Экономикалық дағдарыс

Кіріспе
Экономикалық дағдарыс
Қаржылық дағдарысты ауыздықтаудың қазақстандық моделі экономика дағдарыс
Әлемде азық.түлік дағдарысы
Қорытынды
Бүкіл дүниежүзі қаржы сарапшыларының аузынан алуан түрлі пікір шығарған Дүниежүзілік валюта қорының 2008 жылға болжамы жарияланды. Онда былай делінген: АҚШ және Еуроаймақ елдерінде ішкі жалпы өнімнің өсімі 2 пайыздан аспайды. Дүниежүзіндегі экономикалық өсім негізінен Қытай, Үндістан, Ресей және Орталық, Шығыс Азиядағы дамушы елдердің өсімі есебінен қамтамасыз етіледі. Ол 3,4 пайыздың көлемінде болуы мүмкін. Доллар құнсыздануын жалғастырады. Мұнай бағасы қымбаттай береді. АҚШ және Еуроаймақ елдерінде инфляция ішкі жалпы өнімнің өсімінен көп болады. Қазақстанда ішкі жалпы өнімнің өсімі 8,7 пайыз емес, 7,8 пайыз көлемінен айналады.
Жасыратыны жоқ, әлемдік астық бағасының өсуі бір жағынан Қазақстанға тиімді де.Өйткені астық, мұнай, металл, газ секілді ең негізгі тауар түріне қосылды. Бұл жағынан алғанда Қазақстанның болашағы бақуатты. Атап айтқанда биыл еліміз 22 млн.тонна астық жинап, әлемдегі астық экспорттаушы негізгі елдердің ондығына кіреді. Демек, астық өзімізге молынан жетеді.Мысалы, биыл « Азық-түлік келісім шарт» корпорациясы 6 мыңдай шаруашылықтан астықтың сапасына қарай тоннасына 225-240 доллардан жаңарту үшін мемлекеттік қорға 16 қарашаға дейін 345 мың тонна, коммерциялық есепте 542 мың тонна сатып алыныпты. Сондай-ақ еліміз биыл алыс-жақын 44 шет елге 1,2 млн тоннаның астығын шығарыпты. Алдағы уақытта бізге астыққа сұраныс беретін елдер қатары бұдан да көбейе түсері анық. Оның үстіне халықаралық сарапшылардың болжауынша, алдағы 3 жылда биожанармайға деген сұраныс 170 пайызға өседі екен. Бұл да Қазақстанның әлеуетін арттыра түседі.Себебі қазір Қазақстан биоэтанол өндіруді мықтап қолға алып жатыр. Тіпті 2010 жылдары еліміз 1 млрд литрге дейін биоотын өндіруді жоспарлап отыр. Демек, Қазақстанның ендігі уақытта астық өндіру арқылы бақуатты елдер қатарынан жайғасып тұрып орын алуы әбден мүмкін.
        
        К і р і с п е
Бүкіл дүниежүзі қаржы ... ... ... түрлі пікір
шығарған Дүниежүзілік валюта қорының 2008 жылға болжамы жарияланды. Онда
былай делінген: АҚШ және ... ... ішкі ... ... ... 2
пайыздан аспайды. Дүниежүзіндегі экономикалық өсім негізінен ... ... және ... ... Азиядағы дамушы елдердің өсімі есебінен
қамтамасыз етіледі. Ол 3,4 пайыздың көлемінде ... ... ... жалғастырады. Мұнай бағасы қымбаттай ... АҚШ ... ... ... ішкі ... ... ... көп болады.
Қазақстанда ішкі жалпы өнімнің өсімі 8,7 пайыз емес, 7,8 ... ... жоқ, ... ... ... өсуі бір ... ... де.Өйткені астық, мұнай, металл, газ секілді ең негізгі тауар
түріне қосылды. Бұл жағынан ... ... ... ... ... биыл ... 22 млн.тонна астық жинап, әлемдегі астық ... ... ... ... ... ... өзімізге молынан
жетеді.Мысалы, биыл « Азық-түлік келісім шарт» ... 6 ... ... ... қарай тоннасына 225-240 доллардан жаңарту
үшін мемлекеттік қорға 16 ... ... 345 мың ... коммерциялық
есепте 542 мың тонна сатып алыныпты. Сондай-ақ еліміз биыл ... ... елге 1,2 млн ... астығын шығарыпты. Алдағы уақытта бізге ... ... ... ... бұдан да көбейе түсері анық. Оның ... ... ... алдағы 3 жылда биожанармайға деген
сұраныс 170 пайызға өседі екен. Бұл да ... ... ... ... ... биоэтанол өндіруді мықтап қолға алып жатыр.
Тіпті 2010 жылдары ... 1 млрд ... ... ... ... жоспарлап
отыр. Демек, Қазақстанның ендігі ... ... ... ... бақуатты
елдер қатарынан жайғасып тұрып орын алуы әбден мүмкін.
Экономикалық дағдарыс
Қаржылық дағдарысты ауыздықтаудың қазақстандық моделі экономика дағдарыс
Қаржы дағдарысы әлемді ... ... ... Кәрі ... пен АҚШ ... ... ... жанталасып жатыр. Жаһандық экономикада жетекші рөл
ойнайтын АҚШ тәрізді алпауыт елдің экономикасы ... 50 ... ... ... ... 2008 ... ІV тоқсанының қорытындылары бойынша
ІЖӨ-нің төмендеуі 1,2 пайызды құрады деп ... 56 ірі ... ... ... ... ... ... ең ықпалды басылымдардың бірі “Wall Stret Journal”. Ресейдің
“РИА ... ... ... жыл ... бері АҚШ-тың 13 банкі
құрдымға кеткен. Бұл жағымсыз үдеріс жалғасуда. ... ... ... ... жүре ... ... ... адамның кейпінде. Несиелік дағдарысқа
ұласқан соңғы жарты ғасырдағы америкалықтардың экономикасындағы “ұлы апат”
өнеркәсіптік секторды ... ... ... ... Ал ... 6,8 ... дейін өсуі соңғы 12 айда әр ай ... 72 ... ... ... ... алып ... ... қалт жібермей бақылап отырған орыс ... АҚШ та, ... да ... ... күресудің жалғыз жолын таңдады
ол мемлекет тарапынан көмек көрсету және ... ... ... ... алу. Онда да ... бой алдырған елдер өз ... ... ... ... ... ақша ... жатыр. Мысалы,
Ұлыбритания үкіметі әлсіреген банктерін мемлекет бақылауына алуға 50 млрд.
фунт ... ... ... банк ... ... мемлекет бюджетінен 1
триллион рубль бөлді. Онымен қоса, ресейлік ірі-ірі банктер мен компаниялар
5 жылға тағы да 950 ... ... ... бір жыл ... ... ... ... дағдарыстан басталған
жаһандық дағдарыстың бір ерекшелігі – ол ... ... ... сенімсіздікті ұлғайтты. Тіпті, ипотекалық дағдарысқа ұрынбаған
америкалық банктердің өзі “сақтықта қорлық жоқ” деген ... ... ... несиелендіруге ниеттенер емес.
Мұндай ахуалды байқаған еуропалық банктер де ... ... бас ... ... ... несиелік сенімнің дағдарысы
әлемдік қор рыноктарындағы құлдырауды одан әрі ушықтырып отыр. Өйткені,
банкротқа ... ... ... қағазды кепілге қою арқылы ... Ал ... ... банктерде қалған олардың бағалы ... ... ... кетті.
Мұндай жағдайда ірі-ірі экономикалық державалардың өз банк жүйелеріне көп
миллиондап (Ресейде тіпті — триллиондап) қаржы құюы әзірше ... ... ... ... сенімсіздік дағдарысының белең алғаны соншалық, ірі-
ірі қаржы институттары ұсақ банктерге несие беруге ... ұсақ ... өз ... ... ... ... ... Бұл құбылыс
жекелеген адамдарға да зардабын ... ... ірі ... ... не пайыздық мөлшерлемелерін ... не ... ... ... баласы үшін бір анық нәрсе – бұл ХХІ ғасырдың ең үлкен, ең күрделі
дағдарысы. Жаһандық қаржылық дағдарыстан кейін, экономикалық орта ... ... ... ... ... ... жүйені өзгертеді.
Өйткені, әлемге әйгілі Уолл-Стриттегі айтып ... ... ... түгілі
трлн.-даған долларлар “күйіп” кетті. 7 қазанда Халықаралық валюта қоры
қаржы дағдарысынан жаһандық экономиканың 1,4 ... ... ... ... ... одан әрі өсе түсетінін хабарлады. Халықаралық ұйымның
әлемдік рыноктар жөніндегі ... ... ... ... мен ... ... ... тежелуі көрсетілген. Түптеп келгенде,
әлемдік экономика бірнеше триллиондап шығынға бөкті. Бірақ, ... ... ... Бұл ... ... ... да ... “салқынын” тигізері
сөзсіз. Дүниені қайтадан бөлісу басталады. ... ... ... басқа бірнеше дағдарыстарды туғызуда: қаржы дағдарысы,
энергетикалық ... ... ... Мұндай дағдарыстардың
нәтижесі тек Қап тауындағы жанжал ғана емес, бұл екі ... ... ... ... соғысына” алып баруы да мүмкін.
Мысалы, саясаттанушылардың пікірінше, дүниені дүрліктіріп тұрған дағдарысты
Иран ұтымды ... олар ... тағы ... ... ... ... жазда Иранның президенті Ахмадинежад Батыс елдерін ... ... ... ... отыр деп кінәлады. Екінші жарты
шардағы ... ... ... экономикалық дамудың жаңа діңгегі –
Қытайдың ерекше күш алуына жол ашады. Алайда, аспанасты ... ... ... ... ... өркендеп бара жатқаны айдан анық.
Бұл дағдарыс Мәскеу мен Вашингтонның жайшылықта ... бата ... ... мен ... ... ... ... мүмкін дейді кейбір
сарапшылар.
Ұлы дағдарыстан кәрі ... қор ... да ... зор зиян ... мен металл бағасының арзандап кетуінен шикізаттық компаниялардың
акциялары да ... ... ... ... хабарлауынша, 10
қазанда несие рыногындағы дағдарыстың және ... ... ... ... ... қор ... барлығы құлдырады. Мәселен,
ағылшынның FTSE 100 8,85 ... ... DAX Xetra 30 7,01 ... САС 40 7,73 ... ал кәрі ... ортақ Dow Jones Stoxx 600
7,51 пайызға құнсызданды. Ал ... ше? 9 ... ... бойынша,
Темірбанктің (22,4 пайызға), Центркредитбанктің (20,2 ... (17,4 ... ... Pls (15 ... ... ... ... (13 пайызға), БТА банктің (8,8 пайызға), Халық
банкінің (4,6 ... ... ... ... жай ... ... KASE ... қор биржасының индексі өткен ... ... ... ... ... ... Цалюктің айтуынша,
қор рыногындағы құлдырауға батыс елдері рыногындағы жағымсыз ахуал әсер
етуде.
Қаржы дағдарысының соққысын ... ... ... ... Ал ... АҚШ, ... Украина сияқты елдер жасап жатқан ... ... ... ... ... ... ... дамыған елдер тобына кіретін Ресей тура Қазақстанның
жолымен тұралаған құрылысты қолдап, үй ... ... ... алып, оны әлеуметтік бағдарламаларға пайдалануға шешім
(“РИА Новости”) қабылдағанын Мәскеудің қаржы ... ... ... ... ... Украина қазақ әріптестерінің
үлгісімен ... ... ... ... ... ... Раданың
банкілік және қаржылық қызмет жөніндегі комитетінің төрағасы, халық
депутаты ... ... ... ... деңгейдегі мұндай
кепілдік банк ... ... ... сейілтеді.
Сонымен қатар, “Азаттық радиосы” хабарлағандай, Қазақстанның экономикалық
дамуына қатысты болжам айтқан Халықаралық валюта қоры ... ... ... ... болып есептелетін Қазақстанның болашағы тартымды дегенді
жоққа шығармайтынын ... ... ... ... ... жағдай Қазақстан экономикасына да әсер етіп отыр және мұнай
мен шикізат бағасының төмендеп ... ... ІЖӨ ... ... ... де ... ... тұрақтандыру қорлары банктердің
капиталдануын күшейтіп, оларға қолдау көрсетеді. “Тұтастай ... ... жыл ... оңай ... ... ... бірақ орта
мерзімдік көрсеткіште жағдай айтарлықтай өзгермейді” деп мәлімдеді ХВҚ-ның
Қазақстандағы миссиясының басшысы Тим Таллен ... ... ... ... аурудың деңгейіне қатысты айтылатын “жұқпалы” деген
термин бар. ... ... ... ... ... ... рынокты
дағдарыс эпидемиясы жайлады. Ал дүние жүзін шырмаған осы эпидемияға қарсы
Қазақстанның экономикасы дер уақытында “егілді”. ... ... ... ... ... ... “егілген” экономикамыз
“жұқпалы дағдарысты” бастан өткеруде мықтылық танытты. ... ... сөз ... ... ... ... Мәсімов: “Қазақстан
ғаламдық қаржы дағдарысының бірінші кезеңінен сәтті шықты. Біз дер ... ... деп ... ... атап ... ғаламдық дағдарыс ел экономикасына
айтарлықтай қауіп төндірмейді. Себебі, біздің билік қол ... ... Ең ... ... ... ахуалдың шиеленісуі жағдайында қандай іс-
әрекеттер жасау қажеттігін біледі.
Иә, жаһандық дағдарыс Қазақстанның ... ... әсер ... ... бізге келген жоқ дей алмаймыз. Алайда, Мемлекет басшысынан нақтылы
тапсырмалар алған кәсіби Үкімет бұл ... ... ... ... ... болмас үшін айта ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге арналған бірінші
кезектегі іс-шаралар ... ... Ең ... ... ... барынша
зардап шеккен үш салаға – шағын бизнес, үлескерлер және ауыл шаруашылығына
қомақты қаржылай ... ... ... ... ... мәліметтер бойынша, 2008 жылы республикалық бюджеттен
шағын және орта бизнесті қолдауға 78 ... ... ... ... ... ... қалаларындағы үлестік құрылыс нысандарын аяқтауға 114,46 млрд. теңге
бөлінді. Соның ішінде Астана әкімдігіне бөлінген 41 млрд. және 17,2 ... 14,5 ... ... 35,3 ... ... ... ... ЖШС бас
қаладағы тұралап қалған 24 ... ... ... ... ... ... бизнес жобаларын одан әрі тұрақты несиелеуді жүзеге асыру ... ... АҚ ... ... 7 банктің несие қоржынына 48,8 млрд.
теңге салды. Ал ол ... бұл ... ... ... шағын бизнес
субъектілеріне қатысты 2 238 ... ... Ең ... ... ... ... ... тыс және қажетсіз бюрократиялық
рәсімдерді жою бағытындағы жұмыстарды жалғастыруда. Онымен ... ... ... ... ... ... ... көлемі 23 230 млрд.
теңге, 2008 жылы агроөнеркәсіптік кешенді қолдауға (АӨК) – 74,8 млрд. ... ... ... АҚ ... ... айында АӨК-тің басым салаларын
қаржыландыруға 24,4 ... ... ... Бұл ... ... кезде ақ қант,
сұйық майдың түрлерін, сүт және етті ... және ... ... ... ... ... ету мақсатымен 2008
жылы Үкімет резервінен Ауыл ... ... 33,6 ... ... ... ... ... биылғы бюджетті нақтылауда “ҚазАгро” ұлттық
холдингіне 12,8 млрд. теңге қаржы қарастырылған.
Азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету ... ... ... бірі ... ... Соңғы кездері АӨК-ті дамытуға бағытталған
бірнеше ... іске ... ... рынокта азық-түліктің күрт
қымбаттауына байланысты Қазақстанда жетіспейтін ... ... ... Атап ... ... ... ... (бидай, сұйық май,
қант, ет, құрғақ сүт) ... ... ... ... астық, күріш,
сұйық май, құрғақ сүт, сары май, рапс және ... майы ... ... салынды, ақ қантты импорттауға квота енгізілді, ... зор ... ... ... ... балық, сүт пен қаймақ,
сары май, ірімшік, ... ... ... дақылдары, маргарин майы)
импорттық бажды төмендеттік немесе толық алып тастадық, ішкі ... ... ... ұн, сұйық май, қант) тұрақты жеткізіп тұру үшін негізгі
өнім өндірушілермен меморандум жасалды. Ал, ... ... ... ... ... 30 ... дейінгі ақпар бойынша, мемлекеттік ресурстар
қорына 288,6 мың тонна ... ... ... ... ... астықтан
мемлекеттік тұрақтандыру қорына 600 мың тонна, мемрезервке 400 мың ... ... 2 481,0 мың ... сиыр еті ... ... жыл аяғына дейін
1000 тоннаға дейін ет сатып алу көзделіп отыр. Бүгінге дейін 2045 ... сүт ... ... жыл ... дейін 579 тоннаға жуық құрғақ ... ... оның 500 ... ... ішкі рынокқа жұмсау
жоспарланған.
Біздің экономикамыздың “денсаулығының” бір белгісі – ... ... ... ... ... бойынша, 2008 жылдың 9 ... ... ... ... ... теңгені құраған, яғни,
100,3 пайызға орындалған. ... ... ... ... ... қазір стратегиялық реформаларын одан әрі жалғастыруда. Бюджеттік
реформа, салық реформасы талқыға салынып, қабылдану кезеңіне жетті. Түптеп
келгенде, мұның ... ... ... қамы, өзгелерден қалмай дамудың
қамы.
Қазақстандағы экономиканың Президенттік ...... ... ... бере ... ... ... дәлелдеді. Мұндай модель
ғаламдық дағдарыстың шырмауығына шырмалған ... көп ... ... ретінде үлгі болғаны рас.
Жаһандық экономиканы дағдарыс елесі кезіп жүр. ... ... ... ... ... кешуде. Олар бұл қиындықтардан тек “бір ... бір ... қол ... ... ғана ... ... түсінді. Бүгінде
дағдарысқа қарсы күллі ғалам бірігуде. Ресейдің ... ... ... 10 ... ... ... жетілік” (Жапония, Германия,
Франция, Италия, Канада, Ұлыбритания және АҚШ) ... ... ... ... қарсы бірлескен шаралар жоспарын қабылдады.
Олардың ... әр ... өмір ... ауадай қажет қаржы
институттарын дағдарыстан құтқару үшін кез келген қолда бар ... ... ... ... ахуал шиеленісіп барады. Оған дәлел: ... ... ... ... ... ... бірлескен жоспары. Қаржы
әлеміндегі дағдарыстың екінші кезеңі жаңа қауіп түрлерін туғызуда. Елбасы
Нұрсұлтан Назарбаевтың айтуынша, мұндай кезеңде ... ... ... мен ... мемлекет көмегімен қорғалатынын сезінуі керек.
“Дәл осы мақсат пен ғаламдық дағдарыс қиын жағдайда экономиканы ... ... ... айқындайды”, деді Мемлекет басшысы
Үкіметтің кеңейтілген отырысында. Осы жиында ... ... ... ... жеке тұлғалардың кепілді салымдарының деңгейін 5 млн.
теңгеге дейін ... ... ... банктегі қаражатының 99 пайыз
сақталатынын кепілдендіруге мүмкіндік беретінін атап ... ... ... ... қиындықтарға қарамастан, Үкімет, Ұлттық банк
және Қаржылық ... ... ... пен ... ... ... 1-ші ... ауыздықтадық. Алайда, қаржы әлеміндегі қиындықтар
жаңаша міндеттер жүктеп отыр. Үкімет 2009-2010 жылдары әлемдік дағдарыстың
Қазақстанға келтірер зиянымен ... ... ... ... үш ... ... тұрақтылық, экономиканы
әртараптандыру және қазақстандықтардың әлеуметтік ахуалын қамтамасыз ... ... ... ... ... екінші кезеңі жаңа қауіп-қатерлерді туғызып
отыр. Яғни, Үкімет пен Ұлттық банктің тарапынан дер кезінде ойластырылған
іс-әрекеттерді талап етуде. Ал осы ... ... ... ... ... мол ... бар, – деп мәлімдеді Мемлекет басшысы
Нұрсұлтан Назарбаев. – Осыған орай мен Үкіметке экономика мен қаржылық
жүйені тұрақтандыруға бағытталған бағдарламаны жүзеге ... ... ... ... ... ... ... осы мақсатқа Ұлттық қор қаржысынан алдағы екі жылға 10
млрд.АҚШ доллары бөлінеді. “Бірақ, осындай мүмкіндіктермен бірге ... ... ... ... қаржылық жүйе және әлеуметтік саланың ахуалына
қатысты дербес жауапкершілік жүктеледі. ... ... ... жәй ғана
емес, дәйектеліп келісілген тұрақтандыру бағдарламасына бөлінеді. Біз
қаржыны қайда бағыттап жатқанымызды ... ғана оны ... ... ... ... Елбасының пайымдауынша, көп ұзамай еліміздегі қаржылық
жүйенің тұрақтылығын ... ... ... ... туралы” заңды
тездетіп қабылдау қажет. Үкіметтегі кеңейтілген отырыста ... ОДҚ ... ... ... ... ... біріктірілгені мәлім болды.
Бұдан былай осы қордың директорлар кеңесін Үкімет басшысы басқарады. Ал “Әл-
ауқат ... ... ... Қазақстанның үкіметтік бағдарламаларының
түпқазығына айналады” деді Елбасы.
Мемлекет басшысының сөзінен түйіндегеніміз, “Ой, жаһанды шырмаған ... де ... ... ... ... айналды!” деп бос
даурыққанша, өз экономикамызға зор сенім ... ... ... ... шиеленісуіне қарамастан, қазақстандық экономика
тұрақтылық феномені екенін дәлелдеп отыр. ... ... ... ... ... ... ... қандай қиыншылықтардан болса да
алып шығатынына кәміл сенуіміз керек.
Ғаламдық дағдарыстың екінші ... ... ... ... ... ... ... топтасуы тиіс. Президент Үкіметке нақты
бағыт-бағдар беру арқылы бүкіл ... ... ... отыр.
Қоғамдық пікірге зор әсер ете алатын БАҚ-та ... ... ... Елбасының саясатын қолдағаны абзал. Себебі, ТМД-ның кейбір елдерінде
ішкі қиындықтарды жеңуге келгенде БАҚ билікке қол ұшын ... ... ... ... ... “Полсон жоспарын” да сәтсіздікке ұшыратқан
ең алдымен БАҚ. ... олар ... ... ... ... абдырап, сөзі мен ісінен бірдей жаңылды. Ендеше, ... ... ... ... ... үшін ... ма?
Бүкіл дүниежүзі қаржы сарапшыларының аузынан алуан түрлі ... ... ... қорының 2008 жылға болжамы жарияланды. Онда ... АҚШ және ... ... ішкі жалпы өнімнің өсімі 2 пайыздан
аспайды. Дүниежүзіндегі экономикалық өсім негізінен Қытай, Үндістан, Ресей
және Орталық, Шығыс ... ... ... ... ... ... Ол 3,4 ... көлемінде болуы мүмкін. Доллар құнсыздануын
жалғастырады. Мұнай бағасы қымбаттай береді. АҚШ және ... ... ішкі ... ... өсімінен көп болады. Қазақстанда ішкі ... ... 8,7 ... ... 7,8 ... көлемінен айналады.
Жалпы алғанда, әлемдік экономиканың дамуын жіті зерделейтін бұл ... ... ... орын ... ... ... ... сарапшылар
қазірдің өзінде алуан түрлі пікірлерді ... ... ... бір ... тоқ санау керек дегенімен, келесі топтың айтқаны ақиқатқа мейлінше
жақын секілді ... Олар ... жоқ бір ... ... ... 2008
жылы бүкіләлемдік қаржы дағдарысы болмай қоймайтын ... ... осы ... ... ... салыстыра отырып, соңғысының болжамы
шындыққа келеді-ау деген ой ... Оған ...... ... ... ... (АҚШ және ... жылдық ішкі жалпы өнімнің ... ... ... және ... ... ... ... деген
Дүниежүзілік валюта қорының болжамындағы дерек. Егер осы ... ... онда ... жылы аталған екі алып аймақта инфляция
ішкі ... ... ... асып түседі. Бұл қаржы дағдарысын қоздырушының
бірі. ... ... ... ... ... да ... жақын
келетін болжам. Олай болса, аталған әлемдік екі алыптағы ірі банктерде
депозиттерін ... ... ... өткен жылдың тамызындағыдай
банктерден ақшаларын жаппай қайтарып алуды ... ... ... несие
пайыздарын көтерсе, оларын АҚШ және Еуроаймақ тұрғындары ... ... ... ... ... қосып беретін сыйақысы инфляцияны да
жоятындай қабілетке ие болмайды. Қысқасы, әлем ... ... ... осы екі алып ... ... өгіз ... былай тартсаң, арба
сынады» дегеннің кейпін киері ақиқат. Бұған ... араб ... ... және ... ... ... тіпті, Жапонияның өзі де Мемлекеттік
қорларындағы доллар ... ... ... ... ... ... ... ниет етіп отырғанын қоссаңыз, Дүниежүзілік валюта
қорының пікірінен ... бұлт ... ... бір топ ... ... амал қалмайды. Демек, біз де ... ... ... тұр деп ойлауымыз керек. Құдіреті күшті Құдайдың өзі «сақтансаң,
сақтаймын» деген.
Біздің мемлекеттік билік әлемдік экономика ... ... ... ... ... ... ... Аптаның басында Үкімет, Ұлттық
банк, Қаржы бақылау агенттігі бірігіп, мәжіліс өткізді. ... ... ... бір ... өмірге келуі әбден ... ... ... – бұл ... ... құзырлы үш ведомство басшылығы тек ... ... ... ... және ішкі ... ... тосқауыл
қою мәселелерін қарастырғаны. Бұл әрине, қажет. Дегенмен дауылға ... тұра ... ... ... ... отандық үш ықпалды
мекеме басшыларының аталған мәжілісінде кешенді шара қолдануға бір мәселе
кедергі болған секілді, ол – ... ... ... ... ... ... ... жетіп, теңгенің құнсыздана алмайтындығы.
Иә, солайы солай, бүкіләлемдік қаржы дағдарысы ең шарықтау шыңына шықса ... ... өзі ... ... ... ... сатып ала
алатындығына орай валюталық кірістен кенде ... ... ... ... ... ... ... тоқ санау мүлде
қателік. Дәл осы кезде Қазақстан микроэкономикасын жетілдіріп алуы ... ... ... ... ... немесе екінші деңгейдегі банктер
қауіпсіздігін нығайтуға қаржы жұмсағаннан гөрі ішкі ... ... ... ... ... бар ... жұмылдыру басты
қажеттілік. Әрі-берідесін ипотекалық құрылыс та ішкі рынокта отандық ... ... ... тежейтін фактор емес. Демек, аграрлық саланы
сондай-ақ жеңіл өнеркәсіпті дамыту керек. Осы екі сала ... ғана ... тап ... ... ... ... халқының 42 пайызы
ауылдар мен селоларда тұрады. ... ... тап ... ... Қазақстанда инфляция деген түпкілікті жойылмайды. Егер осылай
істей алсақ, сөз жоқ, ішкі жалпы өнімнің жылдық ... он ... ... ... Ал ... ... ... қысқа мерзімді болса да
Ұлттық банк арқылы қорландыру олардың несие ... ... ... ... ... түседі. Міне, өткендегі отандық үш құзырлы
мекеменің жауапты қызметкерлері қатысқан ... ... осы ... Шын ... ...... өсімі емес, ішкі
рыноктағы отандық тауар молшылығын жасауға кедергі келтіріп тұрған тұстар.
Олай болса, біз ... пен ... ... ... осы ... ... біріктірген арнайы заңды құжатты өмірге әкелуді күтуге
құқылымыз.
Әлемде ... ... ... дағдарысы ауыл шаруашылығымен басым түрде айналысатын
елдер үшін жаңа ... ... тұр. ... ... экспортқа шығарудан
шынында да мол табыс табуға болады. Негізінен ауыл шаруашылығы өнімдерін
өсіретін байтақ жері бар ... ... ... көп ... Ал Қазақстан
секілді негізгі шаруашылығы бұрыннан аграрлық ... ... ел ... ғана иек ... ... ... ... үлкен табыстың қайнар көзін
ашуға қолайлы-ақ жағдай. Әрине, біреулердің азық-түлікке жарымай, аш құрсақ
болуынан пайда көздеу жат ... ... ... ... ... ... бойынша, бос тұрған сөрені қайткен күнде де ... ... сені ... ... ТМД ... ... ... бірінші
болып Ресей өзінің аграрлық индустриясы үшін тұтынушыларды табудың ... ... ... ... ... басшылары да сырт қалмады, әлемдік
экономика қазақстандық өндірісшілер үшін әлемдік азық-түлік дағдарысынан
дивиденд ... ... ... тұр ... ... ... ... қарай, біз сол
бос кеңістікті толтыруға дайынбыз ба? Мәселе сонда. Біріншіден, елімізде
ауыл шаруашылығы ... ... ... саусақпен санарлықтай.
Барларының өзі ішкі рынокты қамтамасыз ете алмай ... Оған ... ... ... ... ... тұрғаны дәлел. Шұжық, сүт-айран,
сүзбе, сары майды шетелден тасып жатырмыз. Бұл отандық өнімдердің ешқандай
бәсеке ... ... ... Яғни ... ашық тұр ... ... сол зауыттардың өзі өндіріп жатқан өнімнің түрлері де тым аз.
Сондықтан жетіспейтін өнім түрлерін шетелдік ... ... ... ... 60 ... ғана ... ... Әлемдік
стандарт бойынша, ел өзін-өзі азық-түлікпен 84 пайызға дейін қамтамасыз ете
алуы тиіс екен. Өйтпеген күнде, ұлттық азық-түлік қауіпсіздігі ... ... ... ел ... ... жиі ... ... біздің кейбір тамақ өндірісшілерінің әлемдік азық-түлік
дағдарысынан ұтамыз деуінің сағым ... ... қиын емес ... Әрине,
кең-байтақ жеріміздің бар екендігі көңілдерге небір үміттерді ұялатады-ақ.
Бірақ соны ... ... ауыл ... саласын оңды жолға қоймай
жатып, әсіре бояуға ... ... Ашық ... тамақ рыногындағы
сөрелерді жаулап алу үшін жерден басқа да ... ... ... ... ... ... беруден ештеңе шықпайтыны анық. Біз экспортқа
астық шығарудан озуымыз мүмкін. Басқа саладан құралақанбыз. Өсімдік ... мен мал ... да ... ... шамалы. Көкөніс пен жеміс-
жидектерді өзбек пен қытай ағайындардан тасып, инфляцияның еселене түсуіне
қолдан ... ... Мал ... ... он ... ... ... деуге болады. Жайылымдар тозып, асыл тұқымдар жойылып барады. Әнебір
жылдары асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытамыз деген ... ... мал ... сатып әкелдік, оларды ұстап тұру үшін ... ... ... ... жерлерде жағдай оңға баса қойған жоқ.
Ауылдағылар өндірген сүт-айранын, етін ... ... ... ... мал ... ... да тынды. Осы күнге дейін ... ... ... ... ... сату жүйесі орнаған жоқ. Арадағы
делдалдар бағаны өсіріп, табысқа белшесінен батты. Сол делдалдар тапқан
табысын ... ... ... ... жақсартуға салып, шаруаларға
қолғабыс бермейтіні бесенеден белгілі. Ал ... ... ғана ... еті мен ... ... ... сапасын жақсартуға шамасы
келмейді. Сонда біз қалай ауыл шаруашылығы өнімімізбен ... ... ... Шенеуніктердің айтуынша, оған біздің шамамыз жетеді. Бірақ
қалай? Оған жауап жоқ. ... бос ... мен ... ... шатастырып
алып, бос елес жетегінде кетпегеніміз жөн болар.
Merrill Lynch ... ... ... ... 2008 жылдың басты
мәселесі экономиканың өсуінің баяулауы емес, ... ... ... ... деп ... Gollman Sachs орталығында әлемді таңқалдырған
құбылысқа ... жаңа ... « ... » ... ... табылды.
Агинфляцияның өсуі осыдан екі жыл бұрын басталған, деп атап көрсетеді
Gollman Sachs ... ... ... индексі, бұлардың
есептеуінше былтыр 41 %-ға өскен, 2006 жылы бұл ... 28% ... еді. ... қаңтар мен ақпан айларында ол 8,5 пайызға өскен.
Қ о р ы т ы н д ы
Жалпы алғанда, ... ... ... жіті ... ... ... қателіктер сирек орын алады. Осыны білетін әлемдік
сарапшылар қазірдің өзінде ... ... ... ... ... ... тобы ... тоқ санау керек дегенімен, келесі топтың айтқаны ақиқатқа
мейлінше жақын секілді көрінеді. Олар алып-қосары жоқ бір ... ... 2008 жылы ... ... дағдарысы болмай қоймайтын ақиқатқа
айналады. Біз осы пікірлердің бәрін болмыспен салыстыра отырып, соңғысының
болжамы шындыққа келеді-ау ... ой ... Оған ...... ... екі ... жылдық ішкі жалпы өнімнің өсімі екі пайыздан аспайды
және мұнай ... ... ... деген Дүниежүзілік валюта қорының
болжамындағы дерек. Егер осы дәйектерді сараптап көрсек, онда үстіміздегі
жылы аталған екі алып аймақта ... ішкі ... ... ... ... ... ... қоздырушының бірі.Екіншіден, мұнай қымбаттап,
доллар арзандауы да ақиқатқа жақын келетін болжам. Олай болса, ... екі ... ірі ... ... ... ... халық
өткен жылдың тамызындағыдай банктерден ... ... ... ... ... ... несие пайыздарын көтерсе, оларын АҚШ ... ... ... ... Ал ... банктердің депозиттерге
қосып беретін сыйақысы инфляцияны да ... ... ие ... әлем ... ... ... шоғырланған осы екі алып «былай
тартсаң, өгіз өледі, былай ... арба ... ... ... ... Бұған мұнайлы араб әлемі, дамушы Қытай және басқа көптеген ... ... өзі де ... ... доллар үлесін азайтып,
экспорт-импорт ... ... бұл ... қолданбауға ниет етіп
отырғанын қоссаңыз,Дүниежүзілік валюта қорының ... ... ... батыстық бір топ сарапшының болжауын қолдамасқа амал қалмайды.біз
де алдымызда бүкіләлемдік қаржы дағдарысы тұр деп ... ... ... Құдайдың өзі «сақтансаң, сақтаймын» деген.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Дағдарыс жағдайларындағы психикалық өзгерістер."8 бет
13 жас дағдарысы10 бет
1929 – 1933 жж. дүниежүзілік экономикалық дағдарыс8 бет
1929-1933 жж. Дүниежүзілік экономикалық дағдарыс9 бет
1929—1933 жж. дүниежүзілік экономикалық дағдарыс27 бет
1950 жылдардағы Азиядағы дағдарыс34 бет
1970—1985 жылдары Қазақстанда өнеркәсіптің жоспарларын орындаудың барысы және оның дағдарысқа ұшырауы16 бет
«дағдарыстық күйлер және посттравмалық бұзылыстар »7 бет
Аймақтық дағдарыс синдромы немесе араб дауылы6 бет
Америка Ирак дағдарысы 4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь