Канаданың экономикалық-әлеуметтік географиясына жалпы сипаттама

Канаданың экономикалық.географиялық жағдайы.

1.1.Географиялық орны. Саяси.әкімшілік бөлінісі.

1.2.Табиғат жағдайы мен ресурстары.

1.3.Халқы.

Канаданың шаруашылық құрылымы.

2.1.Өнеркәсібі.

2.2.Транспорты.

2.3.Ауыл шаруашылығы.

3.Қортынды.

Пайдаланылған әдебиет.
Канаданың экономикалық-географиясы. Канада территориясы жағынан ең ірі мемлекет болып табылады. Үш мұхитпен шектеседі. Канада-елдің үлкендігі жағынан Ресейден кейін 2-ші орынды алады. “Канада”сөзі “Капала”сөзінен шықан.Канада әлемдегі индустриалды дамыған елдердің алғашқы жетілігіне кіреді. Шығарылатын ұлттық өнімнің абсолютті көлемі дүние жүзінде 7-ші орында. Канаданы 7 физиалық-географиялық аудандарға бөлуге болады. Халқының саны 30,1 млн. адамға жуық.
Дүние жүзінің басқа елдеріне қарағанда Канада да көлдер мен өзендер көп. Канада да өнеркәсіп салаларының ішінде тау-кен өндірісі алдыңғы қатарда. Канада 3 ауданға бөлінеді. Орталық, Далалық және Тынық мұхиттық. Ауыл-шаруашылығы жақсы дамыған. Канада ауыл-шаруашылығының арқасында экспортта 2-ші орында. Дүние жүзінде Канада электроэнергия өнеркәсібі жағынан 5-ші орында.

1.Канаданың экономикалық-географиясына жалпы сипаттама.

Канаданың мемлекеттік тууы. Европалық қоныстанушылардың отарлауы 17 ғасырда басталды. Әсіресе Ағылшын және Француз отарлаушылары көп болған. 7 жылға созылған соғыстың нәтижесінен кейін Франция жеңіліске ұшырап Канада жері Ұлыбритания иелігіне өтеді. 1867 ж. бірнеше отарлаушылары ыдырағаннан кейін біріккен Доминион Канадасы құрылды, ал 1868 ж. доминион мөр композиционы ресми түрде мойындалды. Мөрде 4 федерациялық басшылықтың елтаңбалары біріктірілді. Олар Онтарио, Квебека, Жаңа Скотин және Нью-Брансуика. Британ империясының қабылдаған ереже бойынша отаршылар администрациясы жалаудың жоғары бұрышына британша Юнион Джеком жазу және мөр бейнеленген немесе толқынды бөлігі ендіжу басқыншылар елтаңбасы бар көк түсті жалау қолдана бастады. Король жарлықтарының мәтіндерінде британ жалауының эмблемалары Бэджем деп аталған. Сауда саттық соттары дәл осындай бірақ ешқандай эмблемасын қызыл жалауды пайдалану керектігі жазылған.
1.Бородевский А.Д. “Канада в системе международных экономических
отношений”Москва 1986г.

2.Мозель Т.Н.”История Канады в 70-е годы”Москва 1985г.
3.Немова А.А.”Экономика в начале подьема ”США: экономика,политика,
идеология.#6.1993г
4.Старостенков Е.И.”Экономика Канады в 1988г.”США:экономика,поли-
тика,идеология.М.1989г.
5.”Большая Советская Энциклопедия”1том.
6.Н.Г.Кузнецов Г.Г.Нестеров “Экономическая география””Весь мир:
страны,флаги,гербы”.
7.Энциклопедия”Аванта”1том.Страны.Народы.Цивилизации.
8.Ю.Н.Гладкий С.Б.Лавров”Экономическая и социальная география мира”.
9.Большая энциклопедия Кирилла иМефодия.
        
        Қазақстан Республикасы  Білім және Ғылым Министрлігі
Тақырыбы ... ... ... ... ... ... ... Саяси-әкімшілік бөлінісі.
1.2.Табиғат жағдайы мен ресурстары.
1.3.Халқы.
Канаданың шаруашылық құрылымы.
2.1.Өнеркәсібі.
2.2.Транспорты.
2.3.Ауыл шаруашылығы.
3.Қортынды.
Пайдаланылған әдебиет.
Кіріспе.
Канаданың экономикалық-географиясы. Канада территориясы жағынан ең ... ... ... Үш ... шектеседі. Канада-елдің үлкендігі
жағынан Ресейден ... 2-ші ... ... ... ... ... индустриалды дамыған елдердің алғашқы жетілігіне
кіреді. Шығарылатын ұлттық өнімнің ... ... ... ... 7-ші
орында. Канаданы 7 физиалық-географиялық аудандарға бөлуге болады. Халқының
саны 30,1 млн. адамға жуық.
Дүние жүзінің ... ... ... ... да ... мен ... ... да өнеркәсіп салаларының ішінде тау-кен өндірісі алдыңғы
қатарда. Канада 3 ауданға ... ... ... және Тынық мұхиттық.
Ауыл-шаруашылығы жақсы ... ... ... ... 2-ші ... ... ... Канада электроэнергия өнеркәсібі
жағынан 5-ші орында.
1.Канаданың ... ... ... ... ... ... қоныстанушылардың отарлауы 17
ғасырда басталды. ... ... және ... ... көп ... ... созылған соғыстың нәтижесінен кейін Франция жеңіліске ұшырап Канада
жері Ұлыбритания иелігіне өтеді. 1867 ж. ... ... ... ... ... ... құрылды, ал 1868 ж. доминион ... ... ... ... ... 4 ... ... біріктірілді. Олар Онтарио, Квебека, Жаңа ... және ... ... ... ... ереже бойынша отаршылар
администрациясы жалаудың жоғары бұрышына британша Юнион ... жазу ... ... немесе толқынды бөлігі ендіжу басқыншылар елтаңбасы бар көк
түсті жалау қолдана бастады. Король жарлықтарының ... ... ... ... деп ... Сауда саттық соттары дәл осындай
бірақ ешқандай ... ... ... ... ... ... төрт бөлікті елтаңбасы отаршылар администрациясының көк жалауында
ең алғаш 1868ж. желтоқсан ... ... 1870ж. 16 ... ... ... ресми түрде мойындалды, ал 1871ж. ... ... ... ... ... ... 1870ж. ... қосылған
түрлі британ қызыл жалауларының ... ... ... ... ... ... Канада елі өздерінің ұлттық белгілерінің болғанын қалады.
Монитаб біріккеннен кейін жалауда 5 ... бэдж ... ... ... және ... ... аралы елдері біріккеннен кейін бэдж ... ал 1907 ж. ... ... ... Кейбір ресми емес жалауларда
елтаңба бэджі венокпен ... және тәж ... ... ... ... ... ретінде құндыз бейнеленген. Көбіне бэдж ақ
шеңберде орналасқан. Көк ... көк ... ... қалқаны
бейнеленген,бірғана ресми көрсетілген төрт ... ... ... көк ... 1965 ж. ... әскери корабльдердің Гюйсі болып келген.
1890 ж. 30 шілдедеде Канада басшылары ресми түрде сауда судтарының қызыл
жалауына ... ... ... ... ... ... бұл ... ж. 2 ақпанда мойындады. 21ғасырдың алғашқы жартысында ... бар ... ... ... ... ... қолданыла берді. Ол парламент
ғимараттарында да тұрды. ... ... ... ... ... ... ... орналасты. Бертін келе бэджіні қызыл
жалау ұлттық ... ... ... Мысалы, оны Канаданың әскери бөлімшері
1945 ж. 5 қыркүйекте бұл ... ... ... ұлттық жалау болып жарияланды.
Осы күні ... ... ... ... барлық басқару ғимараттарында
елдің ішкі және сыртқы саясатта қолдаруын ... 1921 ж. 21 ... ... Ол 5 жолақтан–Англия, Шотландия, Ирландия, Франция
елтаңбасы және Канаданың өз символы ретінде үш ... ... ... күміс жолақтан тұрды. 1922 ж. геральдиялық қалқанның жаңа нұсқасы
Канаданың қызыл және көк жалауларында кездесе басталды. 1957 ж. ... ... ... ... ... ... ... елінде көп
қызығушылыққа ие болды. Ол ұлттық өзіндік символы ретінде елтаңбада ... ... да ... ... ... ... тілді Канадалықтардың
талап етуінен 1945 ж. басқару аймағында жаңа ... ... ... ... ж. ... министрлер кабинетінде үйеңкі жапырақты 3 қызыл
жалау мақұлданды. Бұдан бұрын 14 ... ... ... ... ... ақ жолақта 3 үйеңкі жапырағы және жиегінде 2 көк ... ... ... 1964 ж. ... ... ұсыныстар бойынша 3 түрлі
жалау проектісін таңдады. ”Юнион Джек” жазуы және лилия гүлі бар ... ақ ... 3 ... жапырағы және 1 үйеңкі жапырағы бейнеленген
болатын жалаудың негізгі элементері үйеңкі жапырағының дизайнері Жак ... ... ... Биот, ал гүл кестесін Гюнтер Выщетскидікі.
1964 ж. 15 желтоқсанда жалпы Канада парламентінің ... ... жаңа ... ... заң ... қабылдады. Сенат бұл шешімді 17
желтоқсанда бекітті.
1965 ж. 28 қаңтарда жалау жөніндегі заң қабылданып,ағылшын королевасы
қол қойды. 1965 ж. ... ... ... II ... ... ... ... қатысты. Канаданың қазіргі жалауы вертикал орналасқан
жоллақтан тұрады: ... ақ ... Ақ ... шеті 2 ... ... 2 есе көп. Ақ ... ортасында қызыл үйеңкі жапырағы бейнеленген.
Жалаудың ұзындығы оның енінен 2 есе үлкен. Қызыл түс өздерін ... ... ... ... ... ... ақ түс 2 елдің арасындағы
бейбітшілікті, Солтүстік Канададағы шексіз ақ қарды, ал үйеңкі ... ... ... ж. 18 ... ... парламенті жалауға ресми түрде мәртөбе
және “Юнион Джекті” ... Ол ... ... достығына мүше екендігінін
және король ... ... ... ... ... көп ... ол жеке ... мемлекет болып танылмаған. Тіпті
XX-ғасырдың 20-жылдарында Ұлыбритания қол астынан ... ... ... де
Канада елінің мемлекттік символдары-елтаңба, жалау және ұранның ... ... ... ... ... ... Европаның геральдик
басқыншыларына қарсы ... Оны ... ең ... ... 1867 ж. ... жағалауының Ұлыбритания қоласы доминион-
автопомиясының басқыншыларынан босауынан кейін ... ... ... басшыларының компонеттерінің механикалық эмблемасы ... ... ... ... ... ресми символы ретінде мойындалды және ... ... ... ... Жаңа ... қабылдауда
Канада конфедерацияларында басқару символдарын одақты ... ... ... 1919 ж. Канада басшылығының арнайы комитеті
жаңа елтаңба ... ... ... ... Ол Британ эмблем-
коледжінің қарауынан кейін және король Георг 5 бекіткеннен ... 1921 ... ... эмблемасы болды. Сол кезде королъ Канаданың ұлттық түстерін
қызыл және ақ деп жариалады.
Канада ... ... 5 ... ... ... книз қалқан
орналасқан. Олардың төртеуі Канадалықтардың негізгі бөлігі ... ... ... ... ... ... үш алтын арыстандар,
Шотландия-алтын жолақтағы қызыл арыстан, Ирландия-көк ... ... ... ... – көк ... үш алтын лилия гүлі, ал 5-ші төменгі ақ ... ... ... және ... ... ... жаңа ... дамуын
көрсететін үш қызыл қаныт үйеңкі жапырағы бейнеленген.
Арыстанның артқы аяғы және жалғыз мүйіз (аң) тұрған қалқан Ұлыбритания
елтаңбасына байланысты ... ... ... ... ... немесе Франция королъдігінің белгісі бар
флагматты тірек тұрған. Қалқан үстінде арыстан оң ... бір ... ... ... ... рыцаръ қалпағымен аяқталады.
Алғашқы кездері жапырақтар жасыл түсті болған, бірақ 1957ж Канаданың
ұлттық ... ... ... ... ... ... ... ал оның үстінде Ұлыбритания династиясын басқаратын үлкен
тәжі ... ... ... бөлігінде көк көгілдер таспада “A marc
usgus admare”жазуы бар Канаданың бұл ұраны 72 ... ... ... ... ... ... өзеннен жердің шегіне дейін басқарса да ” ... Ұран ... 1906 ж. ... заң ... ... ресми
түрде қолданылған және 1921 ж. елтаңба ... ... ... құжат ретінде басшылықта ел парламентінде
кейбір ... ... ... ... шет ... жіберілетін Канаданың құжаттарында пайдаланылады.
1.1.Канаданың географиялық орны.
Канада –территориясы жағынан ең ірі ... 10 ... ... ... 1/12 ... алып ... Үш мұхитпен шектеседі.Жер бетіндегі ең
ұзын жағажайлар 244 мың/км2 бар. Осы елде 900 км. АҚШ-пен ... ... ең ұзын ... ... Ал Россиямен “шекара” ең қысқа шекара
болып табылады. Бұл 2 елдің ... ... ... ... ... ... және Россия бір-бірімен көрші елдер болып қаралады және олардың
полюс нүктесінен ... ... ... жер ... қызы-ғатындай бар.
Табиғат климаты жағынан бұл 2 ... ... бұл 2 ... ... ... даму ... нәтижесіндегі ұлттық экономикасының
ұқсас болуы.
Канада-жер көлемі жағынан Ресейден кейін 2-ші орында.Солтүстік бөлігі
полярлы ... алыс ... ... ... ... ... көбінде АҚШ-
пен шектеседі. Мемлекет 10 провинциядан және 2 ... ... ... алыс ... ... ... ... қаласы
көп ерекшеленеді. Елдің орталық аудандары-ның жазық ... ... ... алыс ... орман массивтерімен ұласады.
Канада кезінде аграрлы ел болған. Ауыл ... ... ... ... рөл атқарған, бірақ Канада қазіргі кезде түрлі өндірістік
таварлар шығаратын дамыған индустриалды ел ... ... ... ... ... Ол ... ... тілінде “көне”немесе
“қауым”деген мағына береді. Шынында да ел түрлі қауымдардың бірігуінен
тұрады. Канадалықтардың ... ... және ... ... ... ... ... түрде 2 тілді болып табылады. Канада да европалықтар,азиаттар ... ... ... ... ... ... әлемдегі индустриалды дамыған елдердің алғашқы жетілігіне
кіреді. Шығарылатын ұлттық өнімнің абсолютті көлемі дүние жүзінде 7 ... ... ... ... ... ... және ... қағаздарын шығарады.
Алтын, күміс, уран, титан, гипс, күкірт, қорғасын ... ... ... ... ... Бидай, темір рудалары, мыс, табиғи газ, электроэнергия жабдықтар
мен машиналардың көптеген түрлерін байналыстың ... ... ... ірі ... болып табылады. Көп факторлы комплексті
бағалауларға сүйенсек, 1992 ж. ООН ... ... ... ... 1-
ші орында болған.
Аудан-9970610кв/км.
Тұрғындар-28 436
Астанасы-Оттава (921 000)
Басқа да ірі қалалары-Торонто (3 893 000),Монриал
Мемлекеттік тілдері-ағылшынша,французша
Негізгі діні-христиандық
Ақша бірлігі- Канада доллары
Негізгі экспортық бабтар-автомобилдер, мұнай, ... ... ... ... ... 7 ... аудандарға бөлуге болады. Арктика
таулары. Элсмир ... және ... жері ... солтүстік-шығыс
жағалауларының үлкен бөлігін биік таулармен оның баурайлары алып жатыр.Бұл
аудан үлкен енділікті және айтарлықтай ... ... ... ... (мұз) тоң қаптаған, территорияның көп бөлігін мұз қаптаған.
Лаврент щиттері. Бұл ... ... көне ... ... ... ... Рельефтің жергілікті түрі – мұзды
периодтар жалғасады. Мұз жабылған ... ... ... ... Бұл ... ... өзендер центрінде Гудзонов шығанағы бар.
Шеңбер формалы барлық аудан Канаданың ... алып (4,6 ... ... ... бай,мұнда менделеиев кестесіндегі барлық элементтері
десекте болады.
Аппалач таулары. Канада АҚШтың шығыс ... ... ... ... Ньюфаундлендтың негізгі Аппалач жүйесінің ең солтүстік Аймағын
құрайды.
Ішкі жазықтар. Бұл Канада щитындағы ауданның тегіс және ... ... ... дала ... ... және ары ... солтүстік-
батыстағы Тынық мұхитының жағалауларына қарай жалғасады. Канаданың щит және
ішкі жазықтықтар Канадамен АҚШ-тың шамамен 60 пайыз алып ... ... ... ... ... Ішкі ... ... аймақтарын жағалай
көтеріледі. Құзды таулар ... ... ... 3000 м. ... шыңдары бар.
Тау аралық аудандар. Батысқа қарай құзды тауларды тау ... ... ... ... ... ... орналасқан жіңішке
үстірттері бар. Бұл аудан геологиялық жағынан өте қиын ... ... биік емес ... бар.
Тынық мұхитының таулы жүйелері. Континенттің батыс аймағы елдің таулы
аймағы ьолып табылады. Ол Аляскадан басталып Юкон және Ағылшын ... ... өтіп ... ... ... ... ... ғасырда француздың атақты географы Элизе Реклю өз ойын айтқанда
Канаданы тиянақты геоглафиялық бірлікті ... ... ... кезде
кейбір географтар “Канаданың географиялық кедергілері” деген терминде де
қолданып жүр. Бірақ Канада, Канада ... ... Ол ... ... ... ... мәдениеті, тұрғындардың өз ұлтын тануы
жағынан, қатты ерекшеленетін, өздерін ... деп ... ... ... деген идеяға ... ... мен ... ... ... арнаған.
Канаданың оқымыстыларымен әдебиет танушылары өз елінің географиялық
бірлігін және физикалық географиясын негізге алғанда, ... ... ... ... ... ... бұл маңызды және мықты
географиялық ... ... ... ... ”болып табылады. Бұл
байланыс Канаданың щит және шығыстан батысқа қарай ... ... ... Лаврентия өзені, сонымен қатар солтүстікке апратын Маккензи
өзені. Мұның барлығы ұлтты құрған өзендер деп ... ... ... ... ... үшін ... ұлттық
мәдениетіне қатысты жайттар маңызды. Бұл шынында да сур-етшілердің
туындыларынан, ірі ... ... ... ... ... ... ... шығармаларында ағылшын-канадалық Роберта Сервис немесе франко-
канадалық Ж.Виньюның ... ... ән ... да ... ... түпкі түрі-өздерінің тарихын түсінумен елдің
орналасуы. Өткен ғасырдың соңы мен ... ... ... ... ағын Атлантика жағалауындағы негізгі “ядросында” ... ... ... бөлу ... ... ... тең
болды.
Канада мен Ресейдің климаттық аудандары өте ... ... ... Канада архипелгынан басталып, Гудзонов ... ... арал ... ... өтіп, Атлант мұхитының
жағалауындағы Ньюфаундлендпен аяқталады. ... ... ... ... ... Ол ... қарай Юкон және
Солтүстік-батыс территорияларынан басталып Гудзонов шығанағы және солтүстік
Лаврентия шығанағына дейін жалғасып жатыр. Субартика оңтүстігін ... ... алып ... Ол дала провинциясымен теңіз жағалауы
провинциясында Велики ... ... ... ... ... да ... зоналар
Ресеймен салыстырғанда оңтүстікке қарай жылжыған, шығыс жағалауында жылы
Гольфстрим мен ... ... ... ... ... ... бойынша
бұрын солтүстік полюс төменгі Канада да орналасқан. ... ... ... ... ... ... Монриал климаты Ресей климатына ұқсас.
1.2. Халқы
Канада халық негізінен аз қоныстанған. ... ... ... ... көп ... ... ... қоныстанушылар: англо-саксы,
немістер, итальяндықтар, голландықтар және т.б. құрайды.
Канада да халықтардың орналасуы аймақтарда тең тарамаған. Солтүстікте
халықтың қоныстану ... 1 ... 5-10 км. ... Ал халықтың 90
пайызы АҚШ пен шекараны бойлай қоныстанған.
Халықтардың араласуының ... ... ... өсуі ... табылады. Ресей сияқты Канада да мыңдаған этникалық
топтар өмір сүруде. Бұл ... ... 4 ... ... ... Екі ірі ... ... франко-канадалықтар Канада
халқының “негізін салушы”деп аталады.
Мемлекттік тілдері –ағылшындық және француздық болып табылады. ... ... ... осы екі ... ... Бұл ... ... 25мың жыл бұрынғы халықтары индейцтер ... ... ... және 58 тілде сөйлейді. Индейцтер және олардың ағымдары
1млн. адамдай. Олардың бір бөлігі ... өмір ... ... ... жердің толық иелері
индейцтер. 6 мың жыл бұрын ... ... ... келе ... ... саны 50 мың және ... инуиттер деп аталады. Бұл олардың
тілінде “адам” деген мағына береді. 1608 ж. Квебек ... және 1642 ... ... ... 1992 ж. олар ... 350 ... атап өткен.
Монреальда 3млн. адам тұрады. Канада да барлығы 7млн. ... ... 10 мың адам ... қазіргі олардың саны 10 млн. жетеді.
300 жыл ... 1000 ... ... Олар ... туысқан болып келеді.
Мысалы: Трамбле фамилялы адамдар Солтүстік Америкада ... ... ... 350 жыл ... келген. Оның 16 баласы болған. Квебек
қаласының тұрғындары орыс ... ... ... Ал ... 9 ... ағылшын-канадалықтар тұрады. Олардың саны 10 млн. асады,
Канада да ... 30 млн. адам ... ... Канадалықтар американдықтарға да ағылшындарға да
ұқсамайды. Олардың түрлері де, ... де ... ... ұқсайды. Соңғы жүз жылдықта көшіп келген ... ... ... Олар ... 1/3 ... ... Бұл ... этникалық
топтары. Өздерінің мәдениетін мақтан тұтады.
Канаданың 80 % христиандар құрайды, олардың 45,7%-ін католиктер және ... ... ... 1%-ін құрайды. Ағылшын-
Канадалықтартың көбі Канада шіркеу бірлестігіне (11,5%), ағылшын (8,1%)
және т.б.протестанттық шіркеуге ... ... ... 10%-ін баптистер, бесондықтар, лютерандар
(немістер, скандинавиялықтар), пресвитериондар (шотландықтар) басқада
мұсылман, буддист, индуист (барлығы 4%) ... ... ... саны 12,5% ... ... Квебекте (88%)
және Нью-Брансуикте (54%) ірі қалалар Монреаль да (78%), Квебекте ... да (57%) ... ... ... ... ... ... провинцияларында
тұрғындардың 2% байқалады. Иуда ірі қалаларда Торонто (4%), Монреалда (3%),
Виннипегада (2%), Оттавада (4%), таралған.
Ресми түрде Канада да ... аз ... ел деп ... ... ... ... ... халық тығыз орналасқан. (Канадалықтардың 2/3
тұратын 5%).
Америка шекарасынан 160 км. ... ... ... тығыз орналаса
бастаған. Өте тығыз орналасқан бөліктерде ... ... ... ... ... Сонымен қатар
халық аз орналасқан солтүстік және ... ... ... дамыған десе де
болады. Мұнда адамдар аз келеді,себебі территориялар игерілмеген.
1960-1970 жылдары “Орта Канадалық ... ... және ... ... ... ... Канада басшылары ... ... ... алынбаған. Табиғи речурстарға өте бай ... ... газ, ... және т.б.) елдің 70% территориясын алып
жатқан солтүстік ... ... ... ... Бұл ... ... мен эскимостар сонымен қатар кіші аудандардан көшіп
келгендер тұрады. Канада да ... ... ... ... түрде қабылданған. Барлық басқару ... ... ... ... ... ... ... мәдениетіне
элементтерінің әсері ағылшын элементі сияқты көп әсерін тигізбеді.
Имиграцияның өсуінен халықтың арсындағы екі ірі ... ... ... ... кезде ағылшындықтар халықтың 70%, ал француздықтар 27%-ін
құрайды. Ал қалған 33%-ін орналасқан ағылшын, француз, ... ... ... ... орыс және т.б. ... өкілдер, және азиаттық
өкілдері құрайды.
1.3. Табиғат ... мен ... ... көп бөліктерінде климат бірыңғай және субартикалық.
Қаңтар айында солт.орташа t-ра 35С, ал оңтүстікте 4С аралығында болады.
Шілде де ... t-ра ... 21С және ... ... ...... ... жылына солтүстік бөліктерде 150мм-
1250мм, Антлантикалық және Тынық мұхиты жағалауларында 2500мм ... ... ... және ... ... ... ... климатта әр түрлі. Канада территориясының көп бөлігі
континенталды, батыс және шығыс аудандары ... ... ... ... ... t-ра ... айында солтүстікте -35С, оңтүстікте
-20С, Атлант мұхиты жағалауларында -5С, ... ... -4С, t-ра ... ... ... ... елдің оңтүстігінде 22С - дейін.
Жауын-шашын мөлшері Атлант және ... ... ... аудан
орталығына жылжыған сайын азая береді.
Жауын-шашынның ... ... ... ... мм, ... 100-500 мм, ал батысында 2500 мм дейін жетеді. Қыс ... ... ... ... ... ақ қар ... өзендері мен
көлдерін қалың мұз қаптайды. Бұл суық артикалық ... ... ... суық ... ... ... оңай барады. Мұның
барлығы елдің негізгі таулы жүйесі меридианды бағытта орналасқан, ... беті ... ... иілген. Бұған жыл бойында мұз қаптап жататын
Гудзунов шығанағы материгінде әсері аз емес. Суық Лабрадор ... ... ... ... континент ортасына қарай барады. Тек қана елдің
шығыс және батыс аудандары жылы теңіз климаттарымен ерекшелінеді.
Канаданың көп бөліктерінде 4 жыл ... бар: ... жаз, күз, ... бір ... ... ... өзгереді. Канада да жаз өте ыстық
болады, t-ны цельсий шкаласымен өлшейді, ал ... ... ... көп ... ... ... көп болады. Канада да
алғаш гүлдер наурызда гүлдейді. Алғашқы жапырақтар сәуір ... ... ... ... Көктем Ванкувера және Викторияда 2ай бұрын түседі.
Батыс жағалауындағы бұл 2 қала жылы және қысқа қысымен ... ... 21 ... ... ... Канадалықтар үшін шілде ж/е ... жаз ... ... ... ... жауын-шашын көп болады.алғашқы
қар қараша айында түседі. Қыс айлары кезінде (желтоқсан, қаңтар, ақпан) ... ... және ... 0-ден ... болады. Кейбір жерлерде t-ра -25С дейін
түседі. Ванкувер және ... t-ра ж/е ... ... ... ғана 0-ден ... ... ... бөліктерінде әдетте қар
желтоқсанның басынан наурыздың ортасына дейін ... ... ... қыс ... ... ... ... жерінде әсіресе Ағылшын Колумбиясы, Альберт, Теңіз жағалауы
аудандарында ұлттық парктер көп. ... ... ... ... Дала аудандарында топырақ сарғылт, қанық-сарғылт және ... ... ... жағалауларының топырағы таулы-тундра дақтары бар
таулы-күлгін топырақ. Материктің солтүстік бөлігі және Канаданың ... ... ... ... ... бар.
Бедерлері.
Дүние жүзінің елдерінен қарағанда Канада да көлдер мен өзендер көп.
Олар ауданың жартысын алып жатқан ормандарымен ... ... ... ... аймақтар алып жатыр. Тынық мұхитының жағалауын ... ... ... Ал Монреальға қарама-қарсы Мұзды таулар тізбегі алып
жатыр. Олар солтүстіктен оңтүсүстікке ... ... ... ... ... ... ... бөлігі болып табылады. Құзды таулардың
шығыс баурайлары қылқан ... ... ... ... жазығымен
ұласады. Бұл жазықтық Гудзонов шығанағын қоршап тұрған Канаданың ... Бұл ... ... ... келе жатқан және Канаданың жартысын
алып жатыр. Қыс ... ... көп ... ауа t-сы 0-ден көп ... Тек оңтүсүстікте және Ағылшын Колумбиясы ... ... ... ... ... ... ... жел елдің оңтүстік
аударында және Онтарио аудары мен ... ... ... ... ... әсерін тигізеді.
Канаданың батыс жағалауларындағы климат ылғалды. ... ... ... ... алып жатыр. Оған көптеген аралдар Солтүстік
Канаданың Артикалық архипелагы, Шығыста Ньюфаунленд, ... ... ... ... мұзды мұхитымен жанасады. Елдің ... ... ... 33 градуспен, оңтүстігінде солтүстік ендіктің 41градусына
дейін созылып жатыр, яғни 4600 км-ге жуық. Ал ... ... ... ... ... ... шығыста батыс бойлықтың 52 ... ... ... яғни ... 5100 км. ... ... 9974 мың.км. оның
шамамен 755 мың. км ішкі сулар алып ... ... ... Оттава өзеннің жағасында орналасқан.
Қаланың аты ”алгонкинс ”сөзінен шықан, ал ... ... ... ... 1857 ж. Королева елдің астанасы ретінде Оттава қaласын таңдаған.
Қаланың өсуімен қатар мұнда конторлық жабдықтар, ... ... ... ... ... ... ... 10-ға жуық мост Ридо ауданы арқылы және
Судоходты каналдар арасында ... ... ... атақты. Көктемде мұнда миллионға жуық ... ... ... ... ... парк” ауданында
орналасқан. Мұнда шет ел мемлекеттерінің елші ... бар. ... әсем ... ... ... ... Крайст-Черс және Рим
–католигінің базиликасы Нотр-Дам орналасқан.
Канаданың өсімдіктері мен аңдар әлемі.
Канаданың ... ... ... және ... ... ... ... қолайлы жерлері 16% құрайды, яғни ... ... ... 1/3 ... (3,5 млн./км-ге жуық) ормандар
қаптаған. Өнеркәсіптер үшін қылқан жапырақтылар, ... ... 100 ... ... ... қара және ақ ... маңызы зор.
Канада қорындағы ағаштар жағынан Ресей мен Бразилиядан кейін, ... саны ... 1-ші ... Ені 1500 км. ... орман батыстан
шығысқа қарай созылып жатыр. Бұл жерлерден қылқан жапырақты ... ... ... ... ... ... ... бағалы түрлері-
қара және ақ ... ... ... ... ... ... ... Канадалықтар үшін терек, қайың , емен және ... ... ... ... ... ... шөптер мен гүлдер өседі. Орман тундраларында ағаштар өседі.
Канада сонымен қатар түрлі аңдарға бай. Оның ... ... ... ... ... Тундраның солтүстігінде-бұғы, тундра қасқары,
ақ қояндар, ақ аю, ... ... ... тиын, қоян, сүлеусін,
бұғы, борсық; ... ... мен қара ... ... ... ... мен өзендерде миллиондаған құстар бар.
Канада қорықтарында европалық зубраны еске ... ... ... олар ... ... отар ... жүрген. Индейцтер
оны үй хайуаны ретінде пайдаланған. Бірақ олардың тек бірнешеуі ғана
қалды. Олардың аман ... ... ... ... ... ... ... сулар балықтарға бай. Батыс бөлікте-чавыча,
кета, горбуша және паптус, ал шығыста треска, пикша, ... ... ... елі ... ... ... ... бай. Ал территориясында
өзендер де су энергиясының қорлары көп. Оңтүстікте құнарлы жерлер ... да ... ... елдің қоры никель мен цинк
60%-тен, уран мен қорғасын 40%, титан, мыс ... ... 30% ... ... ... ... ... калий тұздарын, уран, молибден,
қорғасын, өндіру жағынан алдыңғы орында. Канада орман өнімдерін өндіру ... ... ... ... ... ... шығысына дейінгі арлықта
климаты біріңғай, топырағы құнарлы, солтүстік тайга әрі қарай тундрамен
ұласқан ... ... ... алып ... кең ... зоналық аймақ Канада да “ойкумен” түсілігін ... ... ... 1 км. 0,4 адам келетін елдің кең ауданын түсінуге
болады. Ойкумене зоналары ... ... ... Оның ... ... Канадалықтардың 14% тұрады.
2.1.Өнеркәсіп.
Канада да өнеркәсіп ішінде тау-кен өндірісі алдыңғы ... ... ... ... ... пайдалы қазба байлықтары өндіріледі.
Канада да 80 жылдары 26 металл түрі 24 ... емес ... ... ... ... ... оңтүстік бөлігінде түрлі түсті бағалы,
радио активті заттар өндірілді. Бұл ... ... ... және ... ... ... Оңтүстік бөліктерде мұнай, табиғи газ, күкірт және калий
тұздарын өндіру жергіліктендірілген.
Елдің қажеттілігін қанағаттандыратын және шаруашылықтың ... ... ... ... ... да бай. Мұнай, көміртегі, табиғи
газ ... ... ... ағаш өнеркәсіптерінің қоры 20 млрд./м жетеді.
Канаданың шаруашылық саласында өңдеуші өндірістер маңызды болып ... ... ... ... және ... химия салалары дамыған. Бірақ ... шет ел ... ... ... ... тәуелді.
Кейбір салалар, мысалы: авиа және авто ... ... ... Міне ... ... ... ... білімді
импорттаушы, ал химиялық және машина өнеркәсіптері салаларында экспорттаушы
болып табылады.
Канада ... жүзі ... ... ... ... Ішкі ... ... 6 орында. Канаданың өнімдерінің 25%-ті ... ... ... ... ... ... барлық өнеркәсіптердің жартысын Канада мен АҚШ таң ... ... АҚШ 1-ші ... ... да ... ... ... Біздің құқымыз Канада да 3 айға дейін жарамды.
Елде энергетика және ... ... ... ... ... салалары шикі затты экспорттау жақсы дамыған. ... ... ... ... ... өнеркәсібінен басқа өңдеуші өнеркәсіптер мен қатар орман ... ... ... де ... зор. ... да ... ел. Канаданың отын энергетикалық комплексі дүние жүзі
бойынша ең дамыған комплексі болып табылады.
Тұтынушыларға ... ... 2/3 ... ж/е газ ... отын ... ... ж/е 1/4 гидроэнергия, ... мен ... ... негізгі
аудандарда батыс аудандары-Альберт, Саскачеван және Ағылшын ... ... ірі ... ... Зама ... ... ... аудандарынан шығысқа және батысқа қарай Канаданың мұнай және
газ–құбырлары ... ... ... ... мұнайды импорттайды.
АҚШ-та мұнай және газ экспортты басым. ХХ ғасырдың 2 жартысымен 80-
жылдар да батыс аудандарының құрылуы мен ... ... ... Шығыс
көмір шахталары жалпы өнімнің 1/10 бөлігін құрайды.
Дүние жүзінде Канада электроэнергия өнеркәсібі жағынан 5 орында.
Электроэнергияның үлкен ... (3/5) ГЭС ... ... Ла-Гранд, Фаллз
өзендерінің бойында орналасқан гидростанциялары ... және ... ... ірі ТЭЦ ... Онтарио, Квебек және Нью-
Брансуик аудандарында орналасқан АЭС-тер электроэнергиялардың 18% құрайды.
Тау-кен өнеркәсібі.
Тау-кен өнеркәсібі ... ... роль ... Ол шикізат пен
өндіруші өнеркәсібі және энергетикамен қамтамассыз ... ... ... тигізеді. Ірі тау заводтарының орталығы оңтүстік-Садбери,
Салливан, ... ... да ... жүзі мен ... ... ... мен ... салыстыру
сипаттамасы.
|Елдер ... ... ... ... |600,000 |32,800 ... ... |166,950 ... ... |98,883 ... |246,800 |34,419 ... |81,019 |12,427 ... |139,750 |139,750 ... |72,000 |43 ... ... |109,900 ... | | ... |190,000 |45,000 ... ... ... |662,932 ... |323,036 |4,242 ... ... өнімнің және капиталдың үлкен канцентрациясымен
ерекшеленеді. Бірақ ... ... ... елдерден артта. Мысалы: АҚШ
өндіруші өнеркәсіптік құрылым үшін ауыл және орман шаруашылығы ... ... роль ... ... ... 30% ... ... Ауыл-шаруашылық машина өнеркәсібі, энергетикалық жабдықтар
өнеркәсібі , тау-кен және орман ... үшін ... ... де ... ... ... жасау өнеркәсібі артта қалған.
Машина жасау өнеркәсібінің негізгі ... ... және т.б. ... ... ... қара ... өнеркәсібі
қалпына келтірілген.
Металлургия орталықтары-Гамильтон, Уэлленд, Су-Сент-Мари және Атлант
жағалауындағы Сидней ... ... ... американдықтар иен
ағылшындардың капиталы жоғары, түрлі түсті металлургия ... ... ... алюминий көп. Көптеген өндіріс орындары жергілікті шикізаттарды
пайдаланады. Канадада ... ... ... жақсы дамыған. Негізгі
орталықтары Монреаль, Ванкувер және Эдмонтон қалаларында орналасқан.
Химиялық өнеркәсіптердің негізгі салалары негізгі химиялық өнімдерді
үлкен ... ... ... ... ... каучук
өндіреді.
Минералды тыңайтқыштарды өндіру жағынан Канада дүние жүзі бойынша 4
орында.
Орман ... ... ... өнеркәсібі орман ресурстарын пайдаланады. Ағашты өңдеу
жағынан 9 жыл бойы 5 орында, ал ... мен ... ... ... орында. Ал пиломатериалдар мен қағазды экспортқа шығару жағынан Канада
дүние жүзі бойынша 1-ші орында. Қағаз ... ... 2/3 ... ... өзені жағасында ГЭС жақын орналасқан. Ірі орман қағаз
комбинаттары солт. дала аудандарында және Ағылшын Колумбиясында ... ... жүйе ... ... ... факторы. Оның
барлық оңтүс. бөлігі темір жол, ... және авия ... ... ... ... ... ... солтүстікте авто
жолдар аз. Дал аудандарын шығыс және батыс аудандарымен байланыстыратын ең
ұзын ... ... 8 ... Оны ... бас ... деп ... ... транспорттары да жақсы дамыған. Бірнеше ірі үлкен жүк
қоймасы бар. ... ... порт ... ... ... ... мұхит портты, ал оңтүстікте Гудзонова шығанағында да порт бар.
Өзен транспортты да ... ... ... ірі ... ... Квебек және Монреальда 2 порт бар. Ірі Канада аэропорттары елдің
орталық аудандарында орналасқан. Мысалға: ”Мирабель” аэропортты. Канада ... ... ... ... ... ... табылады. 2-ші дүние жүзілік
соғысқа дейін жүктің 90% жуығы темір жолдар арқылы тасымалданған.
Дамудың негізгі тенденциясы ... жол ... ... жүк ... ... өсуі болып табылады.Кең жол-
дардың қатарына меридианальды бағытта темір жолдар және тас жолдар салынды.
Егер сіз Канадаға ... ... ... ... онда ... ... Мнореаль және т.б. қалаларының бірінде орналасқан.
Негізгі халықаралық аэропортқа әкеледі. Канада мен АҚШ ... ... түрі бар ... ... автобус немесе машина.
Канадаға поезд төмендегідей ... ... ... –Монреаль, Нью-Иорк-Торонто, Чикаго-Торонто.
Елдің ішкі транспортты.
Канада да саяхаттау екзінде бір қаладан екінші ұшақпен ұшуға қарағанда
жергілікті транспортты пайдалану ... және ... әрі кең ... Ең
ұзын темір жол бағыты Торонто мен Ванкуверді байланыстырады. Бұл екі ... ... ... деп аталады. Ұшақтардың билеті қымбат. Негізгі
ішкі авиациялық компаниялар Air Canada және Canadian Airlines деп ... ... ... ... дамыған салаларының бірі ауыл шаруашылығы
саласы. Бұл сала ... ... өнім ... және арнайы
өнеркәсіптерімен сипатталады.
Канада фермерлерінің үйі ... ... ... ... салынған,
барлық стандартты бөлшектері бар жағдай жасалған 2 этажды
үйлер. Ауыл ... ... ... қанағаттандырып
қана қоймайды, ол елдің ішкі сауда орталықтарында маңызды роль атқарады.
Әсіресе ... ... ... ... шығаруда
маңызды. Құнарлы жерлер алқаптары түрлі жайлы ... ... ... көп салаларының дамуына жағдай жасайды.
Елдің территориясының 10% фермалар алып жатыр. Ауыл ... ... ... ... Ал ... ... да аңшылық, балық
аулаушылық және т.б. жақсы дамыған. Орталық Канада да ... ... сүт және құс ... ... көбі ... ... ... Жануарлар мен темекі
өнімдерінің бөлігі экспортқа шығарылады. Дала ... ... ... дүние жүзі масштабында бидайды экспортқа ... ... ... Дәнді-дақыл өнімдері Канаданың дүние жүзі рыногында ... ... ... мал ... ... жақсы дамыған.
Ал картоп өнімін өндіру Атлант аудандарында дамыған. Ауыл шаруа-шылығында
екінші орынды Атлант және ... ... ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығының арқасында ... ... Ол ... ... өнім ... және ... ... мен
сипатталады. Елде ауыл ... ... ... ... ... ... шауашылықтардың кедейленіп жойылып кетеді. 1951-1981
ж.ауыл шаруашылығы 622 ... ... ... ... ... ауыл
шаруашылығы жерлерінің 4/5 ауданы ірі капиталистердің қолдарында. Олардың
жер көлемі 50г және ... көп. ... ... (1986 ж. млн./тон.) бидай-
32, сұлы-4, арпа-15, жүгері-
7 құрайды. 1987ж. 49млн./тон. бидай өнімі алынған. Бұл 1986 ж. ... 12%-ке ... Бұл ... ... ... ... ... Канада тұрғындарының қажеттіліктерін ... қана ... ол ... 11% ... сыртқы сауда
үшінде маңызды. Канада дәнді–дақылдар экспортты (35 млн./тон.), әсіресе
бидай ... ... ... 2-ші ... ... ... ауыл
шаруашылығы өнімді көп шығаратын және көп еңбек ... ... ... ... ... 100млн. адамды тамақтандыратын өнім шығарады.
Құнарлы жерлер жайлы жағдайлар ауыл шаруашылығының түрлі салаларының
дамуына жағдай ... 1986 ж. ... ... 69 ... ... жатыр.(елдің территориясының 7,7%)
Канаданың ауыл шаруашылығы соғыс жылдарынан ... ... ... ... мал ... ... Нәтижесінде фермерлердің 3/5
бөлігі мал шаруашылығымен, ал 2/5 бөлігі көкөніс шаруашылығымен айналысады.
Салалардың құрылымыда ... Мал ... ірі ... ... ... ... дамыды. Өсімдік шаруашылығында ... ... мал ... ... салалары дамыды. Өз ... ... мен ... да ... ... елдің оңтүстік орталық және Дала аудандарында басым. Елдің
солтүстік территорияларында аң аулау, ... ... және т.б. ... ... ... ауыл ... дамымаған десе де болады. ... ... сүт ... ... жануарлар мен ... ал ... ... ... пен ... ... және ... елдердегі тірі мал мен ет өнімдерін
салыстыру сипаттамасы.
|Елдер |1996 |1997 |1996 |1997 |
| ... еті және ... еті |Ірі қара мал |
| ... ... ... әлем |56,9 |57,6 | | ... |1,0 |1,0 |13 |13 ... |11,6 |11,5 |101 |99 ... |1,8 |1,8 |27 |26 ... |2,6 |2,6 |52 |50 ... |6,2 |6,0 |144 |146 ... |7,8 |7,8 |83 |82 ... ... |1,0 |1,0 |13 |13 ... |2,6 |2,3 |36 |34 ... |1,2 |0,9 |15 |14 ... |1,6 |1,7 |26 |26 ... |1,3 |1,3 |277 |279 ... |4,9 |5,4 |140 |147 |
| ... еті ... ... |1,2 |1,3 |12 |12 ... |7,8 |7,7 |56 |60 ... |0,9 |0,9 |10 |10 ... |16,2 |16,0 |117 |113 ... |3,5 |3,4 |37 |37 ... |1,7 |1,5 |19 |17 ... |0,8 |0,8 |11 |10 ... |1,3 |1,3 |10 |10 ... шаруашылығының егіс алқаптары мен жиналатын негізгі өнімдер.
|Егістік аудандары,млн.Га. ... ... ... |
|Бидай |7,8 |14,3 ... |3,3 |5,9 ... |6,2 |14,3 ... |0,5 |2,7 ... дәні |0,8 |0,7 ... |5,6 |32,0 ... саны мың бас ... қара мал |13069 ... ... |2551 ... |7086 ... |1012 ... |324 ... ... ... ... ... жағ- ... таңда өте жақсы деп айтуға болады. ... ... ... ... ... 7 ... ... болады. Бұл елдің географиялық ... ауыл ... және ... ... ... болады.
Канада экспорттау жағынан сапа жағынан 1-ші орында болған. Канада әлемдегі
индустриалды дамыған елдердің алғашқы жетілігіне кіреді. ... ... ... көлемі дүние жүзінде 7-ші орында.
Солтүстік Канада да ... ірі ... ... ... ... ... ... күлгін болып келеді. Канада ... ... ... ... ... ... қатардағы ел. Канада
қазіргі кезде жақсы дамыған елдердің ... ... бірі ... ... А.Д. “Канада в системе международных экономических
отношений”Москва 1986г.
2.Мозель Т.Н.”История Канады в 70-е ... ... ... в ... ... ”США: экономика,политика,
идеология.#6.1993г
4.Старостенков Е.И.”Экономика Канады в 1988г.”США:экономика,поли-
тика,идеология.М.1989г.
5.”Большая Советская Энциклопедия”1том.
6.Н.Г.Кузнецов Г.Г.Нестеров “Экономическая география””Весь ... ... и ... ... ... энциклопедия Кирилла иМефодия.

Пән: География
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Канаданың экономикалық-географиялық жағдайы30 бет
Қазақстан мен Канаданың байланыстары32 бет
"Экологиялық нормалау түрлері."6 бет
Қазақстан мен ТМД елдерінің сыртқы экономикалық байланыстарының дамуы48 бет
Канада мемлекетіне экономикалық – географиялық сипаттама25 бет
18 ғасырдағы ерте буржуазиялық мемлекеттер(еуропа), Британдық Үндістан(18-19 ғғ.)5 бет
АҚШ және Канада елдерінің әкімшілік территориялық бөлінісінің ерекшелігі22 бет
Солтүстік Америка материгіне физикалық-географиялық сипаттама28 бет
Солтүстік Американың географиялық орны22 бет
Солтүстік Американың географиялық орны. Ашылу және зерттелу тарихы18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь