Философиядағы адам проблемасы


Адам проблемасы философия тарихында
Биологиялық және әлеуметтік жақтардың бірлігі.
Адам өмірінің мақсаты мен мәні
Философиядағы орталық проблемасы адам болып табылады.
Адам туралы ілімді <адам философиясы> немесе <философилық антропологиясы>деп атайды.
Адам проблемасы философия тарихында.Бұл мәселе философияның пайда болуынан қарастырылып келеді.Бұдан 25 ғасыр бұрын Кун фу цзы өз философиясында адамгершілік проблемасын қарастырды.Оның ілімінің негізгі этикалық қағидасы:<Өзіңе тілемейтін нәрсені өзгеге жасама!>болды.
Будизмді өмір қайғы-қасіретке толы,алайда оларға соқпай өтуге болады, себебі бәрі де өзіне байланысты деп түсіндірілді.Аристотель адамды <ажалды құдайдай > деп түсініп,адамның биік мақсаты –бақыт деп тұжырымдады.Бақыт пен жоғарғы игілік адамға тән,ол оған толық жетілуге ұмтылған жағдайда,яғни белсенділіктің арқасында жетеді.Демек,жай ғана өмір сүрумен тынбау керек,себебі өсімдіктер де тіршілік етеді,ал сана белсенділігі – адамға тән мақсат.
Материалдық игіліктердің молдығы өз-өзінен бақыт жасай алмайды,ал олардың жоқтығы бақыттың беделін әбден түсіруі де ықтимал.
Ортағасырлық томизм ілімінде кез-келген адамның өз табиғаты тұрғысынан іздеуінің дұрыстығы айтылды:еркек пен әйелдің одағы,бала өсіріп-тәрбиелеу –игілік,өйткені табиғат заңдылығы солай.рационалды тіршілік иесі ретінде адам маңдайына қауымдастықта өмір сүріп,ақиқатқа ұмтылу жазылған.
Ренессанс дәуірінің 15-17 ғғ.гуманистік қозғалысында ізгіліктің тағдырдан биік тұратыны тұжырымдалады.
<Адам өліп,шіріп кету үшін емес,өндіру үшін туады.Адам далақдап бос жүру үшін емес,өзі қуана алатындай ұлы және даңқты істерге ұмтылу үшін,сондай-ақ жетілген қайырымдылығын пайдаланып,бақыт табу үшін туады.Жеңілгісі келмейтін адам жеңіске тез жетеді.Тағдыр тәлкегіне тек бағынуға дағдыланғандар ғана төзеді>.(Гуманист,философ математик,сәулетші Л.Альберти).
Ренессанс дәуіріндегі,адамды <табиғат кереметі> деп есептеді.Ф.Бэкон,Р.Декарт,Б.Спиноза адам бақыты оның өз қолында деп санады.Адам Б.Франклинше еңбек құралын жасайтын хайуан.<Адамдық қасиет оған тек туғанға берілген ерекшеліктермен емес,оның өзі жасаған құндылықтары арқылы өлшенеді>деп жазды Гете адам туралы.Марс бойынша:<Адам барлық қоғамдық қатынастардың жиынтығы>.Энгельстің пікірінше антропосоциогенезде шешуші рөлді еңбектену қызметі атқарған.Адамды еңбек жасаған.20ғасырда экзистенциалист Ж.П.Сартр адам –еркіндік иесі және тұрақты түрде өз аясына болғандықтан фактуальдылық пен трансцендентальдықтың бірлігі,тек заттар ғана шектеулі болуы деп түйді.Адам шектеулі емес.

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Философиядағы адам проблемасы

Философиядағы орталық проблемасы адам болып табылады.
Адам туралы ілімді адам философиясы немесе философилық
антропологиясыдеп атайды.
Адам проблемасы философия тарихында.Бұл мәселе философияның пайда
болуынан қарастырылып келеді.Бұдан 25 ғасыр бұрын Кун фу цзы өз
философиясында адамгершілік проблемасын қарастырды.Оның ілімінің негізгі
этикалық қағидасы:Өзіңе тілемейтін нәрсені өзгеге жасама!болды.
Будизмді өмір қайғы-қасіретке толы,алайда оларға соқпай өтуге болады,
себебі бәрі де өзіне байланысты деп түсіндірілді.Аристотель адамды ажалды
құдайдай деп түсініп,адамның биік мақсаты –бақыт деп тұжырымдады.Бақыт
пен жоғарғы игілік адамға тән,ол оған толық жетілуге ұмтылған жағдайда,яғни
белсенділіктің арқасында жетеді.Демек,жай ғана өмір сүрумен тынбау
керек,себебі өсімдіктер де тіршілік етеді,ал сана белсенділігі – адамға тән
мақсат.
Материалдық игіліктердің молдығы өз-өзінен бақыт жасай алмайды,ал олардың
жоқтығы бақыттың беделін әбден түсіруі де ықтимал.
Ортағасырлық томизм ілімінде кез-келген адамның өз табиғаты тұрғысынан
іздеуінің дұрыстығы айтылды:еркек пен әйелдің одағы,бала өсіріп-тәрбиелеу
–игілік,өйткені табиғат заңдылығы солай.рационалды тіршілік иесі ретінде
адам маңдайына қауымдастықта өмір сүріп,ақиқатқа ұмтылу жазылған.
Ренессанс дәуірінің 15-17 ғғ.гуманистік қозғалысында ізгіліктің
тағдырдан биік тұратыны тұжырымдалады.
Адам өліп,шіріп кету үшін емес,өндіру үшін туады.Адам далақдап бос
жүру үшін емес,өзі қуана алатындай ұлы және даңқты істерге ұмтылу
үшін,сондай-ақ жетілген қайырымдылығын пайдаланып,бақыт табу үшін
туады.Жеңілгісі келмейтін адам жеңіске тез жетеді.Тағдыр тәлкегіне тек
бағынуға дағдыланғандар ғана төзеді.(Гуманист,философ математик,сәулетші
Л.Альберти).
Ренессанс дәуіріндегі,адамды табиғат кереметі деп
есептеді.Ф.Бэкон,Р.Декарт,Б.Спиноза адам бақыты оның өз қолында деп
санады.Адам Б.Франклинше еңбек құралын жасайтын хайуан.Адамдық қасиет оған
тек туғанға берілген ерекшеліктермен емес,оның өзі жасаған құндылықтары
арқылы өлшенедідеп жазды Гете адам туралы.Марс бойынша:Адам барлық
қоғамдық қатынастардың жиынтығы.Энгельстің пікірінше антропосоциогенезде
шешуші рөлді еңбектену қызметі атқарған.Адамды еңбек жасаған.20ғасырда
экзистенциалист Ж.П.Сартр адам –еркіндік иесі және тұрақты түрде өз аясына
болғандықтан фактуальдылық пен трансцендентальдықтың бірлігі,тек заттар
ғана шектеулі болуы деп түйді.Адам шектеулі емес.
Тағы бір экзистенциалист А.Камю адам өз маңдайына жазылған тағдырға
мойынсұнбайды.Осыдан келіп метафизикалық бүлік туады деп пайымдайды.
Биологиялық және әлеуметтік жақтардың бірлігі.

Адамдар қоғамының хайуанаттардың табиғи тобырынан айырмашылығы оның
биологиялықтан биік тұтастықта болатынында.Өндірс –ойлы тіршіліктің
негізге алатын белгісі.Сондай-ақ ақыл-ой түсінілуі тұрғысынан Homo sapiens-
тің бірден-бір жетістігі болып табылады.адамның антропогенезжәне қоғамның
социогенез қалыптасуы жолында ұзақ кезеңдер болды,осы екі процестің
бірегей антропосоциогенез аталған қырларының 3-3,5миллион жылға созылған
уақыты барлық жазылған тарихмерзімінен мың есе көп.
Адам –табиғилықтан және қоғамдықтың бірлігі.Бұл орайда олардың бір-
бірінсіз өмір сүре алмайтынын атап көрсету қажет.Адам биологиялық тіршілік
иесі ретінде өзінің кіші бауырларының,яғни жан-жануарлар мен
хайуанаттардың тағдырын бөліседі.:туады,ауырады,ішіп-жеуге қажеттілікті
басынан өткізеді,соңынан ұрпақ қалдырады,өледі.Адам бойындағы биологиялық
жағдай оны хайуанбабаларымен жақындастырып,туыстырып қана қоймайтынымен
бірге оның жана,жетілген биологиялық жағдайының сол жан-жануарлардан
айырмашылығын да білдіретіне назар аудару қажет.Адамның қоғамдық өміріне
ықпал ететін оның төмендегі тұқымдық организмі ерекшеліктерін көрсете
кетуге болады:анатомиялық ерекшклігі ретінде және қоршаған орта жағдайларын
жақсы көруіне қолайлы тік жүруі,икемді саусақтары бар ебдейлі қолдары,үш
өлшемді көріп ,кеңістікте бағытты дұрыс ұстауға жәрдемдесетін және екі
жаққа емес,қарсы алдына тура біткен қырағы көзжанары,психикалық жағынан
алғырлыққа бастайтын үлкен миы мен күрделі жүйке-жүйесі,дауыс ырғақтарының
алуан механизмі,тілді дамытуа жасайтын көмейі мен ернінің орналасуы.
Қазіргі кезде адамына шамамен 90 мың жыл.Биологиялық параметрлердің
көрінуіне әлеуметтік процестердің де әсер етуі мүмкін.Мысалға,адам
ғұмырының орташа деңгейі шамамен 80-90 жас болады.Алайда әлеуметтік
жағдайларын ықпалына байланысты орта жас мөлшері ежелгі дүниеде 20-22-ден
30-ға дейін,Батыс Еуропада 20ғасырдың басына қарай 56-ға дейін ,дамыған
елдерде 20ғасырдың аяғына қарай 75-77 жасқа дейін ұлғая түсті.Ал КСРО-да
1985 жылы орташа өмір ұзақтығы шамамен 69 жасқа тең болды.Орта есеппен ер
адамдар -63,ал әйелдер 73жыл өмір сүрді.Ғұмырдың ұзақ не қысқа болуы
өмрдің сапасына байланысты.Дегенмен,адасның қалыптасу жағдайын анықтайтын
оның еңбегі ,әуел бастан ұжымдық,әлеуметтік тұрғыда көрінетін еңбек
қызметі.Тек еңбек белсенділінің арттырылуы адам құрылымының табиғи
,биологиялық өзгеруіне айтарлықтай ықпал етеді.Адам-үлкен тұтастықтың
–адамзаттың бөлшегі.Адамзаттың болса-адамдардың жиынтығы ғана емес.Бұл
түрлі халықтарарасындағы экономикалық ,ақпараттық,мәдени және саяси
процестердің нығаюы барысында қалыптасқан тарихи қаумдастық.Адам дегеніміз-
өмірлік әрекеті материалдық өндіріске негізделіп,онысы қоғамдық қарым-
қатынастар жүйесінде жүзеге асып,өзінің өмір сүруі ,қызмет жасауы,дамуы
үшін және өзі де дүниені де өзгертуге саналы да мақсатты түрде бағытталатын
процестер аясындағы тірі ,дене құблысы.Адамдар өзінің ара-қатынасында тұтас
органикалық қоғамды құрайды.
Егер адамның биологиялық және әлеуметтік қырларының бірінші жағы
абсолюттендірілсе,онда ол биологизаторлықдарвинизм,расизм деп аталады,ал,
екінші жағы абсолюттендірілсе социологизаторлық делінеді.Дұрысында бұл ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Адам проблемасы
Философиядағы адам мәселесі жайлы
Философиядағы адам мәселесі
Философия тарихындағы адам проблемасы
Философия тарихындағы адам проблемасы туралы
Канттың философиядағы таным мәселесі
Инерция проблемасы
Философиядағы діни идеалистік ағымдар
Философиядағы субстанция мәселесі
Философиядағы таным мәселесі
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь