Азаматтық құқықтық қатынастардың пайда болу, өзгеру және тоқтатылу негіздері

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1. Азаматтық құқықтық қатынастарға жалпы сипаттама ... ... ... ... ... ..5
1.1 Азаматтық құқықтық қатынастардың ұғымы мен түрлері ... ... ... .5
1.2 Азаматтық құқықтық қатынастың мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ..10

2. Азаматтық құқықтық қатынастардың пайда болу, өзгеру
және тоқтатылу негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16
2.1 Азаматтық құқықтық қатынастардың пайда болу негіздері ... ... ..16
2.2 Азаматтық құқықтық қатынастардың тоқтатылуы мен өзгертілуі..19

Қорытынды. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24

Нормативтік құқықтық актілер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26

Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27
Кіріспе
Өмірдегі жиі кездесетін қатынастардың барлығы дерлік құқықтық қатынастары болып табылмайтынын, қоғамдық қатынастар мен реттелетінін бәріміз білеміз. Тек құқықтың негізінде пайда болатын қатынастар құқықтық деп аталады, бірақ оның іске асуы құқық нормаларының гипотезасында көрсетілген мән-жайлардың орын алуына байланысты екенін жадымыздан елең етпеуіміз керек.
Осы құқықтық қатынастың бір түрі – азаматтық құқықтық қатынас, яғни оған тауар ақша қатынастары және қатысушылардың теңдігіне негізделген өзге де мүліктік қатынастар, сондай-ақ мүліктік қатынастарға байланысты мүліктік емес қатынастар да кіреді. Қарап отырсақ жоғарыда аталған қатынастар біз үшін маңызды және де барлық адамдар күнделікті осы азаматтық құқықтық қатынасқа түседі десек қателеспейміз.
Енді курстық жұмыстағы басты мақсатым: азаматтық құқықтық қатынас тақырыбын кеңінен ашып жазу, бұл қатынастың пайда болу, тоқтатылу, өзгерту салдарына ерекше тоқталу және де азаматтық құқықтық қатынастың бүгінгі күндегі орнын анықтау болып саналады.
Алдағы мақсатты жүзеге асыру барысында мынадай міндеттер қойдым: тақырыптың шынайы, ауқымды және толық болуын қамтамасыз ету. Жазу барысында қолданылған әдебиеттердің жаңа және маңызды болуын қадағаладым.
Азаматтық құқықтық қатынастардың бүгінгі таңдағы өзектіліг бұл саладағы заңнаманың толығымен жетіспеушілігі және де жаңадан пайда болып жатқан азаматтық құқықтық қатынастарды реттеуде күшінің жетпеуі. Бар заңнаманың өзі іс жүзінде толығымен жүзеге аспауда. Бұл бүгінгі күннің өзекті проблемасы.
Осы курстық жұмысқа қосатын жаңалығым: азаматтық құқықтық қатынастарды реттеуде заңнамалық базаны нығайту, оны күнделікті қолданысқа енгізу, ал заңнама ережелерін бұзған жағдайда қатаңырақ жаза қолдануымыз дұрыс деп ойлаймын. Бұл осы саладағы құқықбұзушылықтың алдын алудағы бірден бір жол деп есептеймін.
Курстық жұмыстың құрылысы – кіріспе, негізгі бөлім және қорытындыдан тұрады. Кіріспеде жоғарыда аталып кеткендей тақырыптың мақсаты, міндеті, өзектілігі, жаңалығы көзделген. Ал негізгі бөлімде азаматтық құқықтық қатынастардың пайда болу, тоқтатылу және өзгертілу негіздеріне жалпы түсінік беріледі. Ал қорытынды бөлімінде азаматтық құқықтық қатынастардың бүгінгі таңдағы орны туралы жазылады.
Енді негізгі бөлімге тоқталыа өтейін.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Басин Ю. Г. , Сүлейменов М. К. «Азаматтық құқық», 1т, Алматы, 2003
2. Жайлин Ғ.А. Қазақстан Республикасының азаматтық құқығы: Ерекше бөлiм.- Алматы: Заң әдебиетi - Т. 1.-2003.-264 б.
3. Жайлин Ғ.А. Қазақстан Республикасының азаматтық құқығы: Ерекше бөлiм.- Алматы: Заң әдебиетi - Т. 1. - 2004 - 264 б.
4. Сапарғалиев Ғ. «Қазақстан Республикасының Конституциялық құқығы» Алматы, 1998
5. Төлеуғалиев А. Қ. «Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы» Алматы: Жеті Жарғы, 2001
6. Табанов С. А. «Салыстырмалы құқықтану негіздері» Алматы: Жеті Жарғы, 2003
7. Ынтымақов С.А. “Азаматтық құқық” (Ерекше бөлім): Практикум. – Астана: Дәнекер, 2005, - 119б.
8. Гражданское право Республики Казахстан (под. ред. Толеугалиева Т.И., Мауленова К.С., Сарсембаева М.А.), Алматы, 1999
9. Гражданское право (под. ред. Сериева А.Г., Толстого О.К.) Москва, 1997-1998
10. Юрист, 2005, №4. [15-18]
11. Фемида, 2004, №3. [3-5]
12. Егемен Қазақстан, 28 желтоқсан. Б.4.
        
        Мазмұны
Кіріспе……………………………………………………………………………..3
1. Азаматтық құқықтық қатынастарға жалпы сипаттама………………….5
1. Азаматтық құқықтық қатынастардың ұғымы мен түрлері………….5
2. Азаматтық құқықтық қатынастың мазмұны……………………...…10
2. Азаматтық құқықтық қатынастардың ... ... ... ... негіздері…………………………………………………….16
1. Азаматтық құқықтық қатынастардың пайда болу негіздері……….16
2. Азаматтық құқықтық қатынастардың тоқтатылуы мен өзгертілуі..19
Қорытынды. .…………………………………………………………………….24
Нормативтік ... ... ... ... жиі ... ... ... дерлік құқықтық
қатынастары болып табылмайтынын, қоғамдық қатынастар мен ... ... Тек ... ... ... болатын қатынастар құқықтық
деп аталады, бірақ оның іске асуы ... ... ... ... орын ... байланысты екенін жадымыздан елең
етпеуіміз керек.
Осы құқықтық ... бір түрі – ... ... ... ... ... ақша ... және қатысушылардың теңдігіне негізделген өзге
де мүліктік қатынастар, сондай-ақ ... ... ... мүліктік
емес қатынастар да кіреді. Қарап отырсақ жоғарыда аталған қатынастар біз
үшін маңызды және де ... ... ... осы азаматтық құқықтық
қатынасқа түседі десек қателеспейміз.
Енді курстық жұмыстағы басты мақсатым: азаматтық құқықтық қатынас
тақырыбын кеңінен ашып ... бұл ... ... болу, тоқтатылу, өзгерту
салдарына ерекше тоқталу және де ... ... ... ... орнын анықтау болып саналады.
Алдағы мақсатты жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... және ... болуын қамтамасыз ету. Жазу барысында
қолданылған әдебиеттердің жаңа және маңызды болуын қадағаладым.
Азаматтық құқықтық қатынастардың бүгінгі ... ... ... ... ... ... және де жаңадан пайда ... ... ... ... ... ... ... Бар
заңнаманың өзі іс жүзінде толығымен жүзеге ... Бұл ... ... ... курстық жұмысқа қосатын жаңалығым: азаматтық ... ... ... ... ... оны ... ... ал заңнама ережелерін бұзған жағдайда қатаңырақ жаза қолдануымыз
дұрыс деп ойлаймын. Бұл осы ... ... ... ... ... жол деп ... ... құрылысы – кіріспе, негізгі бөлім және қорытындыдан
тұрады. Кіріспеде жоғарыда аталып кеткендей тақырыптың мақсаты, ... ... ... Ал ... бөлімде азаматтық құқықтық
қатынастардың пайда болу, ... және ... ... ... беріледі. Ал қорытынды бөлімінде азаматтық құқықтық қатынастардың
бүгінгі ... орны ... ... ... ... ... өтейін.
1.Азаматтық құқықтық қатынастарға жалпы сипаттама
1.1 Азаматтық-құқықтық қатынастар ұғымы және олардың түрлері
Өздерінің қажеттіліктерін ... ... ... ... тұлғалар үнемі өзара әртүрлі қатынастарға түсуге мәжбүр болды.
Адамдар (олар құрған ұйымдар – ... ... ... ... ... сан түрлі болды. Олар әр түрлі ... ... ... ... және ... ... ... отырады.
Мұндай қатынастардың айтарлықтай бөлігін құқық нормалары реттейді,
олар құқықтық қатынастар нысанына ие болады. Құқықтық реттеудің ... ... ... ... әлде бір жаңа ... пайда болмайды. Құқықтық қатынастар дегеніміз – бұл ... ... ... ... ... ... түрлі салаларының нормалары реттеп
отырады. Азаматтық құқық негізінен ... ... және ... ... қалыптасатын қатынастарды реттейді. Азаматтық құқық
сондай-ақ өзіндік ... емес ... да ... ... ... ... ... емес қатынастардың объекьілері болады. [1]
Азаматтық құқық нормалары реттегенқоғамдық қатынастар құқықтық
қатынастар, атап айтқанда, ... ... ... ... ... қатынастар дегеніміз – азаматтық құқық нормалары
реттеген қоғамдық ... ... ... азаматтық-құқықтық
реттеудің объектісі мен әдістеріне ... ... аса ... ... ең алдымен, оған қатысушылардың заң
жүзіндегі теңдігі.
Азаматтық-құқықтық қатынастардың субъектілері ... пен ... ... ... ... ... және ... ғана
байланысты болады.
Азаматтық-құқықтық қатынастарға қатысушылардың бірінің екіншісіне
міндеттерін орындау жөнінде талап қоюы биліктің ... ... ... ... ... ... ... Азаматтық-құқықтық
қатынастар субъектілерінің теңдігі олардың мүліктік ... ... ... ... ... ... мұндай
қатынастар оларға қатысушылардың қалауы бойынша жасалады, өйткені азаматтық-
құқықтық қатынастардың басым бөлігі шарттың негізінде пайда болады.
Алайда олар өзге де ... ... ... жағдайда мұндай
құқықтық қатынастардың мазмұнын ... ... мен ... ... әрекеттерімен жүзеге асырылады.
Азаматтық-құқықтық қатынастардың нормалары реттейтін объектіге қарай
азаматтық-құқықтық қатынастардың мынадай түрлерін ажыратады:
1) мүліктік қатынастар;
2) ... ... ... ... емес ... ... қатынастармен байланысы жоқ мүліктік емес ... ... ... ең ... ... болғандықтан, азаматтық-құқықтық қатынастардың бсым бөлігі
мүліктік сипатта болады. ... ... ... ... игіліктер мен құқық (мүлік) болып табылады.
Меншік қатынастары, мүліктің бір тұлғадан екінші ... ... алу, ... заим және ... делдалдық жасайтын қатснастар
мүліктік азаматтық-құқықтық қатынастарға жатады.
Интеллектуалдық ... ... ... ... ... ... емес ... құқықтық қатынастардың
объектісі болып табылады.
Интеллектуалдық шығармашылық қызметтің нәтижелеріне ... ... ... болады (авторлық құқығы, шығармаға қол сұғылмау құқығы және
т.с.с.), алайда ... ... ... ... ... негізгі жалпы
ереже бойынша жүргізіледі, соның салдарынан ... ... ... емес ... мүліктік қатынастармен байланысты болып шығады.
Адамның жеке басына қатысты материалдық емес құқықтар мен ... ... ... іскерлік бедел және т.с.с. мүліктік қатынастармен
байланысы жоқ мүліктік емес өзіндік қатынастардың объектісі болып табылады.
Сонымен қатар, ... және ... ... ... ... ... қатынастарда құқық берілген адамға
міндетті ретінде ... ... ... тобы ... ... ... ... іс жүзінде әркім және барша жұрт ... ... ... ... ... ... ... мұнда меншіктің субъективтік құқығына барлық үшінші тұлғалардың
бұл құқықты бұзбау, оны ... ... ... ... ... ұштасады.
Салыстырмалы құқықтық қатынастарда нақты адам ... ... ... ... ... ... ... тараптың да,
міндетті тараптың да нақты ... ... яғни ... ... зиян ... адам ... ... орнын толтыруға,
сатып алушы өзі сатып алған заттың құнын төлеуге ... ... адам ... ... ... алуы ... ... құқық субъектісіне оны кез келген адамның бұзуынан қорғау құқығы
ұсынылады. Мысалы, автордың шығармасына қол ... ... кез ... бұзуы мүмкін.
Салыстырмалы құқықты міндетті адам ғана бұза алады. Мердігер
атқарған жұмыстың ... ... ету ... тек ... ... бұза ... ... құқық нақты адамдар тарапынан болатын құқық
бұзушылықтан қорғаумен ... ... ... ...... ... ... қатынастар заттық және міндеттемелік азаматтық-
құқықтық қатынастар болуы мүмкін. Заттық құқықтық қатынастарда ... ... ... ... ... ғана жүзеге асатын құқығы
болады («өзі әрекет ету» құқығы).
Заттың құқықтық субъектісі өзінің ... ... ... басқа
адамдардың көмегіне жүгінбестен, ... ... әсер ету ... ... ... меншік құқықтық қатынастары заттық құқықтық
қатынастар болып табылады.
Меншік иесі ... ... ... иеленуге, падалануға және оған
билік етуге құқылы, ал міндетті субъектілер – ... да бір ... ... ... меншік иесінің өз құқығын жүзеге асыруына ... ... ... ... ... ... ... затқа деген мүддесі басқа бір
адамның ... бір ... ... ... ... ... ... қатынастарда құқық берілген адам міндетті
адамнан белгілі бір әрекет жасауды талап етуге ... ... ... ... ... ... өзіне затты беруді талап ете алады,
ал сатушы оны сатуға, яғни белгілі бір әрекеттер жасауға міндетті.
Зат қашанда ... ... ... ... ... саналады,
ал міндеттемелік қатынастардың объектісі – зат болмауы мүмкін.
Мысалы, баспа мен ... ... ... туынды жасау жөніндегі
шарттан туындаған ... ... ... зат ... ... ... – әдеби шығарма.
1.2 Азаматтық құқықтық қатынастардың мазмұны
Мүліктік және мүліктік емес өзіндік қатынастарды азаматтық-құқықтық
реттеу мұндай қатынастардың қатысушыларын ... ... беру ... ... Шын ... ... қатынастар дегеніміз – бұл
адамдардың ... және ... ... ... ... қатынастарға қатысушылардың субъективтік ... ... ... оның ... ... ... дегеніміз құқық берілген адамның байқалатын мінез-
құлқының заңда жолмен қамтамасыз етілген шарасы. Ол құқық берілген адамның
белгілі бір ... ... ... ету ... дұрыс әрекет ету құқығы)
мүмкіндігінен ... ... ... ... бір ... ... ... құқығы – талап ету құқығы) талап ету мүмкіндігінен көрінеді.
Мәселен, автордың шығармасына ... ... оған қол ... оның өз әрекеттерімен жүзеге асырылуы мүмкін. ... ... өз ... ... беру ... ... ... өткен соң
қайтару жөніндегі құқығын ... ... ... ... жасауынсыз
жүзеге асыруы мүмкін емес.
Құқықтық қатынастардың мазмұнын құрайтын элементтер – ... ... және ... субъективтік құқықтарға бөлінуі мүмкін.
Иелерімен тығыз байланысты құқықтар өзіндік ... деп ... ... бір ... ... ... ... осыған орай,
барлық басқа өкілеттіктерді берілетін құқықтар деп атауға болады.
Субъективтік міндет дегеніміз – міндетті адамның ... ... ... ... қамтамасыз етілген шарасы.[3]
Азаматтық құқықтық қатынастардың мазмұнын құрайтын субъективтік
құқықтар мен оның қатысушыларының міндеттері өзара тығыз ... ... ... тиісті міндеті бар және керісінше. Құқықтық
қатынастардың бір тарабандағы ... ... ... ... бір ... ... ... етуіне келесі тараптардың осындай
әрекет жасауға бағытталған субъективтік міндеті сай келеді.
Демек, құқық берілген адамның белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... қатысушысының бұл
құқықты жүзеге асыруға кедергің жасамау, оны бұзбау міндеті сәйкес келеді.
Азаматтық ... ... және ... ... ... бөлу ... ... негіздерге сәйкес жүргізілгендіктен, әрбір
өкілеттіліктің әдетте ... ... ... ... ... ... оның авторы болу құқығы осымен бір
мезгілде оның ... ... ... ... ... ... табылады. Осы
автордың баспадан қаламақы алу құқығы бір мезгілде берілетін, ... ... ... ... ... қатысушылардың субъективтік құқығы кейде
көптеген әрекеттерді жасау мүмкіндігін немесе міндетті ... ... ... ... ету ... ... жағдайда субъективтік құқық күрделі болуы мүмкін, оның
мазмұнын қарапайым ... ...... ... ... құқықтық қатынастардың шегінде өкілеттіктер біртекті немесе
әртекті болуы ... ... ... ... ... ... жалға алынатын
мүлікті иелену және пайдалану мүмкіндігін ... ... ... ... жалға берушіден күрделі ... дер ... ... ету ... ... (міндеттемелік, салыстырмалы
өкілеттілік).
Заң тұрғысынан алғанда, әртекті өкілеттіктерді ... ... ... ... ... деп ... ... қатынастарға қатысушы тұлғалар олардың
субъектілері ... ... ... ... ... ... АК-ның 2-
тарауында айқындалған. Құқық, оның ішінде азаматтық құқық ... ... ... қатынастар, яғни адамдар арасындағы қатынастар болып
табылады.
Жекелеген индивидтер, сондай-ақ олар құрайтын ... ... ... ... бола ... Заң ... және ... нормативтік құқықтық актілерде азаматтық-құқық субъектілерін белгілеу
үшін әдетте «тұлғалар» деген жинақтаушы термин пайдаланылады.
Азаматтық ... ... ... берілген немесе міндетті адам
ретінде қатысу мүмкіндігі құқық субъектіліктің болуын талап ... ал ... ... мен ... ... ... құқықтарды иеленіп, міндеттер атқару қабілетін құқық
қабілеттілігі деп ... Өз ... ... ... оларды
жүзеге асыру, сондай-ақ міндеттерді белгілеп, орындау қабіллеті әрекет
қабілеттілігі болады.
Жеке индивидтерді жеке ... деп ... ... ... ... ... азаматтарын, шетелдіктерді және азаматтығы жоқ
адамдарды қамтиды.
Басым көпшілік жағдайда азаматтық-құқықтық ... ... ... ... ... ... құқытық
нормаларда, әдетте, азаматтар жөнінде сөз болады. Бұл осындай нормалардың
қағидалары тек на таралады ... ... ... ... ... ... ... және халықаралық шарттарда өзгеше ... және ... жоқ ... ... ... үшін
белгіленген құқықтар мен бостандықтарды пайдаланады, сондай-ақ ... ... ... ... ... болса, адамдар құратын ұжымдық
құрылымдар (ұйымдар) азаматтық құқық ... ... ... филиалдары мен өкілдіктері азаматтық құқықтың субъектілері ... ... олар ... ... ... ... ... 43-бабы).
Меншік, шаруашылық жүргізу немесе оралымды басқару құқығындағы оқшау
мүлкі бар және сол мүлікпен өз міндеттемелері бойынша ... ... ... ... және ... емес өзіндік құқықтар мен міндеттерге ие
болып, оларды жүзеге асыра алатын, ... ... және ... бола ... ... ... деп ... (33-бап).
Қызметінің мақсаттарына қарай заңды тұлғалар коммерциялық ... емес ... ... ... Өз ... ... мақсаты
ретінде табыс табуды көздейтін заңды тұлғалар коммерциялық ... емес ... ... ... өзге мақсаттар үшін
құрылады. Мәселен, діни бірлестіктің негізгі ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Заң актілерінде көзделген ұйымдық-
құқықтық нысандарда ғана заңды тұлағлар құруға болады. Коммерциялық ұйымдар
үшін мұндай ... ... ... Азаматтық кодексте берілген (34-
бап).
Жеке және заңды тұлғалармен қатар, азаматтық-құқықтық қатынастардың
қатысушылары мемлекет пен ... ... ... ... және т.б.) ... мүмкін, бұлар азаматтық-құқықтық
қатынастарда өзге де қатысушыларымен тең ... ... ... ... ... пен әкімшілік-аумақтық бөліністер ... ... ... ... ... нормалар бұларға да
қолданылады (заң актілерінде көзделген жағдайлардан ... ... ... жеке тұлғалар (Қазақстан Республикасының азаматтары,
шетелдік ... және ... жоқ ... ... ... Қазақстан
Республикасы және әкімшілік-аумақтық бөліністер ... ... бола ... ... ... ... заң ... әр
түрлі көзқарастар бар.
Бір авторлардың пікірінше, оның субъектілерінің мінез- құлқы ғана
құқықтық қатынастардың ... бола ... Ал оның ... және ... емес ... ... мінез-құлқы,
тиісінше, азаматтық-құқықтық қатынастардың объектісі ... ... ... қуаттайтын пікір бойынша, құқықтық қатынастардың да
объектісі бола алады.
Азаматтық құқықтар объектілерінің ... ... ... ... ... олар мүліктік және мүліктік емес өзіндік ... ... ... ... мен ... ... мен ... айтқанда, заттар, ақша, оның ішінде шетелдік валюта, бағалы қағаздар,
жұмыстар, көрсетілетін қызметтер, шығармашылық интеллектуалдық ... ... ... атаулар, тауарлық белгілер және өзге де
дараландыру ... ... ... өзі де ... емес ... ... мен игіліктерге адамның өмірі,
денсаулығы, ар-намысы, ... ... ... ізгі ... ... қол ... жеке және ... құпиясы, есіміне
құқығы, авторлық құқығы, шығармашылығына қол сұғылмау ... және ... емес ... мен ... жатады.
2. Азаматтық-құқықтық қатынастардың пайда болу, өзгеру және
тоқтатылу негіздері
2.1 Азаматтық құқық қабілеттілік пен әрекет қабілеттілік
Құқық ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Азаматтық құқық қабілеттілігі АК-тің азаматтық құқыққа ие ... ... ... (азаматтық құқық қабілеттелігі) барлық азаматтарға
бірдей деп тұжырымдалады.
Конституцияның 14-бабына сәйкес заң мен сот алдында ... ... ... ... ... және мүліктік жағдайына, жынысына,
нәсіліне, ұлтына, ... ... ... ... ... ... ... кез келген өзге жағдаяттары бойынша ешкімді ... ... ... ... ... ... құқық
қабілеттілігі заңда бәріне бірдей және біріңғай құрылған. ... ... ... ... ... ... ... үшін тең дәрежеде екені ... ... ... ... құқығын айыру мына жағдайларға:
1) Белгілі бір лауазымды иеленуге немесе белгілі бір қызметті
жасауға;
2) ... ... ... ... ... кеткен жөн, біздің заң бойынша құқықты жою қашанда уақытша
сипатта ... ... ... ... ... ... ... субъективтік құқықтарынан айыру жағдайымен шатастыруға болмайды.
Құқық қабілеттілігін шектеу дегеніміз ... да бір ... ... ... ... табылады.
Азаматтар құқық қабілеттілігін меңгере отырып, әр түрлі құқықтарды
ала алады, сол ... ... әр ... ... ... де ... ... құрайды.
Азаматтық құқықтық қатынастар ұғымынан бұл – құқыққа қабілетті
адамдар арасындағы заң нормалары ... ... ... ... ... ... ... тууы үшін құқықтық норма болуы тиіс. Ал
ол осы түрдің құқықтық қатынастарының және оның ... бола ... ... ... ... ... көздейді.
Алайда мұндай мән-жайлардың болуы өзінен-өзі белгілі ... ... ... бір ... қатынастарды туғыза қоймайды. Бұл
– оның пайда болуының қажетті абстрактілік алғышарты ғана.
Құқықтық қатынастар пайда болуы үшін нақты ... ... ... мен міндеттер туғызатын нақты мән-жайлар қажет болады.
Азаматтық кодекстің 7-бабында азаматтық құқықтар мен ... болу ... ... ... мен ... ... көзделген негіздерден
сондай-ақ азаматтар мен заңды тұлғалардың әрекеттерінен пайда ... ол ... ... ... ... ... ... мен мәніне байланысы азаматтық құықтар мен міндеттер туғызады.
Осыған сәйкес азаматтық құқықтар мен міндеттер:
1) заңдарда көзделген ... мен өзге ... ... ... оларға қайшы келмейтін мәмілерден;
2) заңдарға сәйкес азаматтық құқықтық жағдайларды туғызатын әкімшілік
құжаттардан;
3) азаматтық ... мен ... ... сот шешімінен;
4) заң құжаттарында тыйым салынбаған негіздер бойынша мүлікті жасау
немесе иемдену нәтижесінде;
5) өнертабыстар, ... ... ... ... пен ... және ... қызметтің өзге де нәтижесін жасау
нәтижесінде ;
6) басқа жаққа зиян келтіру салдарынан, сол сияқты басқа жақ ... ... ... алу ... ... ... азаматтар мен заңды тұлғалардың өзге де әрекеттері салдарынан;
8) ... ... ... ... басталуымен байланыстыратын
оқиғалар салдарынан пайда болады.[5]
Алайда бұл бапта аталған заңдық фактілердің ... ... ... ... ... ... азаматтық құқықтың негізгі
принциптерінің бірі болып табылатындықтан олар өздері үшін ... мен ... түзе ... яғни ... ... аталмаған, сондай-
ақ заңдарда тыйым салынбаған өздерінің тікелей әрекеттерімен ... ... түсе ... ... ... қатысу туралы
келісім заңда тікелей аталмаған оған тыйым да салынбаған. Сондықтан бұл
келісім азаматтық ... мен ... ... ... ... тууына себепші болатын ықпал ету ... ... ... ... ... бөлінуі мүмкін: ... ... ... осы ... ... ... тұлғалардың іс-әрекеттері; оқиғалар.
2.2 Азаматтық-құқықтық қатынастардың тоқатылуы мен ... ... ... фактілер деп атайды. Өзіндік адрес иесі
жоқ құқықтық нормадан өзгеше, заңдық факті қашан да дербес бағытты болды.
Сондықтан оны ... ... ... ... деп тануға болады.
Сонымен, заңдық факті дегеніміз – заң құқықтық ... ... ... ... ... ... ... мән-жай.
Алайда бұл бапта аталған заңдық фактілердің тізбесі жеткілікті емес.
Құқықтық қатынастар субъектілернің еркіндігі азаматтық құқықтың ... бірі ... ... олар өздері үшін ... мен ... түзе ... яғни ... тікелей аталмаған, сондай-
ақ заңдарда тыйым салынбаған өздерінің тікелей әрекеттерімен ... ... түсе ... ... қаржыландыруға қатысу туралы
келісім заңда тікелей аталмаған оған тыйым да ... ... ... ... ... мен ... туғыза алады.
Нақты жігерлі мінез-құлық актілерін іс-әрекеттер деп түсінеміз.
Оларды ... ... ... ... ... мүмкін.
Заңды іс-әрекеттер өзара құқықтық қатынастардың пайда ... ...... ... ... оның ішінде – шарттар.
147-бап заңда тікелей көзделген мәмілелер (шарттар) туралы (мысалы, сатып
алу-сату, ... ... және т.б.), ... ... ... мәмілелер (шарттар) туралы баяндалады.
Құқықтық нәтижеге ... ... ... ... ... байланысты оны туғызатын іс-әрекеттер ... ... ... жазу, өнертабыстық жасау) орынды ... ... ... ... ... ... ... да құқықтық
қатынастар тууы мүмкін.
Әдетте бұл – ... акт ... ... иесі – ... бір ... мекемеден екіншісіне беруі). Соттың ... ... де ... ... ... фактілердің бұл түрінің ерекшелігі – олардың жігерлі іс-
әрекеті арқылы ... ... ... туатын үшінші тұлғалар
олардың қатысушылары болып саналмайды.
Азаматтық-құқықтық қатынастар туғызатын іс-әрекеттер заңсыз, яғни
тікелей ... ... ... болып шығуыда мүмкін.
Мұнда, әдетте, іс-әрекеттер жасайтын субъектілер үшін ... ... ... ... басқа тұлғалардың келтірген залалын
ретке келтіру міндетін жүктейтін құқықтық қатынастар пайда болады. ... ... ... не оны заңсыз ұстап қалу.
АК-ның 7-бабы оқиғаларды, яғни қатысушылардың еркінен тыс пайда
болатын мән-жайларды да ... ... ... ең ... табиғи фактілерді атау керек (адам өлімі, жанып
кеткен сақтандырылған мүліктің құнын төлеу міндетін туғызатын ... ... ... апаттары және т.с.с.).
Басқа адамдардың іс-әрекеттері құқықтық қатынастарға қатысушылар
үшін объективті оқиға болуы мүмкін ... ... ... үйді ... өрт қоюшының жәбірленуші үй иесімен құқықтық қатынасы үшін заңсыз
әрекет және үй иесінің сақтандыру ... ... ... үшін ... ... табылады).
Заңды фактілердің ерекше түрі – мерзімдер оқиғаларға ... ... ... ... ... құқықтық нәтижеге жету үшін бірлі-жарым заңдық
фактінің пайда болуы да жеткілікті.
Мәселен, бөгде ... ... ... ... орнын толтыру
міндетін туғызады. Басқаша жағдайларда, фактілердің белгілі бір ... ғана ... ... қол ... сатып алу-сату шартын жасасыр, іс жүзінде затты беретін ... ... ... ... соң бірі ... екі ... нәтижесінде
сатып алушыда сатып алатын затқа меншік құқығы пайда болады.
Кейде үш, төрт, бес және одан да көп ... ... ... ақырғы заңдық салдар туады. Қарастырылатын мұндай жиынтықты әдетте
іс жүзіндегі немесе заңдық құрам деп атайды.
Заңдық күй деп ... ... ... фактілердің ерекше санатына
жатқызуға болады.
Бір реттік актілерді жасамаудан емес, заң құқықтық ... ... ... ... белгілі бір құқықтық немесе іс жүзіндегі қасиеттері
болуынан байқалатын мән-жайларды ... күй деп ... ... қайтыс болған адаммен жақын туыстық қатынас – мұрагерлік
құқықтық қатынастың пайда болу негіздерінің бірі.
Заңдық ... ... ... ... ... ... бар: ... қатынастарды өз бетінше туғызбайды, өзгертпейді және ... ... тек ... фактілердің қосымша пайда болуынан жүзеге асады.
Демек, заңдық күй ... ... ... ... ... ... қатынастарға қатысушылардың еркіне тәуелді болумен қатар,
заңдық фактілер кейбір өзгеше белгілері бойынша ... бір ... ... ... құқықтық қатынастардың дамуына ықпал етуіне қарай
оларды құқықты туғызатын, құқықты ... және ... ... ... ... ... бұрын мұндай заңдық байланысы (шарт, зиян ... ... ... ... қатынастардың тууына әкеп тірейді.
Екіншісі (мерзімнің өтуі, шарттың ...... ... әкеп ...... ... ... мазмұнын өзгертуге
себепші болады.
Заңдық фактілер өздерінен кейін ... ... ... ... етеді. Көптеген жағдайларда мүмкін болатын құқықтық салдардың
мазмұнын заң ... ... зиян ... оны ... ... белгіленген залалды
орнын толтыру міндетін туғызады. Зиян келтіру фактісі заңның нақты ... ... тек ... ... заңдық фактілерді құқықты бағыттаушы фактілер деп атайды.
Бұлардан өзгеше, құқықты ... ... ... құқықтық
қатынастардың тууына себепші болып қана ... ... ... ... ... олардың мазмұнын айқандауға да жәрдемдеседі.
Мысалы, мүлікті сату жөніндегі құқықтық ... ... ... ғана емес, сондай-ақ сатушы мен сатып алушы арасындағы шарттың
талапьарына да байланысты.
Құқықты қалыптастырушы ... ... бұл ... ... нормаларға ұқсайды, бірақ одан ... ...... ... жалпылай емес, жеке-дара анықтайды.
Заңдық йактілердің барлығынан мәміле мен әкімшілік актілерді ғана
құқықты ... ... ... ... ... олар құқықтық
қатынастардың мазмұнын ... бір ... ... ол императивтік
ұйғарымдарына немесе заңның тыйым ... ... ... ... ғана
анықтай алады.
Азаматтық құқықтың кейбір объектілерін және ... ... ... ... ... ... фактілер түрінің ерекше маңызы
бар(АК-ның 118 және 155-баптары).
Тіркеу өздігінен азаматтық ... мен ... ... және ... ... бұл ... ... болуын, өзгеруін,
тоқтатылуын аяқтайды. Құқықтың өзі тіркеуге жетпей ... ... ... ... ол тіркелмейінше, мұндай құқықты иеліктен айыру мүмкін емес.
Осыған дейін қажет болатын заңдық фактілердің барлығы ... ... ... адам оны тіркеуге қарсылық білдіретін жағдайдың өзінде ... ... оны ... бір ... ... етуі бойынша жүргізілуі
тиіс.
Қорытынды
Өмірде біз алуан түрлі қоғамдық ... ... ... ... ... қатынастың орны ерекше. Құқықтық деген сөздің мәні зор.
Мысалы, ... пен әйел ... ... ... ... нақты отбасы
қатынаста болуы мүмкін. Бірақ мұндай қатынастар құқықтық мәніне ие бола
алмайды, яғни ... ... ... ... деген сөз. Ал ол
дегеніміз нақтылы некеде болуының өзі заңдық ... ... ... Егер ... ... ... кезде екіншісі заңды мұрагерлікке ие бола
алмайды. Өйткені арнаулы мемлекеттік органда (ЗАГС) ... ... ... өзі ғана ... ... заңды түрде пайда
болғандығын дәлелдейді.
Оларға қатысушылар өзара ... ... мен ... ... ... қатынастар – бұл құқық нормалары реттейтін қоғамдық
қатынастар.
Қазіргі ... ... ... құқықтық қатынастардан басқа
экономикалық, ... ... ... ... ... ... жиі ... Алайда, құқықтық қатынастардың өзіндік
сыры, белгілері бар, олар арқыла біз басқа да қоғамдық қатынастарды ... кең ... ... қатынас болып азаматтық құқықтық қатынас
саналады. Себебі, күнделікті дүкенге ... нан ... та ... ... ... ... ... азаматтық құқықтық
қатынтастардың объектісі мен әдістеріне байланысты және де бұл ... ... ... ... қатынастардың пайда болу, өзгертілу және
тоқтатылу ... ... ... рөлі ... ... фактілерді әр
түрлі негіздерге жіктеуге ... ... ... ... субъектінің
еркіне қарай оқиға және іс-әрекет деп бөлуге болады.ъ
Оқиға – адамның еркіне ... емес ...... ... ... т.б. ... ... тууы азаматтық құқықтық қатынастың пайда
болуына негіз болса, өлімі азаматтық құқықтық қатынастың тоқтатылуына ...... ... ... ... яғни ... біреуінің ғана болса да еркіне байланысты фактілер. Іс-
әрекеттің ...... ... ... ... заң ... әрекет) және қайшылық (құқық бұзушылық – қылмыстық, әкімшілік,
азаматтық, тәртіптік).
Құқық нормаларында көзделінген кейбір заңды зардаптардың тууына ... ғана ... ... ... жиынтығы да қажет, оны нақтылы құрамы деп ... ... ... ... ... ... ... пайда болуына қажетті
заңдық фактілердің жиынтығы. Мысалы, жоғары оқу орнына түсу үшін ... ... орта ... ... ... куәлік, конкурс бойынша
түсу емтихандарын тапсырып, тиісті балл жинауы, ... ... ... ... ... да ... ... азаматтық құқықтық
қатынастардың пайда болу, тоқтатылу, өзгерту ... ... ... рөлі ... екенін көреміз.
Нормативтік құқықтық актілер
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы, 1995
2. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі: Жалпы бөлім 27 желтоқсан,
1994; ... ... 1 ... ... Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексін күшіне енгізу туралы.
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің ... 1994 27 ... ... ... Заңы ... ... ... күшіне енгізу туралы» 1999 1 шілде
5. Қазақ ССР-інің ... ... 1963 28 ... ... ... ... Ю. Г. , Сүлейменов М. К. «Азаматтық құқық», 1т, Алматы, 2003
2. Жайлин Ғ.А. ... ... ... ... ... бөлiм.-
Алматы: Заң әдебиетi - Т. 1.-2003.-264 ... ... Ғ.А. ... ... ... ... ... бөлiм.-
Алматы: Заң әдебиетi - Т. 1. - 2004 - 264 б.
4. Сапарғалиев Ғ. «Қазақстан Республикасының Конституциялық ... ... ... А. Қ. ... ... ... ... Алматы:
Жеті Жарғы, 2001
6. Табанов С. А. «Салыстырмалы құқықтану негіздері» Алматы: Жеті ... ... С.А. ... ... ... ... ... – Астана:
Дәнекер, 2005, - 119б.
8. Гражданское ... ... ... (под. ред. ... ... К.С., ... М.А.), ... 1999
9. Гражданское право (под. ред. Сериева А.Г., Толстого О.К.) Москва, ... ... 2005, №4. ... ... 2004, №3. ... Егемен Қазақстан, 28 желтоқсан. Б.4.
-----------------------
[1] Басин Ю. Г. , Сүлейменов М. К. «Азаматтық ... 1т, ... ... ... С. А. ... ... негіздері» Алматы: Жеті Жарғы,
2003
[3] Төлеуғалиев А. Қ. ... ... ... ... Алматы:
Жеті Жарғы, 2001
[4] Ынтымақов С.А. “Азаматтық құқық” (Ерекше бөлім): Практикум. – Астана:
Дәнекер, 2005, - ... ... ... ... ... Жалпы бөлім 27 желтоқсан,
1994; Ерекше бөлім 1 шілде, 1999
[6] Гражданское право (под. ред. Сериева А.Г., Толстого О.К.) Москва, ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Некенің сот арқылы сотсыз бұзылуы3 бет
Ұлды және қызды асырап алуды тәркеу, тегін, әкесінің атын өзгертуді тіркеу7 бет
Азаматтық құқық пен сақтандыру құқығының арақатынасы21 бет
Азаматтық құқық қатынастарының ұғымы және олардың түрлері14 бет
Азаматтық құқық ұғымы, пәні, әдісі мен жүйесі20 бет
Азаматтық құқықтық қатынастар туралы мәлімет34 бет
Азаматтық құқықтық қатынастардағы субъектілердің алатын орны мен өзара байланысы107 бет
Жеке мүліктік емес игіліктер мен құқықтар54 бет
Конституциялық құқықтық қатынастар түсінігі, түрлері, пайда болу негіздері, ерекшеліктері27 бет
Лизингтік бизнес. Қазақстан Республикасында лизингтік бизнесті басқару жүйесін талдау42 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь