Ашық экономикадағы ақша-несие саясатының дамуының кезеңдері

Мазмұны

КІРІСПЕ

1. ТАРАУ. АШЫҚ ЭКОНОМИКАДАҒЫ АҚША.НЕСИЕ САЯСАТЫ . МЕМЛЕКЕТТІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ САЯСАТЫНЫҢ ҚҰРАМДАС БӨЛІГІ

1.1. Ашық экономикадағы ақша.несие саясатының мәні, мақсаттары және институционалдық негізі
1.3. Ашық экономикадағы ақша.несие саясатын жүзеге асырудың құралдары

2. ТАРАУ. АШЫҚ ЭКОНОМИКАДАҒЫ АҚША.НЕСИЕ САЯСАТЫНЫҢ ДАМУЫНЫҢ КЕЗЕҢДЕРІ.

2.1. Қазақстан Республикасының ақша реформасы

ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІРІСПЕ

Қазақстан Республикасында нарықтық қатынастарға өтуге байланысты елдің экономикасында, сондай-ақ тұтастай алғанда халық шаруашылығының барлық салаларында терең әрі ауқымды өзгерістер көрініс тапты. Яғни екі деңгейлі банк жүйесінің қалыптасуы және сыртқы экономикалық іс-әрекеттердің либерализациялануы көптеген ірі және шағын экспортерлар мен импортерлардың пайда болуына, сондай-ақ жекешелендірудің нәтижесінде коммерциялық шаруашылықтардың жеке объектілерімен қоса ірі өндірістік кәсіпорындар жеке меншікке иелігіне өтті.
Ашық экономикадағы өзгерістердің оң нәтижелерімен қатар кері нәтижелері де болып отырды. Яғни ұлттық экономиканың құрылымдарындағы ірі диспропорциялар, шаруашылық байланыстардың тоқтауы, инфляция, “көлеңкелі экономика” масштабының өсуі т. б.
Қазіргі экономисттердің көпшілігі ақша - несие саясатын үкіметтің шамадан тыс үстеміне және дербес индивидумдардың шаруашылық дербестігінің азаюына тудырмайтын демократиялық қоғамдағы ұлттық экономиканы мемлекеттік реттеу құралы деп қарайды.
Ашық экономикадағы ақша - несие саясатының ең ақырғы мақсаты бағалардың тұрақтылығын, толық жұмыс бастылықты және ВНП-ның нақты көлемінің өсуін қамтамасыз ету болып табылады.
Ашық экономикадағы ақша - несие саясатының негізінде жалпы экономиканың хал-ахуалына ақшалардың және ақша - несие саясатының әсер ету процесін зерттейтін ақша теориясы жатады.
Монетарлық саясаттың бағыттары мен тактикалық мақсаттары ұлттық экономиканың күй-жағдайымен анықталады. Тәуелсіздік алуынан кейін Қазақстан Республикасы өзіне инфляциясы өсіп бара жатқан, құлдыраған экономиканы мұраға алды. Бұдан былай бұл процестер тек әрі қарай күшейді. Қазіргі кезде Ұлттық банктің жігерінің арқасында, сауатты ақша-несие саясатын жүргізуінің арқасында жағдай тұрақтандырылған болатын.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

1. //Экономическое обозрение, май 1999 г., выпуск 2, Национальный банк РК. Я.А. Аубакиров В.А. Бахарев, И.В. Панченко, Е.К. Канатбаев «История развития денежно-кредитных отношений в Казахстане»
2. //Егемен Қазақстан. 2002, 12 нарурыз. “Валюталық құндылықтарды пайдалануға байланысты қызметті лицензиялау ережесін бекіту туралы”.
3. //Егемен Қазақстан. 2005, 27 ақпан. “ҚҰБ-нің ақша-несие саясатының бағыттары”.
4. //Егемен Қазақстан. 2005, 15 желтоқсан. ҚҰБ-нің 2006-2008 жылға ақша-несие саясатының бағыттары”.
5. //Түркістан 2004, 11 наурыз. “Инфляция төмендеді, резервтер өсті”.
6. //Түркістан 2004, 14 сәуір. “Ұлттық Банкінің саясаты ел мүддесін қорғай алды ма”.
7. //Казахстанская Правда 2002, 24 апреля.
8. //Казахстанская Правда 2002, 25 июня. “От активных реформ к этапу устойчивого развития”
9. //Казахстанская Правда 2002, 17 января (с6) “Крепкий банк”.
10. //Бухгалтер и налоги 2003, №1 (с 28-29).
11. //Вестник НацБанка РК 2000, №10 (с 17-30). “Ставки учета за прошедший год”.
12. //Панорама 2004, №6 (с7). “О чем думает Национальный Банк”.
13. //Панорама 2002, 22 февраля (с7). “Лучшая банковская система в СНГ”.
14. //Панорама 2005, 8 марта (с7). “Процентные ставки на 2005 год”.
15. Рынок ценных бумаг 2004, №7 (с36-43). “Ноты используемые в денежно-кредитной политике”.
16. Қазақстан Ұлттық Банкінің сайты,
        
        Мазмұны
Кіріспе
1. Тарау. Ашық экономикадағы ақша-несие саясаты – мемлекеттің экономикалық
саясатының құрамдас бөлігі
1.1. Ашық экономикадағы ... ... ... ... ... ... Ашық ... ақша-несие саясатын жүзеге асырудың құралдары
2. Тарау. Ашық экономикадағы Ақша-несие саясатының дамуының кезеңдері.
2.1. Қазақстан Республикасының ақша реформасы
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Қазақстан Республикасында ... ... ... ... ... ... тұтастай алғанда халық шаруашылығының барлық
салаларында терең әрі ауқымды өзгерістер көрініс тапты. Яғни екі ... ... ... және ... экономикалық іс-әрекеттердің
либерализациялануы көптеген ірі және ... ... мен ... ... сондай-ақ жекешелендірудің ... ... жеке ... қоса ірі өндірістік кәсіпорындар жеке
меншікке иелігіне өтті.
Ашық экономикадағы өзгерістердің оң ... ... ... де болып отырды. Яғни ұлттық экономиканың құрылымдарындағы ... ... ... ... ... ... масштабының өсуі т. б.
Қазіргі экономисттердің көпшілігі ақша - ... ... ... тыс ... және ... ... ... дербестігінің
азаюына тудырмайтын демократиялық қоғамдағы ұлттық экономиканы мемлекеттік
реттеу құралы деп қарайды.
Ашық экономикадағы ақша - ... ... ең ... ... ... ... ... бастылықты және ВНП-ның нақты
көлемінің өсуін қамтамасыз ету болып табылады.
Ашық ... ақша - ... ... ... жалпы
экономиканың хал-ахуалына ақшалардың және ақша - несие ... әсер ... ... ақша ... ... ... бағыттары мен тактикалық мақсаттары ... ... ... ... ... ... ... өзіне инфляциясы өсіп бара ... ... ... ... ... ... бұл ... тек әрі қарай күшейді. Қазіргі
кезде Ұлттық банктің жігерінің ... ... ... ... арқасында жағдай тұрақтандырылған болатын.
Біздің өмірімізге, Қазақстанның жаңа тарихына қарап біз ақша-несие
саясатын зерттеудің өзектілігіне көзімізді ... ... ... ... ... америкалық, ағылшын немесе қандай болмасын басқа
да монетарлық саясатын ... ... ... ... ... ... ... демек бұл тақырып тағы ұзақ зерттеуді талап етеді. Ақша-
несие саясатының теориясы жеткілікті толық өңделген, бірақ ол ... ... ... ... ... анық. Осы өзектілік
себептен, біз осы тақырыпты таңдадық.
Бұл курстық жұмыстың ... ... ... саясаты тақырыбын
толық ашып көрсету болып табылады. Негізгі мақсаттарға сәйкес келесі
міндеттерді ашып ... алға ... ... ... ... ілімдерінің негізін қарастыру;
- ақша-несие саясатының мәнін, механизмдерін, элементтерін қарастыру;
- ақша-несие саясатын қолданғанда пайдаланатын құралдарды қарастыру;
- Қазақстан ... ... ... бері ... ... қазіргі уақыттағы ақша-несие саясатын жүзеге ... ... ... Қазақстан Ұлттық Банкінің алға қойылған бағыттарын қарастыру;
Курстық жұмыс кіріспеден, үш бөлімнен, қорытындыдан және әдебиеттер
тізімінен ... ... ... ... ... ... ... зерттеу процесінде шешуге қажетті мақсаттар мен
міндеттер анықталған, жұмыстың ... ... ... қатар заңдық, нормативтік базалар, оқу-әдістемелік құралдар,
шетелдік және отандық ... ... ... материалдары, интернет-сайтының материалдары пайдаланылды.
1 Тарау. Ашық экономикадағы ақша-несие саясаты – мемлекеттің
экономикалық ... ... ... Ашық ... ... ... ... және
институционалдық негізі
Ақша-несие саясаты салық, инвестициялық, құрылымдық және т.б. сияқты
кез келген ... ... ... саясатының бір бөлімі болып
келеді. Ақша-несие саясаты мәнінде монетарлы ... ... ... және ... даму ... ... ... мақсатындағы
өзара байланысқан шаралардың кешенін түсіну керек. Шаралар кешенінің ... және ... ... ... ... және ... жағдаймен анықталады. Ақша-несие саясатының әрекеттілігі оның
мүмкіншіліктерімен ... осы ... ... ... ... күрделі мақсаты болып табылады.
Ақша-несие саясатының негізгі әсер ету объектісі ақша айналымы ... Ақша ... өз ... ... және ... емес ақшалардың
толассыз қозғалысын құрайды. Ақша айналымының кеңейтілген түсінігі оның
құрылу принциптерін ... ... Осы ... ... ... ... ақша ... ақша массасының агрегаттары, орталық банкі
ақшалары, несие мультипликаторы, ақша сұранысы және ұсынысы және ... жаңа ... ... жүзеге асады. Өз кезегінде ... ... ... және монетарлық ақша айналымын реттеу
концепцияларын зерттеу қажеттілігіне әкеледі, ... бұл ... ... ... ақша ... ... құрылымды
заңы жатыр. Ақша айналымы заңы құн ... ... ... ... ... ... ... тек қана тауар айналымының көлемі мен құрылымын
қарастыру жеткіліктісіз, мұнда ... ... мен ... ... пен ... ... ескеру керек.
Ақша-несие саясатын негіздеу, оның стратегиясы мен тактикасын анықтау
ең алдымен теориялық принциптердің ... және оның ... ... талап етеді. Ақша-несие саясатының теориясы
бойынша жүйелі түрде екі ірі ... ... ... ... белгілі –
кейнсиандық және монетарлық мектептер. Егер де кейнсиандықтар ақша - несие
саясатын ... ... ... ... ... үстінен
бақылауға беретін болса, онда монетаристтер ақша-несие саясатын жоғары
бағалауды ... ... ... ... ... әртүрлі
методологиямен шартталған – біріншілері саясаттың ... жеке ... ... ... ... ...... нәтижелер кешенінің
негізіндегі тиімділік туралы айтады.
Ақша-несие ... ... ... ... ... негіз
болып келетін екі деңгейлік банкілік жүйе және ... ... ... секторды қарастырғанда, монетарлық саясатты табысты орындау
мақсатында жаңа банкілерді, олардың барлық ... ... ... ... ... мақсаттылық және нәтижелілік принцибімен
банкілік қызмет бағыттарын ... ... ... ... ... ... ... процесі
демократизациялануға тиісті. Екі деңгейлік ... ... ... ... ... ... ... қорлардың пайдалы
орналастырылуы үшін ... ... ... ... ... ... (бірінші деңгей) бірыңғай ақша-несие саясатын жасап, ақша айналымын
және екінші деңгей банкілерінің қызметін ... ... ... ... ... Ол ... несие-есеп айырысатын
қызметтерді көрсетумен шұғылданбайды, оның клиенттері тек қана ... ... ... ... иілгіш құрылым шектерінде жүйенің тұрақты
эволюциясының жүріп жатқаны туралы ... ... әр ... мен аса көптігіне, олардың әр түрлі
елдерде түрлі үйлесушілігіне қарамастан, екі деңгейлік құрылымның болғаны
орталық банкіге ... ... ... ... ... ... ... салуға және қайта өңдеу ... ... ... ... ... ... ... бәсекенің болуы барлық
елдерде олардың нәтижелі жұмыс жасауының негізгі ... деп ... ... ... ... ... ... кіреді. Ақша-несие сферасындағы нарықтық жүйесіз екі ... ... ... ... жасауын ұғыну қиынға соғады. ... ... ... ... ... ... буыны
болып келеді: мұнда несиелердің әртүрлі мезгілдерге ... және ... ... ... өте ... айнымалысы – пайыздық
ставкалар қалыптасады.
Ақша-несие сферасында нарықтық класификациялаудың негізінде ең алдымен
үш ... ... ... ... уақыт арасындағы қатысушылардың құрамы
және келісімдердің ұзақтығы. Осыған қарап нарықтың екі ... ... ... және ... олардың өз алдына нақтылы бір ... Егер ... ... ... 24 ... бір жыл ... жасалса,
қаражаттық нарықта ұзақ мезгілдік келісімдермен сипатталады.
Несие нарықтары банкаралық және ақшалай болып ... ... ... ... ... және ... операцияларының теңелетін
банкаралық нарыққа тек қана банкілердің ... ... ... мен ... ... ... ... болатын ақша нарығы
болып табылады. Оған ... ... ... қаржы мекемелер,
сақтандыру компаниялары және зейнетақылық қорлар қатыса алады. Ұзақ
мерзімге ақша ... ... алу және сату ... ... және ... нарықтарында жүргізіледі. Алғашқыларға ... ... ... ... ал ... – қор ... ... экономикалық саясаттың тек бір элементі ... ... оның ... мақсаттары елдің жоғарғы органдарымен
анықталатын глобальды стратегияның бір бөлімі болып келеді. ... ... ... ... саясаты тек қана анықталған жалпы мақсатқа жетуге
жағдай жасайды. Өз алдына ол қажетті нәтижелерге ... ... ... несие саясатының стратегиясын жасау екі кезеңді ұсынады: оның ... ... ... ... ... ... ... аралық
мақсат пен өкілеттіктерді анықтау.
Мемлекеттік органдардың басты мақсаты белгілі бір саясатты таңдап және
оны орындап жоғарғы ... жету және сол ... ұзақ ... ... ... ... «Жалпы экономикалық тұрақтылық» ұғымы
негізінен макроэканомикалық параметрлердің күй-жағдайының айқын болуын
көрсетеді, атап ... ... ... ... ... ... ... толық жұмыс бастылығы және төлем балансының дұрыс сальдосы.
Ақша-несие саясатының мақсаттары оның стратегиясы болып көрсетіліп,
былай класифмкацияланады: іс-әрекет ... – ішкі және ... ... ...... және ақырғы. Ішкі және сыртқы, аралық және ақырғы
мақсаттардың шектелуі олардың ... ... ... ... ... ... олардың арасындағы байланыстарының бар
болғанын шамалайтын жалпы ақша-несие ... ғана ... ... ... ... ... анықтағанда «сиқыршылық төрт
бұрыш» туралы жиі ... оның ... ... ... ... ... ... мәні осы параметрлердің
оптималды үйлестіруінде жатыр.
Ақырғы мақсаттар арасында бір мақсат бар, оны орындау орталық банкінің
жауапкершілігінде жүктеледі: ... ... ... ішкі және ... ... үшін инфляциямен. Бұл мақсат ақша активтерінің ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық
қаржыландырудың нарықтық механизмдерінің даму жолымен шешіледі. Ақша-несие
саясаты инфляцияның ақшасыз себептерімен күресе ... ... ... және ... ... экономикалық саясаттың басқа
құралдарымен ... ... ... ... ... саясатымен және т.б.)
Аралық мақсаттар. Орталық банкілер аралық ретінде ... ... ... ... ... ... мақсаттардың анықтамасы
бірнеше болжамдардың қатарында құрылады. Аралық мақсаттар (мысалы, ақша
массасы) мен ақырғы мақсаттар (мысалы, ... ... ... ... ... ... ақша-несие саясатының аралық мақсаттан ақырғыға
трансмиссия процесі тұрақты және жеткілікті түрде көрсетілген. Орталық ... ... бар ... ... ... бірлігін көрсете
білуі тиіс.
Календарлық жылға ұсынылған аралық ... ... ... ... ... ... арналған негізгі нүктені орнатып, сөйте тұра
«құлағдар ету күшті ... іске ... ... Оған ... ... саясаты
табыстар саясатына қарағанда аса жеңіл ... ... ... ... ... әсер ... банкі аралық мақсаттардың екеуінің біреуін ғана таңдау
мүмкіншілігіне ие: ... ... ... ақша ... ... екі мақсатты
бірге таңдайды. Бұл дегеніміз, ақша-несие саясатының ... ... екі ... көрсетіледі: ақшалардың санынымен және
несиелердің көлемімен.
Экономикасы дамыған елдердің ... ... ... әсер етудің
белгілі бір әдістеріне ие. Оларға дәстүрлі түрде мыналар жатады: минималды
резервтер саясаты; ... ... ... және ... ... ... несие жүйесін қайта қаржыландыру; ашық ... ... ... орталық банк ақша-несие саясатының
стратегиялық концепциясын жасайды, ол ... жету үшін ... ... қатар құралдардың белгілі бір құралдарын қолдануда
реттелетін экономика күй-жағдайы ғана ... ... ... ... ... ... өзара қатынастарындағы дәстүрлері үлкен роль ойнайды.
Кейбір елдерде ақша-несиелік реттеудің ... ... ... ... Австрия мен Германияны айтуға болады, онда орталық
банкілер ... ... ... ... Англияның орталық
банкісінің жүргізетін саясаты мүлдем заңмен реттелмейді, және әрбір ... ... ... ақша ... әсер етудің жаңа әдістерін қолданады.
Сондықтан да Англия ... ... ақша ... ... ... көрсету жеткілікті түрде қиын, өйткені олардың жиыны
саяси режимге аса тәуелді болады, яғни билік басында консервативті ... ... ... ... жиі болып тұрады. Неміс федералдық
банкісі заңмен ... ... ... ... ... отыр.
Сөйте тұра неміс федералдық банкісі ... ... ... ... ... ... орталық банк стратегиясының компромистік
вариантын таңдау туралы айтуға болады. ... ... ... ... ... нарықтық механизмге үлкен маңызды бөліп отыр. Ұлттық
Банк үшін өтпелі экономика шарттарында ... және ... ... тәжірибесін қолдану аса тиімдірек келеді, яғни ақша-несие
саясатының құралдары заңменен бақылануы ... ... ... ... ... түрде пайдаланғанша қолда бар құралдарды тиімді
қолданған ... және ... ... ... банкінің концепциясын бірнеше критериялар негізінде
мінездемелеуге ... ... ... ... ... принциптерінің бірі болып қызмет ететін ақша массасының өсу
қарқынын ... ... ... ақша ... басқа бір тұрақты шетел
валютасына қатысты валюталық курсын реттеуге ... яғни ішкі ... ... (1 ... ... ... ... реттеудің ішкі және сыртқы көрсеткіштері.
|Ішкі көрсеткіштерге | ... ... ... ... | ... ... өсу ... |Ұлттық ақша бірлігінің валюталық курсын |
|реттеу ... ... ... ... Р.М ... және ақша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... мақсаты ұлттық ақша
бірлігінің тұрақтылығын қамтамасыз ету болып табылады. Тұрақтылықты ішкі
және сыртқы деп бөледі (ішкі дегенімізде ... ... ал ... ... ... ... курсының тұрақтылығын айтамыз). М3 ... ол ... ... ... ... және резиденттердің ұлттық
несие институттарында сақтайтын келесі салымдардың түрін қамтиды: талап
еткенге дейінгі салымдар, 4 ... ... ... жәй жинақ салымдары.
Айта кететін бір жайт ақша массасы Ұлттық Банкінің және екінші
деңгейдегі ... ... ... ... негізінде
анықталады және келесі компоненттерден тұрады:
1. М0 ... ... ... яғни банк ... ... М1 ... ... ақшалар және теңгедегі халықтың және
банкілік емес заңды тұлғалардың аудармалы ... М2 ... ... ... және ... ... ... емес заңды тұлғалардың аудармалы депозиттері, теңгедегі басқа да
депозиттер және шетел валютасындағы халықтың және ... емес ... ... ... М3 (М2 ... және ... да шетел валютасындағы банкілік емес
заңды тұлғалардың ... ... ... ... базасы (резервтік ақшалар) ҚҰБ-нен тыс қолма-қол ... ... ... ... ... депозиттерін қосады.
Ақша массасын елдің жалпы экономикалық ахуалына байланысты реттеген
кезде ақша массасының ... ... ... ... ... және оның өсуін тоқтату шаралары ... ... ... ... деп ... Ұлттық ақша бірлігінің валюталық курсын
реттеу ... ... ... ... ... ретінде экспортқа
бағытталған дамыған экономикасы бар Европа елдері ... ... ... ... ... келтіруге болады. Австриялық Ұлттық банкісі
қайта қаржыландыру саясатының шеңберінде есептік ставканың өзіндік мөлшерін
мүлдем ... ... ... ... ... ... ... Ұлттық банкісі есептік ставканы Неміс федерал
банкісінің есептік ставкасымен бір деңгейде немесе одан ... ... ... ... банкінің негізгі мақсаты валюталық саясатты
жүргізе отырып ұлттық валюта мен ... ... ... арасында
тұрақты пропорцияны сақтап отыру.
Орталық банкі өзінің бұйрығында ақша-несие ... ... ... ... Бұл ... ... көп әрекеттілікке ие
болуға тиісті және оны орталық банкі белгілі бір ... ... ... ... ... ... бағалаудың критериясы
орталық банкінің экономикалық реттеу мақсаттарын ... іске ... ... банкінің құралдарына қойылған келесі талабы оның бөлек топтар
немесе барлық несие институттардың бәсеке ... әсер ... ... ... ... ... банкілерінің бір бөліміне әсер
ету шаралары жатады. Мысалы, Германияда әр түрлі бөлек ... ... ... ... ... әр ... ставкалар қою; Ресей банкісінің
валюталық лицензия беру тәжірибесі. Екінші топ барлық несие институттерге
тиесілі шараларды ... Үлгі ... ... ... ... саясатын өткізу болып табылады.
Жоғарыда аталған талаптар есепке ала ... ... ... ... ... ... ... сипаттауға болады:
✓ Дәстүрлі немесе дәстүрлісіз;
✓ Әкімшілік немесе нарықтық;
✓ Жалпы әсер ету немесе сұрыпталған бағыттылық;
✓ Тіке немесе жанама әсер ету;
✓ Қысқа ... орта ... ... ұзақ мерзімді.
Дәстүрлісіз операциялар халықаралық қаржы нарығында жағдайлардың
өзгеруімен орайлас ... ... ... өзінің қажетті құралдарын таңдауда
ерікті Англия банкісі үшін дәстүрлісіз реттеу шаралар әдеттегі жағдай болып
табылады.
Әкімшілікке директивалардың формаларын, нұсқаулардың және ... ... ... жатады, сонымен қатар ұлттық банкіден шығатын және
несие институттарының іс-әрекеттеріне және таңдау еркіндігіне шек ... ... ала ... жатады. Әкімшілік әдістер дамушы
экономикасы бар орталық ... тән. ... ... арқасында
Ұлттық банкі өзінің бақылау функциясын жүзеге ... ... ... барлық европалық елдерде ... ... ... ... ... ... кең қолданылған. Қазіргі кезде осы
шек қоюлар Германияда, ... және ... ғана ... ... ... ... сонымен қатар орталық банкіде несие
институттерінің минималды ... ... ... ... ... ... ... банкінің ұлттық несие
жүйесіне ақша нарығы мен капитал нарығында белгілі бір ... ... әсер ... ... он жыл ішінде өндірісі дамыған елдерде экономикалық ... ... ... ... ... анық ... жүр. Көптеген
Европа елдерінде капиталлың қозғалысы либерализацияланып, ашық нарықта
операциялардың ... кең өріс алып ... Дәл ... 1991 ... ... ... ірі ақша ... шетелдік операцияларын
жасағаны туралы орталық банкілерге мәлімет беру жүйесі алынып тасталды.
Орталық банкінің экономикалық реттеуі тіке және ... әсер ... ... ... саясатты жүргізгенде ақша нарығындағы ... ... ... ... ... бір уақытта капитал нарығындағы
жағдайға жанама әсер ... ... ... ... ... ... саясатының құралдары. Ұлттық Банк ... ... қол ... үшін ... ... ... ноталар шығару,
банктердің депозиттерін тарту, ашық рынок операцияларын жүргізу, сондай-ақ
ең төменгі резервтік талаптар тетігі болатын артық өтімділікті алу ... ... Ақша ... ... жедел көрсеткіштердің бірі
болып қалуда.
Ақша-несие саясатының құралдары туралы айтпас бұрын оның ... айта ... жөн. ... ... ... саясатында
қолданатын құралдары тікелей және жанама деп бөліп көрсетуге ... ... ... ... ... ... административті-
нормативтік өкілеттігімен орындауы, ал жанама дегеніміз ақша ... ... ... эмитенті ретінде әсер ету болып табылады.
Ақша-несие ... ... мен ... ... ... екі жақтан қарастырылуына болады. Тікелей құралдар тауарлардың
бағаларын ... ... ... немесе шектеуді қарастырады, ал жанама
нарық арқылы әсер етеді және сұраныс пен ... әсер ... ... ... ... ... түрінде коммерциялық
банкілердің балансына қатысты қолданылады, ал жанама құралдар орталық ... ... ... үшін ... құралдар өтпелі кезеңде, ақша ... ... ... ... ... ... Жанама құралдарды қолдану ақша
қаражаттарының ... ... ... ... ... ағуын тоқтатады. Орталық банк жанама құралдарды
қолдана отырып резервтік қорлардың ұсынысын анықтай алады, сонан соң ... ... ... ... ... ... ... банктердегі
ликвидті қаражаттарға ықпал етеді, сөйтіп банктік және банкаралық ақша
нарықтарындағы пайыздық ставкаларды өзгертеді.
Енді ... ... ... ... ... ... ... көмекші болатын негізгі құралдарды қарастырайық. ... ... ... қаржыландыру мөлшерінің өзгеруі, резервтік талаптар
нормаларының өзгеруі, ашық ... ... ... және ... ... ... қатар қатаң әкімшілік шаралары жатады.
а) Резервтік талаптар саясаты.
      Қазақстан Ұлттық Банкi банктердiң ... мен ... ... ... мен ставкаларын реттеу мақсатында ең төменгi
резервтiк талаптардың нормативтерiн пайдаланады.
      ... ... ... ең ... ... ... ... мiндеттемелерi сомасының процентi ретiнде есептейдi.
      Банктердiң есеп айырысу үшiн қабылданатын ... ең ... ... ... ... ... және ... тәртiбiн, сондай-ақ ең төменгi ... ... ... ... ... ... Ең төменгі резервтiк талаптардың нормативтерiн өзгерту осындай шешiм
қабылданған күннен бастап бiр айдан ерте қолданысқа енгiзiлмейдi.
      Ең төменгi резервтiк ... ... ... ... банктер
Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болады.
      Қазақстан Ұлттық Банкi тарату комиссиясының төрағасы ... ... ... ... комиссиясына өзiнде резервтелген қаражатты он
күндiк мерзiмде қайтарады.
Қазіргі кезде минималды резервтік талаптар – бұл ... ... ... ... өте ... ... ... табылады, әрине
міндетті түрде олар банктердің кассаларында қолма-қол ақша түрінде, немесе
орталық банкіде депозит түрінде, немесе ... ... ... ... формаларында сақталынады. Резервтік талаптардың нормативі ... ... ... ... резервтер сомасының пассивті (депозиттердің)
немесе активті (несиелік салымдардың) операциялардың ... ... ... ... көрсеткіштеріне пайыздық қатынасын көрсетеді.
Нормативтерді ... ... ... ... мен ссудалардың
сомасына белгілеу) және селективті (олардың белгілі бір бөлігіне) ... ... ... резервтер екі негізгі қызметті орындайды.
Біріншіден, олар ликвидті ... ... ... ... депозиттері бойынша міндеттемелерді қамтамасыз етеді. Орталық
банк резервтік талаптар нормасының ... ... ... ... дәрежесін экономикалық жағдайға байланысты минималды
мүмкін деңгейде сақтайды.
Екіншіден, минималды резервтер орталық банкінің елдегі ақша массасының
көлемін реттеу үшін ... ... ... ... ... ... қаражаттар нормативінің өзгеруі арқылы коммерциялық банкілердің
активті операциялар мөлшерін ... ... ... ... ... сол арқылы олардың депозиттік эмиссиясының жасалуын да реттейді.
Несиелік ... ... ... ... ... ... ... асатын болса ссудалық операцияларды кеңейте алады.
Айналыстағы ақша массасы (қолма-қол және қолма-қолсыз) ... ... ... ... ... банк ақша ... нормативін көбейту жолымен
несиелік рестрикция саясатын жүргізеді, яғни орталық ... ... ... көбейту. Сөйтіп ол банктердің ... ... ... ... талаптар нормасының өзгеруі несиелік мекемелердің
рентабельділігіне әсер ... ... ... ... өсуі ... ала ... әкеп ... Сондықтан, көптеген батыс экономисттернің
пікірі бойынша бұл әдіс өте ... ... ... ... ... әдістің жетіспеушілігі кейбір мекемелердің, әсіресе ... бар ... ... көп ... бар ... ... ... жағдайда болады.
Соңғы он-жиырма жыл ішінде бұл ақша-несиелік реттеу ... ... ... еді. ... факт ... ... резервтік талаптар
нормаларының төмендеуі, тіпті оның кейбір депозиттер бойынша алынып тасалуы
да көрініп жүр.
Ақша резервтерінің ... ... ақша ... ... демек ақша массасының өсуіне де ... Егер ... ... ... ... ... онда бұл банкілердің ... ... және ақша ... ... ... саясаттың бұл құралы өте күшті болып табылады, өйткені ... ... ... ... ... Ол өте ... әдіс болғандықтан
оны ашық нарықтағы операциялар сияқты күнде бір рет емес, он ... бір ... ... ... ... ... ... термині орталық банкіден несие мекемелерінің ақша
қаражаттарын алуы деген мағынаны білдіреді. Орталық банк ... ... бере ... ... қатар олардың портфеліндегі ... ... ... ... есептей алады.
Қайта қаржыландыру саясаты арқылы ақша нарығы мен капитал ... ете ... ... ... ... ... есептеледі. Бұл
мөлшерді тағы да ресми дисконттық мөлшер деп ... ... ... ... ... оның ... аз болады.
Орталық банкі қайта қаржыландыру мөлшерін өсірсе, коммерциялық
банкілер қарыз алушыларға ... ... ... ... ... ... компенсациялайды. Яғни, Есептік (қайта қаржыландыру) мөлшердің
өзгеруі ... ... ... ... ... тікелей әсер
етеді. Бұл орталық банкілердің ең басты мақсаты болып табылады.
Ақща-несие саясатын жүргізгенде қайта қаржыландыру әдісін қолданудың
кемшілігі бұл тек ... ... ғана ... бар. Егер ... аз ... ... онды бұл әдіс өзінің тиімділігін толық
жоғалтады.
Қайта қаржыландыру мен қайта дисконттау ресми мөлшерін ... ... банк ... ... ... ... мөлшер белгілейді,
яғни бағалы қағаздарды кепілдікке қойып берілетін несие бойынша пайыздық
мөлшер. Кепілдікке жоғары ... бар ... ... ... ... ... ... саудалық вексельдер, банкілік акцептілер
жатады.
Орталық банкі есептік мөлшер саясатын (оны тағы ... ... ... ... ... беруші ретінде жасайды. Ол ссудаларды қаржылық жағынан
тұрақты банкілерге береді. Кей ... ... ... ... ... балансын дұрыстау үшін де беріледі.
Орталық банкі ссуданы бере отырып коммерциялық ... ... ... оның несие беру қабілеттілігін де жоғарылатады. ... ала ... ... ... қағаздарменен қамтамасыз етілген өз
атына жазылған ... ... ... ... ... банк қайта есептеуге қатысты вексельдер сапасына қоятын
талаптары заңменен бекітіледі. Есептеуге өтемділік мерзімі 6 ... көп ... ... қатарлы эмитенттердің вексельдері, іс ... ... орны ... ... ... банкілер
болып көрсетілген вексельдер қабылданады.
в) Ашық нарықтағы операциялар
Бұл әдіс ... ... ... ... ... ... сатып алу-
сату операцияларын жүргізуді білдіреді. Коммерциялық ... ... ... алу ... банкілердің қаражаттарын ұлғайтып,
олардың несие беру ... ... және ... ... бұл операцияларды өте жиі пайдаланады.
Орталық банк коммерциялық банкілерге бағалы қағаздарды нарықтық
бағаларменен сатуға, сонан соң 4-8 ... ... ... ... ... ұсыныс
жасайды. Коммерциялық банкілер бұл операциядан пайыздық төлемдер алады.
Орталық банкінің бағалы қағаздармен нарықтық ... ... ... тіке және ... ... бөлінеді. Тіке операция
дегеніміз қарапайым сатып алу-сату ... ал кері ... ... ... ... алдын ала белгіленген бағам бойынша міндетті
түрде кері сатып алып-сату болып ... Кері ... ... ... ... бұл ... атақ ... реттеудің әдісі ретінде ашық нарықтағы операциялар алдыңғы
екеуінен қатты айырмашылығы бар. Ең ... ... - өте ... ... ... ... қағаздарды сатып алу көлемі, ... ... ... мөлшері орталық банкі саясатының бағытына қарай күнде
өзгеруі мүмкін.
Ашық нарықта бағалы ... ... ... ... ... ... аз ... құралы ретінде танылады. Өйткені
елімізде бағалы қағаздар ... ... ... ... ... банкінің
қазіргі кездегі мақсаты инвесторларды мемлекеттік бағалы қағаздарға деген
сенімін жоғарылату болып табылады.
г) Ақша-несие саласын реттеудің ... да ... ... ... орталық банк коммерциялық банкілердің іс-
әрекетін реттей отырып әкімшілік әдістерді де қолданады. ... ... ... әдіс ... ... берілген несие сомасын көлемдік шектеу
болып табылады. Бұл банкілердің ... ... әсер ету ... табылады.
Мұндай несиелік шектеулер қарыз алушы ... ... ... әкеп
соқтырады. Банкілер алдымен өзінің ірі фирмаларына несие беріп алып, ... орта ... ... ... осы ... ... айналады.
Сөйтіп елдегі бизнес іскерлігінің азайюына әкеледі.
Сонымен қатар орталық банк әртүрлі нормативтер орната алады, ... банк ... ... ... тұруы қажет болады. Оларға
коммерциялық банкінің ... ... ... ... ... бір ... ... санағандағы қауіп-қатердің
максималды мөлшерінің нормативі және тағы басқа толықтырылатын нормативтер
жатады.
Мемлекет орталық банкі ... ... ... жасайды, ол
банкирлердің азаматтық парызына өтініш жасайды. Кейде бұл ... бір әсер ... ... ең ... ... ... табылатын қауесеттер.
Елдің хал-ахуалы тұрақсыз жағдайда бұл қауесеттер халықтың санасына қатты
әсер етеді.
2 тарау. ақша-несие ... ... ... ... ... ақша ... жылдардың басында бұрынғы КСРО елдерінде экономиканы
либерализациялаумен қатар ... ... ... ... бастады. Алғашқы болып 1992 жылы өз валютасын енгізген Прибалтика
елдері, Азербайжан, Украина, уақытша ақша белгілері – ... ... ... ... ... ... ... енгізді. 1993-жылы Қырғызстан да
өз валютасын енгізді. 1993-ші жылдың шілде-тамыз айларында Ресейде кеңестің
ақшалары өз жүруін тоқтатты және ... жаңа ... ... ... ... ... ... ескі ақшаларды жаңа ресейлік ақшаларға
ауыстыруды Ресей бас тартты. Сөйтіп бұрынғы ақша жүйесі толығымен өз ... ... ... бері ... және ... ... ТМД елдерінің
экономикаларын интеграциялауға ұмтылды. Қазақстан жаңадан рубльдік аймақты
енгізуді ұсынып, 1993-ші жылдары жаңа банкнотаның үлгісін да ... ... бұл ... Ресей тарапынан қолдау алынбай, өз жайына қала ... ... ... ... ақша бірліктерін (ресейлік рубль) пайдалану - өз
ақша-несие саясатымыздың қолдануымызды шектейтін еді және ... ... ... ... ... сол ... жағдайдың
өзі республиканы өзіміздің ұлттық валютамыздың енгізуімізді қажет етті.
Теңгені енгізбес бұрын ... ... өте ... ... яғни ... ... дизайнын жасау, ТМД елдерінің
және шетелдік ақша бірлігін ... және ақша ... ... ... және тағы ... ... ... ұлттық валютаны енгізу
мүмкіндігімен дайындау және енгізу бағдарламасы 1992 жылы ... ... ... ... 1993 жылы 3 ... ... Қазақстан
Республикасының Президентінің Жарғысымен ұлттық валютаны енгізу бойынша
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік ... ... және ... ... ... ... тобы ... Республикасының ұлттық валютасы 1993 жылы 15 қарашадан
бастап еліміздің ... ... ... ... Ал 1993 ... қарашасынан бастап ұлттық валюта – теңге Қазақстан Республикасының
территориясындағы жалғыз заңды төлем құралы болып ... ... ... ... ... көп жұмыс жасалды,
барлық мамандандырылған банкілер ... ... ... ... ... ... Халық банкісіне айналды, ал Ұлттық Банк
орталық банкінің қызметтерін атқаратын болды. Ұлттық ... ... ... ... ... ... тым ... жіберді, өйткені
осы кезден бастап оның өзіндік ақша-несие саясатын жүргізуге мүмкіндігі
пайда болды.
Ұлттық Банк ақша-несие ... ... ... оның ... мен
бюджетпен өзара қатынасының классикалық принциптерін енгізуге, банкілердің
іс-қимылын реттеу жүйесін ... ... ... беретін болды.
1995 жылдың 15 ақпанда Қазақстан Республикасының ... ... ... ... 1995 ... ... ... бекітілді. Бағдарламаны жүзеге асыру барысында ақша-несие
саясатын ... ... мен ... әрі ... даму ... ... қайта қаржыландыру механизмі ... ... ... ... ... қызметі екінші деңгейдегі банкілердің міндетіне көшті.
Ұлттық Банк орталық банкілерге тән қызметтерді атқаратын болды: ... ... ... ... ету үшін ... ... ... және валюталық реттеу. 1995 жылдың бірінші жартысында
екінші деңгейдегі банкілерге несие ... ... ... ... ... ... ... қағаздардың екінші нарығында берілетін
болды. Сол жылдың қыркүйегінен бастап ломбардтық несиелеу енгізілді.
1997 жылдың желтоқсанынан банкілердің халықаралық ... ... ... бекітілді, яғни барлық банкілердің капитал жеткіліктілігінің,
актив сапалылығының, менеджмент ... ... ... стандарттарға өтуін қарастырады.
Банкілік жүйеде банкаралық ақша ... ... ... ол ... ... ... ... қолма-қол ақшаларға ... бос ... сату ... бар. ... ... банкілер несиені эмиссиялық институттан емес, ... ... ... ... ... Бұл мәміле қарыз алушы үшін
арзан болады, өйткені банкаралық орташа несиелік пайыздық ... ... ... ... ... әлдеқайда төмен болып табылады.
Ұлттық Банк РЕПО операцияларын жүргізу тәртіптерін бекітті, бұл Ұлттық
Банкіге ... ... үшін жаңа ... ... ғана ... ... үшін қосымша мумкіндіктер берді. Осы жылы Қазақстанға ... және ... ... ... ... халықаралық несиелік
рейтинг берілді, соның артынан еврооблигациялар шығарыла бастап, шетелдік
инвесторлардың мемлекеттік бағалы қағаздар нарығында ... ... ... жылы ... Банк ... ... ақша-несие саяаты мен қалқымалы
бағам режиміндегі теңгенің айырбас бағамын реттеу іс-шараларын әрі қарай
жалғастырды. ... Банк ақша ... ... пайыздық мөлшер, резервтік
талаптар нормасын бегілеу, қысқа мерзімдік ... ... ашық ... бағалы қағаздармен операция және ішкі валюталық нарықта
интервенциялар жасау арқылы реттеп ... ... ... ... ... ... ... әсер етті, бұл да халық пен ... ... ... ... ағуына әкеп соқтырды.
1999 жылы әлемдік қаржылық нарықтарда ... ... және ... ... ... конъюнктурасы
нашарлауымен Ұлттық Банкінің ақша-несие ... ... ... ... ... ... ... тұрақтылығын сақтау және
банкілік жүйені күшейту болды.
Қаржылық нарықтарда глобальді өзгерулердің себебінен елдің ... ... әкеп ... Өзінің негативті ролін ... ... ... ... ... аяғына қарай Ұлттық Банкінің
жүргізген ақша-несие саясаты арқылы елдің қаржылық нарығында жағдай ... жылы ... ... ... экономикалық жағдайларға
байланысты дамып осы жылы сәуір айында ... ... ... ... ... Бұл Қазақстанның экспортының өсуіне, өндірістің өсуіне
әкеп соқтырды. Осы кезде шетел валютасының ұсынылуы өсіп, қаржылық ... ... ... ... ... инфляцияның болдырмауы,
ресми мөлшерлердің нақты минималды оң мәнде сақтау болды.
Несиелік саясаттың саласында қайта ... ... ... яғни күндізгі қарыз бен “овернайт” қарыздары.
2002 жылы шетелдік ... және ... ... және ішкі ... экономикалық жағдай жақсарды. Бұл жағдай Ұлттық Банкінің ақша-несие
саясаты қаржылық ... ... ... ... мен ... бағытталып, қаржылық нарыққа көпшіліктің ... ... ... ... 2000 жылдың желтоқсанында тұрғын үй салу ... ... ... үшін ... ... ... ... қызметі екінші деңгейдегі банкілерді екінші нарықта ипотекалық
облигацияларды орналастыра ... ... ... жылы бюджеттің әлемдік ... ... ... және ... ... қаржы қаражаттарының жиналуы үшін Қазақстан
Республикасының Ұлттық Қоры толыққанды жұмыс істей бастады, оған ... ... ... ... бір бөлігі аударылады.
Мемлекеттік инвестициялық іскерліктің тиімділігін арттыру үшін ... ... ... ... ... ... бері Ұлттық Банкінің
ақша-несие саясатын жүргізуде өте қиын жолдардан өтті, алайда осы жүргізген
тиімді саясатының арқасында ... ... ... ... ... кезеңінен шыға алды десек те болады. Осы ақша-несие саясатының
тарихын ескере отырып, негізгі принциптерін қолдана ... ... ... мәселелерді талқылауды қажет етеді.
Ақша-несие саясаты – монетаризм принциптеріне негізделіп фискалды
саясатты толықтыра ... ... ... жіңішке
бағдаршысы болып табылады. Ақша-несие саясаты коммерциялық банкілерге тек
жанама әсер ете ... және ... ... ... ... ... алмайды.
Ақша-несие саясатын негіздеу, оның стратегиясы мен тактикасын
анықтау ең ... ... ... ... және оның ... ... ... етеді.
Ақша-несие саясатының негізгі тартушысы елдің орталық банкі ... ол ... ... ... ... төрт негізгі құралын
өте белсенді пайдаланады: олар коммерциялық ... ... ... реттеу, резервтік талаптар саясаты, ашық нарықтағы операциялар және
несиелеуді ... ... ... ... тек бір ... ... ... оның стратегиялық мақсаттары елдің жоғарғы органдарымен
анықталатын глобальды стратегияның бір бөлімі болып ... ... ... ... ... ... тек қана анықталған жалпы мақсатқа жетуге
жағдай жасайды. Өз ... ол ... ... ... ... жоқ.
Ақша-несие саясатының теориясы бойынша жүйелі түрде екі ірі ... ... ... ...... және монетарлық мектептер.
Егер де кейнсиандықтар ақша - ... ... ... ... ... ... ... бақылауға беретін болса, онда
монетаристтер ақша-несие саясатын жоғары бағалауды нақты ... ... ... ... ... шартталған – біріншілері
саясаттың әрбір жеке оқиға негізінде тиімділігі туралы айтса, ... ... ... кешенінің негізіндегі тиімділік туралы айтады.
Қазіргі ақша-несие саясаты көбінесе “ағымға қарсы жүзуді” көрсететін
сияқты, ол депрессия кезінде ... ... ... ... қызуын болдыртпау үшін экономикалық өсуді ... ... жету үшін ... ... ... пайдалану
жеткілікті түрде өте жылдам нәтижелер береді. Алайда бұл нәтижелерді ешкім
алдын-ала кепілдей алмайды, ... ... ... қосымша
резервтерінен босау кезінде ешкім оларды осы резервтерді қарыз беру ... ... ... ... ... саясатты табысты орындау
мақсатында жаңа банкілерді, ... ... ... ... мен
бөлімдерін жасау, экономикалық мақсаттылық және нәтижелілік принцибімен
банкілік қызмет бағыттарын ... ... ... ... мінез-құлқын ... ... ... ... Екі ... құрылымның нәтижелі жұмыс
жасауына ... ... ... ... ... пайдалы
орналастырылуы үшін бәсекелес шарттарының теңдігі болып табылады. Орталық
банкі бірыңғай ақша-несие саясатын ... ақша ... және ... деңгей
банкілерінің қызметін белгілі дүниежүзілік тәжірибедегі ... ... ... ... ... ... банкінің ұлттық несие
жүйесіне ақша нарығы мен капитал нарығында белгілі бір ... ... әсер ... ... он жыл ... өндірісі дамыған елдерде экономикалық реттеу
процесінде нарықтық әдістерді пайдалану ұмтылысы анық ... жүр. ... ... ... ... ... қозғалысы либерализацияланып,
ашық нарықта операциялардың қолданылуы кең өріс алып отыр.
Қазақстан Ұлттық Банкінің ақша-несие саясатының ... ... ... ... ... оның ... сатып
алушылық қабілетінің болуын және жетекші шетел валюталарына ... ... ... ету ... ... Банкінің басты мақсаты инфляция деңгейін төмендету болып
табылады, ол да әрине ақша ... ... ... ... табылады.
Соған сәйкес Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі осы міндеттерді
орындау ... бір ... ... ... шектеу саясатын, екінші
жағынан, жанама реттеу құралдарын пайдалана отырып, ақша ұсынысын кеңейту
мақсатында ақша-несие ... ... ... ... ... ... Банкінің тәуелсіздік алғаннан бергі жүргізген іс-қимылдары,
реформалары алдын-ала талқыланып, шешілген шешімдер екені өзімізге ... ... бері ... ... ... ... болғаны
байқалады. Инфляцияның және қайта қаржыландыру мөлшерінің деңгейлері бірте-
бірте төмен ... ... ... ... ... ... ... өзгерулердің
себебінен елдің төлем балансының нашарлауына әкеп ... ... ... ... ... ... ... болды. Ұлттық Банкінің
жүргізген ақша-несие саясаты арқылы елдің қаржылық нарығында жағдай ... ... ... ... ... бар елдердің орталық
банкілерінің қызметіне жақындатылды.
Жалпы қазіргі кезде Қазақстан экономикасының ... ... ... ... ... ... жаңа дамыған деңгейге жетті.
Ақша-несие саясатын жасауда жаңа ... мен ... ... ... ... елдің экономикасының тұрақталуында кішкене болса да әсер
етті.
Біздің ойымызша Ұлттық Банкінің ... ... ... үшін ... ... ... құралдарды пайдаланып, оны әрі қарай кеңінен дамытып
отыру керек. Еліміздің халық хал-ауқаты әр-түрлі деңгейде ... ... осы ... шешу әрине қиынға соғады. Сондықтан да ... ... ... ... дамыған мемлекетке айналу үшін
толыққанды, жан-жақты қарастырылған жұмыс жасау керек.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. ... ... май 1999 г., ... 2, Национальный банк РК.
Я.А. Аубакиров В.А. Бахарев, И.В. ... Е.К. ... ... ... ... в Казахстане»
2. //Егемен Қазақстан. 2002, 12 нарурыз. “Валюталық ... ... ... ... ережесін бекіту туралы”.
3. //Егемен Қазақстан. 2005, 27 ақпан. “ҚҰБ-нің ақша-несие саясатының
бағыттары”.
4. ... ... 2005, 15 ... ... ... ... ақша-
несие саясатының бағыттары”.
5. //Түркістан 2004, 11 наурыз. “Инфляция ... ... ... //Түркістан 2004, 14 сәуір. “Ұлттық Банкінің саясаты ел мүддесін қорғай
алды ма”.
7. //Казахстанская Правда 2002, 24 апреля.
8. ... ... 2002, 25 ... “От ... ... к ... ... //Казахстанская Правда 2002, 17 января (с6) “Крепкий банк”.
10. //Бухгалтер и налоги 2003, №1 (с ... ... ... РК 2000, №10 (с 17-30). ... ... за прошедший
год”.
12. //Панорама 2004, №6 (с7). “О чем думает ... ... ... 2002, 22 ... (с7). ... ... система в СНГ”.
14. //Панорама 2005, 8 марта (с7). “Процентные ставки на 2005 год”.
15. Рынок ценных бумаг 2004, №7 ... ... ... в ... политике”.
16. Қазақстан Ұлттық Банкінің сайты,

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақша-несие саясаты – мемлекеттің экономикалық саясатының ерекшеліктері85 бет
Ақша-несие саясаты – мемлекеттің экономикалық саясатың құрамдас бөлігі87 бет
Қазақстан Республикасының ақша – несие жүйесінің қазіргі жағдайы және оның ерекшеліктері78 бет
Қазақстан Республикасының ақша-несие саясаты36 бет
Ұлттық банктің ақша-несие саясаты57 бет
Банктің валюталық операцияның негізгі есептері9 бет
Несиенің қажеттелігі және оның мәні. Несие капиталы. Несиенің қажеттілігі және несие қатынастарының пайда болуы28 бет
Delphi-де тест бағдарламасын құру17 бет
DES шифрлеу10 бет
Internet желісі және қауіпсіздігі28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь