Меншiкті капитал туралы

Кiрiспе

I Бөлiм
1.1. Меншiк капитал туралы түсiнiк
1.2. Ғалымның ой.пiкiрi

II Бөлiм. Меншiкті капитал есебi
2.1. Жарғылық капитал есебi
2.2. Резервтiк капитал есебi
2.3. Бөлінбеген табыс есебi және жабылмаған зиян
2.4. Капитал қозғалысы бойынша операцияларының есебi

Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Қазақстан Республикасының заңына сәйкес кәсіпорындар өзінің құрылуы барысында, яғни шаруашылық қызметпен айналысу үшін белгілі бір мөлшерде мүліктерге ие болуы тиіс. Осы жоғарыда аталған мүліктердің ақшалай өлшемге айналдырылғандағы жиынтығы ұйымның меншікті капиталы болып саналады. Кәсіпорын алғашқы қүрылған кезде оның капиталы Қазақстан Республикасы заңында қаралған мөлшерден кем болмауы тиіс және де ол сол ұйымның құрылтайшыларының, акционерлерінің ақшалай, заттай және басқадай түрде қоғамға қосқан үлестерінен құралады. Бұл сома, яғни кәсіпорынның капиталы осы ұйымның қызметі барысында тапқан таза табысы және басқа да көздерден, тегін түскен мүліктер мен ақшалай қаржылар есебінен өсіп отырады. Жалпы кәсіпорынның есебін жүргізу барысында жұмыс істеп тұрған , қызмет атқарушы яғни қолданыстағы капиталы және оның құрамы мен құрылымы бухгалтерлік баланстың активінде көрсетілсе, ол капиталдың қаржыландыру көздері баланстың пассивінде көрсетіледі.Кәсіпорын мүлкі оның негізгі құралдары мен айналымдағы қаржыларының құнынан құралады. Ұйымның меншікті капиталының көздері болып мыналар саналады: жарғылық капитал, резервтік капитал және бөлінбеген пайда.Жарғылық қор мөлшері ұйымның жарғысында және басқа да құрылтайшылық кұжаттарында белгіленген, үкіметтің атқарушы органдарында тіркелуі керек. Оның мөлшері құрылтайшылық құжаттарға тиісті өзгерістер енгізілгеннен кейін ғана өзгеруі мүмкін. Қосымша төленбеген капитал кәсіпорынның өзінің меншігіндегі негізгі құралдары мен инвестицияларын қайта бағалаған уақыттағы олардың құнының өскен сомасынан және тағы да басқа жағдайлардан туындайды. Резервтік (сақтық, сақтаулы) капитал - келешекте (алдағы уақыттарда) болуы мүмкін зияндармен шығындардың (ысыраптардың) орнын толтыруға арналып кәсіпорынның өзінің таза пайдасынан (табысынан) бөлінген меншіктік капиталының бір бөлігі. Резервтік (сақтық, сақтаулы) капиталдың мөлшері мен құрылу тәртібі Қазақстан Республикасының заңдары мен ұйымның (қоғамның) жарғысында қаралады (көрсетіледі).
1) Кеулимжаев Қ.К., Төлегенов Э. Т., Байдаулетова М. Б., Құдайбергенов Н. А., Субьектінің қаржы-шаруашылық қызметі бухгалтерік есеп шоттарының корреспонденциясы. - Алматы: Экономика, 1998.
2) Кеулимжаев Қ.К., Құдайбергенов Н. А., Бухгалтерлік есеп теориясы және негіздері. – Алматы, Экономика, 2006.
3) Кеулимжаев Қ.К., Құдайбергенов Н. А., Әжібаева З. Н., Бухгалтерлік есеп принциптері. – Алматы, Экономика, 2000.
4) Кеулимжаев Қ.К., Құдайбергенов Н. А., Әжібаева З. Н., Жантаева А. Ә., Қаржылық есеп.- Алматы : Экономика, 2001.
5) Төлегенов Э.Т., Бухгалтерлік ақпарат жуйелері. – Алматы, Экономика, 2001.
6)Радостовец В.К., Радостовец В.В., Шмидт О.И., Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп. – Алматы, Экономика, 2002.
7)Тасмағанбетова Т.А., Омаров А.Ш., Қаржы есебі - Алматы,Экономика, 1998
8) Міржақыпова С.Т., Банктегі бухгалтерлік есеп. - Алматы,Экономика, 2004
        
        Ж О С П А Р
Кiрiспе
I Бөлiм
1.1. Меншiк капитал туралы түсiнiк
1.2. Ғалымның ой-пiкiрi
II Бөлiм. Меншiкті капитал есебi
2.1. Жарғылық ... ... ... ... ... Бөлінбеген табыс есебi және жабылмаған зиян
2.4. Капитал қозғалысы бойынша операцияларының есебi
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе.
Қазақстан Республикасының заңына сәйкес кәсіпорындар өзінің ... яғни ... ... ... үшін белгілі бір мөлшерде
мүліктерге ие болуы тиіс. Осы жоғарыда аталған мүліктердің ақшалай ... ... ... ... ... ... ... алғашқы қүрылған кезде оның капиталы ... ... ... ... кем болмауы тиіс және де ол сол ұйымның
құрылтайшыларының, акционерлерінің ... ... және ... ... қосқан үлестерінен құралады. Бұл сома, яғни кәсіпорынның капиталы
осы ұйымның қызметі барысында тапқан таза табысы және ... да ... ... ... мен ... ... есебінен өсіп отырады. Жалпы
кәсіпорынның есебін жүргізу барысында жұмыс істеп тұрған , қызмет атқарушы
яғни ... ... және оның ... мен ... ... ... ... ол капиталдың қаржыландыру көздері
баланстың пассивінде көрсетіледі.Кәсіпорын мүлкі оның ... ... ... қаржыларының құнынан құралады. Ұйымның меншікті ... ... ... ... ... капитал, резервтік капитал және
бөлінбеген пайда.Жарғылық қор мөлшері ұйымның ... және ... ... ... ... ... ... органдарында
тіркелуі керек. Оның мөлшері құрылтайшылық құжаттарға тиісті өзгерістер
енгізілгеннен кейін ғана өзгеруі ... ... ... ... ... меншігіндегі негізгі құралдары мен инвестицияларын
қайта бағалаған ... ... ... ... ... және тағы ... ... туындайды. Резервтік (сақтық, сақтаулы) ... ... ... ... ... мүмкін зияндармен шығындардың
(ысыраптардың) орнын толтыруға арналып кәсіпорынның ... таза ... ... ... ... бір бөлігі. Резервтік (сақтық,
сақтаулы) капиталдың мөлшері мен құрылу тәртібі Қазақстан Республикасының
заңдары мен ... ... ... ... ... пайда (табыс) кәсіпорынның жалпы кірісінен (пайдасынан) барлық
жұмсалған шығындарды (бюджетке төленген ... ... ... ... ... ... сомаларын шегеріп тастағандағы
қалған бөлігі болып табылады. Жарғылық капиталы ... ... ету үшін ... ... ... жасаған қаражаттарының
сомасы болып саналады.Кәсіпорынның жарғылық капиталының мөлшері, ... ... ... түрлері (жәй және артықшылығы ... ... ... бір ... ... ... құнына
сәйкес акционерлік қоғамның, серіктестіктердің, өндірістік кооперативтердің
жалпы жиналысында бекітіледі.
I. Бөлім.
1.1. ... ... ... ... ... ... капиталдың экономикалық санатының бір түрі
болып табылады. Ол несиелік ... ... ... және ... ... ... ... ету үшін елеулі мәнге ие. ... ... ... ... ... ... банктің бастапқы қызметін
ұйымдастыру үшін пайдаланылатын алғашқы қаражат немесе қызмет өсуі және
кеңеюі ... ... ... болып келеді. Сонымен қатар банктік
капитал несиелік мекемелерді қаржылық тұрақсыздықтан және ... ... ... оны ... ... қамтамасыз етеді,
ағымдағы шығындардың залалын жабады, банкке деген ... ... ... ... және ... несиелеріне деген
қажеттіліктерін қанағаттандырады. Сондықтан банктерге экономикалық ... ... ... ... ... ... бұзу ... белгі
алған кезде салымшылар мен инвесторлар мүдделеріне ... ... ... ... ... ... ... банк қызметінің ең
үлкен мәселелерінің бірі банктің меншікті капиталының жеткіліктілігін
анықтау болып ... Оған ... ... берудің бір себебі банктің
айналымындағы қарыз капиталы үлес ... ... емес ... ... ... ... ... жоғары болып
келуінде.
Меншікті капитал ... ... ... ... ... ... байланысты және солармен бірге айналымды ... Ол ... ... ... ... ... ... меншікті капиталы екі бөлікке бөлініп қарастырылуы қажет:
"Қатты ... деп ... ... және ... капитал.
Базалық капитал ең тұрақты және орнықты көздері қамтиды: ... ... ... ... және ... ... ... Қосымша капиталға үмітсіз ... мен ... да ... ... ... үшін ... әр түрлі резервтер және
мәжбүрлі шығындар (провизиялар) түрлері жатады. "Қатты ядро" мен ... ... ... ара ... ... барлық мүлкі (қызмет атқарушы капиталы) айналыстан тыс және
айналыстағы активтер ... ... ... ... ... ... қарай "негізгі (айналымнан тыс) активтер" және "айналымдағы
активтер" деп екіге бөледі.
Негізгі (айналымнан тыс) ... ... ... ... емес
активтерден, қаржылық (ұзақ мерзімді) ... ... ... ... ... тыс ... шаруашылық субъек-тінің
материалдық-техникалық базасын жасауға және ... ... ... ... ... қызмет атқаруы барысында пайда
табуға негізделеді. Соған сәйкес олардың ... ақша ... ... ... ... тауарлық-материалдық қорлар, ... және ... да ... ... ... оның ... ... мен айналымдағы қаржыларының
құнынан құралады. Ұйымның меншікті капиталының көздері болып ... ... ... ... ... ... ... өздерінің қызмет атқаруы барысында меншікті қаржыларынан
басқа қарыз қаражаттарын да пайдаланады. Ал олардың ... ... ... ... несиелер, қарыздар, алынған аванстар және басқа да
кредиторлық борыштар ... қор ... ... ... жарғысында қаралған
қызметтерін қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... ... жауапкершілігіне қарай ұйымның
жарғылық қоры ... ... ... ... ... ... сенім серіктестігі,
жауапкершілігі шектеулі ... ... ... ... ... және ашық ... қоғам) жарғылық капиталы.
• өндірістік кооператив мүшелерінің мүлік жарналары.
Жалпы кәсіпорынның ... ... ... ... ... тұрған , қызмет
атқарушы яғни қолданыстағы капиталы және оның ... мен ... ... ... көрсетілсе, ол капиталдың қаржыландыру
көздері баланстың ... ... ... оның ... мен ... ... ... құралады. Ұйымның меншікті
капиталының көздері болып мыналар саналады: жарғылық капитал, ... және ... ... қор ... ... жарғысында және
басқа да құрылтайшылық ... ... ... ... ... ... Оның мөлшері құрылтайшылық құжаттарға тиісті
өзгерістер енгізілгеннен кейін ғана өзгеруі мүмкін.
Жарғылық қор ... ... ... және ... да ... белгіленген, үкіметтің атқарушы органдарында тіркелуі керек.
Оның мөлшері құрылтайшылық құжаттарға тиісті өзгерістер енгізілгеннен ... ... ... ... капитал — қоғамның өзінің акцияларын олардың атаулы
(номиналдық) құнынан артық бағаға ... ... ... ... ... туындайды.
Қосымша төленбеген капитал — кәсіпорынның өзінің меншігіндегі негізгі
құралдары мен инвестицияларын қайта ... ... ... ... ... және тағы да ... жағдайлардан туындайды.
Резервтік (сақтық, сақтаулы) капитал - келешекте (алдағы уақыттарда)
болуы мүмкін зияндармен шығындардың (ысыраптардың) орнын ... ... ... таза ... ... ... ... бір бөлігі. Резервтік (сақтық, сақтаулы) капиталдың мөлшері мен
құрылу ... ... ... заңдары мен ұйымның (қоғамның)
жарғысында ... ... ... (табыс) — кәсіпорынның жалпы кірісінен (пайдасынан)
барлық жұмсалған ... ... ... ... ... ... ... бағыттарға пайдаланған сомаларын шегеріп тастағандағы
қалған бөлігі болып табылады.
Жарғылық капиталы - қызметті ... ... ету үшін ... кәсіпорынның жасаған қаражаттарының ... ... ... ... ... сол ... шығарған
акцияларының түрлері (жай және артықшылығы бар), акциялардың сандары,
сондай-ақ бір ... ... ... ... сәйкес акционерлік
қоғамның, серіктестіктердің, өндірістік кооперативтердің жалпы ... ... ... ... жатады және мыналарды қамтиды:
• акционерлік капитал – жай ... ... ... ... бар
акциялар (дауыс беру құқығы жоқ);
• банктік резервтер – күтілмеген жағдайларға дивиденттер төлеуге, ... ... ... арналған резервтер;
• қосымша төленген капитал, жай және артықшылығы бар акцияларды сату бағамы
мен олардың номиналы ... ... ... құралады;
• қосымша төленбеген капитал активтерді қайта есептеу есебінен құралады;
• бөлінбеген ...... өз ... қалатын жинақталатын пайда сомасы.
Меншікті капитал банк үшін ресурс ... ... ... төлеу
түріндегі құнмен өрнектеледі. Берілген ресурс түрінің өсуі екі ... ... ... ... ... ... өсуі. Акционерлік
капитал және оған теңестірілген банк қаражаттары құрылымындағы баптар банк
тұрақтылығын және оның ... ... ... ... ... ... ... бірнеше қызметтерді атқарады: қорғау, оперативті,
реттеуші айналым және резервтік қызмет.
Акционерлік ... ... ... ... кепілді қызмет
Банктің төлем қабілеттілігімен, оның тұрақтылығымен тікелей байланысты.
Егер банк ресурстары тек қана ... ... ... ... ... ... ... деп санауға болады, өйткені банкроттық жағдайда тек
акционерлер ... ... ... бұл тек ... ... етуі үшін ... резервін құру жолымен
салымшыларға өтемақы төлеу кепілі ғана ... ... ... бұл ... ... ... ... орнын толтыру кепілі
болып табылады. Коммерциялық банктерде төлем ... ... тек бір ... ғана ... етіледі. Әдеттегі тәжірибеде
төлем қабілетті деп акционерлік капиталы жұмсалмаған банк ... ... құны кем ... ... ... қамтамасыз етілмеген
міндеттемелерді санамағандағы міндеттемелер сомасы мен ... ... ... тең.
Оперативті қызмет
Оперативті қызметтің мәні капиталдың бастапқы мөлшерін қамтамасыз етумен
тұйықталады, яғни қызметті жүзеге асырудың алғашқы кезеңінде ... ... ... ... ... алуға және жалақы
төлеуге, сонымен қатар күтілмеген шығындар жағдайына қаржылық ... ... ... шығындарды қаржыландыру көзі болып табылады.
Реттеуші қызмет
Мемлекеттік органдар заңды және нормативтік ... ... ... ... мен құрылымын қадағалай отырып банктің қызметін реттейді.
Айналым қызметі
Акционерлік капиталға ақша сала отырып, құрылтайшылар банктің ... ... деп ... ... кез ... коммерциялық қызмет тәуекелге бел бууға мәжбүрлі.
Оның үстіне, айтылып кеткендей, ... ... ... ие. ... ... ... отырып өзінің айналым капиталын қолма-қол ақшалардың
кассалық несиелік факторингтік және ... ... ... ... және ... да ... ... сатып
алуға ғимараттарға, құрылыс және басқа да негізгі қорларға сала отырып,
банктер кредиторларын залал шегуден қорғайды.
Резервтік ... ... ... ... ... ... да ... ауыспалы айналымы үдерісінде мерзімді мерзімі жетпей қайтып
қалу, талап еткенге дейінгі ... ... алып ... ... өсу есебінен банк шоттарына қаражат ағымының ... және ... ... ... ... ... тәуекелдіктің орнын жабу үшін
нақтырақ ... ... ... үшін банк ... капитал резервін құруға
мәжбүрлі.
Базель келісіміе сәйкес капитал жеткіліктілігінің басты ... ... ... ... ... ... КАр – тәуелділік активтер коэффициенті;
К – банктің капиталы;
(Ар – ... ... ... ... активтер сомасы.
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі ... ... ... ... ... ... ... бірінші деңгейдегі меншікті капиталдың банк активтері сомасына
қатынасы (0,6-дан кем емес):
К1= К1/ А-П
мұнда: К1 – ... ... ... ...... активтер сомасы;
Пс – құрылған резервтер (провизиялар)
және меншікті капиталдың тәуекелдік дәрежесі бойынша өлшенген ... ... ... кем ... керек):
К1=К1/Ар-Пс
мұнда: К1 - бірінші деңгейдегі меншікті капитал;
Ар – тәуекел дәрежесі бойынша өлшенген активтер сомасы;
Пс – ... ... ... және ... ... ... ... капиталға енбеген құрылған ортақ резервтер
сомасы қосындысы.
Меншікті капитал екі деңгейден тұрады. Меншікті капитал бірінші ... ... ... ... ... ... ... мөлшерде)
капитал сомаларынан банктің акцияларға ... және ... ... ... ... ... сома ... есептелінеді.
Бірінші деңгейдегі капитал (К1) келесі компоненттерді қамтиды:
• тіркелген шектегі төленген жарғылық қор 3001 шот қосу 3025 шот ... 3026, 3027 ... ... ... ... өткен жылдарда табыс есебінен құрылған қорлар, ... ... ... ... (3510, 3580 ... ... емес активтер (1659 шот алынған 1699 шот);
• өткен жылдар залалы (3599 ... ... ... шығыстарының ағымдағы жылдың табыстарынан асып кетуі;
екінші деңгейдегі капитал (К2) келесі компоненттерді қамтиды:
• ағымдағы ... ... ... асып ... ... ... және ... қағаздарды қайта бағалау (3540, 3561
шоттар)
• жалпы ... ... (1465, 1469 ... ... ... сомасының 1,25 пайызынан аспайтын сомада;
• бағынышты мерзімді борыш (2402 шот), ... ... ... 50 ... ... ... Ғалымның ой-пікірі.
РЕЗЕРВТІК КАПИТАЛ: ҚАЛЫПТАСТЫРУ НЕГІЗІ ЖӘНЕ ТӘРТІБІ
Э. Нурсейітов, "Финаудит" фирмасының президенті, Алматы қаласы.
Резервтік капиталды ұйым ... ... да бір ... бойынша ақша
төлеу үшін қаражат жетіспеген жағдайда құрады. Ұйымның ... ... ... ... ... ... мысалы, оның, бөлінетін
төлеу үшін құрылатын резервтік капиталдан айыра ... жөн. ... ... ... аяқталған соң ұйымның бөлінбеген кірісі есебінен
құрылады.
Мысалы, ... жыл ... ... (салықтар төленгеннен кейін)
ұйымның (ЖШС) 1 000,0 мың ... ... ... бар, ол ... ... қатысушылар арасында толық бөлінуі ... ЖШС ... 600,0 мың ... сомасындағы таза кірісті бөлу керек, қалған 400,0
мың теңгені резервтік капиталға аудару керек деп шешті. Келесі ... ... ... ... және ЖШС ... жиналысы 400,0 мың теңгені бөлу
керек деп шештi.
Мысалы , аяқталғаннан ... ... 10000 ... ... ... бар. ... ... 600,0 мың ... ... бөлу ... ... ... қатысушы үлесінің мөлшеріне
сай етіп бөле отырып, 400,0 мың ... ... ... ... ұлғайту
үшін жұмсауға шешiм қабылдайды.
Жауапкершілігі шектеулі серіктестікте резервтік капитал құрылтайшы
құжаттарында ... ... ... Егер ... ... ... капиталдың бір бөлігі не барлығы жарғылық капиталды
ұлғайтуға ... ... ... онда ... резервтік капиталдың
көлемінде де, жарғылық капиталдың мөлшеріне де бірдей ... ... ... ... ... айналым ретінде, ал жарғылық капитал
құрылатын резервтерді құру және пайдалану тәртібі ... ... ... Бухгалтер үшін жарғылық және резервтік капиталдың шоттары
бойынша бухгалтерлік есепте ... ... үшін ... ... ... қатысушыларының шешімі болып табылатынын атап өтейік.
Резервтік капиталдың ... ... егер осы ... ... ... келісілсе, ұйымның жарғысында, жиналыстың
шешімінде және есеп саясатында көзделген тәртіппен және мөлшерде ... ... ... бөлінбеген кірісті өздерінің арасында
бөлуге құқығы бар, резервтік капитал осы кірістің бір бөлігі болып табылады
және ... ... ... ғана ... да бір ... ... ... салу мақсатында резервтік капитал есепке алынбайды,
өйткені ол салық ... ... бір ... ... ... ... ... арасында бөлген кезде ғана салық салынады. Салық заңнама-
сында бөлінетін кіріске "дивидендтер" деген ұғым беріледі, ... ... ... ... ... 15 ... ... бойынша салық салынады.
Акционерлік қоғамдар туралы жаңа Заңның қабылдануына ... ... ... капиталды қалыптастыруға байланысты кейбір ерекшеліктерін
ескерген жөн.Резервтік капиталдың сомасы ... Үлгі ... ... деп ... ... ... шоттарда есепке
алынады. АҚ-ның резервтік капиталын пайдалану тәртібі тек қана ... ... ... ... ... оны құру ... мен мөлшері
заңда белгіленбеген.Бұрын резервтік капиталды құру және ... ... ... құру және ... ... акционерлік қоғамның құрылтай
құжаттарында және есеп ... ... ... Осы мақсаттар үшін
Шоттардың Үлгі жоспарында 5510-"Құрылтай құжаттарында белгіленген резервтік
капитал" және 5520-"Басқа да ... ... ... шоттары бар 5500-
"Резервтік капитал" ... ... ... ... ... ... капиталының жай-күйі және қозғалысы туралы ақпаратты
қорытындылауға арналған. К-т 5510 ... 5520 және Д-т 5610 ... ... ... ... ... бойынша резервтік капиталға аудару
көрсетіледі. Д-т 5510 және 5520 ... ... ... ... ... ... 6210, 6220, 6230-шоттары және 6870-"Басқалар"
шоты бойынша корреспонденциямен резервтік ... ... ... ... ... ... кезеңде көзделген мақсаттарға
арналған кірістің болмауы ... ... ... ... Д-т 5510, 5520 және ... ... (жабылмаған
залал)" бөлімі шоттарының К-ті бойынша кәсіпорынның есептік кезеңдегі
немесе өткен жылғы шығынының орнын ... ... сома ... ... ... құрылтай құжаттарының ережелеріне сәйкес
жүзеге асырылады. Резервтік капитал ... ... ... алу ... ... ... акцияларды сатып алуы қоғамның қаржылық
қызметінде қолайсыз жағдайлар болған кезде ақшаның едәуір ... ... ... ... ... және олардың бағамдық бағаларын жасанды
түрде реттеу үшін ... ... осы ... ... ... резервтер не бөлінбеген кіріс
есебінен сатып алынады.
Шаруашылық серіктестіктерде резервтік капитал құруды ... ... ... ... ... айырмашылығы болмайды.
Резервтік капиталды есепке алуға байланысты кейбір мәселелерді
қарастырайық.
Жағдай
Кәсіпорынның 2 жыл бойы ... ... ... 10% ... ... қалыптастыру көзделген. Кәсіпорын үшінші жылы кіріс
алды. Сондай-ақ жыл ... ... ... ... ... ... келесі жылы тағы да ... ... ... ... ... ... ... Ұйымның бухгалтериясында, атап
айтқанда, капитал қалыптастыру үшін қандай құжаттар қажет, ... ... ме ... ... бірқатар мәселелер туындайды. Резервтік
капиталды қай кезеңде қалыптастыру ішінде ме ... жыл ... ... ... ... ... қандай салықтық
міндеттемелер пайда болады?
Резервтік капитал қалыптастыру ұйым қатысушыларының құзыретіне жатады.
Сондықтан ... ... яғни ... жыл ... кейін және
қатысушылар жиналысының шешімі негізінде (егер ... ... ... ... ... ... резервтік капиталды қалыптастыру негіздемесі ... ... ... ... ... ... салынған
бөлінбеген кірістің сомасы қосылатындықтан, резервтік ... ... ... салықтық міндеттемелер пайда болмайды.
Резервтік капиталды ... ... ... ... ... атай кетейік.
Жағдай
Кәсіпорынның тал құру көзделген. Бұл оны қалыптастыру үшін міндетті шарт
болып таңдау қуқығы кәсіпорынның қалауында бола ма? ... ... ... ұйым ... ... ... капитал құрылмаса;
- бухгалтерлік есеп бойынша шығын болса, ал салық есебі бойынша кіріс
болса?
Резервтік капиталды қалыптастыру құқығы ұйым ... ғана ... ... ... ... ... ... қалыптастыру көзделуі
мүмкін, бірақ бұл оны қалыптастырудың ... ... ... ... ... ... шешімі негізінде кірісті ешбір қалдықсыз
бөле алады ... ... ... ... аз немесе көп мөлшерде
резервтік капитал қалыптастыра алады.
Ұйым ... бас ... оның ... ... ... ... ... кызметінiң нәтижелері бойынша және ... кiрiс ... ... ... ... ... және оның ... жиынтық жылдық табыс жөніндегі
декларацияға алынған нәтиже әсер етпейді, өйткені бұған бухгалтерлік есепте
көрсетілетін қызмет нәтижелерінің көрсеткіштері негіз болып табылады.
II. ... ... ... есебi.
2.1. Жарғылық капиталының есебі
Кәсіпорынның жарғылық капиталы қызметті бастауды қамтамасыз ету үшін
жаңадан кұрылған кәсіпорынның жасаған қаражаттарының сомасы болып ... ... - ... деген сөзден алынған – ұғымды анықтайтын
ережелердің жиынтығы, ... бір ... ... ... тәртібі
немесе актив құндарының екінші жағынан көрінуі, яғни ... ... ... ... және ... құны.
Шығарылған және жарияланған жарғылық капиталды ажыратып қарастыруға
болады. Акционерлік ... ... ... ... және ... ... шығаруға рұқсат алады. Бұл акционерлік қоғамға акцияларды шығара
отырып болашақта қосымша қаражат жинақтауға мүмкіндік береді.
Ол акцияларды орналастырудың ... ... жеке ... ... ... ... емес активтердің және басқа да
мүліктердің немесе мүліктік кұқықтарының есебінен құрылады. Сонымен ... ... ... ... ... ... өз қызметін бастау үшін
бастапқы материалдық базасы ... та ... ол ... ... ... ... және ... сипатын
аныктайды.Жалпы кез-келген ұйымның жарғысы тиісті ... ... ... ... ... ... ... болмасын қоғамның
акциясын сатып алатын мүшесі ол акцияларды ... ... ... ... ... ... қүқы ... Республикасы Азаматтық кодексте шаруашылық серіктестікті
қалыптастыру, құқық және міндеттерінің тәртібі анықталған. АК ... ... ... ... ... ... ... ақшасы) бөлінген коммерциялық ұйым ретінде сипатталады, ... ... ... жасаған, жинаған немесе құрған мүлік жеке
меншігіне ... ... ... ... ... ... ақша да, бағалы кағаздар да, мүлік те, мүліктік құқық
та және басқа да мүліктер (интеллектуалдық қызметтің ... ... да қоса ... ... мүмкін.
Әрбір шаруашылық жүргізуші субъектіні құру үшін құрылтайшылық құжатары
(бұл құжаттардың ең ... ... ... ... ... ... құжаттар нотариалдық тұрғыда расталып, заң ... ... ... Жарғыда субъект серіктестік құрылтайшыларының
салым ... ... ... ... жариялайды. Салым ақшаны
бағалау тараптардың келісімі бойынша жүргізіледі және тәуелсіз аудиторлық
тексеруге жатады.
Шаруашылық серіктестік мына ... ... ... мүмкін:
• толық серіктестік – жарғылық капиталы оның құрылтайшысын анықтайды,
алайда заң ... (АК ... ... аз деңгейдегі мөлшерден кем
болмауы керек;
• командиттік (сенімге негізделген) серіктестік – жарғылық ... заң ... ... ең аз ... ... ... ... Салымшылардың жиынтық мөлшері командиттік серіктестіктің
(АК 74-бабы) жарғылық ... 50% ... ... ... ... серіктестік – жарғылық капиталдың мөлшерін
серіктестік құрылтайшылары анықтайды және заңда белгіленген (АК 78-бабы)
ең аз ... ... кем ... ... қосымша жауапкершілікті серіктестік – жарғылық капиталдың мөлшері
жауапкершілігі шектеулі ... ... ... ... ... жарғылық капиталдағы өз салым ақшаларымен
оның ... ... ... ... ал бұл ... өз ... есептелген мөлшерінде өздерінің салым
ақшаларына қосады (АК ... ... ... - ... ... барлық жарияланған акциялар
шығарылымының ... ... ... ... тең, ... ... ең аз ... мөлшерден кем ... ... ашық ... ... ... ... ... дейін
жеткізілмейді (АК 88-бап).
Акционерлік қоғамның жарияланған жарғылық капиталының ең аз ... – бір ... есеп ... ... 50 000 есе ... ... ж. №415 ... қоғамдар туралы " заңның 10-бабы) және
мемлекеттік тіркеуден өткен ... ... 30 ... ... төленуі керек (11-
бап, 2-тармақ). Артықшылықты акцияны шығару барлық жарияланған акцияларының
жалпы санының 25% көп ... ... ... 2-тармақ).
• Еншілес және тәуелді шаруашылық серіктестігі – ... ... ... ... ... қатысумен қалыптасады;
• өндірістік капитал – жарғылық капитал ... ... ... ... ... (АК 97-бап);
• мемлекеттік кәсіпорын – шаруашылық меншік құқына немесе оперативтік
басқаруға негізделеді (АК ... ... емес ...... ... немесе
коммерциялық емес сипаттағы меншіктенушілермен ... ... ұйым (АК ... ... субъекті жарғылық капиталға мүліктік және ақыл-ой
қызметі түрінде қаржылық ... ... ... ... ... табыс, капитал проценті мен өсімін алу мақсатында ... ... ... бұл ... ... ... ... жүргізеді. Мұндай салуды (яғни
салымды) инвестиция деп атайды. Бухгалтерлік есептің 13 "Шоғырландырылған
қаржылық есеп берушілік және ... ... ... есебі"
стандартына және оның әдістемелік ұсынысына сәйкес – егер ... ... ... ... 50% ... ... ие ... онда бұл
иелену бақылау жүргізуге мүмкіндік береді.
Бақылауды қолына алған инвестор негізгі серіктестік деп ... ... ...... ... ... болады.
Егер заңды тұлға оның дауыс беру акциясының 20% көбіне ие болса (АК 95-
бап), онда ... ... ... ... ... деп ... ... дауыс беру акциясынының 20%-тен азына ие болуына сәйкес
бақылау бірігіп ... ... кез ... ... (ақшалай қаражаттар, негізгі құралдар,
материалдық емес активтер, ... ... ... ... ... есебі "Жарғылық қор" бөлімінің:
• "Жай ... ... ... бар ... ";
• "Салымдар мен жарналар "
деп аталатын бөлімше шоттарында есептеледі.
21 "Валюта ... ... ... ... ... халықаралық
стандартына, 9 "Шетел валютасындағы операциялар есебі" бухгалтерлік есептің
қазақстандық стандартына сәйкес ... ... ... ... ... ... құны, операцияның жүзеге асқан күніндегі
валютаның айырбас (тарихи) бағамы бойынша ... ... ... ... ... ... жарғылық капиталдың мөлшерімен бірдей
сомада жүргізуді ... ... ... кем ... ... бір ... Нәтижелерді бейнелеу үшін кірістердің ... ... ... ... ... ... ... қажет.
Табыстар шотында (баланстық шот 4750) және шығыстар ... шот ... ... ... ... есепке алынатын, жоғарыда
көрсетілген активтерді ... ... ... оң ... теріс айырма
бойынша қалыптасқан сальдо шегінде сома жыл аяғында арнайы ашылған 3028
баланстық ... ... ... ... ... ... ... және Әділет министрлігінен
рұқсат алғаннан кейін банк акциялар төлеміне түскен қаражаттарды пайдаланып
және оларды ... ... ... ... ... ... ... капиталы мөлшері баланстық
шоттарда есептелінеді, 3001 "Жарияланған жарғылық капитал – жай ... және 3025 " ... ... ...... бар
акциялар". Төленбеген жарғылық капитал сомасы жай ...... ... ... – жай ... шотта және "Төленбеген
жарғылық капитал –артықшылықты акциялар" – 3026.
• Жарғылық капитал ... ... 3002 ... ... капитал – жай акциялар"
3026 "Төленбеген жарғылық капитал –артықшылықты акциялар"
Кт 3001 "Жарияланған жарғылық капитал – жай акциялар"
3025 " Жарияланған ... ...... бар
акциялар"
• Жарғылық капиталға салымдар төленуі:
Дт 2860 "Банктік қызмет бойынша өзге кредиторлар"
Кт 3002 "Төленбеген ... ... – жай ... ... ... ... ... акциялар"
және (немесе)
Дт 1001 "Кассадағы қолма-қол ақша"
1051 "Банктің Қазақстан Республикасы ... ... ... – сату ... ... 3002 ... жарғылық капитал – жай акциялар"
3026 "Төленбеген жарғылық капитал –артықшылықты акциялар"
3101 "Акциялар бойынша сыйақылар" – сату бағасы мен ... ... ... ... капиталға салымды шетел валютасында төлеген кезде ... ... 1001 ... ... қолма-қол ақша"
1050 "Банктердің корреспонденттік есепшоттары"
2203 "Клиенттердің ағымдағы есепшоттары"
Кт 1858 "Банктің шетел валютасы бойынша валюталық қысқа позициясы"
2858 "Банктің шетел валютасы ... ... ұзақ ... бір ... ... 2859 "Шетел валютасының теңгемен көрсетілген қарсы құны (валюталық
қысқа позицияның)
1858. "Банктің шетел валютасы бойынша валюталық қысқа позициясы"
Кт 3002 ... ... ... – жай ... " ... ... ... – артықшылығы бар
акциялар"
Бухгалтерлік жазулардың құжаттық рәсімделуі салынған қаражат ... ... емес ... мен ... ... ... ... негізгі құралдар (материалдық емес активтер) қабылдау-
табыстау (ауыстыру) актінің негізіне кірістіріледі. Тауарлы-материалдық
қорлар – ... ... есеп ... ... ... ... ... негізіне кірістіріледі. Ақшалай қаражат есеп
айырысу (ағымдық), валюталық шоттар көшірмесінің ... ... бар ...... кассасы ордерінің негізіне кірістіріледі.
Шаруашылық жүргізуші субъектінің ... ... ... ... ... қалыптасып болуы керек.
Басқа субъектілердің жарғылық капиталына өз қаражаттарын салушы жақ ... ... ... Олар ... ... ... қаржылық – инвестициялық капиталдан табыс, өсім алу немесе басқа
пайдалар алу ... ... ... ... ... ... ... инвестициялар (БЕС (СБУ) 8
"Қаржылық инвестиция есебі");
... ... ... ... ... тұлғаларға
инвестициялар – оған бақылау жүргізуді жүзеге асырады, яғни ... ... алу ... ... субъектінің
қаржылық және ... ... ... құқы (БЕС 13
"Шоғырландырылған қаржылық есеп беру және ... ... ... БЕС 14 "Тәуелді шаруашылық серіктестігіндегі
инвестиция ... БЕС 15 ... есеп ... ... ... ... үлесінің көрінісі").
Жарғылық капитал мемлекеттік органдарға субъектінің қайта тіркелуіне
әкеп ... ... ... төменгі жаққа мына баптар бойынша өзгертілуі
мүмкін: Азаматтық ... ... ж.) ... ... және ... қоғамдар туралы"
(№415-11 ҚРЗ 30.05.2003 ж.) Заңның 1-бабы,3-тармағы.
2.2. Резервтік капиталдың есебі
Резервтік капитал - акционерлерлік ... және ... да ... ... ... калыптасатын меншік капиталының бір бөлігі.
Резервтік капитал ... ... ... ... ... ... және ... табыс жеткіліксіз болған жағдайда,
дивиденттерді төлеуге пайдаланылады. ... ... ... және оны
пайдалану құрылтайлық құжаттармен және қолданыстағы зандармен анықталады.
Резервтік ... ... ... және ... да ... ... баланстың пассивінде көрініс табады және ол ... ... ... ... қоғамдар мен басқа да ұйымдар ... таза ... ... айтылғандай резервтік капитал құрады.
Резервтік капитал жыл ... таза ... ... ... ... Жыл
сайынғы аудару мөлшері акционерлердің жалпы жиналысында белгіленеді.
Резервтік капиталды пайдалану жағдайында көрсетілген ... ... ... үшін ... ... ... капиталдың мөлшері қоғамның ... ... ... ... сома алдын ала ... ... ... ... ... жабу ... ... резервтік капиталдағы жинақталатын сомаларды жұмсау
тәртібі акционерлік ... ... ... ... ... ... ... келесі есепті кезең ішінде қоғамның
жарғысында көрсетілген мөлшерге тең етіп қайта қалыптастыруды қажет ... ... ... ... "Резервтік капитал" бөлімінің:
"Заңмен белгіленген резервтік капитал"
"Басқадай резервтік капитал"
деп аталатын шоттарда ... ...... ... ... ... ... меншікті қаражаттарының бір бөлігі. Резервтік ... ... ... ... ... ... заңмен және құрылтай
құжаттарымен анықталады. Ашық акционерлік ... ... ... ... ... ... капиталдарын жабу үшін, 15 пайызынан
кем болмауы тиіс. Резервтік қор ... әр ... ... жабу ... ... ... бар ... иелеріне дивидендтер төлеуге ... ... ... ... ... ... банкісінің
талаптарына сәйкес резервтік қор мөлшері сыныптауға жатпайтын активтер
сомасының 5 ... ... ... капитал құру кезінде келесі өткізбелер жүргізіледі:
Дт 3599 "Бөлінбеген таза ... ... ... н ... 3510 ... ... капиталы"
Дивиденттерді төлеу үшін қаражаттар жетіспеген кезде олар резервтік капитал
қаражаттары есебінен ... және ... ... жүргізіледі:
Дт 3510 "Банктің резервтік капиталы"
Кт 1853 "Акционерлермен есеп айырысу (дивидендтер ... ... ... есеп айырысу (дивидендтер бойынша) "
Резервтік капитал ұйымның таза пайдасы есебінен қалыпасқан уақытта
бухгалтерлік есепте:
Дт "Ағымдағы жылдың ... ... ... "Заңмен белгіленген резервтік капитал" немесе
"Басқадай резервтік капитал" деп аталатын ... ... ... ... ... ... капиталындағы жинақталған сомасы жұмсалғанда
бухгалтерлік есепте:
Дт "Заңмен белгіленген резервтік капитал" немесе
"Басқадай резервтік капитал" шоттарының тиістісі;
Кт "Есепті жылдың бөлінбеген табысы ... ... бар ... ... есеп айырысу" немесе тағы да
басқа шоттардың тиістілері түрінде екі ... жазу ... ... ... ... да ... өздерінің тапқан таза
пайдасының есебінен әр түрлі бағыттарға байланысты қорлар құруына ... ... ... қор ... ... ... ... кейін
қайта қалыптастыру кәсіпорын үшін міндетті ... ... Ол ... ... ... ... капитал" деп аталатын ... ... және ... табыстың (жабылмаған зиян) есебі
Кәсіпорынның қорытынды табысынан бюджетке төленетін ... ... ... ... ... ... ... қалған сомасы
есепті жылдың "бөлінбеген пайдасы (жабылмаған ... ... ... ... ... ... ... есебі:
• "Есепті жылдың бөлінбеген табысы (жабылмаған зияны)";
• "Өткен ... ... ... ... зиян)"— деп
аталатын шоттарда жүргізіледі. Бөлінбеген ... ... ... ... ... бөлінбеген табысы (жабылмаған зиян)" шоты
кредиттелінеді. Ал керісінше ... ... ... немесе осы
жылғы шеккен зиян "Есепті жылдың бөлінбеген табысы ... ... ... ... есеп ... ... ... субъектісінің шеккен қорытынды зиянының
сомасына:
Дт "Есепті жылдың бөлінбеген кірісі (жабылмаған зиян)" шоты;
Кт "Жиынтық кіріс (зиян)" шоты ... ... жазу ... Ұйым ... ... есебінен резервтік қор құрған уақытта оған тиісті
сомаға:
Дт "Есепті ... ... ... ... ... шоты;
Кт "Заңмен белгіленген резервтік капитал" немесе
"Басқадай резервтік капитал" шоттарының ... ... жазу ... ... ... ... ... (серіктестіктерге)
дивиденд ретінде төлейтін немесе төлеген сомасына:
Дт "Есепті жылдың бөлінбеген кірісі (жабылмаған зиян)" шоты;
Кт "Артықшылығы бар ... ... есеп ... ... мен ... қызметтер үшін алынған
аванс" және тағы да басқа шоттарының тиістісі түрінде бухгалтерлік жазу
жазылады.
- ... ... ... ... ... есеп ... ... бөлінбеген кірісі сомасына:
Дт "Есепті жылдың бөлінбеген кірісі (жабылмаған зияны)" шоты;
К-т: "Өткен жылдың бөлінбеген ... ... ... ... ... жазу ... ... қоғамның немесе қандай да бір кәсіпорынның құрылғаннан
бастап жұмсалмаған (бөлінбеген) таза пайдасы оның капиталы болып саналады.
Кез ... ... ... ... ... ... яғни барлық
активтерінің сомаларының қосындысынан міндеттемелері сомаларының қосындысын
алып тастағандағы қалған ... ... ... ... қоғамның
жарғысында көрсетіліп белгіленген жарғылық ... ... ... тиіс. Егер баланс активінің нетто сомасы қоғамның жарғысында
белгіленген жарғылық ... кем ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Бұндай жағдайда кәсіпорынның
жарғылық қорының мөлшері қайта ... ... ... соңында барлық кәсіпорындардың бухгалтериясында жетінші
"кірістер" және ... ... деп ... ... шоттары "жиынтық,
кіріс (зиян)" деп аталатын шотпен жабылуы тиіс, яғни бұл ... ... ... ... ... бөлім шоттарын жабу барысында
бухгалтерлік есепте жетінші ... деп ... ... шоттары дебитте-
лініп, "жиынтық кіріс (зиян)" деп ... шот ... ... ... шоттарын жабу барысында бухгалтерлік есепте "жиынтық
кіріс ... деп ... шот ... ... "шығыстар" деп
аталатын бөлім шоттары кредиттелінеді. Осы операциялардың қорытындысы
бойынша ... ... ... деп ... ... ... мен кредитіндегі
сомалар салыстырылып, егер дебитіндегі сома ... ... ... ... жылы зиян ... ал ... сома ... болған
жағдайда кәсіпорынның ағымдағы жылы өзінің істеген жұмысының қорытындысы
бойынша пайда тапқандығы болып табылады.
Егер ... зиян ... ... ... ... ... кірісі (жабылмаған зияны)" деп аталатын шот
дебиттелініп;
"Жиынтық кіріс (зиян)" деп аталатын шот кредиттелінеді.
Ал егер ... ... ... ... кіріс (зиян)" деп аталатын шот дебиттелініп;
"Есепті жылдың ... ... ... ... шоты
кредиттелінеді.
2.4. Капитал қозғалысы бойынша болатын операциялар есебі
Капиталдың қозғалысы бойынша ... ... ... ... ... үшін зор ... ... Төменде капиталдың
қозғалысы бойынша тиісті операциялар көрсетілген.
Төленбеген капиталдың есебі.
Төленбеген капиталдың есебін жүргізу үшін ... ... ... ... Бұл ... ... және жеке тұлғалардың шаруашылық
серіктестіктің жарғылық қорына қосқан үлестері бойынша қарыздарының
сомасы ... ... ... ... ... шоты ... Бас жоспарында, "Меншік капиталы"
ретінде саналса да, яғни ... ... ... қатарында болса да,
ол өзінің табиғаты бойынша активтік шот болып табылады. Сондай-ақ, ... тек қана ... ... ... яғни ол бар ... табыс табуға
арналған жалған капиталдарды тіркейді (акцияларды, облигацияларды, кепілдік
парақтарды т.б.), демек сол ... ... ... бар ... ... ... ... тіркелген) жарғылық қор сомасына
5110-ші "Төленбеген капитал" шоты дебеттеледі де, ... ... ... ... - ... "Жай ... ... акциялар" (акционерлік қоғамдарда) және 5030-ші "Қосқан
үлестер мен ... ... ... ... ... ... кредиттеледі.
Жарғылық қорға салымдардың салынуының жүзеге асырылуына қарай 5110-ші
"Төленбеген капитал" шоты кредиттеліп отырады, ал ... ... емес ... ... ... ... ... төлеу кезінде
-2700,2730 шоттары;
- жерді, негізгі құралды, малды, ... ... ... жарғылық
қорға жарна ретінде төлеу кезінде – 2400,2410 шоттары;
- материалдар мен тауарларды ... ... ... ... ... кезінде
1310, 1320,1330 шоттары;
- ақшалай қаражаттарды жарғылық қорға ... ... ... кезінде
-1010,1020,1040,1050,1070 шоттары дебеттеледі. Егер де 5110 шотының
дебеттік қалдығы болмаса, онда ... ... ... ... ... ... шоты ... аналитикалық есеп акционерлер ... ... ... ... капиталдың есебі.
Акционерлік қоғам акционерлердің жалпы жиналысында ... ... ... ең төменгі деңгейден кем болмауы керек), не ... ... ... қысқарту жөніңде шешім қабылдауына құқылы. АҚ
заң актілерінде белгіленген тәртіп ... ... ... барлық
кредиторларын хабардар етіп отыруға міндетті.
Сонымен қатар, ... ... ... тиесілі міндеттерін
орындаудан бас тартуына және олардың шеккен зияндарының орнын толтыруды
талап етуге ... Егер ... ... оның ... ... болса, онда олар өз меншік капиталын азайту үшін, ... ... ... ... ... сот ... керек.
Бұл жағдайда АҚ өзінің акциясын өз қызметкерлері мен жұмысшыларына ... мен ... ... үшін қайта сатады. Сондықтан ... ... ... ... алынған капиталдың есебін жүргізу үшін 5210-ші шоты арналған,
ол 5010 және 5020 ... ... ... шот ... ... шоттың дебеті акционерлердің меншігіндегі акцияларды қайтып сатып
алынған құнын көрсетеді. ... ... ... алған кезде: 5210 шоты
дебеттеледі де және 1010,1020,1040,1050,1070 шоттары кредиттеледі.
Акционерлердің меншігіндегі ... ... ... ... ... ... қайта тарату үшін акционерлерден қайтып сатып алынады.
Қайтып ... ... ... ... құны ... да, номиналдық құннан
жоғары немесе төмен құны бойынша да сатып алынуы мүмкін:
1. Сатып алынған акциялардың нақты құны номиналдық ... ... ... ... 5210 шоты ... де, 1010,1020,1040,1050,1070 шоттары
кредиттеледі.
2. Сатып ... ... құны ... ... ... болған
жағдайда:
- сатып алу құнына:
521 шоты дебеттеледі де және 1010,1020,1040,1050,1070 шоттары кредиттеледі;
3. Сатып алынған акциялардың нақты құны ... ... ... жағдайда:
- сатып алу құнына:
5210 шоты дебеттеледі де, 1010,1020,1040,1050,1070 шоттары ... де ... ... шығарып алу үшін акционерлерден ... ... онда олар ... ... корреспоңденциясымен беріледі: 5010,
5020 шоттары дебеттеліп 5210 шоты кредиттеледі.
Акционерлерден сатып алған ... ... ... қоғамның жарлық
капиталы өзгермейді. Қоғам келесі жағдайларда акцияны қайтып сатып алуға
құқығы ... ... ... акциялары толық төленгенге дейін;
- қоғамның шығарылған (төленген) жарлық капиталы қайтып сатып ... ... ... ... үшін ... ... жарлық
капиталының минималды деңгейінен кем болса;
- қоғам акцияны қайтып сатып алған шақта төлем қабілеттілігі жоқ ... ... ... алған соң сондай жағдайға тап болатын болса;
- акцияны сатып алатын кезінде қоғамның меншік ... ... ... ... шығарылған (төленген) капиталдан кем болса.
Қайтып сатып алынатын ... саны ... ... ... ... немесе қоғамның меншік капиталының 10%-нен аспауы керек.
Қоғамның ... ... алу ... сол ... ... жиналысында
шешіледі, осындай шешім шыққан соң отыз күннің ішінде аталған ... ... ... ... ... ... қоғамның ұстаушы реестріне
енгізеді.
Қосымша төленген капиталдың есебі.
Қосымша төленген капитал дегеніміз -акционерлік қоғам өз акцияларын
олардың атаулы (номиналды) ... ... ... сату нәтижесінде түскен
сомасы (эмиссиялық табысы). Мұндай ... ... ... 5310-ші
"Қосымша төленген капитал" шотында жүргізіледі.
Өз меншігіндегі акцияларды сатқанда 5310 шоты кредиттеліп, мына шоттар
дебеттеледі: 1010,1020,1040,1050,1070.
Қосымша төленбеген капиталдың есебі.
Капиталдың бұл ... ... үшін ... ... ... ... шоттары арналған. Бұл ... ... ... ... ... ... ... қайта бағалаудан алынған қосымша төленбеген
капитал"; 4520-шот "Инвестицияларды қайта ... ... ... ... ... "Басқа да қосымша төленбеген капитал". ... ... ... ... ... ... ... негізгі құралдарды, инвестицияларды және басқа активтерді қайта
бағалаудан алынған ... ... мен ... ... ... ... ... бағалау операциялары .
Негізгі құралдарды, ұзақ мерзімге жалға алатын ... ... ... ... ... ... мен жабдықтарды қоса
алғанда қайта ... ... ... ... ... ... ... мен ережесін шаруашылық субъектісі өзі шешуге құқылы. ... ... ... ... ... ... құралдардың құнының өзгеруіне байланысты тозу сомасына да
түзетулер ... ... ... басқару жүйесінде ең басты бір орын алады. Ол
кәсіпорынның қаржылық жағдайын сипаттап жөне басқарушылық шешімді қабылдау
үшін негіз бола ... ... ... ... және ... да ... шынайы көрсетіп береді. Қазақстан Республикасының бухгалтерлік
есебі бухгалтерлік есеп Стандарттарында және ... ... ... ... есеп шоттарының Бас есеп жоспарында
бекітілген жалпы кағидалары мен ережелерінің ... ... және ... алынған ақпараттарды ... ... ... ... ... ... ерекшелігіне есептің сәйкес келуін
қамтамасыз етеді. Шаруашылық жүргізудің қазіргі жағдайында кәсіпорынның
меншікті ... ... ... ... ... ... нақты, жақсы
жолға қоймайынша, сондай-ақ толық сенімді ақпаратсыз ... ... ... ... асыру мүмкін емес. Экономиканың ... ... ... мен еңбек ұжымдары шикізат пен материалдарды ұқыпты
жұмсауға, өндіріс қалдықтарын азайтуға, ... ... ... ... ... (ұлғайтуға), оның сапасын көтеруге, өзіндік құнын
төмендетуге, қоршаған ортаны ... ... Бүл ... ... ... материалдық құндылықтарын, ақша қаражаттарын және
басқа да ресурстарын ... және ... ... және ... ... бухгалтерлік есептің маңызы мен мәнін айрықша ... ... ... ... ... жүргізуші
субъектілердің және олардың кұрылымдық бөлімшелерінің ... ... ... ... болжамдар мен ағымдық жоспарлар жасау үшін,
сөйтіп, ел экономикасының даму ... ... және ... ... бірі ... ... Экономиканың саласындағы
мамандар, оның ішінде, бірінші кезекте, бухгалтерия қызметкерлері есепке
алудың және есеп берудің ... ... ... ... ... ... қажет, субъект қызметін бухгалтерлік және салықтық есепке алуды
ұйымдастырудың ережелерін, нүсқауларын және ... ... ... сақтаулары керек.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1) Кеулимжаев Қ.К., Төлегенов Э. Т., Байдаулетова М. Б., Құдайбергенов Н.
А., Субьектінің ... ... ... есеп ... - ... Экономика, 1998.
2) Кеулимжаев Қ.К., Құдайбергенов Н. А., ... есеп ... ...... ... ... Кеулимжаев Қ.К., Құдайбергенов Н. А., Әжібаева З. Н., Бухгалтерлік есеп
принциптері. – Алматы, Экономика, ... ... Қ.К., ... Н. А., ... З. Н., ... А. Ә.,
Қаржылық есеп.- Алматы : Экономика, 2001.
5) Төлегенов Э.Т., Бухгалтерлік ақпарат ...... ... В.К., ... В.В., ... О.И., ... бухгалтерлік
есеп. – Алматы, Экономика, 2002.
7)Тасмағанбетова Т.А., Омаров А.Ш., Қаржы есебі - Алматы,Экономика, 1998
8) ... С.Т., ... ... ... - ... ... www.google.kz
-----------------------
Меншікті капитал
Акционерлік капитал
Қосымша капитал
Акционерлік капитал
Қосымша капитал
Акционерлік капитал
Артықшылығы бар акциялар
Жай акциялар
Қосымша төленбеген капитал
Салынған капитал
Негізгі ... ... ... ... бағалау
Бөлінбеген пайда
Резервтік капитал

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Меншікті капиталдың есебі."23 бет
Активтер, міндеттемелер және меншікті капитал22 бет
Банктің меншікті капиталы28 бет
Банктің меншікті капиталы туралы13 бет
Банктің меншікті капиталы,оның құрылымы және қалыптасуы34 бет
Банктің меншікті капиталының көздері мен қызметі14 бет
Банктің меншікті капиталының қаражаттар есебі30 бет
Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру. Шаруашылық жүргізуші субъектінің меншіктік капиталының есебі24 бет
Депозитті теориялық тұрғыдан сипаттау. меншікті капиталдың маңызы, орындайтын функциялары мен құру тәртібі41 бет
Екінші деңгейлі банктердің меншікті капиталын басқарауды жетілдіру72 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь