Азаматтық құқықтық қатынастар туралы мәлімет

Кіріспе

1.Азаматтық құқық ұғымы

1.1. Азаматтық құқық ұғымы, пәні, әдісі мен жүйесі

1.2.Азаматтық құқық қағидалары. Азаматтық құқық қайнар көзі.

2.Азаматтық . құқықтық қатынастың мазмұны және түрлері

2.1. Азаматтық құқықтық қатынастарының жалпы сипаттамасы, мазмұны

2.2.Азаматтық құқық қатынастарының жіктелуі

2.3.Азаматтық.құқықтық қатынастардың пайда болу, өзгеру және тоқтатылу негіздері

Қорытынды

Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Қазіргі замандағы нарықтық қатынастардың күн өткен сайын арта түсуі және олардың қарыштап дами түсуі азаматтық-құқықтық қатынастардың барынша ұлғаюына алып келуде. Қоғамдық қатынастарды құқықтың түрлі салаларының нормалары реттеп отырады.
Азаматтық құқық негізінен меншік қатынастарын және тауар-ақша айналымы саласында қалыптасатын қатынастарды реттейтіні бізге мәлім. Сонымен, азаматтық құқық нормаларымен реттелетін қоғамдық қатынастар азаматтық-құқықтық қатынастар деп аталады. Азаматтар мен заңды тұлғалар өмірдегі өздерінің қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін түрлі қатынастарға түсіп отырады. Адамдар арасында қалыптасатын қатынастар сан алуан. Осы қатынастар құқық тұрғысынан реттеле бастаған кезде олар құқықтық қатынас сипатына ие болады.
Осы курстық жұмыста азаматтық құқық жалпы бөлімінің негізгі институттарының қатарына жататын азаматтық құқық қатынастарының жалпы сипаттамасы мен ұғымын, олардың пайда болу және тоқтатылу, өзгеру негіздерін және бүгінгі күні кездесіп жатқан сан алуан түрлері туралы мәселелер көтерілмек. Кез келген қатынастың өзіне сай мазмұны болатындай, азаматтық-құқықтық қатынастардың да өздеріне сай мазмұндары бар. Осы мәселе де бұл курстық жұмыстың зерттеу аясынан шет қалмайтындығын айта кеткен жөн.
Осы курстық жұмыста азаматтық-құқықтық қатынастар саласындағы ғылыми еңбектер, атап айтқанда қазақстандық және ресейлік ғалымдардың еңбектері кеңінен қолданылмақ.
Азаматтық-құқықтық қатынастардың ерекшеліктері азаматтық-құқықтық реттеудің объектісі мен әдістеріне байланысты болып табылады. Азаматтық-құқықтық қатынастардың аза маңызды белгісі ондағы тараптар теңдігі болып табылады.
Азаматтық және азаматтық заңдар ұғымына,жүйесіне және олардың қолданылуына қатысты барлық мәселелер көлемін зерттейтін құқықтық ғылым саласын азаматтық құқық ғылымы деп таниды.
Азаматтық құқық ғылымының міндеті-азаматтық-құқықтық нормалар жүйесінің және оның жекелеген буындарының пайда болуы мен мазмұнының ерекшеліктерін анықтайтын жағдайларды зерттеу.Егер азаматтық құқықтың пәні қоғамдық қатынастардың белгілі бір саласы болса,азаматтық құқық ғылымының пәні құқықтық нормалардың жиынтығы-нақ азаматтық құқықтың өзі болып табылады.
Әлбетте бұл пән азаматтық құқықтық нормалар реттейтін қоғамдық қатынастарды да,бұл нормалардың заңдарда бейнеленуін
де ,олардың әр түрлі мемлекеттердегі ерекшеліктерін де,оларға сын тарапынан берілген бағаны да және жетілдіру мүмкіндіктерін де қамтиды.
1)Сақтандыру қызметі туралы заң 2000-жыл 18 желтоқсан;
2)Худяков А.И Стаховое право РК;
3) Азаматтық құқық 1-том
Сүлейменов М.К, Ю.Г Басин Алматы 2003-жыл;
4) Азаматтық Кодекс
        
        Жоспар:
Кіріспе
1.Азаматтық құқық ұғымы
1.1. Азаматтық құқық ұғымы, пәні, әдісі мен ... ... ... ... құқық қайнар көзі.
2.Азаматтық – құқықтық қатынастың мазмұны және түрлері
2.1. Азаматтық құқықтық қатынастарының жалпы сипаттамасы, мазмұны
2.2.Азаматтық ... ... ... қатынастардың пайда болу, ... ... ... ... ... замандағы нарықтық қатынастардың күн өткен сайын арта ... ... ... дами ... ... ... барынша
ұлғаюына алып келуде. Қоғамдық қатынастарды құқықтың түрлі салаларының
нормалары реттеп ... ... ... ... қатынастарын және тауар-ақша
айналымы саласында қалыптасатын қатынастарды реттейтіні ... ... ... ... ... реттелетін қоғамдық қатынастар
азаматтық-құқықтық қатынастар деп аталады. Азаматтар мен заңды ... ... ... қанағаттандыру үшін түрлі қатынастарға
түсіп отырады. Адамдар арасында қалыптасатын қатынастар сан алуан. ... ... ... ... ... кезде олар құқықтық қатынас
сипатына ие болады.
Осы курстық жұмыста азаматтық ... ... ... ... ... ... ... құқық қатынастарының жалпы
сипаттамасы мен ... ... ... болу және тоқтатылу, өзгеру
негіздерін және бүгінгі күні кездесіп ... сан ... ... ... ... Кез келген қатынастың өзіне сай мазмұны болатындай,
азаматтық-құқықтық қатынастардың да ... сай ... бар. Осы ... бұл ... ... ... аясынан шет қалмайтындығын айта кеткен жөн.
Осы курстық жұмыста азаматтық-құқықтық қатынастар саласындағы ғылыми
еңбектер, атап айтқанда қазақстандық және ресейлік ... ... ... ... ерекшеліктері азаматтық-құқықтық
реттеудің объектісі мен әдістеріне байланысты ... ... ... ... аза маңызды белгісі ондағы тараптар ... ... және ... ... ... және ... ... барлық мәселелер көлемін зерттейтін ... ... ... ... ... деп таниды.
Азаматтық құқық ғылымының міндеті-азаматтық-құқықтық нормалар
жүйесінің және оның ... ... ... ... мен мазмұнының
ерекшеліктерін анықтайтын жағдайларды зерттеу.Егер азаматтық құқықтың пәні
қоғамдық ... ... бір ... ... ... ... ... нормалардың жиынтығы-нақ азаматтық құқықтың өзі болып
табылады.
Әлбетте бұл пән ... ... ... ... ... ... ... заңдарда бейнеленуін
де ,олардың әр түрлі мемлекеттердегі ерекшеліктерін де,оларға сын ... ... да және ... ... де қамтиды.
Азаматтық құқық ғылымы бұрын қолданылып келген құқықтық
жүйелерді,олардың ... мен ... ... мен оған ықпал
ететін факторлады бағалай келе,азаматтық ... даму ... ... ... мен ... ... ... іс - әрекет жасасу
кезінде өзара әртүрлі ... ... ... ...... ... мен реттелу
нәтижесінде пайда болған қоғамдық қатынастың бір түрі . ... ...... ... ... ... заңды сипат алып , ...... ... ... ... ... қатынас – бұл азаматтық ... ... мен ... ... ...... ... барлық қоғамдық ... ... ... ... ... ... Онда
кем дегенде екі тарап болды және ... ... ... не ... ие немесе бұл екі ... ... ... , онда ... ... құқықтар
мен міндеттерге тепе – тең ие. ...... ... өз ... ... де ... ... . (
Мысалы , зиян келтіруге байланысты ... зиян ... зиян ... мұндай құқықтық қатынастың пайда ... да ... ... ... ... . Мұндай жағдайды
тараптар , құқық пен міндетті амалсыздан ... ... ... ).
1.Азаматтық құқық ұғымы
1.1. Азаматтық құқық ұғымы, пәні, әдісі мен жүйесі
Азаматтық құқық нормаларының ... ... ... және ... тәуелді болатын жақтар арасындағы қатынастар ... ... деп ... өз ... және әрекет үстінде үнемі әрқилы азаматтық құқық
қатынастарына түседі. Мәселен, қайсыбір затты ... ... ... яғни ... мен ... ... ... осындай қатынастар
туындайды. Азаматтық заңнамада көрсетілген сатып алу сату ... өте ... ... ... Бұл ... ... сатып алушы
белгілі бір сома көлемінде сатушыға ... ... үшін ... ал ... кезегінде сол ақшаға құны теңдес тауар беруге міндетттенеді. Осындай
қатыснастарға адамдар мен заңды тұлғалар сан қилы ... ... ... жатады.
Заңды тұлғаларға қатысты алар болсақ та, жоғарыда аталғандай,
азаматтық ... ... ... шығып кете алмайды. Өндіріс
жабдықтарын тапсыру, өнімдерді сату, банк арқылы есеп ...... де ... ... ... яғни осылардың бәрінің де заң арқылы
белгілі салдары болады.
Азаматтық құқықтық қатынастардың бір ...... ... пайда болатындығында. Әдетте, мұндай қатыснастар ... ... ... ... ... ... басым бөлігі шарттың негізінде пайда болады. Алайда олар өзге
де себептермен пайда болатын ... ... ... қатынастардың
мазмұнын құрайтын құқықтар мен міндеттер ... ... ... ... ... туралы сөз қозғағанда және оны зерттеу барысында
біз алдымен ... ... ... айқындап алуымыз қажет. Әрбір құқық
қатынастарында қатынастың субъектілері деп аталатын ... ... ... ... ... жеке тұлға, заңды тұлға,
әкімшілік-аумақтық бөліністер, сонымен қатар мемлекет болып ... ... ... азаматтық құқық субъектілері азаматтық-құқықтық
қатынастардың субъектілері болып ... ... ... арасында белгілі бір байланыс
орнайды, сол арқылы осы қатынастардың мазмұнын ... ... ... бір ... мен міндеттер пайда болады.
Сол қатынастарда құқықтар мен міндеттер нені реттеуге ... ... ... және ... емес ... сол ... ... болып табылады.
Сөйтіп, құқық қатынастарына төмендегідей элементтер тән болады:
субъектілер (қатысушылары), мазмұны ... мен ... ... ... мен ... қатысы бар мүліктік және мүліктік
емес игіліктер).
Азаматтық құқық қатынастарына қатысушы тұлғалар олардың субъектілері
болып табылады. Азаматтық құқық ... ... ... ... 2-тарауында белгіленіп берілген. Құқық, оның ішінде азаматтық
құқық реттеп отыратын қатынастар қоғамдық ... яғни ... ... ... табылады. Жекелеген индивидтер, сондай-ақ олар
құрайтын ұжымдық түзілімдер осындай қатынастардың қатысушылары бола алады.
Заң актілерінде және өзге де ... ... ... ... ... ... үшін әдетте “тұлғалар” деген жинақтаушы термин
пайдаланылады. ... ... ... ... немесе
міндетті адам ретінде қатысу мүмкіндігі құқық субъектіліктің болуын талап
етеді, ал ол ... ... мен ... ... ... ... иеленіп, міндеттер атқару қабілетін құқық
қабілеттілігі деп ... Өз ... ... ... оларды
жүзеге асыру, сондай-ақ міндеттерді ... ... ... ... болады.
Жеке индивидтерді жеке адамдар деп атайды. Жеке ... ... ... ... ... азаматтығы жоқ
адамдарды қамтиды. Басым көпшілік жағдайда азаматтық-құқықтық қатынастардың
субъектілері Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... сөз болады. Бұл осындай
нормалардың қағидалары тек Қазақстан Республикасының Конституциясының ... ... ... заңдарда және халықаралық шарттарда өзгеше
көзделмесе, шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдар республикада азаматтар
үшін ... ... мен ... пайдаланады, сондай-ақ
міндеттерді атқарады.
Егер олардың заңды тұлға мәртебесі ... ... ... ... ... азаматтық құқық субъектілері ... ... ... мен ... ... құқықтың субъектілері бола
алмайды, өйткені олар заңды тұлғалар ... ... Бұл ... ... ... өз ... ... шаруашылық жүргізу немесе оралымды басқару құқығындағы оқшау
мүлкі бар және сол мүлікпен өз міндеттемелері бойынша ... ... ... ... және мүліктік емес өзіндік құқықтар мен ... ... ... ... ... ... ... талапкер және жауапкер бола
алатын ұйым заңды тұлға деп танылады. Қызметтің мақсаттарына ... ... ... және ... емес деп бөлінеді. Өз қызметінің
негізгі ... ... ... ... ... заңды тұлғалар коммерциялық
ұйымдарға жатады. Коммерциялық емес ұйымдар табыс табудан өзге ... ... ... діни бірлестіктің негізгі мақсаты бірлесіп ғибадат
ету және ... ... ... болып табылады. Заң актілерінде көзделген
ұйымдық-құқықтық нысандарда ғана ... ... ... ... ... үшін мұндай нысандардың ... ... ... ... атап ... ... қатынастарға түсуші
субъектілердің бір бөлігі ... ... ... ... ... сол ... өмір ... білдіреді.
Жеке және заңды тұлғалармен қатар, азаматтық-құқықтық қатынастардың
қатысушылары мемлекет пен әкімшілік-аумақтық ... ... ... және т.б.) ... ... ... ... осы қатынастардың өзге де ... тең ... ... ... пен әкімшілік-аумақтық бөліністер заңды тұлғалар
болып табылмайды, алайда заңды тұлғалардың ... ... ... ... ... да қолданылады.
Осыған орай, жеке тұлғалар, заңды тұлғалар, ... ... ... ... ... қатынастардың
субъектілері бола алады.
Азаматтық-құқықтық қатынастардың ... мен ... ... ... үшін ол ... ... атап өтпей кету дұрыс
емес.
Құқықтық қатынастардың объектілері жөнінде заң ... ... ... бар. Бір ... ... оның ... ғана ... қатынастардың объектісі бола алады. Ал оның
субъектілерінің материалдық немесе материалдық емес игілігіне ... ... ... қатынастардың объектісі болып
табылады1. Азаматтық құқық ... ... ... пікір бойынша,
құқықтық қатынастардың объектісі азаматтық-құқықтық қатынастардың ... ... ... ... ... ... Азаматтық
кодекстің 115-бабында аталған, мұнда олар мүліктік және мүліктік ... ... мен ... ... ... ... мен
құқықтарға, атап айтқанда, заттар, ақша, оның ... ... ... ... ... ... ... шығармашылық интеллектуалдық
қызметтің объективтелген нәтижелер, фирмалық атаулар, тауарлық белгілер
және өзге де дараландыру ... ... ... өзі де жатады.
Мүліктік емес өзіндік құқықтар мен игіліктерге ... ... ... қадір-қасиеті, іскерлік беделі, ізгі атағы, жеке өміріне қол
сұғылмайтындығы, жеке және ... ... ... деген құқығы,
авторлық құқығы, шығармаларына қол сұғылмау құқығы және басқа ... ... мен ... ... ... даму ... зерттеуде ғылымның өзінің,оның жасаушылары
мен зерттеушілерінің тарихы,ғылыми ... мен ... ... орын ... ... ... ... жүзі құқықтық
жүйесінің ерекшеліктерін зерттейді,мұндай ... ... ... ... және ... құқықтық
ғылымның бұл саласы салыстырмалы құқықтану ғылымының едәуір ... ... ... ... ... ... және оның
практикалық тиімділігіне сыни баға беруге зор көңіл бөледі,заң актілерін
дайындау ... ... ... мен ... нақты саяси, экономикалық және әлеуметтік жағдайларына заңдардың
сәйкестігін анықтайды,заңдардағы олқылықтарды көрсетеді.және ... ... ... нормаларды жетілдіруге жәрдемдеседі,осы мақсатпен
дүние жүзілік тәжірибе ... ... ... ... ... да ... ... мен
бағыттардың күрес жүргізуі жағдайында дамыды.Мұндай күрес ғылыми ұстанымдар
мен идеялардың әлсіздігін ... ... ... ... әдетте ғылыми пікірталастар,айтыстар ... ... мен ... ... ... ... кездесулерде,аудиторияға,ғылыми қарсыластар мен оппонентерге
жауап беруге,өзінің ұстанымдары мен ... ... ... өзге де ... ... ... атап өтерлік жақсы қасиеті-олар тіпті қатаң
цензура және ... ... ... сай ... ... ... ашық ... білді.Сол кездегі ғылыми пікірталастарға айтылған
көзқарастарын
көпшілігін азаматтық құқық ғылымы ... даму ... ... ... ғалымдардың «шаруашылық құқығы»
тұжырымдамасына қарсы ондаған жылдарға созылған ғылыми күресін,азаматтық
құқық пәні және ... ... ... ... ... әдісі
туралы,заңды тұлғаның әсіресе,мемлекеттік кәсіпорындар мен мекемелердің
мәні және басқалары туралы қызу ... атап ... ... ... көптеген қағидалар қазір де Қазақстанның
азаматтық құқықтық ғылымының қаруы ... ... ... ... ... ... мен ... тұлғалар
үнемі өзара әр түрлі қатынастарға түсуге мәжбүр болады.Адамдар (олар құрған
ұйымдар-заңды тұлғалар [1]) ... ... ... ... сан
түрлі болады.Оларды әртүрлі әлеуметтік нормалар,атап айтқанда,моральдық
және этикалық ... ... ... қатынастардың айтарлықтай
бөлігін құқық нормаларды реттейді,олар құқықтық қатынастар ... ... ... ... ... ... ... бір жаңа қатынастар пайда болмайды.Құқықтық қатынастар дегеніміз-
бұл нақты қатынастардың нысаны ғана.
Қоғамдық қатынастарды құқықтың түрлі салаларының ... ... ... негізінен меншік қатынастарын және тауар-
ақша ... ... ... қатынастарды реттейді.
Азаматтық құқық сондай-ақ өзіндік мүліктік емес қатынастарды да реттейді.
Мүліктік емес игіліктер өзіндік мүліктік емес ... ... ... ... құқық нормалары ретеген қоғамдық қатынастар сапасына
ие болады.Азаматық –құқықтық қатынастар дегеніміз-азаматық құқық нормалары
реттеген қоғамдық қатынастар.
Азаматтық ... ... ... ... ... объектісі мен әдісіне байланысты.Азаматтық құқықтық қатынастардың
аса ... ... ... ... заң ... ... ... субъектілері билік пен өзара
бағыну қатынастарында болмайды,өзара міндеттермен және құқықтармен
ғана байланысты болады. ... ... ... ... ... ... ... жөнінде талап қоюы биліктің
өкілетігіне емес, оған ... ... ... ... ... ... ... теңдігін олардың
мүліктік дербестігіне сүйенеді.Азаматтық құқықтық қатынастар ерікті болады.
Әдетте мұндай қатынастар оларға қатысушылардың қалауы бойынша жасалады,
өйткені ... ... ... ... ... ... негізінде
болады.Алайда олар өзге де себептермен пайда ... ... ... ... мазмұнын құрайтын құқықтар мен міндеттер
қатысушылардың ерікті әрекетімен жүзеге ... ... ... ... ... ... реттейтін объектіге қарай азаматтық құқықтық қатынастардың
мынандай ... ... ... ... ... ... емес өзіндік қатынастар
3)мүліктік қатынастармен байланысы жоқ мүліктік емес өзіндік қатынастар
Азаматтық құқықтық реттеудің объектісі,ең алдымен мүліктік
қатынастар болғандықтан,азаматтық құқықтық ... ... ... ... болады.Мүліктік азаматтық құқықтық қатынастардың объектісі
материалдық игіліктер мен құқық (мүлік) болып табылады.
Меншік қатынастары,мүліктің бір тұлғадан екінші тұлғаға өтуіне
(сатып ... және ... ... жасайтын қатынастар
мүліктік азаматтық ... ... ... қызметінің нәтижелері мүліктік қатынастармен байланысты
мүліктік емес өзіндік ... ... ... ... ... ... ... құқық
мүліктік емес сипатта болады (авторлық құқығы,шығармаға қол ... ... ... ... ... басқа тұлғаладың пайдалануы арқылы негіде жалпы
ереже бойынша жүргізіледі,осының ... ... ... ... емес болғандықтан,мүліктік қатынастармен байланысты ... жеке ... ... ... емес ... ... ... бедел және т.с.с ... ... жоқ ... емес ... ... ... болып табылады.
Сонымен қатар Абсолюттік және салыстырмалы азаматтық құқықтық қатынастар
болады.Абсолюттік құқықтық қатынастармен құық ... ... ... ... ... ... тобы қарсы тұрады,мұндай құқықтық
қатынастарда іс ... ... және ... жұрт ... ... ... қатынастары абсолюттік қатынастарға
жатады,мұнда меншіктің субъективтік ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруға ... ... ... ... қатынастарда нақты адам міндетті болып
табылады.Салыстырмалы құқықтар құқық берілген тараптың да міндетті тараптың
да ... ... ... ... ... ... келтірген адам жәбірлеушіге зиянның орнын толтыруға,сатып алушы өзі
сатып алған ... ... ... ... адам ... ... алуы ... құқық субъектісіне оны кез келген
адамның бұзуынан қорғау құқығы ұсынылады. Мәселен автордың шығармасына қол
сұғылмау құқығын кез ... адам ... ... ... ... ғана бұза ... атқарған жұмыстың ақысын талап ету ... ... ... бұза ... ... ... ... болатын құқық бұзушылықтан ... ... ... ... ... ... ... қатынастар заттық және міндеттемелік азаматтық құқықтық
қатынастар болуы мүмкін.Заттық құқықтық ... ... ... затқа өзінің әректетімен ғана жүзеге ... ... ... ... ... заттқа деген мүддесін басқа
адамдардың көмегімен жүгінбестен,затқа ... әсер ету ... ... ... ... ... заттық
құықтық қатынастар болып табылады.Меншік иесіне өзіне
тиесілі затты иеленуге,пайдалануға және оған билік етуге құқылы,ал міндетті
субъектілер-қандай да бір ... ... ... ... ... ... ... асыруына кедергі жасамау жөнінде енжар ... ... ... ... деген мүддесі басқа
адамның белгілі бір әрекеттер ... ... ... құқықтық қатынастарда құқық берілген адам міндетті
адамның белгілі бір әрекеттер жасауды талап ... ... ... ... алушы сатушыдан өзіне затты беруді талап
ете алады,ал сатушы оны ... ... бір ... ... ... да заттық құқықтық қатынастардың объектісі болып саналады,ал
міндеттемелік қатынсастардың объектісі-зат болмауы мүмкін. Мысалы,баспа ... ... ... ... жасау жөніндегі шарттан туындаған құқықтық
қатынастың объектісі зат емес,интеллектуалдық қызметтің нәтижесі-әдеби
шығарма болады.
Азаматтық құқықтық қатынастардың ... мен ... ... ... қатысушы тұлғалар олардың субъектілер болып
болып табылады.Азаматтық құқықтық қатынастар суъектілерінің ауқымы АҚ-ның 2-
тарауында айқындалған.Құқық оның ішінде азаматтық ... ... ... ... ... ... арасындағы қатынастар болып
табылады.жекелеген индивиттер,сондай-ақ олар құрайтын ұжымдық түзілімдер
осындай ... ... бола ... ... және өзге ... ... ... азаматтық құқық субъектілерін белгілеу үшін
әдетте «тұлғалар» ... ... ... ... ... құқық берілген немесе міндетті адам ретінде қатысу мүмкіндігін
құқық субъектіліктің ... ... ... ... ... мен ... ... құықтыарды иеленіп,міндеттер атқару қабілетін
құқық
қабілеттігі деп түсінеміз.Өз әрекеттерімен құқықтарды иеленіп,оларды жүзеге
асыру,сондай-ақ міндеттерді белгілеп,орындау қабілеті әрекет қабілеттілігі
болады.
Жеке индивиттерді жеке ... деп ... ... ... ұғымы Қазақтан
Республикасының азаматтарын,шетелдіктерді және ... жоқ ... ... ... азаматтық құқықтық қатынастардың
субъектілері Қазақстан ... ... ... ... ... ... сөз болады.Бұл осындай нормалардың
қағидалары тек Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... және ... шарттарда өзгеше
көзделмесе,шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдар ... ... ... ... мен ... ... атқарады.
Егер олардың заңды тұлға мәртебесі болса,адамдар құратын ұжымдық құрылымдар
(ұйымдар) азаматтық құқық ... ... ... ... мен
өкілдіктер азаматтық құқықтық субъектілері бола алмайды,өйткені олар заңды
тұлғалар болып танылмайды.(АК 43-бабы)
Мнешік,шаруашылық жүргізу ... ... ... ... ... мүлкі
бар және сол мүлікпен өз ... ... ... ... атынан
мүліктік және мүліктік емес өзіндік құқықтар мен ... ... ... асыратын,
сотта талапкер және жауапкер бола алатын ұйым заңды тұлғадеп танылады.(33-
бап).Қызметтің мақсаттарына қарй ... ... ... ... емес ... ... бөлінеді.Өз қызметінің негізгі мақсаты
ретінде табыс табуды ... ... ... ... ... емес
ұйымдар табыс табудан өзге ... үшін ... ... ... ... ... ету және тиісті дінді
тарату болып табылады.Заң ... ... ... құқықтық нысандарда
ғана заңды тұлғалар құруға болады.Коммерциялық ... үшін ... ... ... құқық қағидалары. Азаматтық құқық қайнар көзі.
Азаматтық-құқықтық қатынастардың нормаларын реттейтін объектіге
қарай азаматтық-құқықтық қатынастардың мынадай ... ... ... ... ... қатынастармен байланысты мүліктік емес өзіндік қатынастар;
3) мүліктік қатынастармен байланысы жоқ мүліктік емес өзіндік ... ... ... ең алдымен, мүліктік
қатынастар ... ... ... ... бөлігі
мүліктік сипатта болады. Мүліктік ... ... ... игіліктер мен құқық (мүлік) болып табылады. Меншік
қатынастары, мүліктің бір тұлғадан екінші тұлғаға өтуіне (сатып ... займ және тағы сол ... ... ... ... ... ... жатады. Интеллектуалдық шығармашылық
қызметтің нәтижелері ... ... ... мүліктік емес
өзіндік құқықтық қатынастардың объектісі болып ... ... ... нәтижелеріне құқық мүліктік емес сипатта болады
(авторлық құқық, шығармаға қол ... ... және ... ... басқа тұлғалардың пайдалануы ақылы негізде жалпы ереже бойынша
жүргізіледі, осының ... ... ... ... ... емес
болғандықтан, мүліктік қатынастармен байланысты болып шығады. Адамның жеке
басына қатысты материалдық емес құқықтар мен ...... ... ... ... және тағы сол ... ... қатынастардың
объектісі болып табылады.
Сонымен қатар, абсолюттік және салыстырмалы азаматтық-құқықтық
қатынастар ... ... ... ... ... берілген адамға
міндетті ретінде үшінші ... ... тобы ... тұрады, мұндай
құқықтық қатынастарда іс жүзінде әркім және барша жұрт ... ... ... меншіктің құқықтық қатынастары абсолюттік қатынастарға
жатады, мұнда меншіктің субъективтік құқығына барлық үшінші тұлғалардың ... ... оны ... ... ... жасамау міндеті ұштасады.
Салыстырмалы құқықтық ... ... адам ... міндетті болып
табылады. Салыстырмалы құқықтық қатынастар құқық берілген тараптың да,
міндетті ... да ... ... ... яғни ... табылады. Мәселен, зиян келтірген адам жәбірленушіге зиынның ... ... ... өзі сатып алған заттың құнын төлеуге міндетті. Кез
келген адам абсолюттік ... ... алуы ... ... құқықты
міндетті адам ғана бұза алады. Мердігер атқарған ... ... ... ... тек тапсырыс беруші бұза алады. Демек, салыстырмалы құқық нақты
адамдар ... ... ... ... ... қамтамасыз етілген,
келтірген мысалда – тапсырыс ... ... ... қатынастар заттық және міндеттемелік құқықтық
қатынастар болуы мүмкін. ... ... ... ... ... ... өзінің әрекетімен ғана жүзеге асатын құқығы болады (“өзі
әрекет ету” құқығы). Заттық құқықтың субъектісі өзінің затқа деген мүддесін
басқа ... ... ... ... ... әсер ету ... алады. Атап айтқанда, меншік құқықтық қатынастары заттық
құқықтық қатынастар ... ... ... иесі ... ... затты
иеленуге, пайдалануға және билік етуге ... ... ... ... ... ... асыруына кедергі жасамау жөнінде енжар міндет ... ... ... ... деген мүддесі басқа адамның белгілі
бір әрекеттер жасауы жолымен қанағаттандырылуы мүмкін. ... ... ... ... адам міндетті адамнан белгілі бір
әрекеттер жасауды талап етуге ... ... ... ... ... ... сатушыдан өзіне затты беруді талап ете алады, ал сатушы оны
сатуға, яғни белгілі бір әрекеттер ... ... ... да ... құқықтық қатынастардың объектісі болып саналады,
ал міндеттемелік қатынастардың объектісі – зат ... ... ... баспа
мен автордың арасындағы әдеби туынды ... ... ... ... ... ... зат ... интеллектуалдық қызмет нәтижесі --
әдеби шығарма болады.
Жеке және заңды тұлғалармен ... ... ... ... мен ... аумақтық бөліністер болуы мүмкін,бұлар
азаматтық құқықтық қатынастарды осы қатынастардың өзге де ... ... ... ... ... ... пен
әкімшілік аумақтық бөліністер заңды тұлғалар болып табылмайды,алайда заңды
тұлғалардың азаматтық құқықтық қатынастарға қатысуын ... ... ... (заң ... ... жағдайлардан басқа
реттерде).
Осыған орай,жеке ... ... ... азаматтары,шетелдік
азаматтар және азаматтығы жоқ ... ... ... және ... аумақтық бөліністер азаматтық құқықтық
қатынастардың субъектілері бола алады.
Азаматтық ... ... ... ... ... заң әдебиеттерінде әр түрлі көзқарастар бар.Бір
автордың пікірінше,олардың субъектілерінің ... ғана ... ... бола ... оның ... материалдық
немесе материалдық емес ... ... ... ... ... объектісі болып
табылады.Цивилистердің көпшілігі қуаттайтын ... ... ... ... құқықтық қатынастардың да объектісі бола
алады.
Азаматтық құқықтар объектілерінің негізгі түрлері ... ... олар ... және ... емес ... игіліктер мен
құқықтарға ... ... мен ... ... ... валюта,бағалы
қағаздар,жұмыстар,көрсетілген ... ... ... ... ... ... өзге де ... құралдары,мүліктік құқықтың өзі де жатады.Мүліктік
емес өзіндік құқықтар мен игіліктерге ... ... ... атағы,жеке өміріне қол
сұғылмайтындығы,жеке және отбасылық құпиясы ... ... қол ... ... және ... ... емес
игіліктері мен құқықтары жатады.
Азаматтық құқықтық қатынастардың пайда болу,өзгеру және ... ... ... ... ... қабілетті адамдар
арасындағы заң нормалары реттеген қатынас ... ... ... ... тууы үшін құқықтық норма болуы тиіс,ал осы
түрдің құқықтық ... және оның ... бола ... ... ... пайда болуын көздейді.Алайда мұндай
мән жайлардың болуы өзінен-өзі белгілі бір қатысушылар арасында ... ... ... оның ... ... ... абстрактілік алғышарттары ғана.
Құқықтық қатынастар пайда болуы үшін адамдар арасында нақты ... ... ... ... ... ... болады.
Азаматтық құқықтық қатынастарды өзгерту немесе тоқтату үшін де осындай мән
жайлар қажет болады.
Мұндай мән жайларды заңдық ... деп ... ... иесі ... ... өзгеше,заңдық факті қашан да дербес бағытты
болады.Сондықтан оны ... ... ... ... деп тануға
болады.Сонымен,заңдық факті дегеніміз-заң құқықтық ... ... ... ... ... ... ... 7-бабы заңдық фактіге арналған.Алайда бұл бапта ... ... ... ... ... ... субъектілерінің
еркіндігі азаматтық құқықтық негізі ... бірі ... ... ... тиым ... ... бәріне рұқсат
етілген) олар өздері үшін азаматтық құқықтар мен ... ... ... тікелей аталмаған,сондай-ақ заңдарда тыйым салынбаған
өздерінің тікелей ... ... ... ... ... қатысу туралы келісім заңда ... ... да ... бүл ... ... құқықтар
мен міндеттер туғыза алады.
Құқықтық қатынастардың тууына себепші болатын ... ету ... ... ... мынандай топтарға бөлінуі ... ... ... осы ... қатысушылардың іс-әрекеттері,үшінші тұлғалардың
іс-әрекеттері,оқиғалар.
Нақты жігерлі мінез-құлық ... ... деп ... ... ... ... ... іс-әрекеттер өзара құқықтық
қатынастардың пайда болуына бағытталған.Бұлар-мәмілелер (АК-ның ... ... ... тікелей көзделген мәмілелер
(шарттар) туралы (мысалы,сатып ... және ... ... ... ... ... ... туралы баяндайды.
Құқықтық нәтижеге тікелей бағытталмағанымен,заңарда белгіленген ережелерге
жетуге тікелей бағыталмағанымен,заңдарда белгіленген ережелерге байланысты
оны туғызатын іс-әрекеттер ... ... ... ... ... болуы мүмкін.
Үшінші тұлғалардың мақсатты іс-әрекеттері бойынша да ... ... ... ... акт ... ... бір ... мекемеден екіншісіне беруі).
Соттың құқық белгілейтін шешімдері де осындай актілерге жатады.Заңдық
фактілердің бұл ... ... ... ... ... ... қатынастар туатын үшінші тұлғалар олардың қатысушылары
болып саналмайды.
Азаматтық құқықтық қатынастарды туғызатын іс-әрекеттер заңсыз,яғни заңда
тікелей ... ... ... ... ... да ... ... жасайтын субъектілері үшін ұнамсыз болғанымен,осыған қарамастан,
оларға басқа тұлғалардың келтірген залалын ... ... ... жүктейтін
құқықтық қатынастар пайда болады.Мысалы,бөтен мүлікті бүлдіру не оны заңсыз
ұстап қалу. АК-ның ... ... ... еркінен тыс пайда
болатын мән-жайларды да заңды фактіге жатқызады.Мұнда,ең алдымен,табиғи
фактілерді атау керек ... ... ... ... мүліктің
құнын төлеу міндетін туғызатын найзағайдан өрт шығуы,табиғат апаттары және
т.с.с)Басқа ... ... ... ... үшін ... ... мүмкін (мысалы,бөгде адамның үйді қасақана өртеуі өрт қоюшының
жәбірленуші үй иесімен құқықтық ... үшін ... ... және үй ... ... құқықтық қатынасы үшін –оқиға болып табылады).
Заңдық фактілердің ... ... ... ... құқықтық нәтижеге жету үшін бірлі-жарым заңдық фактінің пайда
болуы да жеткілікті.Мәселен,бөгде мүлікті бүлдіру кінәліға залалдың ... ... ... ... ... бір ... ғана құқықтық нәтижеге қол жетеді.Мысалы,сатып ... ... іс ... ... ... ... немесе бірінен соң бірі
жасалатын екі әрекетінің нәтижесінде сатып алушыдан ... ... ... ... ... ... ... және одан да көп заңдық
фактілердің жиынтығы бойынша ... ... ... ... ... ... іс жүзіндегі немесе заңдық құрам деп атайды.
Заңдық күй деп аталатын жағдайда заңдық фактілердің ... ... ... ... ... ... емес,заң құқықтық маңыз
беретін тұлғаның немесе заттың белгілі бір құқықтық немесе іс ... ... ... ... күй деп ... ... ... жақын туыстық байланыс –мұрагерлік құқықтық қатынастың пайда ... ... ... ... ... ... ерекшелігі бар:ол құқықтық
қатынастарды өз бетінше туғызбайды,өзгертпейді және тоқтатпайды,бұл мақсат
тек басқа фактілердің ... ... ... ... ... ... ... құрамның элементі бола алады.
Құқықтық қатынастарға қатысушыладың еркіне ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір топтарға бөлінуі
мүмкін.Заңдық фактілердің құқықтық қатыастардың дамуына ықпалетуіне қарай
оларды ... ... ... және ... ... ... ... алғашқысы бұрын мұндай заңдық байланысы
(шарт,зиян ... ... ... ... ... қатынастардың тууына
әкеп тірейді.Екіншісі (мерзімнің өтуі,шарттың бұзылуы)-заңдық қатынастардың
тоқтатылуына әкеп ... ... ... ... өзгертуге себепші
болады.
Заңдық фактілер өздерінен кейін туатын құқықтық салдарға түрліше ... ... ... ... ... салдардың мазмұнын заң
айқындап береді.Мысалы,зиян келтіру оны келтірушінің заңмен белгіленген
залалдың
орнын ... ... ... келтіру фактісі заңның нақты заңдық
қатынстағы ... тек ... ... ... фактілерді құқықты
бағыттаушы фактілер деп атайды.Бұлардан өзгеше,құқыты қалыптастырушы заңдық
фактілер құқықтық қатынастардың ... ... ... қана ... ... ... шекарада олардың ... ... ... сату ... ... ... мазмұнын
заң нормаларына ғана емес, сондай-ақ сатушы мен ... ... ... талаптарына да байланысты.Құқықтық қалыптастырушы заңдық ... ... ... ... нормаларға ұқсайды,бірақ одан ... ... ... ... ... ... ... барлығынан мәміле мен әкімшілік актілерді ғана құқықты
қалыптастырушы фактілерге ... ... олар ... ... ... бір ... ... ұйымдарға
немесе
заңның тыйым салуына қайшы келмейтін шектерде ғана анықтай алады.
Азаматтық құқықтың кейбір объектілерін және мәмілелердің ... ... ... ... ... ... ерекше маңызы бар (АК-ның 118 және
155-баптары).
Тіркеу өздігінен азаматтық құқықтар мен ... ... ... бұл ... ... ... өзі тіркеуге жетпей тұрып ақ қорғауға мұқтаж ... ... ... ... ... мүмкін емес.Осыған дейін
қажет болатын ... ... ... жиналғанда,тіпті құқығын беруші
адам оны тіркеуге қарсылық білдіретін жағдайдың ... де ... ... ... бір ... ... етуі бойынша жүргізілуі тиіс.
Жеке тұлғалардың азаматтық құқық субъектілігі.
Адамдар мен олардың өздері құрайтын ұйымдар ... ... ... ... ... бойынша ерекше заңдық қасиетті-азаматтық құқық субъектілікті
иелентін,яғни азаматтық құқықтар мен міндеттерді ... және ... ... ... ... ... құқыққа ие болып атқару қабілеті барлық азамаииарға ... ... ... қабілеттілігі ол туған кезден басталып қайтыс
болған соң тоқтатылады.
Азаматтық құқық ... ... ... ... ... тыс ... де мүлікті,соның ішінде шетел валютасымен
меншіктенуге,
мүлікті мұраға лаып,мұраға қалдыруға,республика аумағында ... ... және ... жер ... тыс ... ... шығып
кетуге және оның аумағына қайтып оралуға,заң құжаттарында тыйым салынбаған
кез-келген қызметпен айналысуға,дербес өзі немесе басқа ... ... ... ... заңды тұлғалар құру,заң ... ... ... ... ... жасасып,міндеттемелерге
қатысу,өнертабыстарға,ғылым,әдебиет және ... ... ... ... және
моральдық зиянның орнын толтыруды талап етуге құқығы болады,басқа ... жеке ... ... ... ... өз ... азаматтық құқықтарға ие болуға және оны ... үшін ... ... ... ... қабілеттілігі
кәмелетке толғанда,яғни он сегіз жасқа толғаннан кейін ... ... ... ... он ... жасқа жеткенге дейін некелесуге рұқсат етілетін
жағдайда,он сегіз ... ... ... некеге тұрған кезден бастап толық
көлемінде әрекет қабілетігіне ие ... заң ... ... ... ... ... тең ... қабілеттілігі мен әрекет қабілеттілігінен айыруға және ... жол ... ... ... реттер мен тәртіп бойынша болмаса,ешкімнің ... ... мен ... ... ... болмайды.
Азаматтардың құқық қабілетілігі мен әрекет қабілеттілігін шектеудің заң
құжаттарында белгіленген шарттары мен ... ... ... ... өзге де қызиетпен айналысу ... ... ... ... мемлекеттік немесе өзге де органның құжатын жарамсыз деп тануға
әкеліп ... ... ... ... ... ... толық немесе
ішінара бас тартуы және құқық қабілеттілігін немесе ... ... ... ... да мәмілелер жарамсыз ... ... заң ... ... ... ... қосылмайды.
Он төрт жастан он сегіз жасқа дейінгі кәмелетке толмағандар мәмілелерді ата-
анасының,асырап алушыларының немесе қорғаншыларының келісімімен жасайды.
Мұндай келісімнің нысаны ... ... ... ... ... белгіленген нысанға сай келуге тиіс.Он төрт жастан он ... ... ... ... ... ... де
кірістеріне және өздері
жасаған интеллектуалдық меншік құқығы ... өз ... ... ... ... ұсақ ... жасасуға құқылы.Жеткілкті негізде болған
жағдайда қорғаншылық және ... ... ... ... адамның өз
табысына,стипендиясына,өзге де кірістеріне және өзі жасаған интеллектуалдық
меншік ... ... өз ... ... ... ... ұсақ
мәмілелер жасасуға құқылы.Жеткілікті негіздер болған жағдайда қорғаншылық
және
қамқоршылық органы ... ... ... ... де ... және өзі ... интеллкетуалдық
меншік құқығы объектілерне өз бетінше билік ету құқығын шектеуі немесе ол
құқықтан айыруы мүмкін.Он төрт ... он ... ... дейінгі кәмелетке
толмағандар осы баптың ережелеріне сәйкес өздері жасаған мәмілелер бойынша
дербес жауапты болады және ... ... ... үшін осы ... ... бойынша жауап береді.
Он төрт жасқа дейінгі кәмелетке толмағандардың әрекет қабілеттілігі.
Он төрт жасқа дейінгі кәмелетке ... үшін ... ... ... ... ... ... алушылары
немесе қорғаншылары жасайды.Он төрт жасқа дейінгі кәмелетке толмағандар
өздерінің жасына лайықты,жасай ... ... ... ұсақ мәмілелерді
өз бетінше жасауға құқылы.Азаматтық әрекет қабілеттілігі жоқ деп ... ... ақыл ... ... ... өз ... мәнін түсіне
алмайтын немесе не істегенін
білмейтін азаматты сотәрекет қабілеттілігі жоқ деп тануы ... оған ... ... ... жоқ деп ... ... оған қорғаншылық белгіленеді.Әрекет қабілеттілігі
жоқ деп танылған азаматтың ... ... оның ... ... жоқ адам ... ... ... денсаулығы
едәуір жақсарған жағдайда сот оны әрекет қабілеттілігі бар деп таниды,бұдан
кейін одан қорғаншылық алынады.
Азаматтың ... ... ... ... ... есірткі заттарға салыну салдарынан өзінің отбасын
материалдық жағынан ауыр жағдайға ұшыратарын ... ... ... ҚР АІЖК-де белгіленген тәртіп бойынша шектеуі мүмкін.Оған қамқоршылық
белгіленеді.Ол тұрмыстық ұсақ ... өз ... ... ... жасауды,сонда-ақ табысын,зейнетақысын және өзге де кірістерін
алуды және
оларға билік етуді ол тек ... ... ғана ... ... ... ... ... есіртікі заттарға және нашақорлыққа
салынуды тоқтатқан жағдайда сот оның ... ... ... ... ... ... ... азаматтқа белгіленген
қамқоршылықтық күші жойылады.
Заңды тұлғаның құқық қабілеттілігі
Заңды тұлғаның құқықтыры болып,өз қызметіне байланысты ... ... ... ... ... ұйымдардың
азаматтық құқықтары болуы және заң актілерінде немесе құрылтай құжаттарында
тыйым ... ... ... ... ... асуы үшін азаматтық
міндеттерді атқаруы мүмкін.Заң актілерінде көзделген жағдайларда белгілі
бір қызмет ... ... ... ... ... үшін ... қызметпен
айналысу мүмкіндігі болмауы немесе шектелуі мүмкін.
2.Азаматтық – ... ... ... және ... ... құқықтық қатынастарының жалпы сипаттамасы, мазмұны
Азаматтық – ... ... ... ... ... мен ... ... . Қоғамдық
қатынастарды азаматтық – құқықтық реттеуді ... ... ... ... ... әрекеттерін анықтайтын субъективтік
құқықтар мен ... ие ... . ... ... ... қатысушылардың субъективтік құқтары мен ... ... ... ... ... құқық дегеніміз – құқыққа ие ... ... ... ... ... . Құқыққа ие
тұлға ... ... өзі ... ... мүмкін .
Азаматтық заңға байланысты меншік иесі өз ... ... ... және оған ... ету ... ие. Сондықтан
, азамат өзіне ... ... ... ... шешеді . Құқыққа ие ... ... бір ... ... ... ... тұлғадан ... ... . ҚР АҚ 224- ... ... ... ... затты беруді талап етуге құқылы . ... ... , ... ие ... ... бір әрекеттерді екінші
тұлғаның орындауын ... ... , ... бұл ... ... ... болуға тиіс.
Субъективтік міндет ...... ... ... тиісті әрекеттері болып ... . ... ҚР ... ... ... ... сатып алушыға шартта
көрсетілген өнімді ... ... ...... ... ...... реттейтін амал болып табылады .
Ол азаматтық ... ... ... ие тұлғаның мүдделерін
қанағаттандыру мақсатында ... ... ... ... қамтамасыз
ету жолымен жүзеге асырылады.
Субъективтік – азаматтық ... пен ...... ... ...... қатынастың мазмұнын
құрайды . Олар ... ... ... ... – бір әдіс ... азаматтардың мүдделерін
қанағаттандыруды азаматтық ... ... ... ... – құқықтық қатынастың мазмұны мен ... – бірі ... ... .Азаматтық – құқықтық қатынастың
қатысушыларының субъективтік құқықтар мен ... оның ... ... . ... біз ... ... өмір ... керісінше, нысан мазмұнсыз болмайтынын ... . ... да ... ... ... нысаннан тыс өмір
сүре алмайды, ал ... ... ... ... ... ... .Сол сияқты құқықтар мен ... ... тыс ... ... , ал құқықтық қатынас ,
өз кезегінде ... ... мен ... ... ... өмір ... құқық пен оған ... ... ... ... ... және ... сипатына байланысты ажыратылады . Құқыққа ие ... ... өзі ... ... ... ... ,
оған ешкім кедергі жасамау керек , яғни ... ... ... , ... ... . Егер ... ие
тұлғаның құқығы белгілі бір ... ... ... туса , ... тұлғаның міндеті сол әрекетті
орындау , яғни оның ... ... ... ... ... жүзеге асыру міндеттерді ... ... ... ие ... ... ... қанағаттандыруға
бағытталады .
Азаматтық құқық ғылымы азаматтық – ... ... ... ... ... ... бөледі.
Қазақстан Республикасының Азаматтық ... ... , ... ... ... қатынастар көрсетілген
, яғни азаматтық заңдармен ... ... ... ... , ... – ақ ... ... байланысты
мүліктік емес жеке ... ... ... ... жоқ мүліктік емес
жеке ... ... ... реттеледі ,
өйткені олар заң ... ... ... не ... жеке қатынастар мәнінен өзгеше ... ...... ... ... құрылымдық байланысқа ... ... ... ... ... ... ... құқықтық
қатынаста құқыққа ие тұлғаға нақты ... ... ... ... . Бұл бір ... ... ... болуы мүмкін .
Мысалы, үлесті меншіктің ... ... ... ... ... болады , себебі осы ... ... ... ... . ... құқықтық қатынаста
құқыққа ие тұлғаға ... ... ... ... тұрады . Мысалы , авторлық құықтық ... ... ... ... ... ... тұлғалар
танылады.
Азаматтық – құқықтық қатынастарды ... ... ... ... ... , ... пе ... ... ... ... кез ... тұлға бұза ... ... ... ... ие ... ... құқықтық қатынасқа қатысушы нақты түрде ... ... ... ... ... Мысалы, кез келген ... ... ... ... ... осы ... ... бұзады. Үлесті ... ... ... алу ... тек қана үлесті меншіктің басқа ... ... . ... ... абсолюттік құқықтық қатынастағы
құқыққа ие ... ... кез ... ... ... ... ... қорғалады , ал салыстырмалы құқықтық
қатынастағы құқыққа ие ... ... ... ... тарапынан болатын бұзушылықтан қорғалады.
Азаматтық – құқықтық қатынастардың пайда болу негіздері
Азаматтық заңдардың ... ... ... қатынасытарды қалыптастырмайды , ... ... . Ол үшін ... ... көрсетілген ... ... ... ... , ... ... заңды фактілер деп
атаймыз . Заңды фактілер ... ... мен ...... ... байланыстырушы түйін ретінде ... . ... ... – бір ... – құқықтық қатынас
қалыптаспайды өзгермейді және тоқтатылмайды . ... ... 29 – ... ... ... құқықтық
қатынасының пайда ... ... ... ... ... ... айтылған азаматтық – құқықтық ... ... үшін АК 393 ... ... шарттың ... ... ... ... ... ... құқықтық қатынасы тараптардың өзара
келісімі ... сату – ... алу ... ... мүмкін
немесе жаға ... ... ... ... ... фактілер азаматтық – құқықтық ... ... және ... ... ... , өзгеруіне және
тоқталуына алып ... , ... ... азаматтық – құқықтық
қатынастың негіздері деп атайды.
Біздің азаматтық ... ...... ... ... әртүрлі заңды фактілер көрсетілген.
Азаматтық ... пен ... ... ... ... ... – ақ азаматтар мен ... ... ... ... ... ол әрекеттер азаматтық – заңдарда ... ... ... ... пен міндеттер:
- Заңдарда көзделген шарттар мен өзге де ... ... ... ... ... ... сәйкес азаматтық – ... ... ... ... ... Азаматтық – құқық пен міндеттерді белгілейтін шешімінен;
- Заң ... ... ... ... ... мүлікті
жасау немесе иелену нәтижесінде;
- Өнер табыстар , өнеркәсіптік үлгілер , ... , ... ... ... және ... қызметтің өзге
де ... ... ... ... зиян ... ... сол ... басқа
тұлға есебінен мүлікті ... ... ... ... Азаматтар мен заңды тұлғалардың өзге де салдарынан;
- Заңдарда азаматтық – ... ... ... оқиғалар нәтижесінде пайда ... ... ... ... ... . ... ... қатынастар заңда ... ... , ... оның
жалпы мәніне қайшы келмейтін басқа да заңды ... ... ... , ... және ... ... ... жіктелуі
Барлық азаматтық – құқықтық байланысқа кем ... ... , ал ... ... бұл азаматтық – құқықтық
қатынас болмайды.
Осы азаматтық қатынастың қатысушыларын оның ... ... ... қатынастар сияқты азаматтық құқықтық
қатынастар адамдардың ... ... ... . Сондықтан азаматтық –
құқықтық ... ... ... жеке тұлға ... ... . Осы жеке ... ... ...... субъектісі ұйымдар қатысады , ... ... ... ... Тағы да ...... ... ерекше
субъектісі ретінде мемлекет пен әкімшілік – ... ... ... ... ...... ... тізбегі . Қазақстан Республикасы Азаматтық Кодексінің
1 ... ... , яғни ...... ... қатынастың қатысушылары азаматтар , заңды тұлғалар ... , ... – ақ ... – аумақтық бөліністер
болып табылады.
Азаматтық – ... ... ... ... ... ... ... шетел азаматтары және азаматтығы жоқ
адам қатысады.
Азаматтық ... ... ол ... ... ... ... ... соң тоқтатылады .
Азамат туды деп ... ... ... ... азаматтық құқық қабілетіне ие ... ... ... бар азаматтар сонымен ... ... де ие ... , бірақ ... ... ... ... ... ... мүмкін емес.
Азаматтардың құқық қабілеттілігі мен ... ... заң ... да ... ... ... ... олардың кәсіпкерлік өзге де ... ... ... тиісті шектеудің белгіленген
мемелекеттік ... өзге де ... ... ... деп
тануға әкеліп соқтырады.
Азаматтық құқықтық қатынаста ... ... ... ... ... ... ... тұлға азаматтық құқықтарға ие ... , өз ... ... ... ... . ... , тек қана ... ... ... заңды тұлғалар ие бола ... . ... ... ... ... ... үшін мемлекеттен арнайы
рұқсат алуы керек.
Заңды ... ... ... ... ... белгіленген шектеулер болуы мүмкін.
Азаматтық – құқықтық қатынасқа ... мен ... ... ... пен ... ... ... алады . Олар азаматтық – ... ... ... болып табылады яғни олардың ... ... . ... ... ... қабілеттілігінің өз
ерекшеліктері бар. ... ... ... ... ... ... өзгеру және тоқтатылу
негіздері
Мүліктік және мүліктік емес қатынастарды азаматтық-құқықтық ... ... ... ... мен ... беру ... ... Шын мәнінде, құқықтық қатынастар дегеніміз – бұл адамның
құқықтармен және міндеттермен өзара байланыстылығы. Азаматтық ... ... ... ... мен міндеттері оның
мазмұнын құрайды. Субъективтік ... ... ... ... ... мінез-құлқының заңды жолмен қамтамасыз етілген шарасы. Ол құқық
берілген адамның белгілі бір дәрежеде ... ... ету ... ... ету ... ... ... міндетті адамнан белгілі бір
әрекеттер жасауды (бөгде әрекеттер құқығы – талап ету ... ... ... ... ... автордың шығармасын жариялау құқығы,
оған қол сұғылмау құқығы оның өз ... ... ... мүмкін.
Керісінше, жалға берушінің өз мүлкін жалға беру ... ... ... соң қайтару жөніндегі құқығын міндетті ... ... ... ... ... ... емес.
Құқықтық қатынастардың мазмұнын құрайтын элементтер – субъективтік
құқықтар өзіндік және берілетін субъективтік құқықтарға бөлінуі мүмкін.
Иелерімен тығыз ... ... ... құқықтар деп аталады
(мысалы, белгілі бір аппараттың өнертапқышы аталу құқығы), ... ... ... ... берілетін құқықтар деп атауға болады.
Субъективтік міндет дегеніміз – міндетті ... ... ... заңды жолмен қамтамасыз етілген шарасы. Азаматтық-құқықтық
қатынастардың мазмұнын құрайтын субъективтік ... мен ... ... ... ... байланысты, әрбір субъективтік
құқықтың тиісті міндеті бар және ... ... ... ... ... ... ... адамнан белгілі бір әрекеттерді
жасауды талап етуіне келесі тараптың ... ... ... ... міндеті сай келеді. Демек, құқық берілген адамның белгілі ... ... ... ... құқығына құқықтық қатынастардың
келесі қатысушысының бұл құқыты жүзеге асыруға кедергі жасамау, оны ... ... ... қатынастарды және тиісінше субъективтік азаматтық
құқықтарды бөлу (жіктеу) түрлі негіздерге ... ... ... ... ... белгілері болады. Мәселен, көркем туынды
жасаушының оның ... болу ... ... бір ... оның өзіндік,
мүліктік емес, абсолюттік құқығы болып табылады. Осы ... ... алу ... бір ... ... ... салыстырмалы құқық
болып табылады.
Құқықтық қатынастарға қатысушылардың субъективтік құқығы кейде
көптеген әрекеттерді жасау ... ... ... адамнан көптеген
әрекеттер жасауды талап ету мүмкіндігін ... ... ... ... ... ... мүмкін, оның мазмұнын қарапайым құрамдас
элементтер – жекелеген өкілеттіктер құрайды. Бірақ ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Мәселен, мүлік
жалдау шартында жалдаушының құқығы ... ... ... иелену және
пайдалану мүмкіндігін қамтиды (заттық, асолюттік өкілеттіктер), сондай-ақ
жалға ... ... ... дер кезінде жүргізуді талап ... ... ... салыстырмалы өкілеттік). Заң тұрғысынан
алғанда, әртекті өкілеттіктерді қамтитын мұндай күрделі құқықтарды кешенді
құқықтар деп атауға болады.
Азаматтық-құқықтық ... ... бұл – ... ... ... заң нормалары реттеген қатынас деген түсінікті ... ... ... құқықтық қатынастар тууы үшін құқықтық норма болуы
тиіс, ал ол осы ... ... ... және оның ... ... ... ... қабілеттілігінің пайда болуын көздейді. Алайда
мұндай мән-жайлардың болуы өзінен-өзі белгілі бір ... ... бір ... ... ... ... Бұл – оның пайда
болуының қажетті абстрактілік алғышарттары ғана.
Құқықтық қатынастар пайда болуы үшін нақты ... ... ... мен ... ... ... ... қажет болады.
Азаматтық-құқықтық қатынастарды өзгерту немесе тоқтату үшін де
осындай мән-жайлар қажет болады. Мұндай ... ... ... деп
атайды. Өзіндік адрес иесі жоқ құқықтық нормадан өзгеше, заңдық факті ... ... ... ... ... оны ... қатынастардың нақты
алғышарты деп тануға болады.
Сонымен, заңдық факті дегеніміз – заң құқықтық ... ... ... ... тоқтатылуын онымен байланыстыратын мән-жай.
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 7-бабы заңдық фактілерге
арналған. Алайда бұл бапта аталған заңдық ... ... ... ... ... субъектілерінің еркіндігі азаматтық құқықтың
негізгі принциптерінің бірі болып табылатындықтан ... ... ... ... ... рұқсат етіледі”), олар өздері үшін азаматтық
құқықтар мен міндеттерді түзе алады, яғни 7-бапта тікелей аталмаған, сондай-
ақ ... ... ... ... ... ... азаматтық-
құқықтық қатынастарға түсе алады. Мысалы, ... ... ... ... тікелей аталмаған, оған тыйым да салынбаған. ... ... ... құқықтар мен міндеттер туғыза алады.
Құқықтық қатынастардың тууына себепші болатын ықпал ету тетігіне
қарай ... ... ... ... бөлінуі мүмкін: құқықтық
қатынастардың болашақ немесе осы ... ... ... ... ... ... жігерлі мінез-құлық актілерін іс-әрекеттер деп түсінеміз. Олар
заңды немесе заңсыз іс-әрекеттер болуы ... ... ... өзара
құқықтық қатынастардың пайда болуына бағытталған. Бұлар – мәмілелер
(Азаматтық ... ... оның ...... ... ... ... мәмілелер (шарттар) туралы (мысалы, сатып ... ... және т.б.), ... ... ... көзделмеген
мәмілелер туралы баяндайды.
Құқықтық нәтижеге жетуге тікелей ... ... ... байланысты оны туғызатын іс-әрекеттер (мысалы, ... ... ... ... ... ... ... фактілер болуы
мүмкін.
Үшінші тұлғалардың мақсаты іс-әрекеттері ... да ... тууы ... ... бұл - ... акт ... меншік иесі –
мемлекеттің мүлікті бір ... ... ... ... ... ... белгілейтін шешімдері де осындай актілерге жатады. ... бұл ... ...... ... ... ... қатынастар туатын үшінші тұлғалар олардың қатысушылары
болып саналмайды.
Азаматтық-құқықтық қатынастарды туғызатын іс-әрекеттер заңсыз, ... ... ... ... ... ... ... да мүмкін. Мұнда,
әдетте, іс-әрекеттер жасайтын субъектілер үшін ұнамсыз болғанымен, ... ... ... ... ... ... ретке келтіру
міндетін жүктейтін құқықтық қатынастар пайда болады. Мысалы, ... ... не оны ... ... қалу.
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодекстің 7-бабы оқиғаларды, яғни
қатысушылардың ... тыс ... ... мән-жайларды да заңдық фактілерге
жатқызады. Мұнда ең алдымен, табиғи фактілерді атау ... ... ... ... ... ... құнын төлеу міндетін ... өрт ... ... ... және ... басқа адамдардың іс-
әрекеттері құқықтық қатынастарға қатысушылар үшін объективті оқиға болуы
мүмкін (мысалы, ... ... үйді ... өртеуі өрт қоюшының жәбірленуші
үй иесімен құқықтық қатынасы үшін ... ... және үй ... ... құқықтық қатынасы үшін – оқиға болып табылады).
Заңдық фактілердің ерекше түрі – мерзімдер ... ... ... Азаматтық кодекстің 6-7-тарауларында көзделген).
Кейбір жағдайларда құқықтық нәтижеге жету үшін бірлі-жарым заңдық
фактінің пайда ... да ... ... ... ... ... ... орнын толтыру міндетін туғызады. Басқаша жағдайларда, фактілердің
белгілі бір жиынтығы болғанда ғана құқықтық нәтижеге қол ... ... ... ... ... іс ... ... беретін – бір мезгілде
немесе бірінен соң бірі ... екі ... ... ... ... ... ... меншік құқығы пайда болады. Кейде үш, төрт, бес ... да көп ... ... ... ... ... заңдық салдар туады.
Қарастырылатын мұндай жиынтықты әдетте іс жүзіндегі немесе заңдық құрам деп
атайды.
Заңдық күй деп аталатын ... ... ... ... ... ... Бір реттік актілерді жасамаудан емес, заң құқықтық маңыз
беретін тұлғаның немесе заттың белгілі бір құқықтық ... іс ... ... ... ... ... күй деп түсіну керек.
Мысалы, қайтыс болған адаммен жақын туыстық байланыс – мұрагерлік ... ... болу ... ... ... ... факті ретінде маңызды ерекшелігі бар: ол
құқықтық ... өз ... ... ... және ... ... тек ... фактілердің қосымша пайда болуынан жүзеге ... ... күй ... ... ... құрамның элементі бола алады.
Құқықтық қатынастарға қатысушылардың еркіне тәуелді болумен қатар,
заңдық фактілер кейбір өзгеше ... ... ... бір ... ... Заңдық фактілердің құқықтық қатынастардың дамуына ... ... ... ... ... ... тоқтататын және құқықты
өзгертетін фактілерге бөлуге болады. Мұның алғашқысы ... ... ... ... зиян ... болмаған адамдар арасында құқытық
қатынастардың тууына әкеп тірейді. ... ... ... ...... қатынастардың тоқтатылуына әкеп соғады. Үшіншісі ... ... ... ... ... ... ... фактілер өздерінің кейін туатын құқықтық салдарға түрліше
ықпал ... ... ... ... ... құқықтық салдардың
мазмұнын заң айқындап береді. ... зиян ... оны ... ... залалдың орнын толтыру міндетін туғызады. Зиян келтіру фактісі
заңның нақты заңдық ... ... тек ... ... ... ... құқықты бағыттаушы фактілер деп атайды. Бұлардан өзгеше,
құқықты қалыптастырушы заңдық фактілер ... ... ... ... қана ... ... ... заңда белгіленген шекарада
олардың мазмұнын айқындауға да жәрдемдеседі. Мысалы, мүлікті сату жөніндегі
құқықтық қатынастардың мазмұны заң ... ғана ... ... ... мен сатып алушының арасындағы шарттың талаптарына да ... ... ... фактілер бұл қасиеттері жөнінен құқықтық
нормаларға ұқсайды, ... одан ... ...... ... ... емес, жеке-дара анықтайды.
Заңдық фактілердің барлығынан мәміле мен әкімшілік актілерді ғана
құқықты қалыптастырушы фактілерге жатқызуға болады. Әлбетте, олар ... ... ... бір ... ... ол императивтік
ұйғарымдарға немесе заңның тыйым салуына ... ... ... ... ... қорытындылай келе айтар боолсақ, азаматтық құқық ... бір ... бола ... азаматтық құқықтық қатынастар –
азаматтық заңнамамен реттелетін қоғамдық қатынастар болып табылады ... ... ... ... реттеле бастағанда ол құқықтық сипатқа ие
болады да, ... ... ... табылады.
Азаматтық құқықтық қатынастардың басқа құқықтық қатынастарға
қарағандағы ерекшелігін айтар болсақ, бұлар ... ... ... ... ... ... ... Мысалы, айырбас шарты. Дегенмен,
азаматтық құқықтық ... ... ерік ... де ... ... және ... жағдайда біз оны азаматтық-құқықтық қатынас емес деп
тани алмаймыз. Мәселен, зиян ... ... ... болатын
міндеттемелер.
Қазіргі таңдағы қатынастардың барынша тез дамуы, олардың кең етек
жаюы азаматтық-құқықтық қатынастардың да дамуына өз ... ... ... ... айта ... біз бұл курстық ... ... ... ... ... ... тоқтатылу,
өзгеру негіздерін, олардың қатынас ретіндегі мазмұнын, ол қатынасқа ... мен ... және осы ... ... ең ... ие болған азаматтық құқық қатынастарының түрлері туралы
баяндадық.
Курстық жұмысты жазу барысында ... ... ... ... ғалымдардың да еңбектері кеңінен қолданылды.
Қазіргі Азаматтық кодекстің бұрынғысынан бір ... ... ... мен өзге де ... ... ... ... арнайы тарау
енгізілуі болып табылады. Азаматтық кодекстің ... ... ... негізгі үлгі тізімін ұсынады: меншік құқығы ... иесі ... ... ... ... ... иесі меншік құқығынан бас тартқан,
мүлік қираған немесе жойылған және заң құжаттарында ... өзге ... ... ... құқығынан айырылған жағдайда тоқтатылады.
Азаматтық кодекстің 249-бабьт 1-тармақ меншік иесінің міндеттемелері
бойынша мүліктен ақы өндіріп алу ... ... ... ... ... ... ... көзделмесе, тек сот шешімімен жүзеге асады (АК-тін ... ... ... бұл ... ... ... ... Ақы өндіріп
алудың басқалай жолы шарт арқылы болуы ... Ақы ... ... ... ... ... ... заңдарда көзделген тәртіп бойынша меншік
құқығы көшетін адамның алып қойылған мүлікке ... ... ... ... бастап тоқтатылады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1)Сақтандыру қызметі туралы заң 2000-жыл 18 желтоқсан;
2)Худяков А.И Стаховое право РК;
3) Азаматтық құқық 1-том
Сүлейменов М.К, Ю.Г ... ... ... ... ... Егоров И.Д. Гражданское право. Учебник/ Под ред. А.П. Сергеева, Ю.К.
Толстого. Т.1, М., Проспект, 1998, 85-бет.
[1] ... ... ... шаруашылығын жүргізуге немесе басқару құқығындағы
оқшау мүлкі бар сол мүлікпен өз міндетемелері бойынша жауап беретін,өз
атанынан мүліктік және ... емес ... мен ... ... ... талапкер және жауапкер бола аламтын ұйым ,

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық - құқықтық қатынастар15 бет
Азаматтық іс жүргізудегі құқықтық қатынастар3 бет
Азаматтық іс жүргізушілік құқықтық қатынастар және олардың субъектілері6 бет
Азаматтық құқықтық қатынастар41 бет
Азаматтық құқықтық қатынастар жайлы22 бет
Азаматтық құқықтық қатынастар туралы22 бет
Азаматтық құқықтық қатынастардағы мәмілелер64 бет
Азаматтық құқықтық қатынастардағы субъектілердің алатын орны мен өзара байланысы107 бет
Азаматтық құқықтық қатынастардың пайда болу, өзгеру және тоқтатылу негіздері23 бет
Азаматтық-құқықтық қатынастардың субъектілері18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь