Көк – жасыл балдырлар

КІРІСПЕ
І Көк . жасыл балдырларға жалпы сипаттама
ІІ Көк . жасыл балдырлардың морфологиялық сипаттамасы
ІІІ Көк . жасыл балдырлардың физиологиясы мен экологиясы
ІV Көк.жасыл балдырлардың биологиялық қарым.қатынастары
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Қазіргі таңдағы қоршаған ортаның қолайсыз жағдайларының салдарынан адам денсаулығы айтарлықтай нашарлады. Адам организмнің төзімділігін арттыратын макро- және микроэлементтердің әсері белгілі. Олардың ішіндегі физиологиялық маңызды микроэлемент селен болып табылады. Біздің еліміздегі селенмен мардымсыз қамтамасыз етілуінің нәтижесінде инфекциялық, жүрек – қан тамыр аурулары, онкологиялық және гастроэнтерологиялық аурулар белең алуда. Мысалы Финляндия сияқты елдерде бұл сұрақ топыраққа селен қосылыстары бар тыңайтқыштарды пайдалану арқылы шешілген.
Ал біздің ел үшін жеріміздің ұлан-байтақ болуына байланысты селенді топыраққа еңгізу мүмкін емес. Сол себептен елімізге БАҚ-ты (биологиялық активті қоспаны) пайдаланған жөн. Айта кететін жайт, БАҚ – ты пайдалану, әрбір индивидтің селен дәрежесін нақты бағалау емес (немесе барлық аумақтың селен жетіспеушілігімен күресіп, мониторинг жүргізу емес), массалық профилактикалық тұрғыда қарастырылады. Селен қосылған БАҚ – ты профилактикалық қоспа ретінде пайдалану (40-45 мкг/күніне) пайдалы. Осы қойған шартты органикалық селенді БАҚ толықтай қамтамасыз ете алады. Бейорганикалық селенге қарағанда органикалық селен адам денсаулығына қауіпсіз.
Адам организмін селенмен қамтамасыз етуді айта келе, оның ассимиляциясы және ретенциясы кейбір патологиялық жағдайларда жылдам төмендеуі мүмкін. Асқазан жарасы, панкреатит, созылмалы панкреатит және гепатит (алкогольді шығу тегі), бауыр циррозы, муковисцидоз, кистозды фиброз, целиакия кезінде тағаммен бірге селеннің түсуі және оның пайдалануының функциональді механизмдері бұзылуы мүмкін.
Көк – жасыл балдырлар (цианобактериялар) қоршаған ортаның әртүрлі қолайсыз жағдайларына жоғары тұрақтылық танытатын ерекше организмдер болып табылады. Олардың прокариот типті дәрежедегі клеткаларының құрылысы фотосинтезге және азотфиксацияға қабілетті. Олардың ең танымал өкілі спирулина. Spirulina туысы осцилляторияға жақын көп клеткалы, трихомасы тармақталмаған жіптесінді, денесі спиральді иректелген, соған орай көпшілігінің көлденең перделері әрең көрінеді, сирек топталып қыртыс құрайды. Оларда 60 – 68 % протеин болады. Бұл балдырды Африка елдерінің кейбір аудандарындағы халықтары ертеден тамаққа пайдаланады.
1.К.С.Сағатов өсімдіктер физологиясы оқулық-алматы «ғылым» ғылыми баспа орталығы 2002. 316б
2.Лебедев.В.С физология растений 1982. 248б
3.В.В.Полевой физология растений-1989. 253б
4.Б.А.Бірмжанов жалпы химия алматы . 418-655б
5.Ж.Қалекенұлы өсімдіктер физологиясы алматы 2004. 248-253б
6. Интернет google
7.Голубкина Н.А. Россияның, ТМД және Балтық елдерінің қара ұны мен бидайындағы Se – нің мөлшері. 1997. - №3.-17-20.
8.Минюк Г.С., Тренкеншу Р.П., Алисиевич А.В., Дробецкая И.В. «Микробалдыр Spirulina platensis (NORDS.) – тің квазиүздіксіз және жинақтауыш дақылдарындағы өсуіне селеннің әсері» Теңіз экологиясы, 2000, шығ.54, 42-49 б.
9.Кирбаева Д.К., Заядан Б.К., Жұбанова А.А. «Микроэлемент селенмен байытылған Spirulina platensis – тің фоторезистентті штамынан алынған биомассаның тауық жұмыртқаларының өнімділігіне әсері» Ізденіс журналы, №1,2007.130-134 б.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
І Көк – жасыл балдырларға жалпы сипаттама
ІІ Көк – жасыл балдырлардың морфологиялық ... Көк – ... ... ... мен экологиясы
ІV Көк-жасыл балдырлардың биологиялық қарым-қатынастары
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
КІРІСПЕ
Қазіргі таңдағы қоршаған ... ... ... ... адам
денсаулығы айтарлықтай нашарлады. Адам организмнің төзімділігін арттыратын
макро- және микроэлементтердің әсері ... ... ... ... ... ... болып табылады. Біздің еліміздегі
селенмен мардымсыз қамтамасыз етілуінің нәтижесінде инфекциялық, ... ... ... ... ... және ... аурулар белең
алуда. Мысалы Финляндия сияқты елдерде бұл ... ... ... бар ... пайдалану арқылы шешілген.
Ал біздің ел үшін жеріміздің ұлан-байтақ ... ... ... ... мүмкін емес. Сол себептен елімізге БАҚ-ты (биологиялық
активті қоспаны) пайдаланған жөн. Айта кететін жайт, БАҚ – ты ... ... ... ... ... ... емес ... барлық аумақтың
селен жетіспеушілігімен күресіп, мониторинг жүргізу емес), массалық
профилактикалық тұрғыда ... ... ... БАҚ – ... ... ретінде пайдалану (40-45 мкг/күніне) пайдалы. Осы
қойған шартты ... ... БАҚ ... ... ете ... ... қарағанда органикалық селен адам денсаулығына
қауіпсіз.
Адам организмін селенмен ... ... айта ... оның ассимиляциясы
және ретенциясы кейбір патологиялық жағдайларда жылдам төмендеуі мүмкін.
Асқазан жарасы, панкреатит, ... ... және ... ... ... бауыр циррозы, муковисцидоз, кистозды фиброз, целиакия кезінде
тағаммен ... ... ... және оның ... ... ... ... – жасыл балдырлар (цианобактериялар) қоршаған ортаның әртүрлі қолайсыз
жағдайларына жоғары тұрақтылық ... ... ... ... табылады.
Олардың прокариот типті дәрежедегі клеткаларының құрылысы фотосинтезге және
азотфиксацияға қабілетті. Олардың ең ... ... ... ... осцилляторияға жақын көп клеткалы, ... ... ... ... ... ... орай ... көлденең
перделері әрең көрінеді, сирек топталып қыртыс құрайды. ... 60 – 68 ... ... Бұл ... ... елдерінің кейбір аудандарындағы
халықтары ... ... ... ... ... ... оның ... ТМД – да көптеп өсіруде.
Құрамында селені бар спирулинадан жасалған биоқоспалар ... ... ... ... зерттеушілер әлі күнге дейін оның ... ... ... ... ... ... жоғарылату
үшін әдістерді іздестіруді тоқтатқан жоқ.
Сондықтан, біздің зерттеулеріміздің мақсатына ... ... ... оның ... ... және БАҚ – ң ... ... ... Көк – жасыл балдырларға жалпы сипаттама
Көк – жасыл балдырларға (цианобактерияларға) бір клеткалы, қауымды және ... ... 1500 – 2000 түрі бар ... жатады. Олар барлық
тіршілік ортасында тараған. Әртүрлі сулы және сусыз биотоптарда кездеседі.
Бұлар төсемікке ... не ... бос ... ... ... ... стадиясы болмайды, алайда кілегейдің ... ... ... ... Көк – ... ... ... дөңгелек, орақ, жарты
сақина, үш жақты, эллипсоид, шар, цилиндр, күбі т.б. ... ... ... құрылысының, пигменттерінің ерекшелігі, тіршілік
ортасының өзгешеліктері арқылы айырылады. ... ... ... 2 ... мкм. Көк – жасыл балдырлардың өзіне тән маманданған ... ... ... ... ... Клетка қабықшасы оңай
кілегейленетін пектинді, тек кейбіреулерінде целлюлозды болады [1].
Көк – ... ... ... ... және ... ... Көк – жасыл балдырлардың микроорганизмдер топтамасындағы морфо ... ... ең ... ... клеткаларының құрылыстық
ерекшелігі (прокариоттық құрылысы) және ... ... ... Көк – ... ... көп ... А.А. ... бұл бөлімді үш
класқа (Хроококкалылар, Хамесифондылар, Гормогониялылар) 12 қатарға, 50 –
ге жуық ... ... [2]. 1-ші ... ... ... ... ... Көк – жасыл балдырлардың морфологиялық сипаттамасы
Көптеген жіптесінді көк – жасыл балдырлардың гетероцист деп аталатын өзіне
тән клеткасы бар. Олар ... әр ... ... ... ... ол балдырлардың систематикалық жағдайына байланысты болып келеді.
Гетероцисталар бір – бірден немесе бірнеше ... ... ... (2 -
10). Орналасуына байланысты әр гетероцистада (терминальді және ... бір, екі, ... үш ... ... ... олар ... арасы
мен көршілес вегетативтік клеткалардың арасындағы саңылауларды ішкі ... ... ... ... деп ... ... ... бос сияқты болып көрініп тұрады, ал кей кезде, зерттеушілерді таң
қалдырып, жаңа ... ... ... ... ... ... және
жіпшелердің бөлінуі кезінде трихомалар гетероцисталардың қасында ... ... ... ... ... ... деп атаған.
Базальді және терминальді гетероцисталы жіптер субстратқа гетероцисталардың
көмегімен бекиді. ... ... ... ... ... болуы
гетероцисталарға байланысты: олар гетероцисталармен қатар бір – ... екі ... ... ... ...... балдырлардың систематикасы [4]
Тип Cyanophyta
Класс Chroococceae
Класс Chamaesiphoneae
Класс Hormogoneae
Клетка құрылысы. Пішіні бойынша клетка құрылысын екі типке бөледі. 1) ... ... және ... ... клеткалар, 2) бір бағытта ... ...... ... ... тәрізді) клеткалар.
Клеткалар бөлек – бөлек өмір ... кей ... ... және ... ... клеткалы және қауымды көк – жасыл балдырлар коккоид құрылыс, ал ... ... ... ... ... ... келеді.
Гормогониальды түрлерінің негізгі құрам бөлігі болып трихом деп аталатын
жіптесінді бөлшектер есептеледі. Трихом бір, ... екі, ... ... ... ... бір – ... физиологиялық қарым –
қатынаста болады және оның құрамына гетероцист пен ... ... ... ... ... ... дамыған формаларына тарамдалған көп
қатарлы гетероцисты трихомалары бар ... ... ... қарай гомоцитты және гетероцитты ... ... ... клеткалары атқаратын қызметіне және ... ... ... ... ... ... ... гетероцисталары мен кілегейлі қынаптары болады [5].
Клеткалары қалың қабатты. Протопласт төрт қабықты қабатпен қапталған: екі
қабатты клеткалық қабық үстінен ирек ... ... ал ... ... ... ішкі ... ... орналасқан. Жіпшелердегі
клетка арасындағы аралық қабықтардың пайда болуында тек қана ... ... мен ішкі ... ... ... сыртқы мембрана және
сыртқы қабаты онда кірмейді.
Мысалы, гормогониялықтар - ... көп ... көп ... және қауымды балдырлар болып ... ... ... бекінбей бос, кейде бекініп жатады. Жіпшелері сирек жағдайда
бүйірлері арқылы бір – ... ... ... ... ... бір
ерекшелігі бір, сирек екі не бірнеше ... ... ... болуы, олардың бір – бірінің арасында плазмадесмалық
байланыстары ... ... ... ... ... ... қабықшасында
целлюлоза болғанымен негізгі қызметі оның құрамындағы пектин заты мен
ондағы ... ... Бір ... клетка қабықшасы жақсы
кілегейленеді, тіпті құрамында пигменті де болады. ... ... ... ... ... ... құралады. Мұндай кілегейлі қапшықтар
кейде жеке әрбір клетканы, ... ... ... бір – ... ... тобын немесе барлық қатар клеткалар жиынтығын қаптайды.
Мұндай жіптесінді формаларды ... деп ... ... ... бар, ... ... гормогония деп атайды. Көпшілік көк – жасыл
балдырларда трихомаларды нағыз кілегейлі қынаптар қаптап жатады. ... ... ... ... олар бір – ... байланысып жатқан
жіңішке талшықтардан тұрады. Трихомалар қынаптармен ... ... ... жай ... не ... ... келеді. Ал
олардың тармақталуы нағыз және ... ... ... ... ... ... да тармақталады, ал жалған тармақталған жағдайда трихома
тармақталмайды да, ... ... ғана ... ... біреулерінде болса, екінші біреулерінде болмайды [1, 6].
Клетканың протоплазмасы ядросыз, хлоропластсыз, ... ... қою. ... ... боялған хроматоплазма қабатынан
және түссіз орталық ... ... ... Бұл ... ... ... және ... кристалдар болады. Хроматоплазма бөлімінде
тилакоидтар жинақталған, бірақ ... ... ... ... қабаттары арқылы оқшауланбаған. Хроматоплазма бөлімінде ... ... ... ... – сары, ... ... ... ... ... ... атқарады.
Пигменттерінің құрамы жағынан көк – ... ... ... ... ... ... Осы пигменттердің орайласып келуіне байланысты
олардың түсі көк – жасылдан сарғыш, ... ... ... – көгілдір,
кейде тіпті қара түске дейін өзгереді. Орталық ... қор ... ... (иод ерітіндісінен қоңыр түске боялады), воллютин және
анабенин жинақталады. Крахмал түзілмейді. ... ... ... ... ... өзінің атқаратын қызметі жағынан клетка
ядросына ... ... ... алып ... ... ... ... бөлінбеген. Онда ядроның құрамына кіретін бір
ғана ДНҚ элементі бар ядро бояуымен боялатын ... ... ... ... ... ... ... хромасомасы сияқты гистондармен
байланысып жатпайды. ... ... ... ... ... ... ... Алайда кейінгі уақытта көк – жасыл балдырлардан
гистон белогі сияқты ... ... ... шырыны бар вакуолялар есейген клеткаларда ғана болады, оның пайда
болуы клетка тіршілігін ... әкеп ... Оның ... көк – ... ... азотпен толған газ вакуолясы деп аталатын жалған
вакуолялары болады [7].
Көбеюі. Көк – ... ... ең ... көбеюі клеткалардың
екіге бөлінуі болып табылады. Бір клеткалы формалары үшін бұл әдіс жалғыз;
ол колониялардағы ... ... ... ... ... әкеп
соқтырады. Бір бағытта бөлініп жатқан клеткалар бір – бірінен айырылмай
бөлінгенде, трихом ... ... ... ... ... шашыраңқы
клеткалармен орналасқан колония түзіледі. Бір беттегі екі перпендикулярлы
бағыттағы бөліну кезінде клеткалары ... ... ... орналасқан
пластинкалы колония түзіледі. Егер клеткалар үш бетке бөлінетін болса,
қапшық ... кең ... ... ... ... ... [8].
Кейбір түрлердің өкілдеріне (Gloeocapsa, Microcystis) аналық клеткада
көптеген майда ...... ... болуы арқылы жылдам бөліну
тән.
Көк – жасыл балдырлар басқа да әдіспен көбейеді – споралардың ... ... ... ... және эндоспоралар, гормогония, гормоспора,
гонидия, коккалар және планококкалар.
Көк – жасыл ... ... ... ... және ... ... Көбеюі вегетативтік жолмен өтеді. Бір ... ... тек ... тең емес ... ... ... ... Қауымды
формалары клетканың ыдырауы немесе бөлінуі арқылы көбейеді. Егер клетка екі
перпендикулярлық бағытқа ... бір ... ... онда ... ... орналасқан клеткалары бар Merismopedia сияқты төрт ... ... ... үш ... ... уақытта Eucapsis тәрізді
көлемді пакетиктер түзіледі. Ал кез – келген ... ... ... ... бір ... жоқ қауым түзейді. Клетканың бөлінуі кезінде
митоз және мейоз процестері ... ... ... балдырлар
гормагония, гормоспоралар, гонидиялар, кокктар және планококктар арқылы да
вегетативтік көбейеді. Гормогония арқылы көбеюі көк – ... ... ... ... ... ... бір ... гормогониялықтар класы
деп аталады.
Гормогония кейбір клеткалардың жойылуы нәтижесінде не жіпшелердегі клетка
арасындағы байланыстардың үзілуінен ... ... ... ... ... олар ... теңселіп қозғалу арқылы ... ... да, ... гормогоний жаңа дарақтың бастамасын береді.
Гормоспоралар да гормогонияға ұқсас, ... ... ... ... ... Кейбір балдырлардың талломдарының бір ... ... ... гонидиялар, кокктар, планококктар түзіледі.
Гонидиялардың кілегейлі қабықшасы болады. Ал ... ... ... ... келеді. Планококктар кокктар сияқты жалаңаш,
бірақ гормогония тәрізді ... ... ... мен ... ... ... дегенмен бұлардың қозғалысы сыртқы L4
мембрана қабатының толқын тәрізді ... мен ... ... ... ... Бір ... споралар көбінесе Nostоcales
қатарында пайда болады. Олар вегетативті клеткадан ірі келеді. ... екі ... ... ... Оның ... ... ... қабаттары деп атайды. Спора қабықтары тегіс не уақ үрпі ... ... бар ... сары не ... ... ... келеді. Сирек экзо-,
эндоспоралар арқылы көбею көбінесе хамесифон ... ... ... ... ... ... ... арқылы көбейеді. Эндоспора құруы кейбір өкілдерінде ... ... ... ... жоқ. Жынысты көбеюі, талшықты стадиясы
болмайды. Бұл класқа гормогония арқылы ... тән. ... ... ... ұшырамаған трихом жіпшесінің ұзын бойының ... ... ... ... гормогония трихом жіпшесінің белгілі ... ғана ... ... оның ... ... ... ... Гормогониялар бірінші, екінші болып бөлінеді. Бірінші гормогония
акинеттерінің өсуінен түзілсе, екіншісі ... ... ... ... класс Осцилляториялықтар, Ностокалықтар, Стигонемалықтар ... ... ... ... ... ... бір ... фрагменттері алшақтайды, олар
гонидия, кокка немесе планококка деп аталады. ... ... ... ... анық ... ... ... планококкалар да
жалаңаш, бірақ, гормогониялар сияқты ... ... ... планококкалардың және тұтас трихоманың (Oscillatoriaceae)
қозғалу себебі әлі күнге ... ... Олар ұзын ... ... ... ... жаққа немесе оны айналшықтап жүреді. Қозғалғыш күш болып
шырыштың бөлінуі табылады, ұзын ... ... ... ... сыртқы
толқынды мембрананың қысқаруы, сонымен қатар, ... ең көп ... ... бірі – ... ... ... ... Nostocales қатарындағы балдырлар. Олар бір ... ... ... және ... пайда болады, көбінесе бірінен. Алайда,
кейбір түрлердің өкілдерінде (Gloeotrichia, Anabaena) олар ... ... ... ... ... ... осындай
споралардың ұзындығы 0,5 мм болуы мүмкін. Осындай ... ... ... да ... бірақ ол әлі күнге дейін толық анықталмады.
Споралар қалың, екі қабатты қабықпен қапталған, ішкі ... ...... деп ... ... ... немесе бүдірлі, түссіз,
сары немесе қоңырқай. Қалың қабығына және протопласттағы физиологиялық
өзгерістерге (қор ... ... ... ... ... споралар қолайсыз жағдайларда және әртүрлі ... ... ... және ... ... солу және қатты
сәулелену) ұзақ уақыт өмір сүре алады. Қолайлы жағдайда ... ... ... ... ...... пайда болады, қабықша
жалаңаштанады, жарылады немесе қақпақтары ашылып гормогониялар шығады [11].
3 Көк – жасыл ... ... мен ... – жасыл балдырлар толық оттегін бөліп шығаратын фотосинтетиктер сияқты
фотосинтездейтін аппаратқа ие. ... ... ... ... (ФЖ) II – ні, b6 – f – ... комплексті және ФЖ1– ді қосады.
Электрондардың соңғы ... ... ... доноры – су
болып табылады. ... ... ... ...... ал олар
фикобилисомаларға жинақталып тұрады. Көк – жасыл балдырлар ФСII үзілген
жағдайда, басқа су ... ... ... ... ... қалпына келген күкірт қосылыстары, электрондардың ФСI қызметімен
бірге циклдік қозғалуындағы ... ... ... ... мұндай қарқындылығы мықты емес, ол қолайсыз жағдайларды өткеру үшін
қолданылады [2].
Көк – жасыл ... ... ... ... (ЦПМ) ... клетка ішілік жүйелердің дамығаны болып табылады.
Оларда ЦПМ – ға ... жоқ, ... ... бар болу ... ... дейін прокариоттар үшін мүмкін емес ... ... ... ... энергия атмосфералық СО2 – ден ... ... ... үшін ... қараңғылық процесінде қолданылады
[12].
Көпшілік көк – жасыл ...... ... ... пентозофосфатты циклдегі жарықта және гликолиз (тіршілікті ... үшін бір ... ... ... күмән тудырады) процесінде
жинақталған гликогеннің ажырауы арқасында жалғасынсыз тіршілікке қабілетті.
Үшкарбон қышқылының циклі (ҮҚЦ) α – ... ... ... ... ... ҮҚЦ «жыртылуы», цианобактериялардың
метаболиттерді ... ... ... ... ... ... ... – жасыл балдырлар өзінің дамуы үшін әртүрлі энергия ... ... ... ... ... ... және фотогетеротрофты ассимиляциясы). Сондықтан олар барлық
тіршілік ету орталарында кездесе береді, тіпті басқа ... ... ... ... де – ... бетінде, астында, лайлы шөгінділерде,
суқоймалардың ... ... ... Көк – ... ... ... үшін ... ғана фосфордың мөлшерін пайдаланады. Оның
қоршаған ортада азаюы, клеткадағы органикалық күкірттің ... ... ... ... ... ... ... бұл
балдырлардың метаболизмінің ерекшелігі олардың ... ... ... ... ... ... ... көк – жасыл балдырлар жарық ... ... ... ... заттарын синтездей алады. Көк – жасыл балдырлар
клеткаларында ... ... ... ... ... ... жүретін процестермен пара – пар. Олардың негізгі қоректенуі
фототрофты жолмен жүреді, бірақ жалғыз емес. Нағыз фотосинтезден ... ... ... ... фоторедукцияға, фотогетеротрофтыға, автогетеротрофтыға,
гетероавтотрофтыға және толық гетеротрофтыға да қабілетті. ... ... олар ... ... көзі ... пайдаланады.
Өзінің аралас (миксотрофты) қоректенуіне байланысты олар фототрофты өмір
жағдайы болмаған жағдайда да ... бола ... ... өмір ... ... ... конкуренцияға түсетін еш нәрсе жоқ, қандай жағдайда
да олар басыңқы болып тұрады. Нашар ... ... ... ... түбінде) көк – жасыл балдырлардың клеткаларындағы
пигменттің ... ... ... ... деп ... бұл
құбылыс, бояуы және жарыққа үстеме түсетін сәулелері бар пигменттер санының
көбеюі нәтижесінде жарықтың ... ... ... әсерінен
балдырлардың бояуының өзгеруге қабілеттілігі. ... ... ... ... ... ... ... токсикалық заттардың
болуынан, сонымен қатар, гетеротрофты қоректенуге көшкен жағдайда жүреді.
Көк – жасыл балдырлар арасында бөтен организмде аз кездесетін тобы бар. ... ... ... фиксациялай алады және оның бұл ... ... ... ... ... ... ... түрі белгілі.
Жоғарыда атап өткендей, бұл қасиет тек қана гетероцистасы бар балдырларға
ғана тән ...... ... ... ... өспейтін, тіпті тіршілік болмайды –
ау деген жерлерде, жартастарда, құздарда алғаш таралған, ... ... ... ... ... ... келешекте сапрофиттік және
автотрофтық тау ... ... ... ... ... ... 1883 жылы ... аралында жанартаудың атқылауынан
барлық тіршілік күйіп тұрған лава мен ... ... ... жойылды.
Көптеген айлар бойы осындай апаттан кейін ... ... ... ... ... ... ... атқылауынан үш жыл өткеннен кейін
туфтардан және күлден Anabaena, Gloeocapsa, Nostok, Phormidium т.б. көк ... ... ... ... ... 1963 жылы ... ... су астындағы жанартаудың атқылауынан пайда болған
Сурцей аралында да ... рет ... ... A.cylindrica сияқты
және тағы да басқа судың гүлденуін туғызатын жоғарыдағыдай ... ... ... көк – ... ... ... ... Кейбір көк – жасыл
балдырлар судың гүлденуін туғызып су ... ... ... әртүрлі улы
заттар бөліп шығарып, суда тіршілік ететін организмдерге опат келтіреді
және қаулап өсуі ... ... қалу ... ...... ... ... балдырларға қарағанда кез – келген жерлерде
қаулап өседі. Қолайсыз жағдайларда күн ... ... ... ... ... ... ... көшеді.
Кейбір көк – жасыл балдырлар протоплазманың коллоидты жағдайына байланысты
69o ... ... ... ... одан жоғары температураларда да
кездеседі. Мұндай балдырларды термофильді ... деп ... Көк ... ... сияқты екінші бір түрлері Антарктиданың 83o – қа ... суық ... ... ... – жасыл балдырлар саңырауқұлақтармен ... ... ... ету
арқылы қына құрайды. Көк – жасыл ... ... ... кез – ... тұщы, ащы суда, құрлықтарда тіршілік ете бере алады [16].
Антарктидада таудың шыңында балдырларға төменгі температурадан басқа жоғары
күн радиациясы әсер ... Көк – ... ... ... ... ... зиянды әсер етуін ... үшін ... ... ... түрін меңгерген. Олардың ішіндегі ең маңыздысы
болып балдырлардың клетка айналасында шырыш бөліп ... ... ... шырышты қынаптары және колонияның шырыштары
клетканың кеуіп кетуінен қорғайтын ... ... және ... ... жоятын фильтр болып табылады. Жарықтың қарқындылығына ... аз ... көп ... ... және ол ... қабаттары мен
қалыңдығын бояйды .
Көк – жасыл балдырлардың шырыштың ... ... және суды ұзақ ... бойы
ұстап тұру қабілеті шөлді аймақтарда жақсы вегетациялауға мүмкіндік береді.
Шырыштар түнгі немесе таңғы ылғалды көп ... ... ... ... ... ассимиляция басталады. Түс уақытына қарай салқын
колониялар немесе клеткалардың жинақталуы кебеді және қара ... ... ... ... олар ... түнге дейін, яғни келесі ылғалды
сіңру басталғанға шейін тұрады [17].
4 Көк-жасыл балдырлардың биологиялық ... ... ... 6 ... ... болады [18]:
1. Белгілі бір популяциядан ешбіреуі екіншісіне әсер етпейді [00] ... ... ... өте ... Бір түр ... ... пайда көрмейді [-0] – аменсализм.
3. Бір түр ... ... ... ... ... [+0] ... ... пайдалы қатынас [++] – симбиоз.
5. Екеуіне де зиян қатынас [--] – конкуренция.
6. Бір түр пайда табады, екіншісі өліп ... [+-] – ... ... және ... популяциялардың түраралық
қатынастарын 3 ... ... ... ... [00];
2. Симбиоз (варианттар: мутуализм [++]; ... ... [+0]: ... ... ... ... Антибиоз (варианттар: аменсализм [-0], жыртқыштық [+-], паразитизм [+
-], конкуренция [--]).
Цианобактериялардың келесі түрлерінің ...... ... ... ... Конкуренттік күресте организмдер r-стратегиясымен (r –
лимиттеуші емес ... ... ... өсу ... ... К – стратегиясымен (К- популяция жиілігінің жоғары
көрсеткіші) жүруі мүмкін. ... ... көп ... ... ... және ... табады, бірақ қолайсыз жағдайларда жылдам қайтып алады.
К – ... өмір сүру үшін ... көп ... ... ... қолайсыз жағдайларда жақсы сақталып қалады. Лабораториялық
жағдайда конкуренттік қатынастар, ортаға салынған ортақ субстратты қолдана
алатын формаларды ... ... ... ... Синтрофия – екі немесе одан да көп көк - жасыл балдырлар
түрлерінің бірігіп, ешқайсысы ... ... ... ... процестерді
жүргізеді. Мұндай қарым – қатынастың негізі ... ... ... ... бір ... ... ... екіншісіне улы болып
келетін өнімді біріншісінің өлтіруі өсу ... ... ... ... механизмдері бір мезгілде жүре алады.
3. Антогонизм. Көк - жасыл балдырлардың бір ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Егер конкуренттік
популяциялардың екеуі бірдей түзетін ... ... деп ... ... бір түрі ... ... ... оны аменсализм деп атайды.
Судың «гүлденуі» кезінде экологиялық ... ...... бір ... бір ... екіншісімен ауысуы [20]. Алғашқысында диатомды, кейін
кейбір көк-жасыл жіптесінді, содан соң – жасыл ... ... ... ... ... балдырлар жаппай дамиды [21].
ҚОРЫТЫНДЫ
БАЗ-дың жаңа дәстүрлі емес көздерін іздеу және зерттеу, дамыған ... ... ... бағыттардың бірі болып табылады . Бұл
заттардың продуценті ретінде көк жасыл ... ... ... ... . оның ... адам ағызасына қажетті компаненттердің
комплекісі көбінесе адам ... оңай ... йод ... ... ... ... ... және трийод тиронин бар .
БАҚ-ты (биологиялық активті қоспаны) ... жөн. Айта ... ... – ты ... әрбір индивидтің селен дәрежесін нақты бағалау емес
(немесе барлық аумақтың селен жетіспеушілігімен күресіп, мониторинг ... ... ... ... ... ... ... БАҚ
– ты профилактикалық қоспа ретінде пайдалану (40-45 ... ... ... ... ... ... БАҚ ... қамтамасыз ете алады.
Бейорганикалық селенге қарағанда органикалық селен адам ... ... ... ... етуді айта келе, оның ассимиляциясы
және ретенциясы кейбір патологиялық ... ... ... ... жарасы, панкреатит, созылмалы панкреатит және гепатит (алкогольді
шығу тегі), бауыр циррозы, муковисцидоз, ... ... ... ... бірге селеннің түсуі және оның ... ... ... ... жылы ... ... ... байытылған ортада, селеннің
әртүрлі коцентратциясында, көк-жасыл балдырдың өсу белсенділігін ... ... мен осы ... барысында көк-жасыл балдырды селенмен йодтың әр
түрлі концентратциясында өсіріп организімге йод қажеттілігінің тимды жолын
қарастырмақпын
Алдағы жұмыс мақсатым ... көк ... ... штамдарның өсуне
селен мен йод микроэлементтернің әсерін анықтау және БАЗ-дың жинақталуын
анықтау болып табылады .
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ... ... ... ... ... ... баспа
орталығы 2002. 316б
2.Лебедев.В.С физология растений 1982. ... ... ... ... ... химия алматы . 418-655б
5.Ж.Қалекенұлы өсімдіктер физологиясы алматы 2004. 248-253б
6. Интернет google
7.Голубкина Н.А. Россияның, ТМД және ... ... қара ұны ... Se – нің ... 1997. - №3.-17-20.
8.Минюк Г.С., Тренкеншу Р.П., Алисиевич А.В., ... И.В. ... ... (NORDS.) – тің ... және ... ... ... әсері» Теңіз экологиясы, 2000, шығ.54, 42-49
б.
9.Кирбаева Д.К., Заядан Б.К., Жұбанова А.А. ... ... ... ... – тің ... ... ... тауық жұмыртқаларының өнімділігіне әсері» Ізденіс журналы,
№1,2007.130-134 б.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Көк-жасыл балдырлар15 бет
Көк-жасыл балдырлар бөлімінің морфологиясы, көбеюі, таралуы, экологоясы28 бет
Каспий теңізінің экологиясы4 бет
Органикалық дүниенің даму тарихы6 бет
Фотосинтез5 бет
Қыналар – төменгі сатыдағы ерекше құрылысты организмдер тобы10 бет
Ақан сері өмірі17 бет
Балдырлар14 бет
Балдырлар. Зерттеу әдістері мен зерттеу зерзаттары20 бет
Балдырлардың экологиясының негізгі белгілері. табиғатта және адам өміріндегі маңызы26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь