Философиядағы адам проблемасы

Адам проблемасы философия тарихында
Биологиялық және әлеуметтік жақтардың бірлігі.
Адам өмірінің мақсаты мен мәні
Философиядағы орталық проблемасы адам болып табылады.
Адам туралы ілімді <адам философиясы> немесе <философилық антропологиясы>деп атайды.
Адам проблемасы философия тарихында.Бұл мәселе философияның пайда болуынан қарастырылып келеді.Бұдан 25 ғасыр бұрын Кун фу цзы өз философиясында адамгершілік проблемасын қарастырды.Оның ілімінің негізгі этикалық қағидасы:<Өзіңе тілемейтін нәрсені өзгеге жасама!>болды.
Будизмді өмір қайғы-қасіретке толы,алайда оларға соқпай өтуге болады, себебі бәрі де өзіне байланысты деп түсіндірілді.Аристотель адамды <ажалды құдайдай > деп түсініп,адамның биік мақсаты –бақыт деп тұжырымдады.Бақыт пен жоғарғы игілік адамға тән,ол оған толық жетілуге ұмтылған жағдайда,яғни белсенділіктің арқасында жетеді.Демек,жай ғана өмір сүрумен тынбау керек,себебі өсімдіктер де тіршілік етеді,ал сана белсенділігі – адамға тән мақсат.
Материалдық игіліктердің молдығы өз-өзінен бақыт жасай алмайды,ал олардың жоқтығы бақыттың беделін әбден түсіруі де ықтимал.
Ортағасырлық томизм ілімінде кез-келген адамның өз табиғаты тұрғысынан іздеуінің дұрыстығы айтылды:еркек пен әйелдің одағы,бала өсіріп-тәрбиелеу –игілік,өйткені табиғат заңдылығы солай.рационалды тіршілік иесі ретінде адам маңдайына қауымдастықта өмір сүріп,ақиқатқа ұмтылу жазылған.
Ренессанс дәуірінің 15-17 ғғ.гуманистік қозғалысында ізгіліктің тағдырдан биік тұратыны тұжырымдалады.
<Адам өліп,шіріп кету үшін емес,өндіру үшін туады.Адам далақдап бос жүру үшін емес,өзі қуана алатындай ұлы және даңқты істерге ұмтылу үшін,сондай-ақ жетілген қайырымдылығын пайдаланып,бақыт табу үшін туады.Жеңілгісі келмейтін адам жеңіске тез жетеді.Тағдыр тәлкегіне тек бағынуға дағдыланғандар ғана төзеді>.(Гуманист,философ математик,сәулетші Л.Альберти).
Ренессанс дәуіріндегі,адамды <табиғат кереметі> деп есептеді.Ф.Бэкон,Р.Декарт,Б.Спиноза адам бақыты оның өз қолында деп санады.Адам Б.Франклинше еңбек құралын жасайтын хайуан.<Адамдық қасиет оған тек туғанға берілген ерекшеліктермен емес,оның өзі жасаған құндылықтары арқылы өлшенеді>деп жазды Гете адам туралы.Марс бойынша:<Адам барлық қоғамдық қатынастардың жиынтығы>.Энгельстің пікірінше антропосоциогенезде шешуші рөлді еңбектену қызметі атқарған.Адамды еңбек жасаған.20ғасырда экзистенциалист Ж.П.Сартр адам –еркіндік иесі және тұрақты түрде өз аясына болғандықтан фактуальдылық пен трансцендентальдықтың бірлігі,тек заттар ғана шектеулі болуы деп түйді.Адам шектеулі емес.
        
        Философиядағы адам проблемасы
Философиядағы орталық проблемасы адам болып табылады.
Адам туралы ілімді немесе деп атайды.
Адам проблемасы философия тарихында.Бұл мәселе философияның ... ... ... 25 ... бұрын Кун фу цзы өз
философиясында адамгершілік проблемасын қарастырды.Оның ілімінің негізгі
этикалық қағидасы:болды.
Будизмді өмір қайғы-қасіретке толы,алайда ... ... ... ... бәрі де ... ... деп ... адамды деп түсініп,адамның биік мақсаты –бақыт деп тұжырымдады.Бақыт
пен жоғарғы игілік адамға тән,ол оған толық жетілуге ұмтылған ... ... ... ғана өмір ... тынбау
керек,себебі өсімдіктер де тіршілік етеді,ал сана белсенділігі – ... ... ... молдығы өз-өзінен бақыт жасай алмайды,ал олардың
жоқтығы бақыттың беделін ... ... де ... ... ілімінде кез-келген адамның өз табиғаты тұрғысынан
іздеуінің дұрыстығы айтылды:еркек пен әйелдің одағы,бала өсіріп-тәрбиелеу
–игілік,өйткені ... ... ... тіршілік иесі ретінде
адам маңдайына қауымдастықта өмір сүріп,ақиқатқа ұмтылу жазылған.
Ренессанс дәуірінің 15-17 ғғ.гуманистік ... ... биік ... ... математик,сәулетші
Л.Альберти).
Ренессанс дәуіріндегі,адамды деп
есептеді.Ф.Бэкон,Р.Декарт,Б.Спиноза адам бақыты оның өз қолында деп
санады.Адам Б.Франклинше ... ... ... ... ... Гете адам туралы.Марс бойынша:.Энгельстің пікірінше антропосоциогенезде
шешуші рөлді еңбектену қызметі атқарған.Адамды еңбек ... ... адам ... иесі және ... ... өз ... фактуальдылық пен трансцендентальдықтың бірлігі,тек заттар
ғана шектеулі болуы деп түйді.Адам шектеулі емес.
Тағы бір ... ... адам өз ... ... ... ... метафизикалық бүлік туады деп пайымдайды.
Биологиялық және әлеуметтік жақтардың ... ... ... ... ... айырмашылығы оның
биологиялықтан биік тұтастықта болатынында.Өндірс –ойлы тіршіліктің
негізге алатын белгісі.Сондай-ақ ақыл-ой түсінілуі тұрғысынан Homo ... ... ... ... ... және ... ... жолында ұзақ кезеңдер болды,осы екі процестің
бірегей антропосоциогенез ... ... ... ... ... ... мерзімінен мың есе көп.
Адам –табиғилықтан және қоғамдықтың бірлігі.Бұл орайда олардың бір-
бірінсіз өмір сүре алмайтынын атап көрсету қажет.Адам биологиялық ... ... ... ,яғни жан-жануарлар мен
хайуанаттардың тағдырын бөліседі.:туады,ауырады,ішіп-жеуге қажеттілікті
басынан өткізеді,соңынан ұрпақ қалдырады,өледі.Адам бойындағы биологиялық
жағдай оны хайуанжақындастырып,туыстырып қана ... оның ... ... жағдайының сол жан-жануарлардан
айырмашылығын да білдіретіне назар аудару қажет.Адамның қоғамдық өміріне
ықпал ететін оның ... ... ... ... ... ... ... ретінде және қоршаған орта жағдайларын
жақсы көруіне қолайлы тік жүруі,икемді ... бар ... ... ... ... бағытты дұрыс ұстауға жәрдемдесетін және екі
жаққа емес,қарсы алдына тура біткен қырағы көзжанары,психикалық ... ... ... миы мен күрделі жүйке-жүйесі,дауыс ырғақтарының
алуан механизмі,тілді дамытуа жасайтын көмейі мен ернінің ... ... ... ... 90 мың ... ... ... процестердің де әсер етуі мүмкін.Мысалға,адам
ғұмырының орташа деңгейі шамамен 80-90 жас болады.Алайда әлеуметтік
жағдайларын ықпалына байланысты орта жас ... ... ... ... ... Еуропада 20ғасырдың басына қарай 56-ға дейін ,дамыған
елдерде 20ғасырдың аяғына қарай 75-77 жасқа дейін ұлғая түсті.Ал КСРО-да
1985 жылы орташа өмір ұзақтығы ... 69 ... тең ... ұзақ не ... ... сапасына байланысты.Дегенмен,адасның қалыптасу жағдайын анықтайтын
оның еңбегі ,әуел бастан ұжымдық,әлеуметтік тұрғыда көрінетін еңбек
қызметі.Тек еңбек белсенділінің арттырылуы адам құрылымының табиғи
,биологиялық ... ... ... етеді.Адам-үлкен тұтастықтың
–адамзаттың бөлшегі.Адамзаттың болса-адамдардың жиынтығы ғана емес.Бұл
түрлі халықтарарасындағы экономикалық ,ақпараттық,мәдени және саяси
процестердің ... ... ... ... ... ... ... материалдық өндіріске негізделіп,онысы қоғамдық қарым-
қатынастар жүйесінде жүзеге ... өмір ... ... жасауы,дамуы
үшін және өзі де дүниені де өзгертуге саналы да мақсатты түрде бағытталатын
процестер аясындағы тірі ,дене құблысы.Адамдар өзінің ара-қатынасында ... ... ... ... ... және әлеуметтік қырларының бірінші жағы
абсолюттендірілсе,онда ол биологизаторлық деп аталады,ал,
екінші жағы абсолюттендірілсе социологизаторлық делінеді.Дұрысында бұл екі
жақ та диалектикалық бірлікте болуы ... ... ... салып отыратын табиғаттан тыс жүйе мәдениет
болып табылады.
Индивид,тұлға.Индивид –адам тумысының жеке өкілі.Индивид-өзінің
физологиялық және ... ... ... ... бар ... ... ерекше,бірегей,қайталанбас қасиеттеріне қатысты дара
жаратылыс.Сондықтан деген сөзге ,деген
эпитеттер сәйкеседі.
Жеке тұлға ... ... ... ... ... ... айқын біліп,оны қатаң бақылауға
алып,бірегей өмірлік мұраттарына бағындыра білетін индивид тұлға болып
табылады.Тұлға дегеніміз- индивид ... ... ... толық түрде іске асырылуы.Ал адам тұлғасының басты қасиеті
–еркіндік.Тұлға үшін еркіндік иесі болу өмір ... ең ... ... ... те жоқ.Тұлғаның мәндік сипаттамасы бәрінен-бұрын өз-өзін
тану,ерікжігер,мінез,адамгершілік кемелділігі,кісінің дүниетаным
қырлары,оның нақты құқықтары мен міндеттері,әлеуметтік белсенділігі және
әрекет жасауы сияқты жағдайлар ... ... ... ... ... ... түрде сараптай алатын,жеке ар-абыройы бар,өзінің
өмірлік мұраттарына,отбасының,халық пен мемлекттің тағдырына зор
жауапкершілікпен қарайтын қоғамдық дамыған адам.
Социализация – индивидтің ... ... ... мен ... игеруі.Өз -өзін жүзеге асыру (қазақша ұғымментүсінігі)
мәселесі қоғамға ғана емес,зор деңгейге жеке тұлғаның өзіне де
байланысты.Тұлғаның еркіндігі ... ... оның ... ... жауап бере білу қабілеті,өз күшін нақты бағалауы,ақыр аяғында
нар тәуекелге баруы маңызды орын алады.Әр дәуір жеке ... ... ... ... ... ... ... батыл
эксперименттерге бара алатын,өзіне,өз ақылына,тапқырлығына сенімді,таңдау
жасай білетін,еңбектеніп,табысқа жете алатын адамның әлеуметтік тұрпаты
керек.
Тұлға бойында оның іс-әрекеті қызықты ... ол ... ... ... ... ... сапасын,оның
бірегейлігінің,даралығының өлшемін білдіреді.
Тұлға түсінігінің түбінде саналы ерік бастауы жатады.Жеке тұлға болу-
қиын.Жеке тұлғалық болмыс – тынымсыз күш жұмсау деген сөз.,
және ... ... ... ... ең ... бірі ... тіршілігінің мәні мәселесін қарастыруға
итермелейді.
Адам өмірінің мақсаты мен мәні.Бұл түсініктерді біржақты анықтау
қиын.Эпикурлықтар ... мәні өз ... және ... тіршілігіңді қамтамасыз етіп,қуану
деп пайымдады.Бұларды қоятын болсаң онда сен ... ... ... да болмайды.
Мұндай философиялық бағыт адамның өз өмірін бағалауына бағыттайды.Алайда
мұндай бағытта адамзат болмысының рухани –адамгершілік белгілері
болмайды.Ал адамның және ... ... ... ... жер ... тіршілікте табиғи қуанышты
бағаламайды,тіпті оны күнә деп есептейді.
Қайта ... ... ... ... ... әкелді.Онда
тіршіліктің мәеі мен мақсаты жердегі дүниені рационалды тану ... пен ... жету ... деп ... ... гуманизмі өзінің сыңары индивидуализммен бірге
пайда болды.Индивидуалист өмірдің мақсаты тіршіліктің өзінде деп
білді,демек,тірлік мәні - ... ... ... көру.Эгоцентризм
(мен) болса анархизмге,нигилизмге апарады.
Гете шығармасында өз кейіпкері –қарт ғалым докторының жасы
ұлғайған шағында деген ... ... ... ... пен халық игілігі жолында өмір сүру қажеттігін
түсінгенін айтады.
Өмірдің мәні өмірдің өзінде.Адам ... ... ... өзгелер үшн де жақсарта түсуге ұмтылу керек.Ғұмырдың мәні
туралы тек өз өміріңді емес,өзгелердің ... де ... ... ... ... әлеуметтік мәнінен әрбір адамның өз қабілеттерін жан-
жақты жамытып,өз мүмкіндіктерін жүзеге асырып,қоғамдық процеске,оның
мәдениетіне жеке үлесін қосуы қажеттігі дәйектеледі.
Біздің қоғамымызда өмір ... ... ... ... ... ... құбылысты ақиқат жолына ұмтылып
отырудың адамның түп табиғатында жататынын ескеріп,оны бірте-бірте үдете
дамыта беруге болады деуге негіз бар.Адам үшін ... ... өмір ... ... ... ... болып саналады.
Адам жеке тұлға ретінде өз істері арқылы көрінеді де,халықтың жанында
тек ғұмыр кешіп,жасап,
әрекет етуші ретінде ұзақ ... ... адам өз ... ... ... индивидтің әр кезеңдегі өмірдің мақсат-мәнін түсінуі
бірдей болмайды,ол өзгеріп отыруға икемді келеді.
Жалпықоғамдық адам құқы ... ... ... ... бір ... ... ... жағынан әлеуметтік
тіршілік иесі,әлеуметтік индивид,нақты қоғам мүшесі.түсінігі тек
адам бойындағы әлеуметтік мәнділікті білдіреді.Бұл оның ... ... ашық ... ... Софоклдың деген тұжырымдамасына қосылуға болады.

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қайта өрлеу дәуірінің философиясы10 бет
Қайта өрлеу дәуірінің философиясы6 бет
Философия тарихындағы адам проблемасы11 бет
Философия тарихындағы адам проблемасы туралы12 бет
Қазақстандағы тұрақты даму концепциясы11 бет
Аддиктивті жүріс-тұрыспен психологиялық жұмыс жайлы ақпарат7 бет
Аддиктивті жүріс-тұрыспен психологиялық жұмыс жайлы мәлімет6 бет
Этнодеформация және ұлттық ой-сана проблемасы3 бет
Қазіргі ғаламдық проблемалардың экономикалық жақтары9 бет
Адам проблемасы16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь