Денсаулық сақтау педагогикасы және оны жүзеге асыру технологиялары

ЖОСПАР

Кіріспе

І. Денсаулық сақтау педагогикасы және оны жүзеге асыру технологиялары
1.1. Денсаулық сақтау педагогикасы, денсаулық сақтау технологиялары туралы түсінік
1.2. Бастауыш мектептің оқу.тәрбие үрдісінде қолданылатын денсаулық сақтау технологиялары

ІІ. Бастауыш мектеп жағдайында денсаулық сақтау технологияларын падалану мүмкіндіктері
2.1. Сыныптан тыс жұмыстарды ұйымдастыруда денсаулық сақтау технологияларын қолдану ерекшеліктері
2.2. Денсаулығын сақтау технологияларын қолдану арқылы оқу.тәрбие үрдісін ұйымдастырудың тиімділігін тәжірибеде зерттеу.

Қорытынды

Пайдаланған әдебиеттер

Қосымша
Кіріспе

Қазіргі уақытта әлеуметтік экономикалық даму кезеңінде денсаулық сақтаудағы жеке тұлғаның рөлі көтерілуде. Елбасымыз Н.Ә.Назарбаев өзінің Қазақстан халқына жолдаған "Қазақстан – 2030" жолдауында халықтың әлеуметтік жағдайын жақсартуда денсаулықты сақтаудың маңызы туралы және салауатты өмір сүру салтын дамытудың қоғам үшін аса қажеттігі туралы айтып өткен болатын [1].
Қазақстан Республикасының мемлекеттік құжаттарында: Қазақстан Республика Ата заңы, "Білім туралы" Заңында, "Білім" атты мемлекеттік бағдарламада жас ұрпақтың денсаулығын сақтау мен нығайту бойынша белсенді іс-шаралардың қажеттігі мен мемлекеттік маңызды басымдылық ретінде көрсетілетіндігі жайдан емес.
Көптеген ғалымдар денсаулық тұлғаның барлық мүмкіндіктерінің ашылуының шарты болып табылады, ол баланың жас кезінен бастап қаншалықты денсаулығын сақтауға бейімделген және салауатты өмір салтының дағдыларын қалыптастырғанына байланысты деп қарастырады. Ал Г.С.Акиева, Г.Д.Алимжанова, А.В.Ахаев, Е.Д.Даленов, А.С.Иманғалиев, Ж.О.Жилбаев, т.б. бұл мәселені тұлғаның физикалық, психикалық және әлеуметтік сәттілігіне байланысты қарастырады [2-5].
Денсаулық дегеніміз – аурулардың жоқтығы ғана емес, ол физикалық шынығудың белгілі бір деңгейі, психикалық және физикалық сәттіліктің негізі.
Денсаулықты сақтау мен қайта қалпына келтіру әр адамның өзіне байланысты. Ол оған әрекеттенгенде ғана (өз балаларын да үйрету қажет) жетеді. Жасалатын әрекет саналы түрде, өз сұранысын қанағаттандыру үшін жасалу қажет. Денсаулықты сақтау үшін салауатты өмір салтына оң ықыластың болғаны жөн. Бұл ретте оқушы тұлғасы ең құнды дүние болып табылады.
Дүние жүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметі бойынша адам денсаулығы 52% оның өмір сүру тәртібі мен жағдайына байланысты екендігін көрсетеді. Қазақстан Республикасының оқушыларды дәрігерлік тексеруден өткізген нәтижесі бойынша 44,8% балалардың ауру екендігі, олардың ішінде 35%-ы үнемі дәрігерлік бақылауда болу керектігін көрсетті [6].
БҰҰ-ның Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының анықтамасы бойынша денсаулық дегеніміз – адамның дене бітімінің кемістігінің жоқтығы мен аурулардың болмауы ғана емес, оның физикалық, рухани және әлеуметтік жағдайының сәтті болуы.
Денсаулықты сақтау мектептің оқу үрдісінің бір нышаны болып келеді. Ол денсаулық сақтау технологияларында, денсаулық сақтау ортасын құруда, мұғалімдердің оқушының денсаулық мәдениетін қалыптастыру мақсатында медицина қызметкерлерімен, әлеуметтік педагог, психологтармен бірлескен әрекеттерінде көрініс беруде. Десек те, мұғалімдер денсаулық сақтау технологияларын үнемі қолданбайды. Оқушыларда өз денсаулығына деген аса қамқорлық қалыптаспаған, көпшілігінің денсаулықты сақтау туралы білімдері төмен, өз денсаулығын сақтаудың қарапайым біліктері мен дағдылары қалыптаспаған.
Соңғы кезде денсаулықты қалыптастыру факторының ең негізгісі салауатты өмір салты екендігін көптеген педагогикалық, психофизиологиялық, медициналық зерттеулерде, атап айтсақ Р.И.Айзман, В.Ф.Базарный, И.И.Брехман, Э.Н.Вайнер, Э.М.Казин, В.В.Колбанов, А.Г.Комков, Г.А.Кураев, Ю.П.Лисицын, Н.К.Смирнов [7-10], т.б. ғалымдардың еңбектерінде атап көрсетіледі.
Денсаулық мәселелері ғылыми әдебиеттерде кең қарастырылған. Адам денсаулығына байланысты фундаменталды мәселелер Н.М.Амосов, П.К.Анохин, Г.А.Апанасенко, К.И.Адамбеков, Р.М.Баевский, И.И.Брехман, В.П.Казначеев, Э.М.Казин, Г.А.Кураев, Ю.П.Шорин, А.Г.Шурина, [11-13] т.б. ғалымдардың еңбектерінде қарастырылған.
        
        ЖОСПАР
Кіріспе
І. Денсаулық сақтау педагогикасы және оны жүзеге асыру технологиялары
1.1. Денсаулық сақтау педагогикасы, денсаулық сақтау технологиялары ... ... ... оқу-тәрбие үрдісінде қолданылатын денсаулық сақтау
технологиялары
ІІ. Бастауыш мектеп жағдайында денсаулық сақтау технологияларын падалану
мүмкіндіктері
2.1. ... тыс ... ... ... ... ... ерекшеліктері
2.2. Денсаулығын сақтау технологияларын қолдану арқылы оқу-тәрбие үрдісін
ұйымдастырудың тиімділігін тәжірибеде зерттеу.
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
Қосымша
Кіріспе
Қазіргі ... ... ... даму кезеңінде денсаулық сақтаудағы
жеке тұлғаның рөлі көтерілуде. Елбасымыз Н.Ә.Назарбаев ... ... ... ... – 2030" ... ... ... жағдайын
жақсартуда денсаулықты сақтаудың маңызы туралы және салауатты өмір сүру
салтын дамытудың қоғам үшін аса қажеттігі ... ... ... ... ... ... мемлекеттік құжаттарында: Қазақстан Республика
Ата заңы, "Білім туралы" Заңында, "Білім" атты мемлекеттік бағдарламада жас
ұрпақтың денсаулығын ... мен ... ... ... ... мен мемлекеттік маңызды басымдылық ретінде көрсетілетіндігі
жайдан емес.
Көптеген ғалымдар ... ... ... ... ... ... ... ол баланың жас кезінен бастап қаншалықты денсаулығын
сақтауға бейімделген және ... өмір ... ... ... деп ... Ал ... ... Е.Д.Даленов, А.С.Иманғалиев, Ж.О.Жилбаев, т.б.
бұл мәселені ... ... ... және ... ... ... [2-5].
Денсаулық дегеніміз – аурулардың жоқтығы ғана емес, ол физикалық ... бір ... ... және ... ... ... ... мен қайта қалпына келтіру әр адамның ... ... оған ... ғана (өз ... да ... ... ... әрекет саналы түрде, өз сұранысын қанағаттандыру үшін ... ... ... үшін ... өмір ... оң ... болғаны
жөн. Бұл ретте оқушы тұлғасы ең құнды дүние болып табылады.
Дүние ... ... ... ... ... бойынша адам денсаулығы
52% оның өмір сүру тәртібі мен жағдайына байланысты екендігін ... ... ... ... ... ... ... 44,8% балалардың ауру екендігі, олардың ішінде 35%-ы үнемі
дәрігерлік бақылауда болу ... ... ... Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының анықтамасы бойынша денсаулық
дегеніміз – адамның дене бітімінің ... ... мен ... ғана ... оның ... ... және әлеуметтік жағдайының сәтті
болуы.
Денсаулықты сақтау мектептің оқу үрдісінің бір нышаны болып келеді. ... ... ... ... ... ... ... оқушының денсаулық мәдениетін қалыптастыру мақсатында
медицина қызметкерлерімен, әлеуметтік педагог, ... ... ... ... ... те, ... денсаулық сақтау
технологияларын үнемі қолданбайды. Оқушыларда өз денсаулығына ... ... ... ... ... ... ... білімдері
төмен, өз денсаулығын сақтаудың қарапайым біліктері мен ... ... ... ... ... ең ... салауатты өмір
салты екендігін көптеген педагогикалық, психофизиологиялық, медициналық
зерттеулерде, атап ... ... ... И.И.Брехман,
Э.Н.Вайнер, Э.М.Казин, В.В.Колбанов, А.Г.Комков, ... ... [7-10], т.б. ... ... атап ... мәселелері ғылыми әдебиеттерде кең ... ... ... ... ... ... П.К.Анохин,
Г.А.Апанасенко, К.И.Адамбеков, Р.М.Баевский, И.И.Брехман, В.П.Казначеев,
Э.М.Казин, Г.А.Кураев, Ю.П.Шорин, А.Г.Шурина, [11-13] т.б. ... ... ... ... өмір сүру ... байланысты, денсаулықтың
құнын санат түрде қабылдамайды, ... да ... ... бұл ... ... ашық ақпараттық – профилактикалық
мәселеден санитарлық – ... ...... ... ... оқу-тәрбие үрдісін ұйымдастыруды
қарастыратын педагогикалық мәселеге айналады. Денсаулық мәселелерін білім
беру жүйесінде ... ... ... ... ... Н.А.Заруба, В.В.Колбанов, ... ... ... ... ... ... мен оқушылардың денсаулығына ... ... зор, ... ... беру ... баланы әлеуметтендіру
бойынша маңызды буын, ол жерде өзге де құндылықтармен ... ... ... өз ... мен өзге ... ... ... мотивін қалыптастырады.
Ғылыми мәліметтерге сүйенсек, қазіргі оқушылардың денсаулық жағдайына орай,
білім ... ... ... ... ... ... ... Денсаулық сақтаушы білім беру жүйесі білім беру мекемелерінде
оқушының денсаулығын ... мен ... ... ... ... ... ортасын құруды талап етеді. Оқушының оқу мен ... ... ... ... ... - ... ... және
физикалық сәтті жағдайын қорғауға ... ... ... ... ... ... өмір салтының
принциптерін жүзеге асыру.
Оқу үрдісін денсаулық ... ... ... ... денсаулықты
сақтау мен нығайтуға тұрақты сұранысты тудырады. Қоғамдағы әлеуметтік-
экономикалық өзгерістерде ... ... ... ... ... көрсетеді. Еліміздің әр аймағында жүргізілген оқушы денсаулығы
жағдайына жасалған талдау мәліметтері мектеп ... ... дені ... ... ... ... көрсетті, оның себебі оқушы
үшін қолайлы жағдай ... мен ... ... мен ... денсаулығына аса мән бермейтіндігін айтады.
Мәселенің шешу жолдары ретінде М.Б.Антропов, И.А.Аршавский, Н.Д.Гравская,
С.П.Летунов, Р.Е.Мотылянская, ... ... т.б. ... ... ... мен ... алу ... медициналық,
биологиялық, гигиеналық бағыттары қарастырылған.
Әдебиеттерге жолдау нәтижесі бойынша ... ... ... ... ... ... ... шығу үшін мазмұны мен тұжырымдамалық
негізіне маңызды өзгерістер жасауы керектігі байқалады. Осы ... ... ... ... ... үйлесімді, адамгершілікті, өз
қызығушылығын ... ... ... алатын тұлға тәрбиелейтін
ізгілікті мектеп құру ... Осы ... ... ... ... ... және ... ұжым алдында тұлғаның
мүддесін қорғайтын, ынтымақтастық педагогикасы арқылы дамитын болады.
Сондай-ақ әдебиеттерге талдау дені сау ... ... ... орта
сұранысы мен жалпы білім беретін мектептегі оқу-тәрбие ... ... ... ... арасында қайшылықтар бар екендігін көрсетеді. Бұл
қайшылықты жою үшін мәселені шешу ... ... ... оқытудың денсаулық
сақтау технологияларын ендіру. Мәселенің шешімі табылмауы себепті, ... мен ... ... ... ендіретін ғылыми негізделген
бастауыш сынып әдістемесі жоқтығы, арасында қайшылық бар. Осы ... ... ... ... ... ... ... денсаулық
сақтау технологияларын қолданудың ерекшеліктері" деп анықталады.
Зерттеу мақсаты: бастауыш мектептің оқу-тәрбие үрдісіне ... ... ... ... ... және ... ... жолдарын
көрсету.
Зерттеу нысаны: бастауыш мектептің оқу-тәрбие үрдісі.
Зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ендіру жолдары
Зерттеудің жетекші идеясы: бастауыш мектептің оқу-тәрбие ... ... ... ... ... ... ... жалпы жағдайын жақсаруына алып келеді;
ә) оқушылардың салауатты өмір сүруге сұранысы мен құндылықтық бағытталуын
ынталандырады;
б) мектепте және мектептен кейінде ... өмір ... ... ... қалыптастыру жағдайын қамтамасыз етеді.
Зерттеу мақсаты мен жетекші идеясына жету үшін ... ... ... ... мен ... жұмысын талдай отырып, оқу
мекемелерінде ... ... ... құрудың негізі жолдарын
анықтау;
2. Бастауыш сыныптағы әрбір оқушының дені сау ... ... ... мен ... қамтамасыз ететін оқушы әрекетін ... ... ... ... ... ... ... сақтау технологиясын
ендірудің тиімді жолдарын анықтау.
Зерттеудің әлеуметтік негізін ... ... ... орта",
"денсаулық сақтау ... ... ... философиялық,
психологиялық, медициналық және педагогикалық аспектері бойынша теориялық
негізін ашу; тұлғаны жан-жақты және үйлесімді ... ... ілім ... бағытталған әрекет теориясы; жүйелік-тұтастық теориясы
тұрғысынан, тұтас педагогикалық үрдіс ... ... ... ... мен ... ... ... үшін зерттеудің
мынадай әдістері қолданылды: теориялық – зерттеу мәселесін философиялық,
психо – ... ... ... ... ... ... ... талдау және зерттеу; эмпирикалық – бақылау, әңгімелесу,
сауалнама алу, ... ... ... ... ... озық ... ... және жинақтау, мектеп құжаттарын зерттеу, педагогикалық
экспериментті ұйымдастыру және өткізу.
Зерттеу базасы: Шымкент қаласының №38 ... ... әр ... 4 ... сынып мұғалімдері, 48 оқушы қатысты.
І. Денсаулық сақтау педагогикасы және оны жүзеге асыру технологиялары
1.1. Денсаулық сақтау педагогикасы, денсаулық сақтау ... ... ... ... ... ... беру ... мен білім
беру жүйесін реформалаудың негізгі бағыттарындағы оқыту ... ... ... және ... ... жаңалық ретінде оқу - тәрбие үрдісіне денсаулық сақтау
технологиялары енгізілуде. Оқыту ... ... ... оқу ... ... күш пен ... талап ететін үрдіс. Ол өз кезегінде
физиологиялық шаршау мен психоэмоциялық ... ... ... ... ... әр ... ... тудырады. Сол себепті де
оқушыларда созылмалы аурулар, психиканың бұзылуы және ... ... ... Сондықтан болар арнайы мамандандырылған мектептерде жалпы білім
беретін мектептерге қарағанда оқушылар көп ауырады [6, 12].
Педагогика ғылымына ... ... ХХ ... ... ене
бастады [14, 15]. Қазіргі уақытта «технология» ... ... ... ... ... алу үшін ... әдістердің жиынтығы деп
түсінік береді. Денсаулық ... ... ... ... ... ... ... адам) физикалық, психологиялық,
әлеуметтік жағдайының сәтті болуы ... Ал ... ... ... ... ... біршама талаптарға жауап береді.
Технологиялардың негізгі ... ... ... ... - ала ... ... негізгі компонент ретінде қаралады және оған ... ... ... ... алға қойылған мақсатқа жетудің барабар
құралдарын ... ... оқу - ... ... ... ... ... Барабарлық (адекваттық) ... ... ... жас ... ... физикалық,
психоэмоциялық жай - күйіне сәйкес келуі деп ... ... ... бірге
қалыптасқан педагогикалық жағдайға педагогикалық ... ... ... ... ... келуі.
Соңғы кезде дәстүрлі сыныптық-сабақ жүйесінде оқу үрдісін ұйымдастырудың
кейбір ... ... ... ашылуда. Сол себепті де ... ... ... ... ... ... іздеп
табу аса маңызды міндеттердің бірі.
Технология дегеніміз - білім беру үрдісіне қажетті әдіс - тәсілдер ... ... және ... ... ... ... ... жетілдіре
отырып білімді меңгерту.
Білім беру технологияларының жіктелуінде «денсаулық сақтау технологиялары»
деген ұғым жоқ. Себебі, ол нақты бір технология ... ... ... ... ... технологиясы» ұғымы білім беру мекемесінің оқушы
денсаулығын ... ... және ... ... барлық жұмыстарын
біріктіреді [16].
Бүгінгі мектептің мақсаты - ... ... ... ... ... ... - оның ... өміріне қажетті, қолданылатын білім болуы
қажет. Бұл ... ... мен ... ... ... оқу - тәрбие
үрдісін ... ... ... денсаулық сақтау
педагогикасы арқылы жете ... ... ... ... ... отырып, оқушы, ата - ана, медицина қызметкерлері мен өз әріптестерімен
бірлесе отырып, өз ... ... ... ... қатысушылары
денсаулығын сақтау мен нығайтуға бағыттап жоспарлайды.
Денсаулық технологиясы ... ... ... жол. Ол тек ... беру
үрдісінің міндеттерінің бірі ретінде көрінуі мүмкін. Ол оқу ... ... ... - ... ... - ... тығыз
байланысы жүзеге асатын), дене шынықтыру - сауықтыру бағыты (дене ... ... ... ... экологиялық (табиғатпен үйлесімді
қарым-қатынас жасау) және тағы басқа да болуы ... Тек ... ... ... ғана ... денсаулығын қалыптастыру мен нығайту
міндеттері шешілуі мүмкін [7,3].
Денсаулық сақтау технологиялары көптеген педагогтарға белгілі психологиялық
- ... әдіс - ... ... ... шешу жолдарын
жинақтайды және соған қоса мұғалімнің өзін-өзі үнемі жетілдіруге ұмтылысы
қажет.
Сауықтыру педагогикасының негізгі артықшылықтары ... дені сау бала - ... ... ... ... бала дамуы;
- сауықтыру дегеніміз емдеу - ... ... ... ... ... ... ... формасы;
- жеке-дара саралап оқыту дегеніміз - ... ... ... ... ... ... ... технологияларының мақсаты - оқушының мектепте
жүрген кезінде денсаулығын сақтау, оның ... ... ... ... мен ... ... ... білімдерін қолдана білуге үйрету.
Барлық денсаулық сақтау технологияларының негізгі ерекшеліктері - оқушылар
денсаулығын үнемі экспресс - ... ... ... ... және
ағзаның қалыпты дамуын ... ... ... ... ... (оқу ... басы мен ... жасап отырады.
Кез-келген білім мекемелерінің негізгі қызметі денсаулық сақтау
технологиялары негізінде оқушыны салауатты өмір сүруге дайындау ... ... ... технологияларын ендірудегі мақсат -
денсаулық сақтау жөніндегі ... ... ... ... ... ... мен салауатты өмір сүру салтының денсаулық сақтауды
ұйымдастыру - сауықтыру әдістемесін жетілдіру.
Денсаулық сақтау технологиясы мұғалімнен .үлкен ... ... ... ... ... ... ... ізгілікті қарым - қатынасы,
оқытудың жеке ... ... ... ... ... ... қажет
етеді. Мақсатқа жету мен оң нәтиже алу үшін технологиялық ... ... ... ... ... қажет.
Денсаулық сақтау технологияларын талдау жасаудың мақсаты - ... ... ... ... ... ... анықтау.
Оқушының сенсомоторлы, перцептивті, интеллектуальды (көрнекі - образды)
және эмоциялық, қызмет түрі пәнді игеру ... ... ... ... амал - ... ... ... Сондықтан негізгі және өзгерген
түрдегі әрекеттерді ажырата білу керек [17,18].
Денсаулық сақтау технологияларының ... ... мен ... біле отырып, денсаулық сақтаудың негізгі мәселелерін шешуді жүзеге
асыруымыз қажет. Бұл денсаулық сақтау ... ... ... деп ... ... ... қадам оқушы мен педагог арасында сенімді
қарым-қатынас ... деп ... ... яғни ... ... деп ... қажет.
Бұл жерде мұғалім мен оқушы қарым - қатынасы тек мәлімет алмасу ғана
деп түсінбеу керек. Оқушыны «мен» ... ... ... даму ... осы ... ... оны ... субъект ретінде дамуын көздейді.
Қазіргі заман мұғалімі денсаулық ... ... ... ... ... ... дағды мен технологиялық біліктіліктің «педагогикалық
минимум» деңгейімен қамтамасыз етілуі қажет. Оқушыларға денсаулық сақтаудың
негіздерін ... ... ... өмір ... ... мен ... ... [19].
Демек, денсаулық сақтау технологиялары дегенде оқу - тәрбие ... ... ... ... ұжым ... ... мен ... - аналар үшін оқытуда және күнделікті тұрмыста пайдалану деп түсіну
керек.
Оқу - тәрбие үрдісіне денсаулық сақтау ... ... мен ... ... ... ... көрсетеді:
а/ оқушы ағзасын шынықтыруға негізделген оқу ... ... ... ... ... ... дене шынықтыру, спорттық секция мен ... ... ... ... сақтау компоненттерін жетілдіру;
в/ оқытудың мазмұнын оқушы денсаулығын сақтау технологияларына ... дем ... ... ... ... ... жаңа
режимде жұмыс жасау, оқушылардың дұрыс тамақтануы, ... ... - ... ... ... ортасы мен мектептің медико-биологиялық ресурстарын денсаулық
сақтау мақсатында тиімді қолдану.
Мұғалімнің алдында жеке - тұлғалық ерекшеліктері бойынша әр ... ... ... ... әр бірінің деңгейіне сәйкес оқу - тәрбие үрдісін
ұйымдастыру мұғалімнен ... ... - ... ... ... біліктілікті қажет етеді.
Қазіргі заманғы адамға ... ... ... бар қасиеттер қажет.
Қазіргі тұлғада жүйелі ойлана алу, өз білімін өзі толтыра алу, оны өзі ... ... ... білу сияқты қасиеттер қажет немесе Әл-Фараби
сөзімен айтқанда «Тәрбиесіз берілген білім - ... ... ... білім беру жалпы мәдениеттілік деңгейге жетуді ізгілікті
оқыту арқылы жүзеге асыруға болады деп ... ... ... ... - әрбір адам бірін-бірі қайталамайтын жеке тұлға, оның өз
өмір жолын таңдауға еркі бар, өзінің ... ... ... ... ... ... бар. Өз қызығушылығы мен сұранысы және ... ... ... ... ... ... тұлғаның еркін дамуымен, оның физикалық,
интеллектуалдық, эмоционалдық, ... және ... ... ... үшін бүкіл адамзат цивилизациясының мәдени
жетістіктері негізінде дамуы жүзеге асу үшін жағдай жасайды.
Ізгілікті оқыту принципі ... асу үшін ... ... ... ... Бұл ... сөз ... оқушының табиғи болмысы, жеке қабілет
ерекшелігі, қызығушылығы мен сұраныстары мен икемділіктері негізінде ... ... ... ... ... ... мәнін американдық
психолог Джон Дьюи сөзімен айтсақ: «Бала барлық нәрсенің орталығы, ... ... ... ... ... ... ету ... бір жағы оқушының
тұлғалық параметрлерін дамыту, екінші жағынан оқытудың балама форма, ... ... ... ... ... Ол үшін оқу ... ... жылжымалы бөлігін дамыту қажет.
Денсаулық сақтау технологияларының негізгі міндеті - оқушының еңбегі мен
демалыс ... ... ... ... оқу үрдісі барысында қажуы мен
зорығуының алдын алу үшін жағдай жасау. Олардың алдын алу ... ... ету үшін ... ... ... ... ... беріп
өтелік [20-23].
Жұмысқабілеттілік дегеніміз - адамның өз күшін аз шығын ... ... ... ... әрі тиімді орындай білу қабілеті.
Оқу үрдісі барысында ... ... бір ... ... ... ... ... басында оқушының жұмысқа қабілеттілігі аса
жоғары болмайды, ол біртіндеп көтеріледі. Бұл ... ену ... деп ... ... біріншіден, іс-әрекетті жүйелік және гуморалдық ... ... ... ... ... ... вегативті қызметтің қажетті деңгейге жетуі жүзеге асады.
Балаларда ... ... ену ... ... ... ... ... бұл олардағы жүйке жүйесінің қозуының жоғарлығы мен функционалды
белсенділігімен түсіндіріледі [20].
Ену фазасынан соң, тиімді ... ... ... ... ... ... ... әрі сапалы жұмыс істей бастайды. ... ... ... ... ... сияқты әр баланың жас ерекшелігіне,
денсаулық жағдайына, ... ... ... әртүрлі болады. Сонан соң
жұмысқабілеттілік біртіндеп төмендейді де қажу дами бастайды. Бірақ оқу
әрекетінің соңында ... ол ... ... ... аз ... ... көтеріледі. Егер қандай да бір себептермен ... ... ... жұмысқабілеттілік өте төмен түсуі мүмкін [21].
Қажу үрдісі дегеніміз - жұмысты орындау барысында ағзада болатын өзгерістер
жиынтығы, ол біртіндеп ... ... алып ... Қажу жағдайын
шаршау арқылы сезілетін жұмысқабілеттіліктің төмендеуімен ... Қажу ... адам ... ... ... пен ... сапасын
көрсете алмайды немесе жалғастырудан бас тартады.
Қажудың биологиялық ... ... зор. ... ... өте ұзақ ... қиын жұмыс кезінде арып-аршудан қорғайды. Екіншіден, қажудың шыңына
жеткізбей қайталануы ... ... ... ... ... ... ... қажу адамның жұмысқа қабілеттілігінің уақытша төмендеуі мен оның
физиологиялық ... ... ... ... ... - жұмысқа
қабілеттіліктің ұзақ және терең төмендеуі, ағзаның өмір ... ... ... ... оны ... ... үшін ұзақ ... тіптен кейбір жағдайларда емдеу шараларын қолдану ... ... ... зорығу дегеніміз ағзаның физиологиялық күйі ... ... орай ... ... ... ең ... міндеті -
оқушының еңбегі мен демалысын ұйымдастыру ... оның ... оқу ... ... ... ол бір сабақ, бір күн,
апта, тоқсан, жарты жыл, жыл, ... ... ... мерзім де) жоғары
болуы, қажудың алдын-алу, ... ... ... да, зорығу да үлкендерге қарағанда балаларда тез болады, бұл ... ... ... ... ... сынып оқушыларының
қажу себептерінің орта және жоғары сынып ... ... ... ... орай ... бала ... мынадай жалпы жағдайларын
бөліп көрсетеді:
- даму жаймен және біртіндеп жүзеге асады;
- ... ақыл - ой, ерік ... ... ... ... ... даму мен физикалық даму арасында да ... ... Сол ... оқу мен ... қаншалықты дұрыс ұйымдастырса,
соншалықты үйлесімді, жан - ... даму ... ... даму ... ... психологиялық әрекеттің барлық бағыты бір
мезгілде қатыспайды және олардың даму ... мен ... ... даму ... ... немесе әртүрлі себептермен
жылдамдауы мүмкін;
- бала ... ... ... ... әр жас ... тән ... ... жұмсау» қажет.
Бұл міндетті бағдарламалық - нормативтік деңгейде бастап, бір сабақты
өтуге дейін, яғни барлық деңгейде денсаулық сақтау ... ... ... шешу ... ... технологиялары мақсаттары қоғам сұранысын ескеріп
оқыту принциптерін анықтайды [16,12].
Денсаулық сақтау педагогикасының принциптері.
Принциптер ... ... пен ... принциптерді жинақтай
отырып, сауықтыру педагогикасының арнайы ... ... ... ... ... принциптері - денсаулық ... ... ... ... келетін оқыту мазмұнын, оқу процесінің
ұйымдастыру ... мен ... ... ... ... ... заңдылығына сәйкес қолданылса ғана
төменгі ... ... ... және психикасына әсер етуі жемісті
болады.
Саналылық және белсенділік принципі оқушылардағы терең түсінушілікті,
тұрақты қызығушылықты, танымдық ... ... ... ... ... пен ... арттыруға педагогтардың ағзаны
шынықтыру педагогикасының мәселелерін шешетін арнайы әдіс - ... әсер ... ... іс - ... ... әсерін түсіне
отырып, бала танымдық сипаттағы міндеттерді өз бетінше және шығармашылық
тұрғыдан шеше ... ... ... өз ... ... ... мен шығармашылыққа деген жоғары деңгейді белсенділік принципі
анықтайды.
Көрнекілік ... оқу ... ... ... ... ... ... максималды қолдануына құрылуын міндеттейді. Көрнекілік принципі
сезіну мен ойлаудың бір-бірімен байланыстылығына ... ... ... ... ... ... жүйенің қызметін бағыттауға көмектеседі.
Жүйелілік және бірізділік принципі білім, білік, дағдының бір-бірімен
байланысында көрінеді. ... - ала ... және ... ... ... ... ... және оның негізінде келесі, аса қиын
материалдарды танып білуге ... ... ... ... ... ... кезеңінде оқу - тәрбие үрдісінің ... ... ... ... ... етеді.
Арнайы принциптер ішінде сауықтыру ... ... ... - ... келтірме», яғни медицина қызметкерлері,
педагогтар, ата - аналар үшін бірдей маңызды зиян ... ... ... негізінде кез - келген ... ... ... медициналық
деонтология, педагогика мен дидактика негіздері құрылады.
Біліктілік пен дағдыны қайталау принципі ең ... ... рет ... ... ... ... ендіріледі.
Әрекет элементтерінің сипаттамасы жаттығулар мен олардың орындалу шарттарын
өзгерткен жағдайда, әдіс-тәсілдердің көптүрлігі мен әр түрлі ... ... ... ... ... ... ... Оған оқытудың бір деңгейінен екінші деңгейіне өту
жатады.
Денсаулық сақтау технологияларында сауықтыру ... ... ... - ... және даралық принципі.
Даралық принципі оқыту мен тәрбиелеудің жалпы заңдылықтары негізінде
жүзеге асады. Мұғалдім оқушының жеке ... ... ... оның
дамуын жоспарлайды және болжайды. Оқушының жеке дайындығын ескере отырып,
оның әрекеттілік қабілеттері мен ... ... ... ... ... ... ... режимін құрау, танымдық әрекеттің әр
түрлі формаларына қатыстыру қажет.
Оқушыға шамадан тыс ... мен ... ... ... және ... ... ... үшін мүмкіндік және даралық
принципі белгіленеді.
Үздіксіздік принципі сауықтыру педагогикасының толық жүйе екендігінің
құрылым ... ... Ол ... ... мен ... ... ... принципімен тығыз байланысты. Бұндай кезекпен ... ... әсер ... ... ... бір ... бір ... көмектеседі.
Циклдік принцип сауықтыру педагогикасы үрдісін тәртіпке келтіруге
көмектеседі. Ол сабақтардың бірінен соң бірі ... ... ... ... ... ... ... технологияларын қолдануда жас және жеке қабілеттерін
ескеру принципі оқушының білігі мен дағдысын қалыптастыру, баланың әрекет
қабілеттері мен ... ... ... ... жан - ... және ... дамыту принципі үлкен маңызға ие.
Ол тұлғаның психофизикалық қабілеттерін, білік пен дағдыларын ... ... және ... ... ... ... және
эстетикалық дамуды, яғни жан - жақты тұлғаны дамытуға ықпал ... ... оқу ... ... бала ... нығайту
міндеттерін шешеді.
Кешенді дисциплина аралық оқыту принципі педагогтер мен медицина
қызметкерлерінің тығыз байланысын айтады.
Белсенді оқыту ... ... ... ... мен әдістеріне
(жұппен оқыту, топтық жұмыс, ойын ... т.б.) ... ... өз денсаулығы мен айналасындағы адамдар денсаулығына
жауапкершілікті ... ... де ... мен ... ... ... ... жүзінде денсаулық
сақтау мен шынықтыруда өз білімін қолдануды оқушыларға үйретуге шақырады.
Оқушыға өзін ... ... ... көзі ... ғана ... ... ... ретінде үйретуіміз қажет.
Денсаулық сақтау технологияларының мақсатына жету үшін ... ... ... ... ... ... ... сауықтыру күштері;
3/ гигиеналық факторлар.
Бұл құралдарды ... ... ... ғана сауықтыру
педагогикасы ... ... ... ... ... ... ... шешеді және оларға мыналар жатады:
- қозғалыс;
- физикалық жаттығулар;
- сергіту минуттары мен үзілістегі бойжазулар;
- эмоцияны басу мен ... ... ... ... ... саусақтық, корригирация-лық,
тыныс алу, салқын тиюдің алдын алу, сергітуге арналған);
- емдік дене шынықтыру;
- қозғалысты ойындар;
- массаж, психогимнастика, ... ... ... күштерін қолдану оқытудың денсаулық сақтау
технологияларының мақсатына жетуге үлкен ... ... Таза ... ... ... процестердің белсенділігін арттырады, ағзаның
жалпы жұмыс ... ... қажу ... ... ... ... ... (күн сәулесі, ауа мен су
температурасының әсері, атмосфералық ... ... ... ... ... т.б.) бала ағзасындағы биохимиялық өзгерістерді анықтауға,
оқушы денсаулығы мен жұмысқабілеттілігінің өзгеруіне соқтырудың ... ... ... және ауа ... сауықтырудың өзіндік құралдары ретінде
көрсетуге болады: фитотерапия, ароматерапия, ингаляция, ... ... ... ... қосу, суды иодтау, жылына 2 рет (желтоқсан
мен көктемде) ... ... ... есте ... күшейту
мақсатында қолдану).
Мектепте фитобарлар, физиотерапия кабинеттерін ашу, ... ... ... ... де ... ... ... мақсатына жеткізетін ... ... ... ... ... ... ... орындалуы;
- Жеке бас пен қоғамдық гигиенаның сақталуы (тәннің ... ... ... ... ... т.б.)
- Оқу өтілетін орынды желдету және дымқыл тазарту;
- Күннің жалпы режимін ... ... ... мен ұйқы ... Оқушыларға қарапайым қол жуу дағдысын, түшкіру мен жөтелу кезінде
беторамал қолдану сияқты дағдыларды ... ... ... өмір ... қарапайым тәсілдерін оқып үйрену, дененің
бір жерін кесіп алғанда, ... дақ ... күю ... ... алғанда алғашқы көмек ... ... ... ... ... ... алу үшін егу ... оқушыда зорығу болмас үшін оқу жүктемесін шектеу.
Гигиеналық талаптарды орындамау оқытудың денсаулық сақтау ... ... ... ... ... пайдалануға қойылатын бірден-бір
талап оларды жүйелі, ... ... ... ... ... алу ... ... сабақ түрінде;
- функционалдық музыкаларды қолдану;
- сабақты аудио сүйемелдеу;
- ... мен ... ... ... ... ... ... қою
арқылы;
- қайта оралту іс-шаралары түрінде;
- жаппай спорттық - сауықтыру іс - шаралары ... ... ... ... ... ... оқушының ата - анасымен жұмыс бағыттарында ... ... ... ... ата-аналар жиналысында денсаулық
сақтау технологиялары арқылы ұйымдастыру - теориялық, практика-
лық ... ... ... ... оқып ... ... ... мүмкін.
Денсаулық сақтау технологиясы әдістеріне сауықтыру педагогикасы
міндеттерін шешетін тәсілдер жатқызылады. Оқыту ... ... сөзі ... ... ... ... мұғалімнің оқыту мақсатына жету ... ... ... ... технологияларын құрайтын әртүрлі сауықтыру іс-
шараларының оқушы денсаулығына позитивті ... ... ... сапасымен емес, оның қаншалықты ... ... ... бала мен ... ... бағытталғандығы,
тиімділігімен анықталады.
Денсаулық технологиясы жеке дара болуы мүмкін емес. Керісінше,
«денсаулық сақтау ... ... ... ... ... сақтау,
қалыптастыру мен шынықтыруға бағытталған барлық жұмыстарын кіріктіреді.
Денсаулық сақтау технологияларын ғылым, өнер ретінде және оқушыларды
келешекте өз балаларын дені сау, ... етіп ... ... үлгі болуы үшін
оқытып, тәрбиелеу міндеті ретінде көрсетуге болады.
Мектеп пен мұғалімді денсаулық сақтау ... ... ... ... ... ... бала ... кері әсер ететін мәселелерін анықтап,
оларды жылдам шешу керектігін түсінуі;
- ... ... ... ... ... ... ... қауымы
жауапты екендіктерін мойындауы;
- қажетті денсаулық сақтау технологияларын игерулері;
- игерілген дайындықты практика жүзінде ... ... ... ... ... ... отырып
іске асыру.
Бұған дейін белгілі ... оқу ... ... ұйымдастыру-
педагогикалық жағдайы технологиядағы сияқты, ... ... да - ... ... - оның негізін құрайды.
Баланың сабақты жақсы оқуы, оның ... ... ... ... ... ... оның денсаулығын анықтай ... ... ... оқу ... олардың оқу-тәрбие үрдісін дұрыс
ұйымдастыру өте маңызды. Оқушының ... ... ... оның ... ... ... қажет.
Мектептегі оқытуды қалыптастыру, оқу үрдісіне талапты күшейту
бастауыш сынып оқушыларына жаңа ... ... ... ... ... қолданыстағы оқушы денсаулығын сақтауға әртүрлі
әдістер мен оқыту формаларын ... ... ... ... ... ... болады. Оларды өзара жинақтай отырып 2 типін бөліп
көрсетуге болады: ұйымдастырушылық және ... ... ... ... ... ... ... жасалған
технологиялар жатады, ал педагогикалық технологияларға оқушыға ақпараттық,
психологиялық және биоэнергетикалық ... ... ... ... жатқызылады. Мектепте жүргізіліп келе жатқан денсаулық сақтау
педагогикасы принциптеріне ... ... ... ... былай көрсетуге болады (сурет - 1).
Сызбадан көріп отырғандай денсаулық сақтау технологияларының жүйе ... ... ... кезекте оқушы денсаулығына қамқорлық, оның
негізінде ғылыми-әдістемелік негіздеу, педкадрларды ... және ... ... де педагогикалық әдебиеттерде «денсаулық сақтау ... ... ... ... ... оқу ... және ... жасайтын педагогикалық үрдісті жобалау мәдениеті
деп түсіндіріледі.
«Денсаулық сақтаушы» ұғымы кез - келген оқыту технологияларына
олардағы педагогикалық үрдістің қаншалықты оқушы мен ... ... мен ... ... ... орай сапалық сипат ретінде беріледі.
Сондай-ақ, ол білім беру жүйесінің басты ... ... ... ... мен ... ұстануға қаншалықты бағытталғандығын
анықтайды. Бұл ... ... ... келісімінсіз денсаулығына зиян
келмейтіндігі туралы «өтем» екендігін көрсетеді [16-21].
«Салауатты өмір ... ... ... ... өз ... ... өмір, еңбек, демалыс, тұрмыс жағдайларын сауықтыру үшін ... ... ... ... ... ... ... оқу
сатыларында оқу-тәрбие үрдісінің сапасын
Сурет -1
көтереді, әрі тұлғаны дамытады, оның әртүрлі бағыттағы ... ... ... ... ... ... бірге медико -
гигиеналық технологиялары (МГТ), дене ... - ... ... ... (ЭДСТ) және өмір қауіпсіздігін қамтамасыз ететін
(ӨҢҚЕТ), олардың барлығы денсаулық сақтау технологияларына (ДСТ) ... тағы ... ... ... ... ... ұйымдастыру - педагогикалық технологияларына (ҰПТ) ... ... ... ... ... ... жағдайлардың алдын алу үшін оқу үрдісінің құрылымын
анықтаған технологиялар жатады.
- психологиялық - педагогикалық ... (ППТ) ... ... ... Оның ... бүкіл 45 минут барысындағы
ықпалы, оқу үрдісінің барлық ... ... ... сүйемелдеуі жатады.
- Оқу-тәрбие технологияларына (ОТТ) өз денсаулығына сауатты қамқорлық
жасауды үйрететін және ... ... ... ... өмір салтына ынталан-дыратын, зиянды
әдеттердің алдын алу, оқушының сабақтан тыс уақытын ұйымдастырушы -
тәрбие ... ... ... ... ... ... технологиялар жатады.
Мектептен тыс уақытта жүргізілетін, қазір сабақтан тыс жұмыс ретінде
айтылатын барлығынан ерекше екі топ бар:
- әлеуметтік ... және ... ... ... Олар ... ... денсаулығын қалыптастырушы және
шынықтырушы, ... ... ... ... ... ... ... тек оқушылар ғана емес, олардың ата - аналары,
педагогтар қатысатын әртүрлі ... - ... ... және ... ... ... ... емдеу-сауықтыру технологиялары (ЕСТ) медициналық - педагогикалық
білімдерді жинайды: оқушы денсаулығын ... ... ... ... дене шынықтыру.
Денсаулық сақтау технологияларының ... ... ... - педагогикалық диагностикасы мен ... ... ... ... Үнемі кері байланыс жасап ... ... ... ... ... ... ... денсаулық сақтау ортасы дегеніміз -
әлеуметтік-педагогикалық жағдайлардың, оқушының адаптациялық мүмкіндіктерін
жүзеге асыруға қажетті ... ... ... ... дамытуға әсер ететін факторлар жиынтығы.
1.2. Бастауыш мектептің оқу-тәрбие үрдісінде қолданылатын денсаулық ... ... ... ... сақтау, қажудың алдын алу мен
зорығуды болдырмау үшін, олардың еңбегі мен демалысын дұрыс ... шешу ... ... ... ... ... ... Ол үшін мектеп өмірінің негізгі жағдайларын ескеру қажет:
сабақтың ... оқу күні мен ... ... сабақтың
ұйымдастырылуы, сабақ кестесі, ... ... ... ... арнайы зерттеулер сабақтың 45-тан ұзақ болуының қажет
еместігін көрсетеді. Бірақ бастауыш сынып оқушылары ... ... ... ... ... ұзақтығы ауыр соғады. Жұмысқабілеттілік сызығы сабақтың
35 минутына дейін балалар жұмысының жылдамдығы мен нақтылығы бірқалыпты, ... 10 ... күрт ... ... Бұл адам ... ... шаршайтындығын түсіндіреді [7]. Педагогикалық бақылаулар сабақтың
соңғы 10 минутында балалардың жартысынан көбі мұғалімді тыңдамайтындығы мен
басқа шаруамен ... ... ... ... ... 35 ... орталық жүйке жүйесінің функционалдық жағдайын жақсартады ... ... ... ... оқу күні барысында ... ... ... ... келісімімен бастауыш сыныптардағы сабақ ұзақтығын
(әсіресе 1 - сыныптарда) 35 ... ... ... бар. ... көп жағдайда
мектеп ұйымдастыру қиыншылықтарына байланысты бұл ... ... Бала ... ... ... мектеп үшін бұл шешілмейтін
мәселе емес. Мысалы, 1 сыныптағыларды мектепке бейімдеу мақсатында алғашқы
2 айда (қыркүйек - қазан) 3 ... 30 ... ... ал ... 4
сабақ 30 минуттан, желтоқсаннан бастап 4 сабақ 35 ... етіп ... мен ... ... ... ... ... үлгерімі мен денсаулығының оң нәтижелері оқу ... ... ... ... қажет екендігін көрсетті. Күннің
бірінші жартысында сабақ ұзақтығы 45 минуттан 35 ... ... ... ... байланысты) қажет. Ал күннің екінші жартысында
(2 - кезекпен оқытылатын мектептерде) алғашқы сабақ 30 ... ... 45 ... етіп қоюға болады. Оқуды 6 жастан бастаған балалар
үшін қысқартылған (30 - 35 ... ... аса ... ... ... мектептерде 5 күндік оқуға ... бір ... ... ... саны ... ал ... ... 40
минуттан болды. Бұл дұрыс шешім, ... ... ... ... ... 1 - сыныптар үшін 40 минут өте ұзақ [5].
Бәрімізге белгілі 1- ... ... ... мектепке
бейімделетін өтпелі уақытты кешеді, маңыздысы оның аса күрт ... ... ... ... ... балалар бақшаның дайындық топтарында 2-3 сабақты 25
минуттық ұзақтықпен оқиды. Арада бірнеше ай ғана ... ... ... 35, ... ... 45 ... сабақ үлкен ауыртпалық болып
есептеледі. Бұндай оқу күні 1-сынып оқушылары үшін әсіресе ... ... ... ... ... 30-35 ... ... өзінде оқушылар
қажетті деңгейді меңгереді, ал 45 минуттық төрт сабақ (әсіресе І ... 6 ... ғана ... 7 жасар балалар үшін де ауырлық
жасайды.
Сондай-ақ, ... үшін төрт ... өте ... ... ... 4-
ші сабақтағы жұмыс жылдамдығы 1-сабақпен салыстырғанда 1,6 есе, жұмыстың
орындалу нақтылығы 2,6 есе төмен. Оның ... 1-3 ... ... ... ... түссе, 4-ші сабақта күрт, секірмелі төмендеу
байқалады. Бұл «секіру» критикалық нүкте ретінде ... ... ... ... көрсетеді. Бұл әсіресе апта соңындағы 4 сабақта айқын
байқалады [5].
Демек қазіргі міндет аз ... ... ... оқу материалын игерту
қажет. Бұл міндетті шешудің бірнеше бағыттары бар. ... ... ... ... ... жаңа ... мен ... Екіншіден, мектептің оқу уақытын ұзарту, ол ... ... ... ... ... ... береді. Үшіншіден, мектептің кәсіби
бағыты ... ... ... ... яғни ... қажетті
пәндерді ғана оқыту арқылы, сабақ жүктемесін азайту. Сонда оқу сағатының
санын көбейту ... көп ... ... деу бала ... ... келмейді және тиімсіз.
Ал оқытудың жаңа құралдары мен әдістеріне ... ... ... болуы шарт, яғни оқушы денсаулығына зияны болмауы керек. Бүгінгі
күні педагогикада дамыту және ... ... көп, ... ... ... ... ұстана бермейді. Мысалы, ... ... ... ... ... оқу ... ... жеткізуге бағытталған.
Л.В.Занковтың дамыта оқыту жүйесінің мақсаты - тұлғалық ... ... ... бір-біріне кедергі келтірмейтін, керісінше бірін-бірі
толықтыратын, жетілдіретін бірнеше оқыту технологиялары бар. ... ... ... жиі кездесетін - дәстүрлі және дамыта ... ... ... негізі ерекшелігі авторлық педагогикаға
негізделген, мектепті «білім» ... ... Ол өз ... көпшілігін оқу күнінің соңында, не оқу жылының соңында жаппай
зорығуына әкеп соқтырады [16].
Ал дамыта оқыту ... ... мен ... ... ... оқып
үйренеді, бұндай оқыту өз кезегінде оқушы дамуын қамтамасыз ... мен ... ... оқыту технологиясы, дәстүрлі
оқытуға қарағанда, денсаулық сақтау педагогикасы ... ... ойын ... ... ұйымдастырылған жағдайда,
белгілі ережелерге сай іс-әрекеттерге сүйеніп, оқушының жасына ... ... ... мен ... ... оқу әрекетіне ауысады.
Оқушының мектепке келгендегі оқуға деген қызығушылығын пайдалана
отырып, оқу ... ... ... зор, ... бала қызыққан
нәрсесін тез игереді.
Оқу әрекеті дұрыс ұйымдастырылғанда ғана (мектептің сабақ режимі
қатаң ... ... ... ... баланың жұмыс қабілеттілігін
ескере отырып ретпен қойғанда, ... ... ... гигиеналық
талаптарды орындау, жағымды эмоциялық дем беру, т.б.) ... ... ... бірі - ... жоғары жұмыс қабілеттілігін
сақтау мен қажуын болдырмауды шешуге болады. Қазіргі мектеп ... ... мен ... ғана ... ... ... ... талап етеді, ол өз кезегінде үлкен жұмыс қабілеттілікті
қажет етеді.
Ал ақыл-ой ... деп ... ... және ұзақ ... белгілі
бір ақыл-ой әрекетін өз жасына ... ... аз ... алу ... Ол ... табысты оқытудың негізгі маңызды шарты.
Бастауыш сынып оқушыларында ... ... ... ... ... әсіресе ол инновациялық бағдарламаларды оқыту кезінде ... бұл ... ... тән ... ... ... байқағанымыздай,
әсіресе бастауыш сынып оқушыларында қажу тез ... ... ... ... Сондай-ақ төменгі сынып оқушыларының ақыл-ой
қабілеттілігіне олардың физикалық дамуы мен ... ... әсер ... жастан мектепке келгендердің 39%-да құжаттағы жастан биологиялық
жасының кешігуі байқалады. Баланың 6-7 ... ... оның ... ... мен ... көрсетпейді. Керісінше бұл
кезеңде балалардың дамуының ауытқулары мен ... ... ... ... ... Балалардың 90%-ның жұмысқабілеттілігі төмен болуы
себепті сабақта пассив болады. Олардың оқуға деген қызығушылығы төмен, ақыл-
ойды ... ... ... ... ... ... ... деңгейін көтеру үшін бастауыш сынып оқушыларының
сабағын ұйымдастыру жағдайын үнемі өзгерту, ... ... ... оқу ... игеруді ойын түрінде өткізіп отыру қажет. Мазмұны
әртүрлі қозғалыс ойындары арқылы, ... ... ... ... ... әсер ... оның денсаулығын шынықтыруға, физикалық
жетілдіруге болады. ... ... ... ... жеке ... ... олардың ақыл-ой қабілеттілігін көтеруге ... бір ... ... ... ... 2 ... ... 800-1200 сағаттың арасы, ІІ тип 1600-1800 сағат ... ... ... байқауға болады.
Осыған орай сағат 1200 –ден соң жұмыс қабілеттілік төмендейді. Оның ... ... ... бір ... ... ең ... уақыт 9
– ден 12-нің арасы болады. Бір ... ... ... ол әртүрлі болып
тұрады.
Адамның жұмысты бастауға кірісу кезі ену фазасы деп ... Бұл ... ... ... ... ... көтеріле бастайды. Ересектерге
қарағанда балаларда ену фазасы қысқа болады, ол ... ... ... қызметінің тез қозуымен түсіндіріледі. 80% балаларда ол 2-7
минутқа созылады. Одан соң жұмысқабілеттілік бір ... ... ... 20 ... соң ... ... ... сабақтың алғашқы 7
минутынан соң, жаңа материалды игерту жұмыстары ... ... ... ... ... ... сынып оқушыларының белсенді
зейінділік көрсететін уақыты 15-17 минут деп анықталады. Сол ... ... ... 15-20 ... соң, 7 ... 20-25 ... соң ... алаңдап, олардың зейіні төмендейді. Сабақтың соңғы 5-10 ... ... ... ... сол ... ... секіру» деп
аталады. Осыған ... ... оқу ... ... ... ... ғалымдар өз еңбектерінде атап кетеді [28].
Бір күндегі жұмысқабілеттілік динамикасына талдау жасайтын болсақ, 1-ші
сабақ аса өнімді ... ... ол ену ... ... ал 2-3 сабақтар
оптималды жұмыс қабілеттілік кезеңге ... ... ... өте өнімді
жұмыс жасайды. 4-сабақ жұмыс қабілеттіліктің төмендеген кезеңіне тап
болады, сондықтан ... ... Ал оқу күні мен ... ... сабақ кестесінің түзілуіне қойылатын физиологиялық-гигиеналық
талаптарға байланысты. Сабақ кестесін құру ... ... ... қиындығы ескерілу қажет. Пәндердің қиындық шкаласын пайдалана
отырып деңгейлеу қажет. ... ең ... ... ... байқалған, сондықтан дүйсенбі және сенбі күндері оңай ... ... ... ... ... бір күн ... ғана ... түспейді,
апта күндерінде де өзгерісі болады. 6 жасынан оқуға келгендердің апталық
динамикасы оқу ... ... ... ... ... ... бастауыш сынып оқушылары апта ортасында жеңілдетілген ... ... ... ... ... ... көңіл-күйлері
бұзылады. Жоғары жұмыс қабілеттілікті сақтау үшін сабақтың ұзақтығы мен
оқушы әрекетінің әртүрлі ... ... ... ... [29]. ... ... монотонно өтсе, соғұрлым балалар тез қажиды. Әсіресе бұл бастауыш
сынып оқушыларына тән. Бұдан ... ... ... ... ... ... ... оқыту, яғни көрнекілік арқылы оқытуды қолдану қажет.
Оқушының оптималды ... ... ... ... үшін ... монологы түрінде емес, оқытудың техникалық құралдарын (ОТҚ)
қолданып, оқушымен мұғалімнің сұхбаты түрінде өткізу ... ... ... бір ... екінші түріне көшіп отыру оқушылардың қажуын
ұмыттырады.
Сабақ кестесін түзу ... ... күн және ... жұмыс қабілеттілік
динамикасын ескере отырып, жұмыс қабілеттілік жоғары ... ... ... қиын ... ал төмендейтін сағат пен күндерде оңай пәндерді қою
керек. Әрине, қиын-жеңіл екендігі оқушының қабілеті мен икемділігіне, оның
пәнді қалай ... ... да ... ... ... ... кәсіби шеберлігіне де баланысты. ... ... - ... ... пікір субъективті болып шығады [30].
Дегенмен көптеген зерттеулерде пәннің ... ... ... ... оқу мен жазу сабақтары арифметикаға қарағанда қиын
екендігін көрсетті, ол оқушылардан ... бір ... ... көрсетеді. Ең жеңіл сабақтарға дене шынықтыру, еңбек, бейнелеу
өнері, музыка сабақтары екендігі анықталған.
Егерде оқушының еңбегі мен ... ... ... ... ... ... ... жоғары болады. Демалыс ретінде сабақ арасында
үзілістер қойылған. ... ... мен ... ... ... ... ... қалуға болады.
Демалыстың 2 фазасы белгілі: а/ жоғалған жұмыс қабілеттілікті толтыру, ... ... Бұл ... ... ... үшін ... шаршауына
байланысты уақыт берілу қажет. Физиолог, медик, ... ... ... 45 минут сабақтан соң 10 ... ... ... ... 10 минуттан кем болмауы қадағалану қажет. ... ... да ... ... мектеп жағдайында денсаулық сақтау технологияларын падалану
мүмкіндіктері
2.1. Сыныптан тыс жұмыстарды ұйымдастыруда денсаулық сақтау технологияларын
қолдану ... ... ... ... ... ... ... мен
әдістемелерге балама бола алмайды. Оның басқа педагогикалық жүйелер мен
бағыттардан айырмашылығы – ... мен ... ... ... ... ... ... сақтау технологиясы, тұлғалыққа
бағытталған педагогика және де т.б. ... беру ... ... ... ... ... ... [16].
Сыныптан тыс жұмыстарға тән нәрсе – оқушылар өз сұранысы мен қызығушылығы
бойынша ерікті, саналы, белсенді ... ... ... ... ... тыс ... оқушылардың өздері ұйымдастыратын болса, ... оны ... ... ... төменгі сынып оқушыларының сыныптан тыс іс-шараларына
оқушының және ұжымның әрекетінің әр түрлі формаларын жатқызады. Сыныптан
тыс ... ...... жеке қызығушылығы мен сұранысы негізінде
орындалатын мақсатшылық. Бірақ жұмыс барысында педагог ... ... ... қоғамдық мәні бар негіз береді, оның негізінде тұлғалық
мәнін сезінеді және қабылдайды.
Сыныптан тыс әрекеттер үрдісінің мазмұны денсаулық ... ... ... оны ұйымдастыру тәсілдері, төменгі сынып оқушыларының ... ... ... ... ... негізінде
құрылады. Зерттеу барысында үрдістің осындай ерекшеліктері мен баланың
салауатты өмір салтын ... ... ... ... ... оқушыларының сыныптан тыс жұмыстарының қызметтерін анықтадық:
– когинтивті – оқушының ... ... мен ... бағытындағы
түсініктерін кеңейту және терең білдіру; салауатты өмір ... мен ... ... ... өмір ... өзі ... туралы, денсаулықты нығайтудың халықтық тәсілдері туралы,
зиянды әдеттердің (алкоголь, есірткі заттар, ... ... ... ... ... ...... денсаулық сақтау мен нығайту, салауатты өмір ... ... ... т.б. бағыттарда танымдық қызығушылығын
дамыту.
– Бекітуші – денсаулықты сақтау және ... ... ... тереңдету
және кеңейту, оқу үрдісі барысында қалыптасқан білік пен ... ... ...... барлығымызға белгілі аспектілеріне
сәйкес әрекетімізге өз белгімізше білік пен дағдыны қалыптастыру; ... ... ... өзін өзі оқыту мен тәрбиелеудің білік пен
дағдыларын дамыту;
– тәрбиелеуші – оқушының өз денсаулығы мен ... ... ... ... мәселелеріне өзіндік көзқарасын қалыптастыру, өз мүмкіндігі мен
қабілеттеріне балама баға беру, адамгершілік сапаларын, ... ... ... және т.б.
– Практикалық-іс-әрекеттік – денсаулықты сақтау мен нығайтудың теориялық
білімдерін ғана ... ... ... ... ... ... жүзеге асыра білуі керек.
Төменгі сынып оқушыларының сыныптан тыс ... ... ... кешенді жүзеге асыру оны сауатты ұйымдастыра білуге ... ... ... педагогикалық әрекеттерінен тұрады: диагностика
мақсаткерлік, жоспарлау, жобалау, басқару, бақылау, ... ... ... ... мен нығайту бағытындағы жұмыстарын ... ... ... ... керек [16].
1. Дәстүрлі стратегия. Мұнда ... ... ... ... ... ... ал ... олардың тек
шешімдері мен нұсқауларын орындайды. ... ... ... ... зиянды әсері мен денсаулық сақтау мекемелерінің қаржылық
мүмкіндіктерінің төмендігі аса нәтиже бере қоймайды.
2. Нүктелік стратегия жұмыстың жүргізіліп жатқандығынан әсер ... ... ... ... ... ... фитобарларды ашу,
психологиялық жүктемені азайту бөлмесі, бірнеше стендтер, "Денсаулық
күні" мен "Денсаулық мерекесін" ... ... ... ... т.б. ... тәтижесі де мардымсыз және тұрақты емес.
3. Мектептің денсаулық сақтау кеңестігін қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... жүргізу керек.
1-қадам. Бұл жобамен жұмыс істеуге шет білдірген (5-10 ... ... ... тобын құру. Оның құрамына мұғалімдер, мектеп мамандары,
ғылыми ұйымдар өкілдері, ата-аналар кіруіне болады.
2-қадам. ... ... ... ... ... мен ... қорды
бағалау (материалдық-қаржылық, кадр құрамы, ұйымдастырушылық, ақпараттық)
3-қадам. Жобаны жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ету. Ғылыми орталықтармен серіктесіп жасау ... ... ... ... ... ... ... белсенді
ету.
4-қадам. Жобаның жұмыс нұсқасын жасау және ... ... ... ... ... ... ... жасау. Жобаға қатысушылардың
міндеттері мен жауапты бағыттарды бөліп беру.
5-қадам. Оқушы денсаулық жағдайы мен ... ... әсер ... ... ... жасау. Оқушының жеке көрсеткіші
картасын құрастыру.
6-қадам. Оқушылардың денсаулық ... ... мен ... факторлар
құрылымына талдау жасау. Келесі кезеңде мектептің ... ... ... ... ... ескеру.
Бастауыш мектепке денсаулық сақтау технологиясын ендіру жағдайын бағалаудың
бірнеше индикаторларын ... ... ... ... мен ... ... нәтижесін
жасау.
2. Оқушылардың мектепке келу ынтасының болуы – өте ақпараттық көрсеткіш,
олай дейтін ... бұл ... ... ... ... ... ... Оқушының оқу жүктемесінің көлемі – сабақтар саны мен үй тапсырмасына
бөлінетін уақытты
4. Зиянды әдеттерге бейім оқушылар саны.
5. ... ... ... – оқушының денсаулығына деген қамқорлық
қарапайым гигиеналық талаптарды орындаудан ... Дене ... ... ... және ... даму мен ... үнемі
және шын көңілмен айналысуға сұранысы.
7. Сабақ біткеннен кейінгі ... ... ... 2/3 ... бос бола ... ... жұмыс жүргізіледі ме.
8. Төменгі сынып оқушыларының белсенділігі мен қызығушылығы, денсаулық
тақырыбындағы іс-шараларға қатысуы. Есеп үшін ... ... ... зиян ... ... ... жасалған әрекет пен сөздерге
сенбейді.
9. Педагогикалық ұжымның психологиялық ... Бір ғана ... ... мұғалім жұмысы басқа мұғалімдер қолдамаса жүзеге аспайды. Оны
мұғалімдер бөлмесі мен педкеңеске қатысу ... ... ... болады.
10. Сабақтан шыққан оқушы түрі (әсіресе күннің ортасында): оқу жүктемесімен
бастырылған, мұғалімнің авторитарлық ... ... ... ... ... ... көтеріңкі көңіл күймен дайындығын
көрсетеді.
11. Оқушының ... және ... ... ... ... ... бір-біріне көмек беруге дайын болу, т.б.
12. Оқушылардың ата-аналарының мектепке қарым-қатынасы: олар ... ... ғана ... ме, әлде мектеп өміріне өз еркімен белсенді
араласады ма.
Педагогикалық қауымдастық оқушы денсаулығына дәрігерден гөрі мұғалім үлкен
ықпал ... ... ... ... ... ... атқаруын
емес, психологиялық-педагогикалық технологияны үйрету қажет.
Төменгі сынып оқушылары үшін ...... ... мен
мұғалімдерінің әрекеті, педагогикалық іс-шаралардың жүйелігі мен тұтастығы
үлкен әсер ... Сол ... ... ... оқушыларының сыныптан тыс
жұмыстары мына бағытта жүргізілуі қажет: ... ... ... ... ... да ... кезекте сынып жетекшісі мен ата-аналар – баланың
қызығушылығы мен жас ерекшеліктерін ескеріп, оның ... және ... ... ... жасау, қорғау қажет. Сынып жетекшісі барлық балалардың
физикалық дамуы туралы білу ... ал ... мен ... өз
денсаулығындағы күдікті жағдайлар болса ол ... ... айту ... тек ... ғана емес, оның тұлға болып қалыптасуына ... ... ... ... ... олармен жеке жұмыс жасау болып саналады.
Неліктен бірінші кезекке баланың физикалық және ... ... ... ... ... ... дені сау балалар 14% - ды, 50%
- ның денсаулығында ауытқу ... 35% ... ... ... белгілі. Невроздық оқушылардың 20%-да кездеседі, ... ... жыл ... бар ... ... ... ... сау болуы
мен болмауы оның жұмысқабілеті мен танымдық белсенділігіне әсер етеді.
Мысалы, бала бас ауруына мазасызданады, оның барлық ... ... ... ол ... көруі нашарлап жатқанын білмейді.Ал басқа біреулер
үнемі мазасыз, қызба, тиянақтылық жоқ. Медиктердің анықтауы бойынша, ... 70% ас ... ... ... ... ұйқының бұзылуына
байланысты екендігі белгілі болған. Егер ... ... ... тию ... бар болса, ол оның ұйқы безі, бүйрек үсті безі, ішкі ... ... бар ... ... ... сынып жетекшінің жұмыстары:
1. «Денсаулық» бағдарламасы бойынша балаларды ақпараттандыру.
2. Бұл жұмысқа дене шынықтыру мұғалімдерімен ... ... ... ... ... ... ... бағытталған
сыныптық іс- шараларды дайындау және өткізу.
Сынып жетекшілерінің жұмысының екінші бағыты – тілдесу. ... ... ... адамзаттық құндылықтарды түсінуге әкеледі. Бұл ... ... ... ... ... қалыптасады және оқушы үшін
үйреншікті болуы керек.
1. Ең жоғары құндылық – адам өмірі. Оны ешкімде жоюға құқығы жоқ.
2. ... ... ... ... бауырларың және жақын адамды және
олардың сенің ... ... ... өзін-өзі түсіну құқығы, өзінің «келісетін» және
«келіспейтін» тұстары, ... ... бере ... ... ... мәдени құндылықтары, олардың адамның дамуы ... ... ... өз өміріндегі қажеттілігі мен маңызын
түсінуді қалыптастыру.
Жалпы адамзаттық құндылықтардың ... ... мен ... ... мәселелерді шешуге көмегі қандай? Олардың ең ... – адам ... ... адам ... ... ... ... үшінші бағыттағы жұмысы – баланың танымдық іс-
әрекеті. Бұл кезеңде сынып жетекшісінін міндеті барлық пән ... ... ... ... ... ... мәселені шешу үшін: ата-анамен бірлесе отырып, ... ... мен ... ... ... ... тактикасын жасау
керек; оқушының танымдық қызығушылығы мен танымын кеңейтетін іс-шаралар
өткізу;
Әр оқушы мен ... ... оқу ... ... ... ... консимумдар өткізу; оқушының оқу біліктері мен
мүмкіндіктерін ... ... ... ... ... 4 ... ... оқушы өсіп, қалыптасып,
тәрбиелейтін жанұя. Сынып жетекші оқушыны тәрбиелей отырып, оның жанұялық
тәрбиелеуге әсер ... ... ... Педагог оқушының жанұясының
материалдық жағдайы мен өмір сүру әдебін білу керек. Керекті ... ... ... оның ... ... ... ... мектепте өтетін жиындарда, кеңес, әңгімелесулерде, психологиялық-
педагогиқалық ақпараттандыру, ата-ана мен балалардың бос уақыттарын ... ... қиын ... ... қызығушылығы мен
құқықтарын қорғау.
2.2. Денсаулығын сақтау технологияларын қолдану арқылы оқу-тәрбие ... ... ... зерттеу.
Денсаулық сақтау технологияларын қолданылуын зерттеу мақсатында
Шымкент қаласының N38 ... ... ... талданды. Оқушының
денсаулық жағдайы бақылауға алынды.
Мектептің оқу жоспарлары, оқу пәндерінің ... ... ... тәртібі, оқушының денсаулық паспортын психологтардың
бақылауы, медициналық тексеру протоколдары, ... ... ... ... қан ... ... ... және төменгі деңгейдегі дәлдікпен тіркелетін қорытындылар ғана
мониторинтке объективті сипат береді. ... ... ... оқу
үлгерімінің, тәрбиелік деңгейлері, тұлғаның ... ... ... ... ... әлеуметтік бейімдеушілік
жатады.
Оқыту тұтас біріккен оқыту мазмұны (білік, білім, дағды), оқу-
танымдық және ... ... ... ... ... үрдістің
қатысушыларының оқу және кәсіби әрекетке мотивті - құндылықты қарым-
қатынасы.
Оқыту тәрбиелік ... оның өзін ... орта мен ... ... ала ... ... ... Мектептің оқу жүйесінің
нәтижелігін көрсететін оқытудың тұғалық және интелектуалдық дамуының
деңгейін бағалаудың ... мен ... ... келесі жағдайларды
ескеру қажет: психологиялық үрдістің даму деңгейі, психологиялық денсаулық,
әлеуметтендіру, физиологиялық және соматикалық жағдайы, сабақ пен ... ... ... ... пен ... көрсетуі.
Мектептің оқу жүйесінің жетістігін қамтамасыз ететін ... ... ол ... жеке және ... ... ... денсаулығын сақтау мен нығайтуға және ... ... ... ... оқу ... жүйесінің тиімділігі.
Баланың денсаулығын сақтауға үлкен себепші оның мектептегі психо-
педагогикалық ортасы болады. Бұл ... сөз, ... ... мен ... бағытталған ортасы мен жаңа технологиялар мен оқытуды кіріктіру
тәй-тәй, шеберхана арқылы баланың өз құрбыларымен толыққанды қарым-қатынас
жасауына ... ... ... ... ... ... ... оқу-үрдісінің барысында бала дамуын жүзеге асыратынпедагог
пен оқушының бірлескен әрекеті арқылы жүргізіледі. Бұл принципке ... ... мен ... дамыта оқытуын, ойын
технологияларын жатқызуға болады.
Оқушы ағзасының функционалдық пен оның ... ... ... күйі ... ... ... ... құрылымында іс-әрекетінің әр
түрі мен оның ұзақтығы мен ... ... ... ... ... ... ... ең көп тарағаны 4 ... ... үй ... ... жаңа ... ... және үйге ... екен.
Бұл бірақ оқушының танымдық белсенділігін артыра қоймайды және оның ... ете ... ... ... ... ... ... болу қажет,
себебі әр пәнде әрекет түрлері әр түрлі сондықтан құрылымы да әр ... ... ... жоғары жұмыс қабілетін сақтауға іс-әрекетінің ... ... ... ... ... ... қойсақ көмектескен болар
еді. Сабақ неғұрлым біртекті, монотонды болса, соғұрлым оқушылардың қажуы
жылдам болады. Бірінші ... ... ... ... ... жылдам
болады. Оның үстіне бастауыш сыныпта оқыту ... ... яғни ... ... гөрі бірінші сигнал жүйесін көбірек пайдалану қажет. Бұған
қажеттісі оқытудың ... ... ... ... ... ... ... жұмыс қабілеттіліктің оптималды кезеңін ұзартады.
Сондай-ақ оқушы мен ... ... ... ... да ... іс-әрекеттің бір түрінен бір түріне ... өзі де ... ... ... тоқсаны т.б. бойы ... ... ... ... ... ... құрылуына байланысты. Бірақ, бұны мектепте
жүзеге асыру ең қиын жұмыстардың бірі.
Қоршаған ортаның гигиеналық талаптарын ... ... ... оқушыларға гигиеналық білім беруден батсалады. Денсаулықты сақтау
мен адамның жұмыс қабілетін сақтауда ... таза ... ... ... ... ... ... өзгерісі ағзадағы үлкен бұзылыстарға: дененің
ысып ... мен ... ... ... ... мен ... ... жұмыс қабілетінің төмендеуіне алып келеді. Ауаның физикалық-
химиялық, биологиялық қасиеттерінің жиынтығы микроклиматты ... ... ... ... 5-6 ... жүретінін ескерсек, ауаның оптималды
микроклиматын сақтау керекті мұғалімдерге медқызметкерлерге, әкімшілікке,
техникалық қызметкерлерге жүктеледі.
Ауаның физикалық ... ... ... ... мен ... әсер ... температурада, салыстырмалы ылғалдылық,
қозғалыс жылдамдылығы.
Сыныптағы температура мен ... ... ... жағдайдан
жоғарлауы оқушының терморегуляторлық процестерінің қажуы мен ... ... ... соғады. Осы себепті де температура мен
ауаның ылғалдылығын ... ... ... керек. Әрбір сынып пен кабинеттер
термометр мен ... ... ... ... ... ... пен үйде ... ауа-жылу режимін ұстау, денсаулық пен жұмыс
қабілеттілікті сақтау маңызды ... ... ... баға беруде: физикалық қасиетін, ауадағы
механикалық қоспаларды, бактериялық ластануды ескереміз.
Кабинеттің микроклиматын сақтауға бөлме өсімдіктері көмектеседі. ... ... ... ... ... өттегі бөледі.
Зерттеу нәтижесі бойынша, кабинеттің әрбір 1м3 да 1 ... ... ... 3 өсімдіктен) болса, 27-30 оқушыға қажетті қалыпты ... ... ... ... ... ... шығатын әр
түрлі иістердің де адамның физиологиялық күйіне әсерін білу керек.
Бастауыш ... ... үшін дене ... ... ... ... ... жаттығуларды үнемі орындауға түркіні қалыптастыру мен
тәуліктік қозғалыс ... ... ... ... ... ... дене ... – сауықтыру технологияларын қолдану,
сондай-ақ дене тәрбиесі сабағы арқылы, спорттық іс-шаралар, әр ... ... дене ... ... ... т.б. яғни
дене тәрбиесі құралдарымен денсаулық сақтауды ұйымдастыру.
Оқушының тәуліктік қимыл белсенділігін негізге алып, оқушының қимыл
белсенділіі режимі жасалды. Оған дене ... ... ... ... үзілісіндегі қозғалыс ойындары, денсаулық сағаты, сабақ уақытындағы
физкульпаузалар, дене ... ... ... айналысу, демалыс күнгі
клубтар, спорт секциялары, денсаулық ... ... ... ... ... т.б. ... ... бойынша, сабақ кезіндегі физкультпауза оқушылар 150-
200 қозғалыс жасайды, кейбір жағдайда бұл тәуліктік қозғалыстың 6% құрайды.
Кіші үзілістердегі ойындарда 300-ден 600-ге ... ... ... ал
денсаулық сағатында 600-ден 1200-ге дейін қозғалыс жасайды. Нәтижеде бір
күндегі қозғалыс балалар мен ... ... әсер ... ... ... ... ... үшін дәрігер бақылауында болу
керек. ... ... ... ... ерекшеліктерін зерттеу, оқу
жағдайы, пайдалы және зиянды әдеттерге қарым-қатынасы, денсаулыққа зиянды
әсер ететін факторлар, ... ... жеке ... ... ... өз ... қарым-қатынасы, ауруларына деген
көзқарасы, дене тәрбиесі мен спортқа ... ... ... ... ... ... қатынасын білу үшін ... ... оған 77 ... (1-3 сынып) қатысты.
Зерттеу нәтижесі бойынша 84% оқушының дене тәрбиесі мен ... ... ... ойын түріндегі спортпен 27%-ы, шығыс күресін 16%, және ауыр
атлетикаға 16%-ы қызығатындығы анықталды. ... 33% ... ... ... міндетті болғаны үшін қатысады, 31% дені сау, сымбатты болу
үшін, 26% балаға қозғалысты ... ... 12% ... ... қалыптастыру үшін, 3% дене тәрбиесі сабағында жаңа ... ... деп ... берген.
Диагностикалық әдіс нәтижесі жеке қорытынды жасау, анықталған
кемшіліктерді ... ... ал ... дене ... сабағын оқытуды
толығымен қайта қарауды қажет етеді.
Мысалы, дене тәрбиесі сабағының ... ... ... ... қолданылады.
Бұл кешенде биологиялық белсенді нүктелерге нүктелік массаж
элементтері, ... ... ... ... ... ... орындалуы қарапайым, мамандардың айтуы бойынша денсаулықты
нығайтуда тиімді болып табылады. ... ... ... зейінін
жинақтауға көмектеседі, алдағы орындайтын жұмысқа дайындайды. Жаттығуды
барлық оқушылар бір мезгілде орындайды,арнайы ... ... ... ... ... дағдысына қарай 2-7 минутқа ғана созылады.
Бұл кешенді үнемі орындау арқылы суық тиетін ... ... ... ... ... ... меңгерткеннен соң оны үй ... ... ... Дене ... ... бұл ... ... таныстырып қойса, оның орындалуын бақылайды, ... ... да ... ... ... ... ... өткізу құрастырылған.
Қалыпты қозғалыстың қажеттілігін біле отырып, денсаулықтың бастапқы күйі
мен оның ... ... ... мен жүйелігін ескеру қажет. 1-4
сыныптардың сабақ кестесіне дене шынықтыру ... 48 ... ... ... қойылады. Сауықтыру эффектісі ең жоғары аэробты сипаттағы циклді
жаттығулар: жүрек-қантамыр мен тынысалу ... ... ... ... ... мен ... ... екендігі дәлелденген.
Бұдан өзге бастауыш сатыда күнделікті сабақтың алғашқы 20 минутында
денсаулық сағатын ... ... Оған ... секіруге және
кедергілерге арналған жаттығулар енгізілген. Таңертеңгілік жаттығулардың
гигиеналық және тәрбиелік ... біле ... ... ұйқыдан соң
сергітетін, өмір тонусын көтеретін, тынысалу мен қанайналысын ... ... ... ... ... біз жаттығулар кешенін
жасадық. Онда баланың жас, жыныс және физикалық дайындығы мен ... ... ... ... бірге орындап, бала үшін
гигиеналық норма ... ... ... болу ... ... ... 10-15 минутқа ғана созылады. Соңынан су процедурасын: ысқылау, су
құю немесе душ қабылдау керек.
Ата-аналар, оқушылар мен педагогтарға жүргізілген сауалнама ... ... ... бала ... күш ... ... ... күшейтеді, сымбатын жақсартады, бала аса епті
бола бастайтынын көрсетеді.
Дене тәрбиесі сабағында оқушының ... және ... ... ... оң ... фон жасау үшін, ойындар, әзілдер,
әр түрлі әрекетке көшу, музыка сияқты құралдарды апробациядан өткіздік.
Оқу үрдісінің денсаулық сақтау ... құру ... ... ... ... мұғалім-оқушы-ата-ана
қатынасын гуманизациялау арқылы жүзеге асады. Жеке–тұлғалыққа бағытталған
білім беруге өтуде оқушының адами ... ... мен ... мектептің ең бірінші мәселесі болып ... Бұл ... ... ... яғни өзінің психикалық және физикалық
денсаулығын сақтау ... ... ... мен ... ... ... ертеден келе жатқан
мәселесі. Баланы оқытуды мектеп өзі жүзеге асыра ... ... ... ... қиын. Бұл денсаулық мәселесінеде қатысты. Оның
мынадай екі ерекшелігі бар. Біріншісі, салауатты өмір салты, ... ... ... – ата-ана үшін ең мағызды фактор болып саналады. Сол
себепті де ... ... ... ... ... ата-аналары
қатысу керек.
Біздің жүргізген зерттеуіміз ... ... 26% ... 49,4%-і орта және ... ... 24,6%-ы ... орта білімді
болды. Оқушылардың 67,4%-ы олардың ... ... мен ... ... ... ... тәрбие алуда. Ата-аналарға жүргізілген сауалнама
бойынша, ... 48%-ы ... ... ... ... дамуы мен өсуіне,
денсаулығын сақтауға оңтайлы жағдай жасауын, 37%-ы ... ... ... 25%-ы баласының стандартты деңгейде білім алуын
күтетіндігін білдірген.
Салауатты өмір сүрудің ... бірі ... ... болуы.
Физикалық денсаулықты сақтау үшін психикалық шынығу қажет, оның мәні өмір
қуанышында. Педагогикада оқушыны ... ... ... тудыратын тетік
ретінде қарастырылады. Оқушыны мадақтау арқылы оның ... ... ... ... ... ... керісінше жазалау арқыла кері әсер
алуымыз ... ... ... сабақтарға ену арқылы байқағанымыз жаңа
технологияларды қолдану, сабақтың сергіту сәттері оқушылардың бір-бірімен
қарым-қатынас ... мен ... ... ... ... ... және
сенім пайда болуына әсер ететінін байқадық.
Денсаулық сақтаушы психологияларды оқу ... ... ... ... ол ... эмоциялық фон мен кикілжің жағдайды болдырмау
арқылы ... ... ... ... ... ... ... тудыру үшін оның алғашқы сәтте көңіл күйін музыка терапия, ... мен ... ... ... ... ... біздің эксперимент барысында жоғарыда келтірілген өзекті
мәселелер бойынша №38 мектептің бастауыш сатыдағы педұжымы бала ... ... ... 3 ... ... ... Оқыту жүйесін психологиялық-педагогикалық жағымды орта құруға
негіздеу (баланың физикалық белсенділігіне ... ... ... ... ... ... Техника қауіпсіздігі ережелерін сақтау.
3. Әлеуметтік қорғалған тұлға дамуын қамтамасыз ететін орта құру ... ... ... ету, медициналық, оқу үрдісін
ұйымдастыру, сабақ және сабақтан тыс жұмыстар, каникул күндерінде демалысын
ұйымдастыру, т.б.)
Сонымен, ... ... ... яғни денсаулық сақтаушы жағымды
психологиялық және педагогикалық орта құру үшін, апталық ... ... ... дұрыс ойластыру қажет. Екінші фактор балалардың физикалық
белсенділігін ойластыру. Мектепте ... 3 рет ... ... ... 50%-ы ... ... ... өтеді. Сондай-ақ
сабақтарда физминуткалар, ... алу ... ... ... ... ... үнемі жүргізіліп отырылды. Сабақ арасындағы
үзілістерде қозғалыс ойындары ұйымдастырылды.
Сонымен бірге ... ... ... ... офтальмологымен
кеңесе отырып, 4 жылға арналған оқушылардың көру ... ... алу мен ... арқылы миопатияның алдын алу практикалық
бағдарламасын жасады.
Қорыта келгенде, ... ... ... ... бірлескен
шығармашылық іс-әрекетін ұйымдастырудың әр түрлі тәсілдері – ... ... ... құру мен ... ... ... үйлесімді дамуын қалыптастыруды қамтамасыз етуге алып келеді.
Қорытынды
Бала ... – ең ... ... құндылық. Бүгін мектеп
партасында отырған балалар, он жылдан соңғы ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
Басқарудың жобалау технологиясы жалпыға білім ... ... ... ... ... орта ... жасауға мүмкіндік береді.
Қазіргі қалыптасқан әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... ... тым қарқынды және
ағзаның психологиялық, физиологиялық шығынның ... ... ... және ... ... ... ... дамуының табиғи
логикасын ескеру негізінде ғана мүмкін. Егер оқытуды ... пен ... ... ... ... жүріп отыратын үрдісі десек,
оның негізгі «байланысқа» түсіруші ... ... ... ... ... ... тұлғаға дидактикалық әсер ететін, ішкі дүниесінің ... оның мәні ... ... ... мен ... негізінде тұлғада психологиялық жаңарулар жүзеге асады.
Бастауыш мектепте ... ... ... ... кез ... ... ... білімдері қалыптасатындығын ескере отырып, ал бастауыш
сынып оқушысы – бірте-бірте қалыптасып келе жатқан тұлға ретінде, ... ... ... ... өз ... мен мінез-құлық стимулын
қалыптастыру арқылы өзі ... және ... ... ... ... сүру әдеті пайда болады.
Оқушының тұлға болып қалыптасуына өзінен үлкендермен (мұғалімдер), өз
қатарларымен (сыныптастары), әрекеттің жаңа түрлері (оқу ... ... ... ... ... әсер ... Оларда әлеуметтік сезімдер
элементтері қоғамдық мінез-құлық (ұжымшылдық, өз әрекетіне ... ... ... ... ... ... адамгершілік саналар мен тұлғаның оң қасиеттерін қалыптастыру
мүмкіндігі зор. ... тез ... ... ... ... ... сүйене отырып, жоғары адамгершілікті тұлғаны
қалыптастыруға ... ... ... ... ... сыныпта
қалыптасады,оның тұлғаны әлеуметтендіруде маңыза зор. Дәл осы кезеңде оқушы
денсаулығының негізі мен ... өмір сүру ... ... ... ... ... ... оқушыларда психикалық дамуында маңызды
өзгерістер болады. Бұл ... ... ... үшін ... ... ... тәрнбиешілер оқушының потенциалды мүмкіндіктерін ашу мен
оны жүзеге асыруға жағдай жасағанда мүмкін болады. Сол себепті әр ... ... ... ... қажет. Егер осы кезеңде бала таным
қуанышын ... ... оқу ... салауатты өмір салтының
біліктерін қалыптастыра алмасақ, оны қалпына келтіру қиын болады және үлкен
рухани және ... күш ... ... ... әр ... ... әлеуметтік саулнама нәтижесі
бойынша, мектеп бітірушілердің дені сауларының саны төмен болуына қолайсыз
жағдайы ғана емес, ... ... ... ... немғұрайлы
қарауы оқу-тәрбие үрдісін тиімсіз ұйымдастыруы, қазіргі оқыту ... ... ... ... сақтауға негізделуінің
әлсіздігіне байланысты екендігін көрсетті.Сондықтан да бастауыш мектептегі
оқу үрдісі оқушының оқу жүктемесін ... яғни ... ... болу
керек. Ол үшін: баланың жеке ерекшеліктерін (интеллектуалдық, эмоциялық,
мотивациялық темпераментін, естің түрлері, т.б.). ... оқу ... ... ... нормадан тыс интеллектуалдық, эмоциялық
жүктемесін болдырмау; мектеп пен ... ... ... ... ету, ... психикалық және физикалық ... ... және ... ... стресстен қорғану тәсілдерін үйрету
қажет.
Бұны ... ... ... ... ... ... олар: ересектердің балаларға қарым-қатынасы тұлғалыққа
бағытталуы; әр балаға әрекет ... мен ... т.б. өзі ... бала ... ... салыстырмалы түрде педагогикалық бағалап
отыру (бүгінгі жетістіктерін кешегісімен салыстыру); оқушының эмоциялық-
құндылықты, әлеуметтік-тұлғалық, танымдық, эстетикалық дамуы мен оның ... ... ... беру ... ... бала дамуының ең маңызды
факторы ретінде жетекші ... ... ... оқу әрекетін
қалыптастыратын ойындарға сүйену.
Бүгінгі ... ... ... негізгі мәселелері: оқушыларда
қоршаған ортаға деген өзіндік көзқарас дамудың орнына ... ... беру ... бала ... ... ... төмендетуде, бала инициативасы өшуде, балалардың жеке
ерекшеліктері ескерілмейді, педагог пен ... ... ... ... ... білік, дағдысының формалді қалыптасуы сияқтылар
анықталған.
Қазіргі ... ... ... ... ... екендігін ескерсек,
әрбір оқушының мектепте алған ... оның ... ... ... ... Бұл ... жету денсаулық сақтау педагогикасы арқылы жүзеге
асады. Бүгінгі күнгі педагогтар ... ... ... ... ... денсаулығын сақтау және нығайтуға бағытталған жоспар бойынша
жұмыс жүргізеді.
Денсаулық сақтау технологияларының баланың мектептегі оқу ... ... оның ... өмір ... ... ... білік,
дағдыларын қалыптастыратындығын, алған білімін өмірде пайдаланатынын ... ... оқу ... бастауыш мектептерінде кеңінен қолдану
ұсынылады.
Пайдаланған әдебиеттер
|1. ... Н.А. ... 2030- ... ... ... |
|2. ... Г.С. ... ... ... и ... |
| ... охраны здоровья школьников.-Алматы, 1997 ... ... Г.Д. ... ... здорового образа жизни |
| ... ... ... ... ... А.В. Управление здоровьесберегающим процессом.- |
| ... ... ... ... Е.Д. ... В.Б. О научном обосновании и технологическом |
| ... ... ... ... общеобразовательной |
| |школы // ... ... ... ... А.А. Формирование здорового образа жизни в Республике |
| ... // ... ... ... Н.К. ... о ... учащихся как критерий оценки работы |
| |школы // ... ... ... И.И. ... в валеологию – науку о здоровье. - Л.: Наука, |
| |1987.- 125с ... ... Ю.П. ... жизни и здоровье населения. –М.: Знание, 1982. – |
| |40с. ... ... В.В., ... Г.К. ... в ... ... ... |Амосов Н.М. Раздумья о здоровье.- М.: ФиС, 1987.- 64с ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... В.П. ... ... и практики экологии человека.-М.: Наука,|
| ... ... ... С., ... А. ...... 2006. – 162 б. ... ... Ж., ... С.Б., Құдиярова А.М. “Педагогика” оқу құралы. |
| ... – 2004. – 448 б. ... ... А.Е., ... К.А., ... Х.Т. |
| ... ... ... в |
| ... ... ... ... |Безруких М.М. Здоровьесберегающая школа.-М.: МПСИ, 2004.-240с |
|18. |Ахаев А.В., Колесникова Н.В. ... ... |
| ... в общобразовательной школе.-Алматы: Мектеп, 2002.-48с |
|19. |Романцов М.Г.,Лисовская Н.И. Здоровьесберегающее образование- |
| ... ... ... ... образования// Инновации в |
| |образовании-2004-№1 ... ... И.С. ... ... – М.: ...... |– 480 с. ... ... М.М. ... ... ...... ... құралы|
| |ретінде. – Алматы. – 20002.-67 б. ... ... Б.Р. ... іштей сөйлеу теориясына қатысты сезімдік |
| ... ... М.: ... АГК ... - 1960 ... ... К., ... А. ... ... беру ... -Алматы.|
| |– 2006.-288 б. ... ... Б.Қ., ... С.Қ. ... ... ұйымдастырылуы – бала |
| |денсаулығының кепілі.//12 жылдық білім, ... -72-74 б. |
| ... С.А. ... ... ... ... ... |идеяларын дамыту – бүгінгі күннің өзекті мәселесі. //12 жылдық ... ... -41-43 б. ... |Сыздықова Ғ.С. Бала денсаулығына әсер етуші факторлардың |
| ... ... ... денсаулық сақтаудың білім беру |
| ... ... ... ... |
| ... материалдары.-Шымкент: Асқаралы, 2007, -296 б. |
|26. |Жумадилова Г.С. ... ... өмір ... ... |
| ... өмір ... ... жаңарудың көрінісі |
| |ретінде.-Астана, 2005, -241 б. ... ... Е.И. ... ... и ... в |
| ... ... ... Г.Н., ... У. ... ... ... и подростков –|
| |важнейшая социальная ... М.: ... ... ... ... Д.Д. ... и его ... Медицина,1987-169с |
|30. ... Ж.Б., ... Н.М. ... – Алматы.-1998. – 354 б. |
|31. |Антропова М.В. Режим дня, работоспособность и состояние здоровья |
| ... М.: ... 1974.- 136с ... ... А.Г., ... Д.В. Гигиена и здоровье школьников.- М.: |
| ... 1988.- 216с ... ... С.В. ... в школе и дома (О физическом благополучии |
| ... ... 1998 -256с. |
| | ... -1
Қосымша-2
Педагогикалық технологиялардың кейбірінің
сипаттамасы
|Технологияның | ... мен ... ... ... ... ... жүйесінде оқушы өзін емін-еркін сезінеді, оның |
|Д.Б.Эльконин, |әлеуметтік ... мен ... ... ... ... Осы жүйеде оқушы мен мұғалімнің арасындағы |
|“дамыта оқыту |жаңаша қарым-қатынастың ... ... ... ... ... оқытушы тұрғысында емес, оқушының оқу |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... жүйесіндегі сабақтың ерекшеліктері: |
| |- ... ... ... ... жоспарлай|
| ... ... ... ... ... |
| |- ... ... ... ... ... |
| ... өз ... ... ... ... мен |
| ... ... ... ... |
| |- ... оқушылардың өз бетінше ойлануын, ізденуін|
| ... ... ... ... ... ... |
| ... ... |
| |- ... ... мақсаты мен ұйымдастыруын оның |
| ... ... ... нақтылау. Ең бастысы |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... оқушыларды әртүрлі іс-әрекет түріне |
| ... ... ... ойындар, |
| ... ... ... есте ... тіл |
| ... ... ... оқыту әдістерін қолдануды |
| ... ... мен ... ... ... қарап, оның болашағына, |
|В.Н.Ильин |қабілетіне сенім білдіріп, кемшіліктеріне шыдамдылық ... мен ... ... ... ішкі жан ... ... білу қажеттігін ұсынды. Мұғалім мен оқушының |
|технологиясы |қарым-қатынастарын ізгілендіруде өзіндік ... |
| ... ... ... бағыт беру, тең дәрежеде ой |
| ... ... ... ... беру ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... |үздіксіз қайталау, ірі блоктар бойынша оқыту, тірек |
| ... ... жеке ... ... ... |күш ... ... тәрбиемен байланыстыру. Технология|
| ... ... ... ... ... баяндауды, |
| ... ... ... ... ... ... ... жүргізуді ұсынады. |
| ... ... ... және ... ... ... ... оқу әрекеті жүйесін дайындады. Бұған|
| ... ... ... ... |
| ... ... қол ... Оқушылардың |
| ... оқу ... ... ... сигналдары – |
| |оқу ... ... ... ... ... |
| ... негізгі ұстанымдарының бірі – білімді |
| ... ... ... игеру. Оқушының алған әр |
| ... ... ... ... ашық ... ... |
| |Бұл ... ... ... ... ... |
| ... да, ал бағалар шифрмен жазылған мінездеме |
| ... ... ... ... жариялылығының үлкен|
| ... мәні бар. Бұл ... бір ... |
| ... әр ... өз ... кез ... уақытта |
| ... ... ... ... яғни ашық |
| ... ... қолданылады. ... ... ... ... ... ... ... сигналдарын |оқыту технологиясында оқу материалы мазмұнының |
|пайдалана отырып, |жүйелілігін ... ... ... әр оқушыға |
|қарқынды жеделдете |жеткізілуі талап етіледі. Тірек немесе оза оқыту |
|оқыту технологиясы ...... көз ... жүріп жататын кесте, |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... бере отырып, қорытындылау. Осы “тірек” әдісіне|
| ... ... ... ... ... алады. |
| ... ... ... ... ... олар әр |
| ... ... үстінде туындап отырады. Оқушылар өз |
| ... ... ... ... оны ... сол ... ... ... ... олар ... құр ... |
| ... аулақ болады, алдыменен ережені жаттап алмайды,|
| ... ... көру ... ... тұжырымдайды. |
Қосымша-3
Бастауыш мектепке денсаулық сақтау технологиясын ... ... ... ... денсаулық мониторингі мен мектептегі өзгерістердің
нәтижесін жасау.
2. Оқушылардың ... келу ... ... ... оқу ... ... Зиянды әдеттерге бейім оқушылар саны.
5. Мектептің гигиеналық жағдайы.
6. Дене шынықтыру сабағының мазмұны және физикалық даму мен ... және шын ... ... ... ... ... кейінгі мектеп өмірі: мектеп 2/3 тәулікке бос бола
ма, сабақтағы сияқты жұмыс жүргізіледі ме.
8. Төменгі сынып ... ... мен ... ... ... қатысуы.
9. Педагогикалық ұжымның психологиялық климаты.
10. Сабақтан шыққан оқушы түрі (әсіресе күннің ортасында).
11. Оқушының мұғаліммен және ... ... ... ... түсіну, бір-біріне көмек беруге дайын ... ... ... ... ... технология
- бүкіл оқыту үрдісі мен білімді техникалық және адам ресурстарын, олардың
бір-біріне өзара әсерін, білім ... ... ... ескере
отырып меңгеру әдісі (ЮНЕСКО)
Білім беруді ізгілендіру
Ынтымақтастық техноло-гиясы
Оқыту-дың ... ... ... ... ... ... ... сигналдары арқылы оқыту техноло-гиясы
Деңгейлік саралап оқыту техноло-гиясы
Оза оқыту технологиясы
Оқыту-дың ... ... ... техноло-гиясы
Өздігі-нен даму технологиясы
Дидакти-калық бірліктерді ірілендіру тех-сы
Компьютерлік технология
Бағдармалап оқыту техноло-гиясы
ТРИЗ- техноло-гиясы
Шоғыр-ландыр-ып қар-қынды ... ... ... ... ... ... ... келтірілген іс-
әрекет жүйесі. (Ш.Т.Таубаева, С.Н.Лактионова)
- әдістемелік жүйемен сәйкесті дидактикалық үрдістер кешенінің тәжірибеде
жүзеге асырылатын жобасы ... ... ... құрамды бөлігі (М.Чошанов)
- өнер, шеберлік, біліктілік, жағдайды өзгерту, ... ... ... ... ... ... ... жету үрдісін суреттеу (И.П.Волков)
- жүйелі ойлау тәсілі (Сакомато)
- мақсатқа жетуге кепілдік беретін іс-әрекеттердің белгілі бір жүйеге
келтірілген жүйесі (Д.Г.Левитес)
- ... мен ... ... ... ... ... ... педагогикалық мақсатқа жету үшін ... ... ... және әдіснамалық құралдардың қолданылу реті мен жиынтығының
жүйесі (М.В.Кларин)
- оқушы мен ұстазға бірдей қолайлы жағдай ... оқу ... ... жүргізу, бірлескен педагогикалық ... ... ... ... ... ... ... практикада іске асырылатын жобасы немесе ... ... ... ... техникасы (В.П.Беспалько)

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 50 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Денсаулық сақтау технологияларының мақсаты мен оқу-үрдісіндегі маңызы24 бет
Салық салынатын табыс түзету және залалды көшіру9 бет
Бастауыш сынып ана тілін оқытуда қазіргі технологияларды қолдануға болашақ мұғалімдердің даярлығын қалыптастыру121 бет
Инновациялық процестің ұғымы мен мәні7 бет
Интернет тораптарына қосылу технологиялары6 бет
Оқудың педагогикалық технологиялары 10 бет
Сайлау жүйесі туралы13 бет
Тәрбие процесінде инновациялық әдістерді қолдану жайлы ақпарат3 бет
Тәрбие процесінде инновациялық әдістерді қолдану. қазіргі кездегі тәрбиеде қолданылатын инновациялық әдістерді қолдану3 бет
Тәрбие процесінде инновациялық әдістерді қолдану.қазіргі кездегі тәрбиеде қолданатын инновациялық әдістерді схема бойынша анықтап көрсету,мазмұнын түсіндіру,мәнін анықтау5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь