Жылу қазандықтары шығарылымдарын зиянсыздандыру және оларды іске асыру технологияларын негіздеу мен жасау

КІРІСПЕ
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
Қазандық шығарылымдарының қоршаған ортаға зиянды әсерінен туындайтын экологиялық жағдайын талдау.
Көбікті ортада газ молекулалары мен жоғарғы дисперсиялы шаң бөлшектерін басу нәтижелілігін зерттеу.
Ыстық лепті қазандық шығарылымдарының жылу динамикасы және оларды іске асыру мен шаң.тозаңдарды басу технологиясы.
Қоршаған табиғи ортаны қорғау шараларын іске асырудың экономикалық тиімділігін болжамдау.
Қорытынды
Диссертация тақырыбы бойынша жарияланған жұмыстар
Жұмыстың жалпы сипаттамасы. Қазақстанда 1990 жылдан еліміздің экономикалық және әлеуметтік жағдайының тұрақты дамуына бағытталған жаңа экологиялық саясат өріс ала бастады. Оның негізгі мақсаты - қоршаған ортаны сақтау, энергия ресурстарын үнемдеу және табиғат ресурстарын тиімді пайдалану.
Қазандықтан шығарылатын ластаушы заттардың көлемі мен концентрациясын анықтап, таралу шектері мен зиянды әсерлері өнім алатын технологиялық процестер деңгейі мен олардың жабдықталуына, шығарылатын өнімнің минералогиялық және физикалық-химиялық сапасына, көлеміне, оларды зиянсыздандыру тәсілдері мен ортасына байланыстылығын анықтау.
Қазіргі кезеңдегі қоршаған ортаны қорғау талаптарына сәйкес белгілі техногенді қалдықтарды зиянсыздандыру орталары мен тәсілдеріне жан-жақты талдау жасау барысында ауалы-механикалық көбік ортасында ұсақ және өте ұсақ шаң-тозаңдардың басылуы және газдардың сорбциялануын теориялық негіздерінде зерттеп, энергетикалық ресурстарды тиімді пайдалану мақсатында қазандықтан шығарылатын ыстық лепті екінші қайтара пайдалану және температурасы төмендетілген түтінді газ ағымының құрамындағы шаң-тозаңдар мен газдарды зиянсыздандыру технологиясын жасау.
Жұмыстың өзектілігі. Қазандықтан шығарылатын газ концентрацияларын азайтудың ең бір тиімді тәсілі отынды күкірттен алдын-ала ажыратып жағу. Дегенмен, бұл тәсілдер қаражатты көп қажет ететіндіктен жылу өндірісі кәсіпорындарында пайдаланылмайды.
Түтінді газдарды күкірттің қос тотығы мен азот тотықтарынан тазалаудың тиімді әдісі болмағандықтан, бұл газдар жоғары ауа қабатына биік мұнаралармен шығарылады. Бұл әдіспен қоршаған ортаны тазартуға болмайды, тек қана зиянды заттектердің таралуына мүмкіндік туғызылады. Ауа қабатындағы зиянды заттектердің концентрациясы шығарылған көзінің маңында алғашқы кезде аз болғанымен бірте-бірте ұлғайып шектеліп жіберілген концентрациясынан асып төңіректі ластайды. Жапонияда күкірттің қос тотығын және азот тотықтарын толығымен зиянсыздандырып, одан алынған заттарды шикізат ретінде пайдалануда. Ол үшін арнайы десульфуранциялық және денитрификациялық құрылымдар пайдаланылады. ТМД және Қазақстан Республикасында зиянды газдарды (СО, SO2, NOx) басатын арнайы құрылымдар, тәсілдер, орталар тиімділігі жеткіліксіз және өте төмен.
Әртүрлі өндіріс жағдайларында шаң-тозаңдар және газдармен күресудің негізгі тәсілі сумен ылғалдандыру. Бірақ бүркілген сумен шаң-тозаңдарды басу нәтижесі жеткіліксіз, әртүрлі минералдық заттар (аэрозольдар), газдар таза суда ери қоймайды, сондықтан да тікелей жұмыс орындарында санитарлық мөлшер деңгейіне жеткізу мүмкін емес, олар қалдық ретінде қоршаған ортаға шығарылып биосфера құрауыштарын ластайды.
1. Тилегенов И.С., Алипбаев Ж.Р. Анализ и рекомендация по совершенствованию существующего способа пылеулавливания в процессе сушки фоссырья тонкого помола. //Вестник ТарГУ «Природопользование и проблемы антропосферы». -Тараз, 2001, №1(1). - С. 21-28.
2. Тилегенов И.С., Алипбаев Ж.Р. Предотвращения техногенных выбросов усовершенствованием сиcтем аспирации мельницы «Полизиус ХХІІ» и перегрузки с конвейера №6 на конвейер №7. //Вестник ТарГУ «При-родопользование и проблемы антропосферы». -Тараз, 2001, №4 (4). -С.96-102.
3. Әліпбаев Ж.Р. Қалдықсыз жылу энергиясы өндірісіне талдау және оларды экологиялық бағалау тәсілі. //«Табиғатты пайдалану және антропосфера мәселелері» ТарМУ хабаршысы. -Тараз, 2001, №4. -124-127б.
4. Тілегенов И.С., Әліпбаев Ж.Р., Сахы М. Жылу қазандықтарынан шығарылатын зиянды заттармен қоршаған ортаның ластануын бағалау. //«Табиғатты пайдалану және антропосфера мәселелері» ТарМУ хабаршысы. -Тараз, 2002, №3 (7). - 39-45 б.
5. Тилегенов И.С., М. Сахы, Алипбаев Ж.Р. Результаты лабораторных экспериментов для определения физико-механикческих параметров пены. //Вестник ТарГУ «Природопользование и проблемы антропосферы». -Тараз, 2002, №4 (8). - С.247-253.
6. Тилегенов И.С., М. Сахы, Алипбаев Ж.Р. Теоретическое обоснование эффективности улавливания воздушно-механической пеной высокодисперсных частиц пыли и молекул газов. //Вестник ВКТУ им. Серикбаева. - 2003, №3. - С.93-105.
7. Тилегенов И.С., М. Сахы, Алипбаев Ж.Р. Аналитическое обоснование комбинированной эффективности пылегазоподавления воздушно-механической пеной. //Труды Карагандинского Государственного технического университета. Материалы Международной конференции. - Караганда, 2003. - С.353-355.
8. Тілегенов И.С., М. Сахы, Әліпбаев Ж.Р. Қазіргі кезеңдегі энергетиканың экологиялық мәселелері және оларды шешу мүмкіншіліктері. //ҚарМТУ еңбектері. Халықаралық конференция материалдары. - Қарағанды, 2003. - 356-358 б.
9. Бишимбаев В.Қ., Тилегенов И.С., Алипбаев Ж.Р. Рассеивание пыли, содержащейся в техногенных выбросах, и расчет ее концентрации на уровне почвы. //Доклады Академии наук Республики Казахстан. -2003, №4. - С.47-50.
10. Бишимбаев В.Қ., Тилегенов И.С., Алипбаев Ж.Р. Лабораторные эксперименты по определению оптимальных параметров воздушно-механической пены. //Поиск, научный журнал министерство образования и науки. - Алматы, 2003, №4. - С.196-202.
11. Тілегенов И.С., Әліпбаев Ж.Р. Энергетика және жылу беру кешендерінде шаң-тозаңдарды басу және газдарды зиянсыздандыру тәсілдеріне талдау. //Халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдары. -Тараз, 2005. - 154-159 б.
12. Тілегенов И.С., Әліпбаев Ж.Р. Қазандықтан шығарылатын ластанған ыстық лепті ағымының қосымша жылу өндіру технологиясының сипаттамаларын анықтау. //Халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдары. - Тараз, 2005. - 159-165 б.
13. Тілегенов И.С., Әліпбаев Ж.Р. Қазандық шығарылымы құрамындағы ыстық лепті шаң-тозаңдарды басып және улы газдарды зиянсыздандыру технологиясы. //Халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдары. - Тараз, 2005. -165-170 б.
        
        ӘОЖ 628.543.614.838.12.662.807.02
Қолжазба құқығында
ӘЛІПБАЕВ ЖАСҰЛАН РӘТХАНҰЛЫ
Жылу қазандықтары шығарылымдарын зиянсыздандыру
және оларды іске асыру технологияларын негіздеу мен жасау
Мамандығы: 250036 - ... ... ... ... ... үшін ... диссертацияның
АВТОРЕФЕРАТЫ
Қазақстан Республикасы
Тараз, 2005
Жұмыс М.Х. Дулати атындағы Тараз ... ... ... ... ... И.С.
Ресми оппоненттері ... ... ... профессор Дүйсебаев М.К.
Жетекші ұйым ... ... ... ... «27» қаңтар 2006 жылы сағат 1400 М.Х. ... ... ... университеті жанындағы Д.14.13.02 диссертациялық ... ... 080012, ... қаласы, Сүлейменов көшесі, 7.
Диссертациямен М.Х. Дулати атындағы Тараз ... ... ... болады.
Автореферат «26» желтоқсан 2005 жылы таратылды.
Диссертациялық кеңестің
Ғалым хатшысы ... ... ... ... ... 1990 ... ... және әлеуметтік жағдайының тұрақты дамуына бағытталған жаңа
экологиялық саясат өріс ала бастады. Оның негізгі мақсаты - ... ... ... ... үнемдеу және табиғат ресурстарын ... ... ... ... көлемі мен концентрациясын
анықтап, таралу шектері мен зиянды әсерлері өнім алатын ... ... мен ... ... ... ... және физикалық-химиялық сапасына, көлеміне, оларды
зиянсыздандыру тәсілдері мен ортасына байланыстылығын ... ... ... ... ... ... ... белгілі
техногенді қалдықтарды зиянсыздандыру орталары мен тәсілдеріне ... ... ... ... ... ... ұсақ және өте ... басылуы және газдардың сорбциялануын теориялық негіздерінде
зерттеп, энергетикалық ресурстарды тиімді пайдалану ... ... ... ... ... ... ... және температурасы
төмендетілген түтінді газ ағымының құрамындағы ... мен ... ... ... ... ... ... газ концентрацияларын
азайтудың ең бір тиімді тәсілі отынды күкірттен алдын-ала ажыратып ... бұл ... ... көп ... ... жылу өндірісі
кәсіпорындарында пайдаланылмайды.
Түтінді газдарды күкірттің қос тотығы мен азот тотықтарынан тазалаудың
тиімді әдісі ... бұл ... ... ауа ... ... ... Бұл әдіспен қоршаған ортаны тазартуға ... қана ... ... ... ... туғызылады. Ауа
қабатындағы зиянды заттектердің концентрациясы шығарылған көзінің ... ... аз ... ... ... ... ... асып төңіректі ластайды. Жапонияда күкірттің қос тотығын
және азот ... ... ... одан алынған заттарды
шикізат ретінде пайдалануда. Ол үшін ... ... ... құрылымдар пайдаланылады. ТМД және ... ... ... (СО, SO2, NOx) ... ... ... орталар тиімділігі жеткіліксіз және өте төмен.
Әртүрлі өндіріс жағдайларында шаң-тозаңдар және газдармен ... ... ... ... ... ... сумен шаң-тозаңдарды
басу нәтижесі жеткіліксіз, әртүрлі минералдық заттар (аэрозольдар), газдар
таза суда ери ... ... да ... ... орындарында санитарлық
мөлшер деңгейіне жеткізу мүмкін емес, олар қалдық ретінде қоршаған ортаға
шығарылып биосфера ... ... ... ... ысты жоғары дәрежеде ұстайтын ... ... ... ... және ... да ... шаң бөлшектері
тиімді ұсталынады. Дегенмен, бұл құрылымдарда шаң бөлшектерінің диаметрі
5мкм-ден төмен ... ... ... күрт ... ... ыстық лепті екінші ... ... ... ... мүмкіндік туғызады.
Ұсақ, өте ұсақ және субмикронды шаң-тозаңдарды, газ молекулаларын
зиянсыздандыру тәсілдерінің ең ... - ... ... Бұл тәсілдердің негізгі ... ... ... Бірақ та, қазандық шығарылымдарының температурасы өте жоғары
болғандықтан осы және басқа тәсілдер ... ... ... ... ... ... ... ағымы арнасында шаң-
тозаңдарды басып, газдарды ... ... ... ... ... ... және энергетика ресурстарын тиімді пайдалану қазіргі
кезеңнің талаптарына ... ... ... негізгі идеясы. Шаң-тозаңдар және зиянды газдарды көбікті
ортада көбіктендіргіш ерітіндісімен ... ... ... мақсаты мен шешілетін мәселелер. Қазандықтарда отынды жағу
барысында шығарылатын ... ... ... оның ... ... ... табиғат ресурстарын сақтауға бағытталған кешенді
технологиялық шешімдерін іске асыру.
Қойылған мақсатқа жету үшін төмендегі мәселелер шешілген:
- қазандықтан ... ... ... ... мен ... ... ортаға таралуын зерттеу, осы заттардың зиянды әсерлеріне
талдау жасау;
- ауалы-механикалық көбік ортасында ұсақ және өте ұсақ ... ... ... ... ... ... ... қазандықтан шығарылатын ыстық лепті екінші қайтара пайдалануды
негіздеп, температурасы ... ... газ ... ... шаң-
тозаңдар мен газдарды зиянсыздандыру технологиясын негіздеу және жасау;
- қазандық шығарылымдарын зиянсыздандыруға жасалынған технологияның
экономикалық тиімділігін ... ... ... ... ... ... ... таралу аумақтарының
ластағыш заттардың ... ... ... ... ... басу ... жан-жақты теориялық, зертханалық
зерттеулер нәтижесінде экономикалық тұрғыдан тиімді, ... ... ... көбіктендіргіш негізінде ауалы-механикалық орта жасалынуы;
- қазандық ошағының ... ... ... ... ... ... ... болдырмау мақсатында энергия ... ... ... ... ... ... рет ... ошағынан шыққан ыстық лептің температурасы
жылуалмастырғышпен 60-400С ... ... ... ағым ... ерітіндісін бүркілуінен құрылған ауалы-механикалық көбік
ортасында шаң-тозаң және газдарды зиянсыздандыру технологиясы жасалынған.
Қорғауға ұсынылатын ... ... ... Базанквет, Пирсон және Сэттон қағидаларының негізінде ... ... мен ... ... өзгерілуін ауа
ағымының кинетикалық энергиясының ықпалы, ... ... ... ... ... ... температураларына байланыстылығын зерттеу нәтижелері;
- шаңдыгаз ағымы арнасының аэродинамикалық зертханалық моделінде ауалы-
механикалық көбікті ортада шаң-тозаңдарды ылғалдандырып ... ... ... ... ... химиялық
көрсеткіштеріне байланыстылығының теориялық негіздерін зерттеу және олардың
тиімді параметрлерін анықтаудағы зерттеу нәтижелері;
- кератинді көбіктендіргіштің ерітіндісінен ... ... ... ... ... ... нәтижелері,
шаң-тозаңдарды басу мен газдарды зиянсыздандырудың ... ... ... ... ... теңдеулері;
- қазандықтардан шығарылатын ыстық лепті шаңдыгаз ағымын екінші ... ... ... ... ... ... мен газдарды зиянсыздандырудың технологиясы және оның негізгі
аэродинамикалық, физикалық сипаттамаларын ... ... ... ... ... ... газдардың қоршаған
ортаға әсер етуі салдарынан болатын ... ... және ... көбік ортасымен шаң-тозаңдар мен газдарды зиянсыздандырудың
кешенді технологиясының өндіріске енгізілуінен болатын ... ... ... ... ... ресурстарын үнемді пайдалану
мақсатында Қаратау қаласындағы «Игілік» көпсалалы ... ... ... ... температурамен (180-2000С) шығарылатын ыстық
лепті шаңдыгаз ағымының жылуын қыс мезгілінде жылыжайда көкөніс ... ... ... пайдалану және шаң-тозаңдар мен газдарды ... ... ... ... технологиясын өндірістердің әр
саласында енгізуге ... ... ... ... ... ... ... іске асыру.
Диссертациялық жұмыстағы қоршаған табиғи ортаның ластануы дәрежесін сан
және сапа жағынан бағалаудағы негізгі ... ... ... ... ... ... (ШМШ) жобалау нормативтерін ... ... ... көп ... ... кәсіпорнында
пайдаланылған.
Жұмыстың теориялық ... мен ... ... ... ... және курстық, дипломдық жұмыстарды жобалау барысында
пайдаланылуда.
Автордың жеке үлесі:
- қазандықтан ... ... ... сан және сапа ... ... ... олардың мәнін арнайы аспаптармен өлшеп,
есептеп, зерттеу нәтижелеріне талдау ... ... ... ... ... нәтижелі басу мен
газдарды зиянсыздандырудың теориялық негіздеріне ... ... ... ... және ... ... «Игілік» көп салалы
мемлекеттік коммуналды кәсіпорны жағдайларында ... ... ... ... ... анықтаған және ыстық
лепті шығарылымның температурасын жылуалмастырғыш арқылы төмендетіп, оның
құрамындағы шаң-тозаңдар мен ... ... ... басу
технологиясының кешенді сұлбасын жасаған;
- ауалы-механикалық көбіктің құрамындағы ылғалдың және ... мен газ ... ... ... ... әсер ... жан-жақты талдау жасап, зиянды заттектердің жалпы
бір ортада нәтижелі басылу теңдеуін ... ... ... ... ... шаң-тозаңдарды басу мен газ
молекулаларын зиянсыздандырудың технологиясы Қаратау қаласындағы «Игілік»
көп ... ... ... ... ... ... ... тиянақтаған;
- барлық ғылыми-зерттеу жұмыстарының нәтижелерін өңдеп қорытындылаған.
Диссертациялық жұмысты М.Х. ... ... ... ... 1999-2005 жылдар аралығындағы Ғылыми зерттеу жұмыстарының
«Жамбыл облысы аумағының қоршаған ортасының ... ... ... ... ... Республикасы өнеркәсіптерінің 2002-2006 жылдар аралығында
ғылыми-техникалық дамуын қамтамасыз ету» жоспарына сәйкес ... ... ... ҚР ... және ғылым министрлігінің
конкурсында жеңіп алған ... ... ... ... ... ... мен ... жасау» тақырыбында
орындалып жүрген ғылыми-зерттеу ... ... ... ... ... (ҚР ... және ... министрлігімен 20.07.2002 ... №781 ... ... ... ... ... Қарағанды Мемлекеттік
техникалық университетінің 50 жылдығына арналған ... және ... 2030» ... ... көрсеткіші» тақырыбында ... ... екі рет ... ... ... «Қоршаған
ортаны қорғаудың ғылыми-теориялық және ... ... ... және ... ... пайдаланудың перспективалары»
тақырыбында Халықаралық ғылыми-практикалық конференцияда үш рет ... 2005ж.) ... ... ... шығарылуы. Диссертацияның негізгі
мазмұны 13 әртүрлі ғылыми ... ... ... Оның үшеуі ЖАК-тың
ұсынысымен шығарылатын басылымдарда, ... ... ... ... ... пайдалану және антропосфера мәселелері» М.Х. Дулати ТарМУ
хабаршысы ғылыми журналында жарияланған.
Жұмыстың құрылымы мен ... ... ... ... 4
бөлімнен, қорытындыдан, қосымшадан, 24 кестеден, 33 суреттен және ... ... ... 125 ... тұрады.
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
Қазандық шығарылымдарының қоршаған ортаға ... ... ... ... ... ... ... және Сэттон қағидаларын
қолдана отырып қазандықтан шығарылатын газдардың ... ... ... ауа ағымының энергиясының ықпалымен және түтінді мұнара аузынан
шығатын шаңдыгаз қоспасы мен шығарылу ортасы температураларының айырмасына
байланысты ... ... да, ... концентрациясы әртүрлі ара
қашықтықтарда азаюы бірнеше сағатқа созылатыны ... ... ... ... кейін 2-4 сағаттан соң 100-200 м қашықтықта
байқауға болатындығы анықталған.
Сонымен, қазандықтан шығарылатын ... ... ... ... қоршаған ортаға жайылып таралуын тежеу мақсатында олардың шығар
көздерінде шаң-тозаңдарды басу мен газ ... ... ... ... негіздерінде нәтижелілігі келесіде ... ... газ ... мен ... ... шаң бөлшектерін
басу нәтижелілігін зерттеу. Жоғары ... шаң ... ... ... ... ... екпінді қақтығысумен, ілінісу
нәтижесі және саралау әсерімен ... ... ... ... ... Шмид ... ... зерттеліп зиянды
заттектердің концентрациясының ... ... ... және ... ... көбік массасының көпіршіктер қабыршығына жанасып
енгізілуі диффузиялық алмасу жылдамдығы теориясы ... ... Фик ... негізінде тұжырымдалған. Дегенмен, шаң-тозаңдар
мен газ молекулаларын көбікті ... ... ... жалпылама
нәтижелілікпен анықталуы қажет:
(1)
мұндағы Ні – ілінісу ... Нс – ... ... НД –
диффузия нәтижелілігі.
Шаң-тозаңдар мен газдарды нәтижелі зиянсыздандырудың ... шаң ... ... dк, газ ... ... ... Дd, газ концентрациясы C, көбік Vк
пен ... ... ... Vе, ... ... К, ... ... D.
(2)
Мысалы, шаң бөлшектерінің диаметрі 0,0001 мкм – 5мкм 2 м/с жылдамдықта
көбік көпіршігінің 0,0008 м ... сай ... 79,28 % ... ал
0,001 м диаметрінде нәтижелік 56,05 % ... ... ... ... ... ... жоғары дисперсиялы шаң және газ молекулаларын
көбік ортасында басылуы төмендейді.
Яғни, бөлшектердің диаметрі d=5мкм асқан соң, оның екпінді қозғалысының
нәтижесінде ... ... ... ... ұлғаюына, шаңдыгаз ағымының
жылдамдығына байланысты, ал 1-суреттегідей ағымның жылдамдығы 1м/с асқанда
күрт төмендейді, өйткені шаң-тозаң бөлшектерінің екпінді қозғалысында ... ... оны ... жібереді де, ылғалданып үлгермейді. Көбік
көпіршігінің ұлғаюы оның қабыршығының жұқарып құрғақталып тез жарылады және
шаң-тозаңдарды сіңіріп үлгермейді.
1-сурет - Шаңдыгазды ... ... әр ... ... ... шаң ... ... байланысты көбік көпіршігінің
D=0,001м диаметрінде шаң басу нәтижелілігінің өзгерілуі
Ұсақ ... ... ... ... енудің тиімділігі
олардың үздіксіз қозғалуы диффузиялы процестің шектелуімен, бөлшектердің
суланып бір-біріне жабысуы ... ... ... болатындығымен
түсіндіріледі.
Шаң бөлшектерін көбікпен ылғалдандырып басу нәтижелілігіне талдау
(3)
жасалынып тікелей диффузия коэффициентінің ұлғаюына, көбік ... ... ... ... ... бір-бірімен әсер
ету уақытындағы көбіктің ... және ... ... көлемдеріне
байланыстылығын сипаттайтын газдардың көбікпен ... ... ... Wк – шаң ... ... ... ... кгс м; Wа –
шаң бөлшектерін көбік ортасымен енгізіп жібіту жұмысы, кгс м; - шаң
бөлшектерінің ... ... r – шаң ... ... м; u – ... ... ... м/с.; Дd – диффузия коэффициенті; К –
көбік еселігі, к.б.; Ve- көбіктендіргіш ерітіндісінің көлемі, м3; ... ету ... с; D- ... диаметрі, м.
Жоғарыдағы шығарылған теңдеуге сәйкес шаң бөлшектерін көбікті ... ... ... ... ... ... ... басу және газ молекулаларын зиянсыздандыру
көбікті ортада болғандықтан, әрқайсысын ... ... ... ... ... келтіру керек, яғни:
(6)
(4) және (5) формулаларды (6) формулаға ... ... ... ... ... концентрациясы және оларды ауалы–механикалық көбікпен басу
нәтижелілігі көбік еселігі, ... ... мен ... ... ... байланыстылығы 1-кестеде келтірілген.
1-кесте - Көбіктендіргіш ... ... ... ... ... ... шаң басудың нәтижелілігі
|Көбіктенд|Еселі|Ластанған ауа көлеміне байланысты |
|іргіш |гі |шаң басу ... ... ... м3 ... ... |к.б. | ... | | |
| | |40 |80 |120 |160 |200 |240 ... |600 ... | |9 |8 |2 |1 |2 |6 ... |600 |0,995|0,934|0,838|0,744|0,664|0,597|
| | |8 |9 |2 |9 |7 |7 ... |600 ... | |5 |2 |3 |9 |3 |3 ... |600 |0,999|0,976|0,918|0,847|0,777|0,713|
| | |5 |6 |2 |0 |3 |9 ... |600 ... | |8 |7 |2 |6 |4 |5 ... ... ... көбіктендіргіш ерітіндісі Vе=0,08м3 көлемінде
ластанған ауа көлеміне байланысты көбікпен ... басу және ... ... ... ... 2-суретте келтірілген.
Жалпы нәтижелілік формуласын пайдаланып қазандық шығарылымы құрамындағы
шаңды басу және газдың ... ... ... ... ... 600 к.б., көпіршіктің диаметрі 1мм, газды ... ... ... аралығындағы нәтижелілігі 96,8 % болғанда, көбіктендіргіш
ерітіндісі 0,14 м3 ... 400 к.б.; ... 40 м3 ... ... ... басу нәтижелілігінде Нш = 99,98% тиімді көбік еселігі 600
к.б., көбіктендіргіш ... ... ... 0,16 ... - ... еселігі К=600к.б, көбіктендіргіш ерітіндісі Vе=0,08м3
көлемінде ластанған ауа көлеміне байланысты көбікпен шаңдыгазды басудың
жалпы нәтижелілігінің өзгеруі
Зертханалық тәжірибелермен ... ... ... ... ... параметрлері анықталынған:
көбіктендіргіш қоспасының ... 2%, ... ... ... ... ... ... көлемі 2,05 м3 мен көбіктендіргіш ерітіндісінің
көлемі 0,006 м3 кезінде көбікті тиімді өндіру 2,52 м3/с.
Іс-жүзінде шаңдыгазды басу ... мен ... ... ... тиімді кешенді тәсілі ауалы–механикалық көбік екені дәлелденді.
Ыстық лепті ... ... жылу ... және оларды іске
асыру мен шаң-тозаңдарды басу ... ... ... ... ... ... ... орта жасау
мүмкін емес. Сондықтан оның ... ... ... процесіне сәйкес 40-600С деңгейіне дейін салқындатып, ... және ҚР №24379 ... ... ... шаң бөлшектері мен
зиянды газ ... басу ... ... көбік ортасының
кешенді технологиялық сұлбасы жасалынды (3-сурет).
1-бу жылуалмастырғыш, 2-ластанған ауа ағымы, 3-циклон ... ... ... ... ... ... ... 8-диффузор, 9-түтін сорғыш, 10-көбіктендіру арнасына қосатын
диффузор, ... су ... ... 12-бүріккішті бекіту құрылымы, 13-
бүріккіш, 14-көбіктендіргіш ерітіндісінің бүркіндісі, 15-көбік, 16-тор, ... ... су ... ... құбыры, 20-судың қайту
түтікшесі, 21-қайтарылу құбыры, 22-жылу батареясы, 23-бекіту құрылымы, 24-
магистраль құбыры, 25-жылыжай.
3-сурет - ... ... ... ... ... ағымының
температурасын төмендетіп оның құрамындағы шаң-тозаңдар мен газды ауалы-
механикалық ... басу ... ... сұлбасы
Температурасы төмендетілген шаңдыгаз ағымының құрамындағы шаң-тозаң
қалдықтарын басу және ... ... ... жүйесін іске
асыру төмендегіше жүргізіледі. Қазандықтан кейінгі жоғары ... 0С) ... ... 2 ... ... ... бу ... 1 өтіп шаң-тозаң, ысты басатын циклонға 4 жіберіледі.
Ұнтақ, шаң-тозаң бірінші кезеңде циклонмен құрғақ күйінде ... ... ... ... ... ... ... 17 ... ... ... 9 ... ... ... циклоннан
шаң-тозаңнан бірыңғай тазартылып өтеді. Циклон имекті құбыр 5, ... ... ауа ... ... жылуалмастырғыш арқылы өткізіледі.
Одан әрі 40-600С салқындатылған ауа қоспасы ... 8 ... ... ... ... ... мұнарасы алдындағы арнаға жіберіледі.
Циклоннан кейін қалған шаң-тозаң және газдарды зиянсыздандыру үшін
шаңдыгаз ағымы жолында ... ... ... ара қашықтықта екі
тор 16 және кератинді көбіктендіргіш қоспасымен су ... ... ... 13 құбыр қимасы шеңберінің дәл ортасына тіреуге 12 ... ... ... су ... бүріккішпен бүркіліп
торлар арқылы шаңдыгаз ағымымен ілестіріле тордан өтіп ауалы-механикалық
көбікке айналады. Суға араласатын көбіктендіргіш мөлшері ... ... 24 ... ... араластырғышпен) реттеледі.
Шаң-тозаң, газдар молекулалары көбік құрамында, оның ... ... ... ... ... ... ... әсерде болып, ерітіндіге айналып мұнара
түбінде орналасқан қойыртпақ ... ... ... ... әрі ... ... ... шығарылып іске асырылады.
Шаңдыгаз ағымы арнасына көлденең екі қатар белгілі ара қашықтықта ... ... ... ... сөнген көпіршіктерден құралған
көбіктендіргіш ерітіндісі түтінді газ ағымы екпінімен екінші ... ... ... ауалы-механикалық көбікке айналып шаң-тозаң газдарды басу
нәтижелілігін арта түсуіне ықпал ... ... ... жылу ... ... ... ... бағдарламамен теориялық ... ... ... ... ... және
алынатын жылу көлеміне сәйкес жылыжай таңдалып ұсынылған.
Жасалынған технология ауалы-механикалық көбікпен ... ... іске ... ... ... ... зерттеулер жүргізілді.
Қазандықтан кейінгі арна бойындағы іске ... ... ... ... келтірілген.
2-кесте – Зиянды газдардың концентрацияларын ... ... ... және оның тиімділігі (орташа мәндері)
|Өлшем|Газдардың концентрациясы, % |Ауалы ... ... ... ... | ... | |нан ... |
| | ... | |, % |
| ... | | |
| |қ ... ... | | | |
| ... ... |СО ... |NO2 |SO2 |СО |NO2 |SO2 | | | | |0,5 |0,8721 |0,4223 |0,3376 ... |0,2130 |12,1 |38,6 |36,9 | |1,0 |0,5973 |0,3519 |0,3014 ... |0,1892 |18,4 |46,7 |37,2 | |2,0 |0,4417 |0,2987 |0,2685 ... |0,1306 |24,3 |48,6 |42,4 | |3,0 |0,3782 |0,2773 |0,2538 ... |0,1291 |28,3 |55,4 |49,1 | |4,0 |0,2907 |0,2590 |0,2088 ... |0,08686 |36,8 |62,7 |58,4 | |5,0 |0,2456 |0,2455 |0,1941 ... |0,0834 |42,7 |65,9 |57,0 | |6,0 |0,2122 |0,2320 |0,1805 ... |0,0555 |49,6 |70,6 |69,2 | |7,0 |0,1813 |0,2154 |0,1749 |0,0757
|0,0614 |0,0351 |58,2 |75,8 |76,4 | |8,0 |0,1645 |0,2085 |0,1584 ... |0,03342 |65,2 |80,5 |78,9 | |9,0 |0,1463 |0,1852 |0,1480 ... |0,0235 |71,1 |84,0 |84,1 | |10,0 |0,1375 |0,1844 |0,1366 ... |0,0120 |76,8 |88,4 |91,2 | ... күл ... циклоннан алдын-ала тазартылып ауалы-
механикалық көбіктен өткен соң шаңды басу ... 99,98% ... ... ... ... азаю ... орта
есеппен келесідей: көміртегі тотығы СО - 76,8 %, азот ... ... NOх -88,4%, ... қос тотығы SO2 - 91,2%.
Қоршаған табиғи ортаны қорғау шараларын іске асырудың экономикалық
тиімділігін болжамдау. Бұл ... әр ... ... ... ... қоршаған ортаға шығарылмауын реттеу ... ... ... математикалық моделі болжамдалған. Қазандықтан ... ... ... ... әсер ... болатын экономикалық
шығындар, іс-шараларды іске ... ... ... және ... ... экономикалық тиімділігі мен нәтижелілігі анықталған.
Қорытынды
Диссертациялық зерттеу нәтижелері ... ... ... ... ... мен ... концентрацияларының
өзгерілуі ауа ағымының кинетикалық энергиясының ықпалы, ... ... ... мен шығарылу ортасының температураларына байланыстылығы
анықталған.
Жоғары дисперсиялы шаң ... газ ... ... ... ... ... ... нәтижесі және саралау
әсерімен сорбциялануы теориялық негіздерде зерттеліп, олардың ... ... ... ... алмасу жылдамдығы теориясы
қағидасына сәйкес анықталатын Фик заңының негізінде тұжырымдалған.
Қазандықтан шығарылатын ыстық лепті екінші қайтара ... ... ... ... ... ... ағымының құрамындағы
шаң-тозаңдар мен газдарды зиянсыздандырудың кешенді технологиясы негізделіп
жасалынған.
Қазандықтардан шығарылатын түтінді газдардың жылу теңдестігін тәжірибе
жүзінде ... ... ... жылуалмастырғыш қондырғысының негізгі
сипаттамалары анықталған және өндірілетін жылу көлеміне ... ... ... 5мкм ... шаң-тозаң бөлшектері циклонмен алдын-ала
тазартылып, ауалы-механикалық ... ... ... басу ... 99,98% ... жеткізіледі. Зиянды газдардың
концентрациясының азаю нәтижелілігі орта ... ... ... СО - 76,8 %, азот ... орта ... NOх - 88,4%, ... ... SO2 - 91,2%.
Қойылған тапсырмалардың толықтай шешілуін бағалау. Қазандықтардан
шығарылатын заттарды зиянсыздандырумен қатар оның ... ... ... қайтара пайдаланып энергия ресурстарын үнемдеуге ... ... ҚР ... кезеңдегі экономикалық, экологиялық
талаптарына сай орындалған.
Диссертация нәтижелерін нақты қолдану бойынша ұсыныстар мен келтірілген
мағлұматтар. Қаратау ... ... ... ... ... ... зиянды қоспалары бар (шаң-тозаң және СО, SO2, NOx) ... ... ... ... ... технологиясын
енгізу;
- энергиялық ресурстарды үнемді пайдалану мақсатында қазандықтан жоғары
температурамен (180-2000С) шығарылатын ыстық лепті ... ... ... ... ... көкөніс өндіру үшін екінші қайтара пайдалану
технологиясын іске ... ... ... ... ... ... ... дәрежесін сандық және сапалық
бағалаудағы негізгі ұсыныстарын Талас ... ... ... ... (ШМШ) ... ... пайдалану.
Өндіріске енгізу тиімділігін техникалық-экономикалық бағалау. Орталық
жылу беру кешенінің технологиялық шығарылымдарының қоршаған ортаға ... ... ... ... ... және күнделікті жұмыс
барысындағы шығындарды 479251,8 теңге есептей келе анықталған экологиялық-
экономикалық нәтижелері: ... ... ... тенге,
экономикалық нәтижелілік Эн=2,92.
Берілген саладағы ... ... ... ... ... ... ... Энергия ресурстарын үнемді пайдалану
мақсатында қазандық ғимаратының ішкі ... ... ... ... ал ... ... ... (180-2000С)
шығарылатын ыстық лепті шаңдыгаз ағымының ... ... ... ... ... мен газдарды ... ... ... ... ... тұңғыш рет жасалынған.
Диссертация тақырыбы бойынша жарияланған жұмыстар
1. Тилегенов И.С., ... Ж.Р. ... и ... ... ... ... ... в процессе
сушки фоссырья тонкого помола. //Вестник ТарГУ «Природопользование и
проблемы антропосферы». -Тараз, 2001, №1(1). - С. ... ... И.С., ... Ж.Р. ... техногенных выбросов
усовершенствованием сиcтем аспирации мельницы «Полизиус ХХІІ» и
перегрузки с конвейера №6 на ... №7. ... ... «При-
родопользование и проблемы антропосферы». -Тараз, 2001, №4 ... ... Ж.Р. ... жылу энергиясы өндірісіне талдау және оларды
экологиялық бағалау тәсілі. //«Табиғатты пайдалану және антропосфера
мәселелері» ТарМУ хабаршысы. -Тараз, 2001, №4. ... ... И.С., ... Ж.Р., Сахы М. Жылу ... ... заттармен қоршаған ортаның ластануын бағалау.
//«Табиғатты пайдалану және ... ... ... ... 2002, №3 (7). - 39-45 б.
5. Тилегенов И.С., М. Сахы, Алипбаев Ж.Р. ... ... для ... ... ... ... ТарГУ «Природопользование и проблемы ... 2002, №4 (8). - ... ... И.С., М. ... ... Ж.Р. ... обоснование
эффективности улавливания ... ... ... пыли и ... ... //Вестник ВКТУ им.
Серикбаева. - 2003, №3. - С.93-105.
7. Тилегенов И.С., М. ... ... Ж.Р. ... ... ... ... воздушно-
механической пеной. //Труды Карагандинского ... ... ... ... ... Караганда, 2003. - С.353-355.
8. Тілегенов И.С., М. ... ... Ж.Р. ... ... экологиялық мәселелері және оларды ... ... ... Халықаралық конференция
материалдары. - Қарағанды, 2003. - 356-358 ... ... В.Қ., ... И.С., ... Ж.Р. ... ... в техногенных выбросах, и расчет ее концентрации на
уровне почвы. //Доклады Академии наук Республики Казахстан. ... - ... ... В.Қ., ... И.С., ... Ж.Р. ... по ... оптимальных параметров воздушно-
механической пены. //Поиск, научный журнал министерство образования
и науки. - ... 2003, №4. - ... ... И.С., Әліпбаев Ж.Р. Энергетика және жылу беру кешендерінде
шаң-тозаңдарды басу және ... ... ... ... ... ... материалдары. -Тараз,
2005. - 154-159 б.
12. Тілегенов И.С., Әліпбаев Ж.Р. Қазандықтан ... ... ... ағымының қосымша жылу өндіру ... ... ... ... ... - ... 2005. - 159-165 б.
13. Тілегенов И.С., Әліпбаев Ж.Р. Қазандық шығарылымы құрамындағы ... ... ... және улы ... ... ... ... конференция
материалдары. - Тараз, 2005. -165-170 б.
РЕЗЮМЕ
Алипбаев Жасулан Ратханович
Обоснование и ... ... ... ... из
котельнЕЙ с последующей утилизациЕЙ
Диссертация на соискание ученой степени
кандидата технических наук
25.00.36-Геоэкология
Работа посвящена исследованию экологического воздействия на ... ... ... ... ... центрального городского
отопительного комплекса Каратау.
Основная идея работы обуслевлена подавление способом сорбции пыли ... ... в ... ... раствором пенообразователя.
Цель работы. Обоснование и утилизация горячего воздуха получением
дополнительного тепла и разработка способов и ... для ... ... ... ... из ... ... поставленной цели решены следующие задачи:
- определены методом расчета и инструментальными ... ... и ... ... СО, SO2 и в пересчете на NO2 окислов азота, ... ... с ... ... ... ... распространения в
окружающую среду вредных примесей содержащихся в выбросах.
Для проведения ... ... ... ... ... аделватная тунели, где исследована эффективности пенообразования
и ... ... ... ... ... частиц пыли за счет инерционного
столкновения и эффекта ... ... ... ... с увелечением диаметра частиц пыли от 5 мкм до 20 мкм и выше и ... ... при ... ... пузырька пены D=const
эффективность резко увеличивается;
- с увелечением диаметра пузырька эффективность ... в ... ... что ... ... ... пены его пленки утончается ... ... до ... ... с ... ... ... исследования теоретических основ улавливания частиц пыли и
молекул газов и ... ... ... ... ... ... высокодисперсных частиц пыли, нейтрализации газов
и совместным решением их ... ... ... ... ... ... ... расчетами с применением общей формулы
эффективности установлено:
- эффективность ... ... ... с увелечением скорости
движения пылевых частиц и соответственно кинетической энергии максимальная
эффективность ... при ... 2м/с, при ... ... ... 10мкм;
- эффективность нейтрализации газов воздушно-механической пеной
возрастает с ... ... ... ... ... времени контакта, коэффициента ... ... ... ... ... ... с использованием общей формулы эффективности пылегазоподавления
установлены ... ... ... нейтрализации газов Е=96,8
%, кратность 600 о.е., удельный расход раствора ... ... ... ... подавления пыли достигнуто 99,98%.
Лабораторными экспериментами установлены аэродинамической модели
оптимальные ... ... ... концентрация раствора
пенообразователя 2%, стойкость пены в ... 14-22 мин, ... по пене 2,52 м3/с при ... ... пены и объеме
раствора пенообразователя соответственно 2,05м3 и 0,006м3 ;
- ... ... ... ... ... и ... ... системы пылеподавления воздушно-механической пеной;
- для увеличения эффективности получения ... пены ... в ... ... ... из двух сеток.
Разработана комплексная ресурсосберегающая технологическая схема
получения из ... ... ... ... ... ... до 40-600С пылегазовой смеси перед дымоходом ... ... ... с ... ... тепла пыли и токсичных
газов в окружающую природную среду.
Для создания температурного режима получения воздушно-механической ... ... и ... программированием
обоснованы и определены основные характеристики комплексной технологической
схемы предотвращения техногенных выбросов.
Промышленными экспериментами разработанной ... ... ... газов: оксида углерода СО – 76,8%; окислов азота на
пересчете NO2 -88,4%; диоксиды серы SO2- 92,1% .
Эколого-экономические ... с ... ... ... ... ... ... на окружающую природную среду.
Технологические и эксплуатационные затраты ... 479251,8 ... ... эффективностью Эф=1963442,1 тенге. При этом экономический
результат составляет Ээ=2,92.
SUMMARY
Alipbayev ... ... ... AND ... OF ... PREVENTION POLLUTION
FROM BOILER-HOUSE WITH THE FOLLOWING RECYCLING
The dissertation on competition of a ... degree ... is devoted to research of ... ... on an ... ... of Talas region by ... of central city heating complex Karatau.
The basic idea of work is caused that, that recycling high-temperature
emission by reception of ... heat for heating a hotbed ... the ... ... of ... an ... a harmful dust ... gases CO, SO2, NO2 and others components.
The purpose of work: A ... and ... of hot air ... of additional heat and development of ways and means ... ... an ... ... of ... ... of the purpose the ... problems(tasks) with use of
methods of research and modeling of suppression of a dust and ... are ... ... by a method of ... and tool gauging ... formed a dust and toxic gases CO, SO2 and in ... NO2 oxides of ... oxides of vanadium V2O5. With use of ... of border ... of harmful impurity ... in ... ... in an ... ... of laboratory researches the model of ... adequate tunnel is used where ... ... and ... dust gas of ... is ... of the mechanism of catching of particles of a dust due to
inertial collision and effect of capture of bathes foams, are ... with increase diameter of ... of a dust from 5 microns up to ... and speeds dust air-gas are higher also a stream at ... of bath foam D=const ... is sharply increased;
- with increase diameter of bath efficiency decreases in connection ... ... of diameter of bath foams of his(its) film decrease ... burst up to the moment of ... with ... a result of research ... and bases of catching of ... a dust and molecules of gases and analytical calculations models ... of ... ... of a dust, ... of gases ... the joint decision of their ... model dust gas ... air - mechanical foam for the first time are received.
By analyses of the results received by calculations with application ... received model it is ... ... of wetting by foam raises with increase speeds of ... and ... to kinetic energy peak ... ... at speed 2m/with at movement of particles of a dust size
10mkm;
- efficiency of neutralization of gases air - ... foam grows ... ... rates, the specific charge of a solution ... time
of contact, factor of diffusion. It is reduced with increase diameter ... ... with use of the ... model of efficiency dust gas of
suppression optimum parameters are ... ... ... of gases Е=96,8of %, frequency rate 600 о.е., the ... of a solution ... 0,14m3/ with duration of ... of
6,6mines, suppression of a dust it is achieved 99,98%.
Laboratory ... ... optimum ... of air- ... concentration of a solution bathformer 2%, ... ... 14-22 mines, optimum ... under the fine 2,52 m3 /with ... volume of foam and volume of a solution ... 2,05 m3 ... ... ... of a mode of bathformer operation determine ... ... ... of complex system ... of a dust by ... mechanical foam;
- for increase of efficiency suppression of gas in tunnels crosspieces
from two grids are established.
The complex ... scheme of ... from hot ... ... of flow, that is thrown out from ... by ... of heat used for heating of frame, ... and household
premises(rooms) and creation from cooled till 40-600C dust-gas of a ... flue ... foam ... with prevention of emissions
of a dust and toxic of gases on ... natural ... ... creation of a ... mode of reception of air-mechanical foam
by experimental researches and computer programming are reasonable and ... ... of the complex ... scheme of prevention
техногенных of emissions are certain(determined).
Industrial experiments of the developed technology have shown on ... ioxid carbon ... oxides of nitrogen ... dioxid ... results in view of influence technogenetic emissions of
a heating complex in environmental ... of ... ... expenses makes 479251,8 tenge with economic ... Ef =
1963442,1 tenge .
Басуға 19.12.2005 ж. қол қойылған.
Пішімі 60х84 1/16. Есепті б.т. 1,7. Шартты ... 100. ... ... ... ... ... университеті» баспасы
080012, Тараз қаласы, Төле би көшесі, 60 ... ... ... ... басу ... %
Ластанған ауа көлемі, м3
Жалпы нәтижелілігі, %

Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жылу қазандықтары шығарылымдарын зиянсыздандыру және оларды іске асыру технологияларын негіздеу мен жасау туралы24 бет
«Информатика сабағында оқушылардың шығармашылық белсенділігін дамыту »57 бет
Ауызекі және көркем шығарма мәтініндегі диалог: лексикалық, синтаксистік, стилистикалық сипаттама153 бет
Бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық іс-әрекетін дамытудың әдістемелік жүйесі39 бет
Бейнелеу өнері арқылы мектеп жасына дейінгі балалардың шығармашылық қабілетін дамыту63 бет
Ж.Аймауытов ; Ғ.Қарашев; Б.Күлеев ; С.Сейфуллин; І.Жансүгіров; Б.Майлин шығармашылықтары16 бет
Жазбаша жұмыс арқылы бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық қабілетін дамыту55 бет
Жүніс Сахиевтің «Жасампаздық қиырында» шығармасы тілінің лексика−фразеологиялық ерекшеліктері62 бет
Математиканы оқыту барысында оқушының шығармашылық қабілетін дамыту26 бет
Мектеп жасына дейінгі балалардың көркемдік-шығармашылық қабілеттерін қалыптастыру33 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь