Алакөл көліне қысқаша сипаттама

Алакөл Алматы мен Шығыс Қазақстан облыстарының аумағында орналасқан тұйық көл. Ол XII-XIX ғасырларда монгол тілінен аударғанда "гурге нор" "көпірлер көлі" деген мағынаны білдіреді. Одан кейін Алатагол, Алатеңіз деп те аталған. Көл тұзды, ағынсыз солтүстік-батыстан оңтүстік- шығысқа қарай созылып жатыр.
Морфометриясы. Алакөл теңіз деңгейінен 247,3 абсолюттік биіктікте орналасқан. Көл аумағы (аралдарымен бірге есептегенде) 2696 шаршы шақырым, ұзындығы 104 шақырым, ені (ең кең жері) -52 шақырым, жағалауларының ұзындығы -384 шақырым, орташа тереңдігі -22,1 метр (ең терең жері - 54 метр), көлдің су қоры -58,56 млрд. текше метр, судың жиналатын алабы - 47859 шаршы шақырым .
Алакөл түбінің рельфі әр түрлі, мұнда көптеген аралдар, шығанақтар кездеседі. Көлді лайының түріне қарай төмендегідей биотоптарға бөлуге болады: сұр биотопты лай, ол ең тереңде кездеседі, оның аумағы көл түбінің 54 пайызын құрайды; қара лай биотобы (7 пайыз) енсіз, бірақ ұзыннан-ұзақ солтүстік, шығыс және оңтүстік жағалауларын қамтиды; құмды биотоп (4 пайыз) ішінара, әсіресе, аралдардың солтүстігінде және Сарытүбек мүйісінде кездеседі; тасты құмайт биотоп - оңтүстік және батыс жағалауларын алып жатыр.
Жағалаулары. Алакөл жағалауларының бір қалыпта болмауына толқыны, су деңгейінің оқтын-оқтын өзгеруі, өзендер, мұздықтардың жылжуы, фитогендік, эолдық процестер әсер етеді. Мұнда көптеген түбек, мүйіс, құм қайраң, шығанақ, қойнау кездеседі.
Ең ірі шығанақ- Кіші Алакөл шығанағы, ол көлдің оңтүстік-шығысында орналасқан. Алакөлдің оңтүстік-батыс және оңтүстік-шығыс жағалауларын су баспайды, ол қалған жағалауларын әр түрлі аумақта су басып кетеді.
Алакөл жағалаулары төрттік дәуірдегі әртүрлі топырақтан- балшық, құмды, топырақтан және құмтастардан, ал солтүстік-шығыс жағалаулары күлді - құмнан құралған. Топырақтың негізгі жыныстары тек аралда ғана кездеседі. Көлдің жағалаулары бірнеше ауданға бөлінген.
Гидрографиясы мен су режимі. Алакөлге 15- тен астам өзен құяды, ал олардың негізгілері алтау. Атап айтқанда, солтүстіктен және солтүстік шығыстан құятын - Үржар, Хатынсу, Емел, оңтүстік- шығыстан құятын- Жаманөткел, Ырғайты, Жаманты өзендері құяды (1 кесте).
Жер мен су бетіндегі орташа температура мамыр айында 4,9 градус, қарашада 8,1 градус. Ал су бетіне түсетін ылғал жердегіден артығырақ. Судың ең жылы болатын кезі қыркүйек айының орта шені. Көлдің терең жеріндегі судың жылылығы 24- 26 градус болса, тайыз жерінде ( солтүстігінде) ол 30 градусқа жетеді. Мамыр, маусым айларына дейін көлдің терең жерінде судың минералдануы жоғары болғандықтан су салқын болады.
        
        1  АЛАКӨЛ КӨЛІНЕ ҚЫСҚАША СИПАТТАМА
Алакөл "көпірлер көлі"
Алакөл Алматы мен Шығыс Қазақстан облыстарының аумағында орналасқан
тұйық көл. Ол XII-XIX ... ... ... ... ... ... ... деген мағынаны білдіреді. Одан кейін Алатагол, Алатеңіз деп
те аталған. Көл ... ... ... ... шығысқа қарай
созылып жатыр.
Морфометриясы. Алакөл теңіз деңгейінен 247,3 ... ... Көл ... ... ... есептегенде) 2696 шаршы шақырым,
ұзындығы 104 шақырым, ені (ең кең ... -52 ... ... -384 ... орташа тереңдігі -22,1 метр (ең терең жері - ... ... су қоры -58,56 ... текше метр, судың жиналатын алабы ... ... ... ... ... ... әр ... мұнда көптеген аралдар, шығанақтар
кездеседі. Көлді ... ... ... ... биотоптарға бөлуге
болады: сұр биотопты лай, ол ең тереңде кездеседі, оның ... көл ... ... ... қара лай ... (7 пайыз) енсіз, бірақ ұзыннан-ұзақ
солтүстік, шығыс және оңтүстік жағалауларын қамтиды; құмды биотоп (4 ... ... ... ... және ... ... ... құмайт биотоп - оңтүстік және ... ... ... ... ... бір қалыпта болмауына толқыны, су
деңгейінің оқтын-оқтын өзгеруі, өзендер, мұздықтардың жылжуы, фитогендік,
эолдық ... әсер ... ... ... түбек, мүйіс, құм қайраң,
шығанақ, қойнау кездеседі.
Ең ірі шығанақ- Кіші ... ... ол ... ... ... ... және оңтүстік-шығыс жағалауларын су
баспайды, ол қалған жағалауларын әр түрлі аумақта су басып ... ... ... ... әртүрлі топырақтан- балшық, құмды,
топырақтан және құмтастардан, ал ... ... ... ... ... ... негізгі жыныстары тек аралда ғана ... ... ... ... ... мен су ... Алакөлге 15- тен астам өзен құяды, ал
олардың ... ... Атап ... ... және ... ... - ... Хатынсу, Емел, оңтүстік- шығыстан құятын-
Жаманөткел, Ырғайты, Жаманты өзендері ... (1 ... мен су ... ... ... ... ... 4,9 градус,
қарашада 8,1 градус. Ал су бетіне түсетін ылғал жердегіден артығырақ. Судың
ең жылы болатын кезі қыркүйек ... орта ... ... ... ... ... 24- 26 ... болса, тайыз жерінде ( солтүстігінде) ол 30
градусқа ... ... ... ... ... ... ... жерінде судың
минералдануы жоғары болғандықтан су салқын ... 1 ... ... ... өзендердің орташа ағыны.
|Құятын өзендер ... |% ... ... ... | | ... |25.5 |50 ... |14.2 |27.4 ... |4.6 |8.8 ... |4.6 |8.8 ... ... |2.6 |5 ... |51.9 |100 ... жел ... өте құбылмалы және әртүрлі. Желдің су ... жер ... ... ... ... ... ең ... жері
көлдің солтүстік- батысы мен солтүстігінде. Мұнда жел секундына- 40-50
метр, ал ... пен ... 50-60 метр ... ... ... бен қыс ... жиі ... Алакөл жерінің ерекшелігіне байланысты
көл толқындары ... ... ... ... ... желдің әсерінен
толқын 2-2,5 метрге дейін көтеріледі. Бұл жағдай көбіне ... ... ... Кей ... ұйытқи соққан дауыл 4-5 тәулікке ... ... - 6-7 ... ... ... де болған.
Алакөлге тән жоғарыда аталған ерекшеліктер күрделі де ұзақ ... Ал көл ... қату ... де ... ... Мұз жалпы екі айға
дейін жатады, кейде бір ай болады. Мұздың орташа ұзақтығы Көктұма ауылының
тұсында тоқсан бір күн, ... ... ... күн. ... ... ... ... толық еріп кетеді.
Су балансы және деңгейі. Алакөлге бірнеше өзен құяды. Мұнда жерасты
суының да елеулі орны бар. Көлге ... ... ... суы жылына 306
миллиметр, ал салқын уақытта - 137 миллиметр суы буға ... ... ... ... көл ... барлық компоненттерінің де өзгеріп
отыруына әсер етеді.
Гидрохимиясы. Алакөлдің минералдануы 1,2- 11,6 ... ... ... ... орта ... қарай арта түседі. Орташа
минералдығы көл түбіндегі минералдығынан жоғары. Жылдық орташа минералдығы
6,39- 7,42 ... Су ... ... ... ... ... Көлге өзен т.б. сулармен келген тұздң мөлшері көпжылдық
орташа есеппен біраз бөлігі көл түбінің лайына сіңсе, көп ... көл ... ... (2 ... Бұл ... құбылыстар негізінде тұз әкеледі.
Судың орташа минералдығы 7,1 г/кг болған жағдайда Алакөлге шамамен 415 млн
тонна тұз ... ... Көл ... ... құрамы жағынан сульфат- хлорлы-
натрийлі сулар. Олардың орташа ... 10-200 ... метр ... ... ... ... дәрежесі 2,5- 4,5 грамм/ литр, сирегірек 10
грамм/ ... ... Көл суы ... суда фтор мен ... ... ... 2 ... орташа минералдану деңгейі
| Табиғи құбылыстар | г/м³ ... ... | 71 ... ... | 435 ... ... | 750 ... Су өсімдіктері Алакөлдің ... және ... таяз ... ... көлге құятын жерлерінде және Кіші
Алакөл шығанағында өседі. Олардың негізгісі ... ... ... ... шалаң, қарақұмық, жебе жапырақ, тағы басқалар кездеседі. Қамыс 14 мың
гектар жерді алып ... ... 58 ... түрі ... ... солтүстігінде және солтүстік- шығыс жағалауларында
және ... ... ... жерінде ондатр өседі. Қамыс арасынан түлкіні,
қамыс мысығын, су тышқанын жиі кездестіруге болады. ... ... ... ... ... көксерке, алабұға ауланады. Құстардан аққу,
шағала, бірқазан, гагара, жылқышы,көкқұтанға тағы да басқа ... ... ... пен бос ... өткізу үшін өте қолайлы. Алакөлдегі
шомылу маусымы екі айға жуық созылады, шілдедегі орташа су температурасы 24-
25 градус. Су ... ... ... ... ... мұнда қүкіртті
сутек балшығы, минералды тұздарға толы таза ... бар. Күн ... ... мен емдеу мекемелері салынуда.
Көлдегі тарихи зертттеулер
Күллі шығыс қазақстандықтар, республика мен ... ... ... ... елдер тұрғындары Алакөлді жақсы біледі. Олар жаз
айларында көлдің ... ... ... ... ... ... ем етіп ... біразы ғана болмаса, олардың көбі көлдің қызықты
тарихы бар екенін біле ... ... ... ... ... жолы ... Ол ... түсі әртүрлі үлкен үш жартасқа байланысты осылай аталған ... ... сол ... ... оның батыс жағында екінші көл бар. Ол-
Алатау- көл деп ... Оның ... ... ... ... жартастардан
өлсеусі биік қар секілді аппақ тау көрінеді. Бұл ұғым үш ... ... тау, көл, яғни ала ... көл ... білдіреді.
Алакөлден өткен соң, екі тау кездеседі: оң жағында - Көк тау, ... ... ... ... жолы осы ... ... ... Сол
таулардан бірнеше жерде Ебі деген атаумен елге мәлім орасан үлкен жерасты
үңгірі бар. Ол кей ... ... қыс ... екі ... ... ... тұрғызады. Тереңдігі қандай екендігі жан адамға белгісіз. Керуеншілер
бұл жерден өткенде барымташылардан бетер қорқатынды .
Ебіден соққан дауылдың күштілігі ... ... ... ... ... ... Көк ... етегінде екі су көзі бар: бірі- салқын,
екіншісі- ... ... ... ... пен ... ... дерлік ауру-
дерттен жазатын шипалы су деп табынады, құрбандық шалады".
Көл құпиясы ... ... бойы ... ... Александр
Гумбольдт 1829 жылы Семейге келген сапарында бір ... ... ... бұл аңыз ауыздан- ауызға тарап кетеді. Тек XIX ғасырдың орта ... ... Г. ... Тяньшанский, А. Голубев және басқа да ... ... ... көл ... ... ... ... берілді.
Мәселен, А. Шренк Алакөлдің ортасындағы ... ... ... ... жоқ екендігін дәлелдеп беріп, белгілі ғалым А. Гумьбольдттің
"Жоңғарияда ... бар ... ... ... ... ... ... деректер мынаны анықтап берді: ол Каспий теңізінің
шығыс жағындағы үшінші үлкен көл. Оның ... ... 100 ... , шөл ... ... ... көлі жатыр. Бұлардың ертеректе
біртұтас болғаны ешқандай күмән туғызбайды.
Шығыс жақтағы ең шеткісі және үлкені Алакөлге жапсарлас тағы екі ... ... Ұялы ... ... ал ... ... ... Сасықкөл
аталады. Қытайдың ертедегі карталарында Алакөл қалмақша атауымен Алаң-
тұғылнор (тарғыл бұқа ... деп ... ... оларда көл ортасындағы
жартасты аралдар мүйіз сияқты көрінген ... Ал ... көне ... ... ... нор ... көл) аталған көрінеді. Бұл мына ... ... ... Көне ... ... көлге ұзыннан бойлай
кірген көптеген жіңішке ... ... ... көл суы төмен түскен
кезде олардың кейбіреулері ... ... ... өткелге айналған. Оның бірі
XIX ғасырдың ортасына дейін сақталған, кейіннен су астында қалған.
1862 жылы ... ... орыс ... ... ... ... ... жоғарыды аталған үш көлдің тұтас болғанын анықтаған. Оның
үстіне қытайлық көне карталардың барлығында бұлардың бір ғана көл ... (3 ... ... ... ... ... өзендер толықтырып тұрады.
Өзендердің барлығы көктемде қатты тасып, тастарды атып, ағаштарды тамырымен
жұлып әкетеді. Тартылған кезде ойдым- ойдым көлшіктер ... сол ... ... өседі. Оның арасында іркіліп қалған су жазда иістенеді. ... ... ... да ... Алакөлдің түстік жағындағы ... ұсақ ... ... ... Бір кезде ол да басқалармен
қосылып біртұтас болған.
Енді оның соңғы " құпиясын " сөз ... ... ... ... ... дейді:
"Көлдің ортасынан шыққан шағын арал сияқты тау әлі ... ... ... ... алай- дүлей даулын туғызады".
Жоғарыда біз Аралтөбенің бұған ... ... ... ... ... жоқ екенін айттық. Сонда бұл қандай құбылыс?
Рас, Алакөл жазығында қоңыр күзден бастап ... ... ... ... Ебі деп аталатын жел ... ... Ол ... ... ... тұрған Жоңғар қақпасы дейтін тар сайдан қысылып шыққан ауа.
Оның қаттылығы соншалық Алакөлге дейінгі жазықта ... қар ... ... ... қатты дауылға айналып қатынасты толық жауып тастайды.
Алакөлді айтқанда шипалы суы бар ... ... ... Су ... емдік қасиетін қалмақтар ертеден біліп, ол ... ... ... деп ... ... ханы Қалден мұнда сопыларға арнап
бес үй тұрғызып, ыстық сумен жуыну үшін ... ... ... ... дәмі бар ... ... бірге соның нақ қасынан шығатын
суық бұлақ суын да емге ... ... ... ... ... жылдары
шекара шебін құрған орыс офицерлері мен казактар да оны ... ... ... бұл су ... ... ... ... бөлімшесінің
қармағына беріледі. Сол кезден курорттық сипат ... ... ... Ағаштан және кірпіштен жасалған алты ванна науқастарды ... ... ... ... ... ... Оның даңқы жер-жерге
жетті. Әрне, бұл қазір өзінше бір тарих. Бірақ, оны ары ... осы ... ... ... өз ... барымызды түгендеп, шетке де
мақтан ... ... ... ... ойға түйетін нәрсе, осындай қызықты деректерді ... ... ... туристер одан сайын көбеймейме. Әзірше ол көлге
шомылумен ғана шектеліп отыр. Бұл да бір ... ... түрі емес ... ... ... өз игілігімізге жаратайық!
АЛАКӨЛ КӨЛІНДЕГІ ТАБИҒИ- РЕКРЕАЦИЯЛЫҚ ПОТЕНЦИАЛ
Алакөл шипалы сулары
Алакөл көлі ... ең ... ... бірі. Әр маусым сайын
Алакөл ... ... ... ... Одағы мемлекеттерінен демалушылар
келеді. Көл жағалауы қара, емдік ... ... ... ... ... ... ... Жазда шілде айының ... (+26º). Ол ... тері ... мен тірек- жүру аппаратын,
тыныс алу органдарын, сүйек- буын ... ... ... ... ауруларын емдейді, жалпы ағза жағдайын жақсартады.
Алакөл қазаншұңқыры жеткіліксіз ылғал зонасында жатқандықтан, өкпе
қабынуына ... ... ем ... ... ... тәжірибеде псириаз,
экзема, невродерматит, крапивница ауруларын емдеуде жақсы ... ... ... "Қара теңізге алыс сапар шегудің мәні
жоқ, өйткені мұнда әлемдегі Көк теңізден ... ал ... ... Өлі ... тең ... Алакөл көлі бар"- дейді.
Аңыз бойынша, Алакөл суында Шыңғысхан әскерлері жараларын жазса, нақты
анығы, бұрынғы ... ... ... сапарларынан кейін осында
денсаулықтарын күшейтіп, қалпына келген. ... ... да, ... ... ... ... күні қайта Алакөл суы өз демалушыларын
тапты. Олардың барлығы емдік ... ... бәрі дем алып ... ... ... Талдықорған, Новосибирск, Омск, тіпті Санкт-Петербургтен
келіп, ем алады. Келушілердің ... ...... Жиі ... ... ... Демалушылар арасында соңғы аталған ауру түрі ең
көп тараған.
Алакөлдің емдік ... суы ... ... қан ... ... ... және көз ... бірден-бір ем. Жасөспірімдер үшін де су
пайдалы – көлге 2-3 рет барған соң күш ... ... күю қыс бойы ... аман ... ... береді. Суының кереметтілігі, шаршағанды тез
басады, жарақаттарды ... бір ... ... суы ... ... суының минералдануы 1 литрде 9 граммға жетіп, дәл осы оның ... ... . ... қоса таза ауа, реликті шағала мен ... ... 14 ... түрі, жусан, ақ селеу, суармалы бақбақ, дала гүлдері,
хош иісті гүлдер түрлері гүлге дейін өскен. Дала хош иіс, ... пен ... ... ... ... бұл уақытты «ән мауысымы» деп
атайды. Бұл Қазақстанның топырағындағы ... ... ... ... ... аналог Канадада ғана деп айтады. Біз ... ... ... Бұл ... ... және ... келушілеріне сұрау жүргізудің нәтижесінде басым
көпшілігінің алғашқы орында денсаулықтарын түзету, жүйкелерін тыныштандыру,
күш-қайрат жинау үшін ... ... ... ... ... ... керек, мұндай сыйы үшін табиғатқа рахмет айту керек
екендігін айтады. Дегенмен мемлекет ... ... ... ... ... ... қажет.
Жалпы Алакөл минералды сулары деректерге сүйенсек, ертерекке кетеді.
Соның бірі – барлық минералды сулары Семей облысының оңтүстігінде, ... ... тау ... ... ... 579 метр биіктікте
Алакөл көлінен 24 шақырымда орналасқан жалғыз ... ... ... ... Жалаңашкөл теміржол станциялары су көздерінен 330 шақырым және 90км
орналасқан.
Жазғы уақытта Семей, Аягөз ... ... ... ... бар.Тікелей Аягөз «Барлық-Арасан» курорттары автобус рейсы бар.
Жолаушы автобусы ірі тұрғын аймақтары ... ... ... ... ... қалған жолы Қарабұлақ пен ... ... ... ... өтеді. Бүгінгі күні бұл жолдар үлкен жөндеуді күтіп тұр.
Күн көзі көптігі, таза тау ... ... ... су ... ... ...... «Барлық-Арасан» бай емдік кешені құрайды.
Керемет ландшафт, барлық қыраты тау ... мен ... ... ... қалдырады. Шатқалдарымен жарты емес тау ... ... ... әсер береді. Минералды көздердің пайда болуы
ХІХ ғасырдың ... ... ... Осы ... ... халық елі үшін ыстық бұлақтар ... ... бар. ... оның тарихы басталып, Барлық-Арасан
курортына жетті.
Бұрын ... ... 10 айы бойы ... Жаңа ... жыл ... ... ... Бальнеологиялық корпуста 18 ванна, душ ... ... ... үшін ... бар. ... ... ... Алакөл көлінде шомылумен, ауа және күн ванналарымен толықтырылады.
Ал бүгінгі күні «Барлық-Арасан» курортының бас ... ... және оның ... ... ... мен ... ... кезеңінен аман сақтай білді. Қазір 1976 жылы колхоз
сауықтыру орталығы ... бұл ... ... ... ... ... ЖШС ... алды. Кешен қожайыны
баяу, бірақ толығымен бұрынғы қалпына келтіруде. ... ... ... ... адамдық орналасу орындары өте ыңғайлы. 1995 жылдан бүгінгі
күнге дейін курорт әзірше мауысымдық: 1 шілдеден 1 ... ... ... Кешеннің медикалық құрамы 3 дәрігер, 8 ... ... да ... мамамын, біліктілігі жоғары. ... ... ... таппай жұмыс
істейді, ал қалған уақыттакешенді күтіп, келесі маусымға дайындайды. Барлық-
Арасанда демалу мен емделу жеті күннен ... төрт ... ... созылады.
Жолдама құны бір күнге 1500 теңге. Оған тұру, емделу, төрт уақыт тамақтану,
күн сайынғы Алакөл ... ... ... Онда ... ... асқа дейін
болады. Ұлы отан соғысы ардагарлері мен көп ... ... жеті ... балаларға жолдама жеңілдігі бар.
Әрине демалушылар саны аз, алайда келушілер саны жыл санап артуда.
Өйткені табиғаттың ... сыйы ... ... ... ... да жоқ.
Демалушылардың ванна қабылдап, суда шомылғаннан соң Барлық аңғарының
ең тар бөлігінде 560 метр ... жер ... ... жатқан минералды
сулардың 12 бұлағы бар. ... ... ... ... 192 мың ... су көздері бір химиялық құрамдас, бірақ тұщы су ... ... су ... темпиратурасы тұрақты және шыға берісінде 42ºС құраса,
жазғы уақытта емдік ваннадағы темпиратура 41ºС болады. Ем үшін ... ... ... ... ... ... 80 мың литрді
құрайды.
Барлық-Арасан су көзі химиялық құрамы мен ... ... ... ... ... ... ұқсас. Ол ыстық
кремнийлі, аз ... ... ... ... тұрады.
«Барлық-Арасан» суы сыртқы және ішкі қолданысқа ... ... ... қан ... жақсартады, Барлық ауыз суы асқазан ішек жолдары
қызметін жақсартады, минералды сулар түрлі ванналарда ... ... ... Барлық-Арасан ем жасайды.
Әртүрлі аурулардың жазылуына климаттық терапия ... рөл ... ... таулы, далалы, шөлейтті, жазы жылы және ... ... бар ... орналасқан. Тау әсерінен атмосфералық қысым және оттегі
мөлшері төмен, ... күн ... өте көп. Жиі тау және ... ... ... тұрады.
Жалпы бұл курортты жекеменшік қолына бермей, мемлекет тарапынан ақша
немесе инвестиция беріліп, бұрынғы ... ... ... ... ... ... ... халықаралық маңыздылығы бар курортқазргідей мүшкіл
күйінде тұрмауы керек. Жаңа құрылыс ... ... ... ... ... ауыз ... айтқан Барлық-Арасан курорты дәрежесіне
жеткізу керек.
Жалпы, емдік сулармен қатар, Алакөлде ... та кең ... ... ... үшін ... ... қасиеті керемет. Тіпті жағалаудағы көл
тастарының өзін демалушылар ем ... деп ... ... ... ... табиғи қорығы
Салыстырмалы түрде ғылыми - техникалық процесс қоршаған ... ... ... қорықтар мен табиғи саябақтар маңызы арта түсуде. Туризм
индустриясын құрудағы ... ... бірі – ... ... ... ... торын ұйымдастыру. Оның мақсаты – бұл
территориялардағы табиғатты қорғау, ... ... ... ... келтіру және нәтижесінде бұл территорияларды ... табу ... ... кіру ... ... жылы ... 887 мың гектар жерді алып жатқан 9 қорық, 580
мың гектар көлемдегі 4 ... ... ... ... ... Ал
Қазақстандағы ерекше қорғаудағы территориялар саны ел территориясының 0.5
пайызын құрайды. Бұл ТМД елдерімен салыстырғанда, әрине, ... ... ... 9 ... ... реликті шағала және «Тоқты»
қорықшалары базасы негізінде 1998 жылы Алакөл қорығы ... ... ... 12.5 мың ... ... алып ... ... мемлекеттік
сулы - сазды қорықшасы жалпы аумағы 27 мың гектар ... ... және ... тұратын 32 мың гектар Лепсі қорықшалары болған.
Тоқты қорықшасы- 1981 жылы 26 қаңтардан бастап 10 жыл КССР Министрлер
Кеңесі қаулысымен құрылған . ... 187 мың ... ... ... ... облысы Халық депутаттары Кеңесі шешімімен 1971 жылы 150 ... ... ... ... жұмыс мерзімі 1992 жылы аяқталған. Бұларды
да бұрынғы шекараларымен қалпына келтіру керек.
Тағы бір ... ... ... ... ... «Реликті шағала».
Ол 1972 жылы құрылған, оның мақсаты - дүние ... ТМД ... ... ... ... түрін сақтап қалу болды. Ауданы үш мың
гектар. Негізгі ядросы Орта, ... ... ... ... қоры ... ... ... күні Алакөл қорығы құрамына кірген.
Алакөл табиғи қорығы - 1998 жылы 21 ... ... және ... ... ... ( ... ауданы) 20 мың гектар жерде
орын алған. ... күні ... ... отырған 10 қорықтың ең кішісі.
Барлық ... ... ... ... бөлінген. Қорық территориясында 270
өсімдік түрі есептелген. Алакөл ... 156 ... түрі ... ... 290 түрі бар: 315 құс, 21 сүтқоректілер- жәндіктер, ... ... ... кең ... ... мақсаты - Тентек өзені суайрығын және Алакөл көлі аралдары
- Үлкен, Орта және ... ... ... ... сулы - ... ұя ... және көптеген сирек кездесетін Қазақстанның Қызыл
кітабына енген ... ... ... бұл ... ... ... флора мен фаунаға
байыған. Алакөл қорығы шөлді және далалы қоңыр - ... ... ... ... ... ... 323 түрі ... суқұрты, жусан,
көлдер жағалауы мен өзендер қуыстарында - тоғай ормандары, өскен ... ... дала ... ... әлемінен : қасқыр, түлкі, қоян, сайғақ, шошқа, ондатр, қоңыр
аю, борсық, арқар, тауешкі, марал - 12 ... ... ... ... 16- ... ... және ... маринка, біртүстес және көлдік
аққұба, ақ окунь және ... ... ... т.б. 98 ... құс түрі, оның
үшінде күміс түстес шағала, қарабасты хохатун, фазан, куропатка, бірқазан,
аққу, ... ... ... түрі, үйрек және сұр қаз. Бұйрабас және
қызғылт пеликон, сұр тырна және дуадақ ... ... ... құстар түрлері ішінен әлемдік фаунадағы сирек құстардың бірі -
реликті шағаланы айтуға болады, ол 1928 жылы Гоби ... қиыр ... ... ... ... оған ... есімімен шағала Ленберг атауы
берілді. Бұл қорабасты және бұйрабасты хохатун мен ... ... 1984 ... ... кіші ... бірінде Майқамыс шатқалында Эрнар Әуезов
реликті шағаланың ұя салғанын анықтады.
Сиректілігімен қайталанбастылығын ... ... оның ... ... ... бір ... үш бірдей Қызыл кітапқа : халықаралық,
одақтық және республикалыққа енгізді.
Қорғау объектілері 98 құс түрі ( оның 12- сі ... ... ... ... ... ... 21 сүтқоректілер түрі, 2 қосмекенділер түрі, 4
бауырмен жорғалаушылар түрі ... ... ... 2003 ... ... ... айларында
барлық ірі суайрық көлдерінде ... ... ... жүру ... тазарту жүргізілген. Мамыр - маусым айларында қорықтың ... ... ... жаңартылып, жөндеуден өткен. Жазға дейін барлық
аялдама ... ... ... 2004 жылы ... ... ... құстар фаунасы құрамын анықтап, толық анық ... ... және ... ... ... ... қорғауына алынған жерлер халықаралық ғылыми, табиғатты қорғау
бөлімдері мен туристік ұйымдар және үкіметпен көңіл бөлінеді.
Көлде демалу мен ... үшін ... ... ... уақытында 5
миллионға дейін құстар жиналады. Оларды қорғауда ... ... ... ... ... таңда экологиялық жағынан суды дұрыс пайдалану,
ондағы жануарлар мен өсімдіктер әлемі ресурстарын сақтауда рекреациялық
суды дұрыс ... ... орын ... ... 1 ... ... су
деңгейінің өзгеруі әсер етеді. Мәселен, судың жылдық өзгеруін алсақ, ... ... ... ... ... суының қосылуы, көл суының буға айналуы
әсер етеді. Наурыз айынан бастап су деңгейі көтеріледі де ... ... ең ... ... ... ал су ... төмендеуі қаңтар-ақпан
айларында байқалады. Сонда көл деңгейінің жылдық өзгеру ... ... 121 ... ... аралықта болады. Көп жылдық өзгеруі
ауа температурасының өзгеруіне, жауын- шашынның түсу мөлшеріне ... ... ... ... ... деңгейі 2.1-2.5 метрді
құрайды.
Міне, осындай ... ... ... 1932 жылы ... ... тағандары суландыру жүйесі іске қосылады. Оған 1975 жылы Тентек
су бөгені (35.2 мың гектар ... ... ... қосылды. Жүйедегі су
Шілікті, Шынжылы, Тентек, Жаманды өзендері ... ... Оң ... ... ... ... ... Ақтүбек, Қайнар,
Жайпақ, Бесағаш елді мекендерінің 28 мың ... жері ... ... және ... шаруашылығының басқа салаларында ерекше
орын алатын артезиан сулары ... ... ... алабын құрайды. Ол
Алматы мен Шығыс Қазақстан ... ... ... ... ... 26 мың ... ... астам. Су тұтқыш қабат төрттік
кезеңінің болпылдақ шөгінділерінен ... Оның ... 3 -тен ... ... (тау бөктерінде) 200-300 метрге (ойыстың ортасында )
дейін жетеді. Осы шөгінделердің ... ... (100-300 ... ... ... ... ... жиналады. Шұңғымадан шыққан су жер
бетінен 18 метрге дейін көтерілгенде, минералдылығы 0.4-0.8 ... ... ... Көл ... арынсыз грунт суының
минералдануы 10-30 г/л. Алакөл ойысын ... ... ... ... ... және ... сулы ... 539 метр
тереңдіктен зор арынды ... суы ... Оның ... күші ... 12.5 метрге дейін шапшиды, минералдануы 1г/литрден аспайды. Алакөл
артезиан алабындағы арынды және ... ... ... жалпы табиғи
қоры 80 миллиард текше метрден астам, ... ... 72 ... ... ... алабының елді мекендерді, ... ... ... ... ... ... экологиялық жағдайы.Алакөл көлдер жүйесі
қайталанбас табиғаты мен ... ... ... ... теміржол магистральдарының бойында жатқандығы мен стратегиялық саяси
маңыздылығы аталған көлдер жүйесінің экологиялық ... ... ... ... ... ... ... биосферасын
сақтау қолға алынуда.
Аталған көлдер жүйесінде дүние жүзінде екі жерде ғана бар (бірі
Алакөлде) - ... ... ... орналасқан. Алакөл жағалауларында
ресми және бейресми 40 ... ... ... болса, оларға жыл сайын мыңдап
адамдар демалысқа келеді. Жаз кезінде жүздеген мейрамхана, кафе, ... ... ... ғылымының докторы, профессор Жақыпбай Достайұлы
Алакөл ойысында кешенді гидроэкологиялық ... ... оның ... мен ... ... ... талдауға, түптік шөгінділер мен
топырақтан сынама алынуы, атмосфералық жауын- шашынның химиялық ... Осы ... ... ... ... ... ... өте
қауіпті өзгерістер өтіп жатқанын көрсетіп отыр. Оған әсер етіп ... ... ... өзен ... бойында қой қырқу жұмыстарының
бақылаусыз жүргізілуі, Алакөл ... кені әсер ... бұл ... ... ... ... үшін ... мемлекеттік дәрежеде іске асыруымыз керек:
1) Үкіметпен Қазақ ғылым академиясы және Қытайлық әріптестер бірігіп;
қарастырып отырған аймақтың экологиясын анықтау;
2) Өлкедегі ... ... ... ... үшін ... ... ... жалақы, зейнетақы,жәрдемақысын көбейту керек;
3) Алакөл демалыс аймағы республикалық дәрежеде ... ... суы жыл бойы ... істейтін емдеу-сауықтыру кешені салынуы
тиіс;
4) Алакөл көлдер жүйесі өңірі реликті шағала және басқа да еш ... ... ... ... ... ... жұмыстары мүлдем шектелуі тиіс.
5) Алакөл көлінің болаштағы картасын салу сияқты жұмыстар атқарылуы
керек.
Алакөлдегі туризм инфрақұрылымы
Алакөл көлінің ... ... ... ... деңгейде деп айта
алмаймыз, ал туристік тұрғынан бұның халі одан да ... ... ... көл маңайында демалыс үйлері мен жеке меншік демалыс ... ... ... киіз ... ... кетті. Жердің бәрі жеке
меншікке сатылған. Көл жағалауында Барлық- Арасан санаторийі, 1000 ... ... ... - 21, ... емес ... қазақ үйлері - 50-ге жуық..
Сонымен бірге осы 2005 жылы ... ... ... ... ... Ол ... ... территория көлемі 1 гектордан асады.
Орта есеппен бір маусымда демалушылар саны 15- 20 адамға жетсе, ал
Қабанбай ... ... ... ... ... 3 ... келушілер
саны 13 пайызға өскен. Негізінен демалушылар- қазақстандықтар, оның ішінде
Қарағанды және Шығыс Қазақстан облыстары тұрғындары.
Алакөлдегі шомылу ... - ... ... ... ... айының
жиырмасына дейін жалғасады. Ең шамалас есеп бойынша көл жағалауын жылына 4-
6 мыңға дейін ... дем ... ... демалыс орындары «Дорожник»,
«Айгерім», ІСБ демалыс орындарынан басқа жаңа «У ... ... дем ... ... ... ... шамалас, ұйықтайтын жер
бар және ... ... ... киіз ... мен ... ... қарай шашлык, маты, сірне, қуырдақ, вареник, балық, ыстық
бауырсақ пен шай ... ... қала ... Катамаранда тебу
(жағалауда тек төртеу ғана) сағатына 200 теңге, ... ... ... 250 ... Алакөл бағалары курортқа сай қымбат баға ұстап отыр.
Қымбат бағамен ... дем ... көл ... ... Бос ... ... ... мұның барлығы жағалауды ғана
емес, көлді де ластайды. Бұл ... ... ... ... көрсетеді.
Бір адамның өзі жағалауда бір пакет қоқыс шығарады екен. Арнайы қоқыс
шелектері де қойылмаған. Тек ... ... бір рет ... алып ... Бұл әрине жеткіліксіз.
Алакөл көліне ең жақын 5000 тұрғыны бар ... ауыл ... ... ... дамуына көп үлестерін қосуда.
Бүгінгі күні көл ... жеті ірі ... ... ... ... орташа саны 10-30 адам. Барлық базалар жалпы бір күнде
1500 адам, мауысымына 25-30 мың ... ... ... жылы оның саны 40
мыңға жетті. Жергілікті кәсіпкерлер елуден астам асхана ашады, 15 ... киіз ... ... ... ... орындарының
қолданыстағы аумағы 15 га алып жатыр, оның санитарлық жағдайын он адамнан
тұратын топ ... ... ... ... ашылған. Алғашқы жәрдем
машинасы және Жарбұлақ, Алакөл, ... ... ... ... ... ... Екі нан пісіретін орындар демалушылардың
тапсырысымен сүт өнімдері, көкеніс, жеміспен қамтамасыз етеді.
Төтенше жағдайлар бөлімінің қызметі – ... ... ... ... ... арнайы дайындалады. Сауда нүктелерінен өзіңізге
қажетті барлық ... ... ... ... бойы түнде жарықпен толық
қамтылған. Телефон байланысы, жаңа маршруттар маусым басталысымен ... ... ...... ... ... ... жағалауында тағы бір жаңа демалыс объектісі салынуда. Тендер
кезінде оны «Жамбылжолқұрылысы» АҚ жеңіп алды. Кешенге 12 ... ... ... екі ... үй, су ... мұнарлар, жылу беру орны, 120
орынға ... авто ... ... База жыл бойы ... істейтін болады.
Бүгінгі күні кешен жоспар бойынша салынып, қызу жұмыс үстінде.
Территорияның оңтүстік ... ... ... ... ... ... мен шекаралас мемлекеттер, соның ішінде Ресей
демалушылары үшін ... ... ... Олар ... ... ... ... Оңтүстік жағынан Көктұма ауылына алматылықтар жиі келеді.
Жағалауда көптеген демалыс орындары, шағын жеке ... мен ... ... салынуда. Жағалау жерлері толығымен құрылысқа сатылған.
Алайда жағдай жақсы деп айтуға келмейді. Территорияда құрылыс салудың ... жоқ, ... ... ... мен демалыс үйлері тәртіпсіз
салынады. Инфрақұрылым нашар дамыған, территория көктендірілмеген,саяжайлар
жоқ, қоқыс көп. ... ... ... ... ... деп айтуға келмейді. Бірақ кейінгі кезде орналастыру орындары
көбейе түсуде. Бұл ... ... ... жекеменшік демалыс
базалары.
Негізгі туристік орталықтар мен демалыс орындары
Көктұма ауылы - ... ... ... ... ... ... ауыл тұрғындары Алакөлді ең таза көл деп есептейді.
Жазғы маусымда Алакөл жағалауына демалу үшін әр ... ... ... келушілер саны көп. Ауылдың өмір сүру деңгейі жоғары деп айтуға
болады, сонымен бірге халықтың ... ... ... ... ... ... саны жыл сайын көбеюде, бірақ ауыл инфрақұрылымы олардың
талаптарына сәйкес ... ... ... ... ... "Арк" ... ... демалыс базасы бар. Көктұма ауылынан
оңтүстік- шығыс бағытында 55 шақырымда Жалаңашкөл көлі орналасқан. ... ... тері ... ем балшық бар.
Ақши ауылы- Алакөл көлінің оңтүстік- батыс жағалауында орналасқан. Жыл
сайын көл суы деңгейі ... ... ... ... ... ... ... бүгінгі күні Ақши туризм орталығына айналды.
Демалушылар үшін көптеген үйлер көл ... ... ... ... ... ... ... тұрғындардың пайымдауы бойынша,
көл жағалауын демалушылар былғайды. ... ... ең ... ... жаңа ... жиналып отырады. Аңшылар ... ... ... үшін ғана аң ататын келушілер көп. ... айы ... ... ... күні ... тек шілде мен тамыз
айларында ғана болады. ... ... және ... ... Осыған
байланысты территорияда келісілмеген құрылыс жүріп, ортақ архтектура жоқ.
адамдардың барлық ... ... мен ... ... ... ... ... бағытталған. Кейінгі жылдары бұл жерде туристік
сала дамуы байқалады. Көптеген ... ... саны ... ... бірнеше
шағын қонақ үйлер салынды. Бүгінгі күнгі ауыл мәселесі жағалау ... ... ... ... ... ... ... жер
мәселесі алғашқы орында болып отыр. Ақши ауылынан 10 ... ... ... ... ... бар.
Қабанбай ауылы - Шығыс Қазақстан ... , ... ... ... ... ... Кейіннен батыр баба есіміне Қабанбай аталған.
Бүгінгі күні ауыл балық ... мал ... ... ... ірі ... Жаздың күні нағыз туризм ... ... ... демалыс үйлерінің бірнешеуі осында
орналасқан.
Қарабұлақ ауылы- Шығыс Қазақстан ... ... ... , ... ... ... орталығы. Үржар ауданынан оңтүстік - шығысқв қарай
122 шақырым, Алакөл ... ... ... 12 ... ... ... 2.1 мың адам (2001). Бұл ... туристер жеке меншік үйлерде
демалып, көлге ... ... ... ... және ... келушілер көп.
Енді көлдің солтүстігі мен оңтүстік-батыс ... осы ... ... орналасқан бірнеше демалыс орталықтарымен таныссақ:
«Алакөл» демалыс базасы Шығыс Қазақстан облысы, Үржар ауданы, Қабанбай
батыр ауылынан 6 км ... ... ... ... қаласынан 204 км
қашықтықта көлдің ен жағалауында орналасқан. Төрт ... ... ... кірпіш корпустар және ағаш үйлер екі ... ... ... және ... көрсету демалыс туристік базасы ұсынатын стандартқа сай
шағын кең сахана бар. ... ... ... ... күніне 3 рет
беріледі. 12 жасқа дейінгі балаларға 25 % ... ... ... ... ... 50 ... орналасқан. Күн
радиациясы көптігі, таза тау ауасы, емдік ... су, ... ... ... ... ... тек демалыс ғана емес, сонымен бірге, денсаулықты қалпына
келтіру үшін де керемет кешен.
Қолайлы екі қабатты коттедждер, бір қабатты ... үй ... жүз ... душ, ... ... ... ... алаңқайы – база
территориясында орналасқан. Бөлмелер 2-3-4 орынды, кондиционер, холодильник
кешендегі қолайлықтар. Қосымша ... ... ... қол ... пансионаты Алакөл көлінің жағалауында Қабанбай ауылында
орналасқан.Пансионатқа жолдама 7 ... ... ... орындары 1-2
қабатты коттедждер, 3-4 орынды бөлмелер. Тамақтану 3 реттік, асханасы бар.
Секцияларға бөлінген фин үйлеріндегі ... ... ... ... базасы жеті күні $70 осы базада дем ала аласыз. Демалыс
базасы көл ауданында орналасқан.
Связист- Алакөл көлінің солтүстік ... Үш ... 8 ... екі ... бір ... екі бөлме үш адамға. Туалет, душ, су
аулада ... Люкс ... ... 4500 ... (үш бөлмелі, туалет,
душ, кондиционер, телевизор, холодильник). Территорияда воллейбол алаңқайы,
дискотека, асхана, бильярд бар. Балаларға 12 ... ... ... ... базасы – Алакөл ... ... ... ескі ... ... ... спорт интернатының
қарамағында.2-3-4-5 орындық қабатты емес коттедждер ұсынады. Люкстер ... 200 ... ... саунасы бар. Спорт алаңы, су велосипедтері,
қайықтар ... ... ... үшін ... ... тауға экскурсиялар,
балық аулау ұйымдастырылады. Туристік құрал-жабдықтар ұсынылады. Кешкілік
таңдау бойынша кафелер, саяжай және тұрақтар қорғалады.
«Мерей ... ... ... Ауылдан 3 км. оңтүстікке қарай
орналасқан, жоғары қолайлылық, еуродизайн, сауна ... он екі ... құны ... 13-15 мың ... ... ... ... Алматы облысының шығысында, Алакөл көлінің
оңтүстік - батысында орналасқан.Бес коттедж, жалпы сыйымдылығы - 70 ... ... ... ... 7 күн, ... жол, ... - ... базасы - вокзал, шекараға шығу мүмкіндігі, сақтандыру.
Көктұма ауылының өзінде екі пансионат: 2-3 орынды қолайлы номерлік ... ... және 20 ... «Нұр» пансионаты бар.
Шығыс Қазақстан Ішқі ... ... - ... ... ... Үш қабатты дәліз тәріздес корпус, 2-3 орынды ... үш ... ... душ ... ... ... ... машиналар
үшін тұрақта, видео жалға, дискотека, көктендірілген ... ... ... ... ... 14 ... 120 орынға арналған, 2-3-4-5
орындық бөлмелер. Барлық қолайлықтар. Асхана, ... ... би ... ... ... ... бойы жекеменшік базалары күніне 20 адамға дейін
қабылдайды. Оның құны бір түнге 1500-2000 теңге. Мұндай үш база ... ... ... ... Астана, Талдықорған қалаларының әртүрлі
ведомстволарынікі.
Көлік сферасы
Алакөлдегі екінші туризм дамуы ... ... ... ... көлік байланысы жазғы уақытта ғана қатынас ... ... ... ... ... ... ғана ... 2 рет жүріп
тұрады. Үшарал қаласынан Жайпақ ауылына дейін 50 ... ... ... ... ... ... 15 шақырым. Қалған жергілікті тұрғын
аймақтарымен тек жекеменшік автокөлікпен байланыс бар. ... ... ... - Алашонькоу (Қытай) теміржол магистралі өтеді. Алматыдан
Үшарал қаласы арқылы автобус, теміржол көлігі ... ... мен ... дейін көлік қатынасы бар. ... ... ... ... 900 ... ( ... ), ... тасымалы жақсы дамыған , Үшарал қаласынан ... ... ... , ... ауылына дейін 100 теңге, Қамысқала , ... Ақши ... ... ... ... ... ... дейін 10 шақырым, Ақши
ауылынан 20 шақырым. Алматы қаласынан ... ... ... 1500 ... ... ... ... басқа тұрғылықты ауыл аймақтарынан ... жол ... оны ... жүргізілмейді. Автобус қатынасы
жоқтығының бір себебі, жергілікті билік айтуынша - ... ... ... жағдайы ауылдар және ауыл ішінде өте төмен. ... ... ауыл ... ... тек ... - ... аул
жолдары толық жөнделуге берілген.
Жергілікт халықтың ойынша, 2008 жылғы Қытайдағы олимпиада жолдардың
жақсаруына ... ... ... ... ... ... Қазақстан
териториясымен , соның ішінде Алакөл ауданы арқылы ... Бұл ... ... ... ... ... ... Автожолдар жақсарумен жалпы
инфрақұрылымға Қазақстан - ... ... ... газ ... ... береді деген үміт бар.
Туристік маршруттар мен экскурсиялар
Алакөл көлінің оңтүстік жағалауындағы, маршруттарын зерттеп көрсек , Алматы
қаласы - Талдықорған - ... - ... - ... - Үшарал (Үшаралдан
әскери жолмен Достық станциясына ... ... елді ... ... ... ... ... , жаяу жорық ұзақтығы - 700 километр). ... -13 ... ... - ... ст. - ... халықаралық поезд(Үрімші)
- купеде 21$, плацкарт 14$.
Жаздық маусымда келесі жорықтар ұсынылады:
№1 7 күндік ( 15 маусымнан 15 ... ... 5 ... (15 ... 10 қыркүйекке дейін)
№3 3 күндік (қыркүйек айы ... ... ... маршруттарда керемет демалыс үшін барлық
жағдайлар жасалған : тау ... ... мен ... балық аулау,
қыстағы аң аулау және тағы басқалар.
Қазіргі таңда Алакөл маңында ... ... ... (төменде
қарастырылған) экологиялық - туристік маршруттар көп жасалуда. ... ... ... ... және ... ... ... ұйымдастырған
Алакөл мемлекеттік табиғи қорығындағы экологиялық туристік іс-әрекетті
дамыту проектісі болды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... Проект айына 5 топты қабылдауға арналған.
Топтың ең үлкені 5-10 адамды ... . ... ... мамыр айының екінші
жартысынан тамыз айының ортасына дейін, туристік топтар болу ... ... ... ... ... туристер Алакөл қазаншұңқырының негізгі
көрнектілерімен таныса алады, Алакөл көлінде демалып, суға шомыла ... ... ... реликті, шағала, красотка дуадағы(Джек),
бұйрабас және қызғылт бірқазандар, дуадақ және ... ... ... және ... бара ... шөл және тау құстарын көруге болады. Жыртқыш
аңдардан аю, арқар, сайғақ, ... ... және ... ... 5-6 ... ... ... негізгі биік таулы Жоңғар Алатауынан
Балқаш шөлдеріне дейінгі аралықтағы зона ландшафындағы флора мен фаунасымен
таныса алады.
Маршруттар ... су ... және де ... ... ... уақытында 5 түнеу орны қарастырылған ( үшеуі Үшарал қонақ үйлері,
біреуі Ақши ауылындағы коттедж тағы біреуі Арғанаты ... ... ... ... ... ... сипаттама берсек,
1- ші маршрут . Топтың Үшарал қаласына келіп қонақ үйде орналасуы
- Автокөлікпен Тентек өзені суайрығына ... , ... ... суда ... құстарға бақылау жасау;
- Сасықкөл көліндегі автомаршрут, дуадақ, Красотка дуадағы, Красовка
және сұр тырналар тіршілік ететін жерлеріне бару; Маршруттың ... - 130 ... ... ... ... үйде түнеу.
2- ші маршрут. Ақши ауылына дейін Алакөл көлінің батыс ... ... - 140 ... ... су маршруты аралдарға -
Орташа, Үлкен, Кіші Аралтөбе - ұзақтығы - 80 километр.
- Реликті ... , қара ... ... және ... да ... құстар
шоғырымен танысу;
Ақши ауылына қайту, демалыс және жүзу. Коттеджде түнеу.
3- ші ... ... ... - ... көлінің солтүстік -батыс
жағалауы - Шұбар - түбек аралы» ... ... ... ... ... ... ... хахатун, үлкен баклан т.б. шоғырымен танысу.
Ары қарай ... ... ... жағалауына дейін, ұзақтығы - 40 километр.
Тамақ түскі, демалыс, суға ... ... ... ... көл ... маңына дейін
«Тоғызтүбек» кордонына ... Су ... ... ... ... ... ... көлі, Аралтөбе аралдарына дейін. Құстарға бақылау
жасау, қалау бойынша жартасты ... жаяу ... ... ... - 30 ... ... Үшаралға қайту, қонақ үйде
түнеу.
4- ші маршрут. ... ... ... екі күнге есептелген.
1-күн автокөлікпен Үшаралдан Арқарлы ауылына дейін, одан ары ... ... ... ... ... Шөл ... мен ... (
саджа, қаратұмсықты рюбок, ... ... ... маңында керемет
шатқалда тұратын вагонда немесе палаткаларда түнеу.
2-күн автокөлік маршрутының жалғасы Арғоноты тауларына, ... ... - ... ... ... ... ормандарына бару,
арқар, сайғақ, жылан, балабан және басқа да ... ... ... жалпы ұзақтығы 2 күнге 280 километр. Үшаралға қайту, қонақ ... ші ... Тау ... ... ... ... өзені аңғарында
плотинаны көру, жасылкөл тау ... ... ... ... ... ... жайылымдықтарына шығу. Киіз үйде түскі тамақ.
Тоқжайлау ауылы арқылы төмен ары ... ... ... және ... ... . Демалыс, суға шомылу, кешкі асжәне түнеу. Маршрт бойынша
Альпі, Субальпі , тау далалық фауна мен флораны ... ... ... ... - кекілік, гималар улары, тетерев, Құмай кішігені, клушица
, Альпі ұзағы. ... ... ... ... ... аю бар. ... ... көлі қазаншұңқырын көру. Қалауы бойынша жекелеген жануар
ларды көру үшін аттың үстінде ... ... ... ... ... ... қайту, кешкі поезбен Алматыға қайту.
Алакөл қазаншұңқырына жасалған 5 туристік маршруттың тек екеуі ... ... ... ... ... ... ... және
қызғылт бірқазан сияқты, сирек кездесетін құстар ұя салатын жерлеріндегі
реакциялық жүктің ең ... ... ... ... оларды жағалауға
шықпай, қауіпсіз қашықтықта қайықтан қарау.
Тұрақты өзіндік туристік іс-әрекетті енгізу үшін 26 миллион 776 ... ... ... қажет (смета ұсынылады). Алакөл көлінде ... бар, ... ... ... ... құрал-жабдықты қажет етеді
(коттедждер құрылысы ).
Шетелдік туристер үшін Алақөл көлі ... ... ... көп . ... және ... өзенінің суайрығында сирек
кездесетін үйрек - савка және ақкөзді ... ал оған ... ... ... ... ... ... шөлді тауларында арқар, ... дала ... ... ... ... жылан, монғол шөл барысы
көрсету үшін болашағы бар ... ... ... саджа,
қаратұмсықты рябок, айдары бар және ... ... ... славка,
шөлдік каменка , шөлдік сұр суық ... ... ... ... ... әлі де бос ... ... тор тау өзені
жағалауынан алтын кесектерін ... ... ... ішкері қарай
экскурсия туристерді осы өлкенің қайталанбас ... ... ... өзен ... ... және асыл ... бөлінген.
«Жалаңашкөл көлі» - Алакөл көлінің оң жағында ... Ол ... ... ... 12-14 ... ... ... шекаралас
жерде тар қуыста орын тепкен. Көл формасы сопақ және солтүстік батысқа
қарай созылған, ... 372.5 ... көл ... 9 ... ені ... ... су ... сілтілі бальнеологиялықсуына байланысты
қасиетті жағалаулардан барлық қыраттары ( Қытаймен ... ... ) ... ... ... » - Жоңғар қақпасы арқылы, Жалаңашкөл мен
Алакөл ... ... ... ... ертеден ҰлыЖібек
өткен.Көктұма ауылында ... ... ... көне ... ... ... Дәл осы ... ауыл арқылы сауда жолы ары
қарай Тараз, Түркістан одан әрі ... ... ... және ... ... » - ... ... бері бұл жер
ыстық бұлақтары өзінің емдік қасиеттерімен ... ... ... ... ... ... XVIII ... жатады. Оған дәлел,
бір буддистқабырғаларында жергілікті тұрғындар ертеден бұл ... ... ... ... ... Су температурасы 42-43ºC .
«Арғанаты тауы» - Балхаш - ... ... ... мен ... төменгі ағысы аралығындағы әсем таулардың бірі . ... - 712 ... ... ... ... ұзындығы 25 километр, ені ... ... ... - бұл да ... - ... ... ... ұсақ шақылы
тау. Ең биік жері - 758 ... 20 ... ... ... ... ... доғаша иіліп Сарықұмға дейін 60-65 километр ... ... ... керемет көл суымен тамаша сәйкестік береді. Туристер ... ... ... үшін, далада демалыс құру үшін өте ыңғайлы. Міне,
осындай бірнеше ... ... ... - ... ... ... ... Бірліктау және
Мойлытау жоталарының аралығындағы тауаралық ойыс, табиғи өткел. Ол - Балхаш-
Алакөл ойысын Ебінұр көлі арқылы Жоңғар ... ... ... 300- 400 ... ұзындығы 80 километр, ең тар жері 10 ... ... ... бассейндегі орасан зор ауа массасы ауысатын Орталық
Азиядағы "жел полюсі" саналады. Бұл қақпа ерте заманда Орталық Азия ... ... бір- ... ... жол болған
«Сабындыкөл» - Жоңғар жазығында көлдің солтүстігінде орналасқан шағын
көл . Бұл көлдің ... өте ... ... ... ... көпіртіп
қойған сияқты көлімен таң қалдырады. әр барған сайын буырқанып, көпіршіп
жатады. ... ... ... болу ... ...

Пән: География
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Балқаш көлі5 бет
Қапшағай су қоймасы мен Алакөл көліне51 бет
Алакөлдің көпжылдық су деңгейі режимі43 бет
Алматы облысының гидрологиясы11 бет
Аңырақай шайқасы және оның маңызы6 бет
Шығыс Қазақстанның тарихи ескерткіштері4 бет
Қазақстан бойынша саяхат10 бет
Қазақстан облысы2 бет
Қазақстан Республикасының ШҚО және Оңтүстік Қазақстан облыстарының туристік потенциалдары. Шекара қызметiнiң негiзгi функциялары4 бет
Қазақстан табитағы6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь