Ә. Бөкейхановтың өмірбаяны

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4

1. Ә. Бөкейхановтың өмірбаяны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6.8
2.«Алаш» партиясының құрылуындағы Бөкейхановтың рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9.12
3. Ә. Бөкейхановтың қазақ жұртшылығына сіңірген еңбегі ... ... ... ... ... ... ... ... 13.19.

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20

Сілтемелер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21

Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .22
Жұмыстың мақсаты:
Ә. Бөкейхановтың қызметінің мәнін ашып көрсету.
Жұмыстың мақсатына қарай төмендегі міндеттер орындалады:
- «Алаш» партиясының құрылуының алғышарттары мен себептеріне талдау жасау.
- «Алаш» партиясының қоғам қайраткерлері еңбектерінің мазмұны мен маңызын көрсету.
- «Алаш» партиясының үстем етуші билікпен қарым-қатынасын зерттеу.
- «Алаш» ұлттық партиясының бағдарламасына талдау жасау.
Жұмыстың тарихнамасы:
Мәмбет Қойгелдиевтің айтуы бойынша сол кездегі жергілікті халықтың өмірі жайлы айтып өткен, сонымен қоса мынадай ойлары да бар: «Уалаяттық автономия болса, оның өз алдына ақшасы, темір жолы, почта, телеграфы, әскері болмайды, жалпы мемлекеттік Г думасына уәкілдерін жібереді. Өз думасы, сол жалпы мемлекеттік думасында шыққан законге қайшы келместей закондерді шығаруға ықтиярлы болады. Уалаяттағы барша жергілікті істерінің билігі өз қолында болады. Жер-судың билігі жалпы мемлекет қолында болады».
Күләш Ахметованың «Алаш партиясы туралы бірер сөз» деген еңбегіндегі мәліметтер: « Партия бағдарламасын дайындау Шораи Ислам деген комитетіне тапсырылды. Ал партияға «Алаш» деген атаудың қалай берілгендігі жайында Қазақ газетінің 244 санындағы хабарын аударып берген Мартыненконың дерегіне сүйенсек, Досмұхамедовтың хатын көлденең тартады». «Съезд қаулысы баршаға белгілі. Сондықтан уақыт оздырып жатпастан партиямызды аталарымыздың ұраны «Алаш» атымен атаймыз».


Жұмыстың өзектілігі:
Сонау ХХ ғасырдың басында құрылған Алаш партиясы туралы қазіргі кезде көптеген көзқарастар бар. Тіпті қазақ елінің «Ұлттық партиясы» атанған және осы партияның көшбасшылары яғни қазіргі таңдағы қазақтың ұлттық зиялылары жайлы көптеген материалдар бар. Солай бола тұрса да қазіргі кездегі Алаш партиясы тақырыбында бірінші өзекті мәселе.
Сол уақытта Кеңестік тұрғыдағы біздің Ұлттық партия саяси қысым көрді. Яғни Алаш партиясы сол кездің өзінде біз аңсаған тәуелсіздікке сай өздерің бағасын ұсына отырып, қазақ елі үшін жан қиярлық әрекет етті. Сол қазақ елі, жері үшін күресіп өткен біздің көшбасшыларды зерттеу қажеттілігімен барынша ашып көрсетуге тырыстым.
Жұмыстың құрылымы: кіріспе, 3 тарау, қортынды, пайдаланған әдебиеттер тізімі
Пайдаланған әдебиеттер.
1. С. Өзбекұлы «Арыстары Алаштың» А., 1998 ж.
2.М. Қойгелдиев «Ә. Бөкейханов шығармалары» А., 1994 ж. .
3 сәуір. 3. С. Өзбекұлы «Арыстары Алаштың» А., 1998 ж.
4. Қойгелдиев «Ә. Бөкейханов» А., 1994 ж.
5. К. Нүрпейісов «Алаш һәм Алашорда» А., 1995 ж.
6. Төлебаев «Алаш» партиясы ІІ Егемен Қазақстан 2001 ж. 7 желтоқсан
7.М. Қойгелдиев «Ә. Бөкейханов шығармалар» А., 1994 ж.
8. К. Ахметова «Алаш партиясы туралы бірер сөз» ІІ Ақиқат. 1995 ж. 7 шілде
9. Өзбекұлы «Арыстары Алаштың» А., 1998 ж.
10. Қойгелдиев «Ә. Бөкейханов» А., 1994 ж.
11. Төлебаев «Алаш партиясы» ІІ Егемен Қазақстан 2001 ж. 7 желтоқсан.
12. «Алаш һәм Алашорда» А., 1995 ж.
13. Төлебаев «Алаш партиясы» ІІ Егемен Қазақстан 2001 ж. 7 Желтоқсан
14. «Алаштың ақиқатын кім айтады?» Қазақстан комунисі.1990 №3
15.«Алаш азаматтары жайлы деректер» Ақиқат.1993 №4
16.Әбжанов «Қазақ интелегенциясы мен мәдениеті туралы» Алматы 1992ж . .
17.Құл- мұхаммед «Алаш ардагері .Ақбаевтың саяси құқығының көзқарастары» Алматы
1996 ж.
18.«Қазақстан тарихы очерктер» Алматы 1994 ж.
        
        Мазмұны
Кіріспе
............................................................................
....................................................... 4
1. Ә. ... ... ... ... Ә. ... ... жұртшылығына сіңірген
еңбегі................................13-19.
Қорытынды...................................................................
.........................................................20
Сілтемелер
тізімі......................................................................
..............................................21
Пайдаланған
әдебиеттер..................................................................
.......................................22
Жұмыстың мақсаты:
Ә. Бөкейхановтың ... ... ашып ... мақсатына қарай төмендегі ... ... ... ... ... алғышарттары мен себептеріне
талдау ... ... ... ... ... ... ... маңызын көрсету.
- «Алаш» ... ... ... ... ... ... ... партиясының бағдарламасына талдау жасау.
Жұмыстың тарихнамасы:
Мәмбет Қойгелдиевтің ... ... сол ... ... ... жайлы айтып өткен, ... қоса ... ... ... ... ... ... оның өз алдына ... ... ... ... ... болмайды, жалпы мемлекеттік ... ... ... Өз ... сол ... ... шыққан законге қайшы келместей закондерді ... ... ... ... ... істерінің билігі өз
қолында болады. Жер-судың билігі жалпы ... ... ... ... ... ... туралы бірер сөз» деген
еңбегіндегі мәліметтер: « Партия ... ... ... ... ... ... Ал ... «Алаш» деген атаудың қалай
берілгендігі жайында Қазақ газетінің 244 ... ... ... ... ... ... Досмұхамедовтың ... ... ... қаулысы баршаға белгілі. Сондықтан ... ... ... ... ... ... ... өзектілігі:
Сонау ХХ ғасырдың басында құрылған Алаш партиясы ... ... ... ... бар. ... ... елінің «Ұлттық
партиясы» атанған және осы ... ... яғни ... ... ұлттық зиялылары жайлы көптеген материалдар ... бола ... да ... ... Алаш партиясы тақырыбында
бірінші өзекті ... ... ... ... ... ... партия саяси
қысым ... Яғни Алаш ... сол ... ... біз аңсаған
тәуелсіздікке сай өздерің бағасын ... ... ... елі ... ... әрекет етті. Сол қазақ елі, жері үшін күресіп ... ... ... ... ... ашып ... ... кіріспе, 3 тарау, қортынды, пайдаланған ... ... ... ... ... ... Осы кезде
азын-аулақ болса да халық жағдайын ... ... ... ... ... ... бәрі тарихта өте ... ... ... ... Бөкейханов, А. ... М. ... ... атап ... ... мемлекет құру Бөкейханов және ... ... ... ... ... ... түпкі мақсаты
болды. Бұл интелегенция өкілдері конституциялық демократия ... ... ... алып беруді меңзеді.
Тарих сахнасына Алашорда – Халық Кеңесі ... алып ... ... ... ... ұлттық интелегенция тұрды./1/
70 жылдан астам ... ... ... тарихи жолымыз ... ... ... қайраткерлері туелсіз дербес мемлекет ... ... ... ... ... ... айналған барлық түркі халықтарының атасы – ... ... ... ... ... алғашқы дербес партия. Бұл
партия либералдық көзқарасты жақтайтын ұлт ... ... ... ... ... бірі ұлт пен ... интелегенцияны
біртұтас саяси ұйым төңірегіне топтастыру болды. Тағы да бір ... ... ... ... ... түсіндіру, ... ашу, ... жаңа ... ... ... ... жетекші қайраткерлері мен қатардағы ... ... ... ...... ... болды. Осыған
қарамастан Алаш қайраткерлерінің іс-әрекеттері қоғамдық ... ... ... ... тән ... мен ... ... қилы кезеңдерінде сан алуан оқиғалар болған. Олардың
бір қатары ... өте келе ... ... ... ... бас ... ... қозғалыс тарихының өзекті
мәселелерінің бірі, әрине, Алаш партиясының құрылуы, оның ... ... ... сипаты және ... ... ... Қазақ зиялылары ... ... сай құру ... орыс ... ... –ақ ... ... мәлім. Мұны
Алаш ... ... ... ... де дәл ... байқаған.
Бірақ олар бұл ... тар ... ... ... келіп, ұлт ... осы ... ... ... ... есебінде бағалаған. Енді осы
алғашқы партия құру ... ... ... ... ... соған
тоқталайық.
1905 жылғы жаздағы революциялық өрлеу барысында ... ... ... ... ... шет ... ... елдегі өз бостандығы үшін қуаттық қозғалысын ... ... 1905 жылы 6 ... ... ... ... ... басқа «бұратаналармен» бірге қазақ еліне ... ... ... Осы жылы ... ... сайлау науқаны
сияқты күрделі саяси ... ... ... ірі мәселеге кезікті.
Қазақ қоғамында бұл уақытта ... бір ... ... ... ... ... алатын саяси ұйымдар жоқ еді. ... ... ... ... ... тар ... ... зиялылары тұңғыш рет саяси ... құру ... ... ... ... ... енді ғана түсе ... ... осі ... саяси әлеуметтік бағдары, белгілі
дәрежеде, Ресейдің ... ... ...... ... ма тоғысқандығы тарихи факті.
1917 жылы 5-13 ... ... ... ... ... жалпы қазақ сьезі Алаш ... деп ... ... ... мәлімдеп, оның ... ... ... ... алып ... Ресей империясының көлемінде бұл ... ... ... ... ... қазақ қоғамы үшін ... ... ... еді. ... ... бәрі ... ... ХҮІІІ
ғасырдан бергі өз бостандығы мен ... ... орыс ... ... азапты күресінің қорытындысы болатын.
Тарих сахнасына ...... ... ... ... ұлттық күрестің басында ұлттық интеллигенция тұрды. ... ... ... ... езгі мен ... ... аяқ асты ... ... ... ... қазақ елін басқа
өркениетті елдер ... алып шыға ... ... жол – ... құрылымның болуы еді. /3/
Әлихан Нұрмұхамедұлы 1866 жылы ... ... ... уезі ... болысының жетінші ауылында өмірге ... ... ... бойынша бұл елді ... ... ... ... ... ... қарайды.
Әлиханның әкесі - Нұрмұхамед, ... ... ... ... ... ... Әлиханның үлкен атасы – бөкей, ол атақты
көкжал ... ... ... ... ... ... қалыптасуының екі
рухани негіздерін бөліп айту ... ... ... Әлихан
еркіндік пен теңдікті ... ... ... ... Оның қоғамдық
көзқарасының қалыптасуына ... бай ауыз ... ... және ... ақын-жыраулардың терең ойлы шығармаларының
ықпалы ... ... Оның 1907 жылы ... рет ... Абайдың творчествосымен таныстыруды көздеген материал
жариялап, ал 1909 жлы ұлы ... ... ... ... ... ... ... соңына дейін Қобыланды,
Ерсайын, Қозы-Көрпеш – Баян сұлу және ... ... ауыз ... ... ... және ... өтуін, әрине, кездейсоқ
жағдай деп айту қиын./4/
М. Дулатұлы 1929 жылы 30 ... ОГПУ ... ... ... ... жауабында «Алаш» партиясы бағдарламасының
өмірге келуі ... ... деп ... «Сол жылы күзгі
айлардың бірінде Орынборда тұрған ... ... ... ... А. ... ... партиясын жасауға ұйғарып,
программа ... ... Сол жоба ... жоба ... еш ... Алаш ... ... болып, жобаны қабылдаған
жоқ. оны ... ол ... ... да мүмкіншілік бермеді.
Қазақ газетінің 1917 жылы ... ... 21 ... ... ... ... ... назарына ұсынылды.
Бұл құжатқа Ә. Бөкейханов, А. ... М. ... ... ... ... қол қойған. ... ... атты ... тарауы қазіргі заң ғылымы ... ... ... ... ... Онда «Россия
демократическая федеративная ... ... ... ... ... жұрт билеуі, оредерация ... - ... ... ... ... әр ... ... ынтымағы бір болады, әр қайсысы өз ... ... ... деп ... қазақ мемлекетінің (3) Ресей ... ... ... сатысында тек ... ... ие ... ... ... ... ... «Алаш»
партиясының бағдарламасында дәл ... ТМД ... ... ... ... ... ал ішкі сыртқы саясатты тең
құқық ... ... ... болу талабы айқын көзделген./5/
Үкімет басын Учередительное собрание мен Г. дума ... ... ... ... ... ... ... арқылы бағу, ол министрлер учредительное собрание мен Г.
Дума алдында ... болу . ... ... тез, төте ... ... болады. Сайлау жақында қан, дін, ... ... ... ... ... бәрі бір ... өз тізгіні
өзінде болып, Россия республикасының федерациялық бір ... ... ... ... автономиясы сыбайлас жұрттармен әзірге бірлесе
болу, реті ... ... өз ... жеке ... ... ... күнгі земстволықты қабыл алу.
«Алаш» ... ... би, ... ... ... ... ететін адамдар жұртқа пайдалы, жұрт үшін ... ... ... ... ... ... Земстволардың
управаларында, милицияларында таза қызметші барлық ... ... ... ... ... ... жақ, ... жолдас, жәбірлерге
жау болады. Күш қуатын игілік ... ... жұрт ... ... ... ... А. Байтұрсынов, М. Дулатов, Е. ... ... Ғ. ... Ғ. ... екі ... келтірейік. «Мемлекет қалпы» атты ... ... ... ... бірлесуі» деген сөйлем
«федерация - союз ... ... ... ... ... реңк алды. «жер ... атты ...... ... ... ... ... мен шаруашылық түріне қарай жасалу» деген
сөйлем» . ... ... ... ... с ... ... деп ... бағдарламасында төмендегідей либералдық құқықтарға ... ... ( ... нанымына, шығу тегіне, жынысына қатыссыз
адамдар тең ... ... ...... қызметшілер
қожайынының рұқсатынсыз ешкімнің ... ... кіре ... ... ... ...... қаралуынсыз және
шешімінсіз бас бостандығынан ... ... ... ... ... ... ... либералдар «монефисі» жекеменшікті иелену құқығы
мен жеке бастамамен сөйлеу құқығы ... ... ... ... ... ... мен адамдардың еңбекқорлығынан пайда көру
мүмкіндігі» ... ... ... ... ... ... ... жобасы бойынша дін ... ... ... ... діндер тең құүқылы, дінге сенудің және ... ... ... ... . ... ... ережелері ... ... ... жоюға бағытталған еді.
Енді бір екі ауыз сөз ... ... ... ... ... депутаттық орын үшін талас ... ... ... ... ... және Алаш
партиясы арасында жүрді.
Партиялық әдебиетте соңғы уақытқа ... ... ... ... ... бүкіл қазақ ... ең ... күш ... ... етек алып ... жағдай күрделі болды. Біріншіден, 1917 жылдың ... ... қ ... ... ... ауа ... ауыл ... дағдарыс көріністері белгі ... ... ... ... ... етек ... ... жұрттың саясатқа көңіл аударарлықтай шамасы ... ... ... ... ... үгіт ... ... саясатын түсіндірді ... ... ... ... еместін. Құрылтай жиналысына депутаттар ы ... ... ашық ... ... ... ... ... блогы сайлаушылардың Жетісу ... 57,5 ... ... 75,0% ... ... Кей ... Алаш ... жеңісі
үлкен көрсеткіштер мен ... ... ... ... 85,6 % ... көрсетті. /9/
«Алаш» партиясының кей ... ... ... ... ... тағы да мына ... ... ... ... Ырғыз уезінде 1-ші нөмерлі тізім ... Алаш ... ... ... беру ... ... ... нөмерлі тізім бойынша социал ... ... ... ... ... социал демократтар партиясы 193 ... ... бұл ... ... ... күштердің өзара
күресі мұнымен шектелмейтін. «Алаш» партиясы мен «үш жүз» ... ... ... соның айғағы болса керек. ... жүз» ... бір ... топтардың азапты ... ... ұйым ... ол 1917 ... ... ... жиналысына қазақ қоғамынан депутаттар ұсыну
сәтінде ... ... Бұл ... өзінің негізгі қарсыласы Алашты
саяси аренадан ығыстыру үшін «түрік-татар ... ... ... ... партиясы атынан түскен депутаттыққа ... ... ... және ... съездерінің талқысынан
өткен адамадар ... «Үш жүз» ... осы ... ... бойынша тізімі түскен халық білмейтін, ... ... ... түскендер. Ал енді «Үш жүз» ... үшін ... ... «Үш ... ... ... ... алмағандықтарын ең алдымен азын аулақ қазақ ... қол ... ... Екібастұздағы ағылшындық капиталист
иелігіндегі заводта жұмыс ... жеті ... ... ... 11 ... тізімнен түскен «Үш жүз» ... ... бір ... ... ... басында озық ойлы ... ... ... ... Ә. ... ... ірі қайраткерлердің
қалыптасуы, ... ... ... Оның өмір ... айқындауда,
әсіресе, Ұлы Француз революциясының және орыс азаттық ... ... ... орны ... ... 1917 жылдың жазында
Уақытша ... ... ... ... ... ... ... теңдік, туысқандық ХҮІІІ ғасырдан бері ... ... ... Мұны ... ... Франция жұртының ... ... үш ... бәрі ... тарихтан, інжілден, будда оқуынан, Лев
Николаевич Толстой философиясынан табылады, көзі ашық ... ... Бұл үш ... ... адам баласының ... ... жоқ. Бұл ... шыға ... ... ... ... - деп
жазды . /11/
ХІХ ғасырдың соңында Ресей ... ... ... түпкірді табу қиын ... еді. Ә. ... сол ... 80 ... империяның шығыстағы ірі саяси ... Омбы ... ... ... ... ... оның ... үлкен саясаттың не екендігін түсінген кезі, әрине, С. ... ... ... оқып ... ... ... ... ол студенттік қызу айтыстарға қатынасып, ХХ ... ... ... ... ... ... ... тиімді
болатындығы туралы қайшылықты ... ... куә ... ... да ... түсті.
1896 жыл үкімет орындарының ... ... ... ... облыстарындағы жер жағдайын зерттеп, қазақ ... ... ... түрде қоныс аударуына қажет ... ... ... тиіс ... Ф. А. ... ... ... Ә. Бөкейханов экспедиция жұмысына қатысуға мүдделілік
танытқандардың бірі ... Оның ойы ... бұл ... ... ... қазақ жұрты үшін ең зәру мәселеге айналған - ... ... ... ... бір ... ... ... тиіс еді. Экспедиция ... ... ... Көшпелі шаруашылықтың жер ... ... көз ... ... ... ... бөліп, оларды шаруашылық жүйе
бойынша жіктеу;
3. Сол жерде ... ... төрт ... ... көлемін
есептеп шығару;
4. Әр түліктің ... ... ... яки жер ... Этикалық жағынан, жағрапиялық ерекшелігі мен ... ... ... ... 1896 және 1903 ... ... қамтыған
Щербина экспедициясы шын мәнінде қыруар ... ... ... 12 ... жиналған материалдардың негізінде 13 томнан
тұрған ғылыми зерттеу еңбегін ... ... І ... ... ... ... ... депутат болып сайланды. Осы оқиғаға орай ... ... : ... ... ... ... сайлау қорытындысы
мен құттықтайды. ... ... ... ұлт ... ... ... жоғын жоқтап, тілегін жеткізетін бірден-бір
адам ... ... ... керек», - деп жазды.
Ә. Бөкейханов І ... Дума ... ... ... ол Дума өз ... ... кезде Омбы генерал-
губернаторының негізсіз жарлығымен ... ... үш ... ... отырады. Ал ... ... ... Дума ... ... ... оның ... мүшелері
наразылық актісін қабылдау үшін ... ... ... ... еді. ... ... ... аттанып, Выборг
үндеуіне қол қояды.
Сонымен бірінші орыс революциясынан ... ... ... ... ... нәтижесінде жасаған тұжырымы - ... орта ... ... алып шығатын жол Россия арқылы
жеткен ... ... ... ... айтқанда, буржуазиялық
қатынастарға жол ашу еді. 1910 жылы ... ... ... ... ол ... былай деп жазды : «Таяу ... ... ... ... келе ... ... ... сай екі
саяси партия құрылуы ықтимал. Олардың бірі ... діни ... ... ... мұсылмандармен біріктіру болмақ. Екіншісі –
батыстық бағытта... Алғашқысы үлгі ... ... ... ... соңғысы – орыс оппозициялық, мәселен, ... ... алуы ... ... ... ... ... бір
түрінен екінші түріне өту жеңіл желпі ... емес ... ... ... ... ... ... түсінді, мақалаларында
халыққа мәселені осы тұрғыдан түсіндіруге күш ... да. ... адам ... ... бірте-бірте қиыншылықпен көп
жылдарда ... Мал ... ... ... келе ... жұрт патша
15 жер берді деп ... бола ... Мал ... ... ... келе ... деп ... жұлып алатын. Мал шаруасын ... ... ... жұрт 15 тен жер алса, үлкен аяққа тар ... ... Біз, ... ... жер ... ... жан-жағыңа қара
дейтініміз содан, қазақ 15 алып, осы ... ... мал ... мал бағылмайды.
Тарихи әділеттілік үшін атап айту ... ... ... және оның серіктері қазақ халқының ... ... ... норманың отаршыл мазмұнына аңқау елді
алдауды көздеген ... ... ... ... ... ... қазақ қоғамының ... және ... аса ... рол атқарған «қазақ» газетін ұйымдастыруда және
оның ... ... ... ... ... ... аса зор. 1913 жылдың ақпанынан шыға бастаған «қазаққа» ... ... ... шығару әрекеті ілгері ... Оның ... ... мол тәжірибесі 1896-1907 жылдары «Степной ... ... ... ... ... ... істеуі, Мемлекеттік
Дума депутаты ретінде сол ... ... ... ... ... ... тікелей таныс болуы «қазақты»
ұйымдастыруда аз роль ... жоқ. ... ... ... ол «қыр баласы» атты жамылғы есіммен мақалалар жазып, ... және ... ... бойынша негізгі авторға айналды.
1914 жылғ наурыз ... ... ... ... жол ... ... ... өзінің танысына: «...В Оренбурге ... ... ... ... и Дулатовам, людми
преданомо своему делу. Руководит ... ... я ... и ... ... ... распространяется» , - деп
хабарлайды. Әрине, ... ... қыр ... ... ... ... оның ұстаған бағдары мен ... ... ... ... ... ұйымдастыруда
Ә. Бөкейхановтың еңбегін өз дәрежесінде бағаламау да ... еді ... жылы ... ... ғылыми әдебиетте болашақ
Алаш партиясының ... ... ... ... ... туралы пікір ... Бұл ... ... ... бәрін де ... ... ... деп айту ... ... ... газетінде жарияланған ... ... ғана сөз ... ... Ал осы ... ертерек
жарияланған мақалалар мен ... ... ... тыс ... ... ... адам беру ... «қазақ» 1915 жылы
көтеріп, бүкіл қазақ жұртын ... ... ... ... ... ... ... тұжырымдар жасаған болатын: «қазақтан
осы соғыс үстінде солдат ... ... ... ... метрике
түзеу үшін ... ... ... ... ... ... болмай, атты әскер болу, ... пен ... ... ... ... ... ... Соғыс Министріне ... ... ... даярланды. Ол ... ... 1916 ... 9
санында жарияланған «Г. Дума һәм ... ... ... «Бұл ... ие ... жалпы жұрт қара көрсетіп,
қам ... ... ... ... жай жатқан түрі
бар. Солдаттық ... ... ... ... тілегін хукметке,
думаға жеткізу үшін, олармен сөйлесіп жай-жапсарды ... ... ... ... өкіл ... тиіс еді. Бұл істі ... қазақтан
күту, қашпаған қашардың аузына ... ... ... соң, ... ... ... Ғалихан Бөкейханов, Орынбордан ... ... ... ... ... 3 ... ... кетті», - деп жазды.
Әрине, Европалық түсінік өлшем ... ... Алаш ... ... ... ... болып көрінуі ... ... ... ... сол ... ... даму
ерекшелігін ескерсек, Алаш саяси партия ... өз ... ... ... алды және бұл ... ұлт ... ... із қалдырып кетті деп айтуға негіз бар. Ол ... ... ... ... үш ірі ... дұрыс шешілуіне үлкен
үлес қосты. ... ... ... ... ... қазақ
зиялылары ішінде ең алдымен шешілуге тиіс ... ... ... ... мұрындық болып, сол мәселелер бойынша ортақ
тұжырымдар ... ... роль ... ... ... ... қайраткерлер қазақ елінің Алаш автономиясы ... ... ... ... ... еткен екінші жалпы қазақ ... ... Осы ... өмірге Алашорда – ұлттық Кеңес
өкіметі келгені және ... ... осы ... ... ... Бүкілресейлік құрылтайға депутаттар сайлауында барлық қазақ
қайраткерлері Алаш ... ... ... және осы ... делегат болып сайланды.
Әрине, объективті жағдай, күрделі де ... өмір ... ... ... ... ... түрініп араласып ... ... ... ... бере ... ... Азамат
соғысы тұсында ... ... тек ... ... үкімет
қана атқара алатын еді./16/
Ә. Бөкейхановтың қайраткер ... ... екі ... ... айту артық емес. Біріншіден еркіндік пен теңдікті
жоғары бағалаған ... ... ... ХХ ғ. ... озық ... ... мен ... ықпалынсық Бөкейханов сияқты ірі
қайраткерлердің ... ... ... ... Оның өмір ... ... Ұлы ... революциясының және орыс ... мен ... ... орны ... ... ғ. ... ... губерниясында саясаттан тыс қалған
түкпірді табу қиын болар еді. ... сол ... ... ... ... ... ірі саяси орталықтарының бірі ... ... ... ... Омбыда орман шаруашылығы
училищесіне матиматика пәнінен оқытушы ... ... ол, ... мезгілде социалистік ... ... ... газетінің
қызметіне ... ... ... ... 1896 жыл Ақмола, Семей,
Торғай облыстарындағы жер ... ... ... ... орыс
шаруаларының пәрменді түрде ... ... ... ғылыми негіз
жасап беруге тиіс ... ... ... ... ... экспедицияға қатысуға ... ... ... 1909 ... ... ... ... мен бірге Оралда бес облыстық делегаттық ... ... ... демократиялық партиясын құру ... ... құру ... және ... ... ... ... өкілдерінің түпкі мақсаты
болды./17/
Өз кезегінде Бөкейханов үшін кадет ... ... ... ... құру ... ... жету жолында
жасалған саяси қадам еді.
25 июнь жарлығы ... ... ... ... губерндік
басшылар «Қазақ» газетін, редакторын Бөкейханов пен Дулатов билікке
қарсы ... ... ... ... ... ... ... газет редакциясын уақытша редактор Дулатовтың үйін ... ... ... ... ... ... төнді.
1922 жылы Москвада Бөкейханов ОГПУ ... ... ... тиіс ... Ұлт ... ... ... ұзап шығуына тыйым салынады. 1937 жылы 27 ... ... саты ... комиссиясының негізсіз үкімі бойынша ату
жазасына ... ... 1989 жылы 11 ... КСРО жоғарғы
сотының қаулысы бойынша қылмыс құрамы жоқ ... ... ... оның ... өмір ... ... ... алдында тұрған ең өзекті мәселе - ... ... ... ... ... ... орыс ... идеяларының
ықпалымен қалыптасқан жас қазақ интелегенциясы өз ... ... ... зор рол ... /18/
Алдыңғы қатарлы интелегенттері қызметін ... ... ... ... ... ... ... саяси, ұлттық, мәдени
дәстүрлерге сүйенетін ... ... және ... құтылу идеясы болды. Қазақ ... ... ... ... - ... қоғамда орын алған әлеуметтік-
экономикалық және саяси жағдайлардың ХІХ ғ. ІІ. ... ... бас ... ... интелегенциясының жаңа легінің ... ... ... ... ... ... ... қалды. Ал Алаш қозғалысының пайда болуына ұйытқы ... , ... мен Алаш орда ... белсенді қайраткерлері болған Ә.
Бөкейхановтың ... ... ұлт ... «Халық жаулары»
деген жалған ... ... ... алты жеті ... ... ... айтуға да жазуға да ресми түрде ... ... ... ... кезінде зерттеуге тыйым ... ... ... ... күн ... ... ... бірі. /19/
Қазақстан ұлттық интелегенциясы 1917 жылы Қазан төңкерісінен
көп ... ... ... Оның саны мен ... ... және
даярлық дәрежесі қоғамдық құрылыс пен ... ... ... ... ... ... емес мәлімет бойынша өлкеде 3 мың
мұғалім, 590 ауыл ... ... 244 ... 393 ... ... ... болған. /20/
Ескі интелегенцияны пайдалану барысы оның ... ... ... ... ... одақтық орталық атқару комитеті ... 4 ... ... ... және ... орда» үкіметінің
жетекшілеріне кешірім жасады. ... ... ... ... жылы ... ... ... ескі мамандарға, қызметшілерге
ілтипатпен қарау, іскерлік ... ... ... ... ... 1926 жылы БКП (б) ... ... ... ... Бөкейханов, Байтұрсынов, Дулатов, ... ... ... ... ... алынды. Кешікпей бұл сын ... ... ашық ... және ... ... /21/
60-70 жылдары қазақтың ұлттық интелегенциясы толық ... ... ... ... және ... ... ... топтағы бар, соны көп және ... ... үшін 1917 жылы ... ... ... ... ... уақыт қажет болды./22/
Қорыта келгенде, Әлихан ... ... ... ХІХ ... 90 ... орта тұсынан
басталып, шамамен ол ... ... 1937 ... ... ... Әрине, 20-30 жылдар ... ... ... үшін қолайлы ... ... деп айту ... бұл ... да ол ... мазмұнына айналған
үйреншікті ғылыми және ... ... қол ... ... ... ... ұзақ және құнарлы творчестволық өмір ... ... ... ... еңбектері жеке кітап
түрінде жарық көрген жоқ. /23/
Қазан ... ... және одан ... Россия
империясы көлемінде қалыптасқан саяси ... ... ... ... ... ... жинақ етіп бастыру, әрине,
қисынсыз ... еді. ... ... міне енді ғана туып ... тізімі.
1. С. Өзбекұлы «Арыстары Алаштың» А., 1998 ж. ... М. ... «Ә. ... шығармалары» А., 1994 ж. 14-б.
3 сәуір. 3. С. Өзбекұлы «Арыстары Алаштың» А., 1998 ж. ... ... «Ә. ... А., 1994 ж. ... К. ... ... һәм ... А., 1995 ж. 24-б.
6. Төлебаев «Алаш» ... ІІ ... ... 2001 ж. 7 ... М. ... «Ә. ... шығармалар» А., 1994 ж. 24-25 б.
8. К. Ахметова ... ... ... ... сөз» ІІ Ақиқат. 1995 ж.
7 шілде 64-65 б
9. Бұл да сонда ... ... ... ... А., 1998 ж. 30-б.
11. Қойгелдиев «Ә. Бөкейханов» А., 1994 ж. ... ... ... ... ІІ ... ... 2001 ж. 7 желтоқсан 3-
б.
13. «Алаш һәм Алашорда» А., 1995 ... ... ... партиясы» ІІ Егемен ... 2001 ж. 7 ... ... ... кім ... ... комунисі.1990 №3 5-6 б.
16. Бұл да сонда.
17.«Алаш ... ... ... Ақиқат.1993 №4 3 б.
18.Әбжанов «Қазақ интелегенциясы мен мәдениеті туралы» Алматы 1992ж . ... б ... Бұл да ... ... ... ардагері .Ақбаевтың саяси құқығының көзқарастары»
Алматы 21.1996 ж. 56-57 ... Бұл да ... ... ... ... 1994 ж. ... әдебиеттер.
1. С. Өзбекұлы «Арыстары Алаштың» А., 1998 ж.
2.М. Қойгелдиев «Ә. Бөкейханов шығармалары» А., 1994 ж. .
3 ... 3. С. ... ... ... А., 1998 ... ... «Ә. Бөкейханов» А., 1994 ж.
5. К. Нүрпейісов «Алаш һәм ... А., 1995 ... ... ... ... ІІ Егемен Қазақстан 2001 ж. 7 ... ... «Ә. ... ... А., 1994 ж.
8. К. Ахметова «Алаш партиясы туралы бірер сөз» ІІ ... 1995 ... ... ... «Арыстары Алаштың» А., 1998 ж.
10. Қойгелдиев «Ә. Бөкейханов» А., 1994 ж.
11. Төлебаев «Алаш ... ІІ ... ... 2001 ж. 7 ... ... һәм ... А., 1995 ... Төлебаев «Алаш партиясы» ІІ Егемен Қазақстан 2001 ж. 7 Желтоқсан
14. ... ... кім ... ... ... №3
15.«Алаш азаматтары жайлы деректер» Ақиқат.1993 №4
16.Әбжанов «Қазақ интелегенциясы мен мәдениеті туралы» Алматы 1992ж . ... ... ... ... ... ... ... көзқарастары»
Алматы
1996 ж.
18.«Қазақстан тарихы очерктер» Алматы 1994 ж.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алихан Бөкейханов өмірбаяны9 бет
Әлихан Бөкейхановтың өмiрi мен қызметi22 бет
Әлихан Бөкейхановтың өмірі мен саяси қызметі20 бет
Әлихан жаңғырығы. Ә.Бөкейханов өмірі мен өлімі.11 бет
1836 – 38 ж. Бөкей ордасындағы шаруалар көтерілісі18 бет
1837-1847 жж. кенесары ханның басшылығымен болған көтеріліс10 бет
1905-1907 жылдардағы революцияның Қазақстанға саяси дамуына әсері.9 бет
1917 ж. Қазан революциясы және Қазақстанда Кеңес өкіметінің орнауы7 бет
1917 жылғы саяси партиялар мен ағымдар7 бет
XIX ғ. Қазақстан17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь