Тәуекел. Тәуекел түрлері

Ең алғаш рет тәуекел туралы түсінік өткен ғасырдың 20 жылдары бизнестің негізгі элементі ретінде сөз қылған экономист Фрэнк Найт. Ол тәуекел туралы түсінікті өлшенетін белгісіздік деп, бизнес тек тәуекел болғандықтан бар деп жариялады. Келесі қадамды Гарри Морковец жасаған, ол тәуекел мен табыстылық түсініктерін байланыстырды. Табыстылық тек тәуекелмен ғана көтеріліеді деген. Бұл пастулат қазіргі кезде экономист студенттерге мәлім, бірақ 1953 жылы Марковицтің еңбегінің негізін қалаушы жұмысы шыққанда және 1970 жылдың басына дейін оның теориясы аса қызығушылықты тартпады.
Бірақ та 1970 жылдары қаржы әлемінде үлкен дағдарыс болды. Валюталық курстың ауытқуының әсерінен экспортталатын тауарлардың мұнайға деген бағасын 1 жылға алдын ала жоспарлау мүмкін болмады. Бағаның секіруі, пайыздық мөлшерлеменің кенеттен ауытқуы сенімсіздікті тудырды.
"Тәуекел" түсінігінің ұзақ мерзімді әлемдәк тарихы бар, бірақ оны белсенді түрде көбірек зерттеу XIX ғ. аяғы мен XX ғ. басында басталды. Отандық экономикаға тәуекел мәселесі мен оны бағалау жаңа емес: осы ғасырдың 20 жылдары шарушылық есеп тәуекелінің заңды шарты қалыптасты. Бірақ қалыптасумен қоймай нарықтық қатынастарға қатысты нақты іскерлікті жою жүрді және 30-шы жылдардың ортасына қарай тәуекел категориясына капиталистік, буржуазиялық деген жарлық асылып қойылды. Елдің шаруашылығын экстенсивті дамыту мақсатында ұзақ мерзім бойы бағдарлау, орталық басқарудың тым жоғарғы нәтижесі, басқарудың әкімшілік әдісінің өктемділігі жоспарлы экономика шарты бойынша шаруашылық қызметтің тиімді негіздеуі мен барлық экономика – техникалық негіздеу жобаларының тек тәуекелдік талдаумен ғана құтылмады.Осыдан шарушылық және әлеуметтік мәселелер тиянақты қызығушылықтың жоғынан себебін түсінуге болады.
Жоғарыда аталып өткен фактілерге байланысты отандық тәуекел туралы ілімді дамытуға біршама көзқарастар қалыптасты.
Бірінші көзқарастың жақтаушылары осы сала бойынша ғылыми жетілдірудің жоқтығын айтты: - "біздің экономикалық ілімде және шарушылық практикада жалпыға ортақ шаруашылық тәуекелдің теориялық дәрежесі жоқ" ал "іргелі зерттеу атымен жоқ" бұл ахуал былай түсіндіріледі: біріншіден, экономиканы әкімшілік әдіспен басқару, яғни тәуекелдің бағалауы мен талдауының шарты жойылған. Екіншіден, жоғарыда тәукел жөніндегі сұрақтарға байланысты айтылғандай "Батыспен идеологиялық күрес" негативті әсер етті.
Екінші көзқарас бойынша тәуекел мәселесіотандық ғалымдарға жаңалық емес. Осылай КСРО – да 20-шы жылдары бірқатар заң актілері қабылданды, олар шаруашылық өндірістік тәуекел түсінігін құрады. Бұл тәуекелдің ерекшелігі, тәуекелге байланысты жүргізілген зерттеулердің күшті деформацияланып, көптеген тәуекелдің есептелмеуі. Ол шаруашылық субъектілердің өз қызметтерінде кездесетін тәуекелмен байланысты.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Т. РЫСҚҰЛОВ АТЫНДАҒЫ ... ... ... кафедрасы
Баяндама
Тақырыбы: Тәуекел. Тәуекел түрлері.
Қабылдаған: Нұрымбетова Қ.И.
Орындаған:
Бөлебай Мөлдір
310-топ
Алматы 2008 жыл
Тәуекелдердің мәні мен ... ... рет ... ... түсінік өткен ғасырдың 20 жылдары
бизнестің негізгі элементі ретінде сөз қылған экономист ... ... ... ... ... ... белгісіздік деп, бизнес тек тәуекел
болғандықтан бар деп жариялады. Келесі қадамды ... ... ... ... мен ... ... байланыстырды. Табыстылық тек
тәуекелмен ғана көтеріліеді деген. Бұл ... ... ... ... ... ... 1953 жылы ... еңбегінің негізін қалаушы
жұмысы шыққанда және 1970 ... ... ... оның ... ... тартпады.
Бірақ та 1970 жылдары қаржы әлемінде үлкен дағдарыс болды. Валюталық
курстың ауытқуының ... ... ... ... ... 1 ... ... ала жоспарлау мүмкін болмады. Бағаның ... ... ... ауытқуы сенімсіздікті тудырды.
"Тәуекел" түсінігінің ұзақ мерзімді әлемдәк тарихы бар, бірақ оны
белсенді түрде көбірек зерттеу XIX ғ. аяғы мен XX ғ. ... ... ... тәуекел мәселесі мен оны бағалау жаңа ... ... 20 ... шарушылық есеп тәуекелінің ... ... ... ... қоймай нарықтық қатынастарға қатысты нақты іскерлікті
жою жүрді және 30-шы жылдардың ... ... ... ... буржуазиялық деген жарлық асылып қойылды. Елдің шаруашылығын
экстенсивті дамыту мақсатында ұзақ ... бойы ... ... тым ... ... ... әкімшілік әдісінің өктемділігі
жоспарлы экономика шарты бойынша шаруашылық қызметтің тиімді негіздеуі ... ...... ... жобаларының тек тәуекелдік талдаумен
ғана құтылмады.Осыдан шарушылық және әлеуметтік ... ... ... ... түсінуге болады.
Жоғарыда аталып өткен фактілерге байланысты отандық ... ... ... ... ... қалыптасты.
Бірінші көзқарастың жақтаушылары осы сала бойынша ғылыми жетілдірудің
жоқтығын айтты: - "біздің ... ... және ... ... ... шаруашылық тәуекелдің теориялық дәрежесі жоқ" ал "іргелі
зерттеу атымен жоқ" бұл ... ... ... ... экономиканы
әкімшілік әдіспен басқару, яғни тәуекелдің бағалауы мен талдауының шарты
жойылған. Екіншіден, жоғарыда тәукел ... ... ... ... ... күрес" негативті әсер етті.
Екінші көзқарас бойынша тәуекел мәселесіотандық ғалымдарға жаңалық
емес. ... КСРО – да 20-шы ... ... заң ... ... ... өндірістік тәуекел түсінігін құрады. Бұл тәуекелдің ... ... ... зерттеулердің күшті деформацияланып,
көптеген тәуекелдің есептелмеуі. Ол ... ... ... кездесетін тәуекелмен байланысты.
Қазақстанда экономикалық реформаның жүргізілуі шаруашылық ... ... ... ... ... ал ... теориясының
өзі нарықтық экономиканың құрылу процесінде тек ... ары ... ... қана қоймай, сонымен қатар ізденіс үстінде болды.
Тәуекел түсінігі туралы көптеген анықтамалар мен әртүрлі ғалымдардың
айтқан сөздері көп. Кейбір ... ... ол ... араб сөзі.
Басқаларының ойынша ол гректің ridsikon, ridsa – жартас, қия ... ... ... ... ... ... екі ... теориясы
бар – классикалық және неоклассикалық. Тәуекел бұл – қиын ... ... және ... ... ... сондықтан да осы екі
құбылыс тәуекелдің негізі болып саналады.
Осы екі түсінікті қарастырайық. ... – бұл ... ... ... ... ... байланысты сандық салыстыру жатады.
Ықтималдылық бұл белгілі бір нәтижені алу мүмкіндігі. ... ... ... кезінде оқиғаның пайда болу жиілігі жөнінде ... аз ... ... ... ... да өлшеудің екі жолы
қолданылады. Ол шешім қабылдаушы ... ... ... ... ... ... байланыстылық біріншіден -
субъектіге бағынышты, екіншіден - ... ... ... – мәліметтің толық еместілігі немесе анық ... ... кең ... жіктелген. Төмендегілер белгісіздікті
ақпаратқа және оның формасына байланысты жіктейді:
– белгісіздік (білімсізділік);
– физикалық белгісіздік;
... ... ... ... ... ... ... қарап былай қорытындылауға болады: тәуекелдің
негізінде нарықтық қызметтің ықтималдылық ... мен ... ... ... ... ... ... процесінде активтік,
пассивтігіне қарамастан жүреді. Сондықтан да ... ... ... ... ... да бір ... қатыстылығында. Былайша айтқанда, егер
кәсіпорын қандай да бір ... іске ... ... онда ... және ... ... шалдығады, егер компания ... ... ... да ол ... ... тәуекеліне тап болады.
Сәйкесінше кәсіпорын өз қызметтерін белгісіздік щартында жоспарлайды.
Даму стратегиясының қайсысын таңдамасын кәсіпорын өз қаражаттарын көбейту
немесе ... ... ... ... ... әрекеттерінің барлық түрлері
көптеген тәуекелмен тығыз ... ... Оның ... ету ... ... ... біршама артуда.
Тәуекел шаруашылық қызметті жүзеге асырумен ... ... ең ... бірі ... ... ... - бұл
экономикалық категория. Экономикалық категория ретінде ол ... да ... да ... ... ... ... да ... салдарын біз
алдын-ала нақты айта алмаймыз. Тәуекелге бару арқылы кәсіпорын табыс табуы
да ... ... ... оның ... ... да ... ... Сондықтан да қаржы менеджменті табыс алу мүмкіндігін ылғи да
тәуекелмен байланыстырады. Тәуекел және табыс - ... ... ... ... ... яғни ... ... шаралардан бас
тартуға болады. Бірақ кәсіпкер үшін ... қашу ... ... бас ... ... ... ... яғни тәуекелді оқиғаның пайда болуын
қандай да бір ... ... ... ... ... ... және ... дәрежесін төмендетуге шаралар қабылдауға болады.
Тәуекелді басқаруды ұйымдастыру тиімділігі ... ... ... ... ... деп ... бір ... жету үшін қандай
да бір белгілер бойынша тәуекелдерді жеке ... ... ... ... ... сыныпталуы әрбір тәуекел түрінің олардың
жалпы ... ... ... ... ... береді. Тәуекелдердің
сыныпталуы тәуекелдерді басқарудың сәйкес тәсілдері мен ... ... ... ... ... әрбір түріне тәуекелді
басқарудың өз ... ... ... ... ... өзіне тәуекелдердің категорияларын,
топтарын және түрлерін қамтиды.
Мүмкін болатын нәтижеге байланысты тәуекелдерді екі ... ... ... таза және ... ... ... ... себебіне байланысты тәуекелдер келесідей
категорияларға бөлінеді: табиғи, экологиялық, саяси, транспорттық және
коммерциялық ... ... ... ... ... мүліктік,
өндірістік, сауда, қаржылық тәуекелдерге бөлінеді.
Мүліктік тәуекелдер – бұл ... ... ... және ... ... бұзылуы нәтижесінде мүлкін жоғалту
ықтималдылығымен байланысты тәуекелдер.
Өндірістік тәуекелдер – бұл әртүрлі факторлардың ықпалы ... ... ... ... ... ... және ... техника мен технологияны өндірумен байланысты тәуекелдер.
Сауда тәуекелі – бұл ... ... ... ... төлемдерді жүргізуден бас тарту, тауарды уақытында жеткізбеу
себептері бойынша ... ... ... ...... ресурстарын жоғалту ықтималдылығымен
байланысты болады.
Кәсіпорындардың тәуекелдерінің ішінде ең көп кездесетіні және ... көп ... ... және ... ... ... мақсатында
келесідей негізгі белгілер бойынша сыныптайды.
Қазіргі кезде кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... қаржылық тұрақтылыгының төмендеу тәуекелі (немесе
қаржылыц даму тұрақтылыгының бұзылу тәуекелі);
– Кәсіпорынның ... ... ... ... ... тәуекелі;
– Инвестициялыц тәуекел;
– Инфляциялық тәуекел;
– Пайыздық тәуекел;
– Валюталық тәуекел;
– Депозиттік тәуекел;
... ... ... ... ... тәуекел;
– Криминогендік тәуекел;
– Тәуекелдердің баска да түрлері.
Сипатталатын объекті бойынша қаржылық тәуекелдердің келесі топтарын
бөледі:
– жеке қаржылық операция тәуекелі
– әртүрлі қаржылық ... ... ... ... кәсіпорынның
инвестициялық немесе несиелік қызметінің тәуекелі);
– кәсіпорынының жалпы қаржылық қызметі тәуекелі.
Зерттелетін инструменттер жиынтығы ... ... ... топтарға бөлінеді:
– жеке қаржылық тәуекел. Ол жеке қаржылық ... ... ... сипаттайды.
– портфелді қаржылық тәуекел. Ол ... ... ... ... ... ... тән ... сипаттайды.
Зерттеу кешенділігі бойынша тәуекелдердің келесідей түрлерін
бөледі:
– қарапайым қаржылық тәуекел. Ол әрі ... жеке ... ... ... Қарапайым қаржылық тәуекелге
инфляциялық тәуекел мысал бола алады;
– күрделі қаржылық тәуекел. Ол түрлерінің ... ... ... ... ... ... ... күрделі
қаржылық тәуекелдің мысалы бола алады.
Пайда болу ... ... ... ... ... ... көрсетеді:
– сыртқы, жүйелік немесе нарықтық тәуекел;
– ішкі жүйелік емес немесе айрықшалықты ... ... ... ... ... ... ... тек экономикалық залалдарга әкелетін тәуекел. ... ... ... салдарлар тек теріс мәнді болуы мүмкін.
– пайданы жіберіп алу тәуекелі. Ол кәсіпорынның қалыптасқан белгілі
бір объективті және ... ... ... ... қаржылық операциясын жүзеге асыра алмауы жағдайын
сипаттайды.
– экономикалық залалдар да, қосымша табыстар да ... ... ... ... бұл ... ... ... қаржылық тәуекел" деп атайды, себебі ол спекулятивті
(агрессивті) қаржылық операцияларды жүзеге асырумен ... ету ... ... ... ... екі ... бөледі:
– тұрақты қаржылық. тәуекел. Ол қаржылық операцияның бүкіл ... ... үшін ... және ол ... ... қызмет
етуімен байланысты.
– уакытша қаржылық тәуекел. Ол қаржылық ... ... жеке ... ғана пайда болатын өзгергіштік
сипаттағы тәуекелді сипаттайды.
Қаржылық залалдар деңгейі бойынша ... ... ... ... ... тәуекел.
– сыни қаржылық тәуекел.
– апатты қаржылық тәуекел.
Болжай алу мүмкіндігі бойынша қаржылық тәуекелдер келесідей ... ... ... ... ... ... қаржылық тәуекел..
Сақтандыру мүмкіндігі бойынша да қаржылық тәуекелдер екі ... ... ... тәуекел.
– сақтандырылмайтын қаржылық тәуекел.
Осы қарастырылған екі топтың ... ... өте ... ол тек оларды болжау мүмкіндігімен ғана емес, сондай-ақ нақты
экономикалық ... ... ... ... түрлерін
жүзеге асыру тиімділігімен де байланысты болады.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Қаржы тәуекелін басқару."24 бет
XV – XVI ғасырлардағы қазақ хандығының құрылуындағы керей – Жәнібектің, Хақназар және Тәуекел хандардың тарихи рөлі және оны нығайту жолындағы ішкі және сыртқы саясаты78 бет
«Банктердің несиелік тәуекелдерін басқару (Алматы қ. «ЦентрКредит Банкі» АҚ мысалында)»76 бет
«Коммерциялық банктердің несиелік тәуекелін бағалау және төмендету жолдары»67 бет
«ТемірБанк» қызметіндегі тәуекелділік32 бет
«Қаржылық тәуекелділік және оның фирма қызметіне әсер етуі»6 бет
«ҚР-ның екінші деңгейлі банктерінде тәуекелдерді басқару жүйесі (банк мысалында)»66 бет
Астық-түйірді сақтау кезінде тәуекелді басқару3 бет
Аудиторлық тәуекел және оның компоненттері22 бет
Аудиторлық тәуекелділік16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь