Корпоративтік табыс салығы туралы ақпарат

1. КОРПОРАТИВТІК ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ МӘНІ, МАҢЫЗЫ
ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТІ
1.1. Корпоративтік табыс салығының мәні мен табиғаты
1.2. Корпоративтік табыс салығының Мемлекеттік бюджет кірісіндегі
алатын орны
Таяуда қабылданған 2007-2024 жылдарда Қазақстан Республикасының тұрақты дамуға көшу Концепциясының басты мақсаты өмір сүрудің сапасын арттыру және ұзақ мерзімді болашақта елдің бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ету негізі ретінде Қазақстан Республикасы дамуының экономикалық, әлеуметтік, экологиялық және саяси аспектілерінің тепе – теңдігіне қол жеткізу болып табылады [1].
Міне, Қазақстан Республикасы егемендік алып, тәуелсіз мемлекет болғанына біздердің өзіміз куәміз. Мемлекетіміз экономикада кездескен қиындықтарды бастан өткізіп, енді индустриалды-экономикалық жоспар құруда. Алдына қойған мақсаттары мен жоспарлары жеткілікті.
1995 жылдан бастап Қазақстан салық жүйесінде халықаралық стандарттарды ескере отырып өзгерістер енгізілді. Бұл салық жұйесі бұрыңғыдан өзгеше болды.
Жаңа салық жүйесінің енгенімен салық түрлері, заңды және жеке тұлғалардың объектісі мен есептелу шарттары да өзгерді.
Салық тәжірибесінде алғаш рет жылдық жиынтық табыс, шегерім, салық салынатын табыс, салықтық есеп деген түсініктер пайда болды.
Мемлекеттің нарықтық экономикаға араласуына көмек беретін экономикалық тетіктердің бірі салықтар болып табылады. Салықтар деп– белгілі бір көлемде, қайтарылмайтын негізде төленуге міндетті мемлекет заң жүзінде бекіткен бюджетке төленетін төлемдер. Салықтың экономикалық мазмұны мемлекет өзінің функциясы мен міндеттерін орындау мақсатында салықтарды жинауын айтамыз және ол ұлттық табыстың бір бөлігі болып табылады. Нарықтық қатынастар жағдайында салық жүйесі қажетті экономикалық құрал, ол мемлекеттің экономиканы реттеуінің қаржы несиелік механизмінің негізі. Салық жүйесі нарық жағдайында экономиканы басқарудың, дамытудың және тұрақтандырудың ірі құралы, жалпы ұлттық шаруашылықтың тиімді қызмет етуіне оның дұрыс құрылуына тікелей байланысты.
Салық жүйесі мемлекет тарапынан жүргізілетін салық саясатына негізделеді және оның мынадай түрлері кездеседі:
- Ең көп салық саясаты – “не бар, соның барлығын алу” қағидасымен сипатталады. Бұл жағдайда мемлекет ұтылады, себебі, ол салықтардың артуымен мемлекет табысы өспейді.
- “Саналы” салық саясаты – кәсіпкерліктің дамуына мүмкіндік беріп, оған қолайлы салық климатын қамтамасыз етеді.
- Жоғары ставкалы салық саясаты - әлеуметтік қорғауды ескере отырып, салық салудың жоғары деңгейін қарастырады.
Салықты қолдану жалпымемлекеттік мүддемен меншік түріне, ұйымдастыру формасына, ведомствалық басқарылуына байланыссыз кәсіпорындар мен кәсіпкерлердің коммерциялық мүдделері арасындағы байланысты қамтамасыз ететін және басқаратын экономикалық әдістердің бірі болып табылады. Салықтардың көмегімен кәсіпкерлер мен кәсіпорындар мемлекеттік және жергілікті бюджет арасындағы, банктер арасындағы қарым-қатынастары анықталады. Олардың көмегімен мемлекет өзінің қоғамдық қызметтерін атқаруға қажетті ресурстарға ие болады[2].
        
        1. КОРПОРАТИВТІК ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ МӘНІ, МАҢЫЗЫ
ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТІ
1. Корпоративтік табыс салығының мәні мен ... ... ... ... Қазақстан Республикасының тұрақты
дамуға көшу Концепциясының басты мақсаты өмір сүрудің сапасын ... ... ... ... елдің бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ету негізі
ретінде Қазақстан Республикасы дамуының ... ... және ... ... тепе – ... қол ... ... [1].
Міне, Қазақстан Республикасы егемендік алып, тәуелсіз мемлекет
болғанына біздердің ... ... ... ... ... ... өткізіп, енді индустриалды-экономикалық жоспар құруда.
Алдына қойған мақсаттары мен жоспарлары жеткілікті.
1995 жылдан ... ... ... ... ... ... отырып өзгерістер енгізілді. Бұл салық жұйесі бұрыңғыдан өзгеше
болды.
Жаңа салық жүйесінің енгенімен ... ... ... және ... ... мен ... шарттары да өзгерді.
Салық тәжірибесінде алғаш рет ... ... ... шегерім, салық
салынатын табыс, салықтық есеп деген түсініктер пайда ... ... ... ... ... беретін экономикалық
тетіктердің бірі салықтар болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... міндетті мемлекет заң жүзінде
бекіткен бюджетке төленетін төлемдер. Салықтың ... ... ... ... мен ... ... ... салықтарды
жинауын айтамыз және ол ұлттық табыстың бір бөлігі болып табылады. Нарықтық
қатынастар жағдайында ... ... ... ... ... ... экономиканы реттеуінің қаржы несиелік ... ... ... нарық жағдайында экономиканы басқарудың, дамытудың және
тұрақтандырудың ірі ... ... ... ... ... қызмет етуіне
оның дұрыс құрылуына тікелей байланысты.
Салық жүйесі мемлекет тарапынан жүргізілетін ... ... және оның ... ... кездеседі:
- Ең көп салық саясаты – “не бар, ... ... ... ... Бұл жағдайда мемлекет ұтылады, себебі, ол ... ... ... ... ... ... ... – кәсіпкерліктің дамуына мүмкіндік беріп, оған
қолайлы салық климатын қамтамасыз етеді.
- ... ... ... саясаты - әлеуметтік қорғауды ескере отырып, салық
салудың жоғары деңгейін қарастырады.
Салықты қолдану жалпымемлекеттік мүддемен меншік түріне, ... ... ... ... ... ... коммерциялық мүдделері арасындағы байланысты қамтамасыз
ететін және басқаратын экономикалық ... бірі ... ... ... ... мен кәсіпорындар мемлекеттік ... ... ... ... ... қарым-қатынастары
анықталады. Олардың көмегімен мемлекет өзінің қоғамдық қызметтерін атқаруға
қажетті ресурстарға ие болады[2].
Әрбір ... ... ... ... ... ... және
жергілікті деңгейлерде атқарылып тұрады. Бұл ... ... және ... ... және ... төлемдерді төлеп тұрудан құрылады.
Қазіргі таңда, өндіріс нарықтық экономиканың дамуына негізгі әсер етуші
факторларының бірі болып ... ... ... ... сала ... дамып,
қамтылып отыр. Өндірістің нәтижесінде табыс пайда болады.
Жалпы табыс дегеніміз – бұл қаржымен тығыз қарым-қатынаста болатын
күрделі экономикалық ... ... ... бір ... шығындарымен
байланысты нәтижесі.
Табыстар өндірістіктен бөлек, коммерциялық, делдалдық, және басқа ... ... ... ... және ... құрылған өнім мен қызметті
бөлу сатысында пайда болады.
Қазақстанда салықтық ... ... ... 90%-ын ... ... ... ... Жалпы табысқа салынатын салық екіге
бөлінеді: жеке ... ... және ... ... ... ... табыс салығы салық салу жүйесінде 1994 жылдан бастап маңызды
орын алып ... Дәл осы жылы ... салу ... ... ... және ... ... табыс» түсінігі де Қазақстан тәжірибесіне
осы жылы ... ... ... бюджеттің маңызды бөлігін
құрайтын салық – бұл Корпоративтік табыс салығы. Қазақстан ... ... 1992 жылы 1 ... ... ... тұлға пайдасына
салынатын салық түрінде енгізілді. Корпоративтік табыс салығының біздің
мемлекетімізде мәні зор. ... ... ... көптеген
корпорациялар, мекемелер және ұйымдар өз тауарлары мен қызметтерін өндіріп,
халыққа ұсынып жүр. Халықтың тұтынуына байланысты табыс ... ... ... ... ... ... нақты пайдадан төленді. Нәтижесінде заңды тұлғалардың
операциясы негізінде бартерлі сипатта ... ... ... негізінде
жүргізілді, қайырымдылық көмек негізінде беру фактілері және ... орын ... ... қаржылық қызмет нәтижесінде салық салуды жетілдіру
барысында салық пайдадан емес табыстан алынатын болды.
Салық субъектісі – ... ... ... ... міндетті тұлға. ҚР-да
салық субъектілері: заңды, жеке тұлғалар, кәсіпкерлер, резиденттер ... ...... ... зат, ... ... ... мүлік, іс-
әрекет түрлері, ақша операциялары, тауарлық-материалдық құндылықтар [3].
Жалпылай келгенде ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының табыс алатын
резидент және резидент емес ... ... ... ... ... айналысатын коммерциялық емес және бюджеттік мекемелер төлейді.
Салықтар қоғамдағы экономикалық қатынастардың ... ... ... ...... ... қайнар көзі. Осы ... ... және ... ... ... және мемлекеттің
қызмет етуі қамтамасыз етіледі [4].
Мұндағы салықтардың ... ең көп ... ... ... табыс салығынының маңызын атап кету біздің басты ... ... ... ... ...... тұлғалардың табысына
салынатын жалпымемлекеттік тікелей салық.
Корпоративтік табыс салығы бюджет түсімдерінде ... орын ... ... Ұлттық банк пен мемлекеттік мекемелерді қоспағанда ... ...... ... ... Қазақстанда қызметін
тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын немесе Республикадағы көздерден табыс
алатын резидент емес – заңды тұлғалар төлейді.
Корпоративтік салық салу ... ... ... ... төлем көзінен салық салынатын табыс;
- Қазақстан Республикасында ... ... ... арқылы жүзеге асыратын
резидент емес заңды тұлғаның таза табысы.
Қазақстан Республикасының Салық кодексіне сәйкес салық салынатын табыс
дегеніміз – ... ... ... пен ... ... ... шегерістердің
айырмасы [5].
Жылдық жиынтық табысқа салық төлеуші табыстарының барлық түрлеріне
келесілер жатады және олардың кейбір ... ... ... ... (жұмыстарды, қызметтер көрсетуді) өткізуден түсетін табыс -
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... бақылау жасау мәселелері жөніндегі заңдарында ... ... құн ... мен ... ... ... орындалған жұмыстардың, көрсетілген қызметтердің ... ... ... көрсетулерді) өткізуден түскен табыс.
Тауарларды өткізуден түскен табыс:
- тауарлар толық немесе ішінара қайтарылған;
- мәміле шарттары өзгерген;
- өткізілген тауарлар ... үшін ... ... ... теңгемен төлеген кезде өткізілген тауарлардың (жұмыстардың, қызмет
көрсетулердің) құнындағы айырма алынған ... ... ... ... ... ... болған салық кезеңінің қорытындысы
бойынша жүргізіледі.
Үйлерді, ғимараттарды, ... ... ... ... ... кезіндегі құн өсімінен түсетін ... ... ... табыс үйлерді, ғимараттарды, құрылыстарды, ... ... ... сәйкес мемлекеттік қажеттіліктер үшін
сатып алынған активтерді ... ... ... ... ... ... кезінде құрылады. Амортизациялауға жатпайтын активтерге:
- жер учаскелері;
- құрылыс аяқталмаған объектілер;
- орнатылмаған жабдық;
- салық ... ... ... ... ... ... ... негізгі құралдар мен материалдық емес активтер;
- бағалы қағаздар;
- кез келген ұйымдық – құқықтық нысандағы заңды тұлғаға қатысу жатады.
Активтер ... ... ... ... ... ... құны олардың баланстық құны болып табылады. Кәсіпкерлік
қызметте пайдаланылатын үйлерді, ғимараттарды, құрылыстарды ... ... ... ... ... салық есебінде айқындалатын қалдық құнның
арасындағы айырма ... ... ... ... ... құн ... төмендегілер жатады:
- борыштық бағалы қағаздарды қоспағанда, бағалы қағаздар бойынша өткізу
құнымен имеденіп алу құны ... оң ... ... ... ... ... - ... күніндегі дисконт амортизациясы
және сыйлық ақы ескерілген, өткізу құны мен иемденіп алу құны арасындағы
купон есепке алынбаған оң айырма.
Міндеттемелерді есептен ... ... ... ... ... нәтижесінде алынған табыс сомасы ... ... ... сомасына тең болады. Күмәнді міндеттемелер бойынша
алынатын табыстар: ... ... ... ... ... ... табыстар үш жыл ішінде қанағаттандырылмаған
міндеттемелер күмәнді деп ... ... ... ... ... ... ... бюджетпен өзара есеп айырысуда ... тиіс ... құн ... ... салық төлеушінің жылдық
жиынтық табысына қосылуға тиіс.
Алынған жылдық жиынтық табысқа түзету жүргізіледі: төлем көзінен ... ... ... меншікті акцияның құнының номиналдық құнынан
асып ... ... ... ... ... ... ... пайда болу салдарынан ізгілік көмек түрінде ... ... ... шешімі бойынша мемлекеттік кәсіпорындардан алынған негізгі
құралдардың құны; зейнетақы активтерін ... ... ... ... ... ... ... Иемденіп алынған
тауарлар (жұмыс, қызмет ... ... ... қызметкерлерге
есептелген табыстармен және жұмыс берушінің материалдық, әлеуметтік
игіліктер немесе өзге де ... ... ... берген табыстарын қоса
алғанда, жұмыс беруші төлейтін ақшалай немесе ... ... ... ... ... да төлемдер бойынша туындаған кезінен бастап
үш жыл ішінде қанағаттандырылмаған міндеттемелер күмәнді ... ... ... ... түсетін табыстар. Заңды тұлғалар қосымша салық
салу объектілерін жалға беруден де ... ... ... ... ... жасауға рұқсат
етілетін банктер мен банк операцияларының ... ... ... ... ... ... мөлшерін азайтудан түсетін
табыстар;
Борышты талап етуден түскен басқа біреуден түсетін табыстар;
Кәсіпкерлік қызметті шектеуге ... ... ... үшін ... ... тіркелген активтер құнының ішкі топты құн балансынан асып
түсуінен ... ... ... ... ... жою ... ... шығыстар сомасынан
кен орындарын игеру зардаптарын жою қорына аударылған соманың асып түсуінен
алынатын табыстар;
Ортақ ... ... ... ... бөлу кезеңінде алынатын
табыстар;
Бұрын негізсіз ұсталып; ... ... ... өсімпұлдар
мен санкциялардың басқа да түрлері;
Бұрын жүргізілген шегерістер бойынша алынған өтемақылар;
Өтеусіз алынған мүлік, орындалған жұмыстар, көрсетілген ... ... ... ... ... ... мүлкі, сондай-ақ орындаған
жұмыстары мен ... ...... ... ... ... ... – несиелер үшін, қаржы лизингі бойынша немесе сенімгерлік
басқаруға берілген мүлік үшін, депозиттер ... ... ... бойынша , боыштық бағалы қағаздар бойынша төлемдер – дисконт
немесе купон.
Бағамдық оң ...... ... жасалған операциялар бойынша
пайда болатын айырма.
Ұтыстар – жарыстарда, ... . ... ... салымдар мен
борыштық бағалы қағаздар бойынша ойындарды қоса алғанда, ұтыс ойындары
бойынша салық ... ... ... және ақшалай түрдегі табыстардың кез-
келген түрлері.
Роялти – мынадай құықтар үшін төленеді:
- біріншіден, пайдалы ... ... және ... ... ... процесінде жер қойнауын пайдалану құқығы үшін;
- екіншіден, ... ... ... ... ... сызбаларды, тауар белгілерін басқа осыған ұқсас құқық
түрлерін пайдалан құқығы ... ... ... үшін ... сала ... ... кезінде алынған табыстардың
шығыстардан артығы.
Жер ... ... ... ... ... ... ... орындарын игеру салдарын жою бағдарламасында көзделген кезеңде кен
орындарын ... ... жою ... ... жүргізбеген жағдайда,
шегерімдерге жатқызылған, кен орындарын игеру ... жою ... қор) ... ... олар ... тиіс ... ... жиынтық табысына енгізіледі.
Салық шегеріміне Қазақстан Республикасы заңнамасымен бекітілген
мөлшерде жылдық ... ... ... ... ... ... Оған ... шығындар бойынша, еңбекақыны төлеу; қызмет көрсету және
активтер бойынша, сыйаққы бойынша; ... ... мен ... ... бағалық айырымдар бойынша; резервтік қорларға айырым жасау бойынша;
сақтандыру төлемдері жарнамалары бойынша; әлеуметтік төлемақы ... ... ... дайындық жұмыстары мен геологиялық зерттеулерге
кеткен шығындар бойынша; үстеме мен ... ... ... ... ... ... іс-әрекет аяқталғаннан кейін немесе
жинақтаушы емес, сақтандыру шартын ... ... ... ... тиіс ... және сақтанушы бұрын шегерімдерге жатқызған
салық кезеңінің жылдық жиынтық табысына жатқызылады.
Салық төлеуші өтеусіз алған кез-келген ... ... ... ... ... оның ... ... табылады.
Бірақ мыналар табыс ретінде қарастырылмайды:
- жарғылық капиталға салым ретінде алынған мүлік;
- мемлекеттік бюджет қаражатынан алынған субсидиялар.
Жылдық жиынтық табысқа мынадай ... ... ... ... ... ... ... тасталды:
- Қазақстан Республикасында бұрын төлем көзінен салық салынған табыс;
- ... ... ... ... ... дивидендтер;
- эмитент өз акцияларын орналастыру кезінде алған олардың құнының
номиналдық ... асып ... және өз ... ... ... құн
өсімі;
- қор биржасының «А» және «В» ресми тізімдерінде ... ... ... ... ... құн ... алынған табыс;
- мемлекеттік бағалы қағаздармен жасалған операциялардан түскен табыстар;
- табиғы және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар ... ... ... ... ... және мақсатты түрде пайдаланылған
мүліктің құны,
- мемлекеттік кәсіпорынның Қазақстан Республикасы Үкіметінің ... ... ... ... ... ... өтеусіз
негізде алған негізгі құрал жабдықтарының құны;
- Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы ... ... және жеке ... шоттарына жіберілген инвестициялық
табыстар.
Салық төлеуші шегерімді жылдық ... ... ... ... ... ... растайтын құжаттарын негізге ала отырып жүргізеді.
Шегерімдер нақты жүргізілген салық ... ... ... ... ... шегерімдер түріне тоқталып өтейік:
1. Қызметтік іссапарлар кезіндегі шегерімге жататын өтемдерге мыналар
жатады:
- бронь үшін ... ... қоса ... ... баратын жерге жетуге
және қайтуға нақты шыққан шығыстар;
- ... үшін ... ... қоса алғанда, тұрғын үй-жайды жалдауға нақты
шыққан шығыстар;
- Қазақстан Республикасының ... тыс ... ... болған кезде
Қазақстан Республикасының Үкіметі белгіленген нормалар шегінде төленетін
тәуліктік ақы.
2. ... ... ... ... алынған және құрылыс кезеңінде төленетін кредиттер (қарыздар)
бойынша сыйақыны қоспағанда, алынған кредиттер (қарыздар) бойынша ... ... ... ... ... сенімгеолік басқаруға алынған мүлік үшін сыйақы;
- борыштық бағалы қағаздар иесіне ... ... және ... шоттарына
сәйкес эмитент төлейтін дисконт не купон (дисконтты не сыйлық ... ала ... ... ... ... ... мөлшерлерде шегеріледі:
- теңгемен алынған және орналастырылған кредиттер (заемдар), оның ішінде
қаржы лизингі бойынша, депозиттер, борыштық ... ... ... ... ... алынған мүлік үшін - Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі ... ... ... ... 1,5 ... ... есептелген сома шегінде;
- шетелдік валютамен алынған және орналастырылған кредиттер (заемдар), оның
ішінде қаржы ... ... ... ... ... ... – Лондон банкаралық нарығының ... 2 ... ... сома ... ... ... ... салық салынатын табысқа түзету жасалады.
Салық ... ... ... көрсетілген әлеуметтік саланың
объектілері, яғни жатақхана, ... ... ... ... ... ... балаларды тәрбиелеу және оқыту ұйымдары, аурухана бойынша
шығындар сомасы азайтылады. ... емес ... ... ... жеке тұлғалардың атаулы әлеуметтік көмек сомасы шегеріледі.
Мүгедектердің ... ... ... ... салық салынатын
табысына (мүгедектердің еңбекақысын төлеуге кеткен шығындар екі ... ... ... ... ... ... ... салық салу объектісі – төлем
көзінен салық салынатын табыс. Төлем ... ... ... ... ... ... қаржы рыногы мен қаржылық ұйымддарды реттеу және қадағалау жөніндегі
уәкілетті мемлекеттік ... ... бар ... және банк
операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге ... ... ... салымдары бойынша оларға төленетін сыйақыларды қоспағанда,
депозиттер бойынша сыйақы.
- Ұтыстар;
- Резидент емес тұлғалардың Қазақстан ... ... ... ... ... ... мекемесімен байланысы жоқ табыстары.
- Резидент - банктерге төленетін сыйақыны қоспағанда , ... ... ... ... ... ... ... төлейтін купон түріндегі
сыйақы
- Уәкілетті органның лицензияся негізінде заем ... ... ... ... ... бойынша сыйақыны және резидент
банктер мен ... ... ... ... ... заңды
тұлғаларға борыштық бағалы қағаздар бойынша төленетін ... ... ... ... ... салық салу объектісі ... ... ... ... мекеме арқылы жүзеге асыратын
ырезидент емес заңды тұлғаның таза табысы болып ... ... ... ... ... қарым-қатынас жасап, ел
экономиксын дамыту инвестиция тарту барысында үлкен жетістіктерге жеткені
айқын. Экономиканы реформалаудағы маңызды ... бірі – ... ... еліміздің салық жүйесін халықаралық деңгейге көтеру.
Қазақстан шет елдердегідей ... ... ... ... ... келгенімен еліміздің мемлекеттік бюджеті әлі де салықтық
түсімдердің жеткіліксіз ... ... ... ... ... ... ... бірақ кәсіпкерлерге түсетін салық
ауыртпалығы жоғары болғандықтан салық ставкасын көтеруге ... ... ... ... ... ... ... кірісіндегі
алатын орны
Мемлекеттік бюджет мемлекет пен ... ... ... ... арасында қоғамдық өнім бағасын орталықтандырылған ақша
құралдары қорын құру арқылы бөлу мен ... бөлу және оны ... ... және қоғамдық қажеттіліктер мақсатына пайдалану үрдісінде
пайда болатын экономикалық қатынастар сипатына ие.
Мемлекеттік бюджет мемлекеттік билік органдарын функцияларын ... үшін ақша ... ... мен ... көрсеткіштер түрінде
беретін мемлекеттік жиынтық ақша ... ... ... ... ... ... саясатын сәтті
жүргізу үшін қажет. Мемлекеттік бюджет ақшалай ... ... ... және ... ... ... туындайтын қоғамның қаржы қатынастарының
бір бөлігін ... ... ... ... болып табылады.
Жалпы мемлекеттік бюджет ... ... ... ... негізгі
құралдарының бірі. Кез келген бюджет жүйесі (унитарлы, федеративті)
мынадай басты ... ... ... ... ... ... әділеттілік;
- саяси тұрақтылық;
- заңның басшылығы мен мемлекет бірлігінің нығаюы.
Бюджет мемлекеттік ... ... ... қаржыларды
шоғырландырып ғана қоймай, тұрақтылықты қолдау үшін аймақтар ... ... ... де ... етеді.
Мемлекеттік бюджет те қаржы сияқты бөлу және бақылау ... Бөлу ... ... ерекшелігі – қоғамдық өнім құнын
бөлу қоғамдық өндіріс салалары, ... ... ... аумақтар,
салалар, жекелеген шаруашылық жүргізуші субъектілер арасында жүргізіледі.
Бақылау функциясы қоғамдық өндіріс ... ... ... сандық ара қатынаста бөлумен сипатталады.
Мемлекеттік бюджет жиынтық ұғымнан тұрады, яғни оны ... ... ақша ... орталықтандырылған қоры ретінде
ғана емес, бәріне міндетті заңның бірі, негізгі қаржы жоспары, әлеуметтік –
экономикалық үрдістерді реттейтін механизм ... де ... ... ... саясатын, яғни әлеуметтік – экономикалық даму
бағдарламаларын жүзеге асыратын бюджеттік нысандар мен ... ... ... ... ... ... саясаты бюджет жүйесі арқылы
іске асады.
Бюджет жүйесі – елдің экономикалық қатынастар мен құқықтық ... ... ... ... ... мына ... ... Біртұтастылық: бұл қағида бойынша бюджет ... ... ... біртұтас құқықтық базамен, біртұтас бюджет ... ... ... ... статистикасымен, келісілген
бюджет процедураларымен, барлық бюджеттердің қайта бөлу қатынастары
арқылы қалыптасатын ара ... ... ... ... ... ... ... анықталған барлық
түсімдерді міндетті және толықкөрсетуімен қамтамасыз етеді.
3. Нақтылық: бюджеттің қаржы операцияларының шынайы көрсетілуімен, ... ... ... ... білдіреді.
4. Жариялылық: Үкімет пен жергілікті билік органдары өз бюджеттерін
жариялауға міндетті. Бұл ... ... ... байқалатын
қателердің алдын алуға, бюджет баптарын ашуға мүмкіндік береді.
Бюджет ... ... ... ... – ел ... мен ... ... Заң. Жыл сайын тиісті қаржы жылына республикалық бюджет
туралы Заң ... онда ... ... ... бюджет
ресурстарының көздері мен жұмсалуы көрсетіледі.
Бюджеттік реттеу – жоғары тұрған бюджеттің төменгіге ресурстардың бір
бөлігін және ... ... ... беруімен сипатталатын қайта
бөлу жүйесі. Реттеу механизміне мыналар жатады: ... ... ... ... ... ... бюджеттің негізгі проблемалары мынадан
тұрды:
1. Төлемдердің төленбеуі. Оған әсер ... ... ... Бұл жеткіліксіздіктің туындауына өз кезегінде мыналар
себеп болды:
• бағаның еркін белгіленуі;
... ... ... ... ... ... есеп ... және төлем несиелерінің тоқтатылуы;
• өндірістің тиімсіздігі.
2. Еңбекақы ... ... Ол ... себептерге байланысты
туындады:
1) ақша қаражаттарының тапшылығы;
2) ақша қаражаттарының комерциялық ... ... әр ... ... ... есеп ... ... бюджеттің жоспарланған деңгейде жиналмауы;
3. Салық жүйесінің жеткілікті деңгейде дамымауы. ... заң ... ... ... ... ... ... бермеді. Салықтан
жалтаруға жол ... ... ... үшін ... ... ... ... мен толықтырулар көп
жүргізілді; салық қызметкерлерінің біліктілігі жеткілікті
деңгейде болмады.
4. ... пен ... ... ... ... ... Бұл бюджет арасындағы қатынастардың ортақ
идеяға негізделіп құрылуы үшін керек. ... ... ... ... ... ... – энергетиканы,
көлікті, қорғанысты, стратегиялық ресурстарды пайдалануды
өз міндетіне алатын қуаттыорталық керек. Ал ... ... ... ... тиіс.
Мемлекеттің орталықтандырылған ақша қаражаттарының қорын құру ... ... ... ... етуі ... ... ... тәрізді ерекше экономикалық нысан арқылы жүзеге асады. Ол құн
бөлінуінің ерекше ... ... Екі ... да ... ... мақсатқа ие, яғни кірістер мемлекетті қажеттті ақша
қаражатымен ... ... ... ... ... ... бөледі [7].
Кірістер мен шығыстардың құрамы мен құрылымы мемлекеттің ... және ... ... ... ... ... салық саясаттарының бағыттарымен анықталады.
Кірістер мен шығыстардың ... мен ... ... ... ... және ... ... жүзеге асырылатын бюджет
және салық саясаттарының бағыттарымен анықталады.
Әдетте, ... көзі ... ... және ... тән ... ... Республикасы мемлекеттік бюджетінің құрамы мен құрылымы
қолданыстағы салық жүйесімен аныұталады.
Мемлекеттік бюджеттің құрамы:
1) түсімдер;
2) шығыстар және несиелеу;
3) дефицит (профицит);
4) қаржыландыру (профицитті ... ... ... ... ... ... ... берілген несиелер бойынша негізгі қарызды өтеу.
Өз кезегінде кірістер былай бөлінеді:
а) салықтық түсімдер;
ә) салықтық емес ... ... ... ... ... ... түсімдерінің осы неізгі үш категориясы «алынған ... ... яғни ... ... ... органдардан (ағымдағы және күрделі субвенция мен субсидия, өзара
есеп ... және ... ... (грант) шетелден алынған
қаражаттармен толықтырылады.
Кесте 1 - Қазақстан ... ... ... ... ... ... түсімдер құрылымы
|Аталуы |2005 жыл |2006 жыл ... |
| ... |% ... |% ... |% ... ... |2 098 532 |100 |2 338 034 |100 |2 887 838 |100 ... ... |1 998 314 |95,2 |2 209 102 |94,5 |2 779 356 |96,2 ... ... | | | | | | ... емес |66 036 |3,2 |54 764 |2,3 |74 056 |2,6 ... | | | | | | ... ... |34 182 |1,6 |74 166 |3,2 |34 426 |1,2 ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... бюллетень № 1 (109), январь 2008 г. ... ... ... біз мемлекеттік бюджеттегі түсімдерді
көріп тұрмыз. Бұл жерде барлық түсімдер, оның ... ... ... емес ... және негізгі капиталды сатудан түскен түсімдер
үлестері көрсетілген. Бюджетке түсетін барлық түсімдердің ең көп ... ... ... ... салықтық түсімдер құрайды. ... үш ... ... 2005 жылы мемлекеттік бюджет түсімдерінің ішінде 95,2 %-ды
құрап тұр. Бұл өте ... ... Ал, ... ... жылдары салықтық
түсімдер мөлшері біршама азайды, бірақ бәрібір негізгі түсімдер болып қала
береді.
Кесте 2 – Қазақстан Республикасының ... ... ... аралығындағы түскен салықтық түсімдер құрылымы
|Аталуы |2005 жыл |2006 жыл ... |
| ... |% ... |% ... |% ... ... |1 998 314 |95,2 |2 209 102 |94,5 |2 779 356 |96,2 ... | | | | | | ... ... |834 332 |41,7 |776 609 |35,1 |1 444 566 |52,1 ... | | | | | | ... құн ... |343 926 |17,2 |489 572 |22,1 |629 279 |22,6 ... |33 416 |1,7 |47 433 |2,1 |88 753 |3,2 ... ... ... |122 999 |6,1 |165 033 |7,5 |221 025 |7,9 ... ... |197 300 |9,8 |236 569 |10,7 |395 733 |14,2 ... бюллетень № 1 (109), январь 2008 г. |
2 - ... ... ... ... ... ... ... түсімдер ішінде құбылмалы болғанын көруге ... ... жылы ... салықтық түсімдері оның барлық табысының 95,2% құраса,
2007 жылы ол 81,5%-ға тең ... ... ... алып ... ... әр ... әртүрлі болып отырғаны байқалады. Соның ішінде 2007 жылы
корпоративтік табыс салығынан 758 301 млн. ... ... ... 162%-ы ... Бұл ... ... секторының ұйымдарынан
369 817,2 млн. теңге немесе осы салықтың жалпы ... 48,7%-ы ... ... ... 2007 жылы корпоративтік табыс салығынан түскен
түсімдер – 0,9 есе, оның ішінде шикізат ... ... 3 ... жылы ... ... жататын салық төлеушілерден тоқсан
сайын түсетін ... ... ... ... ... ... ... есепті жылы да түсімдердің бірдей болмауы сақталып
отырғанын көрсетті. Басқа салық ... ... ... ... бүгінгі таңда республикалық бюджеттің ең ірі табыс көзі ... ... ... түрі Қаржы министрлігінің бұйрығымен 2002 жылдың 4 – ші
сәуірінен бастап, 100% республикалық бюджетке түседі.
Бұл ... ... ... ... ... ... ... республикалық бюджет кірістерінің ... ... бірі ... ... ... ... бойынша жоспарды
орындау үшін салық органдары, аударудың аванстық тетіктерін пайдалана
отырып, ... ... мен ... төртінші тоқсанда төлеу
артықшылығын қамтамасыз етеді. Ол қосымша жүктеме ... ... ... ... ... осы ... қаржы
жағдайын нашарлатуға алып келеді.
Корпоративтік табыс салығы республикалық бюджетке түсетін салықтардың
ең ірісі болып табылады. 2007 ... 1 ... ... ... ... ... 109,8%-ға атқарылды, іс жүзінде түсімдер
2 338 034 млн. теңгені құрады.
Салықтық түсімдер бойынша 2006 жылғы ... ... ... млн. ... оның ... ... ... салығы бойынша –
776 609 млн. теңгеге, қосылған құн салығы – 489 572 млн. ... және ... ... пен жеке ... ... ... мемлекеттік бюджетке
236 569 млн. теңге және 165 033 млн. теңгеге тең салық төленді.
Өткен жылдардағы сияқты корпоративтік ... ... ... құн
салығы, табиғи және басқа да ... ... ... ... ... түсетін салық түсімдерінің негізгі көздері болып
табылатынын құрылымдық талдау көрсетіп ... ... ... ... ... ... табыс салығының үлесі 2006 жылы –35,1%,
ал 2005 жылы 41,7%, Қосылган құн ... ... 17,2% және ... және жеке ... салықтарының үлесі тиісінше 9,8 % -10,7%, 6,1%
- 7,5% тең.
2006 жылы республикалық бюджетке түскен ... ... 2005 ... 210 788 млн. ... ... ... ... арасында ең
жоғары өсім қарқыны кедендік төлемдер (85,3%) мен ... ... ... ... ... ... ... мақсаты мемлекет
талаптарын қанағаттандыру, әлеуметтік, саяси және экономикалық тиімді
саясатқа қол ... ... ... өсу ... ... ... табылады. Осы мақсаттарға жетудің негізгі екі концепциясы бар.
Біріншісі мемлекет шығындарын төмендетуге бағытталған. Бұл концепцияны
жақтаушылар бюджет шығындары төмендесе, ... ... ... құрайтын
салық түсімдерінің көлемі де төмендейді, осылайша салық ставкалары азайып,
ол кәсіпкерлерді ынталандырады, өндіріс кеңееді, ... ... ... ... және өндірістің артуы салық базасының ... ... ... ... ... көбейтуге мүмкіндік береді деген
ұстанымда.
Екіншілері салық түсімдерін көбейту ... ... ... ... ... Олардың пікірінше шығындар мемлекеттік сатып
алуды көбейтеді, оның әсері кәсіпорындар мен халықтағы ақша ... ... ... көлемінің ұлғаюына әкеледі. Дегенмен осы тетіктің
тиімділігі мемлекеттік бюджет ... ... ішкі ... ... кезде мүмкін болмақ. Оны қолдану барысында инфляция қаупін туғызбай
қоймайды, сол себепті бұл ... ... ... ... ... байланыстыру керек. Директивті жоспарлау дербес өнім ... ... жеке ... ... ... ... жоқ. ... аймақтардың әлеуметтік-экономикалық дамуларын теңестіру мақсатында
жоспарлаудың төменнен басталуы маңызды. ... ... ... сай ... ... (жалпыаумақтық, жалпымемлекеттік басқару)[8].
Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен ... ... ... ... ... ... және бюджетаралық
қатынастарды жетілдіру мәселелері бойынша 2001 жылдың 24 ... ... ... ... алғашқы есебі тыңдалып, оның концепциясы
Үкіметтің ... ... 2003 ... 10-шы ... мақұлданды. Онда
бюджетаралық қатынастардың жаңа жүйесін қалыптастыру және құру барысында
пайдаланылады деген бюджеттік қатынастар моделінің төрт ... ... ... ... ... ... осы ... реформаларды
таяу мерзімде жүргізген Польша, ... ... ... ... ... артықшылықтары мен олқылықтары ескеріліп отырып
зерттелінген[9]. Сондай-ақ, «Жергілікті мемлекеттік ... ... ... заң ... ... мен ... ... туралы»
заң және 2005 жылдың 1-ші қаңтарынан күшіне енген ... ... ... және бюджет деңгейлері арасындағы түсімдер мен
шығындарды ... деп ... ... ... осы жұмыстарға арналған. Әр
басқару ... өз ... бар және ... өз өкілеттігі шегінде
қызмет етеді. Әртүрлі билік деңгейі бюджеттерінің өзара қарым-қатынасының
және олардың нақты ... ... ... ... ... ... ... құрайды.

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«корпоративтік табыс салығы және Қазақстан Республикасында компаниялар қызметіне оның әсері (ауезов ауданының салық басқармасы мысалында)»85 бет
Еліміздегі корпоративтік табыс салығының мемлекеттік бюджет табыстарын қалыптастырудағы, сондай-ақ жалпы экономикадағы ролі33 бет
Корпоративтiк табыс салығы жайлы22 бет
Корпоративтiк табыс салығын алу41 бет
Корпоративтiк табыс салығының бухгалтерлiк есебi мен салықтық есебiн ұйымдастыру ерекшелiктерi73 бет
Корпоративтік жинақтық табыс салығы12 бет
Корпоративтік табыс салығы65 бет
Корпоративтік табыс салығы туралы61 бет
Корпоративтік табыс салығы: алыну механизмі және жетілдіру мәселелері84 бет
Корпоративтік табыс салығы: алыну механизмі және жетілдіру мәселелері жөнінде72 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь