Автокөлікті сақтандырудың ақпараттық жүйесі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1. АВТОКӨЛІКТІ САҚТАНДЫРУДЫҢ АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕСІН ТҰРҒЫЗУДЫ НЕГІЗДЕУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.1 Қазақстандағы сақтандыру қызмет нарығының қалыптасуы ... ... ... ...4
1.1.1 Сақтандыру түрлері, заңды және жеке тұлғалардың автокөліктерін сақтандыруды анықтау және есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
1.1.2 Азаматтардың жеке автокөлігін ерікті сақтандыру ... ... ... ... ... ... ..14
1.2 Сақтандыру компаниясының сипаттамасы және басқару жүйелері..15
1.3 Автокөлікті сақтандырудың ақпараттық жүйесін тұрғызудың міндеті мен тағайындалуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20
1.4 Автокөлікті сақтандырудың ақпараттық жүйесіне қойылатын талаптар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21
1.4.1 Ақпараттық жүйелер құрылымына қойылатын талаптар ... ... ... ... 21
1.4.2 Ақпараттық жүйелер ресурстарына қойылатын талаптар ... ... ... ...23
1.4.3 Ақпараттық жабдықтауға қойылатын талаптар ... ... ... ... ... ... ... ... 23
1.4.4 Ұйымдастырушы жабдықтауға қойылатын талаптар ... ... ... ... ... ...24
1.4.5 Техникалық жабдықтауға қойылатын талаптар ... ... ... ... ... ... ... ... 25
1.4.6 Программалық жабдықтауға қойылатын талаптар ... ... ... ... ... ... ...26
1.4.7 Математикалық жабдықтауға қойылатын талаптар ... ... ... ... ... ... .28
1.4.8 Ақпараттық және программалық құралдарды бұзылудан және деректерден алудан қорғау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...29
1.5 Автокөлікті сақтандырудың ақпараттық жүйесінің концептуалдық схемасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...30
2. АВТОКӨЛІКТІ САҚТАНДЫРУДЫҢ АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕСІН ТҰРҒЫЗУДЫ ЖОБАЛАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32
2.1 Ақпараттық жүйе есептер кешенінің орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...32
2.2 Есептерді орнату ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..34
3. АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕ ДЕҢГЕЙІН БАҒАЛАУ ЖӘНЕ ОНЫ ҚОЛДАНУДЫҢ МҮМКІН АЙМАҚТАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...40
3.1 Ақпараттық жүйені құруға кететін шығындарды бағалау ... ... ... ... ...40
3.2 Есеп кешенінде ақпараттық технологияларды жаңарту кепілдемесі.46
4 ЕҢБЕК ҚОРҒАУ БӨЛІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..47
4.1 Еңбек қорғау бойынша жалпы мәліметтер ... ... ... ... ... ... ... ... .47
4.2 Санитарлық нормалар және ережелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...48
4.3 Құрылысты және ғимараттың найзағайдан қорғау ... ... ... ... ... ... ... ..51
4.4 Кәсіпорындағы өрт қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .54

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...61
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 62
Біздің қоғамымыздағы сақтандыру өзінің қалыптасуы мен даму процесіне байланысты айтарлықтай өзгерістерге төтеп берді. Сақтандыру жиырмасыншы жылдан бастап, сала ретінде өндіріс процестерінің дамуына және ұлттық табысты бөлуге, осылар арқылы материалдық игіліктерді жасауға ықпал ете бастады. Бұл әрине экономиканы басқарудағы қаржылық – несиелік механизмді пайдаланудың барлық жаңа жолдарын қарастыруды талап етті. Бұл жерде мемлекеттік субъектілердің шаруашылық қызметіндегі сақтандыру мәселелері, сондай-ақ тұрғындардың барлық топтарының нарыққа ойдағыдай өту үшін материалдық жағдайының қандай екендігі үлкен рөл атқарады.
Соңғы жылдар ішінде сақтандыру жүйелері түбегейлі қайта құралуларға төтеп берді. Осыған орай мүліктік сақтандыру нарығын демонополизациялаудың фактісі болып әрі осының жалғасы ретінде айтарлықтай жеделдікпен альтернативтік сақтандыру компаниялары пайда бола бастады. Қазір сақтандырушылардың қызметтері үшін үлкен кеңістік бар. Ондаған тіпті жүздеген әр түрлі мәртебедегі әрі сан алуан меншіктік нысандағы сақтандыру ұйымдары құрылуда. Сақтандырудың бұрынғыларынан түбегейлі өзгеше жаңа түрлері пайда болды, бұл жерде сақтандыру жағдайындағы орын алған кемшіліктер ескерілген. Бұл процес біршама өтіп жатыр. Сақтандыру туралы қабылданған заңда бірқатар кемшіліктер мен істеліп бітпеген жайлар бар, әрине бұларды таяу уақыттарда жөнге келтіру керек.
Ғылыми жұмыстың мақсаты – автокөлікті сақтандырудың ақпараттық жүйесін тұрғызу және автокөлікті сақтандыру туралы қажетті ақпараттарды алу.
1. Назарбаев Н.А. Казахстан - 2030. Процветание, безопасность и улучшение благосостояния всех казахстанцев. Послание Президента страны народу Казахстана. - Казахстанская Правда, 11 октября 1997г
2. Қазақстан Республикасының Конститутциясы. Алматы, 2003
3. Карминский А.М., Нестеров П.В. “Информатизация бизнеса”.
4. “Автоматизированные информационные технологии в экономике”. Учебник под общей ред. И.Т. Трубилина.
5. Н.Б.Бралиева, Қ.С.Байшоланова, Н.Л.Гагарина “Экономикада-ғы ақпараттық жүйелері”. Оқу құралы. Алматы, 2001
6. Н.Б.Бралиева, Л.А.Байбөлекова, Қ.Т.Балашов “Ақпараттық менеджмент негіздері”. Оқу құралы. Алматы: Экономика, 2000
7. Е.Г.Неверова “Исследование проблем баз данных для информационных систем”. Сборник статей “Информационные системы в экономике”. Алматы: Экономика, 1997
8. Н.Б.Бралиева, В.Ф.Тимошенко, Н.Л.Гагарина “Информационные системы бизнеса”. Алматы, 1994
9. Қ.С.Байшоланова “Ақпараттық жүйелер теориясы”. Оқу құралы. Алматы: Экономика, 2002
10. Н.Л.Гагарина “Анализ данных на компьютере”. Алматы: Экономика, 2002
11. Е.Т.Тулегенов, Н.Б.Бралиева, Л.А.Стороженко, И.А.Матвеева “Бухгалтерские информационные системы”. Алматы: Экономика, 2000
12. А.Ө.Биярова “Экономикалық кибернетика”. Оқу құралы. Алматы, 2001
13. К.Ильясов, В.Саткалиева, А.Зейнельгабдин, Б.Сапарбаев, П.Исахова “Государственный бюджет”. Алматы: Республиканский издательский кабинет, 1994
14. Н.Г.Семенова “Автомотизированные информационные технологий в экономике”. Москва, 2000
15. Г.А.Титоренко “Автомотизированные информационные технологий в экономике”. Москва, 2000
16. “Информационные системы в экономике”. Учебник под редакцией Дика В.В., Москва, 1999
17. Қазақстан Республикасының Президентінің №359 14 маусым-нан 2000 жыл. “2000-2003 жылға Қазақстан Республикасы мемлекетінің ақпараттық қауіпсіздігінің программалық жабдықтауы”.
19. К.Қ.Жүйріков “Қазақстандағы сақтандыру: күрделі мәселелер мен дамудың болашағы”. Алматы, 1994
20. Тимошенко В.Ф. “Информационные системы менеджмента”
21. Бралиева Н.Б., Куличихин А.А. “Информационные аспекты создания и функционирования автоматизированных информационных систем”
22. “Автоматизированные информационные технологии в банковской деятельности”. Учеб. пособие для ВУЗ-ов. Под ред. Г.А.Титаренко, В.И. Суворова
23. “Банковское дело” Учебник для ВУЗ-ов. Под ред. В.И.Колесникова и Кроливецкой Л. П.
24. “Страхование: принципы и практика” Дэвид Б.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.................................................................
.........................................3
1. АВТОКӨЛІКТІ САҚТАНДЫРУДЫҢ АҚПАРАТТЫҚ ... ... ... ... ... ... Сақтандыру түрлері, заңды және жеке ... ... ... ... ... жеке ... ... Сақтандыру компаниясының сипаттамасы және басқару жүйелері..15
1.3 Автокөлікті сақтандырудың ақпараттық жүйесін ... ... ... ... ... ... жүйесіне қойылатын
талаптар....................................................................
..............................................21
1.4.1 Ақпараттық ... ... ... ... жүйелер ... ... ... ... ... ... ... қойылатын
талаптар.......................24
1.4.5 ... ... ... ... ... қойылатын
талаптар...........................26
1.4.7 ... ... ... ... және программалық құралдарды бұзылудан және
деректерден ... ... ... ... ... ... ... САҚТАНДЫРУДЫҢ АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕСІН ТҰРҒЫЗУДЫ
ЖОБАЛАУ.................................................................
.......32
2.1 ... жүйе ... ... ... ... ЖҮЙЕ ... БАҒАЛАУ ЖӘНЕ ОНЫ ҚОЛДАНУДЫҢ МҮМКІН
АЙМАҚТАРЫ...........................................40
3.1 Ақпараттық ... ... ... ... Есеп ... ақпараттық технологияларды жаңарту кепілдемесі.46
4. ЕҢБЕК ҚОРҒАУ БӨЛІМІ……...………………...……………………47
4.1 Еңбек қорғау бойынша жалпы мәліметтер…………..……………….47
4.2 Санитарлық нормалар және ережелер………………………………...48
4.3 ... және ... ... ... өрт ... ... ... ... ... қалыптасуы мен даму процесіне
байланысты ... ... ... ... ... ... бастап, сала ретінде өндіріс процестерінің ... және ... ... ... ... ... игіліктерді жасауға ықпал ете
бастады. Бұл әрине экономиканы ... ...... ... ... жаңа жолдарын қарастыруды талап етті. Бұл ... ... ... ... ... ... ... барлық топтарының нарыққа ойдағыдай өту үшін
материалдық жағдайының қандай екендігі ... рөл ... ... ішінде сақтандыру жүйелері түбегейлі қайта құралуларға
төтеп берді. ... орай ... ... нарығын демонополизациялаудың
фактісі болып әрі осының жалғасы ... ... ... сақтандыру компаниялары пайда бола ... ... ... үшін ... ... бар. Ондаған тіпті
жүздеген әр түрлі мәртебедегі әрі сан алуан ... ... ... ... ... бұрынғыларынан түбегейлі өзгеше жаңа
түрлері пайда болды, бұл ... ... ... орын ... ... Бұл ... ... өтіп жатыр. Сақтандыру туралы
қабылданған заңда бірқатар кемшіліктер мен ... ... ... ... ... таяу ... жөнге келтіру керек.
Ғылыми жұмыстың мақсаты – автокөлікті ... ... ... және ... сақтандыру туралы қажетті ақпараттарды алу.
1. АВТОКӨЛІКТІ САҚТАНДЫРУДЫҢ АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕСІН ТҰРҒЫЗУДЫ НЕГІЗДЕУ
1.1 Қазақстандағы сақтандырудың қызмет нарығының қалыптасуы
Сақтандыру ... ... ... ... ... екі ... ... бөлуге болады: автокөлікті сақтандыру мен жеке
тұлғаны сақтандыру.
Автокөлікті сақтандырудағы сақтандырушылық қатынастардың объектісі -
оның барлық ... ... ... ... ... ... ... – сақтандырушылық жағдай салдарынан пайда
болған зиянның орнын толтыруда қорытындылады.
Сақтанған болып сақтанушының меншігіндегі, сондай-ақ оның сеніміндегі,
қолдануындағы және өкілеттігіндегі ... бола ... ... – тек қана автокөлік меншіктері ғана емес, сонымен қатар автокөліктің
сақталуына жауап ... ... да ... және жеке ... бола ... 3 қазанынан “Сақтандыру туралы” заңды күші бар ... ... ... 7 ... ... автокөлікті
сақтандыруға сонымен қатар кәсіпкерлік тәуекелдерді және ... ... ... сақтандыру да жатады
Кәсіпкерлік қызметте ... ... ... ... ... кәсіпкерге тәуелді емес жағдайлардан
осы қызмет шараларының өзгеруінен күтілетін табыстарды алмаумен ... ... ... ... ... ... ... адамдардың өміріне, денсаулығына зиян келтіру
салдарынан пайда болатын, ... ... ... ... ... да
негіздерден пайда болатын міндеттемелер бойынша жауапкершілік ... ... ... саны ... ... және ... мүдделерінің шексіз әртүрлігіне адекватты болып табылады
Мысалға, бізде ең көп таралған сақтандырудың кейбірін келтірейік.
Заңды және жеке ... ... ... бұл ... ... ... болып табылады. ... ...... ... ... ... ... тасымалдаушылардың жауапкершілігін сақтандыру,
жұмыс берушілердің жауапкершілігін сақтандыру, үшінші жақтарға зиян үшін
кәсіпорындардың ... ... ... ... кәсіби жауапкершілікті сақтандыру, ... ... ... ... ... ... ... түрлері өндіріс үрдісінде немесе қызметтерді ұсынудағы нақты
тәуекелдерге байланысты. Олар: жаңа техниканы иемдену, валюта ... ... ... және ... сипаттары бойынша сыныптау тек қана автокөлікті сақтандыруды
қамтиды және бір-бірімен иерархиялық ... емес бес ... ... Олар:
1. Оттан және стихиялық жағдайлардан сақтандыру.
2. Зиянкестердің және тиімді емес табиғат жағдайларынан сақтандыру.
3. ... ... ... ... ... ... және басқа да
қатерлерден сақтандыру.
4. Техногендік апаттар мен катастрофалардан сақтандыру.
5. Қаржылық тәуекелдерден сақтандыру.
Қауіптер сипаттамасы ... ... ... ... мен ... ... ... дамыту үшін қолданылады. Келтірілген ... өзі ... ... шеңберіндегі сақтандырудың жеке түрі
болып табылады.
Қазақстан Республикасында сақтандыру бизнесін ... ... ... ... ... ... “Қазақстан Республикасындағы сақтандыру
туралы” алғашқы Заңы тек 2002ж. 3 шілдесінде ғана ... және іске ... ... ... заң сәтті болмады. ... да ... онда ...... ... тіркеу, сақтандырушылық
қызметті лицензиялау механизмдері мен мемлекет тарапынан бақылау болмады.
Негізінен осы себептен заң ... ... Ол адал ... күресті
қамтамасыз еткен жоқ. Көбінесе, ... ... ... сақтандырушылар мүдделері зиян кескен жағдайларға алып келді.
Істе болған “Қазақстан Республикасындағы сақтандыру туралы” Заңындағы
кемшіліктер мен есептемеулер белгілі бір ... 2004ж. 16 ... ... ... қалыптастыру мен дамыту бойынша ... ... ... ... ... ... Жарғысымен
түзетілді.
Осы Жарғыға сәйкес сақтандырудағы лицензиялау мен бақылау органының
өкілеттіктерімен Қазақстан ... ... ... Департаменті дамытылды /1/.
Сақтандырудың құқықтық негізін қалыптастыру үшін тығыз фундаментті
қалаған заң актісі болып 2002ж. 3 қазанынан ... ... ... ... ... Республикасы Президентінің Жарлығы болды. Ол мемлекеттік,
сондай-ақ жеке сақтандырушылық ... ... ... ... ... ... дамытты, шетел инвесторлары үшін ішкі ... ... күні ... Республикасындағы сақтандырушылық туралы заңы
Азаматтық кодекстің сәйкес баптарынан ... ... 2002ж. 3 ... ... ... күші бар ... ... Президентінің
Жарлығынан (әрі қарай – “Сақтандыру туралы” Жарлық немесе ... ... ... және үкіметінің, сондай-ақ өкілеттік
мемлекеттік органның заң актілері мен оларға сәйкес қабылданған нормативтік
құқықтық актілерден тұрады
Сақтандырушылық ... ... ... заң ... болып
табылатын “Сақтандыру туралы” Жарлықтың сипаттамасы.
Сақтандыру келісімінің нысаны мен мазмұнына Жарлықпен ... ... ... ... сақтандыру қатынастары жүйесінде негізгі орын
беріледі, өйткені нақ ... ... ... тәжірибелі жүзеге асады.
Сақтандырушы сақтандыру төлемін төлегеннен ... ал оны ... ... кезде – бірінші сақтандырушылық салым мерзімінен бастап
сақтандыру келісімі күшіне енеді және ... үшін ... ... ... бірінші болған сақтандырушылық жағдайдан сақтандырушылық ... ... ... ... егер ... ... ... немесе заңмен басқадай қарастырылмаса, өзінің қызметін
тоқтатады.
Сақтандырушылық қорғаудың қызмет ету ... егер ... ... ... ... заңмен басқадай қарастырылмаса келісім қызметі
мерзімімен сәйкес ... ... ... ... ... ... объектісі сипатынан басқадай шықпаса немесе келісімде
қарастырылмаса сәйкес келеді
Жарлықпен келісімді мерзіміне дейін тоқтату және оны ... ... ... ... кодекспен қарастырылған міндеттері тоқтатудың ... ... ... келісімі келесі жағдайларда тоқтатылады:
- сақтандыру объектісі жойылған кезде;
- оны ... ... ... ... ... ... өлімі;
- егер сақтандырушы сақтанушының ауысуына қарсы болып, ал келісіммен
немесе заңмен басқадай ... ... ... ... бас ... ... егер ... жағдайлар қарастырылмаса, сақтанушымен кезекті сақтандыру
салымдарын бекітілген мерзімге дейін төлемеуі;
- сақтандырушы мен ... ... егер бұл ... сондай-ақ жақтардың келісімі бойынша қарастырылса.
Келісімнің қызмет ету кезеңінде сақтандырушының сақтандыру сомасын
көбейту талабына сәйкес, ... ... ... ... ... ... ... келісімге қол коюға болады. Бұл кезде негізгі ... ... ... ... сома ... автокөлікті
сақтандыру нұсқасы үшін бекітілген мөлшерден жоғары бола алмайды.
Бір жылға келісілген келісімдер ... ... ... ... ... ... ... жылдан аз мерзімге қол қойылған келісімдер бойынша сақтандырушылық
төлемдер жылдық төлем ... ... ... ... айға – ... айға – ... айға – 50%
5 айға – 60%
6 айға – 70%
7 айға – 75%
8 айға – 80%
9 айға – 85%
10 айға – ... айға – 95% ... ... ... ... мөлшерлерде және сақтандырушылық сомалардың
жоғарылауына сәйкес келісілген қосымша ... ... ... ... Осы ... ... емес ай үшін ... ... ... ... ... 2 ... 3 ... келісілген мерзімімен
автокөлікті сақтандырудың жалпы келісімдері бойынша төленген соманың ... ал 4 ... 5 ... – 15%-ке ... ... ... және одан да көп өткен жылдар бойы ... ... ... қол ... және осы уақыт ішінде
сақтандырушылық орнын толтыруды ... ... ... жаңа
келісімге келу кезінде төленген соманың 20%-не ... ... ... Сақтандыру түрлері, заңды және жеке тұлғалардың автокөліктерін
сақтандыруды анықтау және есептеу
Өз сақтанушыларына кездейсоқ оқиға ... ... ... ... үшін ... өтем ... кепілдік бере отырып,
сақтандыру ұйымдары олардың әлеуметтік қорғалуын жүзеге асырады әрі ... ... ... ... күш ... Осы тұрғыдан алғанда азаматтар
мен барлық жүйелердегі кәсіпорындардың автокөліктерін ерікті ... ... жеке ... ... жөніндегі ұсынысқа назар аударуға
болады.
Міне осылайша, жер ...... ... оқиғадан қорғана
білуінің бір тәсілі болып табылад. Осы себепті Мемлекеттік ... ... ... Қазақстанда жер сілкіну жағдайындағы
ерікті сақтандыруды енгізді.
Осыған байланысты жер сілкінісінің зардабын жою жөніндегі ... ... ... ... мен ... үй
мүліктеріне, малдарға, көлік құралдарына жеке ... ... ... ... ... жан – ... түсіндіріледі.
Жер сілкінуден автокөліктерді сақтандыру жекеменшік иесін, жалгерлерді
өрттен, ұрлық пен өзге де ... ... ... ... арқылы, сол секілді сақтандыру үшін жеткілікті капиталы бар
адам арқылы жүргізуге болады.
Жер сілкінуден сақтандыру, шын ... ... ... ... ... ... оқиғадан сақтандыру болып табылады, сондықтан да сақтандыру куәлігі
франшизбен берілуге тиіс, яғни оны ... ... ... ... ... төленетін белгілі сома құрайды.
Жер сілкіну қатерінің сақтандыру шарттарының барлық ... ... ... ақша бар. Жер ... сақтандыру объектісі болып ... ... ауыл ... көліктің, өзге
кәсіпорындар мен ұйымдардың, көлік құралдарының ... ... ... ... қоғамдардың және т.б. ұйымдардың мүліктері
табылады. Бұдан басқаны айтқанда, сақтандырудың объектісі болып құрылыс пен
автокөлік, азаматтар, олардың ... мен ... ... алдымызда жер сілкінуден болған зардаптардың ... ... де зиян ... ақшалай қаржы төлеуді жүргізу міндеті тұр, бұл
орайда мемлекет пен ... ... ... мен ... ... сілкінудің салдарынан болған нақты зиянды анықтау ... ... ... ... талап етеді. Біздің ойымызша бірінші кезекте
құрылыстар, көлік құралдары мен үй ... ... ... ... ... басшыларында арнайы комиссиялар құрылуға тиіс, олардың
құрамына сақтандыру ұйымдар-ының, техникалық ... ... ... қоғамдық өкілдер кіргізілер еді.
Әрине, мүмкін – ... бұл ... ... ... ... ... жөн, ... зиянды анықтау мен сақтандыру
өтемін төлеу ... ... ... ... ... түседі. Бұл жұмыстарға кіріспес бұрын, сақтандыру өтемі мен ... ... ... мен ... ... шақырылған қызметкерлерге
жан – жақты нұсқау беріп, оларды осы ... сай ... ... ... ... және ... толтыру тәртібімен,
есептеуді құрып, бағалау ... ... ... ... ... жеке үй ... ... паспорттарымен таныстырады. Әсіресе, жергілікті ... ... ... ... тиіс ... ... ... айрықша көңіл бөлу қажет.
Сақтандыру өтемін уақтылы әрі толық төлеу ... ... ... ... ... немесе жойылғанның орнына жаңасын сатып
алуға мүмкіндік береді. Сондықтан жер сілкінудің салдарынан болған зиянды
анықтау ... ... өте ... әрі ... ... ... ... нәтижесінде зардап шеккен азаматтардың жекеменшігінде
құрылыстарға сақтандыру бойынша ... ... ... ... мен ... ... ... бойынша жүргізіледі, яғни сақтанушыға нақты зиянның
толық ... құн ... ... ... келісілген
сақтандыру сомала-рынан жоғары емес. Жер ... ... бір ... үлкен бір бөлігі құрып кетеді немесе бүлінеді, міне ... ... ... ... жұмысында тәртіп орнату үшін зиянды анықтаудың
тәртібін өзгерту керек, ... ... ... ... аралап, көріп,
әр үйдің рет нөмірлерін, әр көшені, әр ... ... оқыс ... ... ... ... құрылыс пен автокөліктің жойылғаны ... ... ... ... яғни үй ... өзге де ... ... есепке кірмей қалғанын болдырмайтын жағдайын қарастыру керек,
яғни бүлінген немесе жойылған ... ... ... бір ... ... ... ... жасауға тура келеді
Зиянды анықтау мен сақтандыру өтемін төлеу әдеттегідей ... ... ... ... компаниясының басқармасы
ойластырған немесе бекіткен Ережелер бойынша жүргізіледі. Жер сілкіну
кезінде бұл ... ... ... болуы даусыз. Осы орайда
жұртшылыққа, кәсіпорын-дар мен шаруашылықтың әртүрлі нысанымен ... ... ... ... ... жеткізуге күш салады. Бұған
байланысты төменде келтіріліп отырған жер сілкіну кезінде ... ... жою ... ... ... сөз жоқ осы ... жүргізу
кезінде басшылыққа алу тұрарлық.
Мұның негізі етіп техникалық инвентаризация бюросының ... ... Бұл ... зиянды анықтау мен сақтандыру төлемін ... ... ... ... ... ... ... түгендеуді және автокөліктің
жойылуы мен зақымданып бүлінуінің себебін ... ... ... ... ... ... ... есептеу;
- сақтанушының есептелген өтемінің толық немесе жартылай ... ... ... ... ... ... өтемін төлеу.
Келтірілген зияндар мен сақтандыру өтемін бөлек – бөлек қараудың
қажеттілігі мынадан ... ... ... ... ... ... ... келісімдеріне орай немесе ... ... ... ... ... олардың мөлшері сәйкес
келмеуі мүмкін. Бірақ сақтанды-ру өтемінің сомасын ... үшін ... ... табылады.
Құрылыстың бүлінгені немесе жойылғаны жөніндегі акті ... ... бір дана ... жасалады. Актіні жасаушылар бланкіде
көрсетілген барлық сұрақтарға нақты жауаптар беруі керек, сол үшін де ... ... ... ... ... алған жөн.
Сақтанушының жойылған немесе бүлінген құрылыс және сол құрылыстың оған
жекеменшік, құқ ... ... ... ... ... жерлерде – сақтандырудың бағалау парақша-сы мен ауыл
– село әкімшілігі басшысының шаруашылық жөніндегі ... ... ... ... – техникалық инвентаризацияның паспорты, техникалық
инвентаризация бюросының инвентаризациялық бағалау құжаттарындағы ... ... ... қалалық әкімшілік басшыларының жеке құрылыс салуға
жер бөлгендігі туралы ... ... ... ... ... аудандық
және қалалық салық инспекциясының құжаттары бойынша.
Автокөлікті ... ... ... ... оқиғасы сақтанушыға
тигізген нақты зиян құрайды, бірақ шартта көрсетілген ... ... бола ... Қазіргі уақытта автокөлікті ерікті сақтандыру бойынша
анықтау мен ... ... ... Қазақстан Республикасы Мемлекеттік
коммерциялық сақтанды-ру компаниясы басқармасы ойластырып әрі ... ... ... ... сай жүргізіледі. Осы
ережелермен келісе ... акт ... оған ... ... ... оның отбасынан кәмелетке толған біреу және де екі куә ... ... ... ... одан қалғанды қарап, көру ... ... ... оған білікті органдардың сақтандырылған автокөліктің
орны, уақыты мен жойылу жағдайы мен бүлінуі туралы ... ... ... ... ... мынадай топшылау – пайымдауларды басшылыққа алуға
болады.
Мынадай жағдайда, яғни ... ... ... немесе
келтірілген зиян мөлшерін анықтау мүмкін болмаса онда ерікті нысан ... ... ... ... жер ... ... зиянды
анықтау бойынша қажетті шұғыл жұмыстар үшін анықтама – есептеудің қарапайым
нысанын қолдануға да болады.
Жер сілкінудің ... жою ... егер ... ... ... дейін автокөлік тұрғын үйде немесе қосалқы жайларда, үй ... ... ... сақталған болса, сақтанушы көрсеткен тұрақты тұратын
жері – жаңа адрес бойынша бір ай ... ... жаңа ... ... ... ... ... өтемі есептеліп әрі төленеді, сақтанушының
тұрған жерін өзгертуіне байланысты автомобиль, темір жол, әуе болмаса тағы
басқа ... ... ... ... де ... ... қосымша жай болып ас үй, астыңғы үй, кіре ... ... де ... мен ...... мақсаттағы сақтанушы тұрған
пәтерге тиесілі қосымша құрылыстар есептеледі немесе сол ... ... және де ... ... ... жарым – жартылай жекеменшігі
үшін бөлінген. Сақтанушыға жекеменшігі үшін ... ... жай ... ... ... жүргізу үшін берілген үй жайлық, үй жанындағы
учаске – жер учаскесі.
Сақтандыру өтемі ... ... ... егер автокөлік сақтанушының
немесе оның отбасы мүшелерінің жекеменшігіне жататын болса және ... ... әрі ... ... ... ... үшін ұсталса.
Сақтанушының отбасы мүшелері болып, ... ... ... ... ... ... яғни ... бюджеті бір, тамағы бір, үй
затын, тұрмыс ... ... ... ... сатып алуға бірге қатысатын
адамдар мойындалады.
Автокөлік болып көліктің өзі және ... ... ... тек ... ... ... антикварлық заттар, аса
құнды металдардан жасалған бұйымдар, аса бағалы, ... аса ... ... тастар, слайдтар мен фотосуреттер, дінге табыну ... ... ... ... ара ... ... ... бағалы аңдар,
тұрғын үйлер мен қосалқы жайлардың конструктивтік бөлшектері мен ... Осы ... ... ... қазыналардың бәрін дерлік
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... ойластырып жасап әрі бекітіп берген.
Сондықтан кез келген сақтанушы бұл бағалы байлықтарды, тек ақша ... ... ... ... ... ... басқаларын сақтандыра
алады.
Мынадай болуы да ықтимал, мысалы, сақтанушылар ... ... ... үшін ... ... ... іс ... бүлінбеген
көліктерді де әдейілеп қосып жіберуі мүмкін. ... ... ... ... ... жартысына дейін төмендетілуі ықтимал. Болашақта
осындай сақтандыру ... бола ... ... ... ... ... осылар бойынша шығынды анықтап әрі сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... тұрғындар жер
сілкінуден соң өз үйлерін сыпырып, ... ... ... сынғандарды
лақтырып, қираған жиһаздар мен заттарды қайда жіберерін білмейді, тіпті бұл
заттарды бағалау үшін ұсыну ... ... де ... ... және алда ... ... да фактілер кездеседі, яғни сақтанушының шығынын ... ... ... ... ... ... мөлшерде алуға
тырысады, яғни туыстары мен көршілері бағалаудан бұрын ... ... ... ... ... ... ... басқа жайларға
шығарып тастаулары мүмкін.
Келтірілген шығынның мөлшері актіде ... ... ... үй мүліктерінің жойылуы мен бүлінгені туралы деректер негізінде
анықталады. Автокөлікке тигізілген шығынның ... әр зат ... ... Зат ... ... жойылды деп мойындалады, егер жер
сілкінудің салдарынан ол өзінің сипаты мен ... ... ... ... ... ... сол ... жөндеу арқылы да ... ... ... ... ... бүлінген деп есептеледі, егер жер сілкінудің
салдарынан оның сапасы төмендесе, ... ... ... бұрынғыша өз орнында
пайдалануға келтірілген жағдайда. Мұндайда заттың өзінің ... ... ... ... жоғалтқаны оның құнының процентіне шағып
көрсетіледі, ал бүлінген зат жөнделген ... тек сол ... ... ғана ... ... қаншалықты тозғанының процентін анықтау кезінде мүмкіншілігі
бойынша ... ... ... ... ... дәрежесі мен
сақтандыру оқиғасы болған күнге дейінгі ... ... және де ... ... ... мерзімі.
Автокөліктің жер сілкіну кезіндегі шығынын ... мен ... ... сақтандыру өтемін төлеу, мемлекеттік, кооперативтік және
қоғамдық кәсіпорындар мен ұйымдардан басқалары сақтандыру ұйымдары арқылы
жүргізіледі. Бұлар ерікті сақтандырудың ... әрі ақыл – ... ... ... жер ... салдарынан жойылуы мен
бүлінгені туралы акт кәсіпорын мен ұйым ... ... ... ... ... ... жағдайда актіні жасауға қатысу үшін
жоғарыда тұрған сақтандыру ұйымдарының өкілдері, сол секілді республиканың
өзге аймақтарынан келген көмек беруші ... ... ... ... ... мен ... түрлерінің орасан көп
санының – жабдықтардың, инвентарлардың, тауар – материалдық құндылықтардың
жойылуы мен ... ... ... бланкіде көрсетіп жазудың мүмкін
болмауы себепті, бұл автокөліктердің ... ... ... сай ... жеке ... ... Бұдан тысқары сондай-ақ анықтама –
есептеудің қарапайым нысаны да жасалуы керек.
Сақтанушының меншігіне жататын ... ... ... шығын
толық баланстық құн тұрғысынан, ал бүлінгенде – қалпына келтіру мен жөндеу
құны тұрғысынан анықталады. Шығынның сомасына сондай-ақ ... ... ... шара ... оған келтірілген зақым да қосылады. Жазатайым
оқиға ... ... ... ... саны мен құны ... есеп
пен есеп беру мәліметтері бойынша және де ... ... пен ... ... ... ... мынадай жағдай болғанда яғни жер
сілкінудің салдарынан бухгалтерлік кітаптар, карточкалар, ... ... ... ... құжаттарды көріп – танысу мүмкіндігі болмайды.
Автокөліктердің саны мен ... ... ... қажетті құжаттарды
банктерде көрсете алмайды. Мұндай жағдайда ... құны оқыс ... ... ... адамның жер сілкінуге байланысты ... сай ...... ... ... ... ... автокөліктің жер сілкіну сәтіндегі саны мен құны есептесу жолымен,
яғни автокөлік сақталған ... шыға ... ... саны ... ... ... ... сәтінде бар – жоғы құжат-тармен
немесе ... ... ... жер мен ... ... кезінде
дәлелденбеген автокөліктердің құны қосылмайды. ... ... ... мен ... үшін ... ... автокөлік
сақтандырылған шығын сомасының мынадай процентінде яғни ерікті сақтандыру
туралы өтініште көрсетілген ... ... ... ... ... ... жататын автокөліктердің тозуы бойынша
жеңілдік беру амортизациялық жарна нормасы ... ... ... ... ... қор бойынша есептеледі. Кооперативтік
ұйымдардың сақтандырылған автокөліктері үшін сақтандыру ... ... ... ... ... көлемде төленуге тиіс /19/.
Шығынның жалпы формуласы мына т‰рде болады:
мұндағы,
СП – страховая ...... ...... – аквизициялық шығындардың коэффициенті (әр регионға жарлықпен
қойылады);
0,96 – 4% салықты есептейтін коэффициент /21/.
2. Азаматтардың жеке ... ... ... жеке ... ... ... шарты сақтандыру
ұйымдарымен ... ... ... шарт ... сақтандыруға
азаматтардың жеке меншігіне жататын автокөліктер мен Қазақстан Республикасы
аумағына уақытша болатын кезінде (жұмыста, ... ... ... ... ... ... ... екі нұсқада жүзеге асады:
1. 0,5 мың теңгеден 1,0 мың теңгеге дейінгі сақтандыру ... ... ... 1 ... төлем төлеумен сақтандыру.
2. 0,1 мың теңгеден 3,0 мың ... ... ... ... яғни
тариф бойынша 2 процент төлем төлеумен сақтандыру.
Жеке автокөлікті сақтандыру ол ұрланған жағдайда, сол секілді жойылып
кеткенде (немесе өзінің ... одан әрі ... ... ... ... бір адамның әдейі істеген ... ... ... үшін ... ... ... оқиғалардан: өрттен, жарылыстан, көлік
құралдарының соғып, басып кетуінен, жылу жүйесінің, су құбырларының, көрші
үйден су ... ... ... конструкциясы күтпеген жерден
бұзылғанда өткізіледі.
Шарт ... ... ... ... Жеке ... шарты мынадай жағдайларда күшіне енеді:
- төлемдік қолма-қол ақшамен төлеген кезде;
- ақшасыз есеп айырысқан кезде – ... ... күн ... сақтандыру төлемі аударылғанда;
- салымнан алып ақша аударған кезде – сақтандыру орган-дарының есеп-
шотына төлем келіп ... ... ... іс-әрекеті бір жылдан соң, яғни шарт күшіне енген күннен ... ... ... Бұдан бұрынғы үш немесе одан да көп ... ... ... ... ... ... ... адамға жаңа мерзімді
шартқа отыру кезінде (осы шарт жағдайларын бұлжытпай орындағанда, үш ... – 10%, төрт ... - 15%, бес және одан көп ... - 20%) ... ... мөлшерінде жеңілдік алуға құқылы.
Сақтандыру оқиғасы басталған кездегі сақтанушының міндеті:
- көлік ұрланған жағдайда, адамның ... ... ... ... ол ... бұл ... милиция органына, ал өрт шықса - өртті
қадағалау органдарына, жарылыс немесе апат ...... ... органына және т.б. хабарлау қажет;
- бір тәулік мерзімде сақтандыру оқиғасы болған ... ... ... ... ... керек. Жазбаша өтініште мына
жайлар ... ... ... қайда, және де ... ... ... ... ... ... ... қандай білікті органдарға
бұл жөнінде хабарланып, өзінің тұратын жері айтылады;
- жойылған немесе ұрланған автокөліктердің ... ... ... ... ... ... актіні жасау кезінде сақтандыру ұйымының өкіліне бүлінген заттардың
қалдығын көру үшін мүмкіндік жасалады.
Актіні жасауды сақтандыру ұйымы ... мен екі ... ... ... ... ... ... жасауға қоғамдық өкіл де
шақырылуға ... ... ... ... ... шартын жасаған
сақтандыру ұйымы тиісті құжаттар мен жасалған актіні ... ... ... олар ... акті мен ... ... ... анықталады. Сақтандыру өтемі жойылған ... ... ... ... ... ... белгіленген мөлшерде төленеді
Сақтандыру өтемі төленбейді, егер:
1. Сақтандыру оқиғасы сақтанушының әдейі ... ... ... ... ... жасалған бұл қылмысты тергеу органдары анықтайтын
болса;
2. Үшінші бір адам автокөлікті ұрласа, ... ... ... сақтанушы
бұл жайындағы мүмкіншілігі бола тұрып милиция органына айтпаса, сондай-ақ
бұл фактіні милиция органы растамайтын болса;
3. Тек қана ... ... ... ... ... ... бүлінген
заттардың қалдықтары көрсетілмейді.
Егер сақтанушы құрып кеткен заттардың ішіне жойылмаған нәрсені әдейі
қосып жіберсе, онда жоғарыда ... ... ... ... ... ... алып, төленуге тиісті сақтандыру ... ... ... ... ... ... туралы шешім қабылдай алады.
Егер де келтірілген зақым орнына келтірілсе, онда сақтанушы сақтандыру
өтемін алу ... ... Егер ... ... зат ... ол сол зат үшін алған сақтандыру өтемін сақтандыру мекемесіне қайтарып
беруге міндетті, бірақ ... ... ... ... немесе
қайтарылған затты ретке келтіруге кеткен шығындар ұсталып қалады.
2 Сақтандыру компаниясының сипаттамасы және басқару жүйелері
“Тұран Әлем” ... ... ... ... 6 ... бері
жұмыс істейді. Осы жылдар ішінде ... ... ... жеткен.
Компанияның жұмыс істеу ережесі, ол клиентке керекті сақтандырудан сапалы
қорғау және максималды ... ... ету ... ... және ... барлық қажеттілктерін толық қанағаттандыру.
Компанияның имиджіне және қызмет ету ... ... ... ... ықпал жасайды. Бұл акционер Қазақстандағы ең
ірі банктердің бірі – АҚ ... ... ... ... ... ... 1 364,0 млн. ... құрайды және 100%
ақша құралдарымен қамтамасыз етілген. ... ... ... ... жеткілікті резервтерді жинауға мүмкіндік береді.
Компания ... ... ... ... ... менеджмент және
инвестициялық саясат компанияға ... ... ... ... болуға мүмкіндік береді.
Компания өзінің белсенділігін дара қызмет ету сферасында ... ... ... ... ... және ... ... аударады, сақтандыру бизнесінде жаңа технологияларды қолданылады және
керекті қызметтердің тізімін тұрақты кеңейтеді.
Қазіргі ... біз ... ... ... ұсынамыз.
Клиенттердің ыңғайлылығына қарай сақтандырудың 40-тан жоғары программалар
жасалған. Көлік жүйесін сақтандыруға отандық және ... ... ... ... ... ... Әлем” банкінің “Сақтандыру компаниясының” ұйымдық құрылымы
“Тұран Әлем” банкінің ”Сақтандыру компаниясы” өздерінің клиенттеріне
кең және әр түрлі спектр ... ... ... ... барлық
мүмкін болатын тәуекелдердің сферасын күнделікті өмірде іс жүзінде қамтиды
/24/.
Құрамы ... ... ... 4 ... бөлінеді:
|Сақтандыру топтары ... 2004 |
| |Мың тг. ... ... ... ... |353 002 |25% ... және ... сақтандыру |506 480 |36% ... ... |369 813 |26% ... ... ... |172 363 |12% ... |1 401 658 |100% ... ... ... ... ... ... ... өз еркімен сақтандыру;
- БАНК – КӨЛІК сақтандыруы;
- көлік ... ...... ... ... ... ... азаматтық – құқықтық ... ... ... ... алдындағы азаматтық – құқықтық
жауапкершілігін міндетті сақтандыру.
Мүлікті ерікті сақтандыру төмендегідей бөліктерден тұрады:
- ... ... ... ... операцияларын сақтандыру;
- құрылысты сақтандыру;
- ұшақтар мен қайықтарды сақтандыру;
- жүктерді сақтандыру және ... ... ... ... ... медициналық ерікті сақтандыру;
- аурулардан сақтандыру;
- шетелге кететін және ҚР келетін азаматтарды сақтандыру;
- жұмысшының денсаулығына және өміріне зақым ... үшін ... ...... ... ... ... сақтандыру төмендегідей бөліктерден тұрады:
- келісім – шарт бойынша азаматтық – ... ... ... тәуекелділігін сақтандыру.
Көлік жүйелерін ерікті түрде сақтандыру ережелері:
Осы ережелердің ... ... «БТА ... ... АҚ ... – көлік құралдарының иелерімен автомобиль көлігін ерікті түрде
сақтандыру шарттарын жасасады.
Осы ережелерде келесі ұғымдар мен терминдер қолданады:
1) ... ... иесі – ... құралын жекеменшік құқығында немесе кез-
келген өзгедей заңды негізде ... жеке ... ... ...... ... сәйкес сақтық өтемді алушы болып
табылатын тұлға.
3) сақтандырылған адам – өзіне ... ... ... ... ... ... жүргізуге рұқсат етілген тұлға;
4) сақтандырылған көлік құралы – өзіне қатысты сақтандыру жүзеге асырылып
отырған көлік құралы (жеңіл автомобиль).
5) сақтандыру ...... ... алушының) сақтандырылған
көлік құралын иелену және пайдаланумен байланысты мүліктік мүдделері.
Сақтанушының (пайда ... ... ... ... ... сақтанушы – сақтандырушымен сақтандыру шартын жасасқан жеке тұлға.
7) сақтаудырушы – сақтандыруды жүзеге асыратын ... ... АҚ, яғни ... ... ... ... ... шартына қатысты тұлғаға (пайда алушыға) шартпен анықталған
сома ... ... ... ... ... ... тиіс ... сақтандыру жағдайы – басталған бойда сақтандыру шартында ескерілген
тәртіп бойынша сақтандыру төлемін жүзеге асыруды көздейтін ... ... ... (сақтандыру жарналары) – сақтандырушы пайда
алушыға сақтандыру шартында анықталған мөлшерде сақтандыру ... ... ... үшін ... ... ... ақша ... сақтандыру сомасы – сақтандыру объектісі ... ... ... ... ... ... жауаптылығының
шекті мөлшерін білдіретін ақша сомасы.
11) сақтандыру төлемі – сақтандыру жағдайы болған жағдайдағы сақтандырушы
сақтанушыға (пайда ... ... ... ... ... ақша сомасы;
12) шартсыз франшиза – әр сақтандыру ... ... ... анықтау барысында шығын сомасынан шартсыз түрде шегеруге
жататын ақша сомасы, ... ... ... бойынша немесе
мөлшері сақтандыру шартында/полисінде көрсетілген сақтандыру сомасының
пайызы түрінде анықталады.
Көлік құралдарын ерікті сақтандыру ережелерінің бөліміне ... мен ... ... ... ... – жол ... көлік құралының жүру барысында және
оның ... ... ... ... қаза ... немесе
жараланған, көлік құралдары, құрылғылар, жүктер зақымдалған немесе
өзгедей материалды зиян келтірілген ... жол – ... ... ... және ... ... жүруі
үшін қолданылатын жур үсті сызықты бөлігі ... ... ... беті. Жол құрамына бір немесе ... жүру ... ... ... трамвай жолдары, тротуарлар, жол жиектері мен бөлу
сызықтары кіреді;
3) техникалық қызмет бекеті (ТҚБ) – ... ... ... ... ... ... ... келтіру) қызметтерін жүзеге
асыратын заңды ... ... ... ... ... ... - өндіруші фирманың өзі шығарған
көлік құралдарының моделдеріне ... ... ... ... ... қызмет бекеті;
5) толық жойылу – қалпына келтіру шығындары оның нақты құнынан 70% асқан,
сақтандыру ... ... ... тексеру:
1. Сақтандыру шартын жасасу барысында сақтандырушы сондай әрекетке арнайы
өкілеттендірілген сақтандырушы арқылы сақтандырылып ... ... іс ... ... ... мен ... ... анықтау
мақсатымен тексеруге құқылы, бірақ міндетті емес. Сақтандыру шартын
жасасқысы ... ... ... ... ... ... жағдайда
сақтандырушы сақтандыру шартын жасасудан бас тартуға құқылы /24/.
2. Көлік құралын тексеру бойынша кез-келген ықтимал шығандарды ... ... ... ... көтереді.
1. Автокөлікті сақтандырудың ақпараттық жүйесін тұрғызудың міндеті мен
тағайындалуы
Қазіргі уақытта көптеген банктерде жаңа автоматтандырылған есеп – қисап
технологиялардың ... ... ... Бұл банктік қызмет нарығында
бәсекелестікті лайықты жүргізуіне және ... ... ... ... ... ... ... стратегиясы,
программалық жабдықтау және телекоммуникация құралдары келесі факторлерден
құралу қажет:
( банк мөлшерінде (активтер, ... ... ... мен ... банк қызметінің басты бағыты;
( банк салымшыларының сипаттамасы;
( ... ... ... ... / ... / әмбебаб;
( ішкі және халықаралық нарыққа бейімделу;
( банктегі ақпараттық технологиялардың бар мүмкіндіктерінде;
( жоғары ... ... аса ... ... ... ... жүйе – бұл ... жинауға, сақтауға, іздеуге, өңдеуге және
қолданушылардың сұрауларына байланысты ақпаратты көрсетуге арналған. ... ... ... ... тікелей шешілетін есептерін қосады.
Кез – келген АЖ мақсаты, қолдану аймағына қатысты емес әдістерді ... ... ... ... аппараты, уақтылы, нақты және толық
ақпараттарды көрсету болып табылады.
АЖ құрудың ... ... ... жинау, сақтау, өңдеу, іздеу
және банк салымшыларына финанстік ақпараттарды беру болып ... банк ... ... ету ... жоғарлату.
ЭАЖ құрудың басты мақсатымен қатысты АЖ ... ... ... ... ... мен ... ... берілген мәліметтердің ақиқаттығы;
( салымшылардың ақшасы туралы мәліметтерді тез ... ... ... ... ... банк ... ... әкеліп соғады;
( әртүрлі критериялар бойынша ... ... ... іздеуге
мүмкіндігі бар;
( берілген ақпараттың сенімділігі мен қорғануы бойынша ... ... ... тез арада ақпараттарды жинау, бақылау, өңдеу және беру ... ... ... ... және әрі ... ... және ақпараттық құрылым жүйесі ашық болу қажет.
Достық интерфейс ... ... ... ... жұмысшылар өз
жұмысының өнімділігі мен сапасын жоғарылатуды қамтамасыз етеді /9/.
1.4 Автокөлікті сақтандырудың ... ... ... жүйе (АЖ) – бұл ... ... ... іздеуге, қайта
өңдеуге және сұраныстарға қатысты ақпараттарды қолданушылармен таныстыруға
арналған. АЖ өзіне программалық ... ... ... шешілетін
есептерін қосады.
Қолданушыларға жүйе өте ыңғайлы және ұнамды болатын интерфейс ... ... ... ... АЖ ақпарат құпия болмайды және ішкі қолданушылар ... ... ... ... істеу кезінде кедергілерден қорғауды қарастыру қажет,
қолданушылардың дұрыс емес қимылдарын, сондай – ақ істен ... ... ... ... ескеріп, компьютерлік жүйенің архитектурасына әсер ... ... ... ... ... АЖ ... барлық жүйенің жұмыс тәртібінің бұзылу ықтималдығын
азайту қажет (жүйенің істен ... ... ... ... жоғалуы немесе өзгеруі) қолданушылардың кездейсоқ және әдейі
жасалған қимылдары;
- ақпараттар легінің қатысуымен ... ... ... ... мен алмасуын іске асыру қажет;
- берілген тапсырмаларды ... және ... ... ...... ... қолданушылардың сұраныстарының
тапсырмаларын іздеу;
- ақпараттарды ыңғайлы енгізу;
- ерте енгізілген ақпараттарға тез арада қол жеткізу;
- ...... ... қайта – қайта қарап отыру қажет;
- ақпараттық жеткілікті жылдамдық, ақпараттың ауысу көлемі және жиілігі
ағымдағы процестердің үдейі қозғалысына сәйкес келу керек ... ... ... ... ... ... жүйе – бұл қиын жүйелер және элементтерді бөлек ... ... ... ... жүйелерге бірден жасау мүмкін болмаса, олардың
бөлек бөлімдеріне жасау мүмкін ... ... ... ... ... ... жүйе элементтері, бөлімдердің ара – қатынасы және
тұрған жері ... онда ... ... ... және құру ... болады.
АЖ құрылымы – бұл ішкі жазықтық – уақыттық байланыстарының тұрақты
тәртібі және ... мен ... ... ... ... ... ... анықталуы және сыртқы ортамен өзара
байланысы.
АЖ жабдықтаушы және ... ... ... ... ... бұл есептердің және есептер комплексінің немесе жүйеастыларының жиынтығы,
бұл басқарудың маңызды бөлігін ... ... ... – бұл есеп ... ... бір ... ... – бұл автоматтандырылған функциялардың ... ... ... қорытындының нақты формада көрсетілуі (құжат, хабарлама және
т.б.)
Экономикалық есептердің келесідей ерекшеліктерін көрсетуге болады:
- ... ... ... яғни жүйеастыларына, блоктарға, есептер комплексіне
кіруі;
- шешімнің бір қалыптылығы;
- шешімге белгілі бір уақыттың болуы;
- типтік алгоритм ... ... және ... ... шығу – кіру тапсырмаларының құрылымы және үлкен ... ... ... АЖ ... ... кесте түрінде
бейнеленген, бұл кестеде есептер комплексі және мүлікті сақтандырудың
есептері ... ... – ақ ... және ... ... берілген
есептерге келтірілген.
Кесте 1
АЖ құрылымына қойылатын талаптар
|Есеп кешені ... ... ... ... ... ... |
| | | ... | ... ... ... ... ... және ... |
|көліктерін ... ... ... ... ... ... |мәлімдемесі |двигателінің номері,| |қызметкерлері ... | ... түсі және | | ... |т.б. | | ... ... | | | ... | | | | |
| ... ... ... және ... |
| |келтіруден ... ... ... |компаниясы-ның|
| ... ... және ... | ... |
| | |3жыл ... жол | | |
| | ... саны | | |
| ... ... ... көлік |АНКЕТА және |Сақтандыру |
| ... ... ... ... ... |компаниясы-ның|
| ... ... ... ... | ... |
| | ... бар | | |
| | ... | | |
| ...... ... ... ... және ... |
| ... |сақтандыру түрімен |ПОЛИС ... ... | ... |
| |кті ... | | | |
| ... | | | |
| ... ... арызды |АНКЕТА және |Сақтандыру |
| ... ... ... ... |
| | | | ... ... ... ... ресурстарына қойылатын талаптар
Автоматтық тәртіпте жүйені қалыптастыру үшін жүйенің қамтамасыз ... ... мына ... ...... ... жабдықтаудан, программалық, ақпараттық және ұйымдастырушы
жабдықтаудан.
Программалық және математикалық жабдықтау машиналық ... ... ... ... ... ... ... жабдықтау ақпараттық ресурстарды құрайды (кіру, уақытаралық
және шығу тапсырмалары), олардың ену құралдары.
Ұйымдастырушы жабдықтау АЖ ... және ... ... АЖ ... ... және құралы ұйымдастырушы жабдықтауға кіреді.
Ақпараттық ресурстарды жиынтық мәліметтер деп атайды, белгілі ... үшін ... ... және ... ресурстар ретінде
көрсетіледі. Оларға негізгі және көмекші ... ... ... ... ... ... жатады /5/.
1.4.3 Ақпараттық жабдықтауға қойылатын талаптар
Ақпараттың қолдануысыз басқару процесі ... ... ... ... ... ... өте ... жабдықтау (АЖ) – бұл ақпараттық жүйеде қолданатын
экономикалық ... ... және ... ... ... ... ... және ақпарат массивтерінің үйлестірілген жүйелерінің
бірігуі болып табылады. ... ... ... ... ... ... ақпараттық базаға өзгеріс енгізуден басқару
шешімдерін қабылдау үшін кіріс ... ... ... ... ... ... өзіне жүйеде қолданатын
экономикалық ақпараттар және құжаттар сыныптама-ларын, ... ... ... (НАА) ... база (АБ) – бұл ... ... ... кезінде
қолданылатын бір қалыпқа келтірілген ақпараттар жиынтығы. Машинадан тыс
ақпараттық база – ақпараттық ... ... ... қолданатын құжаттар мен
белгілердің бірігуін ... ... ... ... ... ақпарат базасының бөлігі. Машинадан тыс ақпараттық базасына ... ... ... жүйелері, нормативті – анықтамалы құжаттар, жедел
ақпарат жатады. ... мен ... ... ... ... бірмәнді
жазып, ақпаратты есептеу желісінің жадында тиімді іздеп және белгілеу үшін
қолданылады. Ал ...... ... – шартты-тұрақты ақпарат
қатарына жатады және ұзақ уақыт бойы есеп айырысуда өзгеріссіз қолданылатын
әртүрлі тәртіптегі ... ... және ... да ... ... ... ... – ол субъектінің күйін осы уақыт сәтінде
бейнелей-тін, яғни ... ... ... ... ақпаратқа әдетте
бухгалтерлік және жедел есеп мәліметтері жатады.
Машина ішіндегі ақпарат базасы – бұл ... ... ... істеуде
қолданылатын, машиналық тасығыштардағы мәліметтер ... ... ... ... бөлігі. Мұндағы машиналық тасығыш – дербес
электронды есептеуіш машинаға ... ... ... түрде ендіруде
пайдаланылатын материалдық объект /5/.
Кесте 2. ... ... ... ... ... ... ... негізделген |
|Мәліметтер базасы типі ... ... ... ... жүйе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... жабдықтауға қойылатын талаптар
Автоматтандырылған ақпараттық жүйені тұрғызу мен жұмыс істеудің ... ... ... Ұйымдастырумен жабдықтау дегеніміз –
ақпараттық жүйені тұрғызу мен ... ... ... ... ... жабдықтардың жиынтығы. Ол ақпараттық жүйені тұрғызу мен қолдануға
қатысты ең көлемді ... ... және ... ... ... ... ұйымдастыру құрылымын анықтайды, сондай-ақ жүйе
қызметін реттейтін құқықтық актілерді қамтиды.
Ақпараттық жүйені тұрғызу – ақпарат ... ... ... мен ... ... өңдейді, жүйе элементтерінің әрекеттеріне
ену ретін анықтауды қарастыратын күрделі де ... көп ... ... ... ... тиімді жұмыс істеу үшін өте
қажет. Бұл дегеніміз, нақты ... ... ... ... шешімдердің сапасын және жеделдігін арттыру үшін экономикалы ... ... мен ... қазіргі заманғы есептеу техникасын,
жаңа ақпараттық технологияларды қолдану өте ... ... ... Жалпы
ұйымдастыру мен жабдықтаудың мақсаты ... ... мен әрі ... ұйымдастыру – құқықтық негізін қалыптастыру. Оған ... ... және ... ... ... құрылымын таңдау
мен дайындауды, сондай-ақ жобалау жұмыстарының ... ... ... ... әдістер мен жабдықтар және құжаттар жатады.
Белгілі ережелерге бағындыру құжаттары ақпараттық жүйені ... ... мен ... ... ... мемлекеттік басқару
ұйымдары және тапсырма ... мен ... ... ... ... белгілі ережелерге бағындыратын құжат түрінде болып бөлінеді.
Ақпараттық жүйені өңдеу мен жұмыс істеу ... ... ... ... және ... ... жиынының сапалық және
сандық өсу ... ... ... ... ... ақпараттық жүйені
қолданушыларды қамтамасыз ... ... ... түсуде. Осының
барлығы ақпараттық жүйені тұрғызу мен ... ... ... ... ... және ... - әдістемелік шешімдеріндегі
ұйымдастырумен жабдық-тау есептерінің өзгеруіне әкеледі /5/.
1.4.5 Техникалық ... ... ... ... – бұл ақпараттық жүйе жұмыс істеуді қолданылатын
техникалық жабдықтар ... ... ... ... ... ... ... орындалуы арқылы жүзеге асады.
Барлық операцияларды үш сатыға топтауға болады:
1. ... ... ... ... ... тұтыну.
Бірінші саты – экономикалық объектілердегі қызмет барысында туындайтын
бастапқы ақпаратты жинауды және тіркеуді орындайтын ... ... Бұл ... ... ... кәсіпорындардың, аймақтардың
және басқалардың қызметін бейнелейтін ақпарат алу.
Екінші саты – ... ... ... ... кеңістік және
уақыт бойынша мәндердің, түрлердің, құрылымдардың өзгеруін ... саты – ... ... және ... бас қарушылық шешімдерді
қабылдау үшін, әрі басқарудың ... ... ... ... ... ... біріктіреді.
Басқарудың ақпараттық кезеңінің негізгі сатысына ... ... ... қолданылады:
1. Ақпаратты жинау және тіркеу;
2. Ақпаратты өткізу;
3. Машиналық тасығыштарды дайындау;
4. Ақпаратты өңдеу;
5. Ұйымдастыру техникасы.
Ақпаратты жинау және ... ... ... ... ... ... ... беретін жабдық мәліметтерді өңдеу орталықтарына және
оны қолдау орнына кеңістіктегі ығысу арқылы жеткізіп ... ... ... ... жабдығы, мәліметтерді машиналық
тасығыштарға, оның ішінде магниттік табақшаларға жазу үшін қажет. ... ... ... сол, мәліметтерді магниттік табақшаларға
жазу кезінде оны бақылауға, ашып жазуға, реттеуге болады /5/.
Кесте 3
Техникалық жабдықтау
|Техникалық ... ... ... ... ... | | ... Intel Pentium 4 |Процессор |Intel, 2.4MHz |
| ... ... | |
| ... |512Mb |
| ... |40Gb |
| ... |17 ... |
| ... тақтасы |102 батырмалы |
| ... |2 ... ... ... |HP LaserJet ...... ... – модем |Sony – 42S ... ... ... ... ... ... ... ... ... деп – ... жабдықтау жүйесі жұмыс істеуде
жабдықтайтын ақпараттық жүйенің қызметін ... ... ... ... болады. Ол математикалық жабдықтау негізінде құрастырылып
және оның нақты жұмыс істейтін пішіні болады. Программалық ... ... ... ... программалық жабдықтау және арнаулы программалық
жабдықтау.
Жалпы программалық жабдықтау – бұл ... кең ... ... және ақпаратты өңдеу есебінде жиі кездесетін
есептеу ... ......... ұйымдастыруға арналған
программалардың бірігуін бейнелейтін ... ... ... ... жүйе – ол ... ... тиімді ұйымдастырып және есептеу
жүйесінің қорларын (жедел жадылы ... ... және т.б.) ... ... Бұл ... ... ... мен жеке программалардың
(драйверлердің) мүмкіндігін кеңйтетін программалар жатады.
Есептеу кезеңін ... ... ... ... ... генерациясының параметрлерін және оған тиімді қолданбалы программалар
пакентін (ҚПП) қосуды үйлесімді таңдаумен ... ... ... ... ... жабдығы бар болып отырған операциялық ... ... ... ... ... жүйеде қамтылмаған көптеген
осы заманғы программалау ... да бар. Бұл ... ... ... ... өте ... ... программалар (тесттер) ДЭЕМ-нің жұмыс қабілетін
тексеріп, егер ... ... ... оны ... ... ... жүйе
жұмысының ақауына ат қойып (диагноз), оны шектеп ... ... ... ҚПП мен ... ... орындайтын
және ақпараттық жүйенің әр түрлі функционалды ішкі жүйесінің ... ... ... ... ҚПП – ... ... ... болып екі топқа бөлінеді. Мұндағы жалпы ... ... ... ... ақпараттық жүйеде қолданылуы мүмкін. Оны
қолданбалы программалар пакеті арқылы:
• Мәліметтерді басқаруда ;
• Мәліметтерді орындаудың ... ... ... ... ... әдістерін;
• Дискретті программалар әдістерін;
• Үздіксіз есептерді шешу ... және ... ... әрі ... ... әдістерінің
ерекшеліктеріне қарай бөлуге болады /5/.
Нақты объектінің ... ... ... ... ... ҚПП кіреді. Функционалды ҚПП деп параметрлік икемділік бар
және басқару шешімін ... ... ... ... ... ... программалардың бірігуі айтылады. Нақты басқару объектісінің
әрбір ақпараттық ... осы ... ... ... ... асыратын,
өзінің функционалдық ҚПП – ң жиынтығы болады. Арнаулы ... ... ... жүйені тұрғызудағы оның қызметін жүзеге асыру
үшін құрастырылатын жеке есептердің шешілу программалары және функционалдық
ҚПП – ң ... ... ... ... ... ... ... программалық жабдықтау ... ... Windows NT ... 32-битті көп |
| |Server 4.0 ... ... |
| | ... ОЖ, ... | ... ... |
| | ... |
| ... Windows NT ... ЭЕМ үшін ... |
| ... 4.0 ... көп ... |
| |MS Office XP ... серверлері ОЖ, |
| | |ЛЕЖ ... ... ... Windows 2000 |Дербес ЛЕЖ үшін күшті |
| | ... ОЖ, ЭЕМ ... ... жабдықтау ... |Visual Basic ... ... ... |Paradox | ... ... ... |Желіге ... ... ... ... |МБ ... ену ... анықтайды. ... ... ... ... ... жабдықтау – бұл ақпаратты өңдеудің математикалық,
үлгілері мен ... ... ... ... ақпараттық
жүйесі математикалық жабдықтауы белгілі бір нақты міндеттерді тиімді шешуді
қамтамассыз ету керек және осы міндеттерді шешу ... ... ... басқарып, оның ісінің дұрыстығын бақылып отыруды қамтамассыз ... ... ... ... құрамына мыналар кіреді:
• типтік және жасалатын әдістемелер, ақпаратты өңдеу алгоритмі;
... ... және ... ... ... құжаттарын
қалыптастыру және тарату(экранға және баспаға).
Ақпараттық жүйені математикалық жабдықтаудың жалпы талаптарына мыналар
кіреді:
• математикалық ... мен ... ... ... ... ҚПП–н көрсететін типтік әдістерді, алгоритмдерді, модель-дерді
және мүмкіндіктерді ... ... ... математикалық әдістер техникалық және программалық
құралдардың мүмкіндігін ескеруді, шешу уақыты мен есте сақтау
көлемі бойынша төменгі ... ие ... ... ... ... барлық түрі жіберіледі: формулалы,
сызба, блок-жүйе, сөзбен сипаттау және т.б.
Математикалық жабдықтау алгоритмдері келесідей жалпы ... ... ... ҚПП –де ... ... стандарттық, іздеушілік және
септеулік процедураларын максималды пайдалану;
... ... ... ... ... ... өз сипаттамасында программа тілінің мүмкіндіктерін максималды
пайдалану;
• есептердің функционалдық байланысын қамтамассыз ету;
... жай ... ... ... ... программаның орындауы жолына бақылау енгізу;
математикалық әдістер мен ... және ... ... ... ... бір мәнділігін және бірлігін қамтамассыз ... ... ... және ... құралдарды бұзылудан және
деректерден алудан қорғау
Ақпаратты қорғау дегеніміз – мәліметтер ... ... ... енуді басқаруға мүмкіндік беретін әдістер мен амалдар
жиынтығы.
Ақпаратты және ... ... ... ... – көп ... ... ақпаратты ойланбай пайдалануды жою, мәліметтерді
пайдалануды қажетсіз орындарды ... және ... жою, ... ... ... ... таңдау.
Ақпаратты және программалық құралдарды қорғау жүйесі келесі сипаттарға
ие болу ... ...... және ... емес ... ... қамтамасыз ету, жүйе немесе сонда сақталынатын мәліметтермен
жұмыс істеуге ... ... ... ... ... әдістерді
ашу модификациясы немесе жиынтығы;
● ұқсастыру – пайдаланушыларға, техникалық құралдарға және қорғалатын
(мәліметтер ... ... ... ... ... ... (код атауы);
● конфиденциялылық мәліметтерге берілген және ... ... ... статус;
● құпиялылық – ақпаратты жабық және қорғалуға жататын деп ... ...... ... сол ... ... процедураларды
жүзеге асыруда пайдаланушының, терминалдың немесе басқа объектінің құқығы;
● түпнұсқалық – қойылған ... ... ... ... ... және ... ... қорғау
жүйесі келесілерді қарастырады:
● вирустарға қарсы программалардың болуы;
● пайдаланушылар үшін сапалы құжаттаманың болуы;
● жабдықтарды жетілдірудің амалдарын пайдалану.
Ақпаратқа және ... ... ... енуден
сақтандыру үшін келесі бақылау шаралары қолданады:
● парольді ... ... ... ... ашу ... ... Бұл ... ашуға және нормативті – анықтамалық ақпараттың
өзгерісіне шектеу қоюды қамтамасыз ету;
• белгілі бір директорияларға енуді ... ... ... ... есте ... ... жою;
• техникалық құралдарды және пайдаланушыларды бақылау;
• техникалық құралдардың құқықтарын анықтау (есептерді ... ... ... ... ... ... күндері
және сағаттары);
• техниклық құралдарды, есептерді және ... ... ... ... пайдаланудағы ақпараттарды өңдеу кезінде ... және ... ... ... санкцияланбаған әрекеттер кезіндегі сигнализация;
• әр түрлі бағыттағы көмекші программалар (бақылау және ... ... ... және т.б. ... ... ... Автокөлікті сақтандырудың ақпараттық жүйесінің концептуалдық
схемасы
Аќпараттыќ жүйе – бұл жүйе ... ... ... ... және
ақпараттарды беру, экономикалыќ объектіні басқаруға қажетті.
ҚР ақпараттандыру туралы заңында ақпараттық ... ... ... ... жүйе – бұл ... ... ... желілер және құралдар олардың ... ... ... етілуі, ақпараттық процестердің орындалуына арналған.
Концептуалды схема бас әдістемелер кезінде ақпараттық жүйенің жұмыс
жасауын және оның ... ... ... ... ... жиынтығын көрсетеді, бұлардың
құрамына иерархиялық және ұзындық ... ... ... аќпараттыќ жүйелердіњ жобалы ќұжаттарының өңделуі
кезінде жүйенің әртүрлі элементтерініњ ... ... ... орынѓа
ие болады, мысалы, аќпараттыќ үлгілердіњ, блок – ... ... ... ... ... ... құжаттарының,
аќпараттардың көптігі және т.б.
Тұтас аќпараттыќ жүйенің негізгі ... ... ... ... ... ... көрсетеді жєне негізгі аспаптыќ
ќұралдарды аныќтайды, сонымен ќатар функционалдық жүйе ... ... ... Ал функционалдық жүйе астыларының ролінде ЛЕЖ қолданылуы
мүмкін.
Автокөлікті сақтандырудағы ақпараттық жүйенің ... ... ... ... Ол ... және ... бөлімдерден
тұрады.
Ақпараттық жүйенің жабдықтаушы бөлімі программалық, техникалық және
ақпаратты жабдықтаушы ... ... ал ... ... ... ... функционалдық бµлімінде ақпарат қалай, мәліметтер
базасынан алынғанын, басқа қайнарлардан өңделгенін және шығу кезінде қандай
құжаттар алынғанын көрсетеді.
Осы есепте ... ... ... ... Ал бухгалтерлік
баланстың кодтау жүйесі сериялы – реттік.
2. Автокөлікті сақтандырудың ... ... ... ... жүйе есептер кешенінің орны
Бұл АЖ есептер кешенінен тұрады:
“Көлік жүйесінің мәлімдемесі” есебі – бұл жерде ... ... ... ... ... ... туралы көрсетілген. Сонымен
қатар көлікті қандай сомаға бағаланғаны, оның маркасы, моделі, қай ... және т.б. ... Бұл ... ең ... үш түрлі
бағдарламаның біреуін таңдау болып табылады, олар: ... ... ... ... бойынша – сақтандыру ... ... ... ... жол-көліктік оқиға нәтижесінде зиян келу
табылады.
“Стандарт” бағдарламасы бойынша – ... ... ... ... ... төмендегілердің нәтижесінде зиян келу
табылады:
1) жол-көліктік оқиғасы;
2) ... тыс ... жүру ... өзге ... ... немесе
объектілермен соқтығысу;
3) объектілердің құлауы, жануарлармен немесе құстармен ... өрт, су ... ... табиғи апаттар (бұршақтан өзге);
5) үшінші тұлғалардың бұзақылығы, вандализмі және өзгедей құқыққа қарсы
әрекеттері: тонау, қарақшылық, көлік ... ... жою ... зақымдау
(қосымша шарттар бойынша сақтандырылған болмаса, айдап кету, ұрлаудан
өзге).
“Люкс” ... ...... жағдайы болып сақтандырылған
көлік құралын айдап кету, ұрлаудан өзге кез-келген оқиға нәтижесінде ... ... ...... ... ерікті сақтандыру” есебі – көлік
құралының иесінің азаматтық ... ... ... ... ... ... сақтандырылу объектісі (әрі қарай -
жауапкершіліктің ... ... ... ... ... ... ... Республикасының Көлік құралының
иесінің азаматтық құқықтық ... ... ... ... ... ... ... төлемдері жетіспеген жағдайдағы
Қазақстан Республикасы азаматтық ... ... оның аса ... көзі ... ... көлік құралын пайдалану нәтижесінде үшінші
тұлғалардың өміріне, денсаулығына және (немесе) мүлкіне келтірген ... ... ... азаматтық заңдарымен анықталған
міндетімен байланысты мүліктік мүддесі табылады.
Жауапкершілікті ерікті түрде сақтандыру бөлігіндегі сақтандыру ... ... ... ... сақтанушының (сақтандырылған
жүргізушінің) сақтандырылған көлік құралын пайдалану нәтижесінде зардап
шегуші деп танылған үшінші ... ... ... және ... ... ... ... азаматтық-құқықтық жауапкершілігінің
басталу фактісі саналады.
“Ұрлықтан және айдап кетуден сақтандыру” есебі - көлік құралын айдап
әкетуден, ұрлаудан ерікті түрде сақтандыру бөлігіндегі сақтандыру ... ... ... ... ... ... құралын айдап әкету,
ұрлау табылады.
Пайда алушы болып көлік құралын айдап әкетуден, ұрлаудан ерікті түрде
сақтандыру бөлігіндегі сақтандыру шарты бойынша ... ... ... ... «Ерекше шарттар» ұясында көрсетілген болмаса, сақтанушы
табылады.
Сақтандырылған көлік ... ... ... ... сақтап қалуда
мүліктік қызығушылығы жоқ тұлға Пайда алушы бола алмайды.
“Зиян келтіруден сақтандыру” есебі – бұл ... ... аты – ... қанша жыл көлікті айдағаны туралы және Қазақстан ішінде жүргені үшін
немесе Қазақстанда да, шетелде де жүргені үшін ... ... ... ... Есептер кешенінің сипаттамасы
Есептер кешені сақтандыру компаниясының клиенттерімен мәліметтерді
өңдеу үшін, сонымен қатар ... ... ... ... және құру ... ... кешені келесі функцияларды орындайды:
• көлік жүйесінің мәлімдемесі;
• зиян ... ... ... және ... ... ... азаматтық – құқықтық жауапкершілігін ерікті сақтандыру;
• қосымша материалдар.
Есептің мақсаты – сақтандыру ... ақша ... ... және ... бойынша ақпаратты жинау және сақтау, яғни
шоттағы бар ... ... ... ақша ... және алынған сома нәтижесінде
жүргізілген операция. Сонымен ... ... ... беру және ... ... алу ... болып табылады.
Осы есептердің шешуі тек сбой кезінде және техникалық құралдардың
жұмысында ... ... ... ... ... бұл ... ... бағдарламалық жүйе ортасы кепілдік береді. Олқылық жағдай
кезінде есептердің ... және ... ... бағдарламашыға
жүктеледі. Егер есептеуіш құралдарының жұмысы тоқтаусыз істесе, онда
есептердің ... ... ... ... ... ақпараттары
Кіріс ақпараты – бұл клавиатурадан түскен сигналдар, ... ... ... ақпарат және ақпараттық жүйелердің функцияларын
орындау үшін қажет.
Кіріс құжаттары және олардың негізінде алынған файлдар өз ... және ...... ... ... бұл жерде материалдық,
еңбектік, технологиялық және басқа да нормалар мен ... және ... ... ... өңдеуге түсетін ақпарат бақылаудан өтуі қажет. Ең аз қажет
етілетін бақылау пайдаланушының визиалды ... ... ... ... ... ... ... кезінде бағдарламалық бақылау қарастырылған.
Есепті шешу кезінде қосымша әдістер мен ... ... ... ... ... ... ... |
| | ... көзі ... ... | | ... | ... | | ... |Тіркелу куәлігі |құжат ... ... |
| | | ... уақытынан | |
| | | ... | ... ... ... ... ... |Клиент |
| ... | | | ... ... ... ... ... ... |
| ... жері | ... | |
| | | ... | |
| | | ... | ... ... ... ... ... ... |
| | | ... уақытынан | |
| | | ... | ... ... ... ... ... ... |Клиент |
| | | |алу ... |
| | | ... | ... ... ... ... ... құрылымдық бірлігінің бейнесі
мен тізімі
Кесте 6
|Құжат атауы ... ... ... |TK ... ... ... ... |Реквизит ұзындығы |
| ... | ... – шарт ... |Kel.shart_nom |5 ... ... ... |8 ... ... ... |NAME |60 ... ... ... құжатының ақпараттық құрылымдық бірлігінің
бейнесі мен тізімі
Кесте 7
|Құжат атауы ... ... жасы |SZ ... ... ... ... ... ұзындығы |
| ... | ... |RNN |12 ... ... ... ... |9 ... – жайы |Adr |70 ... |Tel |6 ... түрі |Type |3 ... ... көліктің сақталынатын жері” кіріс құжатының ақпараттық
құрылымдық бірлігінің бейнесі мен ... ... ... ... ... ... көліктің |KSZ ... жері | ... ... ... кешенінде |Реквизит ұзындығы |
| ... | ... |Gar |20 ... |Sta |20 ... ... ... ... құжатының ақпараттық құрылымдық
бірлігінің бейнесі мен тізімі
Кесте 9
|Құжат атауы ... ... ... |KSK ... | ... атауы |Есептер кешенінде ... ... |
| ... | ... |BTA |10 ... |NSK |10 ... |TSO |10 ... |ZASO |10 ... |ATV |10 ... - өмір |Kom_om |15 ... |Kaz_kom |15 ... |Kaz_in |15 ... ... кіріс құжатының ақпараттық құрылымдық бірлігінің бейнесі
мен тізімі
Кесте 10
|Құжат ... ... ... ... | ... ... ... кешенінде |Реквизит ұзындығы |
| ... | ... – жөні |Name |20 ... |Kod |12 ... |Date |8 ... ... ақпараттары
Шығыс ақпараты – бұл берілетін басқару объектісіне, қызметшіге немесе
басқа басқару жүйелеріне ... ... ... және ... берілетін және ақпараттық жүйелер функцияларын орындау нәтижесінде
алынған ақпарат /5/.
Кесте ... ... ... |
| ... ... көзі ... ... | | ... | ... | | ... ... ... ... сұрау |Клиент |
| | | ... ... | ... ... ... ... |Клиенттің сұрау |Клиент |
| | | ... ... | ... және ... ... ... құжатының ақпараттық құрылымдық
бірлігінің бейнесі мен тізімі
Кесте 12
|Құжат атауы ... ... және ... |ANK_POL ... ... ... ... |Реквизит ... |
| ... | ... ... |Name |20 ... ... |Ku_nom |15 ... |Tel |6 ... |RNN |12 ... ... |Mar |20 ... |Mod |20 ... жылы |Year |8 ... ... база
Ақпараттық база – бұл АЖ-ні жұмыс істетуде ... ... ... Ақпараттық база машинадан тыс ... база ... ... ... база ... ... тыс ақпараттық база – АЖ-ні жұмыс істетуде қолданылатын
құжаттар мен белгілердің (сигналдардың), мәлімдемелердің ... ... ... (ЕТ) ... ... ... ... базаның бөлігі.
Машинадан тыс ақпараттық базаға ... мен ... ... ...... ... жедел ақпарат жатады. Жіктеу мен шартты
белгілеу жүйелері мәліметтерді бірмәнді жазып, ақпаратты ... ... ... іздеп және белгілеу үшін қолданылады. Ал мөлшерлік ... ... (МАҚ) – ... ... ... ... ... және ұзақ
уақыт бойы есеп айырысуда ... ... әр ... тәртіптегіш
мөлшерлеулерді, мөлшерлерді және басқа да мәліметтерді құрайды.
Жедел ақпарат дегеніміз – ол ... ... осы ... сәтінде
бейнелейтін, яғни бастапқы, өңделмеген ақпарат. Жедел ақпаратқа ... және ... есеп ... ... ... ... база – бұл ... жұмыс істетуде
қолданылатын, машиналық тасығыштардағы ... ... ... ... ... бөлігі. Мұндағы машиналық тасығыш – ... ... ... ... ... материалдық объект.
Оған қатты магниттік табақшалар, иілгіш магниттік табақшалар, магниттік
барабандар, магниттік карталар, фотохромды тасығыштар, микрофильмдер және
басқа да ... түрі ... ... ... ... ... сақтандырудың ақпараттық жүйесі. ... ... ... |ЭАЖ ... ... ... ... ... ... ... ... ... |МБ ... ... ... ... |
3. ... ЖҮЙЕ ДЕҢГЕЙІН БАҒАЛАУ ЖӘНЕ ОНЫ ҚОЛДАНУДЫҢ МҮМКІН
АЙМАҚТАРЫ
3.1 ... ... ... ... шығындарды бағалау
Кесте 19
Есепке берілген мәліметтер
|№ |Көрсеткіштердің атауы ... ... | ... |бірлігі |рдің |і |
| | | | ... | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 ... ... |Кп |мың. Тг. |29,6 | |
| ... | | | | |
| ... ... ... |мың. Тг. |7,0 | |
| ... ... | | | | |
| ... | | | | |
| ... ... ... |Кп2 |мың. Тг. |22,6 | |
| ... | | | | |
|2 |ПК ... ... |мың. Тг. |58,5 | |
|3 ... ... |Зэ |Мың. тг. |11,4075 | |
| ... | | | | |
|4 ...... |4 | |
| ... | | | | |
| ... ... | | | | |
| ... | | | | |
|5 ... бір ... |З |Тг |80 | |
| ... ... | | | | |
|6 ... жалақы |G | |0,70 | |
| ... | | | | |
|7 ... ... |C | |0,15 | |
| ... ... | | | | |
|8 ... ... |H | |0,33 | |
| ... | | | | |
|9 |ПК ... ... | |0,875 | ... ... ... |Р |% |9,0 | ... |ПК ... ... ... |Сағ |1728 ... |
| ... қоры | | | ... | | | | |р ... |Есепті шешу уақыты |Тшеш |Сағ |54 ... |
| | | | | ... ... ... ақпаратының |Кенг |Мың. |130,0 ... |
| ... | ... | ... | | | | |р ... |Өңделген ақпараттың |Көңд |Кбайт |97,5 ... |
| ... | | | ... | | | | |р ... ... ... көлемі|Кшығ |Мың. |520,5 ... |
| | | ... | ... | | | | |р ... ... нақты жылдық |Қуақ |Сағ |1721 ... |
| ... | | | ... | | | | |рі |
1. ... ... ... ... ... ... және ... тапсырмаларды, техникалық және жұмыс проекттерін жасауға кеткен
шығындар болып есептеледі. ... ... ... ... жобаны
жасаушылардың еңбек ақыларының сомасын ескере ... ... ... ... кезінде ғана.
Байланыстыруға кеткен шығындар ендіруге кеткен шығындарға ұқсас
есептеледі.
2. Дербес компьютердің бағасы “Прайс ... ... ... ... ... шығындарды 22-кестеден қараңыз.
4. Берілген есептеулер жүргізетін жұмысшылар саны.
5. Осы ... ... ... еңбек ақысы.
6,7,8. Кәсіпорын бухгалтериясында, қай жерде проект енгізіліп ... ... ... ... ... кешені) үшін ДК-дің қолдану
коэффициенті 1-ден аспауы керек және жұмыс уақытын жалпы ... ... ... берілетін алғашқы көлемнен жұмыс пайызын ескеретін
коэффициент, қолмен ... ... ... ... ... ... көлемінің пайыздық қатынасын құрайды.
11. ДК-дің жұмыс уақытының жылдық қоры ... ... ... ... ... жылдық қоры
|ДК түрі |Бір ... саны |Бір ... |ПК ... |
| |жұмыс | ... ... қоры |
| ... ... ... | |
| | | ... | ... |8 |1 |216 |1728 ... ... шешу ... ... ... есептеледі, онда өңделетін
формалардың саны ескеріледі.
13. Ендірілетін ақпараттардың көлемі әр ... ... ... ... ... Бір енгізу формасының ақпарат көлемі
былай анықталады: бір жолдағы максималды белгілер саны бір құжаттағы жолдар
санына ... ол бір ... ... ... ... Белгілермен өңделетін ақпарат көлемі енгізілетін ақпарат ... ... ... шешу үшін ... мәліметтер базасында сақталатын
ақпараттардың қосындысын береді. Өндірілетін ақпараттар көлемін Кбайттарға
аудару үшін алынған қосындыны 6-ға көбейтіп, 8-ге бөлу ... ... ... ... әр шығу ... ... көлемінің
қосындысындай есептеледі. Бір шығу формасының ақпарат көлемі ... бір ... ... ... саны бір ... ... ... /10/.
Кесте 21
Бір жұмысшының жұмыс уақытының жылдық қорының есебі
|Көрсеткіштер ... ... ... ... ... |Күн |365 ... күндер |Күн |104 ... ... |Күн |8 ... уақыт |Күн |253 ... ... ... |Күн |37 ... ... |Күн |24 ... ... |Күн |11 ... |Күн |2 ... | | ... жылдағы жұмыс |Күн |216 ... ... саны | | ... ... |Күн |7 ... саны | | ... нақты жылдық |Сағ |1721 ... | | ... = (бір ... ... ... саны – ... алдындағы
күндер)*8+мейрамдардың алдындағы күндер*7
Осыдан: (216-7)*8+7+7=1721сағат
Жобаны ендіру алдындағы жұмысшылардың орындайтын жұмысын (Do) ... ... ...... ... адам;
Фвр – бір жұмысшының жұмыс уақытының жылдық қоры, ... 4*1721= ... ... ... ... орындайтын жұмыстарының құны
(Со) мына формула бойынша есептеледі:
Со= Dо*з*[(1+g)*(1+C)+H] (2)
мұндағы
Dо – жобаны ендіруге дейінгі ... ... ... – бір ... ... ... ... еңбек ақысы;
g – қосымша еңбек ақыны ескеретін коэффициент;
С – зейнет ақы қорларына аударымдарды ... ...... ескеретін коэффициент.
Со= 6884*80*[(1+0,7)*(1+0,15)+0,33]=1258395,2тг=1258,395мың.тг
Ақпаратты өңдеудің автоматтандырылған жағдайында (жобаны енгізгеннен
кейін) еңбек көлемі қызметшілерден қалған жұмыстардан құралады, ... ... ... ... ... кейін жұмысты ұйымдастырумен айналысатын
қызметшілерде қалған жұмыстың жылдық көлемі мына формуламен анықталады:
Dост= ... ... – APM-ді ... ... ... ... ... жылдық
көлемі, сағат;
p – алғашқы ... ... ... ... ... ескеретін
коэффициент.
Dост= 6884*(1-9/100)=6264,44сағат
Жобаны ендіру жағдайында қызметкерлерде қалған жұмыстар құны ... ... ... ... 1145139,6тг=1145мың. тг
ДЭЕМ (ДК) қолданудың жылдық шығындары 22-кестеде көрсетілген /9/.
Кесте ... ... ... ... ... |Шығын баптарының атауы ... |
| | ... |
|1 ... және ... ... ... ... |2,925 |
| |(ЭЕМ ... 5%) | |
|2 |ЭЕМ ... (ЭЕМ ... 12%) |7,02 |
|3 ... ... шығындар (ЭЕМ бағасынан 2%) |1,17 |
|4 ... ... (ЭЕМ ... 0,5%) |0,2925 |
| ... ... ... ... |11,4075 ... жобасының жұмысымен байланысты жылдық эксплуатациялық шығындардың
бөлігі ... ... ... – бір жыл бойы ... ... периодтылығы;
Зэ – жылдық эксплуатациялық шығындар, мың. тг;
Тэвм – ДК-дің жұмыс ... ... ... ...... ... ... жобада есепті шешу периодтылығы әр түрлі болса, онда ол екі
қосындының ... ... ... (3240*2*11,4075)/1728=42,778
Свц2= (216*2*11,4075)/1728=2,851
Свц3= (12*2*11,4075)/1728=0,1584
Кешеннің барлық есептері үшін:
Свц= 42,778+2,851+0,1584=45,7874
Жобаны ендіру жағдайында ақпаратты өңдеудің ... ... ... ... ... ... – жобаны ендіру жағдайында ақпаратты өңдеудің ... мың. ... – APM ... ... ... жағдайында қызметшілерде қалған жұмыс
құны, мың. тг.
Савт= 45,7874+1145139,6тг= 114518563тг= 1145,1853мың. тг
APM (есептер кешенін) ... ... ... (Сapm) ... ... ... ... – APM-ді енгізгенге дейінгі ақпаратты өңдеуге кеткен шығындар
мөлшері, мың. тг;
Савт – APM-ді ... ... ... ... ... ... мың. тг.
Сapm= 1258395,2-1145185,3= 113209,9= 113,209мың. тг
2. Есеп кешенінде ақпараттық ... ... ... ... жүйе дұрыс нәтижені көрсетті деп айтуға болады.
ЭЕМ құжаттары негізінде ақпаратты енгізудің басты талаптары, ... ... ... мәліметтер базаларының құрылымын өңдеуі, құжаттарды экранда
көру, ақпаратты ЭЕМ енгізу және оны ... ... ... ... ... бөлімдерде жетіспеушіліктер анықталмаған.
Бірақ тап осы деңгейде ... ... ... жүйе ... тиіс. Жүйені жетілдіру үшін Қазақстан басқа мемлекеттермен
қарым – ... болу ... жүйе ... ... ... ... сонымен қатар конвертация жасау қажет /12/.
4 ЕҢБЕК ҚОРҒАУ БӨЛІМІ
4.1 Еңбек қорғау бойынша жалпы мәліметтер
Осы дипломдық ... ... ... Республикасының келесі
заңдарына сүйене отырып жазылған:
«Қауіпсіздік және еңбек қорғау» 28.02.2004 жылдың № 528 – II ҚРЗ;
«Қауіпті өндірістік ... ... ... туралы
заңы» 03.04.2002 жылдан № 314 – II ҚРЗ;
«Өрт қауіпсіздік туралы» 22.11.1999 жыл;
«Қазақстан ... ... ... заң» ... ...... I ҚР еңбек туралы заң (ҚР заңдарына өзгертулер енгізілген 06.12.2001
жылдан № 260 – II; ... ... № 484 - ... қалалық техникалық бақылау мекемесінің бекіткеніне байланысты
еңбек және техникалық қауіпсіздікпен ... ... ... ... ... берілген ретте алу
- ауаны желдету жүйесін құру
- температураның оптималды ... ... мен ... қалыпты жағдайда
беру.
- демалыс бөлмелерді, асханаларды жабдықтау
- мекеме қызметкерлеріне техникалық қауіпсіздік туралы сабақ өткізу.
Еңбекті қорғау жауапкершілігін арқалаған ... мына ... ... ... ... ... жаттауды қамтамасыздандыру,
қауіпті жұмыстардың сатысын білу; техникалық ... ... ... ... ... дұрыстығын, сақтандыру
қаражаттарының болуын бақылау ... ... ... ... қосымша
нұсқаулар жасау; егер құрал бүлінген болса жұмысты тез ... ... ... ... ... босату. Осы мәселелерге байланысты
тәжірибелі жұмыс жүргізуде терде ... ... ... ... Техникалық қауіпсіздікке жауапты адамдарды мекеменің бұйрығы бойынша
тағайындау керек. Еңбекті қорғау және ... ... ... ... ... ... ұйымдар инспекторы атқарады.
Кеңседе электрлік тоқпен адамдардың зақымдалуының келесі сыныптары бар:
қауіптілікті жоғарылатпай, жоғары ... және ... ... ... қауіптіліктің белгілері болып мыналар табылады:
- ылғалдылық (75%-дан жоғары ауа ылғалдылығына ... ) ... ... шаңның болуы;
- тоқты өткізетін едендер;
- ауаның жоғарылаған температурасы(135 0С жоғары)
- адамның, ... ... ... ... ... ... ... кернеу бөліктерінде орналасуы.
4.2Санитарлық нормалар және ережелер
Біз қарастырып ... ... ... (4.1 ... әкімшілікті
мекеменің 5 қабатында ... ... 8x15 ... өндірістік
технологияға және оның ұйымдастырылуына және бір жағынан еңбек процессімен,
және екінші жағынан ... ... ... ... ... ... Республикасының орталық мемлекеттік
мұражайы. Сонымен бірге, ... ... ... ... ... және т.б ... ... сұлбасы
1 – кондиционер (сыртқы блок); 6 – от ...... ... ... 7 – ...... 8 – өрт ...... ;
5 – ... орны;
МЕСТ 12.1.005-88 ЕҚСЖ «Жұмыс орнының ауасы, жалпы санитарлы-гигиеналық
талаптар» сәйкес, бұл бөлмедегі адамдардың ... ... ... (4.1 кесте)
4.1кесте
Ағзаның энергия жоғалту бойынша жұмыс категориясы
|Жұмыс |Категория ... ... ... |
| | ... | |
| | ... (ккал/сағ) | |
| | | ... ... және ... |
| |Iа |138 ... емес |ауырлықты қажет етпейді ... | | | ... | | | |
| | | ... істейтін, тұрып немесе |
| |Iб |138 - 172 ... ... және ауыр |
| | | ... ... ... ... |
| | | ... ... ... бірге жұмыс уақытысындағы адам денесінің
орналасу күйі және т.б жеке ... ... ...... ... ... еңбек процессі тығыз ... ... ... ... ... адам ағзасына әсер ететін
метеорологиялық факторлар (температура, ылғалдық, ауа жылжу жылдамдығы,
барометриялық қысым); ... ... ... ... ... шу ... ... сәуле шығару ионизиялайтын радиация және ... ... ... адам ағзасына келесі факторлар әсер етеді:
электрлік ... ... ... ... ... ... ... жұмыс жасау кезінде. [15].
МЕСТ 12.0.003-74 ЕҚСЖ бойынша бөлменің микроклиматтық шарттарын тиімді
деп сипаттауға болады (6.2 ... ... ... ... мөлшері
|Жұмыс кезені |Жұмыс | |Ауа ... |
| ... |Т0, С ... м/с |
| |Iа |22 – 24 |0.1 ... | | | |
| |Iб |21 – 23 |0.1 |
| |Iа |23 – 25 |0.1 ... | | | |
| |Iб |22 – 24 |0.2 ... жұмыс орнының құру кезінде келесі шарттарқ ойылады: жұмыс
жасайтын адамға жұмыс ... ... ... ... ... ... ... және эксплуатация кезінде ауысуды және барлық
керекті қозғалысты жүзеге асыруға мүмкіндігі; құрылғымен және ... ... адам ... ... көру және ... ... сонымен бірге жалпы еңбек мәселесін орындау процессіндегі
адамдар арасындағы байланыс жеткіліктігі; ... ... ... ... орналастыру, сонымен бірге жұмыс жасайтын ... ... және ... ... жолдың болуы; техникалық қызмет
көрсетудегі ... ... үшін ... және ... ... ету ... жұмыс орындарындағы құрылғылардың немесе басқада
шуыл және вибрациялардан болатын вибрациялар және ... ... ... ... [13].
Жоғарғы қабаттарда орналасқан құрылғылар, соның ішінде мекеме
шатырында орналасқан радиоқабылдағыш ... ... ... ... ... ... ... құрылғының істен шығу
қауіпсіздігі және жұмыс жасайтын персоналдың зақымдауы ... ... ... орналасқан құрылғыға тік соқы беруі мүмкін немесе ... ... ... ... ... заттарға дәлдену
мүмкін) және электромагнитті индукциялы ... ... ... ... ... ... ... мысалы құбырға, құрылыстарға және
т.б) болу мүмкін. Ғимараттан немесе құрылыстан алыс ... ... ... ... әртүрлі коммуникациялық заттар (эстакадтар,
рельстер, құбырлар, кабелдер қабықшалары және т.б.) арқылы қауіпсіз ... ... Сол ... ... зақымдануы мүмкін.
Найзағайдың электрлік зарядың (найзағай тогын) қабылдау ... ... ... ... Ол ... ... бөліктен
(мысалы тірек), найзағайқабылдағыштан (металл өзекше, трос және тор), ток
қарсылығынан және жерлендіруден құрылады. Әр ... ... ... ... ... ... және ішіндегі заттар найзағайдың соқысынан
зақымдалмаған арнайы ... ... ... үшін ... қауіпсіздікті бірде бір техникалық аумақта және
өмірде қамтмасыз ету мүмкін емес. Сондықтан жерлендіру құрылғылар ... ... ету ... ... ... төмендеуін
түсіну керек, ол жағдайда адамдар электрлік токпен ... ... ... Адамдардың электрлік токпен зақымданудың негізгі ... ... апат ... саналады, сонымен бірге электрлік
құрылғыларда жұмыс ... және ... ... кезде, монтаждауда,
құрылыс кезінде ережелердің және ... ... ... ... станция контроллері) және BTS (базалық станция қабылдаптаратқышы)
ғимараттарында аккумуляторлар, құрылғыны қорекпен қамтамасыз ететін ... ... Бұл ... ... ... адамдарға электрлік
токтан зақымдануыннан қаіупсіздігін қамтамасыз ету керек ... ... ... ... керек. [13].
Егер электрлік құрылғының токжүргізу бөлігімен және қорғаныш ... ... осы ... ... ... ... ... жатқан
адамды зақымдау қауіпсіздігі туса, онда кереңжерлендіру бейтарапты желідегі
жерлендіру құрылғысының ... ... ... ... ... ... ... Корпустағы тұықталу режимінің ұзақтылығын
төмендету арқылы ... ... ... ... Ол үшін ... кереңжерлендіру бейтарапымен және қайта жерлендіруды қосатын нөлдік
өткізгіш слу қажет. Осыған электрлік ... ... ... Немесе, басқаша айтқанда, нөль сымына қосу дегеніміз ... ... ... ток ... ... ... өткізгіштігімен алдын
ала электрлік байланысты ... ... ... ... түрінде іске асады. Жоғарғы
көретін дәлдікпен жұмыс жасаған ... ... ... ... 1.5% ... емес, ал орташа көретін дәлдікте –1.0%
төмен емес. Бұл санитарлы нормаға сай (6.3 ... ... ... ... етеді және бұл жағдайда табиғи жарықтандыру жеткіліксіз ... ... ... ... ... жарықтандыру жалпы
жарықтандыру шам және ... ... ... ... арқылы
жарықтандырудың біріктірілген жүйесі түрінде іске асады. Жалпы жарықтандыру
шамдары жұмыс ... ... ... ... ... ... BSC ... станция контроллері) ғимаратында жұмысты
жалғастыру үшін және тағы ... ... үшін ... ... ... қатар, терезелерді жұмыс бөлменің бір ... ... ... Және осы ... ... 0,5 - ... ... жарық серпілу перделер бар болу қажет. [16].
4.3 кесте
Табиғи ... ... және ... аса ... ... ... жұмыс |төмен сызықты | ... ... ... | | |
| | | | | | |
| | ... |Жанама |Жоғарғы |Жанама ... |0.3 – 0.5 |5 |2 |3 |1.2 ... III | | | | | ... ... токпен зақымданудың негізгі себебі электрлік
құрылғылардағы апат болып саналады, сонымен ... ... ... ... және ... ... ... монтаждауда, құрылыс кезінде
ережелердің және нормалардың бұзылуынан болады
Қорғаныс шараларын жүргізу ... ... ... ... жұмыс
жасайтын адамға әсер ететінің білдік және кәсіп орынның ... ... ... жұмыс жасауы үшін келесі есептеулерді жасаймыз:
1 құрылысты және ғимараттың найзағайдан қорғау ;
2 ЖЖ (ВЧ) және АЖЖ (СВЧ) ... ... ... ... кәсіпорындағы өрт қаіпсіздігі.
4.3 Құрылысты және ғимараттың найзағайдан ... ... ... мемлекеттік мұражай ғимаратын және
антенналардың найзағайдан қорғауды зерттеу.
Мысал ретінде BSC ғимаратында орналастырылған антеннаның найзағайдан
қорғау ... ... ... ... – 25 ... мұражай ғимараттында компьютерлер, сонамен бірге тұрақты және
айнымалыкернеуді орнататын электр қорек көзі қойылған. Жақсы ... ... ... ... алсақ, онда
антенналарды найзағайдан қорғау жабдығын және құрылғыларды биіктігі 150 ... ... ... жалғыз троссты қолдану арқылы орналастырылған
ғимараттын найзағайдан қорғау жүйесіне және BSC құрылғыға қосқан жөн.
BSC ғимаратты үшін бір ... ... ... ... ... ... 25 м (h), ені – 15 м (S), ұзындығы – 20 м ... = (S+6h) (L+6h) x 10 ... = (15 + 150) (20 + 150) x 10 (-6) = ... II ... жатады; N1 – Б зонасы. Ғимарат тура найзағай
соққысынан, ... және ... ... және ... және
жер асты металлды коммуникация арқылы жоғарғы шамаларды енгізуден қорғану
керек. [14].
Найзағай қарсылығынның түрін және ... ... ... ... қарсылығынның түр – биіктігі 150 м ... ... ... ... ... ... ... h0 биіктігін есептейік, м:
h0 = 0.92 h = 0.92 x 25 = ... ... ... ... ... r0 ... м:
r0 = 1.7 x h = 1.7 x 25 = ... S1 ... ... ... қорғау зонасының ені,м:
S1 = 2r0 = ... ... ... ... ... аймақтарының hx биіктіктегі Rx
радиусы, м:
Rx = 1.7 x (h – hx/0.92) = 1.7 x (37 – 25/0.92) = ... ... hx ... S2 ... ... ... қорғау
зонасының ені,м:
S2 = 2Rx = ... ... ... ... ... бір ... ... Оның ішінде ғимарат арнайы дәреже сенімділігімен тура ... ... Мәні ... ең аз және тұрақты сенімділік дәрежесін
қорғаныс зонасының жоғарғы ... ие; зона ... ... ... ... Б түрдегі қорғаныс зонасының сенімділік дәрежесі – 95% және ... ... ... найзағай қарсылықтың биіктігі келесі формуламен
анықталады,м:
H = (Rx + 1.85hx)/ 1.7 = (16.7 + ... = ... ... ... ... ... тросты қолданамыз,
қиылысу ауданы - 35 кв.мм және қиылысуы - 7 мм.
Жерлендіру электродтары – ... ... 10 ... ... Найзағайға қарсылықты орнату сұлбасы
4.4 Электромагнитті өрістің әсерлерінен қоғану шаралары
Қазақстан Республикасы орталық мемлекеттік мұражайында ... ... ... станциясынның аса жоғарғы жиілікті (АЖЖ)
диапазонды электромагнитті өрісінің (ЭМӨ) ... ... көзі ... ... ... ... ... бөлгіш жүйелері
және өзектерді қосқыш, тербеліс трактар және ... ... ... әсер бар ... тұрған халықтарға және
қызметкерлерге ЭМӨ әсері аз болу үшін бір ... ... ... ... және инженер-техникалық шараларды жүзеге ... ең ... ... ... Санитарлық зертханалармен ... ... ... көзін қолданатын кәсіп орындар мен мекемелер
радиозаттарды шығаратын және қолданатын, сонымен қатар жаңа ... және ЭМӨ ... ... ... жаңа ... сай
гигиеналық бағалау және объектілерді қайта құру ... ... ... Сонымен бірге олар сәуле шығаратын қорек ... ... ... санитарлы бақылау жүргізуі қажет.
Инженерлі – техникалық қорғаныс ... және ... ... ... бар: ... (үйлер тобы, аудан, жергілікті пункт),
локалді (жеке ... және ... ... ... ... рельефіндегі радиотолқындардың таратуына байланысты есептеулер
әкеледі. Табиға экрандарды қолдану тиімдірек болады: аймақ ... ... ... емес ... ... тау ... ... арқылы
халықты көп рет әсерлеуші өріс интенсивтілігін төмендете аламыз. ... ... ... ... арқылы бағытталған диаграмма
бағытына ... бере ... ... биік ... орнату өте қиын, өте
қымбат және ... ... ... бұндай қорғаныс әсері арақашықтықпен
төмендетіледі.
ZTE ZXC10 – BSS құрылғысын қолдану тиімділігі (жиілік диапазоны 800
÷ 900 МГц) ... ... ... ... Ол ... ол ... және ... блоктары бір тіректе орналасқан. Осы кезде барлық ... ... ... ... ... шаралары электромагнитті энергия қолданған кезде еңбек
шараларының қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағытында болу қажет. Осы ... ... әсер ... қорек көзінің жұмыс орнына дейінгі арақашықтықтың
орнатылуына және адамның сол электромагнитті өріс қасында қанша уақыт жұмыс
жасайтыныеа көңіл аудару керек.
Жұмыс орындарының жиілік ... 300 МГц ÷ ... ... және ... ... ... болу мүкін орындарында ол шекті рұқсат
етілген энергия ағымының ... (ЭАТ) ... Бұл ... ... ... ЭАТ (ППЭ) ЭМӨ адам ... әсер ететін энергиялық
жүктеменің рұқсат етілуіне және сол әсер ... ... болу ... ... Алайда барлық жағдайда бұл жүктеме 0,1 Вт/м2 ... ... ... ... ... етілген ЭАТ (ППЭ) келесі формуламен,Вт/м2:
( = ... W – ... ... ... ... ... ... барлық жағдайдағы әсер үшін 2 Вт/м2;
Т – әсер ету ... болу ... ... ... ... ЭАТ (ППЭ) ... ... зона) және таратқыщтың сәулеленуінен (таяу зона) жиналады. АЖЖ
диапазонында антеннаның ... ... ... рұқсат етілген энергия
ағымының тығыздығына сәйкес арақашықтық келесі өрнекпен анықталады:
ЭАТ (ППЭ) ... R – ... ... ... ...... шығару бетінің ауданы, 10,56м2;
Рср – сәуле шығарудың орташа қуаты, 4Вт;
Rбз – таяу зонаның ... ... = 3·108 /8·108 = 0,375 м ... 30,75 ...... максимальды ашылуы, 3,25м
Rбз=3,25/4+3,25/2·(3,25/0,375)=15
ЭАТ =(3·4/10,56)(15/20)2=0,0639 Вт/м2 < ПДУ
Қашық зонадағы ЭАТ есептеймііз:
ЭАТ = РQ/4 π ... Р – ... ... әсер ... ... ... – антеннаның бағыттының коэффициентті, 1 тең;
R- жұмыс орыннан антеннаға дейінгі ... ... орны ... ... ... ... дейінгі
арақашықтық R антеннаның іліну биіктігін аламыз, ... 35 ... = ... 2) = ... ... ... ZXC10 – BTS құрылғының барлық блогында болат ... бар, ... ... ... экрандау тірегінде орналасқан.
ZTE ZXC10 - BTS қабылдау – таратқыш станциясындағы ЭМӨ -пен күрестің
негізгі ... ... ... ... ... үшін ... ... анықтап аламыз.
Rбез.= Rнз ... /ЭАТ ... ...... ... 8 сағаты үшін 10 мкВт/см2
құрайды.
ЭАТ - Rиз = 14м ... ... ... ... ... 14·√ ... = ... орындағы сәулелену дәрежесін бақылауы электромагнитті өрістің
нормаланған параметрлерін өлшеу ... ... екі рет ... қажет,
сонымен бірге жөндеу ... ... ... ... жаңа әсер ... ... көздерін енгізгенде бақылау жүргізілуі
қажет; сәулеленудің дәрежесін бақылау және зерттеу ... ... ... әр өзгерісін бақылау қажет.
Бұл дипломдық жобада ЭМӨ арақашықтықты қорғаныс әдісі қолданғандықтан
экран ... ... ... ... ... арақашықты қорғанысқа қарағанда
ол ешқандай әсер бермейді.
Қатты электромагнитті өріс кезіндегі жұмыс кезінде адамдардың немесе
олардың жеке ағза ... ... үшін жеке ... ... Олар ... ... күші келмеген және әсерді азайта алмаған жағдайда
қолданылады. Жеке заттарға ... ... ... ... ... бұл ... ... өздігінен экран болып келеді. Олардың
қорғаныс қасиеттері толқындардың шағылу дәрежесімен анықталады
Қорғаныс халаттар және комбинезондар үшін материал ретінде арнайы ... Оның ... ... ... ... ... – мата жіппен
тоқылған, және ол мата тығыз, созылымды жіне ... ... ... ... бұл мата (жіп ... арақашықтық 0,5 мм ) металл тор
сияқты 20 – 30 дБ ... ... ... ... Осы ... ... кезде оны бейтарап жетекшілермен байланысын қамтамасыз ету ... ... ... электрөткізгіш сұйықтармен немесе
желімен жүргізіледі.
Мұндай ... ... ... келесідегідей:
Толқын ұзындығы, см : 0,8 3,2 10 ... ... дБ; 20 28 38 ... ... үшін ... ішкі жағы екі ... ... жасалған
көзәйнектер арналады. Көзәйнектің резиналы жан жағы ... ... ... ... ... ... Бұл ... сәуле шығарылған
әсерлерді 20 – 30 дБ азайтуға болады.
Қызметкерлі және жеке ... ... ... ... қамтамасыз етеді. Жеке қорғаныс заттарын бұзылмаған күәінде қолдану
қажет және оның жарамдылығын уақыттар арасында тексеру қажет.
Арақашықтықпен қорғау тиімділігін бақылай ... ... ... 30
кВт әр жабық ғимаратқа ауданы 25 м2 және 40 м2 кем емес ... ... деп ... Ал ... ... ... ... 1,5—2 рет көп
қарастырылу қажет.
4.4 Кәсіпорындағы өрт қауіпсіздігі
Эвакуацияны басқару және ... ... шара және ... ... өрт ... ... ... сол
туралы ақпаратты өз уақытысында хабарлауға немесе эвакуация ... ... ... Өрт ... ... бұл – өрт ... адамдарға
хабарлау әдісі бойынша біруақытта және ... ... ... бір ... техникалық заттарға - дыбысты, сөзді, жарықты ... өрт ... ... ... ... ... ... эвакуционды белгілері жатады.
Статистикалық көрсеткіштер – тұрақты мазмұн мәнді өрт қауіпсіздігінің
эвакуционды белгілер.
Динамикалық көрсеткіштер - өзгермелі ... ... өрт ... белгілер.
Автоматты басқару - өрт дабылдарын немесе өртсөндірулерін автоматты
орнату ... ... ЭБХЖ іске ... ... ... - өрт ... ... өртсөндірулерін
автоматты орнатулардан топтық импульстен алу кезінде диспетчрмен ЭБХЖ
іске қосу.
Өрт кезінде хабарлауды және ... ... ... ... ... ... асу керек:
- тұрақты немесе ... ... ... ... ғимарат
бөлмелері бойынша дыбысты немесе жарықты сигнал беру;
- адам қауіпсіздігі ... ету үшін ... ... ... ... ... ... жіберу;
- эвакуацияны қиындататын және басқа да жағдайларды болдырмау үшін
арналған арнайы жасалған мәтіндерді жіберу;
- эвакуация ... ... ... белгілерді
орналастыру;
- қауіпсіздік эвакуациялық белгілердің қосылуы;
- ... ... ... ... ... ... дистанционды түрде ашу ... ... ... ... ... ... кезде қорғаныс объектіде
орналасқан адамдар үшін арнайы кезекті хабарландыру ... ... ... зонасының өлшемі, арнайы кезекті хабарландыру және
арнайы зонадағы хабарландырудың басталуының уақыты өрт ... ... ... ... ету ... байланысты анықталады.
Мұндай шарт ретінде өрт кезіндегі адамдардың ... ... ету ... ... ... тәртіппен бекітілген өрт
қауіпсіздігі ... ... ... ... ... болады.
Ғимараттан адамдарды эвакуациялау аяқталу үшін ЭБХЖ барлық ... ... ... ЭБХЖ ... жолағының өткізгіштерді және
кабельдерді қорапта немесе жанбайтын ... ... ... ... ... ... жөн.
Техникалық хабарландыру заттардың орындалуы өрт қауіпсіздігі бойынша
арнайы орнатылған ... ... ... ... ... сәйкес болу
қажет.
Жұмыс жарықтандырылуының қорегінің істен шыққаны және өрт ... ... ЭБХЖ ... ... ... кезде автоматты қосылатын жарық
көрсеткіш эвакуациясын қолдану ... ... ... ... және ... бөлмелердегі "Шығу" ("Выход") жарық
көрсеткіші адамдар келіп тұрған ... ... ... ЭБХЖ ... ... жалпы дыбыс дәрежесін қамтамасыз
ету керек. Хабарландырудың шығараытын тұрақты шуыл дыбыс дәрежесі
барлық сиганалдармен бірге ... 3 м ... ... ... қажет, бірақ қорғалған ғимараттың барлық нүктесінде 120
дБА аса болу қажет. ЭБХЖ ... ... ... ... қамтамасыз
ету үшін қорғалған бөлмедегі тұрақты ... ... да ... ... кем емес дыбыс дәрежесін қамтамасыз ету қажет. Өлшеу ... 1,5 м ... ... ... ... ... ... ереже бойынша
еденнен жоғары 2,3 м кем емес ... ал ... ... арақашықтық 150 мм кем болмау қажет;
- Шуылдан қорғалған немесе 95 дБА дыбысты дәрежелі ... үшін ... ... ... ... жарық
хабарландырулар қолдану қажет;
- Сөзді хабарландырулар 200-ден 5000 Гц ... ... ... ... іске ... ... ... өрт сөндіру шаралары
Көбікті өртсөндіргіш. Бұл құрылғы қатты, сұйық және газ тәрізді заттар
(А, В, С класс) ... ... ... бірге 1000 В кернеуінде болған
электрлік орнатуларды сөндіруге болады. Көбікті өрт сөндіргішпен жеңіл және
жүк көліктерін, ауыл шаруашылығының техникаларын, ... ... ... қонақ үйлердегі және гараждағы өртке қарсы
шиттерде қолданған жөн. Көбікті өрт ... ... ... жабдықтарды, коллектор типті электр ... және ... үшін ... ... өйткені олар ұнтақтар түскен кезде істен
шығу мүмкін.
Өздігінен жұмыс істейтің өрт сөндіргіш. Өздігінен жұмыс істейтің ... ... және ... ... мұнай заттар, элекр жабдықтар өртенген
кезде өртті сөндіруге арналған құрылғы. Сипаттамасы: ... ... - ... өрт сөндіргіш құрамы -өрт сөндіргіш түйіршік., ... - 100°С, өрт ... ... - 1,3 кг, ... ... -
500х54 мм. [15].
Өртті сөндіру үшін көбікті өртсөндіргішке қажетті санын ... ОПС – 10 /15/ ... ... ... құрғақ ұнтақ
өртсөндіргіш құралы ретінде қолданылады (көмірқышқыл содасы және т.б.),
онда 10 литрлі ыдыс бар. ... ... 15 МПа ... ... толтырылған баллон бекітілген. Шұраны ашу кезінде газ арынындағы
негізгі баллоннан көбік икемді шлангтан ... ... ... ... күю ... ... Осы ... ұзақтылық әрекеті шамамен 30
с. Бөлменің ауданы 125 ... ... ... ... , In – ... талап етілген салыстырмалы массалық
шығыны (кесте бойынша «өртті сөндіру үшін ... ... ... ... Бубырь); In=0.3 (км/м2с)
Fқор – қорғалатын ғимараттың ауданы.
мұндағы, ( - өртті сөндіру уақыты.
Газды тасымалдау қоры және ... ... ... ... тасымалдау
үшін баллондар санын табамыз,кг:
(4.14)
мұндағы (см ( 0.23 ...... ... ... – баллон көлемі;
(б – баллондағы жұмыс қысымы (15 МПа);
(о – ... ... ... ... ... (1.23 ... баллондағы көлік газының қалдығын анықтаймыз ,кг:
Және көбік үшін ыдыстағы газдың қалдығын, кг:
Өнеркәсіптік ғимараттағы (мекемелеріндегі) өртсөндіргіштің ... ... үшін ... өрттік қалқандар қондырылуы
қажет: Өртсөндіргіштер, тығыз матаның ... ... ... лом, багор,
балта. Өрттік қалқандар ғимараттағы тез қол ... ... ... ... ... ... жақын қондырылуы қажет.
ҚОРЫТЫНДЫ
Дипломдық жұмыста автокөлікті сақтандыру ... ... ...... және басқару жүйесі көрсетілген. Олардың иерархиясы
анықталған, басќару ж‰йелері ... ... ... ... ... ... өнімділіктің, сенімділіктің, қайта құрудың, жұмысқа
қабілеттіліктің және ... ... ... ... ... µњделген, автоматтандырылѓан ... ... бұл ... ... ... ... қабілеттілігінің
жоғарлауы негізгі қызмет болып табылады.
Экономикалыќ ж‰йеде ... орны ... ... ... барлық талаптары ќарастырылѓан, Есеп комплексінің шешіміне
арналѓан лайыќты баѓдарламалыќ ќамтамасыз ету бµлінген.
Есептер ... ... ... беру ... берілген
және оның әмбебаптылығы, үнемділігі, барынша көп сервисті, пайдаланушыға
арналған түсініктіліктің және қол ... ... ... ... ... ... әрі қарай жетілдіруі көрсетілген.
Ақпараттық ... ... және ... ... шығындардың барлығы
есептелген.
Есеп комплексін өңдеу нәтижесінде пайдаланушыға қажетті құжаттарды
ешқандай қиыншылықсыз алу мүмкіншілігі ... ... ... ... ... ... ... шешім
нәтижесінде тұтынушылардың үлкен сандарына ақпарат пайда болуы мүмкін,
сонымен қатар ... ... ... есептердіњ кењ шењбер шешімі ‰шін
ќолданылѓанда.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Назарбаев Н.А. Казахстан - 2030. ... ... ... ... всех ... Послание Президента страны
народу Казахстана. - Казахстанская Правда, 11 октября 1997г
2. Қазақстан Республикасының ... ... ... Карминский А.М., Нестеров П.В. “Информатизация бизнеса”.
4. “Автоматизированные информационные технологии в экономике”. Учебник
под общей ред. И.Т. Трубилина.
5. ... ... ... ... ... Оқу ... ... 2001
6. Н.Б.Бралиева, Л.А.Байбөлекова, Қ.Т.Балашов “Ақпараттық менеджмент
негіздері”. Оқу құралы. Алматы: Экономика, 2000
7. Е.Г.Неверова “Исследование проблем баз ... для ... ... ... ... ... в экономике”. Алматы:
Экономика, 1997
8. Н.Б.Бралиева, В.Ф.Тимошенко, Н.Л.Гагарина “Информационные ... ... ... ... “Ақпараттық жүйелер теориясы”. Оқу құралы. Алматы:
Экономика, 2002
10. Н.Л.Гагарина “Анализ данных на компьютере”. Алматы: Экономика, 2002
11. Е.Т.Тулегенов, ... ... ... ... системы”. Алматы: Экономика, 2000
12. А.Ө.Биярова “Экономикалық кибернетика”. Оқу құралы. Алматы, 2001
13. К.Ильясов, В.Саткалиева, А.Зейнельгабдин, Б.Сапарбаев, П.Исахова
“Государственный ... ... ... ... ... Н.Г.Семенова “Автомотизированные информационные ... ... ... ... ... ... информационные технологий в
экономике”. ... ... ... ... в ... ... под редакцией Дика
В.В., Москва, 1999
17. Қазақстан Республикасының Президентінің №359 14 ... ... ... жылға Қазақстан Республикасы мемлекетінің ақпараттық
қауіпсіздігінің ... ... ... ... ... ... мәселелер мен
дамудың болашағы”. Алматы, 1994
20. Тимошенко В.Ф. “Информационные системы менеджмента”
21. Бралиева Н.Б., Куличихин А.А. “Информационные аспекты ... ... ... ... ... ... ... технологии в банковской
деятельности”. ... ... для ... Под ред. ... ... ... ... Учебник для ВУЗ-ов. Под ред. В.И.Колесникова и
Кроливецкой Л. П.
24. “Страхование: принципы и практика” Дэвид Б.
-----------------------
Тәуекелдерді бағалау ... ... ... ... ... департаменті
Жауапкершілікті және мүлікті сақтандыру департаменті
Қаржылық департаменті
Басқару
төрағасы
Көлік жүйесін сақтандыру департаменті
IT департаменті
Арыздарды реттеу бөлімі
Тәуекелдерді бағалау бөлімі
Тәуекелдерді бағалау ... ... ... ... қызмет көрсету бөлімі
Клиенттерге қызмет көрсету бөлімі
Клиенттерге қызмет көрсету бөлімі
Администра-тивтік және HRдепарта-менті
Функционалдық бөлім
Жабдықтау ... ... ... ... ... 3)
- ... ... куәлігі
- сақтандырушының куәлігі
- көліктің сақталынатын жері
- сақтандыру түрлері
- сақтандыру арызы
БД
ПЖ (Кесте4)
Өңдеу
Көлік жүйесінің мәлімдемесі
Зиян келтіру-ден сақтан-дыру
Ұрлықтан және ... ... ... материалдар
Азаматтық – құқықтық жауапкершілігін ерікті сақтандыру
АНКЕТА және ... ... ... телефоны
БТА, ЦАСО, ТСО, АТФ және т.б.
Гараж, стоянка және ... ... жері және ... ... ... моделі, шығарылу мерзімі
5
4
3
1
1.234 м
0.37 м
8
7
6
2
10 м
1 м
5 м
3 м
2 м
H оп
RO
hx
h
HO
Rx
H0
H
R0
S0
Sx
R0
Rx
R0
Rx

Пән: Сақтандыру
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 57 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Автокөлікті сақтандырудың ақпараттық жүйесін тұрғызу63 бет
"Автомобильдердің электротехникалық және электрондық жабдықтары" -курсы мазмұны және әдістемесі51 бет
"жаңажол" кен орнының автоматтандырылуын жобалау24 бет
Unix ОЖ-нің қорғаныс әдісі5 бет
Windows жүйесіндегі excel программасы6 бет
«Автомобиль жолдарын жобалау кезіндегі қауіпсіздік талаптары» техникалық регламенті24 бет
«Батыс-2» кешеніндегі бу қазандығының автоматтандырылуын жобалау24 бет
«Бек-сервис» ЖШС жылжымалы құрамына ТҚК мен жөндеу жұмыстарын ұйымдастыру және басқару37 бет
«Ленгір-Баянауыл» автомобиль жолының технико-экономикалық негіздеу58 бет
«Офис -тіpкеуші» акпараттық жүйесін құру40 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь