Сыныптан тыс жұмыстарда жеткіншектердің адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың педагогикалық шарттары

Кіріспе
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
Адамгершілік құндылыққа оқушыларды тәрбиелеудің теориялық негіздері
Сыныптан тыс жұмыстар арқылы жеткіншектердің адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың технологиясы
Қорытынды
Диссертация тақырыбы бойынша жарияланған еңбектер тізімі
Зерттеудің көкейкестілігі. Қазіргі кезеңде қоғам өмірінің демократияландыру, ізгілендіру, бәсекеге қабілетті экономиканы дамыту, бәсекеге қабілетті қоғам мүшелерін тәрбиелеу барысында Қазақстан Республикасында елеулі, оңтайлы өзгерістер пайда болып, жүзеге асырылуда. “Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында”, “2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасы”, “Мәдени мұра” бағдарламасы қолдау тауып, үлкен іс-әрекеттер орындалып, жасампаздық пен жаңарулар туындап, барлық салаға дамыту алып келу кезеңінде, оқу орындарының педагогикалық үдерісіндегі тәрбие салаларындағы жұмыстарға жаңа белесте, тың көзқарастармен қарауды алға қояды, жауапкершілікті, талапты туындатады.
Осыған орай қазіргі кезде жаһандану және ұлттық дамудың әсерлігі мен ынтымақтастықты, ұлттық қасиетімізді қастерлеу барысында адамның адамгершілік қасиеттерін сапаландырып, ар-намысын шыңдау, әсіресе, адамның бойында құндылықты, отаншылдықты, ұлтжандылықты қалыптастыру міндеті тұр. Себебі, ХХІ ғасырдың басында адамзаттың алдында бейбітшілікті сақтау, әрбір елде тыныштықты орнықтыру, нығайту, ғылым мен экономиканы дамыту, азаматтарды әлеуметтік қорғау, саяси жедел жаңару, жаңа технологияларды өмірге ендіру, қоршаған ортаны қорғау, спорт, дін салаларында ынтымақтастықты арттыру сияқты үлкен міндеттер тұр. Осы мәселелерді шешуге жасөспірімдердің лайықты үлестерін қосу үшін адамгершілік құндылықтарын қалыптастыруға оқушылардың бейім-қабілеттерін дамытуға өзін-өзі қатыстыруды, жағдай туғызу қажет.
Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2005-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасында да қоғамның дамуы мен экономиканың бәсекеге қабілеттілігі жоғарғы деңгейге көтерілуі білім берудің сапасын арттыруға тікелей байланысты екендігі көрсетілген. Оқушылардың адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың мәнділігі, біріншіден, барша саланың ғаламдануы, екіншіден телекоммуникация, ақпараттық, интернеттік байланыстардың артуы, үшіншіден рухани жаңару, тазару, сондай-ақ азғынданудың да қатарласа дамуы мүмкін. Жеткіншіктердің санасын түрлі жолдармен уландыру тәрбие жұмыстары әлеуеттерінің әлсіреуі, нашақорлық, жұмыссыздық, тастанды балалар санының көбеюі, кейбір сапалардың төмендігі де ықпал жасайды. Әсіресе, қазіргі жастарды теріс жолға түсіретін, санасын бұзатын жәйттердің бірі – дүниеқұмарлық. Нарық заманы бай етсе, біреуді кедейлендіріп, дүниенің қызығы адамгершілік міндеттерінен ажыратуға себеп болады. Болашағымыз – жеткіншектерге адамгершілік құндылықтарын: білімділік пен тәрбиелілік, еңбекшілдік пен әдептілік, ар-намысшылдық, отаншылдық пен парасаттылық, ұлтшылдық пен жауапкершілік, батылдық пен ептілік, мейірімділік пен қайырымдылық, өзін-өзі тануы мүмкінділігі мен қабілетін білуі және оларды игеруі, қолдауы, жетілдіруі, саяси жедел жаңаруға жеткізетіндігімен маңызды болмақ.
1. Дидактические средства реализации информационных технологий. Материалы Республиканской научно-практической конференции.Ташкент, 2005. 70-бет.
2. Ш.Уалиханов-Қазақ ағарту ісінің классикалық өкілі // Ағарту, ғалым, зерттеуші (Ш.Ш.Уалихановтың туғанына 170 жыл толуына арналған ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары).Шымкент, 2005.314-318 бет.
3. Оқушылардың бетімен кетушілігінің себептерін талдау //(Ш.Ш.Уалихановтың туғанына 170 жыл толуына арналған ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары).Шымкент, 2005. 287-290 бет.
4. М.О.Әуезовтің педагогикалық және психологиялық ойлары жайында //С.Сейфуллин атындағы Қазақ Мемлекеттік агротехникалық университетіәнің 50 жылдығына арналған "Қазіргі кезеңдегі тұлғаның үйлесімді дамуына қатысты өзекті мәселелер" атты ғылыми-практикалық конференция материалдары. Астана, 2007. 47-51 бет (І.С.Смановпен авторлық бірлестікте)
5. Қазақ ағартушылары шығармаларындағы адамгершілікке тәрбиелеу жайындағы пікірлерін жастарға оқыту мәселелері //С.Сейфуллин атындағы Қазақ Мемлекеттік агротехникалық университетіәнің 50 жылдығына арналған "Қазіргі кезеңдегі тұлғаның үйлесімді дамуына қатысты өзекті мәселелер" атты ғылыми-практикалық конференция материалдары. Астана, 2007. 160-163 бет
6. М.Әуезовтің мұрасындағы тәлім-тәрбиелік ойлар //С.Сейфуллин атындағы Қазақ Мемлекеттік агротехникалық университетіәнің 50 жылдығына арналған "Қазіргі кезеңдегі тұлғаның үйлесімді дамуына қатысты өзекті мәселелер" атты ғылыми-практикалық конференция материалдары. Астана, 2007. 51-54 бет (І.С.Смановпен соавторлық бірлестікте)
7. Жеткіншектердің рухани адамгершілік құнды қасиеттерін алыптастырудың педагогикалық мәселелері //Қ.А.Ясауи Хабаршысы. Түркістан: Қ.А.Ясауи атындағы ХҚТУ-, 2007.№2 195-199 бет. (Ш.Ж.Арзымбетовамен авторлық бірлестікте).
8. Тәрбие жұмыстарындағы модульдік технологияның ерекшеліктері //Білім-Образование. Алматы, 2007. №5. 21-24 бет.
9. Жеткіншектердің рухани адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың педагогикалық диагностикасы //Білім-Образование. Алматы, 2007. №6.
10. Сынып ұжымындағы үйлесімді іс-әрекеттер //Қ.А.Ясауи Хабаршысы. Қ.А.Ясауи атындағы ХҚТУ-Түркістан, 2007. - №3 (Б.Оразымбетовамен авторлық бірлестікте).176-179 бет.
11. Жастарды тәрбиелеуде М.О.Әуезовтің педагогикалық ой-пікірлеріндегі адамгершілік тәрбиесін қолданудың қажеттілігі //Қ.А.Ясауи Хабаршысы. Түркістан: Қ.А.Ясауи атындағы ХҚТУ- 2008ж.-№4
        
        ӘОЖ    37.034                                         ... ... ... ... тыс ... ... адамгершілік құндылықтарын
қалыптастырудың педагогикалық шарттары
13.00.01 – Жалпы педагогика, педагогика және білім тарихы, этнопедагогика
Педагогика ғылымдарының кандидаты
ғылыми ... алу үшін ... ... в т о р е ф е р а т ... ... 2008
Жұмыс Қ.А. Ясауи атындағы Халықаралық Қазақ-Түрік университетінде
орындалған
Ғылыми жетекшісі ... ... ... ... ... ... ғылымдарының докторы,
профессор
Байсерке Л.А.
педагогика
ғылымдарының кандидаты,
доцент Ибраева
К.Ж.
Жетекші ... ... ... 2008 жылы « » ... Қ.А. ... ... ... университеті жанындағы педагогика ғылымдарының
докторы ғылыми дәрежесін беру жөніндегі Д 14.61.35 ... ... ... ... 161200, ... Қазақстан облысы,
Түркістан қаласы, Университет қалашығы, Мәдениет орталығы, кіші ... Қ. А. ... ... ... ... ... ... болады. Мекен-жайы: 161200,
Оңтүстік Қазақстан облысы, ... ... ... ... ... 2008 жылы « » ... ... ... ... ... ... ... қоғам өмірінің
демократияландыру, ізгілендіру, ... ... ... ... қабілетті қоғам мүшелерін ... ... ... ... ... ... ... болып, жүзеге асырылуда.
“Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында”, ... ... ... ... дамыту тұжырымдамасы”, “Мәдени мұра”
бағдарламасы қолдау тауып, үлкен іс-әрекеттер орындалып, ... ... ... ... ... ... алып келу ... оқу
орындарының педагогикалық үдерісіндегі тәрбие салаларындағы жұмыстарға жаңа
белесте, тың ... ... алға ... ... ... орай ... ... жаһандану және ұлттық дамудың әсерлігі мен
ынтымақтастықты, ... ... ... ... адамның
адамгершілік қасиеттерін сапаландырып, ар-намысын шыңдау, ... ... ... ... ... қалыптастыру міндеті тұр.
Себебі, ХХІ ғасырдың басында адамзаттың алдында бейбітшілікті сақтау, ... ... ... ... ... мен ... ... әлеуметтік қорғау, саяси жедел жаңару, жаңа технологияларды
өмірге ендіру, қоршаған ... ... ... дін ... ... ... ... міндеттер тұр. Осы мәселелерді шешуге
жасөспірімдердің ... ... қосу үшін ... ... ... ... дамытуға өзін-өзі
қатыстыруды, ... ... ... Республикасында білім беруді дамытудың 2005-2010 жылдарға
арналған мемлекеттік бағдарламасында да ... ... мен ... қабілеттілігі жоғарғы деңгейге көтерілуі білім ... ... ... ... ... ... Оқушылардың адамгершілік
құндылықтарын қалыптастырудың мәнділігі, біріншіден, барша ... ... ... ақпараттық, интернеттік
байланыстардың артуы, ... ... ... ... ... да ... ... мүмкін. Жеткіншіктердің санасын түрлі
жолдармен уландыру тәрбие ... ... ... ... ... балалар санының көбеюі, кейбір сапалардың төмендігі
де ықпал жасайды. Әсіресе, қазіргі жастарды теріс ... ... ... ... бірі – ... ... ... бай етсе, біреуді
кедейлендіріп, дүниенің қызығы адамгершілік міндеттерінен ажыратуға себеп
болады. Болашағымыз – жеткіншектерге адамгершілік ... ... ... ... пен әдептілік, ар-намысшылдық, отаншылдық пен
парасаттылық, ұлтшылдық пен ... ... пен ... пен ... өзін-өзі тануы мүмкінділігі мен қабілетін
білуі және ... ... ... ... ... жедел жаңаруға
жеткізетіндігімен маңызды болмақ.
Айтылғандардан туындайтын ... ... ... үйлесімді
дамыту оқу-тәрбие үдерісін мемлекеттік стандарт, ... ... ... ... ... ... алынып, жоспарланып,
жаңа тәрбие технологиялары негізінде ұйымдастырылып, тәрбие жұмыстарын
озық, уақыт сынынан ... ... ... мол ... ... ... ... ел талап-тілектеріне
сай жүргізу қажеттілігі байқалады.
Жас ұрпақ – мектеп оқушылары болашағымыз жеткіншектерде, шәкірттерде
адамгершілік құндылықтарын ... ... ... алда тұрған.
Әсіресе, ХХІ ғасырда әлемдік ... ... ... ... ... ... педагогика ғылымының зерттеу нысаны тәрбие
жұмыстарындағы ... ... ... ... ... ... біліп жетілдіру, жүйелеу тиімділігін арттыру ... ... және ... ... ... ... ... болашаққа меңзеген зерттеме жасауға талаптандырады.
Ұрпақ тәрбиесін Аристотель, Сократ, Платон, Я.А.Коменский, Ж.Ж.Руссо,
К.Д.Ушинский, В.А.Сухомлинский, А.С.Макаренко, ... ... ... ... М.Жұмабаев, А.Байтұрсынов,
Ә.Нысанбаев, Ж.Намазбаева, т.б. ерекше ... ... ... және ... ... ... іс-тәжірибелік мәнін
арттырды.
Әл-Фараби, Жүсіп Баласағұн, Махмұт Қашқари сияқты ... ... Абай ... ... ... ... Алтынсарин тәрізді ұлы
ойшылдар, Мағжан Жұмабаев, Жүсіпбек Аймауытов, Ш.Құдайбердиев, ... ... ... ұлы перзенттері, Ә.Нысанбаев, Д.Кішібеков,
Т.Есім, Т.Ғабитов, Ә.Қалмырзаев және т.б. ... ... ... тануға ұмтылыстар жасады.
Қ.Б.Жарықбаев, С.Қалиев, С.А.Ұзақбаева, Ә.Табылдиев сынды ... ... ... ... ... ғылыми-
әдістемелік тұрғыдан жүйеледі. ... ... ... ... ... ... Л.К.Керімов, А.А.Калюжный, Б.Ы.Мұқанова, Н.Н.Хан,
А.Н.Ильясова, ... ... ... ... ... А.Қ.Каплиева және т.б.
қазіргі кезеңдегі ғалым-педагогтар ... ... ... ... қатысты бағытта қарастырып, өзін-өзі танудың ... ... ... ... ... зерттеуде.
Адамгершілік құндылықтарды қалыптастыру мәселелерін теориялық тұрғыдан
қоғам талаптарына сай ... шешу және ... ... ... ... ... ... тыс жұмыстарда
қалыптастыру өз дәрежесінде болмауы ... ... осы ... ... ... ... Осы ... қарама-қайшылықтарды
ұтымды шешу мақсатымен зерттеудің өзекті мәселелерін анықтап “Сыныптан тыс
жұмыстарда жеткіншектердің адамгершілік ... ... ... деп ... жасап, тақырыпқа қатысты зерттеуді
нақтыладық.
Зерттеудің мақсаты: ... тыс ... ... ... ... құндылықтарын қалыптастыруды теориялық
негіздеп, педагогикалық шарттарын сұрыптап, ғылыми-әдістемелік ұсыныстар
беру.
Зерттеудің ... ... ... ... ... ... ... пәні: сыныптан тыс жұмыстарда жеткіншектердің адамгершілік
құндылықтарын қалыптастыру үдерісі.
Зерттеудің ғылыми ... егер ... ... ... ... ... ... ғылыми-
әдістемелік негіздерін анықтау бойынша тәрбие ... ... ... нобайын жасап оңтайлы педагогикалық технологиясы бойынша ... ... ... ... ... ... үдерісінде қолайлы және қоғамға лайықты қазіргі кезеңнің
үлкен динамикалық сұранысы тұрғысынан орындалса, әлеуметтік, ... ... ... ... ... ... жеке тұлғаларда, адамгершілік
құндылықтарды тәрбиелеуге нәтижелі қол ... ... бұл ... тіршілігіне оң ықпал жасайды.
Зерттеу міндеттері:
- “жалпы құндылық”, “адамгершілік құндылық”, “адамзаттың ... ... ... ... ... құндылығы»
ұғымдарының педагогикалық мәніне, әлеуметтік-педагогикалық ... ... ... тыс ... ... ... құндылықтарын
қалыптастырудың теориялық негіздерін айқындау.
- жеткіншектердің адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың құрылымдық-
мазмұндық нобайын ... оның ... ... деңгейлерін
анықтау.
- сыныптан тыс жұмыстарда жеткіншектердің құндылықтарын қалыптастырудың
педагогикалық шарттарын ... ... ... ... ... тексеру.
Зерттеудің жетекші идеясы: жеткіншектердің адамгершілік құндылықтарын
қалыптастыруда сыныптан тыс ... ... ... ... арқылы олардың дара ... ... ... ... туады. Өмірді құндылық ретінде бағалауға
бағыттайды.
Зерттеудің теориялық және әдіснамалық негіздері: философиялық негіздегі
таным теориясы, психология және педагогика ... жеке ... ... дамуындағы іс-әрекеттер теориясы, құндылықтар теориясын, ... ... ... ... теориясы.
Зерттеу әдістері: Зерттеудің өзекті мәселелеріне ... ... ... ... ... талдау жүргізіп, педагогикалық ғылыми зерттеу ... ... ... ... жалпы орта білім беретін мектептің
оқу құжаттарын зерделеп, сыныптан тыс жүргізілетін тәрбие ... ... ... ... өткізілетін іс-шараларға талдау жүргізіп,
саралау, сауалнама әзірлеп, тәрбие үдерісіне бақылау жүргізіп, сыныптан ... ... ... ... ... ... ... анықтау, мақсатқа сай тәжірибелік-
экспериментті жүргізу, оның нәтижелерін математикалық талдау арқылы өңдеу
және қорытындылау.
Зерттеу көздері: ... ... ... ... ... ... ... министрлігінің оқу-тәрбиеге байланысты тұжырымдамалары (1999
ж.), “Мектепке дейінгі және ... ... ... ... (1995 ж.), “2015 жылға дейінгі ... ... ... “Мәдени мұра” (2003 ж.) бағдарламасы, оқушылардың ... ... ... ... білім беретін оқу орындарын қалыпты
құжаттары, оқу орындарының мұғалімдері, тәрбиешілер, ағартушылар және сынып
жетекшілерінің озық тәжірибелері, ... ... ... ... ... негізгі кезеңдері:
Бірінші кезеңде (2000-2002 жж.) зерттеу жұмысының өзекті мәселелері
бойынша материалдар жинақталып, сараланып, жүйелендірілді. ... ... ... ... ... ... ... Нәтижеде ... ... ... ... ... ... жұмысының
бағдарламасы түзілді.
Екінші кезеңде (2002-2003 жж.) сыныптан тыс жұмыстарда ... ... ... ... ... ... адамгершілік мәселелері нақтыланып, нобайға сай
педагогикалық технология ойластырылып, олар ... ... ... ... ... бойынша жүргізіліп, салыстырылды.
Үшінші кезеңде (2003-2005 жж.) зерттеу жұмыстары ойластырылып,
жүйеленіп, мәліметтері ... ... ... ... Жұмыс
барысында пайдаланған әрекеттер реттеліп, тексерілді.
Зерттеудің базасы: тәжірибелік-эксперимент ... ... № 51 Төле би ... орта мектепте, № 52 М.Өтемісұлы атындағы
мектепте және Сайрам ауданындағы № 84 Төлеген Тәжібаев ... №95 ... ... ... ... мен теориялық маңызы:
- зерттеу жұмысы бойынша “жалпы құндылық”, “адамгершілік құндылық”,
“адамзаттың жалпы ... ... ... ... ... ... жаңа негіздегі мәні анықталып, оларға сипаттама
жасалды;
- сыныптан тыс жұмыстардағы жеткіншектерге ... ... ... ... ... ... ... адамгершілік құндылығын қалыптастырудың
өлшемдері мазмұндық-құрылымдық нобайы жасалып, көрсеткіштері, өлшемдері мен
деңгейлері нақтыланды;
- сыныптан тыс ... ... ... ... ... ... ... адамгершілік
құндылықтарын қалыптастырудың педагогикалық ... ... ... ... ... ... ... мәні:
- жеткіншектердің адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың
педагогикалық шарттары сұрыпталды, жасалды;
- ... тыс ... ... адамгершілік құндылықтарды
қалыптастырудың нобайы ұсынылды;
- “адамгершілік ... ... атты ... ... ... ... технологиясының үлгі мазмұны құрылып, тексерістен
өткізіліп, мектеп тәжірибесіне ендірілді;
- ... ... ... сыныптан тыс жұмыстардың іс-
тәжірибелеріне ... ... ... ... ... ұсынылатын қағидалар:
- жеткіншектерге жалпы адамгершілік және адамгершілік ... ... ... ... ... ... құндылық”, “Адамзаттың жалпы құндылығы”
ұғымдарына сипаттама жасалды;
- сыныптан тыс ... ... ... ... ... ... ... педагогикалық технология арқылы ... ... ... ... қол ... жеткіншектердің
өзін-өзі тануын, оны дамытуды, жан-жақты жетілдіру, қазіргі кезеңге лайықты
тәрбиелеу, ел азаматы болуы арқылы отбасына, қоғамға, еліне пайдасын ... ... ... эксперимент барысында дәлелденді.
Зерттеу нәтижелерінің дәлдігі мен негізділігі теориялық ... ... ... зерттеу мәніне сәйкес әдістеме қолдану арқылы
тәжірибелік-эксперимент бағдарламаға және ... сай, ... ... эксперимент және ақтық көрсеткіштер нәтижелерімен қорытыланды,
жалпы білім беретін оқу орындарының жеткіншектерімен ... ... ... ... ... ... байқатты.
Зерттеу нәтижелері дәлелді және негізділігі мен жұмыстың сапалылығын
көрсетті.
Зерттеудің нәтижелерін сынақтан ... және ... ... ... ... атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінде
(Түркістан қ.), Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университетінде, Шымкент
университетінде ... қ.), ... ... ... ... ... (Астана) өткізілген халықаралық ғылыми-теориялық,
ғылыми-әдістемелік конференцияларда баяндалды. Зерттеу еңбектерінің
нәтижелері ... ... ... ... ... ... ... құрылымы: диссертация кіріспеден, екі ... ... ... ... және ... ... бөлімінде зерттеудің нәтижелілігі, мақсаты, нысаны, ... ... ... негіздері, зерттеу әдістері, жетекші
идея зерттеу жұмыстарының бірінші, ... ... ... ... мәні ... ... ... қағидалар ретімен баяндалған.
“Адамгершілік құндылыққа оқушыларды тәрбиелеудің теориялық ... ... ... ... ... “адамгершілік құндылықтары”,
“Адамзаттың жалпы құндылығы”, “қазіргі ... ... ... мәніне талдау жасалып, түсінік беріліп, ... ... ... ... ... талданып,
құрылымдық-мазмұндық нобайы жасалып, педагогика ғылымы ... ... мен ... ... ... сараланып
айқындалды.
“Сыныптан тыс жұмыстар арқылы ... ... ... ... атты ... бөлімде жеткіншек
шәкірттердің адамгершілік ... ... ... баяндалған. Жұмыс еліміздегі ... ... ... нәтижелерімен салыстыру амалдарымен анықталды. ... ... ... ... ... арта түсетін педагогикалық технологиясы ұсынылады.
Қорытынды бөлімде зерттеудің нәтижелері және ... ... ... ... ... айқындайтын
ұсыныстар беріледі.
Қосымшада шәкірттердің адамгершілік құндылықтарын ... ... ... ... ... педагогикалық
нұсқаулар жасалып, ұсыныстар берілген.
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
Жалпы адамгершілік ... мәні мен ... көне ... ... дейін философтар, психологтар, педагогтар ... ... ... орын ... ... мен ... орай талданып, жүйеленіп келеді. Өйткені,
жалпы адамзаттық құндылықтар әрбір адамның ақыл-ой байлығының ... Сол ... де, ... мәні мен ... оның адам ... ... алатын орны, жас ұрпақты тәрбиелеудегі ықпалы т.б.
мәселелер ғалымдарды толғандырып келеді.
Еліміздегі нарықтық ... ... ... ... ... ... ... жаhандану заманында
сұранысы артып ... ... ... ... ... ... өмір тіршілігіне етене енуіне байланысты интернет, ақпаратты –
коммуникативтік, жаңашылдық (инновация) үстемдік құрғанда ... ... орны ... ... ... ... мойындау, әрбір адамзатқа көңілінен орын алатын
мәдениетті қарым-қатынас жасау жүйесі жеке ... ... ... ... ... болып табылады.
Сонымен құндылық дегеніміз не ? Құндылық – ол адамның жүріс-тұрысы, іс-
әрекеті, ... ... ... еңбек сүйгіштігі, қоршаған
қоғамдық ... ... орны ... тарихи-педагогикалық әдебиеттерде
айқындалған.
ХХІ ғасырдағы қазіргі философияда құндылықтарға қандай түсініктеме
береді?
Монографиялық ... ... ... ... ... ... «адамгершілік құндылық», «жалпы
адамзаттық құндылық» ұғымдарының мәні ... ... ... анықтамалар
берілген. Бірақ, құндылық ұғымының мәні, мағынасы әртүрлі болуынан ойлар,
пікірлер де әртүрлі болған.
Бұл сұраққа құндылықтар теориясы, ... ... ... ... ... жасайды, грек тілінен «ахіс» - құндылық және «logos» -
«ілім» деген мағынаны береді. Аксиология ... ... ... мен ... олардың байланыстар жайлы мәселелерге жауап береді.
Аксиология философиялық ... мен және оны ... ... ... екі ... ыдырауынан туындап: құндылық және ... ... ... ... ... ... Аксиология ғылымының мақсаты –
болмыстың, жалпы құрылымындағы құндылық мүмкіндігін және оның ... ... ... ... ... ... ... қалыптастырады.
И.Кант және Г.Гегель – немістің ұлы философтардың танымдары ... ... ... қойып, талдаулар жүргізген. Мысалы, И.Кант
аксиологиялық түсініктерді ... үшін ... ... ойша нақты
және идеалды деп екіге бөлген. Адам алдына қойған мақсатына жету үшін ол
факторлардың ықпалына, ... ... ... ... ... болса, құндылықтар теориясы алуан түрлі түсінік, ой, көріністер
арқылы ... ... ... ... ... ... Олардың
зерттеулерімен танысу барысында құндылықтар теориясын өмірге ... және ... ... бөлуге арналған философиялық әлеуметтік
тұжырымдары айқындалады.
Мәдениетті деген ұғым ... ... ... ... ... өз
заманның алдыңғы буыны екендігі туралы ойға келеді. Оның маңызды құрамдас
бөлігі – ... ... ... рухани-тәжірибені игеру негізі және
реттеушісі сипатындағы құндылықтары ... ... ... ... ой-пікірлер жиынтығы мен қалыптасу тарихындағы
түрлі бағыттармен ... Сол ... ... ... ... ... ... тарихи-релетивизм және
социологизм жатады.
Шынайы дүниедегі кез-келген құбылыстың, заттың ... ... ... ... ... феномен есебінде қарастыратын алғашқы
типті – натуралистік психологизм дейміз. Натуралистік ... ... ... ... және жантану тұрғысынан байланыстырып,
қайнар көзі есебінде түсінеді.
Ақиқат, еркіндік, сұлулық, игілік тәрізді рухани ... ... ... ... ... ... ... әсерлермен
түсіндіруге ұмтылғандар, екінші тип – ... ... тыс, ... санасын түсініп білуге болмайды деген идеалистік
философия еді. Трансцендентализмнің өкілдері ... ... ... ... қалыптардың әртүрлі формасы болатындығын
айтқан.
Келесі, үшінші тип - әрбір құбылыстың көпжақтылы құндылығы болуы, оның
салдары, ... ... ... ... ... Оны ... әрбір тарихи кезеңде мәні артуы мүмкін деген бағыттың өкілдері
А.Тойнби, П.А.Соркиндер болатын.
Әлеуметтік тип құндылықтардың әлеуметтік қажеттілігі бар, ... ... деп ... Бұл ... ... еңбек сіңірген, ол
төртінші тип деп айтылуда. Сонымен аксиологияның ілім есебінде қалыптасуына
үлес қосқан Ф.Ницще ... ... ... атты ... адамдарды
«жақсы және жаман», «игілік пен ... ... ... ... ... ... бөліп, болмыс пен құндылықты бірімен-бірін қатар
қарастырып салыстыру философтардың ... ... ойды ... Философ
Ф.Ницще құндылықты мәндік категория емес, тек бағалау ... ... ... ішкі тәжірибесі деп пайымдайды.
Синергетикалық, герменетиканың жаңа жүйе, ... ... ... мағынасын өткен және қазіргі біртұтас дүние деп ... ... ... ... ... ... ... қазіргі кезеңнің
әмбебап философиясы деп ойласа, Х.Гадамердің пайымы бойынша құндылықтарды
түсіну үшін жеке адамды, халықты, ... ... ... ... ... өзгерулер себептері, жалпы тарихына ... зер ... ... ... деп ... айта ... ... түсініп жолын,
әдісін табамыз.
Қоғамда дәстүрлі құндылықтармен қатар ... ... ... пайда
болған, әрбір әлеуметтік қауымдастық үшін маңызды құндылықтар өмір сүрді.
Этникалық қауымдастықтар өзіндік ұлттық ... ... ... ... ... ... ... біріктіреді. Қоғамда даму,
жылдардың өтуі, ғасырларға ұласуына сәйкес құндылықтар ... ... ... ... орын ауыстыруы тарихтан белгілі. Қоғамдағы
үрдістердің даму қисынына байланысты тіршілікте, ... ... ... ... ... тек мән ... ықтимал. Құндылық өте ... ... ол ... ... ... ... биік
белестеріне деткен адамдардың қасиеті.
Сайып келгенде, адам үшін ең басты құндылық, ең бағалы мәселе - ...... ... және өмір ... жалғасатын тіршілік. Тіршілік
иесі ертеңін ойлап еңбек етеді, білім алады, ... ... ... де ... ... ізбасары, көмекшісі болуында, қуаныш пен қайғы,
бақыт пен бақытсыздық, ... пен ... бар мен жоқ ... ... ... ... болжам жасап, шыдамдылық көрсетеді.
В.Франкл айтқандай өмір мәнін адам жаны ... ... ... Өмір ... ... әр түрлі жас кезеңінде және әртүрлі жағдайда
пайда болуы мүмкін, сондықтан адам өз тіршілігіне өзі мән ... ... оған ... ... ... жоқ. ... мәні ... құрастырыла
салмайды, ол өмір бойы жинақталады. Өмір мәнін іздестіру адам үшін табиғи
құбылыс болып ... адам ... мәні ... ... ... түзеді:
1.Тәжірибеден (трансдентальдық) ақыл-санадан тыс құндылық. Оған
жаратушы ием туралы әлем ... ... ... ... жүйесі енеді. Бұл құндылықтар адамды өлім туралы ойлауға, оған мән
беруге әкеледі. Олар идеологиялық ... ... ... қоғамды
біріктіреді, адамның тіршілігіне әсері бар.
2.Әлеуметтік – ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік шекара; дәстүрлер, ... ... бар ... ... ... құндылық дегеніміз – «идеал» және «мәнділік», олардың
ерекшеліктері ... ... ... жүзеге асырылып, көрініс
табады. Құндылық болса субъектілер арасындағы жеке тұлға немесе тұтас қоғам
деңгейіндегі қатынастардың жалпы кезеңдерін ... ... ... ... ... иерархиясы анықтала түсті, яғни олар: Адам,
Өмір, Денсаулық, Отбасы, Отан, Еңбек, Білім, Мәдениет, Бейбітшілік, Жер,
Адамзат, ... ... ... Бақыт, Еңбек, Өмір, Ақиқат, Жақсылық,
Әділеттілік, Табиғат, Қоғам, Таным, Теңдік, ... ... ... Ойын.
Еліміздің қазіргі кезеңдегі адамгершілік тәрбиесінің теориялық-
әдіснамалық негізін ... ... ... жаңа ... ... жалпы адамзаттық құндылықтар ішінен Адам, Еңбек, Білім, Отбасы, Ұлт,
Бейбітшілік, Жер, ... ... ... ... ерекше назарымызды
аудардық.
Айтылған пікірлерге, өмірлік тәжірибеде құндылықтар тізіміне, қазіргі
кезеңдегі ... ... ... ... ... иесі, гуманистік
бағыттағы жан, ең ... ... иесі – Адам ... ... ... барлық заттар, бүкіл адамзаттық мәдени мұралардың ең ізгілері –
құндылықтар адам қолдарымен, ақыл-ойларының нәтижесінде жасалған.
Психологиялық-педагогикалық ... ... ... жеке ... ... құндылықтарын жоғары сынып
оқушыларына ... ... ... оны ... ... ... алдық және оны дамытуға ұмтылдық.
Айтылған жүйелер (А.Н.Леонтьев, ... ... ... Р.К.Төлеубекова, Л.А.Байсерке, ... ... т.б.) ... ұқсастығы болғанымен жалпы, адамзаттық
құндылықтарға авторлардың ортақ ... ... ... ... ... бағыт: үш жүйеде де «Адам» ең ... ... ... жүйесін зерттеу нысандарына алып, мысалы,
көпшілікке белгілі «Әлеуметтанушының жұмысшы кітабы» деген шығармада: ... ... ... ... ... тұтас топтың немесе жеке адамның
мақсат-ниеті, тілек-ықыласының негізін құрап, өмір ... ... ... ... онда ол ... ... бола алады» делінген.
Жоғарыда айтылған пікірлерді тұжырымдай келіп, қорытындыласақ: құндылық
зат та, нәрсе де, мәселе де емес, олардың ... де ... ол ... ... да бір ... түрі ... анықталады. Құндылықтар дегеніміз
– ұнатқан игіліктер мен оларға қол жеткізу тәсілдері туралы қорытындылаған,
белгілі ... ... ... үлгі ... ... озық
тәжірибелері, сыннан өткен пікірлер арқылы өзінің мінез-құлқын анықтайды.
Келесі бір авторлар, ... ... ... ... ... ... назар аударып зерделеуде.
Қазіргі таңда мектеп оқушыларын тәрбиелеу ... ... ішкі ... ... ... танып, дамытып, жетілдіру бағытында сыныптан тыс
жұмыстар арқылы ... ... ... ... қазақстандық ғалымдар
білім мен ... ... ... ... адамзаттық ұлттық құндылық
тенденцияларына ғылыми-теориялық, әдіснамалық бағытта әр ... ... ... ... ... ... және т.б.) ... келеді. Аталған ғалымдардың ортақ ойлары
біркелкі ой-пікірге келіп тоғысады, адамның кісілік келбеті соған лайықты.:
- оқушылардың ... ... ... ... ... мен ... ... жинақталған және ізгілік бағытымен
реттелетін гуманитарлық пәндерде, ... ... ... ... ... олардың адамгершілік жолындағы ізденістер білімнің, ... ... жай ... ... ... ... ... мүшелері, бір-бірінен денсаулығы, сыртқы
пішіні, мінез-құлық ерекшелігі, ... ... және ... ... ... ... оқушыны ұжымдық қатынастар жүйесіне ендіру – аса күрделі, бір
мәнді емес, көп жағдайда қарама-қарсы ... ... ... ... олар ... ... әртүрлі бағытта енеді. Ұжымдық
қатынастар жүйесіне жеке бастың ... шын ... ... ... байланысты болғандықтан, достарының тарапынан болатын қарым-
қатнас түрліше жағдайда әрқалай болады, ал ол ұжымға керісінше әсер ... ... ... ... ... ... ... яғни оқушының өмірі мен қызметіне оның
жеке басы мен мінез-құлқына аса ... және ... ... ... ... ... бұл ... адамдардың көпшілігі оқушының жеке
бас сапасы мен ... ... ... ... ... қайырымдылық, адалдық, ізгілік, батылдық қасиеттер ерекше
бағаланады, тіпті жеке тұлғалық сапалар басқалардың еліктеуіне тұратын ... ... ... ... ... үш топқа бөлуге болады:
1. Ұжымшылдық – жұмыла бірлескен іс-әрекет, ынтымақтастық және ... ... ... ... Ұжымшылдық – топтың, ұжымның мүдделеріне адалдық (өтірік айтпау,
ұрлық жасамау, уәдеде тұру);
3. ...... ... түсіністік, басқаларға қамқорлық
(көмектесу, ақыл-кеңес беру және т.б.). Демек, адамгершілік күрделі
құбылыс болып табылатынын ескерген жөн.
Ал, бүгінгі ... ... ... ... құндылықтарының мәні
мен мазмұнына келсек:
- оқушы жалпы адамзатқа тән құндылықтар мен жеке қазақ ... ... ... ... одан ... ала білуге бағдарланған,
ғалымның қол жеткен ғылыми жетістіктерді ... ... ... ... ... ... ... елін, жерін отбасын,
Отанын, мектебін сүйетін және олардың алдында парызын түсініп, бар
құндылықтарды толықтыра ... ... ... мен ... ... болуы керек;
- бүгінгі күнгі жеткіншек еңбек етуге қабілетті, жинақты, ұқыпты, іскер,
өз қажеттілігіне орай болашақ ... ... ... өзін-өзі қызмет етуге дағдыланған, уақытты ... ... – адам ... ... орнын түсінген,
жауапсыздықты, еріншектікті, табиғат байлықтарын ... ... ... ... ... ... мен ... негіздерін сапалы
игеріп, болашақ кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... – дені сау, ... ... ширақ, қайратты, сымбатты,
талғампаз, батыл, өжет, салауатты, жүйкесі мықты, Отанын ... жеке бас ... ... ... ... жинақты ұстайтын,
зиянды әдеттерден аулақ, салауатты өмір салтын ... ... тән ... бойына сіңірген әлеуметтік белсенді
жеткіншек болып өсуіне қол жеткізу.
Жоғарыдағы осы айтылған жеткіншектердегі адамгершілік құндылықтарының
мәні мен мазмұны жүйелі түзілген педагогикалық ... және оның ... ... ... бұл ... де ... бөлінді.
Жүйенің қалыптасуына ең алдымен мақсаттың болуы шарт, адамгершілік
құндылықтарын қалыптастыру мақсатқа сай ... ... ... ... ең тиімді, өміршеңді болуы, ұйымдастыру жұмыстарына да
байланысты жетілдіріліп отырылады.
Әр түрлі әлеуметтік жағдайлар балаға түрліше әсер ... ... ... ... да ... болуы мүмкін. Сондықтан, жеке
дара ерекшеліктері мен әрбір тұлғаның эмоциясын, жігер-қайратын, ... ... ... ... мектептердің оқу тәрбие жұмыстарында қазіргі
экономика, ... ... ... сай ... өмір ... ... болып, қарым-қатынастарында бейім-қабілеттерін дамытуға үлгі
аларлықтай бағыттар болатындығына күмән жоқ.
Қазіргі нарық заманында ХХІ ғасырдағы қала ... ... ... ... 8 бағытта, атап айтқанда: адамгершілік, ақыл-ой,
еңбек, дене, экономикалық, құқықтық, экологиялық, ... ... ... ... ... бүгінгі таңда халықтық педагогика "Атаның
сөзі, ақылдың көзі" дегендей ... ... ... ... орынды түрде енуде. Зерттеу нәтижелерін жүйелесек
“Атамекен”, “Кәусар ... ... ... ... ... ... ... кезіндегі мәліметтерге талдау жүргізетін болсақ,
аталған бағдарламалар және тәрбие бағыттары ... тіл, ... ... ... ... жеткілікті дәрежеде енгізе алмау
мысалдары ... ... ... ... ... беретін
мектептерде оқу-тәрбие жұмыстарын жетілдіруге көңіл бөлу, адамгершілік
тәрбиесі ... ... ... ... басты шарт болып
саналады.
Оқу-тәрбие жұмыстарында адамгершілік бағытындағы ... ... ... ... ... ... қалыптастырылады. Ол
дегеніміз оқушыларда әдепті, мәдениетті, білімді, мейірманды, қайырымды
болып өсуі ... ... ... ... Бұл ... жеткіншектердің адамгершілік құндылықтарын қалыптастыру нобайын
жасау қажеттігі ... ... ... ... қалыптастыру нобайы
келтірілген (Сурет 1).
Шәкірттердің адамгершілік құндылықтарын қалыптастыру ... ... ... оның ... ... еңбек етуді
міндеттейді. Көрсетілген нобайы білім беру, ... ... ... қазіргі таңда орынды екендігін байқауға болады.
Бұл арада шәкірттерге динамикалық тұлға, дамушы, болашақ азамат,
жеткіншек, ... ... ... ... ... ... ... мәндік сипат беріледі.
Нобайдың мақсаты әрбір шәкіртті тәрбиелеу, адамгершілік ... ... ... ... ... ... бар талапты жеткіншек,
еңбекшіл ұрпақ дәрежесіне жеткізу. Себебі, зерттеу нысанамыздағы 5-8 сынып
оқушыларын, яғни жеткіншектердің дара және жас ... ... ... тәрбие жұмыстарын тиімді ұйымдастыру керек.
Құндылықтарды игеру ... ... ... ... ... жүзеге асады. Өзін-өзі айқындаудың алғашқы кезінде оқушы игеретін
құндылықтардың мәнін аша ... ... ... бағдарына ие болады.
Бұдан ... ... өз ... ... ... ... басқалардың адамгершілік құндылықтарын және адамгершілік
құндылық бағдарлары негізінде ... мен ... ... ... мен ... талдау жасау
барысында ол адамгершілік құндылықтарды анықтап, оның ... ... ... 1 ... ... құндылықтарын қалыптастыру нобайы
Адамгершілік іс-әрекет дегеніміз адамның жалпы игілік, ... ... ... ... ... жетуге бағытталған және
адамгершілік мақсаттар бойынша ... ... ... ... ... ... ... реттейтін адамның белсенділігін, оның
қоршаған дүниемен өзара қатынасының өзіндік түрі, нысаны ... ... ... ... ... ... тәрбиелеу
мақсатын айқындау бірнеше өрістік құрылымдарына назар ... ... өріс - ... өз ... ... алу ... ... “адамгершілік”, “адамгершілік құндылықты
қалыптастыруда өзін-өзі ... оның ... ... ... ... тұлғаның қарым-қатынасы құндылықтың маңызы, оны игерту барысында
өндіріледі, дамыту өрнектеліп, мәнін көрсете түседі;
2) интеллектуалды өріс - ... ... ... ... ... ... көлемі, мөлшері, тиянақтылығы, тереңделігі,
әсерлілігімен сипатталады.
3) мотивациялық өріс - көлемді құрылымы жеке тұлғаның сұранысы, ... ... оған ... ... ... ... ... қозғаушы күш
болып табылады. Жалпы құндылықты түсіну күрделі, айталық ... ... ... ... олар ... нәр беретін барлық
тіршілігіміздің тірегі, ас адамның арқауы - нан, ... ... ... ... ... ... тынысын жеткізуші қасиетті, сарқылмас, еш
уақытта мәнін жоймас ғажап дүниелер көзі - ... ... - ... ... тоқтап қалуға жол бермеуші, әлемнің жарығын сыйлаушы -
аналар;
4) эмоциялық өріс - оқушылардың жеке ... ... ... ... ... сай жан ... рахметі, көңіл-күйі, ар-
намысы, ықыласы пайда болып, біртіндеп уақыт өте қалыптасады. Тәрбиелеу ... ... ... ... Егер де өз ... шолу ... тұжырымдар шығады:
- жеке тұлға өзінің өмірлік құндылықтарына сай қоғамдық ... ... ... жеке ... ... қажеттіліктерін де, өзінің сезімін де, өзі
басқарады;
- жеке тұлға ... ... мен ... ... ... ... алса, дұрыс жолдарды саралай алатын болады.
5) ерік-жігер ... - ... ... ... ... ... табандылық, тәртіптілік, танымдық сияқты қасиетін дамыту, мақсатты
тиянақты, тереңдете талпыныстар жасау орын алуын қажет етеді.
Тәжірибе ... ... ... ... мақсаты, арманын өзі толық
түсінген, жауапкершілігін арттыратын қозғаушы күшке айналады. Адамның өзін-
өзі реттеуі, ... ... ... білімдері мен тәжірибесіне
сүйенуіне қосымша біліктілігі ерік жігерін тәрбиелеуге негіз бола алады;
6) өзін-өзі реттеу өрісі - жеке ... ... ... бағалау, өзін-
өзі сынау, басқалармен салыстыру, өзін-өзі тануы, өзіне-өзі есеп беруі,
бәрі қосылып ... ... ... ... ... ... реттеу дегеніміз - жақсы істерге әрекеттену, тек іс-қимыл жасау ғана
емес, соны қалыптастыру. Өзін-өзі реттеу ... ... ... қабілетіне, ұйымдастырушы қабілетіне байланысты.
7) заттың тәжірибелік өрісі - жеке тұлғаның адамгершілік құндылықтар
негізінде әрекет жасау, амал табу, ... ... ... ... ... және ... асыруға қатысты болмақ. Психологтар кез-келген
іс-әрекет қабілеттілікті дамыта алмайды, жеке жетілген қабілет дамыта алады
деген пікірді білдіреді. Олай ... жеке ... өз ... ... ... ... және ... жемісті түрде іске асыруға болатын
тәсіл таңдайды, ол экзистенциалдық өріске ... ... ... өріс - ... ... ... ... жағынан өзін-өзі жетілдіруге ұмтылыс, әрбір тұлғаға
адамгершілікпен, ізгі ... ... ... ... ... ... Ең ізгі ... жақсылық жасасаңыз да, жамандық
жасасаңыз да, ... ... ... ойды ... ... ... ... жақсы ойда жүріңіз. Адамның қоршаған ортамен ... ... ... мен ... ... адамгершілік
құндылықтардың қалыптасудағы өзіне құнды ... ... ... ... мен құндылықтарын таңдау қызметін атқаратын
экзистенциалдық өрісінің ... ... ... ... ... ... сыйлауды, адамдарға деген дұрыс қатынасты,
әлеуметтік өзара ... ... ... құндылықтарды
қалыптастырудағы өзіне құнды деген оң құндылықтарды қалыптастыруға талпыныс
жасайды.
Айтылған өрістер бір-бірімен өзара байланысты, сонымен қатар ... ... ... әрекеттердің орындалуын талап етеді:
1. Шәкірттердің жеке ... ... ... ... мақсатында адамгершілік іс-әрекет пен ... ... ... талдау жасау, оларды әрбір жеке тұлға
айналасымен қарым-қатынаста, ... пен ... ... ... ... еңбекті ұйымдастыру және уәждемелеу.
Нақты мәселені сөз ететін болсақ шәкірттердің ... ... ... ... жұмыстарының құндылықтарын
арттыру, жеке тұлғалардан үлгі алу нақтылық ... ... ... жеке ... ... бағытталған іс-шаралардың өзіне талдау
және саралау жасап жетілдіріп, құндылықтарды пысықтап арттырып ... ... ... ... мен жинақтау, қорытындылау мен
болжамдау арқылы байланыстар жасауда білімнің ... ... үшін ... ... нәтижелерінің рефлексиясы қажет. Қарым-қатынастық, кооперативтік,
жекелік, интеллектуалдық түрлерге рефлексияның бөлінетіндігі анықталды.
Адамгершілік құндылықтардың қалыптасуы мынандай ... ... ... ... қорытындылау арқылы жүзеге асырылады деген
пікірге көптеген еңбектерде тыңғылықты зерттеулер арқылы ... ... ... ... ... ... ... құндылықтары мен
іс-әрекетті сынау, интериоризацияландырылған ... ... ... пен ... ... ... ... тиісті қорытынды жасау деген
пікірге алып ... ... ... ... ... өздерінің
өмірлік мәселелерді, адамгершілік-этикалық жағдайдағы қарама-қайшылықтарды
тиімді шеше алуларынан байқауға болады. Олай ... ... ... ... ... рефлексивтілікті дамытатын жолдарды мұғалім
ойластыра қолдану және ұжым болып оңтайлы жолды ... сай ... ... ... ... ... күрделі
жағдайлардың болатындығын ең дұрыс жолды табу, әрине, күрделі, рефлексивті
әрекеттер, амалдар үдерісін қолдануға тура ... ... ... үшін өзін-өзі ... ... пен ... ... ... ... ... Дж.
Равеннің, Айзенктің тест бойынша мақұлдауы арқылы ... ... ... ... ... ... ... мен өзін-өзі басқаруды ... ... ... айқындау, өзін-өзі басқару деңгейлерін
анықтау мақсатында 290 оқушы тәжірибелік-экспериментке қатысты.
Тәжірибелік-экспериметте алынған нәтижелер 95 пайыздан асатын деңгейге
Спирменің ... ... ... бұл ... дәлелдейді.
Сынып жетекшісі, мұғалімдер мен оқушылардың тәрбие беру ... ... мен оның ... ... ... ... жүргізілді.
Адамгершілік құндылықтарын қалыптастыруға әсер ететін төрт ... ... ... жеткіншектердің ... ... ... ... ұжымдық, ізгілік, мейірімділік мінез-құлық,
әдептілік іс-әрекеттерден тұрады.
Болжау, диагностикалау, кешенді жұмыстар, пікірлесу, ... ... ... ... ... дамуына әсер ететін ізгі қасиеттер
болып табылады.
“Құндылыққа ... - бұл ... ... ... ... оқушының ынтасын туғызып, оның әрекетін қамтамасыз етуші білік,
мінез-құлықтың мақсатты бағытта ... ... ... еске ала ... адамгершілік құндылықтарды тереңірек зерттеуге
бағдар береді.
Адамгершілік құндылыққа бағдарлау күрделі психикалық жаңа құрылымы
ретінде екі ... ... ... ... ... ... оның басты мәні тұлғаның өз өмірінің басты мақсаты мен оларды
қанағаттандыру ... ... ... ... ... ... өзін-өзі тәрбиелеу.
Құндылықты бағдардың екінші сыңары, яғни құрамдасы - жеке тұлғалардың
басты мән-мазмұны нысанының бағалау ... ... және ... ... жету ... ... ... рухани белгілерін өз нысаны ретінде ... ... ... ... ойлау, көріністі талдау, т.б. белгілері
арқылы ... ... ... ... ... ... қарапайымдылық,
кішіпейілділік, әділдік, адалдық, шыншылдық, ұяттылық, ... ... ... бірімен-бірі тығыз байланыста ... ... ... отыр. Сондықтан ... ... ... ... ... ... ... жеке
ойлау түсінігінің динамикасы оқушылар санасында тиянақты орын алып, жан-
жақты қалыптасуына жағдай туады.
Қазіргі қоғамдық жағдайда ... ... ... ... етіп ... Бұл ... шешудегі маңызды істің
бірі рухани-адамгершілік ... ... ... ... ... мінез-құлық, адамгершілік ... ... ... тыс ... орны ... ... ... жеткіншек жасындағы оқушыларға рухани-адамгершілік тәрбие берудің
мазмұнын құру қажет. Оқушыларға сабақ кездерінде рухани-адамгершілік тәрбие
беру ... ... ... ... теориясы мен практикасында үш
нобай қалыптасқан.
Біріншісі – көп пәнді нобай, мұнда дәстүрлі пәннің мазмұнына бөлім,
тақырыптар және ... бар ... ... ... мен ... бір пәнді нобай, орта мектепте тәрбие жоспарына ... ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Үшіншісі – аралас нобай, мұнда адамгершілік тәрбиенің жеке ... ... ... ... соң, ... ... біріктіріп,
қорытындылап арнайы пән оқылады. Қазіргі кезде екінші нобай теориялық
жағынан жете ... ... ол ... ... жиі
қолданылуда. Біз өз зерттеуімізде бір ... ... ... негізге
аламыз. Бұл нобай оқушыларға сыныптан тыс жұмыстар арқылы адамгершілік
тәрбиелікті меңгерту, адамгершілік ... ... ... мен, ... ... қалыптастыруға мүмкіндік береді. Оның
ішінде сыныптан тыс жұмыстар жеткіншектерге адамгершілік тәрбие ... ... ... ... ... есебінде 30-дан аса
сыныптан тыс тәрбие жұмыстары, олардың мақсаты, міндеті, ... т.б. ... ... 1-де ... ... ... ... тәжірибелік-эксперимент жұмысының барысына келсек, оны өткізудің
кезеңдері кесте 2-де көрініс береді. ... ... ... ... ... ... ... былайша айтқанда
сынып жетекшілерінің отбасымен ... ... ... ... ... ... қалыптастыруға бағытталған.
Экспериментке барлығы 492 оқушы қатыстырылды.
“Адамгершілік құндылықтар әлемі” атты тәрбие сағаттарын ... ... ... ... рух ... барады” атты дөңгелек үстелді сыныптан тыс
уақытта өткізілетін технологиясы ұсынылды.
Қалалық және ... ... ... ... ... айырмашылықтар, біздің пікірімізше экономикалық,
әлеуметтік жағдайлар және ақпараттандыру, компьютерлендіру, ... ... т.б. олар үшін ең ... ... ... ... ... құндылық кем дегендегі махаббат, көңіл көтеру,
қанағаттану, ... ... ... ... ... ... Бұл топтағы
құндылықтың ең аздылығы, біздің көзқарасымыз әлеуметтік-экономикалық
жағдайына, сонымен бірге ... ... ... ... ... ... ... жағдайдың қиындығына негізделеді.
Қаладағы №51 және №52 мектептің жеткіншек оқушыларының адамгершілік
құндылықтарының қалыптасу нәтижелеріне ... ... ... ... 2 тобы да ең мәнді құндылықтарды иеленген білімді - ... ... 38,9% және 55,7% ... ... ең ... құралын таңдаудың барысында, сондай-ақ
статистикалық көрсеткіштегі сияқты қалалық мектеп оқушыларының арасында
Кесте 1 «Адамгершілік ... ... атты ... ... ... ... ... |Міндеті |Күрделілік деңгейі |
| | | | |І |ІІ |ІІІ | |
| | | | ... |
| | | | |5 |6-7 |8-9 | |
| | | | ... ... |
| | | | ... мен ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... ... ... ... |+ |+ |+ |
| ... ... ... |Э. ӘҢ |ТС |ТС |
| ... ... ... ... | | | |
| | ... ... ... | | | |
| | ... ... | | | ... |Мен неге ... ... |+ |+ |+ |
| ... ... |адагершілік |Э. ӘҢ |П-Т |П-Т |
| ... ... ... қасиеттер | | | |
| | ... ... | | | |
| | |, ... олардың мәнін| | | |
| | ... ... ... | | | |
| | ... | | | | |
| | ... | | | |
| | |а ... | | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | | |
| | ... | | | |
| | |а ... | | | | ... |Менің ұстаған |Оқушыларды |Құындылық бағдар | | | |
| ... ... ... ... ... ... |+ |+ |
| | ... ... |ТС |ТС |ТС |
| | ... ... ... | | | |
| | ... ... ... | | | |
| | ... | | | | |
| | ... | | | | |
| | ... | | | | |
| | ... | | | | |
| | ... | | | | |
| | ... | | | | ... ... адам ... ... ... | | | |
| | ... ... ұғым, |- |- |+ |
| | |нің ... ... ... | | |ТС |
| | ... |ашу, ... | | | |
| | ... ... жеке тұлға | | | |
| | ... бар ... ... | | | |
| | ... ... | | | |
| | ... | | | | |
| | ... | | | | |
| | ... | | | | |
| | ... | | | | |
| | ... | | | | ... ... адам |Ақпараттық ... ... |- |+ |
| | ... ... жан ... | | |ТС |
| | ... |табиғат, қоғам, | | | |
| | |ене ... ... ниет ... | | | |
| | ... ... ... | | | |
| | ... | | | | |
| | ... | | | | ... ... адам ... ... ... адам | | | |
| | ... |дамуының ең жоғарғы|- |- |+ |
| | ... мен ... сай жеке | | |ПТ |
| | ... ... | | | |
| | ... ... | | | |
| | ... ... ашу. | | | |
| | ... | | | | |
| | ... | | | | ... ... ... ... ... – ең ... |+ |+ |+ |
| ... |саналы, |құндылық, ол |Э. ӘҢ |П - Т |П - Т |
| | ... ... ... | | | |
| | ... ... ... оқушы | | | |
| | ... ... | | | |
| | ... ... | | | |
| | |мол ... | | | | |
| | ... | | | | |
| | ... | | | | ... ... қалған |Нақыл |Нақыл сөздердің |+ |+ |+ |
| ... сөз. ... ... |ТС |ТС |ТС |
| | ... ... ... | | | |
| | ... |ашу, ... | | | |
| | ... ... адамгершілік| | | |
| | ... ... | | | |
| | ... ... | | | |
| | ... | | | | |
| 9. ... түбі – |Оқушыларды |Сабырлылық, | | | |
| ... ... ... |+ |+ |+ |
| | ... |ТС |ТС |ТС |
| | ... ... ... | | | |
| | | ... ... | | | |
| | | |ашу. | | | ... ... |Оқушыларды |Қатыгездік, | | | |
| ... ... ... ... |- |- |+ |
| | ... ... | | |П Т |
| | ... ... | | | |
| | ... ... ... | | | |
| | ...... ... | | | |
| | ... |тән жағымды, | | | |
| | ... ... | | | |
| | ... |қасиеттерді | | | |
| | | ... | | | ... |Сөз ... ... |Сөз бен ... | | | |
| ... |адалдыққа, |бірлігін, өз |- |+ |+ |
| | ... тұра ... | |ТС |ДС |
| | ... ... | | | |
| | ... ... ... | | | ... ... ... |Оқушыларды |Ар, ұят, намыс | | | |
| ... ... ... |+ |+ |+ |
| | ... ... ... |ТС |ТС |ПТ |
| | ... |ашу. ... | | | |
| | ... – |құндылықты | | | |
| | ... ... | | | |
| | ... | | | | |
| | ... | | | | |
| | ... | | | | ... |Бес ... асық|Оқушыларды |Оқу, білім, тәрбие,| | | |
| |бол – бес ... |+ |+ |+ |
| ... ... ... мәнін |ТС |ТС |ТС |
| |бол. |, |аша ... | | | |
| | ... | | | |
| | |а, ... дағдыны| | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | | ... ... ... |Отбасындағы | | | |
| ... мен ... ... |+ |+ |+ |
| ... ... ... ... |ТС |ПТ |ПТ |
| ... ... ... | | | |
| ... ... |Балаларды ересек | | | |
| | ... ... ... | | | |
| | ... ... | | | |
| | ... ... | | | |
| | ... |орната білуге | | | |
| | | ... | | | ... ... ... ... ... әсер | | | |
| ... |салауатты |ететін орта |+ |+ |+ |
| ... ... ... |факторларына |ТС |ПТ |ДС |
| ... ... білу ... ... | | | |
| | ... |олардың мәнін аша | | | |
| | ... ... ... | | | |
| | | ... | | | |
| | | ... жолдарын | | | |
| | | ... | | | ... ... ТС – ... ... ПТ – ... – талас, ТК – танымдық
кеш
ДС – дөңгелек стол, Э. ӘҢ – ... ... КТС – ... ... ... 2 ... жұмысын өткізудің негізгі кезеңдері
|Тәжірибелік-экс|Диагностикалық мақсаттар ... ... ... ... | | | ... | | | |
|1 ... ... ... ... ... ... | Жалпы мектептегі ... мен ... ... | ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... ... |
| | ... ... |бағалау. Тәрбие жағдайларын |
| | ... ... ... ... |
|ІІ-кезең: ... ... ... | Жеткіншектердің ... ... ... ... ... ... ... жасау. |адамгершілік құндылықтарын |жетекшілерімен әнгімелесу. |
| ... ... ... әдісі. |қалыптастырудың ... ... |
| ... ... ... тыс әртүрлі |тұжырымдамалық нобайын |талдау әдісі. |
| ... мен ... ... ... ... тексерістен | |
| ... ... ... | ... ... қойған міндеттердің орындалуын ... ... ... жұмыс нәтижесін |
|Бақылау, |экспериментте тексеру. Ғылыми зерттеу ... ... ... ... ... ... ... өткізіп, қорытындылау.|анықтау. ... ... ... ... ... ... нәтижесін | ... ... |
| ... Педагогикалық шарттардың негізгі | ... ... |
| ... ... Тұжырымдаманың басты | ... ... ... |
| ... ... ... ... | ... ... ... |
| ... нобайын жасау. | | ... ... ... ... ... 52 ... ... жарқын жүзділік пен ... ... ... ... ... ... сапасына 65,7 және 75,7% жеткіншектер дұрыс
бағалау жасаған.
Намыс сезімі 52,6%, әділдік шыншылдық 44,2%, ықыластылық 40%, бұлар
екінші ... ал ... бір ... ... 20%, ал ... 17,8% ... ... 3 Жеткіншектердің адамгершілік құндылықтарын қалыптастыруға
бағытталған эксперимент жұмыстарының нәтижелері. (% бойынша)
| ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... |Бақылау |Эксп.тобы |Бақылау |
| | ... | ... |
| ... |12 |10 |26 |11 ... |20 |21 |45 |25 ... |28 |30 |15 |34 ... |40 |39 |14 |30 ... ... ... ... жағдайлар анықталды: Сыныптан тыс
жұмыстарда ... ... ... қалыптасу деңгейі
алғашқыда жоғары ... тек 10-11% ... ... ... бұл
көрсеткіш 26 % -ға жеткен. Керісінше төмендегі ... 40% -дан ... ... ... талдау барысында мынадай қорытынды
жасаймыз.
Сыныптан тыс жұмыстарда жеткіншектердің адамгершілік ұндылықтарын
қалыптастырудың ... ... ... ... ... нәтижелерін талдау-зерттеуден ғылым
болжамның дұрыстығын ... ... ... ... ... ... ... екендігін көрсетті.
Қорытынды
1. Қазіргі қоғамның жаңа жағдайында жеке адамның тұлғалық ... ... ... адамзаттық құндылықтың тірегі, адамгершілік құндылық болып
табылады. Зерттеу мақсатымызға байланысты тәрбие үдерісінде жеткіншектерде
адамгершілік ... ... ... «адамгершілік
құндылық», «жалпы адамзаттық құндылық», «Қазіргі кездегі жеткіншектердің
адамгершілік ... ... ... ... ... ... ... жұмысымызға байланысты тәрбие үдерісінде жеткіншектердің (5-
8 сынып) адамгершілік ... ... ... құрылымдық-
мазмұндық нобайы құрылды.
3. Сыныптан тыс ... ... ... ... ... шарттары (ұйымдастырушылық, психологиялық
өріс ... ... - ... анықталды.
4. Психологиялық-педагогикалық зерттеулерге жасаған жеке тұлғаның
бірнеше өріс ... мен ... ... ... ... ... Олар: когнитивті өріс, мотивациялық өріс,
эмоциялық өріс, ерік-жігер өрісі, заттық-тиәжірибелік өріс, экзистенциалы
өріс.
5. Адамның ... ... ... негізгі қозғаушы күші –
рефлексия. Біз рефлексияға берілген көптеген анықтамалар мен ... ... ... ... арқылы оқушылар ойлаудың
логикалық әрекеттерін, жеке тұлғаның ... ... мен ... ... ... ... ... тәрбие үдерісінде
адагершілік құндылықтардың қалыптасуы барысында ... ... пен ... иегруінде педагогикалық шарттар өте маңызды орын
алады.
6. Сыныптан тыс жұмыстарда жеткіншектердің (5-8 ... ... ... ... ... ұсынылды.
7. Педагогикалық технологияның ерекшеліктері ... жас ... ... ... ... ... тәрбие технологиясы жасалды. Сабақ формалары мен әдістемелік көмекші
құрал ... ... ... негізінде жеткіншектерге адамгершілік
құндылықтарды ... ... ... белгіледік:
Ұсынылып отырған әдістемені тәрбие үдерісінде ... ... ... ... ... болады.
Сыныптан тыс жұмыстарда жеткіншектердің (5-8 сынып) ... ... біз ... ... ... ... жөн.
«Адамгершілік құндылықтар әлемі» атты тәрбие технологиясын сыныптан тыс
тәрбиелік іс – ... ... ... ... білімін жетілдіру институттарында 5-8 сынып оқушыларының
адамгершілік құндылығын тәрбие үдерісінде қалыптастыруға байланысты ғылыми-
теориялық семинарлар ұйымдастырылуға ... ... ... ... орай, зерттеу толығымен шешім
тапты дей алмаймыз. Бұл ... ... ... ... ... және ... сынып оқушыларының адамгершілік ... ... ... ... ... ... ... және мектептен тыс мекемелерді ... ... ... ... ... ... ... нысаны етіп, жалғастыруға болады.
Диссертация тақырыбы бойынша жарияланған еңбектер тізімі:
1. Дидактические средства реализации ... ... ... ... ... 2005. ... ... ағарту ісінің классикалық өкілі // Ағарту, ғалым,
зерттеуші (Ш.Ш.Уалихановтың туғанына 170 жыл ... ... ... ... ... ... бет.
3. Оқушылардың бетімен кетушілігінің ... ... ... 170 жыл толуына арналған ғылыми-тәжірибелік
конференциясының материалдары).Шымкент, 2005. 287-290 ... ... ... және ... ... ... атындағы Қазақ Мемлекеттік агротехникалық университетіәнің 50
жылдығына арналған "Қазіргі кезеңдегі тұлғаның үйлесімді дамуына қатысты
өзекті ... атты ... ... ... ... 47-51 бет ... авторлық бірлестікте)
5. Қазақ ағартушылары шығармаларындағы адамгершілікке ... ... ... ... мәселелері //С.Сейфуллин атындағы Қазақ
Мемлекеттік агротехникалық университетіәнің 50 жылдығына арналған "Қазіргі
кезеңдегі тұлғаның үйлесімді дамуына қатысты өзекті ... атты ... ... ... Астана, 2007. 160-163 бет
6. М.Әуезовтің мұрасындағы тәлім-тәрбиелік ... ... ... ... ... университетіәнің 50 жылдығына арналған
"Қазіргі кезеңдегі тұлғаның үйлесімді дамуына қатысты ... ... ... конференция материалдары. Астана, 2007. 51-54 бет
(І.С.Смановпен соавторлық ... ... ... ... ... ... алыптастырудың
педагогикалық мәселелері //Қ.А.Ясауи Хабаршысы. ... ... ... ... 195-199 бет. ... авторлық
бірлестікте).
8. Тәрбие жұмыстарындағы модульдік технологияның ерекшеліктері //Білім-
Образование. Алматы, 2007. №5. 21-24 бет.
9. Жеткіншектердің рухани адамгершілік ... ... ... ... ... 2007. ... Сынып ұжымындағы үйлесімді іс-әрекеттер ... ... ... ... 2007. - №3 ... ... бет.
11. Жастарды тәрбиелеуде М.О.Әуезовтің педагогикалық ой-пікірлеріндегі
адамгершілік тәрбиесін ... ... ... ... ... ... ... 2008ж.-№4
РЕЗЮМЕ
СЫДЫКОВ МУХТАР ЕРСИНБЕКОВИЧ
Педагогическое условия формирование нравственных ценностей подростков во
внеклассной работе
13.00.01 – Общая педагогика, история образования и педагогики,
этнопедагогика.
Исследованием необходимых педагогических условий ... ... ... ... и ... ... у подрастающего
поколения занимается 13.00.01 – Общая педагогика, история образования и
педагогики, этнопедагогика.
В ... ... в ... ... в ... демократизации и
гуманизации общественной ... ... ... членов
общества происходят значительные перемены, заслуживающие особого внимания.
Одной из главных стратегических задач по развитию ... ... ... ... ... новой генерации людей, обладающих
современным кругозором и способностью к творческому мышлению.
Молодое поколение – ... ... и ...... ... ... вне ... от исторического периода главной целью
является воспитание у молодежи нравственных ... В XXІ ... ... ... ... ... на изменения в
быстроразвивающемся мире, педагогика, которая с ... ... ... на ... ... ... ... стала объектом
научных исследований, помогающих развить ее как ... ... ... ее производительность и эффективность. Определение ... и ... ... этой ... ... работ, опираясь на полученные ... – вот ... ... стоящая на повестке дня в настоящий момент.
Цель ... ... ... схемы и
теоретических основ формирования нравственных ценностей у ... в ... ... ... ... и отбор необходимых
для этого педагогических условий, представление ... ... ... ... ... ... ... школ.
Методологические и теоретические основы исследования: ... ... ... ... личности и ее деятельности в процессе
развития в ... и ... ... ... нравственных
ценностей.
Научная новизна и теоретическая значимость исследования:
- определена сущность и дана ... в ... ... ... ... «ценность», «нравственная ценность», «общегражданская ценность»,
«Нравственная ... ... в ... ... ... ... ... формирования нравственных ценностей у
подрастающего ... в ... ... ... ... ... ... определены критерии, показатели и
уровень их сформированности.
- отобраны и классифицированы ... ... ... ... у подрастающего поколения в ... ... и ... ... технология, формирования нравственных
ценностей у подрастающего поколения, методология ... ... ... даны ... ... ... исследования:
- создана программа опытной диагностики формирования нравственных ценностей
у подрастающего поколения;
- представлена схема формирования нравственных ... у ... в ... ... во ... время;
- специально для классных руководителей ... ... ... ... по ... «Мир ... ценностейң, которая
прошла опытную апробацию и внедрена в школьную ... на ... ... ... ... ... инструкции
для практического применения во внеклассной ... с ... ... ... на ... рассмотрены историко-педагогические аспекты в ... и ... ... у ... ... ... сущность и значение таких понятий, как «ценность», «нравственная
ценность» и ... ... ... ... ... ... ценностей у молодежи;
- после проведения ... ... ... научные методики,
касающиеся педагогических условий формирования нравственных ценностей у
подрастающего поколения в ... ... ... за счет ... ... достигнута целостность в ... ... у ... поколения, главной целью которого
является самопознание, всестороннее развитие ... ... ... ... ... страны, соответствующих своему времени и
приносящих пользу своей семье и обществу.
Апробация и ... ... ... результаты исследования были представлены в ... ... ... и научно-методических конференциях в
Международном ... ... ... ... ... университете и Шымкентском социально-
гуманитарном ... ... ... ... были ... в
периодической печати, научных сборниках и различных методических пособиях.
SUMMARY
SYDYKOV MUKHTAR ERSІNBEKULY
13.00.01 – General Pedagogy, Hіstory of Pedagogy and ... ... ... – General ... Hіstory of ... ... ... deals wіth the study of necessary pedagogіcal
condіtіons of the extracurrіcular work іn formіng the moral and common ... mankіnd ... of young ... the specіal ... the ... changes take place ... ... of Kazakhstan now іn the process of ... ... of publіc lіfe, ... the ... members of ... ... the maіn ... problems of the development of natіonal culture and
progress іs the formіng of new “generatіon” of people, ... ... and ... to ... ... ... partіcularly schoolchіldren and students іs our
future that іs why іn spіte of the ... of ... perіod ... purpose іs the ... of moral valuables of youth. Іn the 21st
century when the urgency of the ... ... occurs on the changes ... fast world ... whіch by means of the leadіng ... on the ... of young generatіon, became the object of the
scіentіfіc studіes helpіng to develop іt as a ... ... ... іts ... and ... The ... of ... and methodologіcal foundatіon of thіs problem, ... ... work and takіng іnto ... іts results іs the complex
problem on agenda at the ... purpose of the study іs the ... of ... ... ... ... of formіng moral values ... generatіons іn the process of the ... ... and ... ... for the ... condіtіons,
presentatіon of the scіentіfіcally-methodіcal recommendatіons.
The object of the study іs the educatіonal-upbrіngіng process ... ... and ... ... of the study are ... bases of ... of knowledge, theory of personalіty and hіs
actіvіty іn the process of development іn psychology and ... ... formіng the moral ... newness and ... value of the ... The essence іs ... and new ... іs gіven to such
notіons as “value”, “moral value”, ... ... ... base of formіng moral ... of young ... ... of the extracurrіcular work іs proved, the structured-semantіc
scheme іs created, the crіterіa and factors are ... ... poіnts are rendered ... The ... ... of formіng the moral valuables of young
generatіons іn process of ... work are ... ... ... system іs ... The analysіs of module technology іs organіzed focusіng on the ... the ... of formіng the moral ... of young generatіon; the
methodology іs checked by ... way; ... are ... value of the ... The program of experіenced dіagnostіcs of formіng the moral valuables of
young generatіon іs created;
2) The scheme of formіng the moral ... of young ... ... of ... work іs ... The model ... of educatіonal work on the subject “The World of
moral valuables” whіch passed the ... ... and іs ... school ... іs ... created for school ... The methodіcal іnstructіons are prepared on base of result studіes for
practіcal applіcatіon іn extracurrіcular work of young ... Maіn ... for the ... The ... aspects of formіng the cіvіl and ... of young ... are ... The essence and іmportance of such notіons, as “value”, “moral value”
and “cіvіl value” іs ... the ... bases of ... of moral ... of youth are ... The ... methods concernіng the pedagogіcal condіtіons of formіng
the moral valuables of young generatіons іn process of the ... are ... The ... іn formіng the moral ... of young ... ... on account of module ... the purpose of whіch іs self-
knowledge, all-round ... of young people, beіng worthy people ... country, ... to іts tіme and ... theіr ... and
socіety.
The Approbatіon and іnculcatіon of research results:
The maіn results of the study were ... іn reports ... ... and scіentіfіcally-methodіcal
conferences іn Іnternatіonal ... ... of ... ... ... and Shymkent ... The results of the scіentіfіc work were ... іn ... ... ... and dіfferent methodіcal textbooks.
Басуға 28.04.2008ж. қол қойылды.
28.04.2008ж басуға тапсырылды.
Шартты баспа табағы 1,5.
Пішіні 60+84 1\16. таралымы ... ... ... ... басылды.
Шымкент қаласы. Ғ.Иляев көшесі,
16
-----------------------
Қарым-қатынас
Іс-әрекет
әдістер,
құралдар
мақсат
Адамгершілік құндылық
үлгілері
отбасы
Тәрбие ұстанымдары
АҚҚ тірек
ететін тұлға
Адамгершілік құндылықтарды
нақты байқату
өмірлік мәні бар
адамгершілік
құндылық
Мектеп ұжымы
1.Тәрбиенің мақсаттылығы.
2.Тәрбиенің қоғаммен, ... ... ... Ізгілікті ұстамы.
4.Тәрбиенің мәнін көрсету.
5.Жеке және жас ... сай ... ... ... ... ... іс-әрекет
1. Тәрбие үрдісі, адамгершілік құндылықтарды шәкірттердің игеруіне арналуы;
2. Адамгершілік құндылықтардың ... ... ... іскерлік
қағидаларын игеруге бағыттауы;
3. Жеке тұлғаның және әлеуметтік мәні бар әрбір іс-әрекеттеріне, ... ... ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Орта мектеп химиясы бойынша сыныптан тыс жұмыстарды ұйымдастыру, сыныптан тыс жұмыстарда жеткіншектердің адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың педагогикалық шарттары31 бет
Тәрбие әдістері. Тәрбие әдістерінің түрлері . Әдістердің анықтамасы10 бет
"Бюджеттен тыс қорлар."14 бет
"Халықаралық тасымалдарды рәсімдеу шарттары"3 бет
"Қайрақ" ЖШС шарттарындағы абердин ангус тұқымды малдардың сипаттамасы39 бет
12 жылдық білім беруге бейімдеудің психологиялық – педагогикалық шарттары64 бет
« ОХ Заречное » шарттарында аналық ұядан алынған қара –ала тұқымдарының өнімділік сапасының салыстырмалы көрсеткіштері53 бет
«Бек+» ЖШС шарттарындағы әр түрлі ізге жататын сиырлардың сүт өнімділігі49 бет
«Өзін-өзі тану» курсын оқыту барысында оқушылардың рухани-адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың ғылыми-педагогикалық негіздері110 бет
Адамгершiлiк мәдениетi туралы40 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь