінің Қызметінің кейбір мәселелері туралы 19.06.2002 жылғы Қаулысы
7. ҚазаҚстан Республикасының Үкіметінің ҚР экономика және бюджетті жоспарлау министрлігі туралы Ереже 28.10.04. №1116 Қаулысымен бекітілген.
8. ҚазаҚстан Республикасының Қаржы министрлігінің СалыҚ комитеті туралы Ереже. 29.10.04.ж. №1127 Үкіметтің Қаулысымен бекітілген.
9. Қаржы рыногы және ҚаржылыҚ ұйымдарды мемлекеттік реттеу мен Қадағалау туралы 2003 жылғы 4 шілдедегі №474-11 ҚазаҚстан Республикасының Заңы., ҚазаҚстан Республикасының Қаржы нарығын және Қаржы ұйымдарын реттеу мен Қадағалау жөніндегі агенттігі туралы Ереже. // Компания ЮрИнфо 1996-2004.
10. ҚазаҚстан Респаубликасындағы банктер және банк Қызметі туралы 1995ж. 31 тамыздағы /2444 Заңы (2004ж. 13 желтоҚсанға берілген өзгерістермен) // Компания ЮрИнфо 1996-2004.
        
        М А З М ¦ Н Ы
К І Р І С П ... І. ... және ... ... ... ... ... мен мәні.
1.2. Мемлекеттің ҚаржылыҚ Қызметі.
Тарау ІІ. ҚаржылыҚ ҚұҚыҚтыҚ Қатынастар, мемлекеттің
ҚаржылыҚ Қызметінің нәтижесі.
2.1. ҚаржылыҚ ҚұҚыҚтыҚ Қатынастардың түсінігі, белгілері және
Құрлымы.
2.2. ҚаржылыҚ ҚұҚыҚтыҚ ... ... ІІІ. ... ... ... жүзеге асыратын
мемлекеттік органдардың Қызметінің ҚұҚыҚтыҚ негіздері.
3.1. Мемлекеттік басҚару органдарының ҚаржылыҚ Қатынастарды
реттеу саласындағы Құзыреті.
3.2. ... ... ... ... ... негіздері.
3.3. Қаржы рыногы мен ҚаржылыҚ ұйымдарды реттеу және
Қадағалау жөніндегі ҚазаҚстан Республикасының ... О Р Ы Т Ы Н Д ... А Й Д А Л А Н ЫЛ Ғ А Н Ә Д Е Б И Е Т Т Е ... І Р І С П ... ... ҚаржылыҚ ҚұҚыҚтыҚ Қатынастар: ... ... және ... ... ... ... ... басҚару органдарының ҚаржылыҚ Қатынастарды ... ... ... ... Қызметінің бағыт-
бағдарлары және жаңаша ... ... ... ... және ... ... ... айҚындалып отыр. Қаржылар
мемлекеттің өсіп дамуының материалдыҚ ... және оның ... ... ... ... ... Қайнар көзі болып есептелінеді.
Қаржылар Қоғам және жекелеген азаматтардың өмірінен елеулі орын алады,
сондай-аҚ ҚаржылыҚ Құралдар ... ... ... ... дамуына белсенді және ҚарҚынды түрде ыҚпалын ... ... ... ... ... ... болып табылады және
базистік Құрамына жатады.
ҚаржылыҚ ҚұҚыҚтың маңызы әсіресе экономиканы нарыҚтыҚ негізге көшіру,
түрлендіруге байланысты өсіп отыр.
Бірінші кезеңде бұл ... ... ... ... ... ... ... субьектілерінің материалдыҚ мүдделеріне
тікелей әсер етеді. ... ... ... ... ... ... және ... істерінің де еліміздегі ... өсіп ... ... ... нарыҚтыҚ Қатынастарға көшуімізге
байланысты экономика, Қаржылар аясындағы мемлекеттік ... ... және ... ... ... ... рөлін төмендету сияҚты келеңсіз көзҚарастар Қоғамымызда
орын алып отыр. Оған Қоса ҚазаҚстан ... ... ... ... мемлекеттік-ҚұҚыҚтыҚ категорияның орнына
атҚарушы органдар (атҚарушы билік органдары) терминінің ... ... ... ... ... Ал осы атҚарушы билікті жүзеге
асыру мемлекеттік-басҚарушы Қызметті жүзеге ... ... ... ... ... ... ... атҚарушы билікке Қарағанда
кең мағынада айтылады. Осыған орай ... ... ... көзҚарастарға Қарсы пікір айту Қажет болар деп ойлаймыз:
Біріншіден, мемлекет бұрын да ... ... де ... ... ... экономикалыҚ және әлеуметтік-мәдени
саясатты Қаржылардың көмегімен жүзеге асыруға ... Бұл ... ... ... ... көздейтіндіктен осы аялардағы
мемлекеттік басҚаруды ... ... ... ... ... рөлі ... ... мемлекет ешҚашан да нарыҚтыҚ экономикаға ... ... біз оның ... ... ... тиімді дамуы
мен жандануына себін тигізетін зор мүмкіншілік бар екенін ұмытпағанымыз
жөн;
Төртіншіден, ... ... ... ... ... жөне ол ... ... бір Қыры ретінде Қаржылар және
әлеуметтік-мәдени салаларындағы дәрежесі ұзаҚ жылдар бойындағы тарихи
тәжірибелермен белгіленген. ... ... ... ... ... ... басҚарудың ауыздыҚталмаған Қара
күштермен сипатталады. Оны тежеу, реттеу тек мемлекеттің ғана ... ... ... нарыҚтыҚ өзіндік реттеу
анархия мен ... ... ... ... ... ... реттеу мен мемлекеттік реттеуді теңестіру Қажет. Ал ... ... ... ... олар тек мемлекеттің тікелей
Қатысуымен жүргізіледі; алтыншыдан, жеке меншік және оған байланысты
Қатынастар оның ... ... ... өте ... экономикалыҚ
билікті туындатады. Осы билікті шектеу ісі де ... ... ... ... көлік, байланыс, энергетика салаларының
монополист субъектілерінің халыҚҚа ауыр тиетін іс-Қимылдарын ... осы ... ... ... режимді белілейді, сондай-аҚ
ішкі рынок пен ұлттыҚ мүддені сыртҚы ыҚпалдардан Қорғаудың кепілі ... ... ... ... ... негізінде жүзеге
асырылатыны белгілі.
Бұл жерде айта кететін бір жәйт, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... жеткенімен,
көптеген мәселелер оның ішінде Қаржылар саласындағы мемлекеттік басҚару
жеткілікті деңгейде (көлемде) өз ... ... ... ... осыған байланысты сонымен бірге өтпелі ... ... ... сай ... аса ... ... ... Қалыптастыру мәселелері мына келесі сұраҚтарды шешуді алға Қойып
отыр: Қаржылар саласындағы басҚаруды экономика аясындағы түрлендірулерді
және меншік ... ... ... ... ... ... техникасының, Қаржы жүйесін тиімді ... ... ... және әкімшілік әдістердің жиынтығын, яғни Қаржыларды
басҚарудың автоматтандырылған ... ... ... ... ... ... ... ҚаржылыҚ Қызметтің-мемлекеттің басҚарушы
Қызметтің бір түрі екенін және оның ҚұҚыҚтыҚ негіздері ... ... ... ... ... теориялыҚ тұрғыдан негіздеу;
мемлекеттік басҚару және ... ... ... ... ... сай ... ... жаңаша бағытта жүзеге асырылатыны жөнінде
теориялыҚ негіздеме бере отырып осы аяға ыҚпал ... ... ... ... саласындағы мемлекеттік басҚару, ҚаржылыҚ
Қызметті жүзеге асыру процестерінің ерекшеліктерін, ... ... және ... ... ... ... ... тіркеу, лицензиялау нысанындағы) мемлекеттік
басҚару функциясы ретінде жүзеге асырылу маңызы мен мәнін және ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің бюджет және салыҚ жүйесіне, ... ... ... ... режиміне назар аудару және
олардың экономикалыҚ табиғаты мен ... ... ... ... ... жөнінде ұсыныстар енгізу: ҚазаҚстан ... ... ... ... айҚындалған
мемлекеттік басҚарушы-атҚарушы билік жүйесін орталыҚ, жергілікті атҚарушы
билік органдарын Қайта Құру жөніндегі Қағидаттар мен ... ... ... мемлекеттің ҚаржылыҚ-фискальдыҚ саясатының
жетілдіруін көздейтін жолдарды басшылыҚҚа ала отырып, ҚұҚыҚтыҚ тұрғыдан
негіздеу.
І. Тарау. ... және ... ... жалпы сипаттамасы
І.1. Қаржылардың түсінігі мен мәні
Қаржылардың Қоғам және жекелеген ... ... ... ... ... ... ету жөнінде атаҚаратын рөлі өте зор
екені әркімге белгілі. Қаржылар мемлекеттің өсіп дамуының материалдыҚ
негізі және тірегі, сондай-аҚ оның ... мен ... ... Қамтамасыз етудің Қайнар көзі ... ... ... ... мемлекет еліміздің экономикалыҚ өсіп дамуына белсенді,
пәрменді түрде ыҚпалын тигізеді. Бұл жерде күнделікті ... ... ... ... да ... ... аҚша ... Қаражат деп
түсінетінін айта кетуіміз ... ... ... ... ... ... ... АҚшалар Құн өлшеу, айналым, айырбас
және т.б. ... ... ... бірдей ҚұндылыҚ баламасын көрсетеді.
Ал Қаржылардың атҚаратын басты рөлі ... ... ... Қоғам және экономика мұҚтаждыҚтарын Қанағаттандыру
болып саналады, сондай-аҚ сатып-алу, сату, айырбастау және ... ... ... Тағы бір айта ... ... ... А-Т және Т-А процесінде, тікелей жұмсау түрінде көрініс
тапса, ал ... ... ... – бөлу ... жүзеге
асырылып, тікелей пайда табу көзделмейді. БіраҚ теориялыҚ тұрғыдан
алғанда, аҚша Қаражаттары мен ... ... ... ... аҚша ... ... ... білдіргенімен Қаржы
түсінігінің өте кең мағынада болатынын байҚаймыз.
өркениетті, ... ... ... де ... ... ... ... осы дамыған елдердің Қаржы жүйесі арҚылы ұлттыҚ
табысты Қайта бөлу ... елу ... асып ... ... ... ... бюджеттерінің көлемі де күрт ... ... ... ұғым ... ... ... мәнін ашып көрсету маҚсатында оны бірыңғай термин ретінде
ҚарастырсаҚ онда ... үш ... ... ... ... ... деп, ... және тұтынуда
экономикалыҚ ресурстардың бір түрі ретінде пайдаланылатын ... аҚша ... ... ... Осы өндіріс пен тұтынудың аҚшалай
нысанадағы ресурстары, жоғарыда айтҚанымыздай, ҚаржылыҚ ... ... Олар ... ... ... субъектілерінің
Қарамағында әртүрлі аҚша түріндегі табыстардың, ... ... ... ... ... ... және ... да
мұҚтаждыҚтарын Қанағаттандыруға, жұмыскерлерді материалдыҚ жағынан
ынталандыруға, өндірісті ұлғайтып, жетілдіруге пайдаланылады.
Екіншіден, ... аҚша ... ... ретінде
Қаржыландыру терминімен байланысты болады. СондыҚтан болар, бұл ... ... ... ... ... ... т.б. ... ҚаржылыҚ ресурстармен
Қамтамасыз етудің Қайнар көзін, көлемін, түрлерін және ... ... және ... ... категория
ретінде Қаржылар бөлу Қатынастарын көрсетеді. НаҚты бағыттарға арналып
аҚша бөлу түрінде жүзеге асырылатын Қаржыландырудың өзі бөлу ... ... ... экономиканың барлыҚ ҚұрылымдыҚ
бөлімдерінде және ... ... ... ... ... ... бөлу процестері жүзеге асырылады.
Жасалған ұлттыҚ табыстың Құнын Қайта бөлу аҚшалай табысты мемлекеттік
деңгейде, кәсіпорындар мен кәсіпкерлік Қызмет деңгейінде ... ... ... және осы ... туындайтын көптеген Қатынастар
ҚаржылыҚ Қатынастар деп аталады. Сонымен Қаржылардың аҚшалармен өте тығыз
байланыста болатынын және ... ... ... міндетті
көрінісі ретінде сипатталатынын білдік. АҚшалардың тауар айырбасында,
өзіндік айналымда болуы, Қолдан-Қолға өтуі аҚшалай ... ... ... процестермен көрсетіледі.
Осы айрыҚша нысандағы экономикалыҚ Қатынастар Қаржылар болып
саналады. Сонымен, Қорыта келіп айтсаҚ, экономикалыҚ категория ... өте ... ... ... Қатынастардың бөлу сипатында
болуы, аҚша нысанындағы Құнның тек біржаҚты Қозғалысын ... ... тағы бір айта ... ... ... ... ... болып табылады. өйткені шаруашылыҚ субъектілерінің аҚшалай
табыстары мен экономикалыҚ өнімді жасау және оны өткізу ... ... ... ... сол өндіріс аясының өзіне Қызмет
көрсетеді, яғни ... ... ... және ... ... ... ... арҚасында мемлекеттің
мұҚтаждыҚтарын Қанағаттандыруға, әртүрлі меншік нысанына негізделген
шаруашылыҚты дамытуға, аумаҚтар ... ... ... ... ... аҚша ... мемлекет Қарамағына жұмылдырады.
Қаржылардың негізінде, олардың көмегімен шаруашылыҚ ... ... және ... жүзеге асырылады.
Енді осы Қаржылар жөнінде оҚымысты ғалымдардың көзҚарастарына ... ... ... ... ... ... ... көрнекті
ғалымы Худяков А.И. “Қаржы” термині латынның “финис”, яғни Қандай да
істің бітуі, ... ... ... ... төлену мерзімі деген
сөзінен туындаған дейді. Орта ғасырлыҚ латын тілінде finatio, ... ... ... ... ... ... ... айтылған болатын. Он
сегізінші ғасырда француздар financе, яғни финанс деп мемлекеттің кіріс
және ... ... ... ... ... ... айтатын болған.
Қазіргі кезде “финанс” – Қаржы терминінің мағынасы ... ... ... ... көптеген жағдайларда азаматтар
Қаржыларды Қолда бар немесе Құжат ... ... деп ... ... азаматтардың Қаржылары; мемлекеттің Қаржылары, заңды
тұлғалардың Қаржылары деп ... ... тар ... ... ... пен ... тұлғалардың аҚша Қаражаттарын Қамтиды деп
түсіндіреді.
Осы терминнің тағы бір ... ... ... ... ... сәйкес келеді.
А.И.Худяковтың айтуынша Қаржы термині Қандай да болмасын мағынада
түсіндірілсе де, ең дұрысы мемлекет Қарамағындағы аҚша Қаражаттары деген
тұжырым. [1]
Егер ... ... ...... Қаржылар
десек, яғни белгілі бір Қорларға бөлінетін, маҚсатты бағыты ... ... ... және оларды Қалыптастырып, бөлетін
органдардың бар екенін байҚаймыз деп ... өз ойын ... ... ... аҚша ... әрдайым мемлекеттік меншік
нысанында болады. ... ... ... ... мемлекет меншігіндегі аҚша Қаражаттарының жиынтығын айтамыз.
Қаржылар ... ... ... де ... мағынада Қаржылар деп, ... аҚша ... бөлу және ... ... ... Қатынастардың
жиынтығын айтамыз. Дәлірек айтсаҚ экономикалыҚ Қатынастардың жүйесі
болып табылады. Қаржыларға байланысты тағы бір көңілге ... ... ... ... ... аҚша ... ... жөніндегі
Қатынастардың енгізілуі.
Бұл жерде былайша түсіндіруге болады: аҚшалардың өзіндік
тұтынушылыҚ күні жоҚ ... ... ... тек ... ... экономист айтҚандай, “А-Т”, “Т-А” Қатынастарында
жүзеге асырылады. Алайда бұл Қатынастар ... ... ... екі жаҚтың заң жүзіндегі тең ҚұҚыҚтылығына
негізделеді. Ал ҚаржылыҚ экономикалыҚ ... бір ... ... ... ретінде әрдайым мемлекеттің ... өзі ... ... ... ... ... органы тұрады және осы
Қатынастар ҚаржылыҚ ҚұҚыҚтыҚ нормалармен реттеледі. ... ... ... бір ... әрҚашанда билікші
субъект тұрғандыҚтан екі жаҚтың тең ҚұҚыҚтылығы ... ... Ал ... ... яғни сату-сатып алу Қатынастары
азаматтыҚ ҚұҚыҚ, еңбек ҚұҚығы және тағы да басҚа ... ... ... Бұл жерде айта кететін бір ... ... ... өзін ... ... олардың жұмсалу
процестеріне ат үсті ... ... ... Қаржылар өзінің аҚша
Қаражаттары болғандыҚтан, олардың талан-таражға ... ... ... ... ұтымды және тиімді түрде пайдаланылуын (жұмсалуын)
ұйымдастырады. ... ... ... ... негізі
болып табылады деп жоғарыда айтып өткенбіз. СондыҚтан ... ... ... – Қажеттілігі мемлекетті және Қоғамды аҚшалай
Қамтамасыз ету.
В.И.Белинский Қаржыларды ... ... ... ... ... ... ... Қажет деген пікір айтады. Осы автор
Қаржыларды аҚша ... ... Құру және ... ... ... ... бөлу жөнінде туындайтын
экономикалыҚ Қатынастар деп түсіндіреді. Қаржылардың материалдыҚ негізі
өндірістік ... ... ... ... Қатар Қаржылардың
туындауының және ... орын ... ... ... тауарлыҚ
өндірістің және айналымның өздеріне тән ҚұндылыҚ категорияларымен болуы.
Кейбір экономистер Қаржыларға аҚша Қаражаттарын, натуралды ресурстарды,
кіріс және басҚа игіліктерді ... ... және ... ... ... ... ҚұндыҚ экономикалыҚ категория емес екеніне ешкімнің
күмәні жоҚ ... ... ... ... объектісі аҚша Қорлары
болып табылады.
Ал Қаржылардың пайдалану негізіне белгілі бір ... ... ... ... ... ... әрекет ыҚпалы және Қоғамның
тауарлыҚ өндірісінің дамуы жатады. Бұл жерде Құн екі ... ...... және аҚша ... Ал аҚша айналымы (А – Т - А) ђдайы
өндірістің бір ерекшелігі, яғни ... ... ... ... ... ... Осы аҚша ... негізінде екінші рет Құн
нысандары туындайды және олардың әрҚайсысы айрыҚша ҚоғамдыҚ Қатынастарды
көрсеткендіктен ... ... ... бір ... ... осы нысандардың бірі ретінде аҚшалай-ҚаржылыҚ Қорларды
Қалыптастыру және пайдалану жөніндегі аҚшалай Қатынастардың ... ... ... ... ... аҚшалай Қатынастарға
негізделетіні және күнделікті өмірде, іс жүзінде аҚша ... ... ... бір айта ... ... ... өзі ... аҚша
Қаражаттары Қаржылар жөніндегі ғылымның объектісі болып табылмайды.
Қаржылардың Құрамындағы аҚша ... ... ... ... болады. СондыҚтан, аҚшалар және Қаржылар өз алдына
бөлектенген ... ... ... ... ... ... тән функциясы – бөлу (жиынтыҚ өнімді және таза
табысты) және баҚылау ... бар. Бұл ... ... ... ... яғни жұмылдыру функциясы туралы сөз Қозғамаған. Ал аҚшалар
тауар – аҚша Қатынастары жағдайында бірнеше ... ... Құн ... ... ... ... айналым Құралы ретінде; ... ... ... дүниежүзілік аҚша ретінде.
АҚшалар жалпыға бірдей ҚұндылыҚ баламасы ретінде ... ... ... және ... аумағындағы барлыҚ айналымдар мен
әрбір шаруашылыҚ операциясын тексеруге мүмкіндік береді.
Қаржылардың ... ... ... аҚшалардан
айырмашылығы, олар тек аҚша Қаражаттары ... ... бөлу ... ... ... яғни экономикалыҚ Қатынастардың ерекеше
аясын көрсетеді. Алайда Қаржылардың осы сипаттамасы олардың толыҚ
маңызын ... ... ... ... ... ... және кассалыҚ жоспарларда, мемлекеттік кәсіпорындар мен
ұйымдардың ҚаржылыҚ жоспарларында ... емес ... ... аҚша Қаражаттарының сомасы көрсетіледі. Бұл ... ... ... ... ... ... ҚаржылыҚ ресурстар деген ұғымды ҚарастырсаҚ, онда
оның мемлекет Қарамағындағы немесе Қандай да болмасын меншік нысанындағы
кәсіпорындар мен ... аҚша ... ... ... ... деп ... ... В.И.
Ресейлік ғалым Горбунова О.Н. Қандай да ... ... ... ... және ... ... ... сондай-аҚ Қайта бөлу
процестері аҚшалай нысанда ... ал ... ... ... ... ... ... Қарамағындағы барлыҚ аҚша Қаражаттарының
жиынтығы мен оларды ... бөлу және ... ... ... ... ... өзінің материалдыҚ мәні бойынша аҚша
Қаражаттары Қорларынан тұрады және олар орталыҚтандырылған ... аҚша ... ... ... ... ... сондай-аҚ пайдалану процесіндегі ҚоғамдыҚ экономикалыҚ
Қатынастардың атҚарылуымен тікелей байланысты болады.
Горбунова О.Н. мемлекет өзінің ... және ... ... ... ... барысында кіріс және
шығыстарға аҚша нысанында, әртүрлі аҚша ... Құра ... ... ... аҚша ... ... олар тек ... ... ... Қайта бөлу және пайдалану жөніндегі
адамдардың арасындағы Қатынастар болып табылады деген. Бұл ... ... ... ... ... экономикалыҚ тұрғыдан алғанда,
жәй ғана Қатынастар емес ... ... ... жиынтығы.
Ал материалдыҚ мағынасына келсек, онда Қаржы тек ... аҚша ... ... ... деп айта аламыз.
Қаржылар жиынтыҚ ҚоғамдыҚ өнімді және ұлттыҚ табысты ... ... ... ... басҚарудың ең жаҚсы ... аҚша ... ... ... есептелінеді. АҚша Қаражаттарын реттей және
аҚша Қорларын Құруға бағыттай отырып кейіннен сол ... ... ... ... ... ... ... арҚылы
мемлекет көптеген аялардағы Қызметтерді ынталандырады немесе ... ... ... ... ... заңгер А.Жданов Қаржыларды мемлекеттің және
жеке мекемелердің аҚша Қорларын Құру, білу және ... ... ... ал ... ... ... ... өзара байланыстары мен жиынтығы ... ... деп ... ... О.Н. ... Қаржы жүйесін екі тұрғыдан
Қарастырған:
а) әрҚайсысы тиісті аҚша ... ... және ... ... жиынтығы;
ә) өздерінің Құзыреттерінің шегінде ҚаржылыҚ Қызметті ... ... ... мен ... ... ретінде.
Ал ҚаржылыҚ институттардың жиынтығы өзіне орай мемлекеттің Қаржы
жүйесін Құрды. ... ... ... ... өту ... ... көрсете отырып мынадай буындардан тұрады:
1) ФедералдыҚ, федерация субъектілерінің бюджеттерінен және муниципалдыҚ
бюджеттерден тұратын ... ... ... тыс орталыҚтандырылған маҚсатты Қорлар;
3) Бюджеттен тыс орталыҚтандырылмаған маҚсатты Қорлар;
4) ШаруашылыҚ субъектілер мен салалардың ... ... және жеке ... ... Мемлекеттік және банктік кредит.
Қаржы жүйесі мемлекеттің ҚаржылыҚ Қызметін тікелей ... ... ... мен кредиттік, яғни ... мен ... ... ... ... көптеген авторлар
Қосылуда. Худяков А.И. ұйымдастырылуы бойынша Қаржы жүйесін мемлекеттің
ҚаржылыҚ мекемелері, яғни ... ... ... ... ... мемлекеттік саҚтандыру компаниялары Құрайды деп
түсіндіреді.
ҚаржылыҚ органдар жүйесін әдетте Қаржы министрлігі ... ... ... ... ... ҚаржылыҚ басҚару
органдары, ҚазынашылыҚ, Қаржыларды басҚаратын бірыңғай мемлекеттік
басҚару органдарының жүйесі болып ... ... ... ... кредиттік мекемелер, Қаржыларды жұмылдыруға ат салысатын
салыҚ органдары мен кеден ... де ... ... ... ... аҚша ... ... өнімдерді білуге
байланысты экономикалыҚ Қатынастардың едәуір аумағын Қамтиды.
Қаржылардың аҚша ... ... ... ... ҚұндылыҚ
категориясына жататындығын және оларды жүзеге асыру ... ... ... ... ... категория Қатарына
біліп, жеке-дара шығаруымыз үшін олардың мағынасын зерттеп, зерделеп
білуіміз Қажет.
ЭкономикалыҚ теория ... ... ... ... ... ... экономикалыҚ Қатынастар деп айтатынын білгенбіз.
Ал экономикалыҚ Қатынастар өндірістік Қатынастарға ... ... ... ... бір білігі ... ... ... ... ... В.Д. ... ... Қалыптасуын және туындауын былайша көрсетеді: Қоғамдағы
ұдайы өндіріс процесі ... ... ... және ... ... ... тұрады: өндіру (өндіріс); білу; айырбастау; тұтыну.
Осы ұдайы өндірістің төрт ... ... ... ... Қатысушылардың арасындағы тауарлыҚ Қатынастардың бар жоғы
аныҚталады, өйткені өндірілген өнімдер бұл жерде ... ... ... ... Бұл ... тұтынудан бұрын білу ғана емес,
солармен Қатар ... ... да ... мен ... ... ... байҚайтынымыз өндірілген материалдыҚ
немесе материалдыҚ емес өнімдер, көрсетілген ҚоғамдыҚ өнім ретінде
заттай және ... ... ... ... жаңағыдай екі формаға Қалыптасуы, олардың әрбір
ҚоғамдыҚ ... ... ... өтеу үшін ... ... Құн, ... ... төлеу және тағы басҚа ҚұндылыҚ
категорияларын пайдалануларына жол береді.
Бұл жерде ... ... мен ... да ... ...... яғни ... бірдей балама және ҚұндылыҚ өлшемінің
көмегімен өлшенеді. Қаржылардың экономикалыҚ категория ... ... ... ... білу ... аныҚ ... мағынасын түсіну үшін ... ... ... ... айналымынан шығарылатын өнімдерді өткізу
(сату) кезіндегі аҚша түріндегі дербес Қозғалысымен және Құнның біліну
мезгілінен бастап Қарастыру ... осы ... ... ... ... аҚша ... аҚша ... Құрайды. Бұл жерде оның аҚша ... ... ... ... ... ... ... Қорын, әлеуметтік
бағыттағы Қорларға аударымдарын, пайда және т.б. атап өтуге болады.
Табылған пайданың ... ... бір ... ... ... үшін ... Қарамағына аударылады да, ал екінші
ең көп бөлігі ... ... ... оны өз ... бойынша
пайдаланады. Көбінесе пайда мен табыстың Қолдағы біліктері ... ... ... ету ... ... ... алуға, сондай-аҚ пайданың және бір бөлігі өндірістің ...... ... ... ... ... ... аясында (кәсіпорындар, өнеркәсіптер т.б.) жасалған
Құнның бір бөлігі өндірушілерде Қалса, едәуір ... ... ... ... ... ... ... білдік.
Бұл Құндар аҚша түріндегі дербес ҚозғалысҚа ие болғаннан кейін
мемлекеттік кіріс ретінде мемлекеттің ... ... ... ... басҚа, мемлекеттік кәсіпорындар мен ұйымдардан,
мемлекеттік емес ... ... ... ... кәсіпорындар мен ұйымдардан түсетін (салыҚтар, алымдар және
басҚа міндетті төлемдер түрінде) Қаражаттар мен мемлекет ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
лотореялар, жинаҚ банктеріндегі салымдар (аманаттар) және ... ... ... деңгейіндегі ҚаржылыҚ Қатынастардың формасы
пайда болады. Осы ҚаржылыҚ Қатынастар орталыҚтандырылған ... ...... және ... ... ... бюджеттен тыс Қорларды Қалыптастырады.
Экономика өмірінде аҚша Қаражаттары, әдетте, Құнның баламалығы
(эквиваленттілігі) негізінде, яғни ... және аҚша ... ... ... ... БаламалыҚ принцип ... ... ...... ... Құн, ... ... несие
және т.б. тән болып табылады.
ҚаржылыҚ Қорды басҚа аҚша Қаражаттарынан ерекшелендіріп ... олар ... ... ... ... да ... аҚша түріндегі Құнның біржаҚты Қозғалысының негізінде
Құралады.
Сонымен, Қаржылардың айрыҚша ... ... ... тән ... аҚша ... ... міндетті түрдегі бір
жаҚты, баламасыз Қозғалысы болып табылатынын айҚындадыҚ.
Қаржылардың экономикалыҚ табиғатына келсек, онда ... ... мен Құн ... ... ... ... Қаражаттары Қорларының Қалыптастырылуы және олардың
тауарлыҚ Қатынастарда (А-Т) ... ... ... ... аҚша ... ... ... міндетті түрдегі субъектісі, әрҚашанда мемлекет ... ... ... ... ... ... ... Қызметтері, ҚаржылыҚ Қызметке жатпайды, ал олардың Қаражаттары
немесе аҚшалай ресурстары (“А-Т”, ... ... ... ... ... ... ... келеміз.
Сонымен, Қорыта келгенде Қаржылар деп, мемлекеттің аҚшалай
кірістерін ... білу және ... ... ... ... жүйесін айтамыз.
Енді осы жоғарыда айтылған барлыҚ ғылыми көзҚарастарды тұжырымдасаҚ
“Қаржы“ терминінің екі мағынасы бар ... ... ... 2) ... ... ... ... мағынада
“Қаржы” деп мемлекеттің өз ... аҚша ... ... айтамыз.[3]
Мемлекеттік ҚаржылыҚ ресурстарды әрдайым белгілі бір аҚша Қорлары
ретінде көрсетілгендіктен оларды жоспарлау, ... алу және ... ... процестерін жүзеге ... ... ... ... ... ретінде “Қаржы” деп, мемлекеттің аҚшалай
ресурстарын жоспарлы түрде Қалыптастыратын және ... ... ... ... ... ... жүйесін айтамыз.
І.2. Мемлекеттің ҚаржылыҚ Қызметі
Мемлекеттік аҚша Қорлары, әрҚашанда мемлекеттің ҚаржылыҚ ... ... ... ... ҚаржылыҚ Қызметінің процесінде
Қаржылардың үш функциясы жүзеге асырылады. Олар мына төмендегідей ... аҚша ... ... ... функциясы;
2) мемлекеттік кәсіпорындар мен ұйымдарды (материалдыҚ өндіріс
аясындағы және аясында емес) аҚшалай Қамтамасыз ету функциясы;
3) баҚылау ... ... мәні ... ... ... туралы сөз
Қозғағанымызда мемлекеттің өз меншігіндегі аҚша Қаражаттары болмай,
мемлекет бола ... ... ... осы функция арҚылы мемлекет өз
мұҚтаждыҚтарын өтеуге Қажетті аҚша Қаражаттарын жиыстырады және осы
Қаражаттарды аҚша Қорларына Қалыптастырады, яғни ... ... аҚша ... ... біз ... алға ... ... маҚсаты – тек аҚша
Қаражаттарын жиыстыру ғана емес екенін білеміз. ... ... ... өзіне және өз тарапынан жасалатын Қызметтеріне
жұмсалатын ... ... ... аҚша ... ... ... ... аҚша Қорларын Қалыптастыру және
білу, сондай-аҚ Қандай да болмасын шаруашылыҚ субъектілерінің осы
Қорлардан ... аҚша ... ... сай ... ... әрекеттерінің дәрыс және заңды болуын Қамтамасыз
етуге бағытталған. Аталған функциялар туралы айта ... бір ... ... ... ... ... әлі де
пікір- талас тудырып ғылыми тұрғыдан дәлелденіп, ҚалыптасҚан
көзҚарасҚа келе ... ... ... бар. ... Қаржылардың
функциялары турасында – білу және ұдайы өндіріс атты екі ... орын алып ... ... ... ... ... ұдайы
өндірістің екінші, яғни білу сатысында, аҚша түріндегі ҚоғамдыҚ
өнімнің Құнын білу процесінде ... ... ... тек ... ғана тән болады деп есептейді.
Осы концепцияға сай Қаржылар білу және баҚылау ... ... Бұл ... ... ... ... ... тұр, өйткені Қаржылардың
басҚа да білу процесіне Қатысатын экономикалыҚ (баға, аҚша, жалаҚы төлеу,
несие т.б.) категориялар бар ... ... білу ... ... ... ... өнімді және оның ең
басты білу және Қайта білу процестері ... ... Бөлу ... бөлу ... ретіндегі мағынасын ашып көрсетеді. БаҚылау
функциясы, осы бөлу және Қайта бөлу процестері ... ... ... сәйкестіліктің саҚталуын Қамтамасыз етеді. Ал екінші,
ұдайы ... ... ... ... ... ... үш ... көрсетіледі. Бұл концепцияны Қолдаушылар,
Қаржылар, ҚоғамдыҚ ұдайы өндіріс сатыларын (бөлу, ... және ... ... ... есептелінетіндіктен, оларды тек бөлу
категориясымен шектеу дұрыс емес деп тапҚан.
Олар келтірген дәлелдер мына ... ... ... ... ұдайы өндірістің сатылары бір-бірімен тығыз байланысҚан;
2) Қаржылар тек Қана ұдайы ... ... ғана ... етіп ... ... барлыҚ аяларын Қамтиды;
3) Қаржылар ҚоғамдыҚ өнім Қозғалысының барлыҚ сатыларында пайдаланылатын
жан-жаҚты ... ... ... ... Қажетті аҚша Қаражаттарын жұмылдырудың (жиыстыру)
тікелей түсім көзі материалдыҚ ... ... ... ұлттыҚ табыс
болып есептелінеді.
¦лттыҚ табысты бөлу кезінде мемлекеттің, кәсіпорындар ... және ... ... Құралады.
Мемлекеттің Қарамағында ең мол аҚша Қаражаттары Қорлары – бюджеттен
бар екенін білеміз. Бюджет ... әр ... аҚша ... ... ... ... Қатысушылар тапҚан кірістер ... ... ... ... ... бар ... бірі мойындайды. Қаржылар белгілі жүйеден
Құрылатынын ... ... деп, ... аҚшалай Қорларын Қалыптастыру, білу
және пайдалануды ұйымдастыру барысында пайда болатын және ... бір ... ... ... ... ... болып табылатын ҚаржылыҚ-экономикалыҚ институттардың жиынтығын
айтамыз.[4]
Ал ҚаржылыҚ-экономикалыҚ институттар дегеніміз ... ... ... бөлу және ... ... ... пайда
болатын экономикалыҚ Қатынастардың жиынтығы. ОрталыҚтандыру дәрежесі ... ... ... аҚша ... ... ... ... Қаржы жүйесінің институттары Қаржылары орталыҚтандырылған
және орталыҚтандырылмаған болып екіге бөлінеді.
ОрталыҚтандырылған институттар ... мына ... ... ... мемлекеттік орталыҚтандырылған Қаржылар республикалыҚ бюджет
арҚылы көрсетіледі.
2) Жергілікті орталыҚтандырылған Қаржылар. Жергілікті өкілді ... ... ... ... бюджеттерге мыналар жатады:
облыстыҚ бюджеттер; Астана және Алматы Қалаларының ҚалалыҚ бюджеттері;
Қаладағы аудандыҚ бюджеттер; аудандыҚ бюджеттер.
3) Мемлекеттік ... ... Осы ... аҚша ... ... ... ... Қор; резервтік Қор; өндірістік-әлеуметтік даму
Қоры; ҚысҚа мерзімге несиелеу Қоры; ұзаҚ ... ... ... аударым Қоры; материалдыҚ марапаттау Қоры және т.б. Бұл ... ... ... ... ... Мемлекеттің мүлікті жүне жеке басты міндетті саҚтандыру Қаржылары,
мынадай саҚтандыру Қорларымен көрсетіледі: жарғылыҚ Қор; ... ... ... ... Қоры; саҚтандыруды дамыту Қоры;
әлеуметтік-мәдени шаралар Қоры; алдын алу шараларын Қаржыландыру Қоры;
саҚтандырудың Қалпына ... ... ... ... ... ... бағыттағы: мемлекеттік әлеуметтік саҚтандыру Қоры; жұмыспен
Қамтуға жәрдемдесу Қоры және т.б. Қорлар.
Мұнда айта кететін бір жәйт бар. ... ... ... ... кредит деп айтатынын көріп жүрміз.
Былайша айтҚанда, банкілік Қызметтің кредит (несие) беру ... ... Бір ... ... ... Қоймай, бұл Қаржыларды Қаржы
жүйесінің институты деп алып ... онда ... тек ... ... кредит беру түрінде жұмсайтын институт ғана емес,
сонымен Қатар осы Қорларды Қалыптастыратын да институт ... ... бұл ... тек ... банкілердің Қызметі мен солардың
аҚша Қорларын Қамтиды.
Ал мемлекеттік емес банкілердің Қызметтері ҚаржылыҚ ... Жеке ... және ... міндетті саҚтандыру институты туралы
да осыны айтуға болады. Бүл институт ... ... ... ... Қалыптасады және оның әрекеттері мемлекеттің ҚаржылыҚ Қызметі
болып есептелу себебі, аталмыш Қызмет мемлекеттік сипатта болады, ... ... ... ... ... ... Қызметімен айналысатын мемлекеттік емес заңды ... ... ... ... ... ... кірмейді,
сондыҚтан бұл Қызметтер ҚаржылыҚ ҚұҚыҚтың пәніне жатпайды.
Негізінде, мемлекеттік емес заңды ұйымдар мен мекемелердің
және азаматтардың ... ... мен ... ... ... ... де, олардың аҚша жөніндегі Қызметтері
азаматтыҚ-ҚұҚыҚтыҚ нормалармен ... ... ... ... ... ... ... өнім (тауар)
өндірушілердің ҚұҚыҚтарымен мүдделері Қорғалады. Ал егер ҚұҚыҚтыҚ
реттеу Қаржылы ҚұҚыҚтыҚ әдістері арҚылы жүзеге асырылса, онда ... ... ... ... табылады.
ҚаржылыҚ Қатынастардың тауар-аҚша Қатынастарынан
туындайтынын және оларға Қызмет ... ... ... ... Қызметінің маҚсаты тек Қаржыларды Қалыптастыру
емес екені белгілі.
ОрталыҚтандырылмаған институттарға (Қаржыларға) мыналар жатады:
1) Мемлекеттік басҚару органдарының Қаржылары. ... және ... да ... ... аҚша ... білдіреді. Бұл салалыҚ
орталыҚтандырылған Қорлар халыҚ шаруашылығы саласының немесе басҚа
да шаруашылыҚ жүйелерінің ... ... ... ... мен ... ... берілген аҚша
Қаражаттарынан тұрады.
2) Мемлекеттік шаруашылыҚ субъектілерінің ... ... яғни ... ... мен ... ... білдіреді: жарғылыҚ Қор, өнеркәсіпті, ғылымды және
техниканы дамыту Қорлары; резервтік Қорлар және т.б.
3) ... ... ... мен ... ... Осы
субъектілердің аҚша Қорларымен көрсетіледі. [5]
ІІ. Тарау. ҚаржылыҚ ҚұҚыҚтыҚ Қатынастар, мемлекеттің
ҚаржылыҚ Қызметінің нәтижесі
2.1. ҚаржылыҚ ҚұҚыҚтыҚ Қатынастардың ... ... ... Қатынастар ҚоғамдыҚ Қатынастардың ерекше түрлері болып
есептеледі. СондыҚтан оған Қатысушы екі ... да ... ... ... мен ... ... жерде айта кететін бір жай, ... да ... ... ... ... ... ... кете алмайды.
ҚұҚыҚтыҚ Қатынастар ҚұҚыҚтыҚ ... ... болу ... осы ... ... Құндылығы болуымен Қатар,
реттелуі кезінде мемлекет еркіне сай болуы ... ... ... ... ... ... ... Қажет етеді. Ал
бекіту Қатынастарға ... ... мен ... ... ... арҚылы жүзеге асырылады.
Тек осы ҚұҚыҚтыҚ нормаларды жүзеге асыру ... ғана ... ... ... ... ҚаншалыҚты
Қажеттілігін, сондай-аҚ мемлекеттің ҚұҚыҚпен реттеу маҚсаттарына
ҚаншалыҚты сәйкес ... ... ... ... алға Қойған маҚсаттарын орындауға Қажетті мемлекеттің
аҚша ... ... ... бөлу және ... ... пайда болатын ҚоғамдыҚ Қаитынастар ҚұҚыҚпен
реттеуді талап етеді.
Сонымен, ҚаржылыҚ ҚұҚыҚтыҚ Қатынастар деп, ҚұҚыҚтыҚ ... ... ... ... ... ... Бұл ҚаржылыҚ
ҚұҚыҚтыҚ Қатынастар мемлекеттің Қызметінің нәтижесінде пайда болады
және арҚашанда тек ҚаржылыҚ ҚұҚыҚтың пәні ретінде ... ... ... Қатынас мемлекеттің ҚаржылыҚ –
экономикалыҚ Қатынастарды ҚұҚыҚпен ... ... ... ... ... ... ... табылады;
ҚаржылыҚ ҚұҚыҚтыҚ ҚаржылыҚ ҚұҚыҚтыҚ Қатынастардың барлыҚ ... тән ... ... бірдей болғанымен, өздеріне ғана
Қатысты ... де ... ... өздерінің саласына байланысты ҚаржылыҚ
ҚұҚыҚтыҚ болып есептелінеді;
3. ҚаржылыҚ ҚұҚыҚтыҚ ... ... ... ... өзі немесе
мемлекет мүддесін көздейтін өкілетті органдар
болып табылады;
4. ҚаржылыҚ ҚұҚыҚтыҚ ... ... ... немесе басҚа да ... алу, ... ... ғана ... ... ... Қатынас мемлекеттік-өктем түрде
жүргізіледі, сондыҚтан ҚатынасҚа ... ... тең ... емес ... ... ҚаржылыҚ ҚұҚыҚтыҚ Қатынас маңызы бойынша ҚаржылыҚ-
экономикалыҚ Қатынастар болып табылады.
Бұл жерде айта кететін бір жай ... және ... ... ... ... әр ... жатпайды, өйткені
олар бір ҚоғамдыҚ Қатынастар. СондыҚтан маңызы бойынша-экономикалыҚ, ал
формасы бойынша ҚұҚыҚтыҚ Қатынастарға жатады. Яғни, ... ... ... ... ... ... жатады деп айта аламыз.
2.2. ҚаржылыҚ ҚұҚыҚтыҚ Қатынастардың түрлері.
ҚаржылыҚ – ҚұҚыҚтыҚ ... екі ... ... ... ... 1) ... ҚаржылыҚ ҚұҚыҚтыҚ Қатынас;
2) ұйымдыстырушылыҚ ҚаржылыҚ ҚұҚыҚтыҚ Қатынас;
1. МатериалдыҚ ҚаржылыҚ ҚұҚыҚтыҚ
Қатынастар – аҚша ... ... ... ... ... ... Қатынастар-Қаржы жүйесінің барлыҚ
Құрамалы бөлімдерінің өзара бірҚалыпты әрекет жасау процестерін және
ҚаржылыҚ баҚылау істерін жүргізуді ... ... ... ... жүзеге асырады.
Ә) Обьектісі бойынша: 1) бюджеттік; 2) салыҚтыҚ; 3)банкілік; 4)
саҚтандыру; 5) шаруашылыҚ.
Мемлекеттік бюджеттік Қатынастарды реттеу саласындағы ... ... ... ... ... ... ... атҚарылуын баҚылау жөніндегі
есеп комитеті; ҚазаҚстан Республикасының Үкіметі. ЭкономикалыҚ
жоспарлау жөніндегі орталыҚ ... ... ... ... ... ... ... Бюджетті атҚару жөніндегі орталыҚ
уәкілетті орган. Ішкі баҚылау жөніндегі орталыҚ уәкілетті орган.
Мәслихат; Жергілікті атҚарушы орган Құрайды. ... ... ... бюджеттік Қатынастарды
реттеу саласында: республикалыҚ бюджетті әзірлеу және оның атҚарылуы
туралы есеп беру ... ... ... ... Құрады, ол туралы ережені бекітеді, оның Құрамын
айҚындайды. ҚазаҚстан Республикасының аумағында төтенше ... ... ... ... ... және оны әзірлеу тәртібін
айҚындайды. Мемлекеттік жағдай мен республиканың ішкі және ... ... ... ... ... халҚына жыл сайынғы
жолдауда алдағы жылға арналған ҚазаҚстан ... ... ... ... айындайды. ҚазаҚстан Республикасының
¦лттыҚ Қорын басҚару жөніндегі кеңес Құрады және ол туралы ережені
бекітеді. ҚазаҚстан ... ... ... ... және
пайдалану тиімділігін арттыру жөнінде, сондай-аҚ оны пайдаланудың
көлемі мен ... ... ... ... ... ¦лттыҚ Қорын Қалыптастыру және пайдалану туралы
есептерді бекітеді. ҚазаҚстан Республикасының заңдарына сәйкес өзге
де өкілеттіктерді жүзеге асырады.
ҚазаҚстан ... ... ... ... саласында:
РеспубликалыҚ бюджетті, сондай-аҚ республикалыҚ бюджетке
өзгерістер мен толыҚтырулар енгізуді бекітеді.
ҚазаҚстан ... ... мен ... ... ... ... есеп ... республикалыҚ
бюджеттің атҚарылуы туралы есептерін бекітеді.
РеспубликалыҚ бюджеттің ... ... ... ... ... ... ... саласында:
РеспубликалыҚ бюджеттің атҚарылуына сыртҚы баҚылауды жүргізу
тәртібін белгілейді;
Ішкі баҚылау жөніндегі ... ... ... ... Қаржы баҚылауының стандарттарын әзірлейді, сондай-аҚ
оларды бекітеді және олардың саҚталуына баҚылауды жүзеге асырады;
РеспубликалыҚ бюджеттің ... ... ... ... ... бюджеттің атҚарылуына баҚылауды жүзеге
асырады;
БаҚылау іс-шараларының ... ... ... орындалуын баҚылауды жүзеге асырады.
ҚазаҚстан Республикасының заңдарына сәйкес өзге ... ... ... ... ... ... ... реттеу
саласында: ҚазаҚстан Республикасының Парламентіне республикалыҚ
бюджетті және оның атҚарылуы туралы жыолдыҚ есепті ... ... ... атҚарылуын баҚылау жөніндегі есеп
комитетіне республикалыҚ бюджеттің атҚарылуы туралы ... ... ... ... ... ... әзірлеу тәртібін
айҚындайды; РеспубликалыҚ бюджеттің атҚарылуын Қамтамасыз етеді,
республикалыҚ және ... ... ... ... ... Қаржы жылына арналған республикалыҚ бюджет
туралы заңды іске асыру ... ... ... ... ... ... ... секторы ұйымдарының тізбесін бекітеді; ... ... ... ... ... тәртібін айҚындайды;
бюджеттік инвестициялыҚ жобаларды Қарау ... ... емес ... ... ... және ... ... жүзеге асыратывн уәкілетті мемлекеттік органдардың
тізбесін, оларды бюджетке ... ... ... мемлекеттік
емес Қарыздар бойынша мемлекеттік кепілдіктер беру Қажеттік туралы
шешімдер Қабылдайды. ... ... ... ... ... ... мемлекеттік кепілдіктер беру тәртібін,
мемлекеттік және мемлекеттік кепілдік берген ... ... өту және ... Қызмет көрсету, оларды тіркеу мен есепке
алу, мемлекеттік және мемлекет кепілдік берген борыштың мониторингі
мен оны басҚару тәртібін айҚындайды. Мемлекеттік ... ... ... тауарларды өткізуден түсетін аҚшаны ... ... ... ... ... және
жергілікті атҚарушы органдардың резервін ... ... ... ... ... ... ... ҚазаҚстан Республикасының ¦лттыҚ Қорын пайдалану тәртібін
айҚындайды. ... ... ... ... бірлесіп
ҚазаҚстан Республикасының ¦лттыҚ Қорын орналастыру үшін рұҚсат
етілген ҚаржылыҚ активтердің және ... емес ... өзге ... ... айҚындайды. ҚазаҚстан
Республикасы ¦лттыҚ Қорының жыл сайынғы ... ... ... ... тұрған бюджеттерден жоғары тұрған бюджетке
бюджеттік алып Қоюлардың және ... ... ... ... ... бюджеттік субвенцияларды аударыд тәртібі мен
кезеңділігін айҚындайды: Жалпы ... ... ... ... әдістемесін айҚындайды.[7]
Жергілікті мемлекеттік басҚарудың үлгілік ... ... ... ... штат саны ... ... ... ¦лттыҚ Банкімен ҚазаҚстан
Республикасының ¦лттыҚ Қорын ... және ... ... ... жасайды.
ҚазаҚстпан Республикасының заңдарына және ҚазаҚстан
Республикасы ... ... ... өзнге де
өкілеттіктерді жүзеге асырады.
ҚазаҚстан Республикасы Үкіметінің орта ... ... ... әзірлейді; тиісті Қаржы жылына ... ... ... ... ... мен толытырулар
енгізу туралы заңдардың жобаларын әзірлейді және оларды ... ... ... ... ... ... Қаржы
жылына арналған республикалыҚ бюджет туралы заңды іске ... ... ... ... ... ... ... өтінім жасаудың және ... ... ... ... өз ... Қалатын тауарларды өткізуден
түсетін түсімдер мен аҚша ... ... ... ... ... ... ... әдістемесін айҚындайды;
бірыңғай бюджет сыныптамасының ... ... ... ... ... және ... және мемлекет кепілдік Қарыз алуды және борышты
жоспарлау мен талдау жүзеге асырады.
Бюджеттік кредиттеуді жоспарлау мен ... ... ... ... ... орталыҚ уәкілетті орган
бюджеттік Қатынастарды реттеу ... ... ... орта ... ... ... бюджеттік инвестициялыҚ жобалардың тізбесін Қалыптастырады.
Гранттарды тартуға басымдылығы бар өтінімдердің ... және оны ... ... ... ... ... мен гранттардың тиімділігне бағалауды
жүргізеді.
ҚазаҚстан Республикасының заңдарына сәйкес өзге де өкілеттіктерді
жүзеге ... ... ... ... ... ... бюджетті атҚарады және жергілікті бюджеттердің
атҚарылуына Қызмет көрсетуді жүзеге асырады.
Тиісті ... ... ... ... бюджет туралы,
бюджетке өзгерістер мен толыҚтырулар енгізу туралы ... ... ... ... ... ... республикалыҚ бюджет туралы заңды
іске асыру туралы ҚазаҚстан ... ... ... ... ... ... ... болжауға және мемлекеттік бюджетке
кірістердің түсуі салачсындағы мемлекеттік саясаттың маҚсаттары ... ... ... ... ... мен оны ... жиынтыҚ
жоспарларын бекітеді және оларға өзгерістер енгізеді.
РеспубликалыҚ бюджеттік бағдарламалардың әкімшілеріне рұҚсаттар
береді.
Мемлекеттік мекемелердің азаматтыҚ-ҚұҚыҚтыҚ мәмілелерін тіркеуді
жүзеге асырады.
Мемлекеттік мекемелердң міндеттемелері ... ... ... бос ... ... ... ... ¦лттыҚ
Банкіндегі салымдарға орналастырады;
Банктік шоттардан ... ... ... ... ... атҚару жөніндегі орталыҚ уәкілетті органда мемлекеттік
мекемелердің ... ашу, жабу және ... ... айҚындайды.
Бюджеттік есепке алуды жүргізу тәртібін айҚындайды.
Есептік жасаудың және табыс етудің тәртібін айҚындайды.
ҚазаҚстан Республикасы Үкіметінің ... ... ... ... және оларға Қызмет көрсетеді, бағалы Қағаздардың
ұйымдастырылған ... өзі ... ... ... бағалы
Қағаздарды сатып алу мен сатуды жүзеге асырады.
Мемлекеттік емес Қарыздардың мемлекеттік кепілдіктері ... ... ... ... Қаражатын игеру мониторингін жүзеге асырады.
РеспубликалыҚ бюджеттің атҚарылуыбарысында ... ... ... ... жүзеге асырады.
РеспубликалыҚ және жергілікті бюджеттердің атҚарылуы, бюджеттік
есепке алу есептілік ... ... ... ... ... Республикасы Үкіметінің тапсырмасы бойынша ... ... ... Үкіметінің Қарыздар шарттарына Қол
Қояды, ҚазаҚстан Республикасы Үкіметінің мемлекеттік эмиссиялыҚ бағалы
Қағаздарын шығарады, ... емес ... ... ... ... Республикасы Үкіметінің Қарыздарына және ... бар ... емес ... ... ... екінші
деңгейдегі банктерді конкурстыҚ негізде айҚындайды және оларға уәкілеттік
береді.
Áàíêòiê ºûçìåòòi” º½ºûºòûº ... ... ... ... íîðìàòèâòiê ìà”ûçû áàð ... ... ... ... î” ... áåðìåéòiíi áåëãiëi. Äåìåê,
º½ºûºòûº íîðìàëàð ... ... ... ñàé áîëó¹à òèiñ.
Îñû¹àí ... ... ... ... ... ìàºñàòûíäà ²àçàºñòàí Ðåñïóáëèêàñû Êîíñòèòóöèÿñûíû”
òèiñòi áàïòàðûíà íàçàð ... ... ¼òó ... ... ... ... 2-
òàðìà¹ûíäà:"Ðåñïóáëèêà ºûçìåòiíi” ò¾áåãåéëi ïðèíöèïòåði ºî¹àìäûº
òàòóëûº ïåí ñàÿñè ... ... ... ... ... ... " äåï ... Áàíêòiê ºûçìåòòi” ìà”ûçäû ºûðû
ºî¹àì ìåí ìåìëåêåòòi” ì¾ääåñií ... ... ... ... ºàòûíàñòàðäà ê¼ðiíiñ òàáàäû.
Ðåñïóáëèêà ¶êiìåòòi ìåí ¼çãå äå ìåìëåêåòòiê îðãàíäàð ¼çäåðiíå
áåðiëãåí ... ... ¹àíà ... ... áèëiê æ¾ðãiçäåäi.
Äåìåê, ²àçàºñòàí ... ... ... ìåí Äàìó ... ... øåãiíäå æàëïû ìåìëåêåòòiêì¾ääåëåð ìåí 콺òàæäûºòàðäû
ºàìòàìàñûç åòóãå àòñàëûñàäû.
Áàíêòiê ºûçìåò ... ... ... ... ... ñî¹àí ñ¸êåñ çà”äàðäû” ¼çãå äå íîðìàòèâòiê-
º½ºûºòûº àêòiëåðäi”, Ðåñïóáëèêàëº õàëºðàëûº øàðòòûº æ¸íå ¼çãå ... ... ... Êå”åñiíi” æ¸íå
Æî¹àð¹û Ñîòû íîðìàòèâòiêºàóëûëàðûíû” íîðìàëàðûáîëûï òàáûëàäû"
²àçàºñòàííû” æ¾éåñiíäå õàëûºàðàëûº áàíêòiê ºûçìåòòåð ñòàíäàðòòàðû
ìiíäåòòiò¾ðäå ºîëäàíûëàäû, ... ... ... ... ìåí ... ... Ðåñïóáëèêàñû өëòòûº Áàíêiñi ìåí Äàìó ... ... ... ìåí ... ìèíèñòðëiãi ºûçìåòòåðiíi” áàñûìäû
áà¹ûòòàðû àºøà-íåñèå ºàðæû ñàÿñàòûí iñêå àñûðó áàðûñûíäà¹û ... ... ... ... ... ... æ¾ðãiçó áîëûï òàáûëàäû.
Ðåñïóáëèêàäà¹û ìåìëåêåòòiê áèëiê áiðò½òàñ, îë Êîíñòèòóöèÿ ìåí çà”äàð
íåãiçiíäå çà” øû¹àðóøû, àòºàðóøû æ¸íå ñîò òàðìàºòàðûíà á¼ëiíó, ... ¸ði ... ... ... ... ¼çàðà iñ-ºèìûë æàñàó
ïðèíöèïiíå ñ¸éêåñ æ¾çåãå àñûðûëàäû. (²Ð Êîíñòèòóöèÿñû,3-áàï, 4-òàðìà¹û)
Îñû áàïòû” ºà¹èäàëàðû àòºàðóøû æ¸íå ñîò ... ... ... ... ... ºûçìåò àÿñûíäà áåëãiëåéòií ... ... ... ... ... ... ... àðºûëû ýêîíîìèêàëûº áåëñåíäiëiê
ê¼ðñåòó º½ºû¹û ²àçàºñòàí Ðåñïóáëèêàñû Êîíñòèòóöèÿñûíû” 6-áàáûíà ñ¸éêåñ
òóûíäàéäû. ... ... ... îíû ... ... ... ... äå ºûçìåò åòóãå òèiñ. Ìåíøiê ñóáüåêòiëåði ìåí ... ... ¼ç ... æ¾çåãå àñûðó ê¼ëåìi ìåí øåêòåði, îëàðäû
ºîð¹àó êåïiëäiêòåði çà”ìåí áåëãiëåíåäi. " Îñû ... ... ... ... ... àñðó ... ... æ¼íiíäå ²Ð
Êîíñòèòóöèÿñûíû” 26-áàáûíû” 4-òàðìà¹ûíäà ... ... ... ¼ç ... êåç-êåëãåí çà”äû ê¸ñiïêåðëiê ºûçìåò ¾øií åðêií
ïàéäàëàíó¹à º½ºû¹û áàð. Ìîíîïîëèñòiê ... ... ... ... ... á¸ñåêåãå òèûì ñàëûíàäû. "
Îñû àéòûë¹àí æà¹äàÿòòàðäàí áàíêòiê ºûçìåòêå áàéëàíûñòû çà”è ïðèíöèï-
íîðìàëàðäû” ê¼ðiíiñ òàïºàíûí ... ... ... Â.Â, ... ... Ã.Í, Ëàçàðåâ Â.Â, Êîìàðîâ Ñ.À, Ãàäæèåâ Ã.À, Òèõîìèðîâ ... Â.Ñ, ... Ã.À, ... Î.Ì, ñèºòû º½ºûº ñàëàñû áîéûíøà
¹àëûìäàðäû” ¹ûëûìè ò½æûðûìäàðû ìåí ê¼çºàðàñòàðûíà ñ¾éåíå îòûðûï áàíêòiê
ºûçìåò àÿñûíû” ñóáüåêòiëåðiíi” ê¼ïòåãåí àðìàíäà¹àí ... ... ... ... ºîë æåòêiçóãå ñåáií òèãiçåòií ìûíàäàé:
1. Áàíêòiê ºûçìåòòi” ºî¹àìäûº ìåìëåêåòòiê ìà”ûçûí àäàìäàðäû” æàëïû
ì¾ääåñií æî¹àðû ... æîë ... ... ... ïåí áàíê æ¾éåñií ½éûìäàñòûðó, ðåòòåó, áàºûëàó-
ºàäà¹àëàó æ¸íå áàñºàðó êåçiíäå òåê ìåìëåêåò ì¾ääåñi ¹àíà ... ... ... ... ì¾ääåñií òèiñiíøå ºàìòàìàñûç åòó æîëäàðûí
ºàðàñòûðó;
3. Áàíê æ¾éåñíi” àóºûìûíäà¹û áàðëûº áàíêòåð ìåí ... äà ... ຠ... ... ºàíäàé äà áîëìàñûí iñ-ºèìûëäàðûíû”
òèiñòi íîðìàòèâòiê-º½ºûºòûº àêòiëåð íåãiçiíäå ... ... ... ... ... ... æà¹äàéëàð¹à áàéëàíûñòû áàíêòiê ºûçìåò àÿñûíäà¹û
ºî¹àìäûº-ìåìëåêåòòiê æ¸íå ... ... ... àòñàëûñó.
5. ²àçàºñòàííû” áàíê æ¾éåñiíi” º½ðûëó æ¸íå äàìó ïðèíöèïòåðiíå ºîñà
áàíêòiê ºûçìåò íåãiçiíäå æàòºàí ïðèíöèïòåðäi ... æ¸íå ... ... ... ... ñàé ... çà” æ¾çiíäå íå áîëìàñà
îíû” åðåæåëåðiíäå áåëãiëåó ñèÿºòû ò½æûðûì¹à ... ... ... Áàíê ... ... æ¸íå ... ºûçìåò
òóðàëû" æ¸íå "Ëèöåíçèÿëàó òóðàëû " ²Ð Çà”äàðûí òàëäàó áàðûñûíäà ìûíà:
1. ºàçàºñòàí ... áàíê ... åêi ... åòiï º½ðó
ïðèíöèï;
2. ²àçàºñòàí Ðåñïóáëèêàñû өëòòûº Áàíêiñiíi” ... ... ... ... ... ²Ð ... ... өëòòûº áàíêiíi” òåê ²Ð
Ïðåçèäåíòiíi” º½çûðûíäà ... ÿ¹íè ... ... ... ... åìåñ ... æ¼íiíäå àéòûë¹àí. Îñû æàéëàðäû
áåêiòó ìàºñàòûíäà ²Ð өëòòûº ... ... ... ... ... ... ... Îëàð¹à: ì¾ëiêòiê
ò¸óåëñiçäiê; áþäæåòòiê ò¸óåëñiçäiê; ... ... ... ... ... ò¸óåëñiçäiê
æàòàäû.Àòàëìûø åêi ïðèíöèï "²Ð өëòòûº áàíêi òóðàëû" ²Ð ... ... ... ... 1,2-òàðìºòàðûíäà, 11-áàáûíû”
1,2-òàðìàºòàðûíäà, 30-áàáûíû” 1-òàðìà¹ûíû” æåòði òàðìàºøàñûíäà, 12-
áàáûíû” 1,3-òàðìàºòàðûíäà, 13-áàáûíû” 1-3 òàðìàºòàðûíäà, 15-áàáûíû” à)
–ò) òàðìàºøàñûíäà, ... 1-3- ... ... ... ... ... ÿ¹íè ... ºà¹èäà-
ðåæåëåðiíäå ê¼ðiíiñ òàïºàí.
3) ²àçàºñòàí Ðåñïóáëèêàñû өëòòûº áàíêiñiíi” çà” æ¾çiíäå
áåëãiëåíãåí ¼çiíå ò¸í ... ... ... ... ... "²Ð өëòòûº áàíêi òóðàëû òóðàëû " ... ... ... æ¸íå ... 1-
òàðìàºøàñûíäà¹û, 13-áàáûíû” 4-òàðìà¹ûíäà¹û æ¸íå òà¹û ... ... ... ... îñû ... ... ºûçìåò
àÿñûíäà¹û ¼ç îðûíûí òàáàäû äåï ... ... ... ìåí ... ... æ¾éåëåðiíäåãi ¸ð
àëóàí îáüåêòèâòi æ¸íå ñóáüåêòèâòi º½áûëûñòàð¹à áàéëàíûñòû îñû
ïðèíöèïòåðäi” iñêå àñûðûëóû ... ... ... ... ... ... реттеудің негізгі
міндеттері:
ҚазаҚстан Республикасында тұраҚты саҚтандыру жүйесін ... ... және ... ... рыногының инфраҚұрылымын
Қалыптастыру; саҚтандырудың негіздерін заңдармен баянды ету,
міндетті саҚтандыру түрлерін, ... ... ... ... ... принциптерін белгілеу;
саҚтандырушылардың, ... және ... ... ... ... Қорғау болып табылады.
СаҚтандыру саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыруды,
саҚтандыру рыногындағы істің ... ... ... ... ... уәкілетті мемлекеттік орган және мемлекеттің
өзге де органдары өз Құзыретті шегінде жүзеге асырады.
Уәкілетті мемлекеттік ...... ... ... ... ... рыногын реттеу
және саҚтандыру Қызметін Қадағалау жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... мәртебесі ҚазаҚстан Республикасының заң
актілерімен белгіленеді.
ҚазаҚстан Республикасының Қаржы нарығын және Қаржы ... мен ... ... Агентік. ҚазаҚстан Республикасында
саҚтандыру жүйесінің жұмыс ... ... ету және ... нарығының инфраҚұрылымыны Қалыптастыру, саҚтанушылардың
және саҚтандыру нарығының өзгеде ... ... ... ... ... ... жүргізеді.
¤з Құзыреті шегінде саҚтандыру нарығының барлыҚ Қатысушылары,
тарату өндірісінің Қатысушылары ... ... ... және оны ... ... ... ... мәселелері
бойынша нормативтік ҚұҚыҚтыҚ актілер Қабылдайды.
Транс шекаралыҚ саҚтандыруды және Қайта саҚтандыруды жүргізудің
шарттары мен тәртібін айҚындайды.
СаҚтандыру брокері ... ... ... ... ... ұйымы үшін жарғылыҚ және меншікті ... ... ... Қоса алғанда, пруденциалдыҚ нормативтерді және
саҚтауға міндетті өзге де ... мен ... ... және
олардың саҚталуын баҚылауды Қамтамасыз етеді. АктуарлыҚ Қызметті
жүзеге асыру тәртібін және ... ... ... ... ... Қойылатын талаптарды айҚындайды.
СаҚтандыру ұйымының филиалын Құру ерекшеліктерін айҚындайды.
СаҚтандыру брокерін мемлекеттік ... ... ... ¤зі
белгіленген тәртіппен саҚтандыру және Қайта саҚтандыру ұйымдарының,
саҚтандыру брокерлерінің, саҚтандыру нарығындағы ... ... ... ... ... ¤зі белгіленген
тәртіппен саҚтандыру ұйымдарын ... ... ... ҚұҚығын
иеленуге, олардың ерікті Қайта ұйымдастыруға және таратуғ ... ... ... ... ... және ... ... тыс жерлерді филилдары мен ... ... ... және ... ... және ... саҚтандыру ұйымдарының басшысы
Қызметкерлеріне арналған ... ... ... ... тәртіппен оларды сайлауға келісім береді. СаҚтандыру
ұйымдарының және ... ... ... ... ... өзі ... тәртіппен саҚтандывру
ұйымдарын және саҚтандыру брокерін инспекциялайды. ... ... ... ... және ... ... ... Қажетті акҚпарат алады. ¦лттыҚ
Банкпен бірлесіп өзінің баҚылау және Қадағалау функцияларын жүзеге
асыруға ... ... және ... ... ... ... ... және өзге есептерді ұсыну тізбесін,
нысандарын мерзімдерін айҚындайды. ... және ... ... ... және ... ... ... сондай-аҚ саҚтандыру және Қайта саҚтандыру ұйымдарының
Қатысуымен консорциумдарға және жай серіктестіктерге Қатысатын
ұйымдардың Қызметін шоғырландырылған ... ... ... ... ... нарығының жағдайын
экономикалыҚ талдауды дайындау үшін ... және ... ... ҚауымдастыҚтарының, одаҚтарының және
бірлестіктерінен мемлекеттік органдардан Қажетті аҚпарат алады.
СаҚтандыру және ... ... ... ... актуарийлерге және өкілетті аудиторларға берілген
лиценгзияларды Қолдануды тоҚтата тұру, жаңарту және Қайтарып ... ... ... саҚтандыру және Қайта саҚтандыру
ұйымдарының Қызметін ҚазаҚстан Республикасының заңдарында көзделген
негіздер бойынша сот ... ... ... ... Қолданады.
Заңды және жеке тұлғаларға саҚтандыру ұйымының ... ... ... беру тәртібін белгілейді. УаҚытша ... ... ... ... оның ... ... әкімшілікті
тағайындау тәртібін және өкілеттіліктерін ... есеп және өзге ... ... Қойылатын талаптарды
белгілейді саҚтандыру ұйымының ... ... ... ... ... төрағасына Қабылдау өткізу
актісін бекітеді. Таратау комиссияларының төрағаларына ... ... ... ... ... ... ... ұйымдарының филилдарымен
өкілдіктерін ескере отырып, тарату комиссияларын тағайындайды. ... ... ... ... ... ... асрады. Соның ішінде мәжбүрлеп таратылған ... ... ... ... және ... ... ... Таратылатын саҚтандыру және Қайта саҚтандыру
ұйымдарының кредиторлар ... ... ... Тарату
комисияларының есеп және Қосымша аҚпарат ... ... және ... ... Мәжбүрлеп таратылатын
саҚтандыру тарату туралы есепті және ... ... ... ... ... ... Қыземтін тексереді және олар
орындауға міндетті нұсҚамаларын шығарады. СаҚтандыру ... ... ... комиссиялары төрағаларының әкімшілік
ҚұҚыҚ бұзушылыҚтар туралы істерін Қарайды, оларға ҚазаҚстан
Республикасының заң актілеріне ... жаза ... ... ... ... ... кредиторлар комитетін
Қалыптастыру және Қызметінің ерекшеліктерін белгілейді. Сапасы және
өтімділігі бойынша жіктелуін есекере отырып есептелген активтердің
Құны және ... ... ... айырма белгіленген жағдайда
саҚтандыру және Қайта саҚтандыру ұйымдарының оның акционерлеріндегі
акцияларды мәжбүрлеп сатып алу және осы акцияларды саҚтандыру ... ... ... ... ... міндеттемелерінің
орындалуына кепілдік бері шартымен сатып алуға ниет білдірген жаңа
инвесторға сату туралы шешім ... ... ... ... ... ... ... және өзге саҚтандыру ... ... ... ... ... Қайта саҚтандыру
ұйымының басшы Қызметкерлері лауазымына үміткерлерді тағайындауға
немесе ... ... ... ... ... және ... ... туралы заңнама актілеріне сәйкес
саҚтандыр Қызметін реттеу мен Қадағлау жөніндегі уәкілетті
мемлекеттік ... өзге де ... мен ... ... ... Тарау. Қаржылар саласындағы мемлекеттік басҚаруды іс жүзіне
асыратын органдардың ... ... ... ... ... ... ... Қатынастарды реттеу
саласындағы Құзыреті
Енді ҚаржылыҚ реттеу мәселелеріне ... ... ... ... ... ... Құрамына кіретін Қаржыларды
теңдестіру процесі. РеспубликалыҚ бюджет пен жергілікті бюджеттердің
теңдестірілуі өкімет органдары пен ... - ... ...... ... ... ... маҚсаты болып табылады.
Яғни, Қаржыны реттеудің маҚсаты Қаржы жүйесінің ... ... ... ... ... ету және тұтастай алғанда
әрбір Қаржы Қорын теңдестіру.
Мемлекеттік ҚаржылыҚ Қатынастарды реттеу саласындағы Құрылымын:
ҚазаҚстан ... ... ... ... РеспубликалыҚ бюджеттің атҚарылуын баҚылау жөніндегі есеп
комитеті; ҚазаҚстан Республикасының Үкіметі. ... ... ... уәкілетті орган. ҚаржылыҚ жоспарлау жөніндегі
орталыҚ уәкілетті орган. Қаржыны атҚару жөніндегі орталыҚ уәкілетті
орган. ... ... ... ... Ішкі ... ... уәкілетті орган. Мәслихат; Жергілікті атҚарушы орган және
тағы басҚа ... ... ... ... Президентінің
Құзыреті
ҚазаҚстан Республикасының Президенті ҚаржылыҚ Қатынастарды реттеу
саласында: республикалыҚ бюджетті ... және оның ... ... беру ... ... ... бюджет комиссиясын
Құрады, ол туралы ережені бекітеді, оның ... ... ... ... төтенше мемлекеттік бюджетті
енгізу туралы ... ... және оны ... ... айҚындайды.
Мемлекеттік жағдай мен республиканың ішкі және сыртҚы саясатының
негізгі бағыттары туралы ... ... жыл ... ... жылға арналған ҚазаҚстан Республикасының бюджет саясатының
негізгі бағыттарын айҚындайды. ҚазаҚстан ... ... ... ... кеңес Құрады және ол туралы ережені бекітеді.
ҚазаҚстан Республикасының ¦лттыҚ ... ... және ... ... жөнінде, сондай-аҚ оны пайдаланудың көлемі мен
бағыттары жөнінде шешімдер ... ... ... ... ... және ... туралы есептерді бекітеді.
¦лттыҚ Банктің ... ... ... ... ... және ... ... Республикасының заңдарына
сәйкес өзге де өкілеттіктерді ... ... ... ... ... Қатынастарды реттеу
саласында:
РеспубликалыҚ бюджетті, сондай-аҚ республикалыҚ ... мен ... ... бекітеді. ҚазаҚстан
Республикасының Парламенті ... ... ... атап айтсаҚ
бюджет, салыҚ, кеден, ... ... ... ... тағы
басҚа Қаржылар жөнінде заңдарды Қабылдап оларға өзгерістер мен
толыҚтырулар енгізеді. ҚазаҚстан Республикасының ... ... ... ... ... Республикасы ¦лттыҚ
Банкісінің төрағасын тағайындауға келісім береді.
ҚазаҚстан Республикасының Үкіметі мен ... ... ... ... есеп ... республикалыҚ бюджеттің
атҚарылуы туралы есептерін бекітеді.
РеспубликалыҚ бюджеттің атҚарылуын баҚылау жөніндегі ... ... ... ... ... бюджеттің атҚарылуына сыртҚы баҚылауды жүргізу
тәртібін белгілейді;
Ішкі баҚылау жөніндегі орталыҚ ... ... ... ... ... ... ... сондай-аҚ оларды
бекітеді және олардың саҚталуына баҚылауды жүзеге асырады;
РеспубликалыҚ бюджеттің ... ... ... ... ... ... атҚарылуына баҚылауды жүзеге
асырады;
БаҚылау ... ... ... ... ... баҚылауды жүзеге асырады.
ҚазаҚстан Республикасының Үкіметі ҚаржылыҚ Қатынастарды реттеу
саласында: ... ... ... республикалыҚ
бюджетті және оның атҚарылуы туралы жылдыҚ есепті табыс ... ... ... ... жөніндегі есеп комитетіне
республикалыҚ бюджеттің атҚарылуы туралы жылдыҚ есепті табыс етеді.
Жергілікті аҚша ... ... ... ... тәртібін
айҚындайды; РеспубликалыҚ Қаржының атҚарылуын Қамтамасыз ... және ... ... ... ... ... ... жылына арналған республикалыҚ бюджет туралы заңды іске
асыру туралы Қаулы Қабылдайды; ... ... ... ... ... ұйымдарының тізбесін бекітеді; орта мерзімді фискалдыҚ саясат
жобасын әзірлеу ... ... ... ... ... тәртібін айҚындайды. СалыҚтыҚ емес түсімдерді алуға жауапты және
олардың ... ... ... ... ... ... тізбесін, оларды бюджетке аудару тәртібін айҚындайды.
Мемлекеттік емес Қарыздар бойынша мемлекеттік кепілдіктер беру ... ... ... ... ... ... емес ... бойынша мемлекеттік кепілдіктер беру
тәртібін, мемлекеттік және мемлекеттік кепілдік берген Қарыздарды ... өту және ... ... көрсету, оларды тіркеу мен есепке
алу, мемлекеттік және мемлекет кепілдік берген ... ... ... ... ... айҚындайды. Мемлекеттік мекемелердің өз иелігінде
Қалған тауарларды өткізуден түсетін аҚшаны пайдалану ... ... ... ... және ... ... ... пайдалану тәртібін айҚындайды. ҚазаҚстан
Республикасының ... ... ... есептеу, ҚазаҚстан
Республикасының ¦лттыҚ Қорын пайдалану тәртібін айҚындайды. ҚазаҚстан
Республикасының ¦лттыҚ Банкімен ... ... ... ... орналастыру үшін рұҚсат етілген ҚаржылыҚ активтердің және
материалдыҚ емес активтерді Қоспағанда, өзге ... ... ... Республикасы ¦лттыҚ Қорының жыл сайынғы аудиттің
өткізілуін Қамтамасыз ... ... ... бюджеттерден жоғары тұрған
бюджетке Қаржыларды алып Қоюлардың және жоғары тұрған ... ... ... ... ... ... ... мен
кезеңділігін айҚындайды: Жалпы сипаттағы ресми трансферттер көлемдері
есептерінің әдістемесін айҚындайды.[9]
ҚазаҚстан Республикасы Үкіметінің орта мерзімді фискалдыҚ саясатын
бекітеді ... ... ... ... ... және оны жасау тәртібін айҚындайды;
ҚаржылыҚ ... ... ... ... ... ОрталыҚ атҚарушы органдардың сондай-аҚ олардың аумаҚтыҚ
органдарының және ... ... ... мемлекеттік
мекемелердің штат санына лимитін бекітеді.
Жергілікті ... ... ... ... ... атҚарушы органдардың штат саны лимитін бекітеді;
ҚазаҚстан Республикасының ... ... ... ... Қорын Қалыптастыру және пайдалану туралы жылдыҚ
есепті жасайды.
ҚазаҚстан Республикасы Үкіметінің орта мерзімі ... ... ... ... ... ... ... республикалыҚ Қаржы
туралы, Қаржыға өзгерістер мен ... ... ... ... ... және оларды Қарауға ҚазаҚстан Республикасының
Үкіметіне табыс етеді; тиісті Қаржы жылына арналған республикалыҚ Қаржы
туралы ... іске ... ... ҚазаҚстан Республикасы Үкіметі
Қаулысының жобасын әзірлейді; ҚаржылыҚ ... ... және ... ... ... ... өз иелегінде Қалатын
тауарларды өткізуден түсетін түсімдер мен аҚша шығыстарының ... ... ... ... ... ... ... бірыңғай бюджет сыныптамасының жобасын әзірлейді; жылдыҚ
Қаржыландыру жоспарын әзірлейді және бекітеді. республикалыҚ ... ... ... ... ... ... бағалауды жүзеге асырады.
Мемлекеттік және мемлекет кепілдік ... ... және ... мен ... ... асырады.
Бюджеттік кредиттеуді жоспарлау мен талдауды жүзеге асырады.
ЭкономикалыҚ жоспарлау жөніндегі орталыҚ уәкілетті орган ҚаржылыҚ
Қатынастарды реттеу саласында:
Республиканың ... ... орта ... ... ... ... инвестициялыҚ жобалардың тізбесін Қалыптастырады.
Гранттарды тартуға басымдылығы бар ... ... және оны ... ... ... ... инвестициялар мен гранттардың ... ... ... ... ... ... ... Қаржыны атҚарады және жергілікті Қаржылардың
атҚарылуына Қызмет көрсетуді жүзеге асырады.
Тиісті ... ... ... ... ... ... толыҚтырулар енгізу туралы заңдардың ... ... ... ... арналған республикалыҚ Қаржы туралы ... ... ... ... ... ... Қаулысының жобасын
әзірлеуге Қатысады.
ҚаржылыҚ Қорға түсетін түсімдерді болжауға және мемлекеттік
Қаржыға ... ... ... ... саясаттың
маҚсаттары мен басымдыҚтарын айҚындауға Қатысады.
РеспубликалыҚ ҚаржылыҚ Қордың түсімдері мен оны ... ... ... және ... ... енгізеді.
РеспубликалыҚ бюджеттік бағдарламалардың әкімшілеріне рұҚсаттар
береді.
Мемлекеттік мекемелердің азаматтыҚ-ҚұҚыҚтыҚ мәмілелерін тіркеуді
жүзеге асырады.
Мемлекеттік ... ... ... ... жүзеге
асырады
УаҚытша бос бюджеттік аҚшаны ҚазаҚстан Республикасының ¦лттыҚ
Банкіндегі салымдарға орналастырады;
Банктік шоттардан ... ... ... ... тәртібін
айҚындайды.
Бюджетті атҚару жөніндегі орталыҚ уәкілетті органда мемлекеттік
мекемелердің шоттарын ашу, жабу және ... ... ... ... ... ... тәртібін айҚындайды.
Есептік жасаудың және табыс етудің тәртібін ... ... ... ... алады, пайдаланады
тіркейді, өтейді және оларға Қызмет көрсетеді, бағалы Қағаздардың
ұйымдастырылған рыногында өзі ... ... ... ... сатып алу мен сатуды жүзеге асырады.
Мемлекеттік емес Қарыздардың мемлекеттік кепілдіктері бойынша
міндеттемелердің ... ... ... Қаражатын игеру мониторингін жүзеге асырады.
РеспубликалыҚ бюджеттің атҚарылуы ... ... ... ... ... ... ... және жергілікті бюджеттердің атҚарылуы, бюджеттік
есепке алу есептілік жөніндегі әдістемелік басшылыҚты жүзеге ... ... ... ... ... келіссөздер
жүргізеді, ҚазаҚстан Респуьбликасы Үкіметінің Қарыздар шарттарына Қол
Қояды, ҚазаҚстан Республикасы Үкіметінің мемлекеттік эмиссиялыҚ ... ... ... емес ... ... ... ... Республикасы Үкіметінің Қарыздарына және мемлекеттік
кепілдіктері бар ... емес ... ... көрсетуге екінші
деңгейдегі банктерді конкурстыҚ ... ... жне ... береді.
РеспубликалыҚ бюджет Қаражаты есебінен бюджет ... ... ... ... жәнге олардың нысаналы
пайдаланылуына баҚылауды жүзеге асырады, олардың ... ... және ... ... етеді.
Ішкі баҚылау жөніндегі орталыҚ уәкілетті орган:
Мемлекеттік ҚаржылыҚ ... ... ... ҚазаҚстан
Республикасының заңдарына сәйкесітгіне ішкі баҚылауды жүзеге ... және ... ... ... ол ... және ... жүргізу гранттардың мемлекет кепілдік Қарыздардың
мемлекет ... ... ... ... ... түскен
өз иеліктерінде Қалатын ... ... ... ... заңдары талаптарының бұзылу себептеріне баға береді.
БаҚылау ... ... ... ... орындалуына баҚылауды жүзеге асырады.
Облыс, республикалыҚ маңызы бар Қала, астана, ... ... ... жобасын әзірлейді және оны мәслихатҚа табыс етеді.
Жергілікті бюджеттің атҚарылуын Қамтамасыз етеді және ... ... ... ... ... табыс етеді.
Тиісті Қаржы жылына арналған жергілікті бюджет туралы жергілікті
өкілді органның шешімін іске асыру туралы ... ... ... ... орта ... ... саясатын
бекітеді.
ЭкономикалыҚ бюджеттік жоспаарлау бюджетті атҚару жөніндегі
жергілікті уәкілетті органдарды Құрады.
Облыстың ... ... бар ... ... ауданның
бюджет комиссиясын Құрады, ол туралы ережені бекітеді, оның Құрамын
айҚындайды.
Бюджеттік ... ... ... ... және ... ... ... наҚтылау және атҚару жөнінде ұсыныстар жасауды Қамтамасыз
ету маҚсатында Құрылатын ... ... ... және ... ... бар ... ... ауданның бюджеттік комиссиялары өз
Қызметін тұраҚты негізде жүзеге асырады.[10]
Бюджеттік комиссиялардың Құзыретіне: алдағы үш жылдыҚ ... орта ... ... саясат жөнінде ұсыныстар талдап-
жасау; тиісті Қаржы ... ... ... ... ... ... ұсыныстар талдап-жасау.
Алдағы үш жылдыҚ кезеңде және жоспарланып отырған Қаржы ... ... ... ... іріктеу орта
мерзімді фискалдыҚ саясатты негізге ала отырып, оларды іске ... ... ... ... ... ... ... бюджеттердің шығыстарын ұлғайтуды
немесе түсімдерін ҚысҚартуды көздейтін нормативтік ҚұҚыҚтыҚ актілердің
жобалары бойынша ұсыныстар ... ... ... ... ... ... жөнінде
ұсыныстар талдап-жасау.
Бюджеттік бағдарламалардың іске асырылуын бағалау нәтижелерін
Қарау және сролар бойынша ұсыныстар ... ... ... ... ... ... ... тиісінше бюджеттік комиссияның отырыстарын ... ... ... оның ... іске асырылуына жалпы баҚылауды
жүзеге асырады және комиссия жүзеге асыратын Қызметке ... ... ... ... ... ... оның ... комиссия төрағасының өзі тағайындаған орынбасары орындайды.
Бюджеттік комиссияның хатшысы бюджеттік комиссияның ... ету ... ... үйлестіреді, бюджеттік комиссия
отырыстарының хаттамаларын дайындайды.
Жұмыс органы бюджеттік комиссия айҚындайтын мерзімдер мен ... ... ... ... отырыстарына материалдар
дайындайды.
Бюджетті жоспарлау жоспарланып ... ... ... ... көлемін және басымдыҚты ескере ... ... даму ... ... ... ... ... жөніндегі ұсыныстарды әзірлеу процесі болып
табылады.
Бюджет бір Қаржы жылына жоспарланады. Кезекті ... ... ... ... бір мезгілде алдағы үш жылдыҚ кезеңге
арналған бюджеттің болжамы ... ... ... ... ... ... ... айҚындайды. Жергілікті бюджеттердің
жобаларын әзірлеу ... ... ... ... ... ... алдағы үш жылдыҚ кезеңге
арналған орта мерзімді фискалдыҚ саясатын ҚазаҚстан ... ... ... 1 - ... ... бекітеді және ол
міндетті түрде жариялануға жатады.
Жергілікті атҚарушы ... ... үш ... ... арналған
орта мерзімде фискалдыҚ саясатын жергілікті атҚарушы органдар
ағымдағы ... 1 ... ... бекітеді және ол міндетті түрде
жариялануға жатады.
Орта мерзімді фискалдыҚ саясатты әзірлеу тәртібін ҚазаҚстан
Республикасының ... ... ... – Қажетті материалдыҚ немесе материалдыҚ емес
игіліктерді тұтынудың немесе пайдаланудың ... ... ... Қолдану бюджетті жоспарлау мен атҚарылу ... ... ... ... орталыҚ мемлекеттік органдар әзірлнйді және
ҚазаҚстан Республикасының Үкіметі бекітеді.
ОрталыҚ мемлекеттік органдар мемлекеттік бюджеттің ... ... ... ... ... ... РеспубликалыҚ бюджет комиссиясының
Қарауына заттай нормаларды өзгерту немесе олардың күшін жою туралы
ұсыныстар енгізу ҚұҚылы.
Бюджет ... ... ... ... ... орта
мерзімді әлеуметтік-экономикалыҚ даму жоспары және үш жылдыҚ
кезеңге арналған орта мерзімді ... ... ... ... ... ... орган жүзеге асырады.
Тауарлардың Құны түріндегі бюджетке түсімдерді көрсетуге
гранттар алған кезде ғана, ... тек ... ... халыҚаралыҚ шартта көзделген жағдайлар жол беріледі.[11]
3.2. РеспубликалыҚ Қаржы баҚылау комитетінің Қызметінің ҚұҚыҚтыҚ
негіздері
Қаржы ... ... ... және жергілікті
бюджеттердің ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыратын ҚазаҚстан
Республикасы Қаржы министрлігінің ведомсвтосы болып табылады.
Комитеттің негізгі міндеттері:
РеспубликалыҚ ... ... ішкі ... және
жергілікті бюджеттердің атҚарылуын сыртҚы баҚылауды жүзеге асыру;
РеспубликалыҚ және жергілікті бюджеттердің ... ... және ... ... ... ... баҚылаудың
әдіснамасын және әдістемесін әзірлеу.
Қойылған міндеттерге сәйкес Комитет мынадай функцияларды жүзеге
асырады:
РеспубликалыҚ бюджеттің атҚарылуын ... ... ... органдардың ішкі баҚылау Қызметтерінің іс-әрекетін
үйлестіреді;
ОрталыҚ мемлекеттік ... ... ... ... арттыру жөнінде ұсынымдар береді;
РеспубликалыҚ бюджеттің атҚарылуын баҚылау жөніндегі ... және ... ... комиссияларына баҚылау
жүргізудің тиісті кесімдерін, сондай-аҚ хабарлыҚ үшін ... ... ... ... ... Республикасының заңнамасына сәйкес республикалыҚ және
жергілікті ... ... ... әрі ... ... тыю және ... ... шаралар Қолданады;
Обьектілер лауазымды адамдарының республикалыҚ және жергілікті
бюджеттердің Қаражаттарын пайдаланудағы іс-әрекеттерінде Қылмыстар
белгілерін аныҚтаған жағдайларда баҚылау ... ... ... ... өзге де ... ҚұҚыҚ
Қорғау органдарына береді;
РеспубликалыҚ және жергілікті бюджеттердің атҚарылуын баҚылау
саласында кадрлардың біліктілігін көтеруді және ... ... ... заңнамасымен өзіне жүктелген өзге де
функцияларды жүзеге ... іске ... және өз ... ... асыру
маҚсатында Комитет мыналарға ҚұҚылы:
1) мыналарды баҚылауды жүзеге асырады;
• республикалыҚ және ... ... ... ... ... ҚазаҚстан Республикасының бюджеттік
заңнамасы талаптарын саҚтауы;
• республикалыҚ бюджетке түсімдер: шаруашылыҚ серіктестіктеріндегі
мемлекеттік үлестерге ... ... ... ... ... ... Қоғамдар акцияларының
мемлекеттік пакеттеріне дивидендтер, мемлекеттік мекемелерге
бекітілген ... ... ... ... ... және
уаҚытылы түсуін Қамтамасыз ету бөлігінде мемлекеттік органдардың
Қызметі.
Комитеттің Құзыретіне кіретін мәселелер бойынша сатып ... ... ... ... ... ҚазаҚстан
Ресвпубликасының Қаржы министрлігі Мемлекеттік мүлік және
жекешелендіру ... ... ... ... ... ... ... шарттары бойынша міндеттемелердің орындалуы.
РеспубликалыҚ бюджеттен берілген бюджет Қаражаттарының, оның
ішінде кредиттердің, сондай-аҚ мемлекет кепілдік берген Қарыздардың
маҚсатты ... ... оның ... ... ... ... ... бағдарламалардың әкімшілері алған Қаражатты
пайдаланудың тиімділігі.
РеспубликалыҚ бюджет ... ... ... ... ... және жергілікті бюджеттердің атҚарылуы туралы
ҚазаҚстан Республикасының ... ... ... бұзылу
себептеріне баға беру.
Бекітілген республикалыҚ бюджеттік ... ... ... ... және ... ... өздері белгілеген мерзімде баҚылау обьектілерінен ... ... ... атҚарылуына баҚылау жүргізуге
байланысты мәселелер ... ... ... аныҚтамалар, ауызша
және жазбаша түсіндірмелер сұрау және алу;
• орталыҚ ... ... ішкі ... ... ... және өзге де ... аҚпарат алу;
• республикалыҚ және жергілікті бюджеттердің атҚарылуында аныҚталған
бұзушылыҚтар фактілері бойынша ... ... ... ... республикалыҚ және жергілікті бюджеттердің атҚарылуына баҚылау
жүргізуге мемлекеттік органдардың тиісті мамандарын тарту;
... ... ... және өзге де Құпиялар Құпиялылығы
режимінің саталуын ескере ... ... және ... атҚарылу мәселелеріне жататын Құжаттамамен кедергісіз
танысу;
• нормативтік ҚұҚыҚтыҚ ... және ... ... ... ... бойынша іс-шаралар әзірлеу;
• акционерлік Қоғамдар акцияларының ... ... ... пайдалануға берілген мемлекеттік органдарға мемлекеттік сыртҚы
немесе ішкі баҚылау ... ... ... ... ... Құрамына кіргізуді ұсыну. Шетел
мемелекеттерінің мемлекеттік аудит пен ... ... ... ... ... ... ҚазаҚстан
Республикасының заңнамасына сәйкес олармен ... ... мен ... ... және ҚазаҚстан Республикасының
заңнамасында белгіленген тәртіппен осы ... ... ... ... нәтижелері бойынша баҚылау жүргізу актілерін
және ұйымдарын лауазымды адамдарының ... үшін ... ... мен кемшіліктерді жою жазбаша нұсҚамен
жіберу; баҚылау жүргізу ... ... ... көшірмелерін немесе тізілімін акт бойынша баҚылау
обьектілеріне Қалдыра отырып, ... ... ... ... ... ... оларға Құжаттардың тұпнұсҚасын Қоса
тіркеу; республикалыҚ бюджеттің атҚарылуына ... ... ... және ... бюджеттің атҚарылуын баҚылау
жөніндегі есеп комитетімен келісім бойынша тәуелсіз жеке ... ... ... Қызметіне республикалыҚ бюджеттен осы
маҚсаттарға бөлінген Қаражат шегінде аҚы төлей отырып, ... ... ... және өзге де мемлекеттік органдардан оларға Комитет
және оның аумаҚтыҚ ... ... ... жүргізу материалдары
бойынша Қабылданған шаралар туралы толыҚ аҚпарат алу; ... ... ... ... бойынша тексеру жүргізу
туралы ҚылмыстыҚ ... ... ... ... тыс ... жүргізу; әкімшілік ҚұҚыҚ бұзушылыҚтар туралы
хаттамалар жасау, әкімшілік ҚұҚыҚ бұзушылыҚтар туралы істерді Қарау
және ҚазаҚстан Республикасының ... ... ... ... белгіленген жағдайларда және тәртіппен әкімшілік ҚұҚыҚ
бұзушылыҚтар үшін әкімшілік жазалар Қолдану.
Комитетің Құзыретіне кіретін мәселелер ... ... ішкі ... ... консультациялар беру,
бюджеттік заңнаманы Қолдану практикасына италдауға және Қорытуға
Қатысу, оны жетілдіру жөнінде ұсыныстар ... және өз ... ... ... ҚұҚыҚтыҚ кесімдер жобаларын әзірлеу;
және тағы басҚа ҚаржылыҚ Қызметтерді іс ... ... ... ... мен ... ... ... және Қадағалау
жөніндегі ҚазаҚстан Республикасының Агенттігінің Құзыреті
²àçiðãi ¼òïåëi êåçå”äå ²àçàºñòàí Ðåñïóáëèêàñûíû” ýêîíîìèêàñûíà,
ñîíû” iøiíäå áàíêòiê ºûçìåòòåðãå ... ... åòó ... æ¸íå ... ... ìà”ûçäûëû¹û ê¾í ñàíàï
¼ñå ò¾ñóäå. Áàíê æ¾éåñiíi” áàðëûº äå”ãåéëåðiíäåãi ... ... ... ... òèiìäi ºîëäàíûëóû îñû
æ¾éåíi” æ¸íå åë ýêîíîìèêàñûíû” äàìóûíà ¼çiíäiê ... ... ... ... ºûçìåòií ìåìëåêåòòiê ðåòòåó
ìåìëåêåòòiê áàñºàðóäû” áàñòû ôóíêöèÿñû ... ... ... ... ... ... ... ¸äåòòå
áàíêòåðäi” ºûçìåòií ½éûìäà÷ñòûðó¹à ºàæåòòi æàëïû ºà¹èäàëàð ... ... æ¸íå ... åòó ... ... ¼ç
êîììåðöèÿëûº îïåðàöèÿëàðûí àäàë á¸ñåêåëåñòiê ò½ð¹ûñûíàí æ¾çåãå
àñûðûëóëàðûíà ì¾ìêiíäiê æàñàó, ñîíäàé-ຠ¼òïåëi êåçå” ... ... îðàé ... ... ... ºà¹èäàëàðûí ò¾çåòiï
îòûðó æàòàäû.[12]
Äåìåê, ²àçàºñòàí Ðåñïóáëèêàñûíû” ºàðæû æ¾éåñiíi” ... ... ... áàíê ... ²àçàºñòàííû” ýêîíîìèêàëûº äàìóû
¾ðäiñiíäå øåøóøi ð¼ë àòºàðàòûíäûºòàí ... ... ... ... ... æ¸íå çà”¹à ñàé ºàòà” ðåòòåó-ºàäà¹àëàó
æ¼íiíäåãi ìåìëåêåò ì¾ääåëiãií òóûíäàòàäû.
Ìûñàëû, ... ... ... ... ñîíû”
iøiíäå Åóðîïàëûº Îäàºòû” áàíêòiê æ¾éåñiíäåãi ìåìëåêòåòòiê ... ... áàíê ... ... ìåí ... òûñ ºàëìàó¹à òèiñ;
2. ²àäà¹àëàó ìåí ðåòòåó áàíêòåðäi” ... ñàé ... òèiñ ... ïðèíöèïòåðäi” íåãiçiíäå æ¾çåãå àñûðûëàäû.
Áàíêòiê ºûçìåò àÿñûíäà æà”àøà ñèïàòòà æ¾çåãå àñûðûëûï æàòºàí
ìåìëåêåòòiê ... ... ìåí ... ... ... æ¸íå ¸êiìøiëiê ñàÿñè æ¾éåëåðiíäåãi
ïðîöåñòåðìåí àéºûíäàëàäû. Áàíê ... ... ... àÿñû ðåòiíäå ê¼ðiíiñ òàáàäû.
²àçàºñòàííû” ê¼ðíåêòi ¹àëûìû-àêàäåìèê Ì.Áàéìàõàíîâ ... ìåí ... ... ... ... ... íûñàíûí, ðåòòåóäi æ¸íå ûºïàë åòóäi ïàéäàëàíóû îíû”
ìiíäåòòi áåëãiñi áîëûï ... ... ... ... ... êåçå”äåãi áàíêòiê ºûçìåòòåðäi ½éûìäàñòûðó-ðåòòåó áàñòàóû
ìåìëåêåòòiê ðåòòåóäi” æåòåêøi ñóáüåêòiñi ìåìëåêåòòi” òèiñòi
ñàÿñàòûí ºî¹àì ... ... iñêå ... ... ... ... á½ë æåðäå àéòûëìûø ìåìëåêåòòiê ðåòòåóìåí ºàòàð
ìåìëåêåòòiê áàñºàðóäû” ï¸ðìåíäi ôóíêöèÿëàðûíû” áiðåãåéi ìåìëåêåòòiê
áàºûëàó-ºàäà¹àëàóäû” äà ... ... ... ... ... ... ... Ìûñàëû, ìåìëåêåòòiê ºàäà¹àëàó áàðûñûíäà:
áàíêòiê ºûçìåòêå ºàòûñóëàðäû” iñ-¸ðåêåòòåðiíi” æàëïû áà¹ûòû áåëãiëåíiï,
¾éëåñòiðiëåäi; ... ... ... ìåí ... æàí-æàºòû ºîð¹àó
ºîë¹à àëûíàäû; áàíêòiê ºûçìåòòåð ... ... ... ... áàíêòiê øàðòòàðäû æàñàó, òiðêåó ... ... ... ¹àëûìû À.Ïðîçîðîâ ºàçiðãi áàíê ... ... ... çåðäåëåé êåëiï, ¼ç ê¼çºàðàñûí áûëàéøà ò½æûðûìäà¹àí:
"Áàíê æ¾éåñi ºàðæûëûº-º½ºûºòûº ... ... ... àûàäû. ´éòêåíi îë
ìåìëåêåòêå ò¸í ìiíäåòòåð ìåí ôóíêöèÿëàðäû ¾çáåé æ¾çåãå ... ... ... ... ºûçìåò ê¼ðñåòóäi ºàìòàìàñûç åòó ¾øií
æ¾çåãå àñûðûëàòûí ìåìëåêåòòi” ºàðæûëûº ºûçìåòiíi” ïðîöåñiíäå òóûíäàéòûí
ºî¹àìäûº ºàòûíàñòàðûìåí ... ... ... ... ... ... ²àçàºñòàí
Ðåñïóáëèêàñûíû” çà” àêòiëåðiíäåãi ¸äiñòåð ê¼áiíåñå òèiñòi àòºàðóøû
áèëiê îðãàííû” º½çûðåòiíå æàòàäû.
Òiêåëåé ... ... ... ... ... åòåòií
¸êiìøiëiê-º½ºûºòûº ¸äiñòåð ìåìëåêåòòiê áàñºàðóøû ºûçìåòòi” ... ... ... áàíê ... ìåí ... ... ... ìåìëåêåòòiê ðåòòåó øàðàëàðû áàñºàðóøûëûº
ûºïàëäû” îðàëûìäû¹ûíìåí åðåêøåëiíåäi.
²àçàºñòàíäûº ... ... ... ... äå”ãåéiíå àñà ºîìàºòû êàïèòàëäû” íàºòûëû àðçàí áà¹à
áîéûíøà áîëóû àéòàðëûºòàé ¸ñåð ... ... ... ... ... ... áàíê æ¾éåñi ìåí áàñºà äà ºàðæû ðûíîêòàðû
àðºûëû ñàëûíóûíà îðàñàí çîð ûºïàëûí òèãiçåäi".
Äåìåê, áàíêòiê îïåðàöèÿëàðäû ... ... ... ... ... ... íûñàíûíäà¹û ºàðàæàòòàðìåí
ºàìòàìàñûç åòiëåäi.
Ë.Äàâûäîâà ìåí Ä.Ðàéìàíîâ "²àçàºñòàí ... ... ... ... ... åòó, ... ... ºîð¹àó, ñîíäàé-ຠ²àçàºñòàí Ðåñïóáëèêàñûíû” àºøà-êðåäèò
æ¾éåñií ò½ðàºòûëàíäûðó ìàºñàòûíäà ... ... ... ... ... îéëàðûí áàÿíäà¹àí. Ñîíûìåí ºàòàð, îëàð áàíêòiê
ºûçìåòòi áàíêòiê (ÿ¹íè өëòòûºû Áàíê ... ... ... ... ... æ¸íå ... ... äåï
ò¾ñiíäiðãåí.[13]
²àçàºñòàíäûº ýêîíîìèñò - ¹àëûì È.Èñàåâ áàíêòiê ºûçìåòòi áàºûëàó
æ¸íå ºàäà¹àëàó æ¼íiíäåãi ¼ç ... ... ... ... àòºàðàòûí ð¼ëi ìåí ... îðíû ¼òå çîð ... ... àÿ ... îðãàíäàð òàðàïûíàí 콺èÿò
æ¾ðãiçiëåòií ºàäà¹àëàó ìåí ... ... ... ... ... ¾ñòiíåí æ¾ðãiçiëåòií áàºûëàó ... ... ... ... ... æ¸íå ¼çãå ... ... ñîíäàé-ຠáàíêòåð ìåí îëàðäû” ìåêåìåëåðiíi”
æ½ìûñòàðûí ½éûìäàñòûðóäû æ¸íå ... ... ... (êåçå”äi) òåêñåðó æ¾ðãiçóäi ºàìòàìàñûç åòóãå
áà¹ûòòàë¹àí iñ-øàðàëàð êåøåíi ðåòiíäå ... ... äåï ... ... ... æ¸íå ... ... ò½æûðûìäà¹àí ¹ûëûìè
ýêîíîìèñò ¹àëûìäàð ò½æûðûìäà¹àí ¹ûëûìè ê¼çºàðàñòàð ìåí ïiêiðëåðäi
ñàëûñòûðà îòûðûï ìûíàäàé ºûñºàøà ... ... ... ... áàíê æ¾éåñi ìåí áàíêòiê ºûçìåò àÿñû ... ... áàð ... ðåòòåó - º½ºûºòûº ûºïàë åòó
îáüåêòiñi áîëûï òàáûëàòûíäûºòàí ìåìëåêåòòiê ½éûìäàñòûðóøû-ðåòòåóøi
ºûçìåòòåð áàíêòiê ... ... ... ... ... ... ... ê¼ðiíiñ òàáàäû.
Áiçäi” îéûìûçøà, ¼òïåëi êåçå”äåãi ºàçàºñòàí áàíêòåðiíi” ºûçìåòií
ìåìëåêåòòiê ðåòòåóäi” ºàçiðãi òåîðèÿëûº ¾ëãiñi ðåòiíäå ... ... æ¸íå ... ... ... ... ì¸í-æàé òóðàëû äèññåðòàöèÿëûº çåðòòåó áàðûñûíäà íàºòûëû ½ñûíûñòàð
æàñàó¹à áîëàäû.
´ç êåçåãiíäå ¸ëåóìåòòiê-ýêîíîìèêàëûº, çà”äûº-¸êiìøiëiê æ¸íå ñàÿñè
ðåòòåó æ¼íiíäåãi ½ñûíûñòàðäû ... ... ... äàìó ... íàºòû ìàºñàòòàðûíà áàéëàíûñòû áîëàòûíûí
åñêåðóiìiç ºàæåò.[14]
Áåëãiëi ... ... ... ... ... ... ... – ìåìëåêåòòiê áàñºàðó ôóíêöèÿñû. Á¾ãiíäå îñû ôóíêöèÿ òåê
ýêîíîìèêàíû ¹àíà ... ... ... ...... àÿíû
ðåòòåóäi äå áàñûìäû áîëûï òàáûëàäû. Ìåìëåêåòòiê ðåòòåóäi” ì¸íi ìåí
ìåõàíèçìiíå: ... ... ... ... íîðìàòèâòiê ðåòòåó,
áàñºàðó¹à áàéëàíûñòû øåøiëóãå òèiñ íàºòûëû ìiíäåòòåðãå (ì¸ñåëåëåðãå)
ñ¸éêåñ îíû æåäåë ò¾çåòó; áåëãiëi áið ... ... ... ... ... ... òèiñòi ºà¹èäàëàðìåí
ðåòòåëiíãåí ºî¹àìäûº ºàòûíàñòàðäû” ºàòûñóøûëàðûíû” º½ºûºòàðû ìåí
ì¾ääåëåðií ìåìëåêåòòiê ºîð¹àó; îëàðäû” ... ... ... æ¸íå ... ... ... ... àñûðûëóûíà æ¸ðäåìäåñó;
º½ðûëûìäûº ñàÿñàòòà¹û áàñûìäûëûºòàðäû àéºûíäàó; ìåìëåêåòòiê êåëiñiì-
øàðò ... ... ... æ¸íå ò.á. ... ... ºîðûòûíäû
æñà¹àí.[15]
Þ.Êîçëîâòû” îñûíäàé ºîðûòûíäûñûíà îðàé "áàíêòiê ºûçìåòòåð ... ... ... æ¸íå êîììåðöèÿëûº áàíêòåð ¾øií ºîëàéëû
(û”¹àéëû) ½éûìäàñòûðóøû, º½ºûºòûº æ¸íå ýêîíîìèêàëûº æà¹äàéëà𠺽ðó¹à
áà¹ûòòàëàäû" äåãåí ... ... ... æ¸íå áàíêòåðäi” ºûçìåòòåðiíå áàéëàíûñòû
ìåìëåêåòòiê ºàäà¹àëàó, ñîíû” iøiíäå áàíêòiê ºàäà¹àëàó æ¼íiíäåãi Ðåñåé
çà”ãåð-¹àëûìû À.Áðàòêîíû” ... ... ... ... îðûí ... ... ... áàéëàíûñòû ¼çãåøå ê¼ðiíiñ
òàïºàí, À.Áðàòêî "Áàíêòiê àºäà¹àëàó Ðåñåé Áàíêiíi” áàíêòiê ºûçìåòòi
ðåòòåéòií çà” ... ¼çi ... ... ... ... ... ... ìåí áóõãàëòåðëiê åñåï ºà¹èäàëàðûí
êðåäèòòiê ½éìûäàðäû” ñàºòàóûí æ¸íå îðûíäàóûí àðà ... ... æ¸íå ... ê¼ç áàºûëàóäû. Áàíêòiê ºàäà¹àëàóäû” ì¸íi ìåí
ìà”ûçäû ... ... ... ... ìåí ... Áàíêiíi”
íîðìàòèâòiê àêòiëåðiíå êðåäèòòiê ½éûìäàðäû” ... ìåí ... ... ... ... ... áàíêòiê ºàäà¹àëàó áàíê æ¾éåñií òîëû¹ûìåí ºàìòàìàéäû.
´éòòòêåíi îíû” îáüåêòiñi òåê áàíê æ¾éåñiíi” åêiíøi äå”ãåé ... Àë áàíê ... ... ... ... Áàíêi ºàíäàé
áîëìûñûí ìåìëåêåòòiê îðãàííû” ºàäà¹àëàóû ìåí òåêñåðóiíåí òûñ
ºàë¹àí" äåé ... øåò ... ... ... ... ... ò¾ðäå òåêñåðiëåòiíií øåãåëåï ê¼ðñåòêåí.
Á½ë æåðäå åñêåðåòií áið ... ... ... ... ìåìëåêåòòi” àºøà-êðåäèò ñàÿñàòûí iñêå àñûðàòûí, ºàðæû
æ¾éåñiíi” ò½ðàºòûëû¹ûí ... ... ... ... ... ²àçàºñòàí Ðåñïóáëèêàñûíû” ¶êiìåòiìåí æ¸íå ¼êiëäi
áèëiê ... ... ... ... ... ... èíñòèòóò ñèïàòûíäà¹û iñ-ºèìûëàäðû ìåí ½éûìäàñòûðó-
ðåòòåó ºûçìåòòåðiíi” àóºûìû çà” æ¾çiíäå íàºòûëû áåëãiëåíãåíäiêòåí,
îëàðäû” ìåìëåêåòòiê áàºûëàó-ºàäà¹àëàó íàçàðûíà òûñ ºàëìàéòûí áiëó
ºàæåò.
Ñîíûìåí, ... ... ... ... ... ... ... ê¼áiíåñå êîììåðöèÿëûº áàíêòåðäi”
îïåðàöèÿëàðûí ðåãëàìåíòòåóãå áà¹ûòòàë¹àíûí áàéºàéìûç.
Ðåñåé ¹àëûìû ... ... ... æ¾çåãå àñûðàòûí àºøà-
êðåäèòòiê æ¸íå ò.á. ðåòòåó øàðàëàðûí ñèïàòòàé êåëiï, ... ... ... ... ... ... "ÐÔ Îðàòëûº áàíêi
áiðºàòàð ¸êiìøiëiê iñ-øàðàëàðäû ºîëäàíó àðºûëû âàëþòàëûº ... ñàé ... ... ... ºîë ... Îñûíäàé
øàðàëàð¹à:
- ýêñïîðòàí ò¾ñêåí âàëþòàëàðäû” áið á¼ëiãií ìiíäåòòi ... ... ... ... âàëþòàëûº ðûíîêòà øåòåëäiê âàëþòàíû ñàòûï àëó – ñàòó æ¼íiíäåãi
êîììåðöèÿëûº áàíêòåðäi” îïåðàöèÿëàðûí ëèìèòòåó;
- "âàëþòàëûº êîðèäîðäû" áåëãiëåó";
- ... ... ... ... ... ... ýêîíîìèêàëûº æ¸íå ¸êiìøiëiê ûºïàë åòó ¸äiñòåði
æ¾éåñií ¸çiðëåó æàòàäû.[16]
²îðûòûíäû
Бітіру жұмысымды ... ... ... Қатынастардың
Қазіргі таңда біздің мемлекетімізде алатын орны үлкен зор.
ҚазаҚстан Республикасы өз тәуелсіздігін алғаннан бері ... ... ... ... Ол ... ... тұрып,
халыҚаралыҚ аренада өзінің заңды орынын алуға тырысуда. ... ... ... ... ... ... ... өзінің
тең ҚұҚылы серігі ретінде танып отыр.
ХалыҚаралыҚ Қарым – Қатынастардың, ... ... ... ... ... ҚұҚыҚ нормаларында ... ... ... да әр ... мемлекеттермен халыҚаралыҚ Қарым-
Қатынастарға түсуі, оның ... ... ... сай жасалған
түрлі халыҚаралыҚ конвенсиялардың, келісімдердің шарттардың мүшесі
болуын талап етеді.
Сол сияҚты Қаржылар ... ... ... шектеле алмаймыз. ҚазаҚстан Республикасы территориясында шетел
фирмаларының Қызмет істеуі, ... ... ... ... сонымен Қатар біздің заңды және жеке тұлғаларымыздың да шет
елдегі Қызметі-осының бәрі оларға жаңа ... ... ... ... және де ... ... заңдарымыздың осы Қатынастардың
барлығын, екі тарапты Қанағаттандыратындай ... кез – ... шеше ... Осы ретте, яғни екі мемлекеттің ішкі ұлттыҚ
Қаржы заңдарының ҚаҚтығысы жағдайында, халыҚаралыҚ салыҚ ... ... ... салыҚ салу мәселесі туады.
Республикамыздағы салыҚтыҚ Қызмет 2001жылғы Қабылданған
салыҚтыҚ кодекске сәйкес ... ... ... ... ... іс ... ... кезінде тек Қана ҚазаҚстан
Республикасының заңдарына ғана ... ... ... ... алуымыз Қажет.
Мемлекет Қаржыларды, экономиканы дамыту, ... ... ... ... ... пайдаланады.
Қаржылардың мәнін түсіну үшін олардың экономикалыҚ маңызын түсіну
Қажет. Ал, Қаржылардың экономикалыҚ ... ... ... ... ... ... да болмасын мемлекеттің өсіп
дамуының материалдыҚ базасы Қаржыларды Қалыптастыратын ... ... мен ... да ... ... ... аныҚ.
Қандай да болмасын мемлекеттің атҚаратын Қызметінің ең маңызды,
басты түрі ... ... ... екені бізге белгілі.
Мемлекетіміздің Қаржылар саласының тұраҚты ... осы ... ... ... ... ... ең ... нәрсе Тәуелсіз Мемлекеттер
Достастығындағы егеменді ... ... жаңа ... ... Ол ... ... бұрынғы экономикалыҚ кеңістікті саҚтап, нарыҚ әлемінде
әрбір мемлекеттің мүддесін көздей отырып, сауда-саттыҚты күшейту.
ҚазаҚстан Республикасындағы ҚаржылыҚ ... ... ... ... ... мекемелер жүзеге
асыратынкүрделі операциялар мен тиісті мәмлелерді ... ... ... ... және ... ... мемлекеттік ұйымдастыру, реттеу, Қадағалау аудиттердің заң
шеңберінде ... баса ... ... және т.б ... уәкілетті мемлекеттік органдарының) ұйымдастырушы – басҚарушы
Қызметтерінің жиынтыҚ көрінісі болып табылады.
Демек, бұл жердегі ... ... ... жүйесіне тікелей
Қатысты мемлекеттік (көбінесе экономикалыҚ) басҚарудың обьективті
негіздері мен ... ... ... ... ... ... Қаржылардың жай-күйлердің белгілі бір
байланыс механизмдерін субьективті ... ... ... ... іске ... ... факторды ҚоғамдыҚ –
мемлекеттік сипатта ... ... ... мемлекеттік
басҚарудың өзін айтарлыҚтай жетілдіру жатады.
Осындай ой ... орай ... ... Қатынастар
аясындағы мемлекеттік-ҚұҚыҚтыҚ мәні бар басҚаруды жетілдірудің маҚсаты,
бағдары уәкілетті мемлекеттік органдар мен Қаржы жүйесінің ... ... ... ыҚпалдардың ҚазаҚстан Республикасы
ҚоғамдыҚ мемлекеттік және корпоротивтік мүдделері мен заңдылыҚтарына
барынша сәйкес болуын Қамтамасыз ... ... деп ... ... ... ... реттеуді жүзеге асыратын
уәкілетті органдар мен коммерциялыҚ ұйымдар арасындағы өзара ... ... ... мемлекеттік басҚарушы-реттеуші Қызметтің
ұйымдастырылу Құрылымының ... және ... ... ... бір сәт назардан тыс Қалдырмау, сондай-аҚ ҚаржылыҚ ... ... ... ... және өзге де ... ... арттыру жөніндегі экономикалыҚ және ҚұҚыҚтыҚ іс-
әрекеттер ұдайы жүргізілуге тиіс.
Бұл жерде ескеретін маңызды мән - жай, ... ... ... ... ... ... мен практикалыҚ
түрлендірілуі ҚаржылыҚ Қызметке тигізілетін ... ... ... ... өте зор үлес ... ... ... Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың ҚазаҚстан
халҚына жолдауы. Алматы 2005 жыл.
2. Назарбаев Н.А. ҚазаҚстан-2030. ... 1997ж. 72-73 ... ... А.И. ... ... РК ... ... Алматы: ТОО “Баспа” ... ... ... Н.Б., ... С.М., ... У.С, Қаржылар саласындағы
басҚарудың ҚұҚыҚтыҚ негіздері. – ... ... ... С.М. ... ... ҚаржылыҚ хұҚы. (оҚулыҚ) –
Алматы, 1994.9-24 б.б.
6. Финансы. ... ... ... ... для ... ред. ... Л. А. Дробозиной - М, Финансы, ЮНИТИ, 2000- 527с.
7. Финансы. Учебное пособие. Под ред. А.М.Ковалевой - М ., ... и ... .- ... Коков В., Любимцев Ю. Бюджетный федерализм: ... ... // ... №11, ... ... Л. ... ... и проблема государственного
долга // Экономист, № 4, 1996 ... ... И. ... ... ... ... № 7, 1996 - 96с.
11. Основы теории финансового права. Худяков А.И.- А., 1995 -288 с.
12. Мельников В.Д., Ильясов К.К. ... ...... 2001 ... ... ... государственного управления. Курс лекций. – М.: Юрид.лит.,
1997. – 400с.
14. А.Желудков., Новикова. Финансовое право. Москва., Приор ... ... ... халыҚаралыҚ экономикалыҚ Қатынастары.
16. Козлов., Попов Л.Л. Административное право. Москва 1999г.
17. Сейткасимов Г.С. Банковское дело. Қаржы-Қаражат,1998г.
18. ... С.М. ... ... ... 1996ж., 20 ... Жданов А.А. Финансовое право РК. Москва 1995г. 23-с.
Пайдаланылған нормативтік ҚұҚыҚтыҚ ... ... ... ... ... 1995ж 30 тамыз, (1998 ж. 7
Қазандағы ... мен ... ... ... ... ... ... Юрист, 2004. –128 б.
3. ҚазаҚстан Республикасының 1995 жылғы ... ... ... ... туралы” Заңы. (өзгетулер мен толыҚтырулар №
577-ІІ 20.12.04ж)
4. ҚазаҚстан Республикасының 2001 жылғы 12-маусымдағы ... және ... ... да ... ... ... ... Алматы, Юрист, 2004,
228 б.
5. ҚазаҚстан Респубилкасы ... ... ... ... ... ... Комитеті туралы Ереже 19.06.02.Қаулысымен
бекітілген
6. ҚазаҚстан ... ... ҚР ... ... ... комитетінің Қызметінің кейбір мәселелері туралы 19.06.2002 жылғы
Қаулысы
7. ҚазаҚстан Республикасының Үкіметінің ҚР ... және ... ... ... ... ... №1116 Қаулысымен бекітілген.
8. ҚазаҚстан Республикасының Қаржы министрлігінің СалыҚ комитеті туралы
Ереже. 29.10.04.ж. №1127 Үкіметтің ... ... ... ... және ... ұйымдарды мемлекеттік реттеу мен Қадағалау
туралы 2003 жылғы 4 шілдедегі №474-11 ҚазаҚстан Республикасының ... ... ... ... және ... ... реттеу мен
Қадағалау жөніндегі агенттігі туралы Ереже. // Компания ЮрИнфо 1996-2004.
10. ҚазаҚстан Респаубликасындағы банктер және банк ... ... 31 ... /2444 Заңы (2004ж. 13 желтоҚсанға берілген
өзгерістермен) // Компания ... ... ... ... ЖӘНЕ ... МИНИСТРЛІГІ
Т.РЫСҚ¦ЛОВ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
“Қаржы” КАФЕДРАСЫ
Д И П Л О М Д Ы Қ Ж ¦ М Ы ... ... ... ... ... белгілері, Құрылымы және
түрлері.
Студент:
Мамандығы: Қаржы және ҚаржылыҚ ҚұҚыҚ
Курсы: 4
Ғылыми жетекші:
Тұрлығазиев Қ.С.
Рецензент:
А Л М А Т Ы – 2 0 0 ... ... ... ... ... ... ... Жеті жарѓы 1995г.
[2] О.Н. Горбунова. Финансовое право, Москва. Юрист 1996г.
[3] Ќаржылар саласындаѓы басќарудыњ ... ... ... ... Ñ.Ì. ... Алматы 1999ж.
[4] Ќазаќстан Республикасыныњ ќаржылыќ ќ±ќы. С.М.Найманбаев, Алматы,Демеу,
1994ж.
[5] А.Желудков., Новикова. Финансовое право. Москва 1999г.
[6] Ќаржылар ... ... ... ... Н.Б., ... ... 1998ж.
[7] Мельников В.Д., Ильясов К.К, Финансы: Учебник. Алматы. 2001, - 322 с.
[8] А.И. Худяков. ... ... РК, ТОО ... Алматы 2001ж.,
Е.В.Платонова., НовыковА. Финансовое право. Москва 2000г.
[9] Мельников В.Д., Ильясов К.К, Финансы: Учебник. Алматы. 2001, - 322 ... ... ... ... Кодексі. Алматы 2004. -75 бет
[11] Подпорина И. ... ... ... ... № 7, 1996 ... ... Ќазаќстанныњ халыќаралыќ экономикалыќ ќатынастары.
[13] Жданов А.А. Финансовое право РК. Москва 1995г.
7. [14] Финансы. Денежное обращение. Кредит: учебник для ... ред. ... Л. А. ... - М, ... ... 2000г.
[15] КозловЮ.М., Попов Л.Л. Административное право. Москва 1999г.
[16]Теория государственного управления. Курс лекций. – М.: Юрид.лит.,
1997г.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 69 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қаржылық құқықтық қатынастар: түсінігі, белгілері, құрылымы және түрлері69 бет
Мемлекет туралы35 бет
Мемлекеттік билік түсінігі, құрылымы, түрлері, белгілері29 бет
"Г. Мендель белгілерінің тұқымқуалаушылық заңдары."7 бет
1924-1925 жж. ұлттық-мемлекеттік межелеу. Қазақстанның тұңғыш шекарасының белгіленуі18 бет
«Асыл тұқымды көк түсті қаракөл қой шаруашылығында жұптау түріне байланысты селекциялық белгілерінің көрсеткіші»30 бет
«Қылмыс» ұғымы және оның белгіері қылмыстық жауапкершілік және оның құрамы17 бет
Автомобильді немесе өзге де көлік құралдарын ұрлау мақсатынсыз заңсыз иеленгендігі үшін қылмыстық жауаптылық белгілеу мәселелері бойынша кездесетін сұрақтар мен кемшіліктерді толықтыру және оны құқық қорғау органдары қызметкерлерінің тәжірибеде қолдану тиімділігін жетілдіру жолдарын теориялық тұрғыда анықтау101 бет
Авторлық меншік және оның құқықтық белгілері67 бет
Адам денесінің морфологиялық белгілері. Пропорциясы, дене бітімі, келбеті3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь