Азаматтық iс бойынша талап қою өндiрiсi

Кiрiспе
I. Азаматтық iс бойынша талап қою өндiрiсi.
1.1. Талап өндiрiсiнiң түсiнiгi және маңызы.
1.2. Талап түсiнiгi, элементтерi, түрлерi және талап қоюға құқық.
II. Талап арыз беру тәртiбi және оны сақтамаудың салдары.
2.1. Талап арыз және оның мазмұны.
2.2. Талап арызды қабылдау және одан бас тарту.
Қорытынды.
Пайдаланылған әдебиеттер.
Қазақстан республикасы тәуелсіздік алғаннан бастап, мемлекетімізде үлкен тарихи қалыптасу жүргізіліп жатыр. Қазақстанның тәуелсіз және егеменді мемлекет болуы, Республикамыздың дербес мемлекет ретінде құқықтық мәртебесін арттыру үшін, саяси және экономикалық жүйенің қалыптастыру мәселелерін нығайту жолында құқықтық жүйеде де реформалар жүргізу қажеттігі туындайды. Мемлекетіміздің Президенті Н.Ә.Назарбаев өзінің Қазақстан халқына жолдауында былай деген: «Біз 70 жыл бойы өмір сүрген ескі саяси және экономикалық жүйеден шықтық. Бүгін жаңа мемлекет өмір сүруде және саяси және экономикалық жүйе жұмыс жасайды». Қоғамның саяси және экономикалық саласында іске асқан қалыптасулар құқықтық құрылыстың өздеріне сәйкес түрін құруды талап етті. Соның ішінде құқық қорғау органдарының жүйесін қайта ұйымдастырумен жаңа азаматтық іс-жүргізу заңының қабылдануына әкеліп соқты. Бұл өзгерістер соттар қызметіндегі көптеген жаңа қоғамдық және құқықтық қарым-қатынастарды туындатты. Оның құрылысына құқық қорғау органдарының жүйесінің кең түрдегі жобасын құру үшін бағытталған ұсыныстар енгізілді. Ол Қазақстан Республикасының Конституциясының талабына сай орындалу керек. Әсіресе, мемлекеттік органдардың, оның ішінде азаматтық іс-жүргізу қарым-қатынастарына түсетін азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін шектемейтін түрде басты мәселелерді шешуді қамтамасыз ету. Мемлекетіміздің алдында тұрған келелі мәселелерін шешу соттардың мамандандырылған және білімді қызметтерінсіз мүмкін емес.
Жалпы азаматтық iс жүргiзу бұл Қазақстан республикасының азаматтық iс жүргiзу заңдарымен өз құзыретiне жатқызылған талап қою және өзге iстердi қарау мен шешу барысында сот төрелiгiн атқару кезiнде туындайтын қоғамдық қатынастар.
Азаматтық iс жүргiзу мiндеттерi азаматтардың, мемлекеттiң және ұйымдардың бұзылған немесе даулы құқықтарын, бостандықтарын және заңмен қорғалатын мүдделерiн қорғау, заңдылық пен құқық тәртiбiн нығайту, құқық бұзушылықтың алдын алу болып табылады.
Сот iстердi азаматтың сот iсiн жүргiзу тәртiбiмен шешу кезiнде Қазақстан республикасы Конституциясының, осы қоғамдық қатынастарды заңдарға талаптарын дәлме-дәл сақтауға мiндеттi.
1.Нормативтiк актiлер.

1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. 1995 жылғы 30-тамызда респубикалық референдумда қабылданған (1998ж. 7-қазандағы №284-1 ҚР Заңымен енгiзiлген өзгерiстермен толықтырулар).
2. Қазақстан Республикасының 2000ж. 25-желтоқсандағы «Қазақстан Республикасындағы сот жүйесi мен судьялардың мәртебесi туралы» Конституциялық заңы.
3. Қазақстан Республикасының 1999 жылғы 13-шiлдедегi Азаматтық iс жүргiзу кодексi (2000ж. 29-наурыздағы №42-II; 2000ж. 5 шiлдедегi №75-II; 2001ж. 2-наурыздағы №162-II; 2001ж. 11 шiлдедегi №238-II; 2001ж. 6-қарашадағы №276-II; 2001ж. 24-желтоқсандағы №276-II ҚР Заңдарымен енгiзiлген өзгерiстер мен толықтырулар).
4. Қазақстан Республикасының 2001ж. 12-мауысымдағы Салық және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер туралы (Салық кодексi).
5. Қазақстан Республикасының 1999ж. 13-шiледеде қабылданған «Қазақстан Республикасының Азаматтық iс жүргiзу кодексiн күшiне енгiзу туралы» Заңы (200ж. 5-мамырдағы №47-II ҚР Заңымен енгiзiлген өзгiрiстер).
6. Қазақстан Республикасының Президентiнiң «Қазақстан Республикасының прокуратурасы туралы» заң күшi бар Жарлығы. 1995ж. 21-желтоқсанда қабылданған (1997ж. 2-шiлдедегi №266-I, 1999ж. 7-сәуiрдегi №374-I, 1999ж. 23-шiлдедегi №454-I, 2000ж. 29-наурыздағы №24-II, 2000ж. 5-мамырдағы №48-II ҚР Заңдарымен енгiзiлген өзгерiстер мен толықтырулар).
7. Қазақстан Республикасының Жоғарғы соты Пленумының 2000ж. 30-маусымдағы №9 «Соттардың азаматтық iс жүргiзу заңдарының кейбiр нормаларын қолдануы туралы» қаулысы.
8. Қазақстан Республикасы Жоғарғы соты Пленумының 2000ж. 30-қазандағы №15 «Қазақстан Республикасы Жоғарғы соты Пленумының «Соттардың азаматтық iс жүргiзу заңдарының кейбiр нормаларын қолдануы туралы» 2000 жылғы 30 маусымдағы №9 қаулысына өзгерiстер мен толықтырулар енгiзу туралы» қаулысы.
9. Құқықтық реформаның мемлекеттiк бағдарламасы. ҚР Президентiнiң қаулысымен 12.04.1994.// ЕҚ. № 36-37. 18.04.1994.

2. Арнайы әдебиеттер.

1. Абдулина З.К. Азаматтық iс жүргiзу құқығы. Дәнекер. 2002.
2. Аргунов В.Н. Участие прокурора в гражданском процессе. М.,МГУ,1991.
3. Баймолдина З.Х. Гражданская процессуальная право. Том-1. Алматы. КазГЮА. 2001.
4. Баймолдина З.Х. Гражданская процессуальная право. Том-2. Алматы. КазГЮА. 2001.
5. Воронков Г.В. Определение суда первой инстанции в советском гражданском процессе. Саратов, 1967.
6. Добровольский А.А.,Иванова С.А. Основные проблемы исковой формы защиты права. М.,МГУ,1979.
7. Осокина Г.Л. Право на защиту в исковом производстве. Томск, 1990.
8. Семенов В.М. Конституционные принципы судопроизводства. М. 1982.
9. Треушников М.К. «Гражданский процесс» М.МГУ.1982.
10. Чечина Н.А. Чечот Д.М. Гражданская процессуальная форма и производства. М. Юрид. Литература. 1979.
11. Щеглов В.Н. Законность и обоснованность судебного решения по гражданско-правовому спору. Новосибирск, 1958.
12. Щеглов В.Н. Иск судебной защите гражданского права. Томск, 1987.
        
        Мазмұны.
Кiрiспе
I. Азаматтық iс бойынша талап қою өндiрiсi.
1.1. Талап өндiрiсiнiң түсiнiгi және ... ... ... ... ... және талап қоюға құқық.
II. Талап арыз беру тәртiбi және оны ... ... ... арыз және оның ... ... ... қабылдау және одан бас тарту.
Қорытынды.
Пайдаланылған ... ... ... ... ... ... ... қалыптасу жүргізіліп жатыр. Қазақстанның тәуелсіз ... ... ... ... ... ... ... құқықтық
мәртебесін арттыру үшін, саяси және экономикалық жүйенің қалыптастыру
мәселелерін ... ... ... ... де ... ... ... Мемлекетіміздің Президенті Н.Ә.Назарбаев өзінің ... ... ... деген: «Біз 70 жыл бойы өмір ... ескі ... ... жүйеден шықтық. Бүгін жаңа мемлекет өмір ... ... және ... жүйе ... ... ... саяси және
экономикалық саласында іске асқан қалыптасулар құқықтық құрылыстың өздеріне
сәйкес түрін құруды талап етті. ... ... ... ... ... ... ұйымдастырумен жаңа азаматтық іс-жүргізу заңының қабылдануына
әкеліп соқты. Бұл өзгерістер соттар қызметіндегі ... жаңа ... ... ... ... Оның ... құқық қорғау
органдарының жүйесінің кең түрдегі ... құру үшін ... ... Ол ... ... ... ... сай
орындалу керек. Әсіресе, мемлекеттік органдардың, оның ішінде азаматтық іс-
жүргізу қарым-қатынастарына ... ... ... мен заңды
мүдделерін ... ... ... ... ... қамтамасыз ету.
Мемлекетіміздің алдында тұрған келелі мәселелерін шешу ... және ... ... ... ... ... iс жүргiзу бұл Қазақстан республикасының азаматтық ... ... өз ... жатқызылған талап қою және өзге iстердi
қарау мен шешу ... сот ... ... кезiнде туындайтын қоғамдық
қатынастар.
Азаматтық iс жүргiзу мiндеттерi азаматтардың, мемлекеттiң ... ... ... ... ... ... және заңмен
қорғалатын мүдделерiн қорғау, заңдылық пен құқық тәртiбiн нығайту, құқық
бұзушылықтың ... алу ... ... ... ... сот iсiн жүргiзу тәртiбiмен шешу кезiнде Қазақстан
республикасы Конституциясының, осы қоғамдық ... ... ... сақтауға мiндеттi.
Азаматтық iс жүргiзудiң өзi бiр шама қиын процесс. Оның өзiнiң алдына
қойған ... мәнi ... ... ... сай ... ... ... Азаматтық iс бойынша талап қою өндiрiсi.
1.1. Талап өндiрiсiнiң түсiнiгi және маңызы.
Заңдылықты, қоғамдық тәртiптi қорғауды, азаматтар мен ұйымдардың ... ... және ... да ... мен ... мүдделерiн қорғауды, қатал
сақтауды қамтамасыз етуде маңызды рольдi ... ... ... ... ... ... ... дұрыс және тез қарау, шешу және
iс бойынша заңды, негiздi шешiм шығару. ... ... ... ... ... ... ... жоғарғы мәдени деңгейi
заңның барлық талаптарын қатал сақтауға негiзделген жағдайда ғана ... ... ... қол ... ... өзiне жүктелген мiндеттердi заңмен ... ... ... жағдайда сәттi жүзеге асырады. Бұл процессуалдық ... ... ... шындықты шынайы анықтауға және заңды, негiздi ... ... ... ... Сот iсiн ... әрекет етушi нормаларын
бұзу дұрыс емес шешiмдердi шығаруға, азаматтар мен ... ... ... мен ... мүдделерiнiң бұзылуына әкеледi, сондай-ақ,
сот төрелiгiн жүзеге асыру зиян келтiредi.
Қазақстан Республикасының ... 13 бап 1 ... ... ... субъектiсi ретiнде танылуына құқығы бар және
өзiнiң құқықтары мен бостандықтарын қажеттi қорғанысты қоса алғанда, ... ... ... ... ... хақылы» делiнген. Яғни бұл
жердегi ... ... ... азаматтардың құқық қабiлеттiгi мен әрекет
қабiлеттiлiк ұғымын құрайды.
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексiнiң 13 ... ... мен ... ... ... ... ... азаматтар үшiн бiрдей
дәрежеде танылатындығы белгiленген. Азаматтық құқық қабiлетi ол ... ... ... және ол ... ... тоқтатылады.
Азамат Қазақстан Республикасы шегiнде де, сондай-ақ шет ... ... оның ... шет ел ... ... құқығына; мүлiктi мұралыққа
алу және мұралыққа беруге; республика аумағында еркiн жүру және ... ... ... ... ... еркiн тастап шығу және оның аумағына
еркiн қайта оралуға; заң актiлерiмен ... ... кез ... қызметпен
айналысуға, заңды тұлғаны жеке немесе басқа азаматтармен және ... ... ... заң ... ... ... кез ... жасауға және мiндеттемелерге қатысуға; материалдық және ... орны ... ... етуге; басқа да мүлiктiк және жеке
құқықтарды ... ... өз ... ... ... иелену және оны жүзеге
асыру өз үшiн азаматтық мiндеттердi туғызу, оларды орындау оның ... ... яғни ... он ... толуымен толық көлемiнде туады.
Азаматтың әрекет қабiлеттiгi ... ... ... ... мен ... ... ... мен оны
шектеуге жол берiлмейдi. Және оларға шектеу қоя алмайды.
Азаматтық құқықтарды қорғаудың тәсiлдерi: құқықтарды ... ... ... ... ... ... құқықты бұзатын немесе оның
бұзылуына қауiп төндiретiн iс-әрекеттердiң жолын кесу; мiндеттiлiктiң ... ... үкiм ету; ... ... ... ... деп тану; моральдық зардаптардың орнын толтыру; құқықтық
қатынастарды ... ... ... ... басқару немесе жергiлiктi
өкiлдi не атқарушы органдардың заңдарға сәйкес келмейтiн актiлерiн ... ... ... деп ... азаматтың немесе заңды тұлғаның құқық
иеленуiне немесе оны ... ... ... ... үшiн ... ... лауазымды адамнан айып өндiрту жолымен, сондай-ақ заң
актiлерiмен ... өзге де ... сот ... ... сот ... ... арнайы көзделген реттерде азаматтық құқықтарды қорғау
құқығы бұзылған жеке немесе заңды тұлғалардың тiкелей ... ... ... ... ... адам оған келтiрiлген зиянның толық өтелуiн талап
ете алады.
Әрбiр адам бұзылған ... ... ... ... немесе заңмен қорғалатын мүдделерiн қорғау үшiн сотқа
жүгiнуге ... ... ... ... ... ... ... көзделген жағдайларда өзге адамдардың немесе адамдардың белгiсiз бiр
тобының ... және ... ... ... қорғау туралы сотқа
арыз берiп жүгiнуге құқылы.
Азаматтар мен ... ... сот ... ... ... екi ... сот ... қорғану үшiн сотқа шағымданудың процессуалдық ... ... iстi ... және iс ... ... сотқа тапсыру, екiншiсi,
заңды және негiзгi талабын сот ... ... үшiн ... ... ... ... жүгiне отырып өзiнiң талабын көрсетiп
негiздейдi.
Талап өндiрiсi құқық ... ең ... түрi, ал ... арыз ... ... қозғаудың құралы болып табылады.
Талап өндiрiсiнiң ерекше белгiлерi – құқық жөнiндегi дау және ... ... ... ... ... өзара шеше алмай, талапкер мен жауапкердiң арасында дау
туындаған кезде және олар оны заңмен бекiтiлген ... ... ... қарауына тапсырған кезде ғана талап iсi пайда болады. Осы ... ... құық ... ... ... Сотқа берiлген кез келген
арызда жауапкерге, яғни ... ... ... ... ... ... керек.
Талап арыз арқылы азаматтар мен заңды тұлғалардың бұзылған ... ... ... ... ... өтеттiредi.
Судья азаматтық iс бойынша талап арызды қабылдау туралы мәселенi жеке
өзi ... Егер де ... ... ... ... ... ... азаматтардың құқықтарын, бостандықтарын және заңды мүдделерiн,
ұйымдардың құқықтары мен заңды ... ... және ... ... ... ... ... қоюға, өтiнiш жасауға құқылы.
Азаматтарын және заңды ... ... ... егер адам ... өзi ... ... алмаса, тек мүдделi адамның өтiнiшiмен ... ... қоя ... Әрекетке қабiлетсiз азаматтың мүддесiн қорғау
үшiн прокурор мүдделi адамның ... ... ... қоя алады.[2]
Талап қоюшы прокурор мәлiмдеген талапты қолдамаса, егер ... ... ... және заңды мүдделерi қозғалмаса, онда
сот талап қоюды қараусыз қалдырады.
Талап қоюшы прокурор, бiтiмгершiлiк келiсiм жасау құқығынан басқа, ... ...... ... пайдаланады., сондай-ақ барлық iс
жүргiзу мiндеттерiн мойнына ... ... ... тұлғаның мүдделерiн
қорғау үшiн талап қоюдан бас ... ал ... iстiң ... ... ... ету құқығынан айырмайды.
Мемлекеттiк органдар және жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдары, ұйымдар
немесе жекелеген азаматтар олардың өтiнуiмен басқа адамдардың ... және ... ... ... сол сияқты қоғамдық
немесе мемлекеттiк мүдделердi қорғау үшiн талап қойып сотқа жүгiне ... ... ... ... ... үшiн ... ... қарамастан талап қойылуы мүмкiн.
Бөгде мүдделердi қорғау үшiн талап қойған адамдар, бiтiмгершiлiк келiсiм
жасау құқығынан басқа, талап ... ...... құқықтарын
пайдаланады және барлық iс жүргiзу мiндеттерiн мойнына алады. ... мен ... ... қоюдан бас тартуы мүдделерiне сай ... ... iстi мәнi ... қарауды талап ету құқығынан айырмайды.
Егер мүдделерiне сай iс ... адам ... ... ... үшiншi
тұлғалардың құқықтарына қысым жасалмаса, сот талап арызды ... қою ... ... ... ... ... ... табылады.
Сондықтан азаматтық сот өндiрiсiнiң ережелерi ұқсас болып келедi.
1.2. ... ... және ... қоюға құқық.
Елiмiздiң Ата заңында аталғандай Қазақстан ... ... ... ... және ... ... ... белгiлi. Ал, құқықтық мемлекеттiң басты сипаты болып табылатын
заңдардың билiктiлiгiн, үстемдiлiгiн қамтамасыз ету өз ... ... пен ... ... ... ... ... сәйкес Қазақстанда сот құқықтық реформа сот және судьяның
тәуелсiздiгiн, судьяның әдiлдiгi мен ... ... ... сот ... орындау бойынша тиiмдi iске асатын жүйе ... ...... ... ... құру ... кезде құқықтың – олардың кепiлi, қорғау, iс жүзiнде iске асуы,
орындалу проблемасы көп ... ие ... ... күнде сот төрелiгi
жүйесiнде ең нашары сот ... ... ... ... Сот органдарының
бұл ортада жұмысы халықтың ашу кернеуiн туғызу бекер емес. Сотқа ... ... мен ... ... үшiн ... ... сот
процессi емес, олардың бұзылған заңды құқықтары мен мүдделерiнiң iс ... ... ... ... егер олар ешкiммен орындалмайтын ... ...... ... ... қамтамасыз етудiң жалпы мақсаттарының
iшiнде азаматтық бойынша сот төрелiгiнiң атқару барысында азаматтық iс
жүргiзу ... ... ... ... орындаумен байланысты
мәселелер көңiл бөлудi ... ... Көп ... ... қорғау шешiм
шығарумен аяқталмайды. Сотқа арызданған ... ... мен ... ... қорғалу үшiн, әдетте сот шешiмiнiң негiзiнде белгiлi бiр iс
жүргiзушiлiк әрекеттер жасалуы тиiс. Тек қана ... ... ... ... ... ... ... емес, сонымен қатар iс жүзiнде залалдың өтелуi,
алимент өндiрiлуi керек.
Азаматтық процесс ... ... ... ... ... басқа да субъектiлерiнiңғ бұзылған ... ... және ... мүдделерiн қорғаудың, заң және сот алдында
теңдiгi сақталған жағдайда, тиiмдi ... ... ...... ... ... өндiрiсi соттың бiрнеше сатысында
қаралады.
1) Талап қою ... ... ... қою ... ... ... қою ... азаматтық iс бойынша азаматтардың талап арыз
беруiнен басталады. ... ... ... отбасылық, тұрғын үй,
әкiмшiлiк, қаржылық, жерге байланысты, табиғи ресурстар мен қоршаған ортаны
қорғау және т.б. жөнiндегi ... ... қою ... ... ... ... ... iс жүргiзу нормаларына сүйене отырып ... ... ... ... қою өндiрiсi жүзеге асырылады.
Осы қазiргi кезде өз ... ... ... қою ... ... тән ... отыр:
1) Заңды мүдде және құқық туралы даудың болуы;
2) Заңды мүдделердi қарама-қарсы тараптардың болуы.
Талап қою түсiнiгi ... мен ... ... ... ... ... ... байланысты.
Қазiргi заманғы азаматтық iс жүргiзу ғылымында мынадай түрлi көзқарас
қалыптасқан:
1) Iс ... ... яғни бұл ... ... қою ... өз ... ... бұзылған жағдайда сотқа жүгiне отырып шешу.
2) Талап қою материалды-құқықтық ... яғни бұл ... ... бiр ... ... өтеу үшiн ... ... қою элементтерi.
Талап қою элементтерi оның құрамдас бөлiктерiнен тұрады:
1) Мазмұны;
2) Пәнi;
3) Негiзi.
Ендi осыларға ... ... ... ... қою мазмұны бұл талапкердiң өз құқығын қорғаудың түрi.
Сот бұзылған құқықтар, мүдделердi қорғау үшiн ... ... бiр ... ... ... ... ... мен жауапкер арасындағы
құқықтық қатынастарды белгiлеуi, құқықтары мен мiндеттерiн ... ... ... ... ... ... немесе тоқтатуы мүмкiн.
Талап қою мазмұны талап қоюшы талап етiп отырған сот ... ... оны ... түрде жүзеге асыруы қажет. Өйткенi, талапкер ... ... бұл ... ... ... ... Талап элементiнiң пәнi. Бұл дегенiмiз – талапкер соттан не туралы қорғау
сұрағандығын көрсетедi, яғни алу, мойындау немесе ... ... ... ... ... материалдық құндылықтарын алуды талап етуi
мүмкiн. Мысалы: мүмкiн қайтаруды, қарызын ... ... ... ... ... бiр материалдық қатынасты өзгертудi немесе
тоқтатуды ... етуi ... ... тану ... ... бұзу жайлы,
дуние мүлiктi бөлiсу жайлы болуы мүмкiн. ... ... қою ... бiр ... талапты қанағаттандыру.
3) Талап қою негiзi.
Бұл дегенiмiз – талапкердiң қандай фактiге, негiзге сүйене отырып өз
талабын қойғандығы ... ... ... ... ... ... меншiк иесi өз мүлкiн қайтаруды немесе т,б, әрекеттердi өз
құқық меншiктiк құқығына ... ... ... ... ...... ... тек өз талаптарын көрсетуге
құқылы және де айғақтар беруге ... Ал ... ... ... ... яғни ... иесiн тануға және т.б.
Бұл элементтер өзара байланысты болып келедi. Яғни талап қою негiзi
белгiлi бiр фактiлерге сүйене ... ... ал пәнi осы ... ... бiр ... ... ... алу. Iс жүргiзуде
элементтердi бөлiп көрсетудiң маңызы өте зор. Талапкер ... ... ... алуы ... Ал ... өз ... ... өзiне
берiлген талап арызбен танысуға, қарсы талап қоюға немесе т.б. ... ... ... арыз беру ... және оны сақтамаудың салдары.
2.1.Талап арыз және оның мазмұны.
Талап арыз – бұл ... ... ... ... ... шешу ... беру нысаны болып табылады.Талап арызда құқықтарын немесе заңды
мүдделерін ... үшін ... ... ... еркі ... арыз - азаматтық іс қозғау үшін мәні бар ... ... және ... да мәліметтері көрсетілген құжат болып табылады. (
Қазақстан Республикасының Азаматтық iс ... ... 8 ... ... адам ... ... даулы конституциялық
құқықтарын, бостандықтарын немесе заңмен ... ... ... ... кодексте белгiленген тәртiппен сотқа жүгiнуге құқылы. Мемлекеттiк
органдар, заңды тұлғалар немесе азаматтар заңда көзделген ... ... ... ... ... бiр тобының құқықтарын және заңмен
қорғалатын ... ... ... сотқа арыз берiп жүгiнуге құқылы.»
Тараптар дауды өздерi шеше алмағандықтан бұзылған құқықтарын сотта
қорғауы ... ... Яғни ... мен ... арасында дау
туындаған кезде және олар оны ... ... ... ... түрде
соттың қарауына тапсырған кезде ғана талап iсi пайда болады. Осы ... ... ... ... арызына айналады. Сотқа берiлген кез келген
арызда жауапкерге, яғни құқығын ... ... ... ... ... аша айтқанда, талап арызды екi талап қамтиды: бiрiншiсi ... бiр ... ... талапкердiң меншiк құқығын шектейтiн құқыққа
қарсы әрекеттi тоқтату және т.б. ... ... ... деген
материалдық құқықтық талаптары, екiншiсi процессуалдық – құқықтық талап,
яғни талапкердiң жауапкер екеуi арасындағы ... ... беру ... ... ... ... талап арыз екi жақты ұғым материалдық-құқықтық және
процессуалдық-құқықтық болып табылады.
Талап арыздың мазмұны оның екi құрылымдық ... ... ... және ... ... Талап арыздың тақырыбын немесе
негiзiн тек қана талапкер ... ... ... ... ... ... егер ... мүлiктi заттай болу туралы мәлiмдеген талабының
орнына оған жалпы мүлiктегi оның ... ... ... тұрғын үйдi заттай
бөлудiң орнына тұрғын бөлмелердi пайдалану тәртiбi анықталса, ... ... ... заңды бола алмайды. Алғашқы талап арыздың тақырыбы
мен негiзiн өзгерту туралы талапкердiң арызы ... ... ... ... арызының тақырыбы мен негiзi оның құрылымдық бөлiмдерi
болып табылады.
Даулы құқықтық қатынастардан туындайтын және ол ... ... ... ... жауапкерге деген нақты материалдық-құқықтық талабы талап
арыздың тақырыбы болып табылады. Яғни мұнда ... деп ... ... ... (зат, ақша сомасы, мүлiк және т.б.) жатады. Талап арызының
нақты негiзiн, ал дауды шешу ... ... ... ... талап
арызының құқықтық негiзiн құрайды. Талапкер сотқа шағымданған ... ... ... ... ... ... құқығын көрсетуi керек.
Талап арызды қабылдарда сот мiндеттi ... ... ... ... ... ... баж, құжат көшiрмелерi) толық әрi дұрыс
болуын қарап шығуы тиiс. Яғни қате ... ... оны ... және ... түсiндiруi қажет. Талап арызын қабылдаған судья, егер талаптарды
бөлек қарауды неғұрлым тиiмдi деп ... ... ... ... ... ... бiнешеуiн бөлек iс етiп қарауға құқылы.
Судья осы соттың ... ... бiр ... ... отырған бiрнеше
бiртектес iстердiң бар екендiгiн анықтап немесе бiр ... ... ... ... талапкердiң бәз-баяғы бiр жауапкерлерге қойған
талабы бойынша бiрнеше iстер бар екендiгiн анықтап, бұл ... ... ... ... ... егер ... бiрiктiру дауларды неғұрлым тез ... ... ... ... ... ... жеткiлiктi болған жағдайда сот қабылдаудан бас
тартады. Арызды қабылдамаған судья бұл туралы дәлелдi ... ... ... егер iс сот ... жатпайтын болса, арызданушының қай
органға шағымдану керек екендiгiн немесе iс қозғауға кедергi болып отырған
мән ... ... жою ... ... ... көрсетуге мiндеттi. Талап
арызын қабылдаудан бас тарту туралы судьяның ... ... ... ... ... ... тапсырылады. Бұл ұйғарымға жеке шағым
немесе наразылық ... ... ... айтқанда, осы жоғарыда айтылған талап арыз арқылы
азаматтар немесе заңды ... ... ... құқықтарын не
бостандықтарын талап арызда мазмұнын көрсетiп сотқа жүгiну арқылы, сот ... ...... ... және ... ... сотта қорғалуы бұзылған құқықтарын
соттың заңға сүйене отырып әдiл түрде қамтамасыз етуi болып ... мен ... ... азаматтық сотта қорғалуының қылмыстық iс
жүргiзуден айырмашылығы азаматтық iс ... ... ... ... ... ... ... бастап сот қана жеке дара қарай алады.
Ал қылмыстық iс жүргiзуде талап арызсыз, қылмыстың төрт құрамы болып,
кiнәлi деп ... ... және iс ... басты себептерi мен
негiздерi болғанда ... өз ... ... ... ... өз мекемесiндегi қылмыстық оқиғаны хабарлауы), оларды 1-шi сот
емес тергеушi ... ... ... ... ҚР ең ... ... ... және оның өмiрi, құқықтары мен бостандықтары болғандықтан ... да ... ... ... ... ... ... табылады.
2.2. Талап арызды қабылдау және одан бас тарту негiздерi.
Құқықты сот қорғауының маңызды кепілдігі Азаматтық іс ... ... ... қабылдаудан бас тарту үшін негіздердің
бәрін қамтитын ... ... ... ... ... бас ... бұл ... дәлелді ұйғарым шығарады. Ұйғарымда судья, егер іс
соттың қарауына жатпаса, арыз ... ... ... ... керек
екенін не істің пайда болуына кедергі жасайтын мән-жайларды қалай жоюға
болатынын көрсетуге міндетті. Заңда судьяның арызды қабылдаудан бас ... ... ... ... сотқа шағым жасауға немесе прокурордың
наразылық келтіруіне жол береді.
Ешкiмге өзiнiң келiсiмiнсiз ол үшiн ... ... ... болмайды. Жоғарғы тұрған соттың өзiнен төменгi соттың жүргiзетiн
iсiн тараптардың келiсiмiнсiз алып қоюға және оны ...... ... ... заңға қайшы келсе немесе әлдекiмнiң құқығын және заңмен қорғалатын
мүдделерiн бұзса, сотқа ... ... бас ... ... ......... кезiнде азаматтың процесске қатысушы ар-
ожданын ... ... ... кемсiтетiн шешiмдер мен iс-
әрекеттерге тыйым салынады.
Азаматтық сот iсiн жүргiзу барысында мемлекеттiк органдар мен лауазымды
адамдардың заңсыз әрекеттерiнен ... ... ... зиян ... ... ... ... өз құзыретiнде даулы құқықтық ... ... ... болмаған жағдайда сот ұқсас қатынастарды ... ... ... ал ... ... ... жағдайда дауды заңдардың
жалпы негiздерiмен мағынасын басшылыққа ала отырып шешедi.
Қорғаушы да осы азаматтардың ... ... ... қорғау үшiн
заңдық көмек көрсеуiн қамтамасыз етедi. Мұнда да сот ... ... ... ... тағайындай алады.
Қорғаушы осы сот талқылауында өзiнiң қарауындағы азаматына жеңiлдететiн
мән жағдайы болғанда оны көрсете отырып барынша көмек көрсетуге ... ... ... өз ... ... ... алмайтын азаматтарға (кәмелетке
толмағандарға мемлекеттiк айыптаушысы қорғауға тиiс.
Ал психикалық ауруларға ұшырағандардың мүдделерiн оның ... ... ... ... сот ... ... ... тараптардың өз ой
пiкiрлерiн жасырмай айтуға тиiс.[5]
Азаматтық сот iсiн жүргiзу тараптардың айтысуы мен тең ... ... ... ... ... iс жүргiзу құқықтарын
пайдаланады және бiрдей iс жүргiзу мiндеттерiн көтередi.
Тараптар азаматтық сот iсiн ... ... өз ... ... оны ... әдiсi мен ... дербес және соттан, басқа
органдармен адамдардан тәуелсiз түрде таңдап ... Сот iстiң ... өз ... ... ... ... ... тараптардың
дәлелдi өтiнiшi бойынша оған осы ... ... ... ... ... ... ... сот объективтiлiгi және әдiлдiгi сақтай отырып, iстiң мән-
жайын толық және объективтi ... ... ... iске асыруын
үшiн қажеттi жағдайлар жасайды, iске қатысушы адамдарға олардың ... ... ...... әрекеттерiн жасаудың немесе
жасамаудың салдары ... ... және осы ... ... жағдайларда
олардың өз құқықтарын жүзеге асыруына жәрдемдеседi. Сот iс жүргiзу ... ... ... ... бiрдей негiзде қамтамасыз етiлген
дәлелдемелерге ғана негiздейдi.
Сот тараптарға ... және ... ... адамның азаматтық процесс барысында бiркiлiктi заң көмегiн алуға
құқығы бар. Заңда көзделген жағдайларда заң көмегi тегiн ... ... ... ... ... ... құқықтарын
қорғауы болып табылады. Сонымен жоғарыдағыларды қорыта ... ... ... ... құқықтар мен мүдделерiн қайта
қалпына келтiру үшiн ... ... ... ... болып табылады.
Сондықтан да осы сот талқылауын қорғауға себеп тудырушы осы азаматтар
мен заңды тұлғалардың бұзылған құқықтарының мазмұнын ... ... ... iстi ... ... табылады.сот талқылауында сот заңға сүйене отырып
азаматтардың құқықтарын қорғауға әдiл түрде ... ... ... ... ... қажет. Сонымен азаматтық iс ... ... ... ...... айырмашылығын азаматтық iстi
қозғауға себепшi болып талапкердiң өз ... ... ... ... ... ... ... ұсына отырып тiкелей ... ... ... тек қана iстi сот ... жеке дара ... ... және ол ... осы жазылған талап арызды тексере отырып оның ... ... ... ... ... қылмыстық iс жүргiзуде iстi талап арызсыз-ақ iстi қозғауға ... бес ... ... ... iс қозғала бередi және алдын ала
тергеудi анықтауды тергеушi анықтама органдары жүзеге ... ... ... ... ... бағалы болғандықтан
мемлекет және мемлекеттiк органдар қорғай отырып, заңға сүйене ... ... ... ... қорғау – мемлекеттің мерейлі міндеті ғана емес, саяси-
әлеуметтік, қоғамдық қастерлі борышы. Ол ... ... ... ... ... ... тапқан; «Адам
құқықтары мен бостандықтары әркімге тумысынан жазылған, олар абсолютті ... ... ... ... заңдар мен өзге де ... ... ... мен қолданылуы осыған қарай анықталған».
Мұны тарата түссек Ата Заңның 18-бабында ол «Әркімнің жеке ... ... ... ... қол ... ... мен ар-намысының
қорғалуына құқығы бар» - деген тұжырыммен айқындалар еді.
Біз Ата Заңымызбен қорғалған ... ... адам ... ... Кейбір түйінді мәселелердің түпкі мәніне ... ... ... ... ... ... туралы кемерлі де келелі
ой тамызықтау ниетіндеміз.
Құқықтық мемлекет ... және сол ... өмір ... ... қамтамасыз етудегі сот органдарының роліне ... ... баға ... ... ие және мемлекеттік қоғамдық құрылымда сот органдарының
орнын толық және объективті бекіту үшін ... ... ... ... ... ... маңызы бар.
Қазақстан Республикасы Тәуелсіздік алып, құқықтық мемлекет болуға
бет алып жатқан заманда азаматтық іс жүргізу ... ... ... ... ... өте көп ... ... Бұның маңыздылығы
Қазақстан Республикасының Конституциясында басты қазынасы болып табылатын
азамат және оның құқығы мен ... ... және ... соттар
алдында қорғалуының негізділігі болып табылады.
Әрбір азамат өз ... мен ... ... бостандықтарын қорғауға
құқылы. Соған ... ... ... ... келтіру
біріншіден, конституциямен екіншіден, азаматтық іс жүргізу заңдарымен
қорғалуға жатады. Соның ... ... іс ... талап өндiрiсiнiң
маңызы өте зор.
Азаматтық іс бойынша талап өндiрiсi азаматтың даулы құқықтарын ... ... ... отырып, ол даудың сот сатыларында уақытында дұрыс
шешілуін, даудың мәні бойынша қаралып, ... ... ... ... ... іс жүргізу сатыларының дұрыс және заңды түрде қарай білу
құқықтық мемлекет болғалы отырған қазақ Елінің жас ... ... мен ... ... борышы екені сөзсіз.
Азаматтық іс жүргізудегi талап өндiрiсiнiң негізгі ... ... ... ... ... ... және ... айқындау,
азаматтық істерді мәні бойынша қарау, сот актілеріне шағым, ... ... ... ... және ... ... ... мен заңды мүдделерінің азаматтық іс ... ... ... ... ... іс ... ... өндiрiсiнiң басты маңызы сот актілерінің
әділдігі мен азаматтардың құқықтары мен ... ... ... ... ... ... ... тiзiмi:
1.Нормативтiк актiлер.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. 1995 жылғы ... ... ... (1998ж. ... №284-1 ҚР Заңымен
енгiзiлген өзгерiстермен толықтырулар).
2. Қазақстан ... 2000ж. ... ... сот жүйесi мен судьялардың мәртебесi ... ... ... ... 1999 ... 13-шiлдедегi Азаматтық iс
жүргiзу кодексi (2000ж. 29-наурыздағы №42-II; 2000ж. 5 шiлдедегi ... ... ... 2001ж. 11 ... ... 2001ж. ... №276-II; 2001ж. 24-желтоқсандағы №276-II ҚР Заңдарымен
енгiзiлген ... мен ... ... ... 2001ж. ... ... және бюджетке
төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер туралы (Салық кодексi).
5. Қазақстан Республикасының 1999ж. 13-шiледеде ... ... ...... кодексiн күшiне енгiзу туралы» Заңы
(200ж. 5-мамырдағы №47-II ҚР Заңымен енгiзiлген өзгiрiстер).
6. Қазақстан Республикасының Президентiнiң ... ... ... заң күшi бар ... 1995ж. 21-желтоқсанда
қабылданған (1997ж. 2-шiлдедегi №266-I, 1999ж. 7-сәуiрдегi ... ... ... 2000ж. ... ... 2000ж. ... ... Заңдарымен енгiзiлген өзгерiстер мен толықтырулар).
7. Қазақстан Республикасының Жоғарғы соты ... 2000ж. ... №9 ... ... iс жүргiзу заңдарының кейбiр нормаларын
қолдануы туралы» қаулысы.
8. ... ... ... соты ... 2000ж. 30-қазандағы
№15 «Қазақстан Республикасы Жоғарғы соты Пленумының «Соттардың азаматтық iс
жүргiзу ... ... ... ... ... 2000 ... ... №9 қаулысына өзгерiстер мен толықтырулар енгiзу туралы» қаулысы.
9. Құқықтық ... ... ... ҚР ... 12.04.1994.// ЕҚ. № 36-37. 18.04.1994.
2. Арнайы әдебиеттер.
1. Абдулина З.К. Азаматтық iс жүргiзу құқығы. Дәнекер. 2002.
2. Аргунов В.Н. ... ... в ... процессе. М.,МГУ,1991.
3. Баймолдина З.Х. ... ... ... ... ... ... ... З.Х. Гражданская процессуальная право. Том-2. Алматы.
КазГЮА. 2001.
5. Воронков Г.В. Определение суда первой ... в ... ... ... ... Добровольский А.А.,Иванова С.А. Основные проблемы исковой формы защиты
права. М.,МГУ,1979.
7. Осокина Г.Л. Право на защиту в исковом ... ... ... Семенов В.М. Конституционные принципы судопроизводства. М. 1982.
9. Треушников М.К. «Гражданский процесс» М.МГУ.1982.
10. Чечина Н.А. Чечот Д.М. Гражданская процессуальная ... и ... ... ... ... Щеглов В.Н. Законность и обоснованность судебного решения по гражданско-
правовому спору. Новосибирск, 1958.
12. Щеглов В.Н. Иск судебной защите ... ... ... ... ҚР ... ... 14 бап
[2] «ҚР Прокуратурасы туралы» заңдық күшi бар ҚР Президентiнiң Жарлығы
21.12.1995.
[3] Баймолдина.З.Х. Гражданская процессуальная право. Том I ... ... .
( ... ... ... 160 ... ... Право на защиту в исковом производстве. .Томск ... ... З.Қ. ...... құқығы Дәнекер 2002 жыл.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық iс бойынша талап қою өндiрiсi туралы40 бет
Азаматтық іс жүргізу құқығы қағидаларының түсінігі16 бет
AutoCAD-та блоктармен жұмыс жасау11 бет
MS Excel функциялары мен формулалары30 бет
MS-DOS-тағы файлдармен және каталогтармен жұмыс жасау36 бет
Windows-тың Блокнот стандартты программасы8 бет
Азаматтық іс жүргізу11 бет
Азаматтық іс жүргізудегі тараптар5 бет
Азаматтық процестегі тиісті және тиісті емес тараптар30 бет
Азаматтық талап қою мерзімі29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь