“Алқа билері туралы” заң

I. Кіріспе

II. Негізгі бөлім

1. Алқабилер туралы заңға жалпы түсінік.
2. Алқабидің мәртебесі.
3. Алқабиге кандидаттардың тізімдері және оларға қойылатын талаптар.
4. Алқабидің құқықтары, міндеттері және істі қарауға байланысты іс. әрекеттеріндегі шектеулер.
5. Алқабидің еңбектеріне ақы төлеу және еңбек қатынастарындағы кепілдіктері.

III. Қорытынды


IV. Пайдаланған әдебиеттер және нормативтік. құқықтық актілердің тізімі
1998 жылы Қазақстан Республикасы Конституциясына өзгерістер енгізіліп, оның 75-бабында қылмыстық істер қарауға алқа билерін қатыстыру қарастырылған болатын. Осыған орай, Қазақстан Республикасы Жоғарғы сотының төрағасы Қ.Мәмидің бастауымен Қазақстанда қылмыстық істерді алқа билерін қатыстырып қарау мәселесімен 2001 жылдан бастап айналыса бастады. 2001-2003 жылдары Жоғарғы соттың бастамасымен Қазақстанда іс қарауға алқа билерін қатыстыру мәселесіне байланысты бірнеше рет халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциялар өткізілді. Бұл конференциялардың жұмыстарына Ресей, Германия және Франция сияқты сот ісіне алқа билері қатысатын ірі мемлекеттердің заңгер өкілдері қатысып, өз пікірлерін айтты.
Осы аралықтарда құрамында Жоғарғы сот судьялары бар біздің елдің өкілдері АҚШ, Германия, Ұлыбритания және Франция сияқты елдерде болып, осы мемлекеттерден алқа билерді қатыстырып, іс қарау тәжірибесімен танысып қайтты. Аталған және алқа билерді қатыстырып іс қарайтын басқа да мемлекеттердің тәжірибелерін жинақтап, өткізілген ғылыми-тәжірибелік конференцияларда айтылған заңгерлердің пікірлерін қорытындылай келе, Жоғарғы сот төрағасы Қ.Мәмидің басшылығымен алқа билеріне және оларды қатыстырып іс қарауға арналған заңдар жобасы 2003 жылдың аяғында дайын болған еді. 2005 жылдың желтоқсан айында “Алқа билер туралы” 19 баптан тұратын Заң қабылданды. Осы Заңды 2006 жылдың қаңтар айында Президент бекітіп, қол қойған еді. Сөйтіп, 2007 жылдың 1 қаңтарынан бастап қолданысқа енгізіледі.
 ҚР Конституциясы 1995 жыл,30 тамыз
 "Қазақстан Республикасының сот жүйесі мен судьяларының мәртебесі туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңы
 Қылмыстық іс жүргізу кодексі
        
        ЖОСПАР:
I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
1. Алқабилер туралы заңға жалпы түсінік.
2. Алқабидің мәртебесі.
3. Алқабиге ... ... және ... ... ... ... міндеттері және істі қарауға байланысты іс-
әрекеттеріндегі шектеулер.
5. Алқабидің еңбектеріне ақы төлеу және ... ... ... Пайдаланған әдебиеттер және нормативтік- құқықтық актілердің тізімі
Кіріспе
1998 жылы Қазақстан Республикасы Конституциясына өзгерістер енгізіліп,
оның 75-бабында ... ... ... алқа ... ... ... Осыған орай, Қазақстан Республикасы Жоғарғы сотының
төрағасы ... ... ... қылмыстық істерді алқа билерін
қатыстырып қарау мәселесімен 2001 ... ... ... ... ... ... ... бастамасымен Қазақстанда іс қарауға алқа билерін
қатыстыру мәселесіне байланысты бірнеше рет халықаралық ғылыми-тәжірибелік
конференциялар ... Бұл ... ... ... ... Франция сияқты сот ісіне алқа билері қатысатын ірі мемлекеттердің
заңгер ... ... өз ... ... ... құрамында Жоғарғы сот судьялары бар біздің елдің
өкілдері АҚШ, Германия, Ұлыбритания және Франция ... ... ... ... алқа ... қатыстырып, іс қарау ... ... ... және алқа ... ... іс қарайтын басқа да
мемлекеттердің тәжірибелерін ... ... ... ... заңгерлердің пікірлерін қорытындылай ... сот ... ... ... алқа ... және оларды
қатыстырып іс қарауға арналған заңдар жобасы 2003 жылдың ... ... еді. 2005 ... ... айында “Алқа билер туралы” 19 баптан
тұратын Заң қабылданды. Осы ... 2006 ... ... ... ... қол ... еді. Сөйтіп, 2007 жылдың 1 қаңтарынан бастап қолданысқа
енгізіледі.
Негізгі бөлім
“Алқа билер туралы” Заң қылмыстық сот ісін ... ... ... қоғамдық қатынастарды реттейді, алқабилердің құқықтық
мәртебесін, тәуелсіздігінің ... ... ... ... ... экономикалық және ұйымдастырушылық негіздерін айқындайды.
Осы Заңда мынадай негізгі ұғымдар ... ... - ... ... істі заңда белгіленген тәртіппен
қарауына қатысуға шақырылған және ант ... ... ... алқабиге кандидат - Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс
жүргізу кодексіне сәйкес кейіннен алқабилерді ... ... үшін ... ... тізіміне енгізілген Қазақстан
Республикасының азаматы;
❖ алқабиге кандидаттардың алдын ала тізімі - ... ... ... жүргізу үшін негіз болатын, алқабиге кандидаттардың
алдын ала бастапқы немесе алдын ала ... ... ... ... ... ... - алқабиге кандидаттардың
бірыңғай тізімін жасау кезінде негіз болатын, ауданнан ... бар ... ... кандидаттардың тізімі;
❖ алқабиге кандидаттардың бірыңғай тізімі - азаматтардың тиісті
облыстық және оған теңестірілген сот ... ... ... ... (республикалық маңызы бар қаладан, астанадан)
алқабиге кандидаттардың негізгі тізімі;
❖ алқабиге кандидаттардың қосалқы тізімі - алқабиге кандидаттардың
бірыңғай ... ... ... кейін алқабилерді
іріктеу рәсіміне алқабиге кандидаттарды тартуға арналған, облыс
орталығында (республикалық маңызы бар қалада, астанада) ... ... ... ... ... тізімі;
❖ алқабиге кандидаттардың қосымша тізімі - алқабиге кандидаттардың
бірыңғай және қосалқы тізімдерінің ресурстары болмаған ... ... ... ... бар ... ... кандидаттардың тізімі;
❖ кездейсоқ таңдау - іріктеудің кездейсоқтығын ... ... ... ... ... ... ... алдын ала тізімінен азаматтарды іріктеу;
❖ облыстық және оған теңестірілген соттың ... ... ету үшін ... ... саны - ... ... ... жататын істердің жылдық орташа
саны негізінде белгіленетін ... ... ... ... ... ... жағдайы осы “Алқа билер туралы” Заңда
айқындалады.
... ... ... ... іс
жүргізу кодексінде белгіленген тәртіппен ... ... сот ... ... ... ... жөніндегі
өкілеттіктер берілген.
➢ Қазақстан Республикасының алқабилері тең мәртебеге ие.
Алқабиге кандидаттардың тізімдерi
1. Алқабилерді іріктеу процесіне ... ... ... қамтамасыз ету мақсатында жергілікті атқарушы органдар жыл сайын
алқабиге кандидаттар іріктелетін жыл ... ... 1 ... кандидаттардың бастапқы, бірыңғай және қосалқы тізімдерін жасайды.
2. Жергілікті атқарушы органдар ... ... ... ... ... кандидаттарға қойылатын талаптарға азаматтардың
сәйкес келуін тексеру үшін қажет ... ... ... Жергілікті
атқарушы органдардың сауалдарына жауаптар сауал ... ... ... ... ... ... ... мекен-жайына жіберілуге тиіс.
3. Алқабиге кандидаттардың тізімдері әліпбилік ... ... ... ... ... аты, әкесінің аты, туған жылы (жасы
жиырма бесте болса - ... күні мен айы) және ... ... кандидаттардың тізімдеріне енгізілетін
азаматтардың саны
1. Алқабиге кандидаттардың бастапқы, бірыңғай және қосалқы тізімдеріне
енгізілетін азаматтардың саны тиісті облыстық және оған ... ... жыл ... ұсынатын алқабиге кандидаттардың санына негізделеді.
2. Тиісті облыстық және оған теңестірілген сот төрағасының ұсынуы сот
талқылауына ... үшін ... ... ... ... ... жүргізілетін жыл алдындағы жылдың 1 қыркүйегінен
кешіктірілмей облыстың ... ... бар ... ... ... ... ... тиіс.
3. Облыстың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) жергілікті
атқарушы ... жыл ... ... және оған ... сот төрағасының
ұсынуын алған күннен бастап үш күн мерзімнен кешіктірмей, әрбір ауданнан
(облыстық маңызы бар қаладан) ... ... ... ... ... ... ... бар қаланың жергілікті атқарушы органдарын
алқабиге кандидаттардың саны туралы хабардар етеді.
 
Алқабиге кандидаттардың бастапқы ... ... ... ... ... ... ... жасау үшін ауданның
(облыстық маңызы бар қаланың) ... ... ... ... ... ... саны туралы хабарламаны алған күннен
бастап бір ай ... ... ... тұрақты тұратын
азаматтар ... ... ... (облыстық маңызы бар қаланың)
сайлаушылар тізімдерінің негізінде, алқабиге ... ... сай ... ... сайлаушылар тізімдерінен шығарып тастау
арқылы алқабиге кандидаттардың алдын ала бастапқы тізімін жасайды;
2) алқабиге ... ... ала ... ... ... аяқталған
кезден бастап жеті күн мерзім ... ... ... ... үй-жайында алқабиге кандидаттардың алдын ала бастапқы тізімімен
танысу ... ... ... ... ... мен дәлсіздіктер
туралы өтініштерді қарайды және оған тиісті өзгерістер енгізу ... ... ... ... ... ... бар қаланың, астананың)
жергілікті атқарушы органы айқындаған санда, жеке-жеке әр ... ... бар ... ... ... кандидаттардың алдын ала бастапқы
тізімінен азаматтарды кездейсоқ таңдап алуды ... ... ... алу ... ... алқабиге кандидаттардың
бастапқы тізімін жасайды, оны ... ... ... ... бекітеді
және облыстың (республикалық маңызы бар ... ... ... ... ... ... ... тізімін жасау
рәсімi
1. Алқабиге кандидаттардың ... ... ... үшін ... ... бар ... астананың) жергілікті атқарушы органы:
1) облыс орталығында (республикалық маңызы бар қалада, астанада) тұрақты
тұратын азаматтар қатарынан алқабиге ... саны ... ... оған ... сот ... ұсынуын алған күннен бастап бір ай
мерзімде облыс орталығында не басқа тиісті облыстың (республикалық ... ... ... соты ... орналасқан жерде тұрақты тұратын
азаматтар қатарынан ... ... ... ... ... ... сай ... адамдарды сайлаушылардың
мұндай тізімдерінен шығарып тастау ... ... ... ... қосалқы тізімін жасайды;
2) алқабиге кандидаттардың алдын ала ... ... ... ... ... жеті күн мерзім ішінде азаматтардың жергілікті атқарушы
органның үй-жайында алқабиге кандидаттардың алдын ала ... ... ... қамтамасыз етеді, тізімдегі қателер мен дәлсіздіктер
туралы өтініштерді қарайды және оған ... ... ... туралы
мәселелерді шешеді;
3) алқабиге кандидаттардың алдын ала ... ... ... ... тізіміне енгізілетін азаматтар санының төрттен
біріне тең санда азаматтарды кездейсоқ таңдап алуды жүргізеді;
4) ... ... алу ... бойынша алқабиге кандидаттардың
қосалқы тізімін жасайды, оны облыстың (республикалық ... бар ... ... ... ... мөрімен бекітеді.
Алқабиге кандидаттардың бірыңғай тізімін жасау
рәсімi
1. Облыстың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) ... ... ... ... ... ... ... алқабиге
кандидаттардың бірыңғай тізімін жасайды;
2) алқабиге кандидаттардың бірыңғай және ... ... ... және оған ... ... ... ... қосымша тізімi
Алқабиге кандидаттардың бірыңғай және қосалқы тізімдерінің ресурстары
таусылған ерекше ... ... және оған ... ... Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының Төрағасымен келісе отырып,
облыстың (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) ... ... ... ... ... қосымша саны туралы және осыған
байланысты алқабиге кандидаттардың қосымша ... ... ... ... ... құқылы.
Алқабиге кандидаттарға қойылатын талаптар
1. Алқабиге кандидаттардың тізімдеріне:
1) алқабилердің тізімдерін жасау кезінде жиырма бес жасқа толмаған;
2) ... не ... ... ... сот ... қабілетсіз немесе әрекет қабілеті шектеулі деп таныған
адамдар;
4) судьялар, прокурорлар, тергеушілер, ... ... мен ... ... сондай-ақ құқық қорғау органдарының
қызметкерлері;
5) ... ... ... ... ... тұрған
адамдар енгізілмейді.
2. Алқабиге кандидаттардың тізімдеріне азаматтарды енгізуге шығу тегіне,
әлеуметтік, лауазымдық және мүліктік жағдайына, ... ... ... ... ... ... тұрғылықты жеріне байланысты немесе кез
келген өзге мән-жайлар бойынша қандай да бір шек ... жол ... ... ... тізімдерінен:
1) қылмыстық іс бойынша сот ісі жүргізілетін тілді білмейтін адамдар;
2) өздерінің дене кемістігі немесе ... ... ... міндеттерін атқаруға қабілетсіз адамдар;
3) алпыс бес жастан асқан ... діни ... ... ... ... ... алып ... құқықтары, міндеттері және істi
қарауға байланысты іс-әрекеттеріндегі шектеулер
1. Алқаби:
1) өзінің ішкі нанымы бойынша істің мән-жайын өз бетінше ... ... ... алдына қойылатын сұрақтарға жауап беруге мүмкіндік алу
үшін сотта қаралатын дәлелдемелерді зерттеуге қатысуға;
2) ... ... ... етуші арқылы сұрақтар қоюға;
3) заттай дәлелдемелерді, құжаттарды тексеріп қарауға, ... және ... ... ... ісіне, сот тергеуіндегі барлық басқа да іс-
әрекеттерге қатысуға;
4) ... ... ... ... ... сот отырысында жария
етілген құжаттардың мазмұнын және іске қатысты, өзіне түсініксіз басқа да
мәселелерді ... ... ... ... сот ... ... жазбалар жасауға құқылы.
2. Алқаби:
1) сот отырысында тәртіп сақтауға және төрағалық етушінің ... ... ... ... ... үшін, сондай-ақ, егер сот отырысында
үзіліс жарияланған ... істі ... ... ... ... ... ... үшін сот көрсеткен уақытта келуге;
3) сотқа келуге мүмкіндігі ... ... ... етушіге
келмеудің себептері туралы алдын ала хабарлауға міндетті.
3. Алқаби:
1) істі тыңдау кезінде сот отырысының залынан кетуге;
2) істі ... ... сот ... кірмейтін адамдармен төрағалық
етушінің рұқсатынсыз іс бойынша ... істі ... ... ... сот ... тыс жинауға;
4) жабық сот отырысына қатысуына байланысты ... ... ... ... ... мәліметтерді жария етуге, сондай-ақ кеңесу бөлмесінің
құпиясын бұзуға ... ... ... өз ... атқармауы, сондай-ақ осы бапта көзделген
шектеулерді сақтамауы Қазақстан Республикасының ... ... ... төрағалық етушінің алқабиді істі қарауға одан әрі
қатысудан шеттету мүмкіндігіне әкеп ... ... ... ... ... сот ісін ... ... үшін Қазақстан
Республикасының Қылмыстық іс ... ... адам ... ... ант қабылдайды:
"Алқабидің міндеттерін атқаруға кірісе отырып, өз міндеттерімді адал
және бейтарап атқаруға, сотта ... ... ... ... мән-жайын назарыма алуға, ерікті азамат және әділ адам ретінде істі
өзімнің ішкі нанымым мен ар-ожданым ... ... ... ... ... ... "Ант етемін" деген сөздерді айтумен антты қабылдауын растайды.
Азаматтың алқаби міндеттерін атқару тәртібі мен
мерзімдерi
1. Істі ... ... үшін ... ... ... ... ... алқабилердің қатысуымен қылмыстық істі қарайтын соттың төрағалық
етуші судьясының өкіміне сәйкес сот отырысының хатшысы жүзеге ... ... ... ... ... атқаруға күнтізбелік жыл ішінде
көп дегенде бір рет, қылмыстық іс қаралатын барлық уақытқа шақырылады.
3. Сотқа шақырылған, бірақ ... ... ... ... ... ... сот ... алқаби ретінде қатысу үшін тартылуы
мүмкін.
Алқабидің еңбегіне ақы төлеу. Алқабиге
кандидаттар мен алқабилердің ... ... ... ... кепілдіктерi
1. Алқабиге облыстық және оған теңестірілген соттың қызметін материалдық-
техникалық және өзге де ... ... ... ... ... орган нақты іс қаралып болғаннан кейін, ал егер істі ... ... ай ... ... ... ... ... және оған
теңестірілген сот судьясының лауазымдық жалақысының жартысы мөлшерінде,
бірақ алқабидің сотқа ... ... ... ... ... ... оның
негізгі жұмыс орны бойынша орташа жалақысынан кем емес ... ... ... ... ... ... шығыстары республикалық бюджет
қаражаты есебінен ұсталатын мемлекеттік мекемелердің қызметкерлері үшін
Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен және ... ... ... міндеттерін атқару уақыты еңбек стажын есептеген
кезде есепке алынады.
4. Алқабидің міндеттерін ... ... оның ... ... орны
сақталады. Алқабидің сотта міндеттерін атқаруы кезінде оны жұмыс берушінің
бастамасымен жұмыстан шығаруға немесе ақысы ... ... ... ... ... кепілдіктер
1. Алқаби сотта өз міндеттерін ... ... оған ... ... ... ... қолданылады.
2. Сотта міндеттерін атқару кезінде алқабидің тәуелсіздігі:
1) сот төрелігін жүзеге ... ... ... ... сот ... ... асыруға қатысу бойынша алқабидің қызметіне
кімнің болса да араласуына жауаптылық қаупі ... ... ... ... ... оның ... мүшелері және олардың мүліктері мемлекеттің
қорғауында болады. ... істі ... ... егер ... міндеттерін
атқарушы алқабиден тиісті өтініш келіп түссе, сондай-ақ аталған адамдардың
қауіпсіздігіне немесе ... ... ... қауіп төнудің басқа
да айғақтары анықталған жағдайларда, алқабидің, оның ... ... ... ... ... ... ... ету бойынша
қажетті шараларды қолдануға міндетті.
 
ҚОРЫТЫНДЫ
«Алқа билері туралы» заңның негізгі мақсаты сот әділдігін ... ... оған ... өкілдерін қатыстыру. Өйткені сотқа алқа билердің қатысуы
процестегі жарыспалықты қамтамасыз етеді.Сонымен Осы ... ... ... ... ... құқық қорғау саласында жұмыс істеп жүрген заң
қызметкерлері алқа билігіне жіберілмейді деп көрсетілген. Демек, судьялар,
прокурорлар, полиция ... ... ... ... алқа ... бола ... ... кезеңде алқа билерін қатыстырып қылмыстық іс қарау тек облыстық
сотта қаралатын істерге ғана байланысты болмақ. Қылмыстық істер жүргізу
заңы бойынша облыстық ... ... ... үшін өлім ... немесе өмір
бойы бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған қылмыстық істер қаралады.
Мұндай істерді қарау күрделілігіне қарай бір күннен бастап, бір апта, ... ... ... Алқа ... ... билер, әрине, қылмыстық іс
қаралып болғанша қатысып отыруға тиіс.
Заң жобасында қылмыстық іс қарауға қатысқан, мемлекет құрылымында жұмыс
істемейтін алқа билеріне мемлекет ... ... ... қарастырылған.
Бұл еңбекақы судьяның бір күнгі еңбекақысының жартысына тең және ... ... ... ... алатын бір күнгі еңбекақысынан кем болмауы
қажет. Мұнымен қатар алқа билеріне, қылмыстық іс қарайтын сот орналасқан
мекеннен басқа жерде тұрса, іссапарлық және ... ... ... да ... ... олар халықтың өмірін жақсы
біледі. Алқа билердің келуі тергеу органдарына қиын ... ... ... ... көп ... өткізбейді. Олардың қолынан пара
алғанда келетін түгі жоқ. Өйткені, барлығы 11 адам отыр сол жерде, олардың
барлығының басын сатып алу қиын ... ... ... ... тағы бір ... ... сот ... атқаруға халықтың өкілдерін қатыстыруды және сот
ісіне халық бақылауын қамтамасыз етсе, екінші ... ... ... де ... ... Сот ... заңды және негізді болуын
қамтамасыз етеді.
Қолданылған әдебиеттер мен нормативтік актілер тізімі :
❖ ҚР Конституциясы 1995 ... ... ... ... сот ... мен судьяларының мәртебесі
туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық заңы
❖ Қылмыстық іс ... ... ... Ұлттық Университеті
СӨЖ
“Алқа билері туралы” заң
ОРЫНДАҒАН:Серикбаева Дана ОПиЭ К3
ҚАБЫЛДАҒАН:Жуманбаева Нонна Алдабергеновна

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алып стадионның ашылуы4 бет
Төле би жайлы37 бет
«Бас бостандығынан заңсыз айыру қылмысының құқықтық сипаттамасы»86 бет
Банк үшін программалық жабдықты жобалау77 бет
Бастауыш сыныптарда үндестік заңдылығын үйретудің жолдары63 бет
Есірткі және жүйкеге әсер ететін заттармен заңсыз айналысу қылмысын тергеу48 бет
Есірткі және психотроптық заттардың және заңсыз айналым (контрабанда) түсінігі43 бет
Жарық поляризациясы.Жылулық сәулелену15 бет
Заң психологиясының даму тарихы28 бет
Заң тұлғалары8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь