Қазіргі заманғы экономикалық жүйелер. Қазақстан экономикасын басқару

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

І. Аралас экономика: мазмұны және негізгі белгілері ... ... ... ... ... ... ...4
1.1. Аралас экономиканың атқаратын қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2.Аралас экономиканың қалыптасуы . әлеуметтік бағыттағы қоғамның экономикалық негізі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10

ІІ. Қазақстан экономикасын басқару ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15

2.1.Дамыған нарықтық экономикаға негізделген мемлекеттің араласуы ... ... 16
2.2. Қазіргі заманғы экономикалық жүйелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .24

ІІІ. Қортынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26

IV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 27
Кіріспе
Қазақстан Республикасының саяси тәуелсіздігі оның алдына экономикалық дербестік міндетін қойып отыр.Қазір әлемде мулдем дебес экономика жоқ. Қазір дамыған өндірістік күштер тұсында түрлі мемлекеттердің шаруашылық жүргізудегі қандай да бір дербестігі шартты түрде. Жапония немесе АҚШ сияқты елдердің өздері ең болмағанда шикізат немесе капитал нарығына тәуелді.
Аталып өткендерді ескерсек, әңгіме негізгі тауарлар елдің өз ішінде өндіріліп, мемлекеттің экономикалық дамуы басқа ел басшыларының еркі мен құлқына тәуелді болмайтын дербестік жайында.Қазақстанның мұндай дербес экономикалық көтерілуі қайта жаңғырту мен елдің әрі қарай даму жолына терең теориялық негіздеу арқылы ғана іске ауы мумкін. Даму жолдарын теориялық жағынан терең негіздеу, өткен оқиғаларды ой елегінен дұрыс өткізгенде ғана мүмкін болады. Бұл тұрғыда зерттеу методологиясын айқындау қажет.
Жоғарыда айтылғандар, аралас экономиканы қалыптастыру проблемасын айқындаған қоғамдық өндіріс формаларының ауысуындағы жаңа көзқарас пен диалектиканы белгілеу проблемасын бірінші кезекке қойды. Соңғысы, ғылыми әдебиеттермен күнделікті өмірде түрліше пайымдалып жур, бұл еңбек бөлінісі, өндіріс күштерінің және қоғамдық өндіріс түрлерінің даму формаларын сораптау негізінде аралас экономиканың бекуіне генетикалық тұрғыдан зерттеу қажеттілігін туындатты. Мұндай көзқара-с формаларының көп түралілігін, яғни там порталықтандырылған әкімшілік экономикадан нарықтық қатынастарға өту қажеттілігін негіздеуге мүмкіндік береді.
Адамзат тіршілігінде нарыққа өту жағдайы біркелкі болуы мүмкін емес, өйткені, түралі негіздер меншіктің түралі формаларын қабылдауға мәжбүр етеді, яғни, бұл түралі саладағы капиталдың мөлшеріне байланысты. Сондықтан нарықтық қатынастарға кему, ұжымдық менщікке алу, кооперациялау, жекелей еңбек ету және т.с.с. формаларда жүзеге асады. Бұл тұста форма нақты жайға байланысты. Осыған меншік иелерінің қаржылары біріктірілетін өндіріс орындарының, мекемелердің формалары да әр қилы айырмашылықта болады.
Толықтай ғылыми негізделген зерттеудің өзі де микро және макро экономика көлемінде шаруашылық жүргізу тәсілдерінің ең дұрысына кепілдік бере алмайды. Өйткені, белгілі бір міндеттерді атқаратын адамдар өздерінің жеке немесе топтық мүддесі болуымен ерекшеленеді, ал бұл қоғамдық қатынастардан көрініс табады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1. Н.Ә.Назарбаев ХХІ ғасыр асуында. Тарау 2. А.,1996 ж.
2. ҚР Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы «Қазақстан -2030» А.,1996 ж.
3. Н.Ә.Назарбаев Сындарлы он жыл. «Атамұра» баспасы.2003 ж.
4. Н.Ә.Назарбаев Ғасырлар тоғысында. «Атамұра» баспасы. 2008ж.
5. Қ.К. Тоқаев. Жаһандану жағдайындағы Қазақстанның сыртқы саясаты. А.,2006 ж.
6. Жаһандық экономика және Қазақстан. // Егемен Қазақстан. №151.
7. Ж.Әкіміш. Мұнай, Биожанармай және туберкулез // Жас Алаш. №69. 23 тамыз. 2007 ж.
8. Қазақстан экономикасының даму қарқыны шетелдік сарапшылар тарапынан бағлануы. // Егемен Қазақстан. № 232-234. 7 тамыз 2007 ж.
        
        Мазмұны
Кіріспе…....................................................................
..........................3
І. Аралас экономика: мазмұны және негізгі белгілері………………………4
1.1. Аралас ... ... ... ... экономиканың қалыптасуы - әлеуметтік бағыттағы қоғамның
экономикалық
негізі......................................................................
.....................................................10
ІІ. Қазақстан экономикасын
басқару.................................................................
........15
2.1.Дамыған нарықтық ... ... ... Қазіргі заманғы экономикалық
жүйелер.....................................................24
ІІІ.
Қортынды....................................................................
......................................26
IV. Пайдаланылған әдебиеттер
тізімі................................................................27
Кіріспе
Қазақстан Республикасының саяси ... оның ... ... ... ... отыр.Қазір әлемде мулдем дебес
экономика жоқ. Қазір дамыған өндірістік күштер тұсында түрлі ... ... ... да бір дербестігі шартты түрде. Жапония
немесе АҚШ сияқты елдердің өздері ең ... ... ... ... ... өткендерді ескерсек, әңгіме негізгі ... ... өз ... ... ... ... ... ел басшыларының еркі мен
құлқына тәуелді болмайтын дербестік ... ... ... ... ... ... мен елдің әрі қарай даму жолына терең
теориялық негіздеу арқылы ғана іске ауы ... Даму ... ... ... ... ... оқиғаларды ой елегінен дұрыс өткізгенде ғана
мүмкін болады. Бұл тұрғыда зерттеу методологиясын ... ... ... ... ... ... проблемасын
айқындаған қоғамдық өндіріс формаларының ... жаңа ... ... ... ... ... кезекке қойды. Соңғысы, ғылыми
әдебиеттермен күнделікті өмірде ... ... жур, бұл ... ... күштерінің және қоғамдық өндіріс ... ... ... негізінде аралас экономиканың ... ... ... қажеттілігін туындатты. Мұндай көзқара-с формаларының көп
түралілігін, яғни там ... ... ... ... өту ... негіздеуге мүмкіндік береді.
Адамзат тіршілігінде нарыққа өту жағдайы біркелкі болуы ... ... ... негіздер меншіктің түралі формаларын қабылдауға ... ... бұл ... ... ... ... ... Сондықтан
нарықтық қатынастарға кему, ұжымдық менщікке алу, ... ... ету және ... ... ... ... Бұл тұста форма нақты жайға
байланысты. Осыған меншік иелерінің ... ... ... ... формалары да әр қилы айырмашылықта болады.
Толықтай ғылыми негізделген зерттеудің өзі де микро және ... ... ... ... ... ең ... ... бере
алмайды. Өйткені, белгілі бір міндеттерді атқаратын адамдар өздерінің жеке
немесе топтық мүддесі болуымен ерекшеленеді, ал бұл ... ... ... ... ... және негізгі белгілері
Ірі өнеркәсіпті бір ... ... ... ... өсуі ... ... ... – экономикалық дамуының
қатпарларында да ... ... ... ... ... ... өзгерістерді айтқанда қоғамдық ... ... ... ... Олар жай ғана модификация емес,
басқа мазмұнға, ... өту. Бұл ... ... ... ... ... содан кейін қоғамдық өндірістің индустриялануы
капитализм шеңберінде ... ... ... ... ... ... экономика шаруашылықты жүргізудің бір нақты жүйесі емес, жаңа
экономикалық жүйе қалыптасатын ... ... ... ол жүйе ... ... ... ... емес, өйткені жүйеде экономикалық заңдар
иерархиясы үстемдік етеді, олар бір – ... ... ... ... ... біреулері өмірге келіп, басқалар, ... Бұл ... сырт ... мемлекеттің жеке кәсіпкерлер
шаруашылығына араласуы болып, экономикалық шындықты ... Бұл ... ... жаңа ... ... ... ... құрылымдарға
бейімдеғлмеген. Сондықтан соңғылары жаңа ... ... ... ... білдіреді. Мұндай жай АҚШ – та 30-шы ... ... және ... ... ... ... Тап осының, бірақ керісінше позицияда бұрынғы КСРО-да
болғанын атап өту керек. Онда саяси, өнеркәсіп, аграрлық және ... ... ... жеке ... ... ... болды.
Жаңалық енгізуге қарсы американдық және кеңестік топтар шаруашылық
жүргізудің ... ... ... ... ... ... ... жаңа лектің қажеттігін көрсетті. Одақтық якачипестер экономикаға
жаңалық ... ... ... ... ... оның ... салалық құрылымы ... ... ... ... болғанымен шаруашылық құрылымының негізі бола алмайды,
өйткені экономика тауарлы өндіріс заңдары бойынша ... ... ... ... өндірушілердің оқшаулауына сүйенетін өзіне қажетті
салалық кәсіпорындарды таңдап алады және бірыңғай шаруашылық бірлемтігін
жасайды.
Кеңес ... ... ... ... ... ... бағаламады, нәтижесінде мүгедек, «жоспарлы» гипертрофирленген,
шаруашылықты аламыз.
Мемлекеттің жеке кәсіпкерлікке араласуын, нарықтың ... ... ... ... ... бір ... ... тұр, бірақ олар
қазіргі экономика қозғалысының себебін терең көрсете алмады. КСРО – да және
басқа да социалистік елдерде ... ... ... ... ... тек ... жағына мән берді – құралдармен күшті
сәйкестендірді, ал түпкі нәтижені назардан тыс қалдырды. Олар ақша ... ... ... ... алды. Бұларды ескермеу шаруашылық қызметте
экономикалық дамудың ... ... ... ... әкеледі.
1.1. Аралас экономиканың атқаратын қызметі
ХХ ғасырдың барысындағы аралас экономика түсінігі ... ... ... ... ... сапалық өзгеріске ұшырамады.
80 – жылдарда негізінен аралас ... ... пен жеке ... ... ... ... деп анықтады. Мұндай көзқарастар
Ф.Марш, Э.Шонфилд, Э.Рол, М.Пестон, М.Фламан және ... ... ... ... ... ... ... өмір сүру кезеңдері туралы
алшақтық бар. ... ... ... ... ... үстіміздегі
ғасырдың 30-шы жылдарында пайда болса, Э.Ролдың айтуынша, Ұлыбританияда 200
жылдай өмір ... ... ... ... ... ... оның мәнін терең аша алмайды.
Бұрынғы КСРО-ның ... ... ... ... ... ... үш ... бағыт анықталды. Біразы аралас экономиканы көп
укладтықпен
теңестіреді. ... ... ... ... ... ... ... Ең соңында үшіншілері бұл ... ... ... ... ... ... ... анықтамасының анық
еместігінде жатыр. Атаған үш бағыттың мәндік салмағы өткелі кезеңге ауысқан
және ол “аралас” сөзінен де ... ... осы ... ... ... бір нәрсе басқамен араласуы тиіс және ол процесс белгілі
бір уақытта ... ... ... экономика, өйткені мұнда ұжымдық өндіріс
қалыыпталады, ... ... ... ... ... ... ... болуы – ұжымдық өндіріс қатынастарынан
ұрықтынуынан соңғысының даму ... ... ... қалыптасу
кезеңдерін білдіреді. Аралас эконамиканың қызыметінің ерекшелігі, тауарлы
өндіріс заңдылықтарына негізделген ... ... ... ... байланысты. Экономикалық қатынастар дамуының табиғи
тарихи процесі ... ... ... басын қосады. Шарушылықты
жүргізудің бір тәсілі ... ... ... ауысып отырады.
Аралас экономиканы түрлі өндіріс әдістер арасындағы кедергі, ол
мемлекеттің жеке кәсіпкерлер ісіне ... ... деп ... ... экоеомиканы көп укладтылықпен теңестіруде де қате көзқарас. Әртүрлі
укладтар түрлі дамыған ... ... ... ... ... феодалдық жер пайдалану, ұсақ ... ... ... ... осының себебінен ... ... ... ... экономиканы кіргізу тауарлы өндірістің
капитализімді туғызғанымен бірдей, керісінше емес.
Аралас экономиканы формациялық емес деп ... да ... ... ... ... ... оған маркістік – лениндік формация жүйесінде
орын берілмеген белгілі. Шын мәніде бұл ... ... ... ... ... Бұл ... ... емес, социолизімде
емес, соңғысына ... ... ... енбейді, онда ол-
информациялық ... ... ... ... ... даму ... ... алмайды.
Қазіргі қоғам дамуының объективтік процестерін талдау мынаны білдіреді.
Қазіргі экономикалық ...... ... ... ол ... ... ... жүргізудің жаңа түрі. Бек сыртқы
көрініс түрі тауарлы ... ... бар ... ... сөйтіп
экономист – ғылымдарды аралас эеономика туралы айтуға мәжбүр етті, содан
кейін ... ... ... ... ... жүргізудің екі түрі
аралас экономиканың тарихи алғы шарттары еді. ... ... ... ... қатынастардың бергі жағын емес, ең тереңдегі шын нақты
қатынастарды ... ... ... ... ... пен ... арасындағы
қатынастарды емес, экономикалық укладтар арасындағы қатынастарды емес,
тіпті формациялар мен ... ... ... қатынастарды емес, ол бір
қоғамдық өндіріс түрінің екіншісімен ... ... ... ... ... түсінуден түрлі көзқарастар, ... ... Олар ... ... ... жақтарын және оның мәндік бейнелерін
көрсетеді. Осылай бұл көзқарастардың алдамшы дұрыстығы ... ... ... ... ... ... ішінде аралас экономиканыда,
олардың қорыту деңгейінен және модификациялау заңдылықтарын дәл айыра білу
керек.
Онсыз шын танып білу ... ал ... ... ... ... біржақты сипат алады.
«Аралас экономиканың» қоғамның өтпелі типі, «мұнда жаңа ... ... ... ... ... ... ... түсіндірулер мына сұраққа ... ... ... не ... ... отырған көзқараста механикалық
элемент басым.
Ол мынандай тәсілдермен дәлелденеді: болашақ қоғамдық құрылыстың ... ... ... ... ... ... ... қыстау, қинау, шыңдау жоқ.
Мұнда эволюция табиғи жолмен ... ... ... ... элементтерінің ескертуімен пайда болып, жүріп отырады. ... ... жаңа ... ... ... жетілуінде, бірақ бұл бір
өндіріс әдісінің екіншісіне өту кезеңі емес. Мұндағы процестер өте күрделі,
өйткені жаңа заңдылықтарды қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... туралы сөз болып отыр. Бұлар
жөнінде өтпелі ... ... ... ... ол ... ... өзіне қабылдамайды және адекватты материалдық- техникалық база
жасалған кезеңге дейінгіні қамтымайды.
Шаруашылықты жүргізудің жаңа түрінің қалыптасуын ... ... атап ... мұнда жаңаның бәрі емес, жаңаның жоғарғы дәрежені, ол қоғамдық
өндіріс түрінің біреуін ... ... келе ... ... ... ... қатысуында. Өндірістің жаңа ұжымдық түрінің келу процесі
аралас ... ... ... өтпелі экономикадан айырмашылығы
мынада: соңғысы формациялық даму деңгейі және ... ... ... ... ... ... аралас экономика деп сипаттауға болады,
бірақ АҚШ-тың немесе ФРГ-нің экономикасын ... деп ... ... ... ФРГ-ның экономикасы өз басында тауарлы және ұжымдық ... ... ... туып келе ... ... ... экономикалық укладтары жоқ. Сондықтан біз АҚШ- тың немесе ФРГ-
нің қазіргі экономикасын өтпелі экономика деп атаймыз. Жаңа ... алғы ... және жаңа жүйе ... өз бетінше дамитын ерекше
сияқты.
Аралас экономика шаруашылықты жүргізу жүйесі ретінде пайда болып, тек
қана ұжымдық өндірісті дамытып ... ең ... ... қатынастар
жүйесін тереңдетуді. Бұл шеңбердің ұлғаюы-тауарлы қатынастардың жер
шарындағы көптеген елдерді қамтуынан анық ... Олар ... ... дамуынан, оның заңдары әрекетінің ... жаңа ... ... және олар ... ... ... ... табылады.
Аралас экономиканы бұл өндіріс әдісінен екіншісіне ауысу ретінде қарау,
бұлардың ұзақ өмір ... ... неде ... ... ... және ... ... іздеу жалпы экономикалық негізге әкеледі. Жалпы экономикалық
негіз абстракты ұғымдар мен жалпы ... ... ... ... ... ... экономикалық әдістерге тән және бұл қырынан олар
аралас экономикалық белгілірін, ... ... ... ... ... белгілірін атау қиын емес, өйткені олрды
бұрынғы ғылым – экономистер өз ... ... ... әдебиетте олар
монопалистік капитализімнің немесе индустриялдық қоғамның, болмаса басқа
бір ... ... ... ... Осы алғы шарттар аралас
экономика ұғымын анықтайды және мынадай ... атап ... ... ... ... қоғамдық өндірістегі тауарлы және ұжымдық
өндірістің барлығын, оларға тән заңдар, ... ... ... нақтылы экономикалық шындықтың әрекетін білдіреді.
Олар туралы Дж. ... ... ... ... ... ... отыруы тиіс модификацияланып отыруы тиіс», деп ... осы ... ... ... Ч. ... ... Линбломның мына
сөздерін келтіреді: « Дәстүрлі ... ... ең ... ... ... ... көрсетумен тауарларды сату, ал нарықтық
экономикада өндірісті дамытудағы бірден –бір мүдде – сатып алу мен ... ... ... ірге ... өндіріс жүйесі қызмет істей
алмайды. Оның дамуы үшін мемлекеттік реттеуді енгізу керек». ... ... ... ... әлі де ... ... ... классикалық тауар өндірісінің жоқтығын білдіреді.
Құбылыстың бетінде ... ... ... ...... ... Араласу алдымен мемлекеттің экономикалық қызметінің
күшеюінен көрінеді,бұған ... ... ... ... ... амартизацияны жылдамдату және т.б. шаралар
кіреді. Аралас экономикаға тән белінің бірі - ... ... ... ... ... ... да көптеген аралық буындар мен элементтер бар,
ол әртүрлі өнеркәсіп, сауда, ... ... ... ... өзара
байланыстың түрлері мен саяси лоббизм жолымен қоғамдық өндірісті реттеуге
қатысады.
Аралас экономиканың басты белгісі – ... ... ... ... бәрі келе ... бұл әсіресе теміржол транспортында,
атом энергетикасында, космостық техникада ерекше ... ... бұл ... тек үлкен көлемде ақша қаржыларын талап
етіп қоймай, ... ... ... ... күш – ... ... етеді. Олар
өз кезегінде ... ... ... ... ... меншіктің пайда болуы – тауар ... ... ... ... үстемділігін сипаттайды. Аралас экономикаға
меншіктің көптүрлілігі тән, мұнда жеке – дара және ... ... ... ... болып, басқа түрлерініңпайда болуына әсер етеді.
Аралас экономиканың маңызды бір белгісі құндық және ... ... ... ... ... ... ... және де ... ... ... және ... ... ... ... Өнеркәсіп органдарын ... ... ... ... ... саясатына, салық, ақша және ... ... ... реттеу үшін қолданылады.
Жапония аталған шараларын басқаларын да жүргізеді. ... ... ұзақ ... ... ... жан – жақты жасап, бұл
құрылымдар әлем экономикасында ... ... ... ... Жапонияның, мысалы, индустриялық дамуы, жоғарғы және пост ... ... ... анығырақ болған сайын экономикада
жоспарлылықта жоғары болады. ... ... ... олар ... табады.
Аралас экономиканың мәнді бір сипаты микро – ... ... ... ... ... артуы. Ұйымдастыру
қатынастары ролінің артуы тек қана ... ... ... ... процестердің салдарынан болады.
«Басқару жағынан алғанда. – деп жазды Евенко.Л.И. мен ...... ... ... ... мемлекеттік монополистік
капитализмнің қызмет ету механизімін ... ... ... ... және ... ... экономикаға тән нарықтық тетіктерді
күшейту». Атап көрсетілген момент макродеңгейіндегі аралас экономиканың
бірыңғай реттеу ... ... ... ... экономиканың белгілерінің тағы бір жағы – ... ... ... ... ... ауысуы.
Олар микродеңгейдегі ұйымдастыру мен ... ... ... Ірі кәсіпорындардың көлемі, олардың өндірістік тұтынуы,
транспорттық және ... ... ... өнім шығаруы - бәрі баға
белгілеуге, ... ... ... ... ... ... жасайды, еркін бәсеке дәуіріне тән қиындықтарды жеңуге көмектеседі.
Аралас экономикада нарықты бағалау болады, ол үшін жарнама, ... және т.б. ірі орта және ұсақ ... ... ... ... ... ... қажет. Осыған қарамастан өндірілген өнім
көлемін жоспар емес, нарықтық сұраныс анықтайды.
Экономикалық орталықтың мемлекет, ... ... ... ... ... ... ... қайда және қалай өсіру керектігін көрсетеді және бұл
өнеркәсіпорындарына жеке қызмет көрсетуге де ... ... ... ... ... жүйе ... ... заңдылықтар тауарлы және ұжымдық өндірістің заңдарына бағынады.
Көрсетілген түрлер қазіргі қоғамға меншіктің ұжымдық жеке – дара ... ... ... ... ... енді. Мұндай ерекшеліктер
өндірістік сауда және басқа кәсіпорындардың ... әсер ... ... ... шаруашылық жүйесін күйзеліске әкеледі.
Аталған заңдылықтарды елемеудің жалғасуы, әсіресе, кәсіпорын деңгейінде,
катаклизмге ... ... ... - әлеуметтік бағыттағы қоғамның
экономикалық негізі
Аралас экономиканың қалыптасу тегін алатын шын мәніндегі алғы ... ... ... ... ... өнім ... ... деп айтуға болады. Алайда, экономикалық әдебиеттерде өзге ... ... ... ... ... өнім ... ... ретінде ұсынды.
Мұны В.Н. Черковец былай жазады: «… егер капитализмнің бастапқы түрі тауар
дегенге ... ... онда ... түр ... ... өнім ... бойында қоғамдық өнімге тән белгілері мен қасиеттері болғанымен,
қазіргі өндіріс кен ондағы қатынастар еңбек ... ... ... ... ... ... жеткен жоқ.
Ірі кәсіпорындарға бірлескен еңбекпен өндірілген өнім шын өмірде тауар
болып көрінеді, бірақ ... ... ... ол ... ... ... оның ... қасиеттері бар.
Ғылыми әдебиеттерде әртүрлі бағыттардың дамуын көрсететінін материалдар
көп. Мысалы, В.М. Андреевтің оцынша тікелей ... ... екі ... қоғамдық пайдалылығы және қоғамдық еңбек сыйымдылығы.
Қоғамда өндірілген өнімге белгілі қатынастар жолсерік ... ... ... өнім және ... ... ... айырбас
түріндегі айналысты тудырады. Айналыс тұрақты ... ... ... Құн – ... ... ... ... тауар түрінде көрінеді,
бірақ ол табиғатынан берілген қасиет емес, белгілі қатынастар нәтижесінде
пайда болып, осы ... тек ол ... ... Құн ... ... ... ... эквивалентті айырбас жоқ, құнсыз тауар, тауарлы
қатынастар болмайды.
Еңбек өнімнің бір ... ... ... ... тән ... ... өнім өндіруге байланысты қатынастарды білдіреді, бұл қатынастардың
мәнді белгілерін сипаттайды. Ұжымдық өндірісте де ... ... оған ... ... ... өнімі қозғалысына басты белгілерді енгізеді,
осыған сәйкес соңғысының түрін анықтайды.
Жоспарлық тарихи және қисынды категория ретінде тауарға ... Ол ... ... ... Бұл ... ... ... деңгеиін
білдіреді. Олар бір текті ұғымдар емес. Бізді неше жоспарлықты ... ... ... ... ... ... ... тұтыну пайдалылығы ... жеке ада ... ... сәйкес өндіріледі. Бұд термин ұжымдық өндіріс ... ... ... ... ... Мұнда ұжжымдық өндірістегі еңбек
өнімінің қоғамдық түрі көрінетін қоғамдық өндірістің маменттері бар.
Қазіргі эканомиканың жоспарлылық сипатына белгілі экономист Дж. ... ... ... Ол ... деп ... ... шынында біздің экономикалық
жүйеміз, мейлі ол қандай ... ... ... да ... ... ... Мұны ... жапон өнеркәсібінің жасалуын
суреттеген Ч. Макмиллан да жазған еді. ... ... ... мәні мен ... ара ... айтылады.
Жоспарлықтың категориялар жүйесінің бастапқы мәндік қатынастары ретінде
мазмұны жоқ. Сондықтан ... ... ... бар деген көзқарас
проблема шеңберін тарылтады, оның ... ... ... ... ... ... мәні ретіндегі мазмұнына
қарамай, оның ... ... ... ... ... ... ... қарама – қайшылықтарын ашып, ұжымдық өндірістің мәнінің
дамуын қарастыруы керек.
Көрсетілген проблеммалар – ... ... ... ... ... ... ... ең басты проблеммаларды, принципті шешу ... ішкі ... ... ... ... ... шығармашылықпен қолданумен жүреді.
Экономикалық әдебиеттерде жоспарлылықтың екі анықтамасы кеңінен таралған.
Біреулері ... ... ... ... реттеу деп
есептейді. Басқалары мұны ... ... ... ... қатысушылардың қызметін келістіру дейді. Принципті тұрғыдан
екінші анықтаманың біріншіден айырмашылығы аз, ... ... ... қажет етеді. Келтірілген жоспарлылық түсінігі туралы ... ... ... ... үшін жасалған, ол жоспарлықты
көрсетпейді. Ғимараттар, үйлер, технология, бойынша бірнеше айдың орнына 10-
15 жыл ... ...... ... ... ... ... жоспарлылық та бұзылады. Өндіріс технологиясына сәйкес тұтынуға
түскен әзір өнімдер ғана
жоспарлылық қатынастарды ... ... өзге ... көрсетпейді, олар ұғымның өзгерген түрлері. Өнімді ... ... ... ... ... қоймай, сонымен қатар бұл еңбек процесіне
жұмысшылар пайдалану тәсілі де ... ... бұл ... ... ара ... болады, осы ара қатынастар, келісулер, үйлестірулер
арқылы ... ... ...... факторды қоғам мүшелері
тұтынатын әзір бұйымға айналдыру үшін қажет.
Жоспарлылық – тікелей қоғамдық еңбек ... оның ... ... ... ... ... мен асырылмауы бірлескен немесе
тікелей қоғамдастырылған еңбектің ... ... ... ... ... Кез ... ... еңбек тікелей қоғамдық еңбек
емес.
Қоғамдық өндірісте жеке – дара ... ... ... бастапқы кезінен – ақ
жұмысты қоғамдық бөлу болып көрінеді, әрбіреуі түрлі ... ... ... ... Бұл жағдайда қоғам мүшелерінің қандай да бір ... өнім ... ... еңбектің нәтижесі ретінде ... өнім ... және ... да ... ... ... ... қоғамдықпен салыстыруға болмайды.
Олар іштей байланысты болғанымен, социалистік еңбектің түрлі ... ... ... ... ... және ... ... бірлігінің қайшылығы, жоспарлылықтың негізін
қалайды, ол тек ұжымдық өндірістің негізгісі.
Жоспарлылық – ... ... ... ... ... бұл
қасиеті, оның тікелей қоғамдық еңбекпен және өнімдегі бірлескен еңбекпен
дами ... ... бар ... көрсетеді. Тікелей қоғамдық еңбек
өткізу ... ... ... ... ... яғни сандық жағынан өзгертеді,
бірақ мәні бұрынғысынша қалады. Ұжымдық өндіріс күрделілігіне қарай сипаты
мен мазмұны өзгеретін ... ... ... ... ... ...... өндірістің мәндік қатынасы ретінде «жалаңаш» күйде
емес, басқа ... ... ... ... ... ... ... «
заттардың көріну түрімен мәні тікелей сәйкес келсе, онда кез келген ... ... ... деп ... ... ... ретінде пайда болып, белгілі бір түрде көрінеді,
өйткені, «Түр мәнді. Мән түрленгенә түрдің даму ... ... ... ... ... мұны білуімізді қажет етпейді. Түрдің дамуы тарихи
сипатта болады, өйткені ... ... ... ... ... сәйкес мәнді білдіретін түрлері өзгеше.
Жоспарлылықтың алғашқы көрінісі қарапайым, мұнда еңбекшілердің әртүрлі
қызметтері мен ... ... ... ... және ірі ... болуы түпкі өнімді мысалы машина өндіріс процесін үйлестіруді ... ... ... ... саны мен ... болуына қатаң
қарайды. Демек, барлық цехтар, участоктар ... ... ... ... ... ... ... дамуының бастапқы кезінде тек өндіріс процесін қамтиды.
Өндірістің басқа мәселелері не ... ... және ... ... құн ... ... ... отырады. Осыған сәйкес жоспарлылық та
өндірістің капитал заңына бағынады. Алайда өзінің даму барысында өндірісті
өркендетпесе, капитал өздігінен ... бола ... еді. ... дамуы
соңынан өндіріс көлемін шоғырландыру арқылы және жаңа шаруашылық салаларын
енгізу арқылы ұлғайтты. Бұл ... ... ... тән ... ... ... капиталдың еркін бәсекесінің монополистік
капитализмге айналуынан анық көрінеді тірі еңбек пен ... ... ... ... ... ... өнім ... тапсырылған
белгілі шектеулі шығындарды есептейді. Осылай әртүрлі шаруашылық қызметтер
жасалады.
Еңбек өнімін өндіру процесі үнемі қайталанып, өндірушілердің алдын ала ... ... ... ... ... ... Экономикалық
тәжірибенің негізінде алдын ала бір өнімге, тіпті барлығына кететін ... ... ... ...... ... тарихи түрінің қажетті ... ... ... мен ... ... ... белгілейді. Мұнсыз
ешқандай жоспар ғылыми негізделмейді.
Ұжымдық ... ... ... ... ... – есеп пен
бақылау. Ұжымдық басты – буыны есеп пен ... ... ... жасау әр-түрлі еңбек ресурстары арқылы жүреді, олардың сипаты мен
күрделілігі түрліше. Ұжымдық өндірістегі еңбек ... ол ... мен ... ... әсер ... ... ... рапамет3р3не байланысты. Бұл құбылыстаробъективті түрде
келістіруді қалайды, ... ... оны ... ... ... бір ... ... топтарының немесе жекеленген адамдардың қызыметтері
айырбасын тепе – теңдестіруді ... ... ... ... асыру
үшін есеп пен бақылау қажет.
Есеп пен бақылау өндірістік процестерді айырбас және бөлу ... ... ... бастау алады. ... ... ... ... есеп пен ... ... нәрселер сияқты. Алайда бақылау және есеп ... ... ... Тап осы ... олар ... ... қажетті элементі. Есеп пен
бақылау жоспарлылық ... ... тән. ... ... әр ... ... ... өндіріс үшін өмірлік қажеттілік.
ІІ.Қазақстан Экономикасын Басқару
Қазакстан Республикасынын әлеуметтік-экономикалық дамуьн баскарудагы
дербестілік саяси алғы ... ... ... ... ... ... ... Кеңес Одағында, сондай-ақ Қазақстанда
қоғамдық-саяси ахуал қарама-қайшылықтармен ... ... ... ... мен оның ... ... когамдык және территориялық енбек ... орын ... ... және жергілікті мүдделердің қарама-қайшылыган үдете
тусіп, табиғи ресурстардың бей-берекет ... ... ... ... ... ахуалдың шиелене түсуіне әкеліп ... ең ... ... ... ... жүйенің ішкі
тоқырауында болды. Кеңестік жүйенің күйреу ... ... ... ауқымды
кезекке тұру, гллондық жүйенің үдей ... ... ... ... ... 1993 жылдың аяқ кезіне дейін ... ... ... ... Сонымен қатар көптеген мемлекеттсрдің тәжірибесі айқын
дәлелдёгендей, барлық шаруашылық жүргізу жуйелерінің ... ең ... ... ... ... Ол ... ынталандыруды жетілдіреді,
өнім өндірушілердің ... ... ... ... ... жол бермейді өзге өндірісті тұтынушы
сұранысына бағыттайды.
Рсспубликамызда терең де ... ... ... ... ... ... етілді. Осы бағытта 1990 жылы 25 қазанда ... ... ... ... және 1993 жылдың 28 қаңтарында
Рсспубликаның Ата Заңының (Конституциясының) қабылдануы мсмлекетіміздің
тарихындағы жаңа сәт ... ... ... кезде Қазақстан Республйкасының
1995 жылдың 30 тамызында қабылданған екінші Конституциясы және 1991 жыллын
16 ... ... ... ... ... ... ... заң еліміздің әлеуметгік-экономикалық
дамуында айрықша орын ... ... ... Республикадағы саяси-экономикалық процестерді
басқаруда маңызы зор. Оларда экономикалық тәуелсіздіктің ... ... ... ... басқарудың маңыздылығы
көрсетілген. Бұл жәйт республика дербестігінің экономикалық алғышарты ... ... ... ... сферасын анықтайды. Атап айтқанда, олар
Қазақстанның экономикалық тәуелсіздігінің ... ... оның ... шикі және ... су ... өсімдік пен жан-
жануарлар әлеміне, тарихи, мәдени ... ... ... ... жэне ... емес ... төтенше меншігі.
Қазақстан экономикасы мемлекеттік реттеудің субъектісі болып ... ... ... ... ... ... аса ... езіндік
қаржы-несие жүйесі, дербес мемлекетгік бюджет калыптасуы, салық жөне кедем
жүйесін ұйымдастыру жатады.
Қазакстан ... ... ... ... ... әдістемелік қағидалары бар. ... ... ... ... нысандарына негізделді. Мемлекет
заң алдында меншіктін ... ... ... ... жске ... қол ... болмайды.
Үшіншіден, мемлекет жеке кәсіпкерлік қызметтің еркіндігіне
кепілдік ... және оны ... мсн ... ... ... ... пен ... кез-
келген шектеуіне жол ... ... ... ... ... ... ... кағидалар Қазақстан экопомикасын басқарудың қазіргі жүйесінің
негізін құрайды және ... ... ... ... ... ... орныкты етуін камтамасьп етуі тиіс. Бұл
қағидалар тек ... ... ие ... қана ... менеджменттің ұйымдастырушылық бастамасына да тікелсй
катысты. Баскарудағы ұйымдастырушылық ... ролі ... ... ... ... ... ... миллиардер Кариеги «Біздегі барлық
завод, фабрика, ... ... мен ... алып қонып, тек
біздегі ұйымдастыруды қалдырсаңыз, төрі жылда бәрі де ... ... деп ... ... ... ... ешкандайда
нарықтық тетіктер құтқара алмайды.
2.1. ... ... ... ... экономикалық өсу.
Біздің салауатты экономикалық өрлеу ... ... ... ... ... ... және ... шетел
инвестицияларын тартуға негізделеді. Ол мынадай 10 ... ... ... рөл атқара отырып, экономикаға араласуының шектеулі
болуы. Экономикалық реформалардың табысы мен олардың жекелеген учаскелерде
тежелуі ... ... ... қарастыруды талап етеді.
Орталықтағы және жергілікті жерлердегі өкімет экономикаға араласудың барлық
түрімен, дән себу, егін ... және ... ... ... ... жекеше сектор басты рөл атқаратын нарықтың заңды шеберлерін құра
отырып, экономикада маңызды, бірақ ... рөл ... ... ... ... ... бәсекелес рынок пен монополияға қарсы ... ... ... ... ... және ... ... әлеуметтік қорғау жүйесін дамытуға, қажетті инфроқұрылымды, білім
беруді,денсаулық сақтауды дамутуды қамтамасыз етуге және ... ... ... ... ... және ... база ... аяқтау
көзделіп отыр.
Бірақ нарық дамымаған, нарықтың кеңістік- әкімшілік жүйенің қалдықтарына
толған жерлерде ... ... ... мен ол кеңістікті тазарту үшін
араласуға тиіс. Экономиканың өзі тұрақсыз ... ... ... ... реттеуші рөлімен араласуы барабар болуға тиіс.
Жаңа әлемдік экономикалық үлгерімге сай болу үшін біз ... ... мен ... ... ... ... ... мен ұлттық
капиталға жәрдемдесуге, оларды ынталандыруға және олардың белсенділігін
артыруға тиімсіз.
Осымен бір ... ... өзі ... ... ... болуы керек.
Оның міндеті нарық ережелерін белгілеу, бұл кетте әділ әрі байыпты іс-қимыл
жасай отырып, ол ... ... ... ету блып ... жағынан алып қарағанда, салықтар мен бождарды ала ... ... ... ... ... ... заңдар мен жарлықтар көбінесе
орындалмай отырғанда өзімізді күшті ... деп ... ... ба? ... ... ... ... мен кәсіпорындардың адал иелері, сондай
- ақ халықтың аз ... ... ... зиян шегіп отырады. ... ... ... мен ... ... ... басуда.
Соңғы үш жылдың ішінде біздің экономикалық стратегиялық ... ... бұл ... ... ... қысқарту мен қатал
монетарлық және неше саясатын дәйекті жүргізуді білдіреді. Экономикалық
жоғары табыстарға қол ... кез ... ел ... ... өрлеудің
алдындағы кезеңде жоғары инфляцияны жою жөнінде ... ... ... ... және ... макроэкономикалық көрсеткіштерді белгіленген
шекте ұстап тұруды қатаң қадағалаған.
Бірінші Азиялық ... болу үшін ... ... қатарына
макроэкономикалық көрсеткіштер саласындағы ... ... ... ... тиіс. Ол – инфляция мен бюджет тапшылығының төмен
болуын, ... ... ... ... ... ... ... Бұл рецепт Жапонияда, Кореяда, Индонезияда, Тайвань мен ... ... ... да іске ... қолайлы деңгейге түсе отырып, біз ... ... ... ... ... экономикалық, тіпті жалпы
мемлекеттік стратегия монетарлық саясатқа сай келмейді, ... біз ... кең және бара бар ... ... Бұл ... ... ... назарымызды экономиканың нақты секторына, оны сауықтыруға, фискальды
және ... ... ... ... өсу мен ... ... ... меншік институттары жерге деген құқықтың, сондай – ақ ... және ... ... ... қорғайтын заң жүйесін құрудың
есебінен нығайтылады.
Кәсіпорындарды жекешелендіру негізінен ... Енді оны, ең ... ... мен ... ... түпкілікті аяқтау және акциялардың
мемлекеттік пакеттері орынды пайдаланылатын болады.
Көптеген ірі ... ... ... буын ... біздің
жағдайымыз ашық экономика мен еркінсауда құруды ... ... ... ... бола тұрып аса биік экономикалық нәтижелерге ... ... өзін өзі ... ... ... ... ... салыстыру,
жабық рыноктары, шектен тыс мемлекеттік реттеу, сондай – ақ ... ... қол ... ... ... мерзімді экономикалық
табыстарға алып келгенімен, ... ... ... ... ... ... энергетикалық және өзге де табиғи ресурстарымызды игеру жалғаса
береді. Оның мақсаты – экспорттан экономикалық өрлеумен ... ... ... ... –ақ оның ... қауіпсіздігін қамтамасыз етуге
жәрдемдесетін табыс алу.
Шетел инвестицияларын тиісінше қорғауды және ... кері ... ... ... назарда бірінші кезектегі мәселелер қатарында
ұсталады. Экономиканың бірнеше секторы бар: ... ... ... ... және ... еліміз үшін бұлар тұрақты
маңызға ие. Осы салаларды ... ... ... ғана емес, әлеуметтік
салаға да, сондай – ақ Қазақстанның халықаралық қауымдастыққа кіруіне ықпал
етеді. ... ... ... ... ... ... дамыту үшін шетел
кпиталымен қатар мемлекеттің қатаң стратегиялық бақылауы қажет.
Қазақстан үшін ... ... ... ... ... тәжірибеден туындап отыр.
Тек шикізатқа бағдарланған ел болып қалмау үшін біз ... және ... ... ... мен газ ... химия мен мұнай –
химиясын, машина жасаудың жекелеген ... ... ... ... ... ... қызмет көрсету саласын, туризмді бұрынғыдан да
ілгері қарқынмен дамытуға тиіспіз.
Экономикалық өрлеудің ... ... үшін ... ... ... ... Қарқынды экономика болмайынша біз ... ... ... ... ... ... пен ... алмаймыз.
Сондықтан бұл басымдық бүгін де, ертең де және ... отыз ... де ең ... ... бірі ... ... Әлемдік экономиканың жаңа үрдістері
Сарапшылардың болжамы ... 2008 ... 2030 ... ... ... көлемі 35 трлн. АҚШ долларынан 72 трлн долларға дейін
өседі. Ал енді өршіл нұсқа бойынша 2020 ... ... ол 100 ... ... ... ... қарқын,Қытайдың серпінді өсуі әлемдік ІЖӨ-нің
соңғы 30 жыл бойы байқалмаған жеделдікпен артуына жол ... ... ... ... ... 40 пайыз өсімін қамтамасыз етті. 2020 жылға
дейінгі кезеңге жалпы әлемдік ... ... ... ... үнді ... ... ... аса ірі экономикалары
(халықтың сатып алу қабілеті бойынша)
сызба №1
|Елдер |ІҰӨ(млрд.доллар) ... ... ... |
| |2008 жыл ... ... 2020 ... ... | | |жыл | ... |12457 |1 |28830 |2 ... |8200 |2 |29590 |1 ... |4008 |3 |6795 |4 ... |3718 |4 |13363 |3 ... |2426 |5 |4857 |5 ... |1962 |6 |4189 |6 ... |1905 |7 |3831 |7 ... |1636 |8 |3823 |8 ... |1630 |9 |2884 |10 ... |1542 |10 |3793 |9 ... ... ... экономикада АҚШ пен ... ... ... қосылған Азия елдері
«әлеует кіндіктеріне» айналады деп болжануда.Олардың маңызы артуын аса ірі
шетелдік ... ... ... осы ... ... ұлғаю,ұлттық экономикаларда жеткілікті
дамымаған салалар мен ... ... ... ... ... ... даму ... негізделген болжамдар бойынша,2050
жылға қарай алты әлемдік жетекші экономикалар клубына АҚШ және ... ... және ... ... ... барлау басқармасының мәліметтері бойынша Қазақстан ішкі ұлттық
өнімнің,ішкі жалпы өнімнің көлемі жөнінен 2004 жылы ... 55-ші ... жылы ... ... ... 11 трлн 880 ... ... деңгейінде болжанып отыр.Бұл көрсеткіш 2015 жылы 3,5 ... ... ... ... табельдегі рейтингіне 27-ші
орынды қамтамасыз етеді.
Сарапшыларының пікірі бойынша, алдағы 15 ... ... ... ... ... ... ... артуы болады.2008 жылы 10,1 трлн
долларлық шепті еңсерген тауарлардың әлемдік саудасы және 2,4 трлн ... ... ... ... 2030 ... қарай 27 трлн долларға
дейін өседі деп көзделуде.2006 жылы Әлемдік ІЖӨ- дегі оның үлесі ... ... ... ... асып түсті, яғни әледегі әрбір үшінші өнім шетелге
жолданған. 42,7 ... ... ... ... ... ... үлесіне
тиеді. Әлемдік экономиканың өсуіне Шығыс Азиядағы, Үндістандағы, ... ... ... ... ... өсу жәрдемдсуде. 2020 жылға қарай
Қытайлық тұтыну рыногі үш есе ... ... ... ... рынокпен
теңеседі. Азия континетінде ол әлемдегі ең үлкен рынокқа айналады.
Қытайдың әлемдік саудадағы 2008 жылғы үлесі 11 пайызды ... ... ... ... Ал ... 2,9 трл.. ... мен Азия арасындағы жыл
сайынғы сауда 600 ... ... ... ... ... экономикалардың өңдеуші өнеркәсіп өнімдерін
экспорттау ... 20 ... 3 есе ... ... жеткізілімдердің 40 пайызын
құраған. 2030 жылға қарай бұл көрсеткіш 60 ... ... ... ... елдер шикізат шылауы рөлінен арылып, индустриялық елдерге, ал
дамыған елдер иннвациялық, пост ... ... ... ... транс ұлттық корпарациялардың рөлі артуда. Олар
62 млн. адам ... ... жыл ... 4 трл. ... экспорттық өнім көлемі,
яғни әлемдегі көлемнің 40 пайызын шығаратын 77 мың туындаушы компанияны,
770 мың ... ... ... 2000 жылы 100 ең ірі ... 51 ... ... ұлттық корпарациялар болса, 49 орын ғана
мемлкеттердің үлесіне ... ... ... ... үшін ... интелектуалдық күш-қуат ізгі бизнеске
бақылауды өсуші өңірлерге көшіру тән болып отыр.
Қазақстанда шетелдік ... ... ... ... ... астам кәсіпорын жұмыс істейді.Бұлар-
«Шеврон»,Аджип,Миттал Стил, «Лукойл», ... ... ... ... ... ... істейтін адамдар саны 357 мыңнан асты.Өндірген
өнімдерінің көлемі 2004 жылы 18,4 млрд доллар болған.
Әлемдік эономикада құрылымдық өзгерістер жалғасып ... Бұл ... ... ... алда ... 2010 ... ... іскерлік қызмет көрсету
аутсорсингінің әлемдік рыногінің жиынтық көлемі 110 ... ... осы ... ... ... ... етеді.
Басқарудағы консалтингтен түсетін табыс 100 млрд. долларға дейін өседі.
Дамыған ... ауыл ... ... 3,8 пайызға жуығын
(АҚШ-та - 1,8 %) өнеркәсіптің үлесі 26 пайызды құрайды. Қазақстанда ... ... – 8,3 %. ... ... бұл ... ... шикізат көздеріне жақындай түседі. Үндістанда ауыл шаруашылығының
үлесі 24,9 % ... ... ол -15,9 ... ... және ... өнеркәсіптегі басқа өнімдердің әдемдік
саудадағы үлес салмағы 16 пайызға дейін ... ауыл ... ... ... ... ... аса ірі ... серпінді һөзгерістер жүріп
жатыр. Олардың бірін толымды ету жаңа секторлардың ұйымдасуын туындатуда.
Басым сегменттер ... ... ... келе ... жылжымайтын мүлік
рыногын атауға болады. Соңғы бес жылда дамыған елдерде тұрғын үйдің құны ... ... 70 ... ... ... ... жылы инвестициялық
рыноктың көлемі 681 млрд. долларды құрайды.
1990 ... ... ... ... ... сауданың жоғары қарқынмен өсуі байқалып отыр, ол әлемдік
экономика ... 2 есе асып ... ... ... рыногы 2004 жылы 2,2 ... ... ... болды.
Бағдарламалық қамтамасыз ету (БҚ) мен АКТ қызметінің әлемдік саудасында
Ирландия мен АҚШ басым түсіп ... ... ... компютерлік және
ақпараттық қызмет көрсету экспорты 2002 жылы 10,4 млрд, долларды, АҚШ-тың
үлесі млрд. ... ... ... 1,8 ... ... ... химия өнімдері әлемдік
рыногының көлемі 2010 жылға қарай 2,4 трлн. долларға жетеді. Батыс Еуропа
мен ... ... ... ... аса ірі ... және
өндірушілері болып қалады. Үшінші орынға Қытай шығады. БҰҰ ... ... жыл ... 80 ... жуық ... ... өндірілсе, 1,5 мың
жаңа түрлері шығарылады. Химия талшықтарын шығару 35,6 млн. тоннадан асып
түсті.
Мұнайдың ... ... оның сату ... 1,7 ... ... ... ... отырған бағаның 100 доллар / баррельге дейін өсуі және
оның ... ... ... ... 2 ... долларға дейін
жеткізбек. Мұнайгаз рыногының көлемі 2,37 трлн. долларға жетті. Онда ... ... АҚШ алда ... әуе ... аралас салалармен бірлесіп, қызметтер мен тауарлар
өндіруді 1,4 ... ... ... ... ... соның ішінде жолаушылар
тасымалы 326 млрд., жүк тасымалы 50 ... ... ... ... ... негізін құрап отыр.
2004 жылы «Эйр Астана» ... 225 ... ... жолаушы айналымы бойынша 189-шы орында ... ... ... ... 3,29 ... жолаушы /км құрады.
Есептеулер бойынша, жеңіл автомобилтдердің әлемдік өндірісі 2008
жылғы 56,6 млн. бірліктен 2010 жылға ... млн. ... ... өседі,
соның ішінде АҚШ-та – 12,7 млн., Жапонияда – 9,9, ... – 6,48 млн., ... – 5,3 млн. ... ... сату ... 1,2 ... ... асып түседі деп
күтілуде. 2004 жылы жеңіл автомобильдер ... ... 240 млн. ... ... – 206, Қытайда – 32, Ресейде – 27,2, Түркияда – 11,6, ...... ... асқан. Мотоцтклдердің әлемдік өндірісі 39 млн. данаға дейін
өсті.
580 компаниясы және 51 зауыты бар ... ... 2008 жылы ... 170 елде ... 190,3 ... ... ... жеткізген,
американдық «Ford Motor Company» айналымы 177,1 млрд. доллар ... ... ... ... 149,8 ... ... ... дерлік әлемдік ... ... сату 2000 ... 9,07 ... ... 2004 жылғы 68 ... ... ... Сол ... ... ... мен олардың
қосалқы бөлшектерін сату да ұлғайды. Қазақстан автомобильдер сату ... ... ... сатудың көлемі бойынша ТМД-да екінші
орынға шықты. «БипекАвто» ... 2006 жылы 2,5 мың Нива және 1,5 ... ... ... ... ... ... шығаруды
және құрастыруды жүзеге асыратын 58-ші мемлекетке айналды. Бұл ... ... 48-ші орын ... 2007 жылы 45-ші ... ... ... ішімдіктер сатудың әлемдік көлемі 701 ... ... ... ... 331 млрд. – сыра, 270 млрд. - әлдеқайда ... 100 ... ...... ... тиеді. Жиырма жылдан бері
сыра өндірісі мен ... ... өсіп ... Оны ішу ... ... ...... арақтан Ресей алда келеді. Қазақстанда 2004 жылы
404 млн. доллардан асқан жалпы сату ... 74,5 ... ... ... ... 11 ... ... үлесіне тиесілі. 2006 жылы 486,4 млн.
литр алкоголь өнімдері ... ... ... ... ... ... 2006 жылы ... млрд. долларға жеткен. Фармацевтикалық препараттар сатудың 43 ... ... ... ... өнімдерді Қазақстанда сату көлемі 2000
жылғы 109 млн. доллардан 2004 ... 188,6 млн. ... ... ... өндіру 2006 жылы екі еседн астамға ұлғайып, 53,5 млн. доллар
болды.
Шетелдік ... саны 2004 жылы 808 млн. ... асып ... ... бұл ... ... түсетін табыстар 592 млрд.
долларды ... ... ... ... 100 млн. адам тартылған.
100 аса ірі құрылыс ... ... ... 2004 жылы 579
млрд. долларға жетті. Жетекші инженер – құрылыс ... ... ... құны 2003 жылы 127,8 ... долларды құраса,
құрылыс құрал – ... ... 65,8 ... ... ... өскен.
Құрылыс – Қазақстан экономикасының жедел даму ... ... 2006 ... ... ... 8,2 ... доллардан асып түсті.
Болат шығару рыногы 400 ... ... ... Бұл ... саудасы қытай экспортының өсуіне байланысты қиыншылық кешеді.
Қазақстан ... ... ... ... 28-ші орын алады.Көлік – логистика
қызметінің әлемдік экспорты 350 млрд. долларға ... ... ... сату ... ұшақ ... ... және ... арасындағы бәсеке ... ... ... ... өз өнімдерін сату көлемі 253,1 млрд. ... ... ... 2004 жылы 218,5 млрд. еуроға дейін ұлғайды. Мұндай ұлғаю
барлық құрлықтарда да жүріп жатыр. ... ... ... 19,4 ... 16,2 ... долларға дейін жетті.
Спорт тауарларының дүние жүзіндегі ... 2006 жылы 175 ... ... бұл 2000 ... екі есе дерлік көп, ал 2015 жылға
қарай ол 240 ... ... ... деп ... ... 2000 – ... ... тауарларын сату екі еседен астамға өсіп, 8,66 млрд. иеңгеге
дейін жетті.
Әлемдік саудада ... ... ... ... көп ... тауарлардың үлесі өсіп келеді. ... жаңа ... ... ... айналды. Бұл индустрия
жаһандық сипатқа көшті. 2006 жылы цифрлы технологияларды сату 2,6 ... ... ... ... қызметі 1 трлн. еуроға жетті, мұның өзі ауыл
шаруашылық өнімдерінің, тоқыма бұйымдар мен киімдердің сауда көлемінен ... ... ... ... 2003 жылы 933 млрд. долларға жетті. АКТ
тауарларының ... мен ... ... ... және ... ... ... 2002 жылы 614 млрд. доллардан асып түсті.
2.2. Қазіргі ... ... ... ... үшін ... ... өздерінің
экономикалық қызметінде жеке тұлға, фирмалар мен ... ... ... ... ... Қазіргі заманғы экономикалық теория
өздерінің экономикалық ... ... ... ... ... іс-әректін шарт ретінде алады. Нақты жағдайда бұл
белгілі шығындар көлемінде нәтижені ... ... ... ... ... ... - ... қажеттіліктерін
қанағаттандырудағы тиімділік қызметін барынша пайдалану. Тиімділікті
барынша пайдалану баға ... ... ... ... ... Фирманың экономикалық мақсаты - тиімділікті барынша пайдалану және
шығынды азайту. Бұл үшін тек баға ғана емес, сонымен қатар ... ... тағы ... ... ... басты экономикалық мақсаттары. Экономикалық өсу,
өндірістің тиімділігін ... ... ... ... және әлеуметтік-
экономикалық тұрақтылық, экономикалық өсу ... ... және ... ... ... ... болып табылады. Мұндай
алғы шартқа тек барлық ресурстарды тиімді пайдалану кезінде ғана ... ... ... өсу қоршаған ортаны деградациялау есебінен емес,
ескі ресурстарды тиімді пайдалануды көтеру мен өндіріс процесіне ... ... ... керек. Оның ішіндегі ең маңыздысы тұрғындар. Бұл
жерде, бір жағынан тұрғындар ... ... ... тұру ... болса, екінші
жағынан толық жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету қажет. ... ... бірі ... ... ... ... тез өсуі
өндіріс үйлесімділігін бұзып, тұрғындардың жағдайын нашарлатады. Бұл
мақсаттар әр ... ... ... ... ... ... ... әлемде экономикалық жүйенің келесі жүйелері бар:
нарықтық, әкімшілік және аралас.
Нарықтық экономика - жеке ... ... ... мен
бәсекелестікке негізделген жүйе ретінде сипатталып, жеке мүддеге ... ... ... ... ... ... мәселесі тұтынушының
еркіндігіне сенімді болу, ол тауар мен қызмет нарығындағы ... ... ... Өз ... ... жасалған айырбас
тұтынушы ер-кіндігінің керекті шарты болып табылады. Әрқайсысы ресурстарды
өз ... ... ... ... жағдайда өзінің мүмкіндігі ... сай ... мен ... ... ... ... ... Бұл
кәсіпкерлік еркіндігінің бар екендігін көрсетеді, жеке тұлға ... ... кім үшін ... және ... өнімін кімге, қайда, ... ... ... ... ... өзі анықтайды және алынған түсімді өз
бетінше жұмсайды. ... ... ... ... ... және оған сүйенеді.
Қорытынды
Меншік құқылығы экономикалық баға немесе талдаудан бұрын
болатын еді. Ең ... ... тез ... ... ... ... ... жекешелендіруді созуға болатын мүлік бұйымдарына
жол бермейді.
Соңғы кезде Қазақстанда шетел капиталын қатыстыратын бірлескен ... ... кең ... ... 1995 ... бірінші қаңтарында Республикада
2025 бірлескен кәсіпорындар тіркелді. Олардың экспорты 223,9 млн. доллар.
Бірлескен кәсіпорындар экспортының ... ... ... ... ... і шикізат пен материалдар.
Импорттың тауар құрылымында халық тұтынатын тауарлар үлесі 46% машина және
жабдықтар 28% шикізат пен материалдар 18%. ... : ... ... заманғы технология алдыңғы қатарлы басқару мен ... ... ... шетел капиталы арқылы өндірістің құрылымын және оны басқаруды
қайта құрамыз ... үміт ... ... ... ... ... ... шаруашылық интеграциясына ендіру жолы деп қарауы
тиіс. Ол отандық кәсіпкерлердің ... ... ... ... өлшемге сәйкес шаруашылық қызметін реттеу әдісі ретінде ... ... ... құру ... бұл ең маңызды мәселе.
Мұнда басқа факторлардың орны ерекше. Осылардың ішінде адамдардың жаңаны
қабылдауы, экономикалық мінез – ... мен ... ... ... ... ... капиталының нақтылығы мен несие ағымын бақылау керек.
Жаңа ... ... ... үшін өндірістік капитал, оның заттай түрін
импорттау тиімді.
Соңғы кезде шетел кәсіпкерлерінің үлкен тобының «барлығын түбірімен сатып»
алуы ... ... ... ...... ... таңдау
керек.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Н.Ә.Назарбаев ХХІ ғасыр асуында. Тарау 2. А.,1996 ... ҚР ... ... халқына Жолдауы «Қазақстан -2030»
А.,1996 ж.
3. Н.Ә.Назарбаев ... он жыл. ... ... ... Н.Ә.Назарбаев Ғасырлар тоғысында. «Атамұра» баспасы. 2008ж.
5. Қ.К. Тоқаев. Жаһандану ... ... ... ... ж.
6. Жаһандық экономика және ... // ... ... ... ... ... ... және туберкулез // Жас Алаш. №69. 23
тамыз. 2007 ж.
8. Қазақстан экономикасының даму қарқыны шетелдік сарапшылар тарапынан
бағлануы. // Егемен Қазақстан. № 232-234. 7 ... 2007 ж.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Батыс-2» шағын ауданындағы бу қазандығының автоматтандыру жүйесін жобалау24 бет
Енгізу/шығару параллельді порты4 бет
Компьютердің арифметикалық және логикалық негіздерін оқыту ерекшеліктері54 бет
Криптология38 бет
Мс және амс мәліметтері бойынша, ауа температурасына салыстыру31 бет
Тілдің таңбалық сипаты5 бет
ТПБАЖ және диспетчерлік басқару9 бет
Экономикалық жүйелер және оның мәні 14 бет
Өсімдік жасушаларын биосинтездік өнеркәсіпте пайдалану6 бет
1 Абай және казіргі заман 2 Шокан және географиялык детерминизм 3 З,Фрейд және психоанализ 5 Ф,Ницше және аса кушті адам15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь