Алматы қаласының физикалық-географиялық орны

КІРІСПЕ

1. АЛМАТЫ ҚАЛАСЫНЫҢ ФИЗИКАЛЫҚ.ГЕОГРАФИЯЛЫҚ ОРНЫ ... ... . 4

2. АЛМАТЫ ҚАЛАСЫНЫҢ ҚОРШАҒАН ОРТАҒА ТИГІЗЕР АНТРОПОГЕНДІК ӘСЕРЛЕРІ

2.1 Өнеркәсіптің қоршаған ортаға тигізер әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
2.2 Транспорттың қоршаған ортаға тигізер әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7

3. АЛМАТЫ ҚАЛАСЫНЫҢ ТОПЫРАҒЫНЫҢ ГЕЭКОЛОГИЯЛЫҚ ЖАҒДАЙЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15
Қазіргі кезде елдердің және әртүрлі технологияның қарқынды дамуы табиғатқа өз кері әсерін беруде. Антропогендік әсер әсіресе ірі қалалар мен өндіріс орталықтарында өнеркәсіп және транспорт дамыған жерлерде өте қарқынды.
Егерде қаланы антропогендік экологиялық қуыс ретінде қарастырсақ онда қалалық тұрғындар популяциясында табиғи қуыс мекендеушілеріне қарағанда жүктеме көп есе жоғары. Мұнда адамға әсер етуші фактор көптеген. Бірақ олардың әсер ету уақыты аз, экологиялық стресс өте ауыр.
Әсер ету масштабтары агломерация көлеміне, өндіріс орындарының күрделі үйлесімдігіне, қала физикалық-географиялық (экологиялық-табиғи) орнына және т.б құрамдарына байланысты.
Кері әсерлерді физикалық-географиялық орналысуы күрделі Алматы қаласын мысалға ала отырып, топырағын қарастырсақ.
Жұмыста қала табиғат компоненттеріне әсер ететін антропогендік әсерлер туралы жазылған. Алматы қаласының табиғи компоненті топырақтың өзгеру сипаты ашылып, статистикалық мәлеметтер берілді.
1. Ахметжанова З. Х. Охрана окружающей среды г. Алматы от загрязнения токсичными промышленными отходами. Дисс. на соискательство уч. степ. канд геогр. наук. Алматы 1999г. – С 23-40.
2. Муратова Н. Р. Иследование, классификация и объективный прогноз ситуаций повышенного загрязнеия атмосферы г. Алматы. Дисс. На соиск-во уч. степени канд. техн. наук. Алматы: 1997г. – С 9-19.
3. Реймерс Н. Ф. Природопользование. Словарь-справочник. М.: Мысль, 1990.-687с.
4. Халыков Е. Е., Пономаренко И. О. Особенности накопления тяжелых металов в почвах г. Алматы в условиях локального загрязнения // Вестник КазНУ, серия экология №1(12). 2003г. – С 40-42.
5. Шарипова М. А., Костюк Т. П., Халилов М. Ф. Экологическая оценка современного состояния экосистемы города Алматы по содержанию тяжелых металлов в почве и растениях // Вестник КазНУ, серия экология, №2(9) 2001г. – С 52, 54-55.
6. Садыков Р.Ш., Садыков Ш. Ш., Шупшибев К. К. Содержание микроорганизмов и тяжелых металлов в почвах города Алматы // Вестник КазНУ: серия экология №1 (10) 2002 г.-С 83-85.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
1. АЛМАТЫ ҚАЛАСЫНЫҢ ФИЗИКАЛЫҚ-ГЕОГРАФИЯЛЫҚ ОРНЫ ......... 4
2. АЛМАТЫ ҚАЛАСЫНЫҢ ҚОРШАҒАН ОРТАҒА ТИГІЗЕР АНТРОПОГЕНДІК ӘСЕРЛЕРІ
2.1 Өнеркәсіптің қоршаған ортаға ... ... ... ... тигізер
әсері................…................................7
3. АЛМАТЫ ҚАЛАСЫНЫҢ ... ... ... ... ... ... және ... технологияның қарқынды дамуы
табиғатқа өз кері әсерін беруде. Антропогендік әсер әсіресе ірі қалалар мен
өндіріс орталықтарында ... және ... ... ... ... ... ... экологиялық қуыс ретінде қарастырсақ онда
қалалық тұрғындар популяциясында табиғи қуыс мекендеушілеріне қарағанда
жүктеме көп есе ... ... ... әсер ... ... ... ... әсер ету уақыты аз, экологиялық стресс өте ауыр.
Әсер ету масштабтары агломерация көлеміне, өндіріс ... ... қала ... ... ... ... ... байланысты.
Кері әсерлерді физикалық-географиялық орналысуы күрделі Алматы қаласын
мысалға ала ... ... ... қала ... ... әсер ... антропогендік әсерлер
туралы жазылған. Алматы қаласының табиғи ... ... ... ... ... мәлеметтер берілді.
1. АЛМАТЫ ҚАЛАСЫНЫҢ ФИЗИКАЛЫҚ-ГЕОГРАФИЯЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ
Қалаларың физикалық-географиялық жағдайлары мен оның геоэколдогиялық
жағдайлары ... ... ... ... ... ... бірінші шарты олардың орналасу ерекшеліктері мен табиғи жағдайын
зерттеу. Бұл зерттеусіз толық ... ... ... және ... ... ... ... белгілей алмаймыз.
Алматы қаласы. Физикалық-географиялық орны. Іле Алатауының физикалық-
географиялық ерекшеліктері Алматы қаласының ... ... ... ... Іле ... тау алды ... ендігі 20-25 км жетеді. Ол тау
өзендерінің ысырынды конустарының қосылуынан түзілген. Гипсометриясы теңіз
деңгейінен 600 ... 1100 ... ... ... Осы ... ... Іле Алатауының солтүстік беткейінде Алматы қаласы орналасқан. Қала
меридиан бағытта қатты созыған, солтүстік шеті оңтүстік ... ... метр ... жатыр. Шығысы 400 метр жоғары. ... тау ... ... ... Қала ... ... екі негізгі қала өзендері
Кіші Алматы мен Үлкен Алматы ... ағып ... Дала мен ... ... ... тек Алматыға ғана тән өзгешіліктерге әкеледі.
Жер бедері мен геологиясы. Қала жер бедері табиғи қалыптасқан ... ... ... Бұл ... конустар қалыптастырған толқынды
аллювильды- пролювиальды ... ... ... ... маңы ... сайлы-
жыралы. Алматы қаласы орналасқан жері Тянь-Шань тауының дамуымен тікелей
байланысты. Бұл ... ... ... ... ... ... ... жаңа
орогенез кезінде қайта көтерілген тау ... Және де ... ... үдерісінде, сондықтан Алматы қаласы қауіпті жер
сілкінісі болатын аймаққа жатады. Мұнда 8-10 ... ... ... болып тұрады. Алматы қаласы әртүрлі жастағы шөгінділер үстінде
орналасқан. Негізінен борпылдақ, шойтасты және қиыршық пен ... ... ... ... лесстәрізді саздақтар, құмды-сазды ... ... ... ... материгіне тереңдей орналасқан және
мұхиттардан алшақ болуы климатының континентті болуына әкеледі. Тау ... ... ... ... жауын-шашын, температура режимдеріне
әсер етеді. Алматы қаласының қысы суық. Қаңтардың орташа ... 7-80С. Жазы ... және ... ... Шілденің орташа
температурасы +23,30С құрайды. Жауын-шашын солтүстігінде (аэропорт) - 456
мм, орталығында - 575 мм, ... – 890 мм. Яғни ... 100 ... 50 мм ... ... жауын-шашыннан көп. Жаз басында 4 есе, тамыз
айында 11 есе жоғары болады. Орташа жылдық булану-0,45. ... ... ауа ... ... ... – 72-74 ... Жаз ... 59-
56 пайыз, кейде 49-46 пайыз. Қаланың атмосфера қысымы 926,3 гПа.
Алматы ... жел ... ... беткі әлсіз желдің болуымен
сипатталады. Қыста жылдамдығы 1,2 м/с, жазда 2,5 м/с ... Бұл ... ... жел басым көрініс береді.
Гидрографиясы. Қала Іле Алатауынан ... ... ... ... Алматы,
Кіші Алматы өзендер атырабында орналасқан.
Кіші Алматы өзені Алатау Тұйықсу мұздығынан ... ... ... 18,5
км. Алматы қаласын шығысынан айнала ысырынды конустарға тіреледі. Тау алды
бөлігінде Кіші ... ... ... және ... ... екі ... ... Алматы өзені екі ағыстың қосылуынан түзіледі: Озерный ... ... Өзен ... ... ... арқылы ағып өтеді. Суының
гидрохимиялық құрамы жағынан гидрокорбонатты болып саналады.
Топырақ және биотасы. ... ... ... пен ... ... ... биіктік белдеулік көрінеді. Мұнда тау алды шөлейті мен дала
зоналары байқалады. Қала өзінің дамы ... ... ... ... көп ... ... ландшафттар алады.
Әл-Фараби даңғылынан Каменка кентіне дейін ... қара ... ... ... даңғылына дейін қаланың басым бөлігін қара-қоңыр және
қара қара-қоңыр топырақ дамыған.
Қалада боз жусанды ... және ... ... тау ... ... мен шымды-дақылды, бұталы-шалғынды дала өсімдіктері
өседі /1, 2/.
2. АЛМАТЫ ҚАЛАЛАСЫНЫҢ ҚОРШАҒАН ОРТАҒА ТИГІЗЕР АНТРОПОГЕНДІК ӘСЕРЛЕРІ
Табиғи экожүйелер өте ... және ... бұл оған өте ауыр ... ... басынан өткізуге көмектеседі. ... тыс ... жер ... ... ... ... Сондықтанда экожүйе
кеңістікте антропогендік әсерлерге қарсы тұра алады. Бірақ ... ... ... ... ... қалдықтармен
ластану өте айқын, тұрақты кері әсерлерге әкеледі. ... ... ... ... ағзаға, табиғат компоненттеріне көмектесе
алмайды.
Адам табиғи ортаға әсер етуші аса ... ... Оның кей ... ... ... және ... ... күшіненде асып түседі.
Осындай аса адам әсер еткен табиғи ортасы түбегейлі ... жүйе ... ...... ... ... ... феномендерінің бірі.
Урбанизация урбожүйе шегінде көрініс береді. Урбожүйе Н. Ф. Реймерс бойынша
“архитектуралық-құрлыстық нысандар тұратын және ... ... ... ... ... ... ... /3/.
Урбанизация кеңістікте таңдаулы, әркелкі, әр жерде әртүрлі көрініс
береді. Қала табиғатта өмір сүреді. Және оған әсер ... ... ... ... ... және ландшафттық
құрылым жағдайының ... ... ... табиғи компонентердің
барлығы адам іс-әрекеті негізінен өте қатты ... ... ... де ... орай бұл ... әсерлер теріс мағынада сипатталады.
Қалалар әсер ету сферасы ... және ... да ... ... ... ... өзгерген табиғат. Қоршаған ортаға әсер ету ... келе ... ... және ... деп екі негізгі
қоршаған ортаға әсерлер ретінде топтастырылады.
2.1. Өнеркәсіптің ... ...... ірі ... экономикалық потенциялы.
Қазақстан мемлекетінің ірі қалаларының өнеркәсіп жүйесі көп ... ... ... ... ... ... мен ... өңдеу, құрылыс
материалдарын жасау, целлюлоза-қағаз, жеңіл, тамақ, ... және ... ... ... ... өнеркәсіптер қалалардың дамуына
байланысты оның ішіне кіретін бір ... ... ... ... ауыр ... ... қала ... жақын орналасқан. Алматы
қаласында 70-тен астам өндіріс орындары жұмыс істейді. /1/.
Өндіріс ... ... ... ... ... ... бір ... шоғырлануы байқалады. ... ... ... және ... ... орын тепкен.
Топырақ қоршаған орта ластануының нақты ... ... ... ... арқылы аймақ қаншалықты ластанғанын айта аламыз. ЖЭО
(ТЭЦ) аймағының айрықша бір ерекшелігі ЖЭО-дан түсетін ауыр ... ... ... 2,6-2,9 ... ... ... алыстаған сайын соғұрлым шамасы
арта түседі. Бұл жел әрекетімен түсіндіріледі. Әсіресе жел соғу ... ... ... ... (ТЭЦ) суды ... ... қолданады. Әрі одан шыққан
ластаушылар жер асты және жер беті суларын ластайды. ЖЭО (ТЭЦ) ... асты ... хлор ... 17 есе, сульфат – 20 есе, азот аммонийі – 5
есе асады. ЖЭО (ТЭЦ) ... ... ... ... никель,
сынап, кадмий, қалайы, титан, мырыш, қорғасын, церий, кобальт, марганец,
селен сияқты ауыр металлдар шығады, олар жел ... ... ... жасау зауыттары қоршаған ортаға әсері орташа. Бірақта бұл өндіріс
қаланың көп ... ... және ... шығарады. Жер асты және жер асты
сулары мен топырақ жамылғысын жергілікті ластайды. ... ... ... ... ортаны мұнай өнімдерімен ластайды. Оған қоса ... ... ... кей ... ... ... өнімдерін жағады.
Мысалға, “Найзада” АҚ жылына 3,3 тонна, Қазэлеватормеломонтаж – 0,3 ... ... ... қаласында 1990 жылдарда мәлеметтер бойынша өндірістің көтерілуі
байқалған тұста 300-ден астам өндіріс орындары жұмыс істеген, олар ... ... ... ... ... 68359 ... улы ... қоршаған ортаға түскен. Бұл өндіріс қалдықтары санитарлық нормадан
аспай көмілуі ... ... ... ... тыс нашар жүргізілуде.
Алматы қаласында 70-тен аса өндіріс орындары бар. Олар 2, 3, 4 қатерлік
классындағы зиянды улы ... ... ... және ... ... ... Қазақстан өңірінің ірі қалаларының жағдайыда осылайша. Бұлар
ауыр машина жасау зауыттары, металл өңдеу, ... ... ... ... ... ... және т.б. зауыттары /1/.
Өндіріс қалдықтарының қандайда бір қатерлік класына жатуын ... ... ... негізінде анықталады. Бірінші қатерлік
класындағы улы заттарға – ... ... ... ... ... ... құрамында сынап бар заттарды жатқыза
аламыз.
Санитарлық норма бойынша қатты ... ... ... 3, ... ... қалдықтар көмілуі қажет. Бірақта көп ... ... ... ... заттар көмілуде.
2.2. Транспорт әсері
Транспорттық инфрақұрылым қалалар дамуындағы ... ... ... ... тамыры”. Қазақстан мемлекетінің ірі ... ... ... ... ... ... ... келеді. Олар ірі транзиттік түйнектер болып табылады.
Транспорттың қаланың қоршаған ортасына әсері екі аспектімен көрініс
береді: ... ... ... мен атмосфераның ластануы.
Автокөлік транспорттық инфрақұрлымда үлкен роль атқарады.
Автокөлік қоршаған ортаға түсетін ауыр ... көзі де ... ... қорғасын мөлшері жоғары. Ластану әсіресе қарқынды
автоклік ... ... ... (Алматыда Райымбек даңғылы). Жоғарғы
қорғасын концентрациясы автомагистральға жақын топырақ ... ... ... ... ... бойы екі ... 100 ... ендікті
қорғасын жолағы қалыптасқан. Бұл жағдайда жол маңы топырағында және ... ... 10-100 есе ... 50 метр ... ... ... құрамында қорғасыннан басқа марганец,
мырыш, мыс, никель, кобальт, сурьма, қалайы сияқты ауыр металдардың жоғарғы
концентрациясы анықталған.
Автокөліктердің экологиялық сипатының 50-40 пайыз ... ... 20-30 ... ... отын ... ... түзіледі.
Автокөлік жолдарын қолданғанда да жол шаңдары және ... ... ... ... ... ... қосылыстар пайда
болады /4/.
Қазақстанның көптеген ірі қалаларында, сонымен қатар ... ... ... ... ... ұстанымдар қойылуда.
Ұстанымдарда атмосфераға ... ... ... ... деңгейі
регламенттелген. Бірақта бақылау дұрыс жолға қойылмай отыр.
Орынбор-Ташкент және Түркісіб темір жолдары Қазақстан Республикасының
халықаралық ... бар ... ... ... ... Олар ... Қазақстан
өңірінің ірі қалаларының дамуында үлкен роль атқарады. Сондай-ақ темір
жолдардың қалалар ... ... өз ... ... Темір жолдар
орналасу және өту аймақтарында 1 және 2 қауіптілік ... ... ... ... ... Алматы қаласында темір жол маңында үй ... ... ... ... ... ... жолдарға тікелей тиіп тұр.
Темір жол күл мен түтін, жанармай қалдықтары, ... ... ... ... қоршаған ортаға түсіреді. Сонымен қатар темір
жол үлкен шумен ластану ... ... ... ... әсер коммуникациялық шаруашылықтар арқылы да жүреді.
Әсіресе ... ... ... ету ... мен канализация арқылы
жүзеге асады.
3. АЛМАТЫ ҚАЛАСЫНЫҢ ТОПЫРАҒЫНЫҢ ... ... ... ... ... ... ... байланысты
қайта қалпына келу қасиетінің жоғалуы мен оның адам үшін ... ... ... ... ... Осынын арқасында антропогендік
жүктемелерді болжау мен бағалау, қандайда бір әсер ету ... ... ... ... ... өзін-өзі тазарту қызметін сақтау
туралы мәселелері туындауда.
Өндіріс орындары мен жылу ... ... ... ... және ... ... ... мүмкін. Осы қасиетіні арқасында
зиянды ластағыш ... тек ... ... ... ғана ... ... (регионалдық) ластануына әкеледі.
Алматы қаласының негізгі топырақ ластаушысы автокөлік, кейінгі орында
өндіріс орындары. Өндіріс орындары топырақ қабатын көп ... ... ... ... ортаны ластау қасиеті кең аймаққа тарайды,
автокөлік қозғалмалы және бүкіл жүріс кезеңінде өз ... ... ... ... ... қоспалар шығарады /5/.
Топырақ жағдайын, ластану деңгейін ... ... ... ... және ... ... ... бұзылу
деңгейін қарастырады.
Мелиорациялық жағдайының ... ... ... және
калекторлық-кәріздік су торы, жер асты суының минералдануы, топырақ суының
тұздану деңгейі.
Топырақтың ... ... ... ... ... ... ауытқуы. Топырақ қала жағдайында, әсіресе, ауыр металлдармен
ластанады. Ауыр ... ... ... ... ... ... ... олардың тірі ағзада концентрациясының жоғарлауы күрделі
утты эффектке әкеледі, яғни ағза қатты ... ... ... кішкене ғана
мөлшерде түскеніменен, олар тез арада ортада жиналып, шоғырланады және оны
ортадан шығару мүмкін емес, ұзақ ... ... ... ... биологиялық нысандарды
зерттеу нәтижесінде ауыр металдар жалпы улылығымен қатар мутагендік және
концерогендік эффектісі анықталған. Тірі ... олар көп ... ... уыт ... әрекет етеді. Олардың ағзадағы концентрациясы
қоршаған ортаға ... 100-1000 есе ... ... ... ... концентрациясы жүрек, қан тамыры, жүйке жүйесі мен сүйек ұлпалары
этиологиясы ауруларының пайда болуын тудырып, ... ... ... эффектілер береді.
Өсімдік әтрүрлі стрессті жағдайға тұрақтылық танытады: ылғалдылық пен
пайдалы заттардың ... ... ауыр ... мен басқада улы
заттармен улануға және т.б. Өсімдік ... ауыр ... ... ... ауыр ... мөлшерін реттейді және олардың таралуын
тежейді.
Ірі қалаларда ауыр металдармен ластаушы ірі көзі автокөлік: ... мыс, ... ... ... ... қорғасын және ЖЭО (ТЭЦ):
хром, никель, ... ... ... ... ... церий, кобальт,
марганец, селен.
Топырақтың ауыр металдармен техногедік ластануын ... ... ... ... көрсеткішін алу қолданылады. Бірақта ... ... ... ... ластану қауіптілігін көрсете
бермейді, өйткені топырақта металдар өсімдік сіңіре алмайтын ауыр ... ... ... ... ... ... ... және
жалпыламалық түрлердіде қарастырған жөн.
Қазақстан Республикасының Білім мен Ғылым ... ... ... ... жүргізілген зерттеулер бойынша
негізігі үш металдар ... ... мыс, ... ... ... ... ластану деңгейі анықталған.
Зерттеулер үшін топырағы ластанбаған территориялар мен ластану маңы
топырақтары алынған. Бұлар ЖЭО (ТЭЦ)-1 ... және ... ... ... ... ... жерлер (Өжет кенті), транспортпен ... ... ... №50 ... ... және Әл ... жоғарғы бөлігі (кесте 1).
Бұл зерттеулер өрсетуі бойынша Алматы қаласының топырағының ластануы
оңтүстіктен солтүстікке қарай ... ... ... ең ... ие ... ... көрсеткіштері бойынша мырыш пен мыстың
концентрациясы басқа аудандарға қарағанда жоғары, ШРК-дан 3-4 есе ... ... ... №50-ші мектептеде мырыш мөлшері ШРК-дан ... және мыс ... 4-есе ... ... ... зертелінген ауыр
металдардың көрсеткіші, салыстырмалы түрде төмен, ШРК-ға ... ... ... мөлшері ШРК-дан 1,5-2 есе асады. Тек ... мыс ... ... ... 3-есе ... ал ... ... қол
жетерлік ауыр металлдар мөлшері ... 1 ... ... ... ... ... 2-1,5 ШРК мөлшерін көрсетті.
Алматы қаласының жел режимінің ерекшелігі және қала құрлымы ауа ... ... ... ... ... ... болуында.
Техногенді ластағыштардың 70 пайызы қала территориясында қалады ... кең ... ... ... ... ... жалпы
көрсеткіштерін талдайық (кесте 2).
Осы ... ауыр ... ... жоғарғы бөлігінен төменгі
бөлігіне дейін төмендейтінін дәлелдеп берді. Зерттеу барысында актиномицет,
саңырауқұлақ, бактериялар және ... ... ... ... мол екендігі және оңтүстіктен солтүстікке қарай, қорғасын,
кадмий, хром, кобальт, ... және ... ... ... ... ... анықталды. Бірақта микрофлора мен ауыр металдар концентрациясының
өсуінің аралығында байланыс дұрыс анықталмаған /6/.
Кесте 1. Зерттелінген ... ауыр ... ... | ... |Мыс ... ... |Зертелінген | | | ... ... | | | ... | | | | |
| | ... ... ... ... |Жалпы |Қозғалмалы, |
| | ... ... ... ... ... |мг/кг |
| | ... | ... | ... | |
| | | | | | | | ... ... |0-5 |145 |29 |285 |9,0 |20 |4,0 ... ... | | | | | | | ... Өжет | | | | | | | ... |0-5 |110 |44 |30 |6,0 |36 |12 ... км ... | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... |0-5 |104 |10 |215 |12 |30 |6,0 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... |0-5 |75 |8,5 |200 |4,0 |40 |2,5 ... |- |50 |23 |60 |3,0 |20 |6,0 ... 2. ... қаласының топырағындағы ауыр металдардың жалпы көрсеткіші
| ... ... ... ... | ... |As |Cd |Ni |Cr |Co |V |Ag |Ве | ... ... |
29,3
40,7
34,5
48,0
67,0
89,2
61,3
83,4
82,0
58,6 |
6,8
5,3
7,3
7,0
8,2
3,6
5,9
3,9
4,4
6,7 |
0,49
0,42
0,51
0,73
0,86
1,72
0,56
1,34
1,24
0,72 |
18,7
26,9
32,4
21,8
17,7
23,4
21,5
19,6
28,2
24,8 |
35,4
30,5
30,7
30,6
91,9
126
126
47,8
98,7
117 |
10,3
13,6
7,3
12,3
14,7
15,3
12,4
8,9
16,3
8,7 |
104
175
140
196
74,3
114
157
154
132
173 |
0,05
0,07
0,12
0,09
0,15
0,31
0,06
0,41
0,34
0,24 |
1,3
1,0
1,0
1,79
1,0
2,6
1,12
1,94
1,0
1,37 | ... ... ... жамылғысының ластану сипаты. Алматы ... ... ... ... мына ... мына элементермен
ластанатыны анықталған: қорғасын, мырыш, мыс, кобальт, никель, қалайы,
молибден, ... ... ... ... фтор және ... қаласының Райымбек, Әл-Фараби мен С. Сейфулин даңғылы және С.
Ковалевская ... ... ... бойындағы ауыр металдар зерттелінген.
Әр алынған аймақтың бір-біріне байланысты биіктігі 200 ... ... ... бойынша өсімдік құрамындағы ауыр ... ... ... ... ... ... ... Әл-Фараби даңғылында ауыр
металдардың фондық көрсеткіші ШРК-дан үш есе ... ... ... ластану жиынтығы ШРК-дан 3-10 есе асады: молибден – 1-5 ... – 50 және ... ... ... – 2 есе, ... бес ... – 2 ... С. Ковалевская мен Жарокова көшелерінде транспорттық құрлыммен
қатар өндіріс секторлары дамыған аймақ. Мұнда ... ... ... ... ... АЗС, автотұрақтар орналасқан. Жароковада ауыр
металдар жалпы фоны ШРК-дан 5-10 есе ... ... ... мен
вольфрам бес оксидінің жалпы фоны 5 есе, мыс – 50 есе жоғары. Ковалевская
ауданында ... ... және ... ... ... авто транспорттық кәсіп- орындар, автотұрақтар бар. Мұнда молибден
– 5 есе, мыс – 100 есе, берилий – 2-5 есе, ... бес ... – 2-25 ... асып ... – С. Сейфулин даңғылдарында өсімдіктің ең жоғары ... ... ... ... ЖЭО ... және ... жол жүрісі
дамыған. Жиынтық ластану 10 есе жоғары. Молибден – 50 есе, мыс – 300 есе,
берилий – 3 есе, ... бес ... – 50 есе ... болатыны анықталған .
Алматы қаласында жоғарыда берілге мәлеметтерге сүйене ... ... ... және қатты өзгерістерге ұшыраған деп сипаттамма бере аламыз.
Сондай-ақ, өсімдіктерде ауа мен топырақтан ... ... ... ... ... ... ірі ... урбанизация және табиғи орта
элементтерінен тұрады және де бір урбаэкологиялық жүйені құрайды.
Қалалардың ... орта ... ... ... ... ... ... климат жағдайы (көбіне аридті),
су ресурстары мен оның жетіспеушілігі, топырақтарының физикалық-химиялық
ерекшеліктер, ландшафттарының ... ... Ал ... әсер ... ... ... ... халық тығыздығы,
территориялық-экономикалық құрлымы, өндіріс ... ... және ... Оның ... ... ... ... ортаға кешенді әсер етеді.
Басқада маңызды антропогендік факторлар: жылу ... ... және ... жол ... Олар ... ... заттардың
70-90 пайызды құрайды. Осы алынған мәлеметтерге ... ... ... ірі ... ... ... Қызылорда) қазіргі
қоршаған орталарының экологиялық жағдайы анықталады. Сәйкесінше, Оңтүстік
Қазақстан өңірінің ірі қалаларының геоэкологиялық ... ... және ... және өте жоғары экологиялық тұрақсыздықпен көрінеді.
Жоғарыда ... ... ... ... мен ... ... құрастырылған. Және де Оңтүстік Қазақстан өңірінің
ірі қалаларының табиғатын ... мен ... ... ... ... шаралары қарастырылып, ұсыныстар жасалды. Берілген нәтижелер
Оңтүстік ... ... ірі ... сондай-ақ Қазақстан
Республикасы ірі ... ... ... ... ... жол ... Қазақстан қалаларының қазіргі жағдайын нақтылы түрде ... пен ... ... ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР
1. Ахметжанова З. Х. Охрана окружающей среды г. Алматы от загрязнения
токсичными промышленными отходами. ... на ... уч. ... канд
геогр. наук. Алматы 1999г. – С 23-40.
2. Муратова Н. Р. Иследование, классификация и ... ... ... ... ... г. ... ... На соиск-во уч.
степени канд. техн. наук. Алматы: 1997г. – С 9-19.
3. Реймерс Н. Ф. Природопользование. ... М.: ... ... Е. Е., ... И. О. ... ... тяжелых
металов в почвах г. Алматы в ... ... ... // ... серия экология №1(12). 2003г. – С 40-42.
5. Шарипова М. А., Костюк Т. П., ... М. Ф. ... ... состояния экосистемы города Алматы по содержанию тяжелых
металлов в почве и растениях // ... ... ... ... №2(9) ... С 52, ... ... Р.Ш., Садыков Ш. Ш., Шупшибев К. К. ... и ... ... в почвах города Алматы // Вестник КазНУ:
серия ... №1 (10) 2002 г.-С 83-85.

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Түркістан аймағындағы сығанақ қаласының тарихы3 бет
Ықылас Дүкенұлы7 бет
Рекреация ұғымы сұрақ-жауап түрінде196 бет
6-12 ғасырдағы қалалар4 бет
«1с предприятие» программалық жүйесі7 бет
«алтын адамның» табылуы тарихы3 бет
Автокөліктік ластануға экожүйенің әсері80 бет
Алматы - әсем қала20 бет
Алматы ежелгі қазақ даласы38 бет
Алматы қаласы жайлы37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь