Шығындар мен өнімнің өзіндік құнын калькуляциялаудың есебі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1. КӘСІПОРЫННЫҢ ШАРУАШЫЛЫҚ ҚЫЗМЕТІ ЖӘНЕ
БУХГАЛТЕРЛІК ЕСЕПТІ ҰЙЫМДАСТЫРУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8
1.1 Кәсіпорынның қаржы.шаруашылық қызметі және оның негізгі
көрсеткіштерін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8
1.2 Кәсіпорында есеп саясатын ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16

2. ШЫҒЫНДАР МЕН ӨНІМНІҢ ӨЗІНДІК ҚҰНЫН
КАЛЬКУЛЯЦИЯЛАУДЫҢ ЕСЕБІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
2.1 Шығын элементтері және баптары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
2.2 Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау бойынша жалпы жағдайлар ... ... 28 2.3 Өндіріс шығындары есебінің әдістері және өнімнің өзіндік құнын
калькуляциялау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32
2.4 Өндіріс шығындарының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 43

3. ӨНДІРІЛГЕН ӨНІМНІҢ ӨЗІНДІК ҚҰНЫН ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ... ..48 3.1 Өнім шығаруға кеткен шығынның жалпы сомасын талдау ... ... ... ... ... ...48
3.2 Өнімнің 1 теңгесіне шаққандағы шығынды талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... .52
3.3 Жанама шығындарды талдау және өнімнің өзіндік құнын
төмендетудің резервтерін анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 54

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .55
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .57
ҚОСЫМШАЛАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...59
Бухгалтерлік есеп, нарық қатынастары жағдайында шаруашылық жүргізуші субъектілерде ерекше маңызды орынға ие.
Есепке алу мәліметтері шаруашылық жүргізуші субъектілердің және олардың құрылымдық бөлімшелерінің қызметін жедел басқару үшін, экономикалық болжамдар мен ағымдық жоспарлар жасау үшін, сөйтіп елдің экономикалық даму заңдылықтарын зерделеу және зерттеу үшін қолданылады.
Экономикалық қызметшілер, оның ішінде бірінші кезекте бухгалтерия қызметкерлері есепке алудың және есеп берудің барлық жүйесін жақсы білулері, оларды оңайлатулары және арзандатулары қажет, субъект қызметін бухгалтерлік және нормативтік актілерін қатаң сақтаулары керек.
Экономиканың барлық саласындағы кәсіпорындардың иелері мен еңбек ұжымдары шикізат пен материалдарды ұқыпты жұмсауға, өндіріс қалдықатрын азайтуға,оның сапасын көтеруге, өзіндік құнын төмендетуге қоршаған ортаны сақтауға, ысырапты жоюға, бәсекеге жарамды өнімдер өндіретін өндірістерін ұлғайтуға мүдделі.
Кәсіпорында есеп бухгалтерлік есеп жүргізлумен қатар оған талдау жүргізілуі тиіс. Шаруашылық қызметті талдау – мемлекеттік өнеркәсіптерді, министерліктердің ведомствалардың жұмыс істеуін талдау, басқару және оларды жоғары өрлеу тиімділігін кешенді зерттеу болып табылады.
Шаруашылық қызметті талдау жұмыстардың анықтығын және объективті түрде дұрыстығын тексеруде, тек қана талдау емес,сонымен қатар бухгалтерлік және статистикалық есептердің мәліметтері, экономикалық нормативтер, жоспарлы көрсеткіштердің тапсырмасы, техникалық деңгейдің көрсеткіштері және тағы басқалары әсер етеді.
Шаруашылық қызметті талдау жүйесін зерттеу толық және тақырыпты болып бөлінеді. Тақырыпты талдау кезінде өндірістік экономикалық қызметтердің бөлек бағытатры: өндірістік жоспарлардың орындалуы және өнімнің сатылуы, өзіндік құнын көрсеткіштерін төмендету, еңбек ақы төлеу және техникалық жоспарлар мен материалдарды, материалды-техникалық қамту мәселелері қарастырылады.
Сонымен талдай келе өнеркәсіп көптеген салалардың қосындысын құрайды. Бұл салалар бірнеше дамыған мекемелерден, өндірістік құрылымдардан, өнім өндіруге бағыттары және де шикізаттар мен материалдарды, техникалық процесстерді қолданудағы ұқсастықтарымен ерекшеленеді.
Нарық экономикасында салалы өнеркәсіп топтарының ішінде ең қажетті және бірінші орында тұрған сала тамақ өнеркәсібі болып табылады. Тамақ өнеркәсібі әртүрлі салалардың қосындысынан тұрады. Бұл саланың негізгі міндеті –азық-түлікпен тұрғылықты халықты қамтамасыз ету.
Тамақ өнеркәсібінің экономикалық білудегі ең маңыздысы бөлек салалардың өзіне тән есебін тексеру болып табылады. Бұл есептер саланың техникалық ерекшеліктерін, технологиясын мекеменің өнімділігін, оның салалық структурасын және тамақ өнеркәсібінің даму деңгейін қарастыру болып табылады.
1. Қазақстан Республикасы Президентінің «Бухгалтерлік есеп туралы» 24.06.2002 ж. заң күші бар жарлығы.
2. Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Республикасындағы аудиторлық қызмет туралы» 1998 жылғы 20 қарашадағы № 20 заң күші бар жарлығы. (2001 жылғы 15 қарашадағы өзгертулер және толықтырулармен).
3. Қазақстан Республикасы Қаржы Министерлігінің бухгалтерлік есеп әдістемесі және аудит Департаменті. Бухгалтерлік есептің стандарттары және әдістемелік ұсынымдары. – Алматы: Кәусар бұлақ, 1999.
4. Әбдіқалықов Т.Ә. Аудит негіздері. – Алматы: Қазақ университеті, 2000.
5. Әбдіманапов А. Бухгалтер және қаржылық есеп принциптері. – Алматы, 2006.
6. Дүйсембаев К.Ш. Аудит негіздері. – Алматы, 1994.
7. Дюсембаев К.Ш. Анализ финансового положения предприятия. – Алматы: Экономика, 1998.
8. Ержанов М.С., Ержанова А.М. Есеп саясаты. – Алматы, 1997.
9. Ержанов М.С., Ержанова А.М. Основы бухгалтерского учета и новая корреспонденция счетов. – Алматы, 2003.
10. Кеулімжаев Қ.К., Төлегенов Э.Т., Байдаулетов М.Б., Құдайбергенов Н.Л. Субъектінің қаржы шаруашылық қызметі бухгелтерлік есеп шоттарының корреспонденциясы. – Алматы: Экономика, 1998.
11. Кеулимжаев К.К. Корреспонденция счетов хозяйственных операций по генеральному плану счетов бухгалтерского учета финансово-хозяйственной деятельности субъектов, 2000 г.
12. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н., Құдайбергенов Н.А., Жантаева А.Ә. Қаржылық есеп. Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2001.
13. Назарова В.Л. Бухгалтерский учет хозяйствующих субъектов. – Алматы: Изд. «Экономика», 2001. – 290 с.
14. Международные стандарты аудита, март 2002 г.
15. Радостовец В.К., Радостовец В.В., Шмидт О.И. Бухгалтерский учет на предприятий. – Алматы: Центраудит–Казахстан, 1998.
16. Радостовец В.К., Даулетбеков А.Д., Тайгашинова К.Т. Финансовый учет на предприятии. – Алматы, 1999.
17. Радостовец В.К. Сквозной пример по бухгалтерскому учету и налоговой отчетности. – Алматы: Центраудит–Казахстан, 1999.
18. Радостовец В.К., Радостовец В.В. Бухгалтерский учет на предприятии. – Алматы: Экономика, 2002.
19. Радостовец В.К., Ғабдуллин Т.Ғ., Жантаева А.Ә. Қаржылық есеп. Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2006.
20. Сейдахметова Ф.С. Бухгалтерская отчетность, ее виды и назначение. – Алматы: Изд. «LEM» 2001. – 46с.
21. Тасмағанбетов Т.А., Омаров А.Ш., Әлібекова Б.А., Рабатов О.Ж., Байболтаева Н.Ә., Радостовец В.К. Қаржы есебі. – Алматы: Дәуір, 1998.
22. Тоқсанбай С. Р. Толық экономикалық орысша-қазақша сөздік. – Алматы: Дәуір, 1998.
23. Финановый учет на предприятии. Учебник. / Под редакцией Р.М. Рахимбековой. – Алматы: Экономика, 2003. – 474 с.
24. «Подгорный зерносовхоз» АҚ-ның мәліметтері.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
...............................................6
1. Кәсіпорынның шаруашылық қызметі және
БУХГАЛТЕРЛІК ЕСЕПТІ
ҰЙЫМДАСТЫРУ...............................................8
1.1 Кәсіпорынның қаржы-шаруашылық қызметі және оның негізгі
көрсеткіштерін
талдау......................................................................
.................8
1.2 Кәсіпорында есеп ... ... МЕН ... ... ... ... элементтері және
баптары................................................................24
2.2 Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау бойынша жалпы жағдайлар........28
2.3 Өндіріс шығындары ... ... және ... ... құнын
калькуляциялау..............................................................
..................................32
2.4 Өндіріс шығындарының
есебі.......................................................................
.43
3. ӨНДІРІЛГЕН ӨНІМНІҢ ӨЗІНДІК ҚҰНЫН
ТАЛДАУ..............................48 3.1 Өнім шығаруға кеткен шығынның
жалпы сомасын талдау ... ... 1 ... ... ... ... шығындарды талдау және өнімнің өзіндік құнын
төмендетудің резервтерін
анықтау................................................................54
ҚОРЫТЫНДЫ…….................................................................
..............................55
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
ТІЗІМІ.....................................................57
ҚОСЫМШАЛАР…………………………………………...................................59
КІРІСПЕ
Бухгалтерлік ... ... ... ... ... жүргізуші
субъектілерде ерекше маңызды орынға ие.
Есепке алу мәліметтері ... ... ... және ... бөлімшелерінің қызметін жедел басқару ... ... мен ... ... жасау үшін, сөйтіп елдің экономикалық даму
заңдылықтарын зерделеу және ... үшін ... ... оның ... бірінші кезекте бухгалтерия
қызметкерлері есепке алудың және есеп берудің ... ... ... ... ... және ... ... субъект қызметін
бухгалтерлік және нормативтік актілерін қатаң сақтаулары керек.
Экономиканың барлық саласындағы кәсіпорындардың ... мен ... ... пен ... ... ... өндіріс қалдықатрын
азайтуға,оның сапасын көтеруге, өзіндік құнын төмендетуге қоршаған ортаны
сақтауға, ысырапты ... ... ... ... ... өндірістерін
ұлғайтуға мүдделі.
Кәсіпорында есеп бухгалтерлік есеп жүргізлумен қатар оған талдау
жүргізілуі тиіс. Шаруашылық ... ...... ... ведомствалардың жұмыс істеуін талдау, басқару және оларды
жоғары өрлеу тиімділігін кешенді зерттеу болып табылады.
Шаруашылық қызметті талдау ... ... және ... ... тексеруде, тек қана талдау емес,сонымен қатар бухгалтерлік және
статистикалық есептердің мәліметтері, экономикалық нормативтер, ... ... ... деңгейдің көрсеткіштері және тағы
басқалары әсер етеді.
Шаруашылық қызметті талдау жүйесін ... ... және ... болып
бөлінеді. Тақырыпты талдау кезінде өндірістік экономикалық ... ... ... ... ... және ... ... құнын көрсеткіштерін төмендету, еңбек ақы ... және ... мен ... материалды-техникалық қамту мәселелері
қарастырылады.
Сонымен талдай келе өнеркәсіп көптеген салалардың қосындысын ... ... ... дамыған мекемелерден, өндірістік құрылымдардан, өнім
өндіруге ... және де ... мен ... ... қолданудағы ұқсастықтарымен ерекшеленеді.
Нарық экономикасында салалы өнеркәсіп топтарының ішінде ең қажетті және
бірінші орында тұрған сала ... ... ... ... Тамақ
өнеркәсібі әртүрлі салалардың қосындысынан тұрады. Бұл саланың негізгі
міндеті –азық-түлікпен тұрғылықты ... ... ... ... экономикалық білудегі ең маңыздысы бөлек салалардың
өзіне тән есебін тексеру болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... өнімділігін, оның салалық
структурасын және тамақ өнеркәсібінің даму ... ... ... жұмысының тақырыбы «Шығындар мен өнімнің өзіндік құнын
калькуляциялаудың есебі» деп ... ... ... «Подгорный зерносовхоз»
акционерлік қоғамы мәліметтерінің негізінде жазылған.
Қазіргі уақытта нарықтық өтпелі ... ... ... ... кәсіпорындарының көздеген мақсаты, ол ... ... ... ... жұмысы өнімнің өзіндік құнын пайдаланудың
теңділігін шешеуге тура байланысты.
Сондықтан ... ... ... ... ол әрбір кәсіпорын
тиімді жұмыс істеу үшін үнемі өндіріс ... ... ... алу ... отыруы қажеттігінен шығып отыр.
Диплом жұмысының негізгі мақсаты мен міндеті, ол жиналған теориялық
және ақпараттық ... ... ... ... ... ... талдау жасау,анық өнімнің өзіндік құнының
есебін жүргізуді зерттеу. Осы диплом жұмысы кіріспе, үш ... ... ... ... ... ... тарауда «Подгорный зерносовхоз» АҚ басқару құрылымына, өндіріс
технологиясына, тарихына, ... ... ... ... және ... есеп саясаты
қарастырылды.
Өнеркәсіптің қандай цехтары және де қандай өнімді ... ... ... ... ... халық шаруашылығындағы орны,
т.с.с. мәселелер қарастырылады. Сонымен бірге осы бөлімде нан ... ... ... ... оның ... ... ... пісірудің технологиялық процесстері туралы жалпы сипаттама ... және ... ... көрсеткіштері талданады.
Екінші тарауда өнімнің өзіндік құнын калькуляциялаудың және ... ... ... қарастырылады.
Үшінші тарауда кәсіпорынның ... ... ... ... ... негізінде келесі көрсеткіштер қарастырылды:
• жалпы және әрбір шығын элементтерінің өнімнің өзіндік толық құны;
... 1 ... ... ... ... ... қолданылып 1 теңге өнім шығаруға ... ... ... ... ... ... ... өзіндік құнын төмендетудің негізгі резервтік
көздері ... ... ... ... ЖӘНЕ ... ... ... Кәсіпорынның қаржы-шаруашылық қызметі және оның негізгі
көрсеткіштерін талдау
«Подгорный зерносовхоз» акционерлік қоғамы 1992 жылы ... ... Оның ... ... ... ... ... ұнды өлшеп
қаптарға салатын және т.с.с. ... ... ж. ... ... ... бойынша, акционерлік компанияның
жарғылық қоры 251321,0 мың теңге болды. Оның 99,3 % акциясы ... ... 0,7 %-ы ... жекешелендіру кезінде аукционға шығарған үлесі болып
табылады.
«Подгорный зерносовхоз» АҚ көп ... ... ... ... ... ... өткен цехтардан басқа да бөлімдер бар:
• Макарон өнімдерін өндіретін цех. ... ... ... 500 тонна және
көлемі 1400,0 мың теңге. Бұл цех 1993 ж. іске қосылды. Сонымен қатар
«Бюллер» ... ... ... ... ... шығаратын
торабын құруда. Оның өнімділігі айына 1000 тонна.
• Нан ... 3 ... бар. Оның өнім ... ... ... ... ақшалай алғанда 5000,0 мың теңге.
• Шұжық өндіру цехы. Өнім көлемі – 100 тонна. Өнімдердің сатылу көлемі
айына 13500,0 ... ... ... ... 11 ... бар. ... ... ай сайын 2000,0 мың
теңге. Іске 1994 ж. ... ... ... Қой, ... ірі қара малдарын өсіреді.
• Бидай 6000 тонна, сұлы 1400 тонна, жүгері силосы 10720 тонна, ... ... және тағы ... ... өнім ... ... мен цехтар Алматы қаласында
орналасқан. Ал ... ... ... ... ... ... ... уақытта кешен Алматы қаласында және Қазақстан Республикасы
нарығында алдынғы орындарды алып отыр. Бұл өнеркәсіп тек ұн ... ... ... нан және наннан ... ... ... ... алдыңғы қатарға көрсетілуде.
Осы өнімдерді шығару негізінде екі нан пісіретін ... ... Оның ... ... әр ... 3 ... өндіріледі.
«Подгорный зерносовхоз» АҚ Қазақстан Республикасы Президиумының 1996 ж.
20 тамыздағы Жарлығы бойынша ... ... ... заң ... ... ... ... басқару құрылымы
«Подгорный зерносовхоз» АҚ құрылғаннан бері тозығы жетіп ескірген құрал-
жабдықтар ... Жаңа ... ... ... ... ... ... 100-ге жуық әртүрлі өнімдер өндірілуде. ... ... ... істеу қуаты тәулігіне 20–24 тоннаға жетіп отыр. Мұндағы
өндірілген өнімдер – ... нан және ... ... ... өнімдер.
1997 ж. нан пісіретін орында физикалық тозығы жеткен ФТЛ-2 нан ... өте ... ... ... ірі ... ... істейді.
Қазақстан Республикасының мемлекеттік стандарты бойынша, нан заводының
лабораториясы 2003 ж. дейін аттестацияланған. Олардың барлық ... ... ... және ... ... өте ... ... зерносовхоз» АҚ-ның шаруашылық қызметі нан және наннан
жасалатын тоқаш өнімдерін тұтынушыларға сату болып табылады.
1997 ж. нан ... ... ... ... ... ... ... нан, наннан
жасалатын әртүрлі тоқаш өнімдері өндірілген. Олар:
І-сортты «Жай нан» -0,7 ... ... «нан ... сортты «Тоқаш»-0,1кг.
«Сухар»-жоғарғы сортты.
Желтоқсан айында нан заводының цехтары жаңа ... ... ... толықтырылды. Ол цехтың өнімділігі 15278 кг.құрады,
ақшалай түрде 611,2 мың теңге ... ж. ... ... жаңа ... ... цехты іске қосты. Осы цехтың
арқасында олардың өнім өндіру көлемі маусым айында 20,3 тоннадан ... ... ... ... 7 ай ішінде толық өнім көлемі 326 тоннаға
жетті.
1.1-кесте
«Подгорный зерносовхоз» АҚ-да 2009 ж. ... ... ... ... динамикасы
| |Өнімділігі ... ... ... |
| | ... ... |Айлар ... ... беру ... ... ... есеп |
| | | | | |тг ... |
|1 ... |440 |312,7 |71,1 |9169,0 |8699,4 |
|2 ... |756 |509,3 |67,4 |1158,9 |13893,8 |
|3 ... |729 |611,2 |83,8 |13995,1 |16787,3 |
|4 ... |756 |574,7 |76,0 |13225,3 |15863,9 |
|5 ... |870 |579,8 |66,6 |13430,3 |16110,2 |
|6 ... |756 |581,1 |76,9 |13021,9 |10340,7 |
|7 ... |756 |606,4 |80,2 |14251,8 |17096 |
|8 ... |756 |590,7 |78,1 |14095,4 |16907,4 |
|9 ... |756 |564,7 |74,7 |13445,6 |16128,9 ... ... |756 |605,0 |80,0 |14682,7 |17613,5 ... |7331 |5535,0 |75,5 ... ... |
| *АҚ «Подгорный зерносовхоздың» мәліметтері бойынша ... беру ... ... ... өнім 10 түрлі ассортиментті
құрады.
1. Жоғарғы сортты «Жай ... ... ... нан ... ... ... Сопақша келген нан «Алтын» жоғарғы сортты
4. Рогалик ... ... Қара ... нандары
6. Кіпіш нандары
7. «Новинка» тоқашы
8. «Жұмагүль» тоқашы
9. «Әдемі» тоқашы
10. Сопақша келген нан.
Өнім өндіру барысында ... ... ... өнімдерін тиімді
пайдалану барлық кәсіпорынның басты мәселесі болып отыр. ... ... ... ... ... ... ... техникалық ұйымдастыру есебімен ... ... ... ... ... ... өндіру және
еңбек өнімділігін арттыруға экономикалық талдау жасау.
2) Экономикалық меңгеру жүзінде оның ... ... ... және жаңа ... ... осы
салаға енгізуге бағытталған болатын.
3) Шикізат базасын дамыту, оларды ... ... ... ... ... және де ... өнім ... әрі тиімді шикізаттарды таңдау жолдарын қарастыру.
4) Еңбек өнімділігін және өндірілетін нан ... ... ... ... ... ... ... қарастыру.
5) Кәсіпорынның ары қарай дамуына әсер ететін еңбек өнімділігін,
өнімнің өзіндік құнын, табысты, ... ... ... және ... ... көрсеткіштердің
шығарылуын, олардың бір-бірімен байланысын көрсететін негізгі
методтарының есебін білу.
6) Өнеркәсіптің экономикалық реттелуіндегі, олардың тиімді ... және осы ... ... ... ... жоғарлауын
шаруашылық ұйымдастыру есебінің жақсару жолдарының ... ... әр ... ... мен басқару жұмыстарының
негізімен танысу.
Қазіргі уақытта нан ... даму ... ... ... ... ... ... Олардың экономикалық реттеу тәсілдерінің даму
жолдары сияқты ... және ... ... ... ... ... ... шешуде техникалық инженерлер және
осы өндірісті жүргізушілер мен басқарушы жұмыскерлер үлкен роль ... ... ... ... ... өнімнің сапалылығын
жоғарылатуда немесе дамытуда нан заводы негізгі роль атқаруда.
Осының ... нан ... ... ... ... болжау
алатын болсақ, ол тұтынушылардың күнделікті сұраныстарына ... ... де ... ... ... ... сонымен қатар өнімдер түрлерін
көбейту, жаңа түрлі өнімдермен толықтыру ... ... Айта ... ... өзгерістер енгізу мәселесі шешілуде. Бұл өзгерістерге
байланысты нан ... көп ... ... ... және ең ... ... тиімді етіп өндірістегі кететін ... ... ... ... ... ... мәселесі жүргізілуде.
«Подгорный зерносовхоз» АҚ ... ... және ... саласымен тығыз байланысты. Оның мақсаты – шығарған дайын және
жартылай өнімдерін тұрғылықты халыққа ұсыну.
Кәсіпорын өзінің шаруашылық нәтижесінде ... таба ... ... ... есеп ... ... кейін алынған несие бойынша
проценттерін өтейді және басқа да қарыздарынан ... Ал ... ... таза пайдасын құрайды және ол резервтік ... ... ... ... әр қорға мөлшерде қаржы жұмсалуы
керектігі құрылтай құжаттарында белгіленеді.
Рентабельділік көрсеткішінің 2003 ж. ... 5,6 %-ға ... ... ... ... ... ... зерносовхоз» АҚ-ның 2008–2009 ж.ж. көрсеткіштері
|№ |Көрсеткіштер |Өлшем |2008 ж. |2009 ж. ... |
| | ... | |(+,-) |
| | | | | | |
|1 ... ... өнім |мың тг |692521 |1350852 |+658331 |
| ... | | | | |
|2 ... ... |мың тг |571573 |1068679 |+497106 |
| ... құны | | | | |
|3 ... ақы қоры |мың тг |45806 |110017 |+64211 |
|4 ... тізімдік |адам |1159 |1412 |+253 |
| ... | | | | |
| ... ... ... |726 |695 |-31 |
| |- ... саны | | | | |
|5 ... ... еңбек ақы |тг |3293 |6492 |+3199 |
|6 ... ... |мың тг |597,5 |956,7 |+359,2 |
|7 ... қорлардың орташа|мың тг |227367 |499194 |+271827 |
| ... құны | | | | |
|8 |Қор ... |тг |3,05 |2,71 |-0,34 |
|9 ... ... |мың тг |196,2 |353,5 |+157,3 ... ... пайда |мың тг |172932 |358982 |+186050 ... | 1 тг ... ... |тг |0,83 |0,79 |-0,04 ... ... ... |мың тг |124745 |232173 |+107428 ... ... ... |% |21,8 |21,7 |-0,1 |
|* АҚ ... зерносовхоздың» қаржылық есептемелері бойынша ... ... 2009 ж. ... ... ... ... өзіндік құны 1350852 мың теңгені, ал 2009 ж. 692521 мың ... ... ... ... жж. шығарылған дайын өнімнің
өзіндік құны
|№ |Шығын статьялары |2008 ж. |2009 ж. |
| | ... ... ... ... %|
| | |мың тг |% |мың тг | |
|1 ... пен ... |421213 |73,69 |790100 |73,93 |
|2 ... |5136 |0,9 |9621 |0,9 |
|3 ... ... |22291 |3,9 |41720 |3,9 |
|4 ... суға ... |0,82 |6128 |0,57 |
| ... | | | | |
|5 ... ақы қоры |18120 |3,17 |34240 |3,2 |
|6 ... ... ... |5798 |1,01 |10957 |1,02 |
| ... ... | | | | |
|7 ... |1276 |0,22 |2234 |0,21 |
|8 ... ... |93046 |16,28 |173679 |16,25 |
| ... |571573 |100 |1068679 |100 |
|* АҚ ... ... қаржылық есептемелері бойынша ... ... құны 2008 ж. 19,6 %-тен 2009 ж. 11,8 %-ке ... баптарына көңіл аударатын болсақ жалпы өзіндік ... 73,69 ... пен ... баптары алып тұрғанына көзіміз жетеді. Шикізатты
көп қолданатын ұн тарту және ... ... ... 2008 ж. ұн ... ... ... ... шикізат пен материалдар жалпы
кәсіпорын бойынша есептелінген материалдар мен ... ... ... %-ін ... ал 2009 ж. 84,43 %-ін ... ... ... Қазалқстан облысынан жеткізіледі. Оған
әсіресе ... ... ... ... жол ... ... ... тигізді.
«Подгорный зерносовхоз» АҚ-ның негізгі құралдарының баланстық құны 2008
жылы 227367 мың тг, ал 2009 ж. 499194 мың тг ... ... ... тозуын есептеу мақсатында амортизацияны бір
қалыпты есептеу әдісі ... Бұл әдіс ... ... оның ... ету ... ... ... деп пайымдауға
негізделген және ол бухгалтерлік есептің отандық тәжірибесінде қолданылып
жүрген әдіс.
Әрбір ... үшін ... ... ... ... құнды
(объектінің бастапқы құнынан оның жойылу құнын алып тастағандағы)объектіні
пайдалану ... бөлу ... ... ... нормасы тұрақты
болады.
Кәсіпорынның өндірістік бағдарламасы, ең алдымен, оның жоспары, жасалып
жатқан жұмыстары және ... да ... ... ... уақытта «Подгорный зерносовхоз» АҚ-ның ...... ... ... өнім ... ... уақыттағы мақсаты – 1-ші және 2-ші сортты нан ... ... ... сортарын өндіру. Олардың өнімділігінің қуатын тәулігіне
20 тоннаға жеткізу. Сонымен ... нан ... ... ... ... ... ... және «Пфляйдер» жаңа тоқаш цехын енгізу жұмысы
жүргізілуде.
«Подгорный зерносовхоз» АҚ ... ... ... ... және т.б. ... ... нан және ... өнімдерімен
қамтамасыз етуде. Жалпы алғанда кәсіпорынның 200-ге жуық ... ... ... ... ... ... «Алтын Диірмен» кәсіпорындары,
көптеген жеке меншік наубайханалар болып табылады. Бірақ нан ... ... ... ... ... ... өнім өндіру технологиялық процессі 6
сатыдан тұрады:
1. Шикізаттарды ... және ... ... ... ... Жартылай фабрикаттарды дайындау.
4. Қамыр илеу, оларды формаға келтіру және өлшеу.
5. ... ... ... ... ... және оларды саудаға шығару.
Технологиялық процесстің құрылымы:
1. Шикізаттарды сақтау және қабылдау.
1.1 Әкелінген ... ... ... ... ... дайындау.
2.1 Негізгі және қосымша шикізаттарды өңдеу, оларды өлшеу және
тасымалдау ... ... ... ... негізгі және қосымша шикізаттарға
тасымалдау жүргізу үшін ... ... ... ... ... ... ... және қосымша шикізаттарды өлшеуді және олардың механикалық
өңделуін іске қосу, сонымен ... ... ... ... тағы ... процесстердің ағымдарының іске асуына нақты жағдайлар
жасау.
3.2 Керекті құралдар арқылы негізгі және ... ... ... ... ... өнім, қамыр)алу.
4. Қамыр илеу, оларды формаға келтіру және бөлу.
4.1 Қамырдың дұрыс иленгенін және механикалық өнделуін,оның ... ... ... ... ... ... бойынша жартылай өнімдерден
нан және тоққаштарды жасайтын қамырды дайындау.
5. ... ... Жылу ... ... ... және ... коллоидтың өзгерістерінің аяқталуына оптималды жағдай
жасау.
5.2 Мемлекеттік стандарт талабына сәйкес берілген көрсеткіштер ... және ... ... ... ... ... Дайын өнімді сақтау және оларды саудаға шығару.
6.1 Нан және наннан жасалатын өнімдердің кебуіне қатуына қолайлы ... ... ... ... ... ... және одан
жасалатын өнімдердің сапалы көрсеткіштерін сақтау.
Маусым айында нан заводы бюджеттік ... ... ... Бірақ бұл жағдай тасымалдау шығын көлемінің жоғарлауына әкеп
соқтырды.
Мамыр–қыркүйек айларында «Подгорный зерносовхоз» АҚ-на 3 ... ... ... ... ... Оларды әкелуге байланысты
өнімдерді өткізу жұмысы алға басты. Нан заводы қызмет ... ... ... 10 %-і ғана өздері шақырылуымен жұмыс істейді,
қалғандарына нан ... ... ... ... ... ішіндегі клиенттерге нан заводы ең беделді және сенімді
жабдықтаушы ... ... ... ... есеп саясатын ұйымдастыру
Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру. ... ... ... есеп «1С: ... ... ... ... Бухгалтерлік есептің шоттары бойынша аналитикалық есеп
ай сайын карточкаларға ... ... ... электрондық
тасушыларда – дискеталарда сақталады.
Бухгалтерлік есептің міндеттері:
Жедел басқару үшін ... ... ... ... сатып алушылардың, салық және басқа да ... ... ... мен ... ... үшін қажетті
шаруашылық үдерістер мен қызметтің нәтижелері ... ... және ... құру.
Мүліктің қолда бары мен қозғалысын, материалдық, еңбек және қаржылық
ресурстарды ұтымды ... ... ... ... ... бақылауды қамтамасыз ету.
Қаржы-шаруашылық қызметте болатын жағымсыз (негативтік) құбылыстардың алдын
алу, ішкі резервтерді бақылау және анықтау ... ... ... ... және ... есептілікті олардың
принциптері мен негіздеріне ... ашу ... ... ... ... ... есеп ... №1 «Қаржылық есептілікті
табыстау» деп аталатын Халықаралық қаржылық есептілік стандартына (ХҚЕС 1)
сәйкес ... және ... ... ... істеу кезеңі бойы ... ... ... ... күнгі №234-ІІІ «Бухгалтерлік есеп пен
қаржылық есептілік ... жаңа ... ... ... ... Оны ... Халықаралық және ұлттық қаржылық ... ... ... ... ... ... ... есеп жүйесін реттейтін
басқа да нормативтік-құқықтық құжаттар болып табылады. Есеп ... ... ... ... сондай-ақ ішкі бақылау мен сыртқы
аудитке қойылатын ... ... ... ... ... ... ... қойылады: есептеу,
үздіксіз қызмет, түсініктілік, мәнділік, ... ... ... ... салыстырмалылық, кезектілік, шынайы және
құштарсыз табыстау.
«Подгорный ... ... ... ... ... ... фирманың маманданған ерекшелігін ескере отырып, бухгалтерлік ... ... ... әзірленген.
Салық есептеулері мен төлемдер «Салықтар және бюджетке төленетін басқа
да міндетті төлемдер туралы» ҚР ... ... ... ... ... №312-ІІ, 23.11.2002ж. күнгі №358-ІІ, ... ... ... және 01.01.2008ж. күніне ҚР-ның заңдарымен
енгізілген өзгертулерімен және толықтыруларымен бірге) сәйкес жасалады.
«Подгорный зерносовхоз» ... есеп ... ... ... ... балансы «Қаржылық есептілікті табыстау» ... 1 ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді
активтері негізгі ... ... емес ... ... ... тұрады, ұзақ мерзімді дебиторлық қарыздары жоқ. Ал
қысқа мерзімді активтері тауарлы-материалдық ... ... және ... ... тұрады.
Меншікті капитал серістестіктің жарғылық капиталынан тұрады.
Есептік кезең ішінде танылған табыстар мен шығыстардың барлық ... ... таза ... немесе зиянын анықтаған кезде енгізіледі.
Серіктестік үшін есептік кезең болып, 1 қаңтардан 31 ... ... ... ... жыл ... ақпарат үшін қаржы-шаруашылық қызметтің нәтижелері ай сайын
есептеп ... ... ... ... есептерін жасаған кезде
жіберілген қателерді түзету сомасы есептік ... ... ... ... Алдыңғы кезеңдерге жататын маңызды қателерді түзету сомасы
есепте бөлінбеген табыстың бастапқы сальдосын өзгерту жолымен ... ... және тану ... есеп ... ... ... ... зиян» 8 ХҚЕС-на және «Түсім» 18 ХҚЕС-на сәйкес жүргізіледі.
Есептеу принципіне сәйкес табыстар олар ... ... ал ... мен
зияндар ақшалай қаржылар алынған немесе төленген кезде емес, олар ... ... ... ... және ... ... көрініс
табады. Бірдей мәмілелер немесе ... ... ... мен ... ... танылады.
Негізгі және негізгі емес қызметтен алынған табыстар жиынтық табысты
құрайды. Мәмілелер бойынша ... мен ... ... ... ... бас ... виза қояды. Дайын өнімді
өткізуден түскен табысты есепке алу үшін 6010 ... ... және ... ... ... шоты қолданылады. Өткізілген өнімнің өзіндік құны
7010 «Өткізілген өнімнің және ... ... ... ... көрініс табады.
Жыл ішінде алынған табысты бөлу құрылтайшылық құжаттарға ... ... және ... ... ... ... ... банктік шоттардағы ақшалай қаржылар», 1010 «Кассадағы ақшалай
қаржылар» шоттарында ... ... ... ... ... ақшалай
қаржылардың қозғалысы тікелей әдіспен ашылады.
Серіктестіктің шетелде валюталық шоты жоқ. Касса қалдығын ... ... ...... ... ... айдың 1-ші күніне және
жоспардан тыс тексерулер бойынша – ... ... ... ... ... ... тексерудің барлығы актпен рәсімделеді.
Негізгі құралдардың есебі «Негізгі құралдар» 16 ... ... ... есеп пен ... ... ... ... жататын қызмет ету мерзімі бір жылдан ... ... ... ... ... негізгі құралдардың барлық түрлері бойынша
бухгалтерлік есепте құнды ... (тік ... ... шығару әдісі
қолданылады. Салық мақсатында Салық кодексінің 110 «Тіркелген ... ... ... ... бабына сәйкес негізгі құралдар
амортизациясының пайыздық ставкасы ... ... ... 2410
«Негізгі құралдар» шотында есепке алынады.
Негізгі құралдарды түгендеу 1 қараша күніне жылына бір рет ... ... ... ... ... құралдардың келіп түсуі құрылған комиссияның жасайтын «Негізгі
құралдарды қабылдау-тапсыру актісімен» (үлгі НҚ-1) рәсімделеді, актілерге
берілген объектінің техникалық ... ... ... ... беріледі: Дт 2410, Кт 3310 «Жабдықтаушылар мен мердігерлерге қысқа
мерзімді кредиторлық қарыз» ... 4110 ... мен ... ... кредиторлық қарыз».
Негізгі құралдардың объектілері үшін төленген шоттар ... ... ... (ҚҚС) ... ... ... жазу ... Дт 1420
«ҚҚС», Кт 3310, және есепке алынған ҚҚС: Дт 3130 «ҚҚС», Кт 1420 ... ... ... қоспағанда).
Негізгі құралдардың өткізілген (сатылған) объектісінің баланстық құнына
келесі бухгалтерлік жазу беріледі: Дт 7410 «Активтердің ... ... ... ... Кт 2410. Негізгі құралдардың объектісін өткізу
(сату) сәтінде жинақталған тозу сомасына: Дт 2420, Кт 2410.
Негізгі ... ... ... ... ... ... ... корреспонденциясы жасалады: Дт 7410, Кт 2410, ... ... Дт 2420, Кт ... нәтижесінде алынған жеке бөлшектердің құнына ... ... Дт 1350 ... да босалқылар», Кт 6210
«Активтердің есептен (істен) ... ... ... 6280 ... ... ... ... құралдарды жоюдың (есептен шығарудың)
нәтижелері есепте ... ... ... а) ... сомасын есептен
шығару: Дт 5610, 5510, Кт 7410; б) табыстар ... ... ... ... 6280, Кт 5610, ... «Негізгі құралдардың амортизациясы» шотында негізгі құралдардың
бүкіл нормативтік пайдалы қызмет ету ... ... ... ... ... аударымдар сомасы есепке алынады және кәсіпорынның шығыстары
ретінде танылады.
Серіктестіктің ... емес ... ... ... және техникалық құжаттардан тұрады.
Тауарлы-материалдық босалқылардың есебі «Босалқылар» 2 ... ... 1300 ... ... ... ... 1310 «Шикізат пен
материалдар», 1350 «Басқа да босалқылар» шоттарында ... ... ... ... ... мен ... ... келесі бухгалтерлік жазу беріледі: ҚР-да ҚҚС бойынша есепте тұрған
жабдықтаушылардан келіп түскен тауарлы-материалдық ... ... ... Дт 1310, 1350, Кт 3310, жабдықтаушылардың салықтық ... ... ҚҚС ... Дт 1420, Кт ... тауарлы-материалдық босалқыларға кеденде төленген ҚҚС
төлем жасалған кезеңде қойылады. Егер салықтық шот-фактуралар жоқ ... ... ... ... ҚҚС ... өтеуге қойылмайды.
Серіктестікте тауарлы-материалдық босалқылар орташа құн ... ... ... ... ... есебі
материалдық-жауапты тұлғалар бойынша құрылымдық бөлімшелердің шегінде
сандық-сомалық әдіс ... ... ... ... ... ... жабдықтаушылардың
ілеспе құжаттарының (шот-фактуралардың, ... ... ... және т.б.) ... жинақтау ведомості
құрылады, онда нақты (іс ... ... ... ... ... баж ... және т.б. ... тауарлы-материалдық босалқыларды жоспарлы түгендеу жылына бір
рет 1 қараша күніне жүргізіледі. ... ... ... ... ... ... онда ... материалдық-
жауапты тұлға бойынша жеке-жеке есептеудің негізінде тауарлы-материалдық
құндылықтардың іс ... ... бары ... ... бухгалтер «Түгендеу нәтижелерінің салыстыру ведомосін» жасайды.
Артық шыққан құндылықтар кіріске алынуы тиіс, оған ... ... ... Дт 1310, 1350, 1330 ... Кт 6280 ... ... ... жетіспеушілігін материалдық-жауапты тұлғалардың
есебінен шығарады: Дт 1280 «Басқа да қысқа мерзімді дебиторлық қарыз», ... 1350, 1330. ... ... тұлғалар анықталған кезде: Дт ... ... ... ... ... Кт 1310, 1350, ... ... жұмсалған материалдарды есептен шығару олардың
нақты өзіндік құны бойынша жүргізіледі және ... ... ... ... Дт 8110 «Негізгі өндіріс», Кт 1310, 1350, әкімшілік шығыстарға
жұмсалған материалдардың нақты өзіндік құны ... ... Дт ... ... Кт 1310, 1350. ... ... ... шығару олардың нақты өзіндік құны бойынша жүргізіледі және есепте
келесі түрде көрініс табады: Дт 8310 «Көмекші ... Кт 1310, ... ... ... цех ... ... Шығындар негізгі
өндіріс шығындарының белгіленген номенклатурасы ... ... ... ... жинақтау 8110 «Негізгі өндіріс» шотында ... ... ... ... ... ... табыс салығының есебі «Пайдаға салықтар» 12 ХҚЕС-на
сәйкес жүргізіледі.
Салық ... ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік табыс пен салық салынатын
табыс арасында айырмашылық туады. Тұрақты айырмашылықтар салық ... ... ... тиым ... ... ... ... жататындар:
а) ҚР Үкіметінің белгілеген ... ... ... және
өкілеттік шығыстар;
ә) валюталық шоттар және шетел ... ... ... ... айырмашылықтары;
б) бюджетке енгізуге жататын айып санкциялары;
в) кәсіпкерлік қызметпен байланысты емес шығыстар;
г) ... ... ... ... ... ... салық
жеңілдіктері.
Бухгалтерлік табыс бухгалтерлік есеп стандарттарына сәйкес анықталатын
табыстар мен шығыстардың арасындағы айырма ретінде ... ... ... ... – бұл ... ... ... анықталатын есептік
кезеңдегі табыстың сомасы.
Зейнетақымен қамтамасыз етуге жұмсалатын шығыстардың ... ... ету ... ... жоспарлары) бойынша
есеп пен есептілік» деген 12 ХҚЕС-на сәйкес ... ... ... ... ҚР ... 10.12.1997ж. күнгі №1733 Жарлығына сәйкес
жүргізіледі.
Жинақтау зейнетақы қорына төленетін ... ... ... ... жеке тұлға (қызметкер) ... ... ... емес өз ... ... ... ... құру тәртібіне сәйкес
жарналар қызметкер жұмыс істейтін есептік кезең ішінде шығыс ... ... ... алу үшін 3350 «Еңбек ақы бойынша қысқа ... шоты ... Ол ... ... ... есеп ... 8110 ... өндіріс» шотымен, көмекші өндіріс жұмысшыларымен есеп
айырысу ... 8310 ... ... ... ... есеп ... бойынша 7210 «Әкімшілік шығыстар» шотымен,
тауарларды өткізумен айналысатын қызметкерлермен есеп айырысу бойынша 7110
«Өнім ... және ... ... ... ... шотымен
корреспонденцияланады. Кәсіпорында еңбек ақыны есептеудің бірнеше түрі ... ... ... ... мерзімдік-сыйлықтық;
г) келісім-шарттардың негізінде еңбек ақы төлеу;
ғ) бір реттік еңбек келісім-шарттарының негізінде еңбек ақы төлеу.
Есеп ... ... ... ... мүмкін:
• ҚР заңдарында өзгерістер болса;
• ҚР-дағы бухгалтерлік есепті нормативтік реттеу ... ... ... ... ... ... операцияларды, активтерді, меншікті ... ... ... ... ... өзге ... ... болғанда.
Заңдар немесе кәсіпорынның жұмыс істеу шарттары өзгерген кезде есеп
саясатының ... ... ... ... және ... ... ... яғни қызмет жүргізу барысында кәсіпорын есеп ... ... және ... ... есеп ... ... ... түрінде рәсімделген экономикалық негізделген өзгерістер
енгізе алады.
ҚР Қаржы министрлігінің «Қаржылық ... ... ... ... жаңа бұйрығына сәйкес жылдық (тоқсандық) қаржылық есептілік
үлгілері ҚР Үкіметінің 28.02.2001ж. күнгі №290 ... ... ... ... ... ... қызметін тиімді басқаруды
және бақылауды ... ... ... туралы» қаулысының ... ... ... үшін ... ... ... ... ҚР Қаржы министрінің 24.06.2003ж. күнгі
№241 «Қаржылық есептілік үлгілерін ... ... ... ... ... қалған ұйымдар да жұмыс істеу барысында жаңа ... ... ... ... алады.
ҚР Қаржы министрлігі мен «БИКО» Баспа үйінің «Горячая линия Минфина»
деп аталатын бірлескен жобасы аяқталды, ол ... есеп ... ... ... ... жобаларын талқылауына
бағытталған, бұл актілердің қабылдануы ҚР-ның 28.02.2007ж. ... ... есеп пен ... ... ... жаңа заңын іске асыру
үшін қажет.
Берілген жобаның шегінде форумға ... ... ... ҚР ... ... мамандарымен қаралды және назарға алынды,
сонымен бірге нормативтік құжаттардың соңғы варианттарын, соның ... ... шот ... ... ... ескерілді.
Берілген Типтік шот жоспары бірден қазіргі әрекет етіп отырған екі
құжаттың орнын ... ҚР ... ... 18.09.2002ж. күнгі № 438 бұйрығымен бекітілген
бухгалтерлік есеп ... ... ... ҚР ... министрлігінің 22.12.2005ж. күнгі № 426 бұйрығымен бекітілген
Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес өз ... ... ... үшін бухгалтерлік есеп шоттарының жұмыс
жоспарын әзірлеу бойынша Нұсқау (негіздеме).
Осылайша, республикамыздың барлық кәсіпорындары 2008ж. бастап ... ... ... шот ... негізінде әзірленген жұмысшы шот
жоспарларын қолданатын болды, бұл ұйым шағын және орта бизнес ... ... ... ... оның есеп жүйесін ары қарай қиындықсыз қолдану
мүмкіндігін қамтамасыз етеді.
Әрине, әрбір кәсіпорын қызметінің өзіне тән ... мен ... ... ... ... ... бөлімшелерін және
топтарын жеткілікті толық және тиянақты жіктеуді негізге ала отырып, өзінің
жұмысшы шот жоспарын әзірлеу қажет ... 2007ж. ... ... ... ... ... ... шоттарының жұмыс жоспарын әзірлеуі және бекітуі, қалдықтарды көшіру
үшін ... ... ... ... орнатуы және басқа да
ұйымдастырушылық жұмыстарын жүргізуге тиіс болатын.
Типтік жоспар қаржылық есептіліктің ... ... ... және ... есепке алу үшін арналған.
Типтік жоспарда бухгалтерлік есептің синтетикалық шоттары берілген
Типтік жоспардың тіркемесіне сәйкес үлгі ... ... ... ... Типтік жоспарда бухгалтерлік есеп шоттарының ... ... ... Шоттың бірінші саны қай ... ... қай ... ... ... ... шоттардың қай
тобына жататындығын көрсетеді, төртінші санын ұйым өз бетінше ... ... ... және ... ... ... ... және іс жүргізуді жүзеге асыратын жеке ... ... ... ... тұлғалары өздерінің қажеттіліктеріне қарай операциялар
мен оқиғалардың аналитикалық есебін жүргізудің тәртібін белгілейді.
Сондай-ақ ҚР Қаржы ... ... ... № 1 ... қаржылық
есептілік стандартын (1 ҰҚЕС – ҚР Қаржы Министрінің ... ... ... ... бекітілген), № 2 Ұлттық қаржылық есептілік стандартын (2
ҰҚЕС – ҚР Қаржы ... ... ... № 217 ... бекітілген)
және Бухгалтерлік есепті жүргізу ережелерін әзірледі.
1 ҰҚЕС ... ... ... мен ... ... заңды тұлғалар үшін ҚР салық заңдарына сәйкес, сондай-ақ
жеңілдетілген ... ... ... салық тәртібін қолданатын, ҚР-
ның 31.01.2006ж. күнгі № 124 «Жеке кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... үшін бухгалтерлік есепті
жүргізудің және қаржылық есептілікті құрудың ... ... ... ... ... есеп пен ... ... туралы» заңына сәйкес
әзірленді.
Берілген стандарттың әрекет күші ҚР-ның «Секъюритилендіру туралы»
заңына ... ... ... ... ҚР Ұлттық Банкімен жүзеге
асырылатын ... ... мен ... ... ... жүрмейді.
2 ҰҚЕС қаржылық есептілікті табыстайтын келесі субъектілердің орындауы
үшін тағайындалған:
• ҚР-ның ... ... № 124 ... ... ... ... анықталатын шағын және орта кәсіпкерлік субъектілері;
• ҚР заңдарына сәйкес ҚР аумағында тіркелген ... ... ... ... ... ... мен ... жедел басқару құқығына негізделген мемлекеттік кәсіпорындар
(қазыналық ... ... ... күші келесі ұйымдарға жүрмейтіндігін атап
өткен жөн:
• шаруа (фермерлік) қожалықтары мен ... ... ... ... үшін ҚР ... ... сәйкес, сондай-ақ
жеңілдетілген декларацияның негізінде арнайы салық тәртібін
қолданатын, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне ... үшін 1 ... ... ... ... № 124 ... кәсіпкерлік туралы» заңына
сәйкес анықталатын ірі кәсіпкерлік субъектілеріне;
• көпшіліктің мүддесіндегі ұйымға;
• ҚР-ның «Секъюритилендіру ... ... ... ... ... ҚР ... ... жүзеге асырылатын қаржылық
ұйымдар мен арнайы қаржылық компанияларға.
Бухгалтерлік есепті жүргізудің ... ... ... есеп ... есептілік туралы» заңына, Халықаралық және ... ... ... ... ... олар ... аумағында жеке
кәсіпкерлер мен ұйымдардың бухгалтерлік ... ... ... ... ... күші ... ... жүрмейді:
• ҚР-ның «Секъюритилендіру туралы» заңына ... ... есеп пен ... ... ... реттелуі ҚР
заңдарына сәйкес ҚР Ұлттық Банкімен жүзеге асырылатын ... мен ... ... компанияларға;
• бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік ... ... ... үшін ... ҚР ... есеп пен
қаржылық есептілік бойынша нормативтік ... ... ... мекемелерге;
• ҚР салық заңдарына сәйкес бір реттік талонның немесе ... ... ... ... ... жеке ... жеңілдетілген декларацияның негізінде арнайы салық
тәртібін ... ... ... ... еңбегін
пайдаланбайтын жеке кәсіпкерлерге.
2. ШЫҒЫНДАР МЕН ӨНІМНІҢ ӨЗІНДІК ҚҰНЫН ... ... ... ... және баптары
Кісіпорынның нарыққа ұсынып отырған дайын өнімінің көлемі, оның өзіндік
құнының құрылымы және экономикалық ... ... оны ... кеткен
шығын деңгейіне байланысты болса, екіншіден сол өнімнің нарықтағы сатылыу
бағасына байланысты.
Яғни, өнімді өндірумен және ... ... ... ... шаруашылық іс әрекет етуіне ықпал ететін негізгі фактор.
Шығындар – кәсіпорынның өндірістік және шаруашылық қызметтерін ... ... ... ... ... ... өнімнің өзіндік құны көрсеткішінде, яғни өнімді өндіру және ... ... ... шығындар, сонымен қатар еңбек ақы шығындарды
құрамында орын алады.
Әр кәсіпорын рентабельді, яғни тиімді қызмет етуге тырысады. Ал ол ... ... ... ... ... ... қажет. Шығындардың көлемін
бақылап отыру үшін олардың қолданнылып отырған орындары ... ... ... ... бойынша акпараттар қажет. Ал мұндай
ақпараттарға тек өнім ... ... ... карталар мен өндірістегі
бақылау-өлшеу қондырғылары негізінде шығарылатын өнім сапасына техникалық
бақылауды ұйымдастыру цехтардың тізімін және өнім ... ... ... есебі үшін баптар номенклатурасын талдау бойынша шығындарды
есептеу қажет және шығарылған өнім түрі ... ... ... ... ... қатар дайын өнім мен аяқталмаған ... ... ... ... барлығы кәсіпорынның қаржы туралы саясатының құжаттары
бухгалтерия және ... ... ... ... ... ... ... және өндіріс шығындары
есебі бойынша тізімінде ... ... ... ... қана ... сұрақтарды алдын-ала шешу өндіріс шығындарының негізделген
есебін ұйымдастыруды және кез-келген кәсіпорын жұмысының нақты ... ... ... ... ... ... ... қажеттері үшін негізгі
ақпараттар қалыптасады. Кәсіпорынның ... ... ... ... ... ғана иеленеді.
Өндірісте және өнімді таратуда кәсіпорынның құралдары мен нақты
ресурстар ... ... ... жанармай, энергия, еңбекақы
төлемі, негізгі қорлар, яғни ... ... ... ... және т.б. Өндірістегі шығындардың әрбір түрі ... ... ... ... ... ... ... жеке (материалдар, жанармай, энергия және ... ... ... ... ... ... ... Мысалы, барлық
материалдар шығындарын тұтастай есептеу. Өндіріс бойынша шығындар құрамы
туралы жарғысы және өнімді таратуда ... ... ... ... жиі ... ... ... шығындар (қайтарылған қалдықтардың құнын қоса
есептегенде).
• Еңбекке ... ... ... ... аударым.
• Негізгі құралдар амортизациясы.
• Басқа шығындар.
Бұл айтылғандар Қазақстан Республикасының барлық кәсіпорындары үшін
міндетті болып ... ... ... ... ... ... шығындар қатысты екенін білуі керек. Шығындардың нақты
элементтерінің мазмұны шығындар құрамы туарлы жарғыда тағайындалған. Әрбір
элемент ... ... ... ... және ол шығындардың көлемді негізін
құрайды, яғни олардың әрбіреуіне ... ... ... ... ... шығындарға төмендегілердің құндары қатысты:
а)өнімді қаптау және басқа өндірістік мақсаттарға орта технологиялық
процессті қамтамасыз ету үшін ... ... өнім ... ... жақтардан алынған шикізат пен материалдар;
б)өнім өндіруде қолданылатын шалафабрикаттар мен ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның өндірісі немесе
басқа ұйымдармен орындалатын өндірістік, яғни жұмыс және қызмет;
г)табиғи шикізат(суға төлем, ағаш түбіріне және т.б.)
д)өндіріс мақсатына қолданылған және ... ... ... алынған барлық
жанармай түрлері;
е)өндірістік қажеттіліктерге қолданылған, кәсіпорынның өзімен
өндірілген және ... ... ... ... ... ... ... шегіндегі келіп түсетін материалдық
ресурстардың жетіспеушілігінен болатын жоғалым;
з)олардың қаптау бағасы бойынша қолдану және бұл ... ... ... құнын қоса есептегендегі материалдық ресурстарды,яғни жеткізушілерден
алынған ыдыстар мон қаптар.
Егер ыдыс пен қаптау бағасына баға жоғары қойылған ... ... құны шала ... ... ... ресурстар құны да жоғары
болады.
Материалдық шығындарды анықтау ... ... ... сол ... ... ... бағасы иемденеді.Қолданылған материалдық
ресурстар оларды алу құны бойынша өнімнің өзіндік ... ... ... есептемеген кезде),яғни қосылатын және қомиссиялық ышғындар, шығыс
ұйымдары мен жабдықтарының жабдықтаушылар ... ... ... ... өзіне қосады және брокер қызметтерімен кедендік баға салықтарын,
тасымалдау шығындарын, жеткізу мен ... яғни ... ... ... ... істелетін қызметтерді де жатқызуға болады. Материалдық
ресурстарды өз көлігімен жеткізу шығындардың сәйкес ... ... ... ... ... ... ... қосылатын материалдық ресурстарға кетенін
шығындар деп қайтарылатын қалдықтар құны есептелініп ... ... ... ... ... ... ... бойынша еңбек төлем, тарифтік қойылым және ... ... ... ... туралы жарғы бойынша ұмтылыс мінездемесіне
төлем (тарифтік қойылым мен оған қосылатындар және ... ... ... ... ... ... марапаттау);
ә) нақты уақыттағы жұмыстың компенсациясының мінездемесіне төлем
жоғарғы қол ... ... ... ... және ауыр ... ... қабаттастыру төлем;
б) қосымша демалыс кедендік төлемдер, қолданылмаған демалысқа қосымша
төлемдер, жасөспірімдерге жұмыс ... ... ... ... ... ... ... кезіндегі үзіліс, мемлекеттік міндеттерді орындау;
в) жұмысшыларға төлем, яғни кәсіпорында қайта ұйымдастыруға байланысты
орнынан босатылған және штаттардың қсқаруына ... ... ... ... жұмысына бірыңғай уақыттың марапаттау төлемі;еріксіз қыдыру
уақытына төлем; кешкі және сырттай қалыпта оқитындар демалысына төлем;
д) жұмысшыларға берілетін өнімнің ... ... ... ... ... ... келісім бойынша кәсіпорындарда жұмыс істеу
үшін тартылған тұлғалардың орындаған жұмысына,яғни бұл ... ... ... ... да ... және ... ... штатына жатпайтын жұмысшылар еңбегіне және бекітілген келісім
бойынша олармен орындалған жұмыстарға ... ... қоса ... ... ... ... ... өзімен үздіксіз жүргізілсе
және еңбекке төлем қорына кіретін ... ... яғни ... ... мен ... ... қалған пайда есебіне төлемнен
басқалары жатады.
«Әлеуметтік қажеттіліктерге аударым» элементінде еңбекке төлем шығыны
сомасынан ... ... ... міндетті медициналық сақтандыруға,
еңбекпен қамту қорын, зейнет қорына, әлеуметтік ... ... ... ... заң ... ... және де өнімнің өзіндік
құнына қосылатын шығындар да кіреді (сақтандыру алымдары ... ... ... ... амортизациясы» элементінде тағйындалған заң ретімен
есептелген негізгі ... ... ... ... ... ... ... яғни объективтінің баланстық құнынан ... іске ... ... ... Жыл ... жұмыс
істейтін кәсіпорында амортизациялық аударым негізгі қорларды жылға алу
және ... реті ... ... ... ... ... арнайы бюджеттен тыс
қорларға аударым, залалын ... ... ... ... ... кәсіпорынның мүлкіне міндетті сақтандыру бойынша төлем,
өндірістік ... ... ... ... және ... табуға марапаттау сыйлығы; қойылым ... ... ... ... заң ... тағайындалған:
өнімді сертификаттау бойынша жұмысқа төлеу; іс сапар шығыны; өрт және күзет
қауіпсіздігі ұйымдарына төлем ... ... және ... ... ... ... ... негізгі құралдардың жеке объектілерін
жалдау төлемі; материалдық емес активтер ... тозу және ... ... ... ... ... элементтер бойынша шығындар өнімді таратуға және өндіріске
кететін ... ... ... ... ... мақсатқа
жұмсалатының білу үшін шығындар бабы бойынша ... ... ... және ... таратуда жүргізілетін шығындар есебі
бойынша баптар ... ... ... ... ... және
өндіріс шығының есептеу бойынша салалық құрылымда тағайындалады. Мұндай
кеңес беру ... ... үшін ... ... ... ... ... мұндай жұмыстар
статистикалық органмен жүргізіледі. ... ... ... ... бабының номенклатурасын қолдануы қажет және оны біле отырып ... ... ... құнының бабы бойынша тәжірибеде шығындар есебі әрбір
цех бойынша, өндіріс және ... ... ... ... ... құны есебі шығындар бабы бойынша құрылады. Бұған, егер
кәсіпорын өнімнің бір түрін шығарса ... ... ... ... ... ... және тауарлы өнімге қатысты тұтастай кәсіпорын
шығыстарының бабы бойынша шығындар анықталады. ... ... ... ... ... ... санына әрбір бап бойынша бөлінеді ... ... ... өнім ... ... құны анықталынады. Бірақ,
ереже бойынша кәсіпорын өнімнің ... ... ... ... ... ... ... есебін құру үшін (калькуляция) ... ... ... құнына тура жолмен қатысты (алғашқы құжаттар
негізі бойынша), ал кейбір шығындар түрі ... ... ... ... ... Мұндай, бөлудің түрлі тәсілдерін қолдануға ... ... ... ... ... тәуелді.
Өнімнің өзіндік құнын ... ... көру ... әрбір бабы бойынша өондірілген өнімнің түрлері арасында
жанама шығындарды бөлу ретін жақсы білу ... ... ... ... ... бойынша жалпы жағдайлар
Өндірістегі шығын есебінің соңғы мақсаты болып шығарылған өнімнің нақты
өзіндік құнын анықтау болып ... ... ... ... есеп ... анықталады. Өнімнің ... құны ... деп, ал ... ... құны ... есеп ... калькуляция
деп атау қабылданған.
Калькуляциялау-өнім бірлігінің өзіндік құнын есептеу болып табылады,
яғни жұмыс және қызмет. Ол ... ... ... ... үшін ... ... ... және ішкі резервтерді уақытта ашуда және оларды
өнімнің өзіндік құнын келешекте ... үшін ... ... ... үшін және ... негізделген бағаларды тағайындауға қолданылады
(жұмыс және қызмет).
Калькуляцияда кәсіпорынның ... ... ... түрде және өнімнің
нақты түрін таратуда, сонымен ... ... және ... ... ... ... тасымалдау, жөндеу жұмыстары және
басқалары). ӨӨҚ калькуляциялаудың әртүрлі түрлері ажыратылады, яғни ... ... ... еңбек және өндіріс ұйымын жақсартуда және
алдағы техникалық прогрессті бейнелейтін өндіріс құралдары және ... ... ... ... ... кезеңде құрылады.
ӨӨҚ есеп берулік (нақты) калькуляциясы кәсіпорынға тәуелді себептер
бойынша (өндіріс бойынша жоспарды орындау және ... ... ... ... ... ... ... үнемдеу) жоспардан ауытқитын нақты шығындармен
мінезделінеді және оған ... ... ... ... ... ... электроэнергияға, жылуға, газға, суға және
басқаларға тариф).
Нормативтік калькуляциялар ағынды жоспарлық кулькуляцияның түрлілігі
болып табылады. Ол ӨӨҚ ... және ... ... ... ... кәсіпорындарда құрылады. Оны негізінде шығынның
жеткен деңгейін мінездейтін ... ... ... жатады. Бір жыл
ішінде кәсіпорын кезекпен шаралады жүзеге асырады, яғни ... ... ... норативтік калькуляцияларды ... ... бір ... ... өнім ... ... әсер ететін шығын
деңгейін бейнелейді.
Жобалық калькулциялар ... ... ... ... ... Жаңа техникаларды және технологияларды, капталдық салымдардың
тиімділігін анықтау үшін қолданылады. ... ... ... ... және тоғыз ай ішіндегі (табыстарды) алынған өнімдерді ... ... ... ... ... және ... ... өнімді өндіруде
күтілетін және басқа кезеңде құрылады. Бұл ... ... ... ... ... нәтижесін алдын ала анықтау үшін
қолданылады.
Шығынның көлеміне тәуелді ... ... ... ... және ... өзіндік құндық калькуляция ... ... ... ... тех қана цехтың шығының ... ... ... цехтың өндірістік жұмысшыларының еңбе ақы төлемі,
бұл еңбекақыға есептелім,жалпы өндірістік ... ... ... кіреді. Бұл калькуляциялар ... ... ... ... бұйымның шығынына цехтар үлесі (шалафабрикатсыз тәсіл
кезінде), соңғы ішкі ақаудың өзіндік құнын ... ... ... ... ... құру үшін қолданылады. Өндірістік өзіндік құн
калькуляциясы өнім өндіруге кеткен кәсіпорынның барлық ... ... Ол ... ... дайындауда шығынның барлық баптары бойынша
құрылады. Оның негізінде жұмысалудың ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорын жұмысының нәтижесі
ашылады.
Толық өзіндік құнының калькуляциясы өлонімді тарату және ... ... ... Келтірілген шығындардан басқа бұған өндірістен
тыс (коммерциялық), яғни өнімді таратуға байланысты шығындар ... ... ... және шығын)таратудың қаржылық нәтижесін алу үшін қолданылады.
Қамтылған кезең бойынша калькуляциялар тоқсандық айлық, жылдық болып
бөлінеді. Ең көп ... ... ... және ... ... ... ... шығын өзгерісінің кездейсоқ сәттерін өзіне
қосады және осы бойынша турашылдығы аз. Жылдық ... ... ... ... ... ... ... Ақыры, калькуляциялар
берілгендердің детализациялау ... ... Олар ... ... тек қана ақша өлшемінде номенклатураның тағайындалған
бабы бойынша құрылады. Берілген ... ... ... ақша және ... ... қатар қолданылады. Барлығынан
жиі материалдық ресурстар, жанармай, әртүрлі ... ... ... берілгендер детальданады. Калькуляцияны детальдау ... ... ... есебімен калькуляциялау бойынша кеңес
беруде құрады.
Калькуляциялаудың басқа маңызды қағидасы өзіндік ... ... ... ... ... ... әдісін талдау болып табылады. Өзіндік
құнды есептеу ерекшеліктері нақты ... ... ... ... ... анықталынады. Әртүрлі өндірісте өнім бірлігіне
кететін шығындарды есептеудің әртүрлі ... ... ... Тәжірибеде
өнеркәсіптің әрбір саласында кәсіпорындар үшін калькуляциялау және шығындар
есебі ... ... ... ... ... жатады. Сол кездерде
барлық кәсіпорындарда калькуляциялау қағидасы жалпы сәттер ... Жеке ... кез ... ... ... құнын есептеу үшін
төмендегілерді алдын-ала анықтау қажет:
1) калькуляциялау объектісі;
2) шығынды есептеу объектісі;
3) калькуляциялау объектісі бойынша шығындарды бөлу ... ... ... ... есебінің ұйымдастырылу тәртібі;
5) калькуляцияның мазмұны.
Калькуляциялаудың анықталған өндірістегі типі және ... ... ... және бұл қағидалардың шешу жиынтығын анықтайды.
Әрбір элемент калькуляциялау әдісінің құрамдық бөлімі болып табылады ... ... ... Калькуляциялау объектісі өзіне кулькуляцияда
есептелінетін ... ... ... ... осы ... түрлерді ашып
көрсетеді.Калькуляциялау объектісі болып өнім түрі ... да, ... ... және технологиялық түрде ажыратылады;өнімнің типі,
яғни бірыңғай түрлер тобын біріктіретін, технологиялық ... ... ... ... ... үшін материалдарды қолданылуы бойынша
жақындарын;өлшемі бойынша ерекшелігі бар технологиясы және ... ... жоқ ... ... қолданылатын матетриалдарды,
орындау сапасы және тағы басқалары. Калькуляциялау ... ... ... ... ... ... өнімдік түрлері табылады.
Калькуляциялау объектісінің өлшем бірлігі деп калькуляциялау бірлігін
атайды. ӨӨҚ ... ... бір ... ... ... болып әншейінде ... ... ... ... ... Мысалы 1 дана, 1тонна, 1м3.
Іріленген ... ... де ... ... Мысалы: 100 жұп
аяқ киім, 100 дана кірпіш және басқаларды. ... ... ... бірліктерде қолданылады. Мысалы: анықталған жылу ... ... 1 ... ... ... майлылықты 1 тонна сабын,
концентрациясы анықталған 1 тонна зат. Өнім түріне сәйкес сатылым ... ... ... ... ... өлшем бірлігімен
байланысқан калькуляциялық бірлікті анықтау кезінде маңызды. Тек қана ... өнім түрі ... ... және ... құн ... ... ... қамтамасыз етіледі. Калькуляциялау объектісінің
тізімінен шыға отырып шығындар есебінің объектісінің тізімі және де жеке
еептеуге ... ... ... өнім ... яғни ... ... бөлімшелерінің құрамы да анықталынады. Оптималдық ... ... және ... ... объектісінің сәйкес келуі
табылады.
Егер де олар ... ... ... ... сәйкес келмесе,есеп
объектісінің әрбіреуі ... ... ... ... есеп ... басқа өндірістік шығындардың аналитикалық
есебінің тәртібін анықтау ... Есеп ... және ... ... өзіндік құнды есептеу кезінде шығындрады бөлу
әдісі анықтайды, калькуляциялық ... және есеп ... ... ... ... ... тура ... Оларды алғашқы шығыс құжаты ... ... ... ... ... ... ... Егерде есептеу
объектісі және ... ... ... ... болса, есеп
объектісі бойынша жинақталған өндіріс шығындары жанама жолмен ... ... ... ... калькуляциялау объектісі бойынша бөлуге ... ... ... ... ... ... әдістерін талдау
өте маңызды мағнаны иемденеді. Шығындарды бөлудің қолданылған ... ... ... да ... ... ... Өндіріс шығындары есебінің әдістері және өнімнің өзіндік құнын
калькуляциялау
Өндіріс технологиясында және ұйым ... ... ... ... ... және ӨӨҚ калькуляциялаудың ... ... ... саласында кәсіпорындарда осы немесе басқа
әдістерді ... ӨӨҚ ... және ... ... бойынша
жарлыққа сәйкес тағайындалады.
Шығындар есебінің және өнімнің (жұмыстың, ... ... ... ... ... ... өзіндік құнын калькуляциялау
және өндірісте шығындар есебінің қарапайым әдісі ... ... ... кең қазу бойынша кәсіпорындар, көмір мұнай,
газ)өндіретін ... ... ... ... ... аяқталған
өндіріс (немесе оның өлшемі маңызды емес)және өзіндік шалафабрикаттары жоқ.
Мұнда кәсіпорынның ... ... ... ... бір ... ... ... өнімнің аяқталмаған өндіріс болмаған кезінде. Бірыңғай өнім
өндіретін жерде калькуляцияның ... бабы ... ... ... нормаларын тағайындау жеңіл тиеді.
Көптеген өндірретін кәсіпорындарда және өңдеу өнеркәсіптерінде
қарапайым әдіс ... ... ... ... ... бақылау күшейеді және өндірісте шығындардың ... ... ... ... жұмыс тәжірибесі өндірістің
қарапайым ұйымымен кәсіпорындарда нормативтік әдіс элементтерін қолданудың
прогрессивті және ... ... ... және ... ... ... ... төрт
вариантқа бөлінеді.
Бірінші вариантта тура және жанама шығындар шығарылған барлық өнімнің
тағайындалған шығындар бабы бойынша ... Өнім ... ... ... өнім санына барлық өндірістік шығындарды бөлуімен анақтайды.
Аяқталмағоан өндіріс, дайын өнімнің ... ... және ... бұл ... ... ... балшық, құм өндіру).
Екінші вариант аяқталмаған өндірісі бар кәсіпорындар қолданады. Мұнда
аяқталмаған өндіріс және дайын өнім ... ... ... ... ... Бұл вариант 1м3 ағаштың өзіндік құнын калькуляциялық
кезінде ағаш дайындау өнеркәсібінде ... ... ... инвентарлық тәсілді қолдана отырып бағалайды.
Үшінші вариант бір уақытта өнімнің бірнеше түрін қазып алатын ... ... ... ... және жылу ... ... мұнай өндіру; балықтың әр түрін өндіру. Бұл жағдайдағы шығындар ... ... ... ... әдіспен есептелінеді, ал ӨӨҚ
калькуляциялайды, яғни ... ... ... және газ өндіру
кезінде энергетикалық шығындар, амортизация, жер асты құрылғыларын жөндеу
құбырларды, пласттарды ... ... ... ... ... мұнайды сору және сақтау тура ... ... ал ... ... және жинау бойынша шығындар –газға қатысты.
Қалған шығындар кәсіпорынның оларды жалпы өндіру және ... ... ... бағалауға газ және мұнай арасында ... ... ... ... варианты кәсіпорындарды ӨӨҚ
(шалафабрикаттар)анықтамай-ақ қайта ... ... ... ... ... ... яғни бұл процесстер немесе қайта жасаумен. Бұл
вариантты ... ... ... ... ... ... ... ӨӨҚ калькуляциялау және шығын есебінің
қарапайым және попередельный ... ... ... және ... ... қызметтің) өзіндік құнын
калькуляциялаудың тапсырыстық ... ӨӨҚ ... және ... ... ... ... цехтарда және цехтарда және
жөндеу ... яғни ... пен ұсақ ... ... Барлық тура шығындар жеке тапсырыс бойнша
тағайындалған баптар номенклатурасының бөлігіне есептелінеді.
Тапсырысты бір бұйымға ... ... және ... ... ... өндірісте ашады. Тапсырысты ашу үшін өнімнің сол және басқа түрін
дайындауға тапсырыс берушілердің келісімі ... ... ... ... ... ... ... бланкілерде
жазылып, орындаушы цехтарға ... де ... ... ... код ... яғни өндірістегі шығындар есебі карточкасына
қойылып, материалдар шығыны бойынша барлық құжаттарға және ... ... ... және ... тіркелінеді. Тапсырыстың өзіндік
құнын ол өнімді дайындауға байланысты шығындар сомасынан тұрады.
Тапсырыс тәсілі кезінде нақты өзіндік құн ... ... ... да ... ... барлық шығындар аяқталмаған өндірісті құрайды.
Тапсырысты тәсілдің кемшілігі еңбек және материалдық шығындарды ... ... яғни ... ... ... ... ... дайындау кезінде ... ... және ... бақылау мен өндірісте шығындарға бақылау
жүргізудің қиындығы. Оны шеттету мақсатында ірі бұйымдарды жасау ... ... ... мен (кеме ... ауыр ... оның жеке ... ... ... ... ... элементтер), яғни біткен конструкцияларды алға
тартады. Ұсақ сериялы өндірісте тапсырысқа ... айда ... ... саны ... ... ... ... тек қана нақты бұйымдарды (тапсырыстарды)дайындау үшін
қолданылатын барлық деталдар мен бауларды бөлу ... мен ... ... түрі ... ... ... тапсырыс
тәсілімен, ал екіншісі бойынша нормативтік тәсілмен ұйымдастырылады, сондай-
ақ бұл бұйымдар массалық өндірілімге және сериялық тәртіппен ... ... ... ... ... ... жалпы құны
тапсырыс бойынша есептелген шығындардан (оригиналдық қайталанбайтын
деталдар мен ... ... ... құны ... ... ... өндірілім немесе массалық тәртіппен есептелінетін детальдар ... ... құны ... ... алу ... 8110 ... өндіріс» шоты
Тапсырыс № 727 - 2008 жыл
|№ |Калькуляция|Дебет ... |
| ... | | |
| |аты | | |
| | ... ... ... |Бар- ... шығару |Өзінді|
| | | ... | |к |
| | ... ... | ... |Маусым | |
| ... ... ... ... ... ... ... |Өнімді |Өнімді өндіруге кеткен |Нәтиже ... ... ... | |
| ... | | |
| ... | | |
| | ... ... ... ... |
|Шикізат және материалдар|10700 |1070,00 |1080,00 |-10,00 |- ... ... |-230 |23,00 |23,00 |- |- ... және ... |470 |47,00 |48,00 |-1,00 |- ... ... |640-00 |650-00 |-10,00 |- ... ... | | | | | ... ... |2171 |217,10 |217,60 |-0,50 |- ... ... | | | | | ... шығындар |370 |37,00 |40,00 |-3,00 |- ... ... |6909 |690,90 |684,90 |- |+ 6,00 ... болған шығындар |240 |24,00 |- |- |+ 24,00 ... ... |526 |52,60 |54,00 |-1,40 |- ... | | | | | ... өндірістік |27940 |2794,00 |2791,00 |27,00 |+ 30,00 ... | | | | | ... ... ... |16,00 |18,00 |-2,00 |- ... ... құн |28100 |2810,00 |2809,00 |-29,00 |+ 0,00 |
|* АҚ ... ... ... ... ... ... ... және ... ... ... ... ... кезеңдік әдісі. Шығындар есебінің кезеңдік әдісін және
өнімнің өзіндік құнының ... ... өнім ... өндіріс
кәсіпорындарында қолданады, мұнда шыққан шикізат технологиялық процесс
негізінде бір жүйенің бойынша өңделіп ... ... ... ... ... ... ... қолданатын өндірістерде қолданылады,
мысалы:металлургия, химия, мұнай өңдейтін және т.б. ... ... ... ... үш ... болады – тоқу, тігу және өңдеу; қара
металлургияда-домендік, болат еріту, прокаттық; тері өндірісінде – ... және ... ... бойынша шығындарды бөлек фазалар, стадиялар қадамдар
арқылы есептейді, оларды ... ... ... ... ... ... ... кейін жартылай дайын өнім өңдейді, ал соңында –
дайын өнім. Бөлісулердің ... ... ... ... яғни ... ... өндіріс
процесстерінің үзілетін, өндірілген дайын өнімнің сипаты және ... ... ала ... ... Сонымен қатар мынадай жағдайлар
есепке алынады: бөлісулер бойынша шығындарды есепке алу және ... ... ... және ... ... өндірілген жартылай
дайын өнімнің өзіндік құнының калькуляциясы.
Кезеңдік әдісті қолданған ... ... ... ... ... ... тиіс – ... шығындардың ағымдағы нормадан ауытқуын
жүйелеп анықтау, сонымен қатар норманың өзгеруін анықтау.
Шикізат және ... ... ... және ... тек қана ... ... және т.б. ... тиіс емес, сонымен қатар норма бойынша немесе өндірістік
тапсырма бойынша (рецептура, ... және ... ... ... процесс нәтижесіндегі шегінулер бойынша қосымша шығындарды,
жұмсалған ... ... ... өндірілген өнім
ассортиментінің,сортарының және т.б. өзгерулерін ... ... етуі ... ... және өнімнің өзіндік құнының 2 варианты бар: жартылай
фабрикаттық және жартылай фабрикаттық емес.
Жартылай фабрикаттық вариантта калькуляция ... ... ... (фаза,
стадия, агрегат)және үстеме шығындарды қоса құрылады.
Ал жартылай фабрикаттық емес вариантта тек ... ... ... ... ол ... және ... ... әдісте шығындардың есебін карточкаларда немесе ведомостерде
әрбір бөлуге жеке-жеке жүргізіледі. Қарапайым, ... және ... бір ... бұл өнімнің нақты өзіндік құнын есептік кезең
аяқталғанда немесе басшылығына есептік кезеңде өндіріске ... ... ... ... ... отыруға болады. Сонымен қатар,
бұл әдістерде нақты өнімнің өзіндік ... ... ... ... ... ... олар өндіріске кеткен шығындарды барлық
жағдайды нақты көрсетпейді.
Бұл ... ... ... ... ... ... мұнда бір
өнімнің өзіндік құнын барлық өндірілген өнімнің нормативтік өзіндік құнымен
салыстырады, мұны сол ... ... ... ... ... ... және басқа шығындардың прогрессивті нормалары
негізінде анықталады. Нормативтік калькуляцияға ... ... ... технологияны және өндірісті ... ... ... ... есебі, материалдық, еңбектің және
т.б. шығындардың нормадан ауыткулары өндіріс ... ... ... кезде оларға қалайда әсер етуге болады.
Шығындар есебінің және ... ... ... өзіндік құнын
калькуляциялаудың нормативтік әдісі. Шығындар есебінің нормативтік әдісін
және ... ... ... ... ... өндірісте қолданады,
сонымен қатар ол ұсақ сериялы және жеке өндірістік кәсіпорындарда; машина
құрылысында, металл өңдеуде және экономиканың ... ... ... әдіс ... ... ... ... және
технологиялық қарталарды құрастырудан басталады, мұнда ... ... және ... ... ... шығындар анықталады. Нормативтік
карталардың негізінде нормативтік ... ... бір ... ... құны ... ... құрған кезде ағымдағы өндіріс
технологиясынан, еңбек ... ... ... және ... ... жұмсау нораларынан және сатып ... ... ... және ... ... ... ... олар өндірісті
ұйымдастыру және қызмет көрсету ... ... ... ... ... ... нормалардың өзгеруінің жолдарын кезектілігін бектіку
қажет, сонымен қатар технологиялық процесстердің, ... ... ... ... кәсіпорын бөлімдеріне, цехтарына
өзгерістері туралы хабарлап отыру қажет. Сонымен ... ... ... және салмақ өлшейтін шаруашылықтарды қалыпқа ... ... ... яғни су, бу, газ, ... ... ... ... ... келтіру қажет.
Өнім өндіруге материалдарды ... ... ... ... Материалдарды жіберуді лимиттендіру мақсаттық ... ол ... ... прогрессивтік нормалары негізінде,
ай басында цехтармен жұмысалмаған материалдар қалдықтарын есепке ала ... ... ... іске ... ... ... ... құжаттандыру, артық жұмсалған материалдардың себептерін
талдауды және ... ... ... етуі ... Ақау ... ... ... жұмсалатын материалдарға талап қағаз толтырылады,
мұнда ақау болған ... ... ... тапсырыс нөмірі көрсетіледі.
Қалдықтардың, шикізаттардың және материалдық өндірістегі қозғалысының сондқ
есебін жоспарлық бөлімге іске асырады, ал құндық ... ... ... ... ... ... және шикізат пен материалдардың шығындарының нормалары негізінде
және өндірістік технологиялық процесс ... ... ... ... ... әсер ... ... өзгерту, оларды қолдану
сапаслы, материалдардың орнына қалдықтарды пайдалану және т.б.
Материалдық шығындардың ... ... ... жолымен,
материалдарды партиялап ашу және түгендеу арқылы өндіріледі.
Құжаттандыру ... ... ... және ... ... ... жағдайда қолданады. Материалдарды нормадан артық
жұмсалғанда және оларды ... ... ... ... ... ... ашу әдісін өндіріске ... ... ... ... ... ... ... жағдайда
қолданылады. Бір партия өнім өндіруге кеткен ... ... ... ... үшін ... нормативтік шығындармен
салыстырады. Егер материалдарды партиялап ашу әдісін ... ... ... ... әдісін қолданады.
Түгендеу әдісі бір ауыспадағы, бес күндегі, он ... бір ... ... материалдардың шығындарының ауытқуларын ... ... ... ... ... ... ... он күндіктің басындағы ... ... ... күнінде нақты
жұмсалған материалдық шығындарын ... ... ... ... ... ... ... түгендеу жүргізіледі. ... ... үшін және ... есебін жүргізу үшін жоспарлық-
диспетчерлік кеңседе материалдарды қолдану есебінің карталары жүргізіледі.
Мұнда ... ... ... материалдардың немесе жартылай өнімдердің
шығындарының ... ... ... ... ... ... жартылай өнімдерден жасалған материалдар саны
көрсетіледі. Бұйымдардың саны ... ... ... ... ... берілгендері бойынша кезең сайын
цехтарда материалдардың шығындарының нормадан ауытқуы ... ... ... ... ... және ... ауытқулары бойынша есептейді.
Бухгалтерия есептелген еңбек ақының сомасының өндірілген өнімінің саны ... ... ... ... ... еңбек ақы өндірістік емес
шығындарға жатады және еңбек ақы қорының артық жұмсалуына ... ... ... ... ... дәл ... үшін және ... үшін, нормадан
ауытқуларға кінәлі адамдардың және себептердің арнайы тізімі болуы ... ... ... ... ... ... ... тиіс және онда
кәнәлі адамдар мен себептер көрсетілулері тиіс.
Шығындар есебі және оларды бөлу ... ... және ... ... ... ... етуі ... шығындардың нақты
сомасын анықтау, шығындардың баптары бойынша белгіленген сметаларды анықтау
қажет, яғни ол ... ... ... ... ... ... қолдануға мүмкіндік береді. Ол үшін лимиттік карталар негізінде
ағымдағы жедел бақылау ұйымдастырылады, мұнда ... ... ... ... ... ... және материалдық емес активтердің
және т.б.шығындары көрсетіледі.
Кәсіпорындарда өндірістік емес шығындардың толық анықталуы қамтамасыз
етіледі, олар өндірісті ... ... ... ... ... тудырады. Өндірістік емес шығындар ... ... ... ... және оның ... ... қосылады, ал егер ол
сол бұйымдарды өндірумен байланысты болмаған жағдайда, сол ... ... ... ... ... құнына қосылады және үстемдік
шығындарға жатқызылады.
Кәсіпорынның экономикалық бөлімі мынадай ... ... етуі ... ... ... энергияның, құралдардың
және инвентарьдың белгіленген нормаларды және лимиттерді ... ... ... ... мен ... ... және ... белгіленген лимиттер
бойынша төлеу; цехтың басқару құрылымын белгілеу, ... ... ... ... ставкілерін және лауазымдарының тізімдерін белгілеу.
Машиналар мен құрал-жабдықтарды пайдалануға және күтуге кеткен
шығындарды ... ... ... қарай бөледі.Жабдықтарды
пайдалануға және ... ... ... ... ... ставкілерді
пайдаланған жөн болады, мұнда бұйымды дайындауға қажетті машинаның ... саны және ... ... ... ... анықталған шығындар
коэффициенті және бір машина-сағаттағы жоспарлық өзіндік қолданылады. Ең
оңайы ... ... ... ... оның ... ... ... шығындарды өндірістік жұмысшылардың негізгі ... бөлу ... ... ... және ... ... күтуге кеткен нақты шығындарды дайын өнім мен ... ... ... ... ... ... арасында және өндірістік жұмысшылардың
негізгі еңбек ақысына пропорционалды бөлу арқылы өндіріледі. Ірі сериялық
және ... ... ... ... ... құрама есебі,
машиналардың түрлері бойынша және бір ... ... ... баптары бойынша жүргізіледі. Басқару құрылымы цехтық емес
жағдайда құрама есеп ... ... ... ... ол цехтық
жағадйда-цехтар бойынша жүргізіледі.
Шығындар есебі ай басындағы нормалар ... және сол ... ... ... Бұл ... ... ... және кінәлі адамдарды анықтауға өнімдердің түрлері бойынша және
шығындардың баптары бойынша есептеледі.
Әр түрлі себептермен нормалардан ауытқу ... ... ... ... және ... ... ... жәй ауытқу мен нормалардан өзгерістерге ... да орын ... олар ... ... және ... шығындарды
көбейту, азайту және өзгерту нәтижесінде болады. Әр-түрлі нормалардан
ауытқулар айдың ... ... ... тиіс және ... ... ... табуы тиіс.
Айдың басында бітпеген өндірістің ... ... ... ай
ішінде шығындар, есеп беруші айдың нормативтік калькуляциясы бойынша
есептік, сонымен қатар ... ... ... ... есеп ... ... ... өндірістің өзіндік құнын қайта есептеу қажеттілігі
туады. Қайта есептеудің нәтижесі ... ... ... ... құралады. Бітпеген өндірістің қайта есептеу жолдарына
инвентаризация арқылы тура ... ... ал ... ... ... онда ... (коэффициентінің) көмегімен ... ... ... нормативтік калькуляцияның бөлек статьялары ... ... ... ... ... ... есептелінеді.
Мысал: белгілі материалдық шығындардың нормасы бірлік өнімге мынадай
сомасы 12300 теңге берілген. ... ... ай ... ... және ... бабы ... 328000 ... құрады. өнімнің
бірлігіне қайта құрылған нормативі 12160 теңге. Осы бап бойынша ... ... ал ... ... сомасы 3732 теңге 66 тиын .
Жаңа нормаларға ... ... ... қалдығы 323264 теңге 40 тиын
(328000–3732,600).
Талдай келе нормалардың өзгеруіне байланысты және басқа баптар ... ... ... ... ... нормативін, тура жаңа нормалардың жаңа жанама
шығындар баптарына көбейтумен табады және оларды бөледі.
Нормалардың өзгеруіне есеп беру ... ... ... және ... өзінің бейнесін таба алмайды. Бұндай жағдайда ... ... ... жазу ... ... ... ... шығындар нормасының өзгеруіне; еңбек және ақы төлеу бөлімінде;
өндіру нормаларының және кесімді ... ... ... бөлімді
шығындардың нормаларының өзгеруіне накладной шығындар бабы толтырылады.
Нормалардың өзгеруі жаңа шығындар нормативі бойынша ... ... ... ... ... ... ал ... себептерге байланысты
ауытқуды, бөлек норма және нақты ... ... ... ... нормаларының өзгеруі және нормадан ауытқуын, тауар өніміне және
бітпеген өндірістің қалдығына ... ... ... салаларда және
қысқа өндірістік циклдарда нормалардың өзгеру және нормадан ... ... ... өз ... ... ал ... ... қалдығы
нормативтік өз құнымен бағаланады. Нормадан өзгеру сомасын және ... ... ... ... мен ... есеп ... ... өндіріс индекстердің көмегімен таратылады. Оларды
проценттік қатынасымен есептейді.
Талқылай келе нормалардың өзгеруі және ... ... ... ... ... ... ... жинақтау есебі
жинақ шығындар есебінің ведомосында жүргізіледі. Калькуляцияның ... ... ... бұйымдарының топтары немесе түрлері ... ... ... ... ... бірнеше түрлерін өндіру
үшін ашылады. Біркелкі өнімдерді өндіруге кеткен ... ... ... ... есептейді.
Өндірісте біркелкі өнімдердің топты шығындар есебі, шығарған
өнімдерінің нормативті ... ... үшін ... ... өнім ... жинақ (сводка) құрады, және осы жинақтағы нәтижені калькуляция
бабы бойынша ... есеп ... ... ... т.б. өнеркәсіптерде өнімнің өзіндік құнын есептеу үшін,
кей кездерде нормативтік калькуляцияның орнына жоспарлы ... ... Осы ... ... және ... ... ... шығын статьясының номенклатурасын қолдану тиіс. ... ... ... ... ... ... ... немесе есеп беру айындағы
нормадан ауытқудан және норманың өзгеруінен шығарылады.
2.4 ... ... ... ... – бұл ... ... мен ... көмекші, жанама, қосалқы, экспериментальдық (сынақ)) тұратын
күрделі механизм.
Кәсіпорынның жекелеген өндірістік буындары бойынша шығындарды жоспарлау
және ... алу ... ... ... ... ... барлық
өндірістер негізгі және көмекші болып бөлінеді
Негізгі өндіріске өткізуге (сатуға) және ... ... ... өнім мен жартылай ... ... ... ... ... ... өндірістің өнімін дайындауға тікелей
қатыспайды, бірақ өнім ... ... ... ... ... ... ... бүкіл кәсіпорынға қызмет жасайды.
Кез келген өнім өндіру, жұмыс атқару және қызмет көрсету ... ... ... ... ... ... шығындарының пайда болуымен байланысты
активтердің (материалдардың, ақшалай қаржылардың) ... ... ... ... қарыздардың) өсуі ... есеп ... ... ... ... ... ... және болашақта табыс алу күтілетін субъектінің бақылап отыратын
ресурсы болып табылады.
«Шығындар» және ... ... ... ... ұғым ... ... – бұл ... есепке алу кезеңіне қатысты ... Олар ... ... ... ... алу үшін ... білдіреді.
Бухгалтерлік есеп стандарттары бойынша «шығыстар» активтердің ... ... ... ... ... ... кезеңдегі табыстың
кемуін, сондай-ақ қатысушылар (құрылтайшылар) арасында бөлінетін капиталдан
ерекшеленетін капиталдың кемуіне әкелетін ... ... ... ... ... мен ... ... шығындары ақшалай
түрде өнімнің өзіндік құнын құрайды.
Өнімнің өзіндік құнын құрайтын шығындарды жоспарлау, есепке алу және
талдау ... ... ... ... түрлері қолданылады:
– шығындардың пайда болу орны (өндірістер, цехтар, ... ... ... мен ... ... ... шығыстардың түрлері (шығындардың баптары және элементтері) бойынша.
Күнтізбелік кезеңдер бойынша өндіріске жұмсалған шығындар келесі
топтарға ... ... ... ... орны бар ... ... ... деп
аталатын жиі кезеңділігі бар (айдан кем) тұрақты шығындар;
2) өндірісті дайындаумен байланысты бірдей уақыттағы ... ... ... шығыстары деп аталатын жоспарланатын немесе есептік
кезеңнен асатын уақыт ішінде өндіріс үдерісін қамтамасыз ететін белгілі ... ... ... және т.б.) ... кезеңділік шығындар.
Шығыстардың жоспарлы және нақты (іс жүзіндегі) көлемінің ара қатынасына
қарай ауытқулардың сомасын болашақ ... ... ... немесе
алдағы төлемдердің резерві ретінде қарастырады.
Шығындар шартты-тұрақты және шартты-айнымалы болып бөлінеді.
Шартты-тұрақты шығындарға өндірілетін өнімнің ... ... ... ... ... шығындар жатады. Бұл – өндірістік баспаналарды
(ғимараттарды) жылытуға және жарықтандыруға жұмсалатын шығыстар, өндірістік
қызметкерлердің (персоналдың) еңбек ... ... ... ... емес ... ... және т.б.
Шартты-айнымалы шығындарға өндірілетін өнім көлемінің өзгеруіне сәйкес
көлемдері өсетін немесе кемитін шығындар жатады. Бұл – шикізат пен ... ... ... және ... шығыстары, өндірістік
жұмысшылардың еңбек ақысы және т.б.
Өнімнің өзіндік құнын анықтау кезінде шығындар есептік кезеңде өнімнің
өзіндік құнына кіретін олардың ... осы ... ... ... ... ... етіп ... үстіне, өндіріс үдерісіне жататындығына қарай шығындар өндірістік
(өндірістік үдеріс барысында пайда болатын шығындар) және ... ... ... ... ... өткізумен байланысты шығындар) болып
бөлінеді.
Өнімнің өзіндік құнына ... ... ... шығыстар есеп немесе
калькуляция объектілеріне тікелей жатқызуға болатын тікелей және есеп
немесе ... ... ... ... ... жанама
шығыстарға бөлінеді.
Тағайындалуы бойынша шығындар негізгі шығындар (өндірістің кез келген
жағдайларында ... және ... ... ... өндірісті
ұйымдастыру бойынша шығыстар) болып бөлінеді.
Үстеме шығыстарға ... ... ... ... жекелеген
түрлеріне тікелей жатқызыла алмайтын негізгі және көмекші цехтардың
өндірісіне ... ... және ... ... ... жатады.
Кәсіпорынның қызметі өндіріс шығындарын өнімді, жұмыстарды және
қызметтерді өткізуден түскен ... ... ... негізделген. Бұл
кәсіпорын қызметкерлерінен өндірісті ұйымдастыру мен оның технологиясын
жақсартуды, жасырын резервтерді іздестіруді, ... ... мен ... арттыруды талап етеді.
Бұл мәселеде бухгалтерлік есеп маңызды роль ойнауы тиіс, оның алдында
келесі негізгі міндеттер тұрады: ассортименті мен ... ... ... ... оның ... ... ... бойынша шаралар жүргізу;
өндіріс шығындарының сенімді есебін ұйымдастыру; өнімнің өзіндік құнын
дұрыс ... ... ... ... ... ... жоғалтулармен және өндірістік емес шығыстармен
күресу.
Өндіріс шығындарының есебін жүргізу үшін серіктестікте ... ... ... оған 8100 ... ... 8300 ... 8400 ... шығыстар» бөлімшелерінің шоттары кіреді.
Өнімді өндіруге жұмсалатын шығыстарды есепке алу мен бақылауды
қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... онда
8100, 8300 және 8400 бөлімшелердің шоттары бойынша айналымдар есепке
алынады. Есепті ... ... бұл ... ... тиісті үлгідегі
машинограммалар (шоттардың компьютерлік карточкалары немесе талдамасы)
қолданылады.
Айдың соңында бухгалтерия өндіріс шығындарын жинақтауды жүзеге ... ... ... ... ... ... үшін негіздеме болып
табылатындар:
– «Материалдық шығындарды бөлу» өңдеу кестесі, онда шикізаттың,
материалдардың, отынның, ... ... және ... да материалдық
құндылықтардың шығыны, яғни 1300 «Босалқылар» бөлімшесі шоттарының кредиті
көрініс табады;
– «Еңбек ақыны бөлу» өңдеу ... онда ... ... ... ... еңбек ақы шығындары, яғни 3350 ... ... ... ... ... 3150 ... ... шоттарының
кредиті көрсетіледі;
– «Негізгі құралдардың тозу сомаларын және негізгі құралдарды қайта
бағалау сомаларын есептеу» өңдеу кестесі, онда ... ... ... ... амортизация сомалары, яғни 2420 «Негізгі құралдардың
амортизациясы» шотының кредиті ... ... емес ... ... амортизациялық аударымдар
сомаларын есептеу» өңдеу кестесі, онда ... ... ... емес активтердің амортизация сомалары, яғни 2720 «Гудвиллдің
құнсыздануы», 2740 «Басқа ... емес ... ... кредиті көрініс табады;
– «Көмекші (қызмет көрсетуші) өндірістер мен шаруашылықтардың
көрсететін қызметтерін ... ... ... онда көмекші өндірістердің
және әлеуметтік саланың өнім ... ... ... ... яғни 8310 ... ... 8410 ... шығыстар» шоттарының
кредиті көрсетіледі.
Өндіріс шығындарының бухгалтерлік есебін ұйымдастыру схемасы төменде
келтірілген (2-сурет).
Өндіріс шығындарының аналитикалық есебі калькуляциялық (көп ... ... ... ... ... объектілерінің
белгіленген номенклатурасы және цехтардың, өндірістердің ... ... ... ... ... кезінде карточкалардың
(ведомостердің) орнына тиісті ... ... ... карточкалары немесе талдамасы) қолданылады.
Калькуляцияның немесе есептің қандай да бір объектілеріне жататындығын
анықтау үшін өндіріс шығындары ... ... ... ... есеп
объектілерінің, шығындар мен үстеме ... ... ... Бұл шығындарды калькуляция объектілері мен үстеме шығыстардың
баптары бойынша дұрыс топтастыруға көмектеседі.
2-сурет. Өндіріс шығындарының бухгалтерлік есебін ... шот ... ... ... (жұмыстардың, қызметтердің)
өндірісіне жұмсалған шығындарды есепке алу үшін 8 «Өндірістік есеп шоттары»
бөліміне кіретін шоттар ... ... ... пайда болу орындары
және басқа да белгілері бойынша ... ... ... ... ... калькуляциялау жүзеге асырылады.
8 «Өндірістік есеп шоттары» бөліміне келесі бөлімшелер кіреді: 8100 ... ... 8200 – «Өз ... ... фабрикаттары», 8300 –
«Көмекші өндірістер», 8400 – ... ... 8110 ... ... шотында негізгі өндірістің шығындары есепке
алынады, ... ... ... пен ... ... тікелей негізгі
өндірісте жұмыс істейтін жұмыскерлердің еңбек ақысы және одан ... ... ... ... ... шығыстар.
2) 8210 «Өз өндірісінің жартылай фабрикаттары» шотында жартылай
фабрикаттарды өндіруге жұмсалған ... ... ... 8310 ... ... ... ... негізгі өндірісіне қатысты
көмекші болып табылатын өндірістердің шығындары есепке алынады.
4) 8410 «Үстеме ... ... ... және көмекші өндірістер
бойынша, сондай-ақ өз өндірісінің жартылай фабрикаттары бойынша ... ... ... ... ... ... ... |Шоттар |
| ... |, тг ... | | |ы |сы ... |
| | | ... ... ... ... |
|1.|Негізгі және көмекші өндіріс |262790|931 ... |1310, |
| ... ... | | |, 208 | |1350 ... ... ... ... |932 |681 |8410 |3350 |
| ... | | | | | ... ... ... |17640 |933 |635 |8410 |3150 |
| ... ... салық | | | | | |
| ... | | | | | ... ... ... |145600|934 |671 |8410 |3310 |
| ... ... ... | | | | | |
| ... ... ... | | | | | ... ... ... ... |131–134|8410 |2420 |
| |бойынша амортизация есептелінді| | | | | ... ... ... |76500 |936 |671 |8410 |3310 |
| ... ... құны | | | | | |
| ... шығарылды | | | | | ... ... ... |36200 |937 |687 |8410 |3360 |
| ... ... ... | | | | | ... ... ... |938 |201–206|8410 |1310, |
| |бүлінуі мен жетіспеушілігінің | | |, 208 | |1350 |
| ... ... ... | | | | | ... ... ... есепке |890680|930 |931–938|– |– |
| ... ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | ... ... есептен | | | | | |
|. ... | | | | | |
| ... ... ... |930 |8110 |8410 |
| ... ... |302830|924 |930 |8310 |8410 |
|* АҚ ... ... ... ... ... бойынша |
3. ... ... ... ... ... Өнім ... ... шығынның жалпы сомасын талдау
Шаруашылық жұмыстарына талдау арнайы білім жүйесін ... ... ... Ол ... даму тенденциясын зерттеумен, жоспарларды
ғылыми тұрғыда дәлелдеумен, басқару туралы шешім қабылдаумен және ... ... ... ... ... өні тиімділігін
көтерудің шаруашылық резервтерінің шамасын дәлелдеу мен ... ... ... жұмысын зерттейтін маңызды көрсеткіштердің
біреуі ол ... ... ... Оның өсу ... кәсіпорын жұмысының
қаржылық нәтижесі, кеңітілген ... ... ... ... қаржылық жағдайы байланысты.
Өнімнің өзіндік құнының ... және ... ... ... өте ... орын алады. Талдау барысында көрсеткіштердің
тенденциялық өзгеруін, оның ... ... ... ... ... ... әсет етуін анықтауды және осының негізінде кәсіпорынның
жұмысының мүмкіншілігін пайдалануға баға ... және ... ... ... ... ... болады.
Өнімнің өзіндік құнын талдаудың объектілері болып келесі ... ... және ... ... ... толық өнімнің өзіндік
құны;
• өнімнің 1 теңгеге шаққандағы ... ... ... есебі және жоспарлау шығын элементтері
және шығындардың калькуляциялық статьялары арқылы жүргізіледі.
Шығын элементтеріне жататындар: материалдық ... ... ... ... алынатын комплектілік бұйымдар және жартылай өндірілген
өнімдер, жанармай, электроэнергия, жылу энергиясы т.б.), ... ақы ... ... ... ... ... ... құралдар
амортизациясы, басқа да шығындар (материалдық емес активтердің ... ... ... ... сақтандыру төлемі, банк несиесінің
пайызы,өнімнің өзіндік құнына кіретін салықтар және т.б.).
Шығын элементтері бойынша топтастыру ол ... ... ... ... талдап білу үшін және техникалық прогрестің шығынқұрылымына
әсерін анықтау үшін қажет. Егерде еңбек ақы ... ... ... ... ... ... онда бұл жағдай кәсіпорынның техникалық
деңгейінің өскенін, еңбек өнімділігінің артқанын ... ... ... ... үлесі өссе жалақы төмендейді. Бұл жағдайда коперация
мен мамандандыру деңгейі өседі.
Калькуляциялық баптар немесе шығындар ... ... ... және ... мақсатта жұмсалғанын көрсетеді. Ол көпноменклатуралы
өнімдердегі бұйымдардың жеке ... ... ... ... ... табу үшін ... ... баптары шикізат және материалдар,
қайтарылатын қалдықтар, сатып алынатын ... және ... ... ... ... және ... өндірістік жұмысшыларының
негізгі және қосымша еңбек ақысы, өндіріс жұмысшыларын әлеуметтік және
медициналық ... үшін ... ... ... және ... ... пайдалану шығындары, жалпы өндірістік шығындар, жалпышаруашылық
шығындары, жарамсыз өнімдер шығындары, коммерциялық ... және ... ... ... ... және жанама болып екіге бөлінеді. Нақты шығындар белгілі
өнімнің түрін ... ... ... ... ... ... ақысы, т.б.). Жанама шығындар өнімнің ... ... ... және ... бөлу ... ... жатады (жұмысшылардың негізгі және қосымша еңбек ... ... және т.б.). ... ... ... ... ... және жалпышаруашылық шығындарын көрсетуге болады.
Нарықтық экономикада шығындар айқын және айқын емес болып ... ... ол ... тура ... ... ... ... факторлары мен аралық бұйымдар. Оған жұмысшылардың,
менеджерлердің, қызметшілердің еңбек ақысы, сауда фирмаларына, ... ... ... т.б.жатады.
Айқын емес шығындар ол фирманың жекеменшігіндегі қорларды пайдаланудың
альтернативті шығындары. Мысалы, фирма иеленушіге қарайтын ... ... ... төлемейді.Сондықтан айқын емес шығындар ғимаратты
арендаға беру арқылы алынатын ақша төлеміне тең.
Өндіріс көлеміне байланысты ... ... ... және ... ... ... ... (амортизация, ғимараттарды арендаға ... ... ... жұмысшылардың еңбегін мерзімді төлеу, ... ... ... ... және ... өндіріс өнімі өзгерсе де
бірқалыпты күйінде қалады, ал айынмалы (өндірістік ... ... ... ... материалдар, технологиялық жанармай, электроэнергия)
өндірістік өнім көлеміне пропорционалды өзгереді.
Өндіріс көлемі мен ... ... ... ... ... өзіндік
құнды талдау кезінде барлық шығарылған және де жеке шығарылған өнімдерде
есептеледі.
«Подгорный ... ... ... ... ... ж. ... зерносовхоз» АҚ-ның өнім өндіруге кеткен шығындары
|№ |Шығын элементтері ... мың тг ... ... % |
| | ... |нақты |+, - ... ... |+, ... ... ... |89083,5 |82625,8 ... |65,6 |- ... |Еңбек ақы төлемі |15498,6 |13729 |-17669,|11,5 |10,6 |-0,9 |
| | | | |6 | | | |
|3 ... ... |5121,3 |4408,4 |-712,9 |3,8 |3,5 |-0,3 |
| ... қор | | | | | | |
|4 ... ... |1886,8 |2015,3 |+ ... |1,6 |+ ... |амортизациясы | | | | | | |
|5 ... ... |23180,6 |23175,5 |-5,1 |17,2 |18,4 |+1,2 |
| ... өзіндік кұн, |134770,8 |125954 |-8816,8|100 |100 |- |
| ... ... | | | | | | |
| |- ... ... | | | | | | |
| |- ... ... | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | ... ... |-7363,3|87,8 |88,1 |+0,3 |
| | |16442 |14988,5 ... |11,9 |-0,3 |
|* АҚ ... ... №10 ... ... ... нақты шығындары жоспарға қарағанда 8816,8 мың теңге,
немесе 6,5 %-ке ... ... ... ... тұр. ... пен ... ... 6457,7 мың теңге үнем түсіп отыр. Бұл үнем ... ... ... ... отыр. Еңбек ақы ... ... ... ... ... 2482,5 мың теңге үнем алынды.
Тұрақты және айнымалы шығындардың ... ... ... ... ... ... ... жалпы сомасы шығарылған өнімнің
көлемі, оның құрылымы, жеке өнім шығаруға ... ... ... және ... шығындардың сомасы арқылы өзгереді.
Бұл факторлардың тигізетін ... ... ... ... ... артық орындағандықтан шығын үнемі -1108 мың
теңгеге (133633–134771) тең екені кестеден көрініп тұр.
Өнім шығару ... ... ... ... ... ... мың теңгеге (130297–133663) тең. Бұл жағдайда, жалпы өнім шығаруда
өнімнің шығынсиымдылығы ... ... ... ... ... өнім ... ... үнемі -2049 (128248–130297) мың теңгеге
тең.
3.2-кесте
2009 ж. өнімді шығаруға және сатуға ... ... ... сомасын
факторлық талдауға қажетті алғашқы мәліметтер
|№ |Шығындар |Сомасы, ... ... ... |
| | |мың тг | |
| | | ... ... ... ... |
| | | ... ... ... |шығындар |
| | | ... | | | |
|1 ... өнім |134771 ... |Жоспар |Жоспар ... |
| ... | | | | | |
| ... бойынша | | | | | |
|2 ... ... ... ... |Жоспар |Жоспар |
| |нақты көлеміне | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
|3 ... өнім |130297 ... ... ... ... |
| ... | | | | | |
| ... деңгейі | | | | | |
| ... | | | | | |
|4 ... |128248 ... ... ... ... |
| |шығындардың | | | | | |
| ... ... | | | | |
| ... ... | | | | | |
|5 ... |125954 ... |Нақты |Нақты ... |
|* АҚ ... ... ... ... ... ... жалпы сомасында өндірілген өнім көлемінің жоспарын артық
орындау ... және оның ... ... ... -4474 мың ... тең, ал ... ... құнын төмендету арқылы алынғаны
-4343 мың теңгеге (125954–130297) тең.
Есептік жылдағы ... ... ... нақты өзіндік құны жоспарға
қарағанда 4343 мың теңгеге, немесе 3,2 %-ке төмен.
3.2 ... 1 ... ... ... талдау
Өнімнің өзіндік құнының маңызды қортындылайтын көрсеткіші болып өнімнің
1 тг ... ... ... ... ол өте ... өндірістің
кез келген саласында есептеледі, ал екіншіден, өзіндік құн мен пайданың
арасындағы тура байланысты ... Бұл ... ... ... ... ... ... шығын сомасын нақты бағадағы шығарылған өнімнің құнына
бөлгенге тең.
3-сурет. ... 1 тг ... ... ... ... ... шығару және 3.3-кесте мәліметтері бойынша 1-ші деңгейдегі
факторлардың ... 1 тг ... ... өзгеруіне тигізіетін әсері
тізбектелген ауыстыру әдісі арқылы есептеледі:
1. Жоспар бойынша – 179935 мың ... ... ... құрылымда және бағада – 179173 мың теңге;
3. Нақтылы, жоспарлы баға бойынша – 175505 мың ... ... баға ... – 172540 мың ... ж. ... 1 тг шаққандағы шығынның өзгеруіне факторлардың әсері
|Өнімнің |Есептеу ... ... | | ... | ... шығыны, | | ... | | |
| | ... ... ... ... |Өнімнің |
| | ... ... ... ... ... |
| | | | ... ... ... |
| | | | ... | | ... ... ... |Жоспар |Жоспар ... ... |
| |= 74,9 | | | | | ... |133663/179173 |Нақты |Жоспар |Жоспар |Жоспар ... |
| |=74,6 | | | | | ... ... ... |Нақты |Жоспар |Жоспар |Жоспар |
| |=74,2 | | | | | ... ... ... |Нақты |Нақты |Жоспар |Жоспар |
| |=73 | | | | | ... ... ... ... ... |Нақты |Жоспар |
| |71,7 | | | | | ... ... ... |Нақты |Нақты ... ... |
| |=73 | | | | | ... ... | | | | | |
| |= -1,9 тиын | | | | | |
|* АҚ ... ... ... бойынша ... ... ... ... ... ... 1 ... шығынын 1,9 тиынға азайтқаны көрініп тұр. Бұл үнем ... ... ... ... Өндіріс өнімнің көлемін өсіру арқылы -0,3 тиын (74,6–74,9);
• Өндіріс құрылымын өзгерту арқылы -0,4 тиын (74,2–74,6);
• Жеке ... ... ... ... үлес ... ... ... тиын (73–74,2);
• Тұрақты шығынның өзгеруі арқылы -1,3 тиын (71,7 - ... ... ... ... және ... ... ... төмендетудің
резервтерін анықтау
Өнімнің өзіндік құныныдағы жанама шығындар келесі комплексті
статьялармен ... ... ... және ... ... ... және ... шығындар, коммерциялыө
шығындар. Бұл шығындарды талду өнімінің 5 – 10 жылдағы ... ... ... ... ... ... ... жоспарлы деңгейімен
салыстыру арқылы жүргізіледі. Бұл ... ... ... ... Ары ... ... талдауда абсолюттік және относительдік
шығындар өзгерісіне не әсер етті соны зерттейді.
Машина және жабдықтарды ... және ... ... ... ... ... ... оларды ұстауға кеткен шығындарды т.б.
кіргізеді.
Жоспарлы шығындарды нақтылы өнім ... ... үшін ... ... ... 3ск – ... өнім ... кеткен келтірілген шығын; 3п л –
жоспарлы шағын ... δтп%- ... ... ... ... ... ... орындалмауы), %; К3 – шығынның өндіріс өнімінің көлемін
байланысты коэффициенті.
Өндіріс өнімінің өзіндік ... ... ... ... ... ... Өндіріс көлемін өсіру (P↑V BП);
• Еңбек өнімінің деңгейін ... ... ... ... ... ... ... кеткен шығынды
азайту (Р↓З).
Сонымен, резерв шамасы келесі формула арқылы анықталады:
мұндағы СВ, СФ – бұйымның өзіндік ... ... және ... ... ДЗ
- өнім шығаруды өсіру резервтерін меңгеруге кеткен қосымша шығындар.
Өндіріс өнімін көбейту ... ... ... ... ... ... ... резерві нақтылы ұйымдастыру-техникалық жұмыстарда
әрбір шығындар бабында көрінеді ... ... ... ... ... ... ... еңбекті ұйымдастыруды жақсарту т.б.). Осы
арқылы еңбек ақы төлеу шығынын, материалдық шығындарды, негізгі құралдарды
ұстауға ... ... ... ... ... ... қатынастары жағдайында шаруашылық жүргізуші
субъектілерде ерекше маңызды орынға ие.
Есепке алу ... ... ... ... және ... ... ... жедел басқару үшін, экономикалық
болжамдар мен ... ... ... ... ... ... экономикалық даму
заңдылықтарын зерделеу және зерттеу үшін қолданылады.
Экономикалық қызметшілер, оның ... ... ... ... ... алудың және есеп ... ... ... ... ... ... және арзандатулары қажет, субъект ... және ... ... ... ... ... ... саласындағы кәсіпорындардың иелері моен еңбек ұжымдары
шикізат пен материалдарды ... ... ... қалдықатрын азайтуға,
оның сапасын көтеруге, өзіндік құнын төмендетуге, қоршаған ортаны сақтауға,
ысырапты жоюға, бәсекеге жарамды өнімдер өндіретін ... ... ... есеп ... ... оған ... жүргізілуі
тиіс.
Шаруашылық қызметті талдау – ... ... ... ... ... ... басқару және
оларды жоғары өрлеу тиімділігін комплексті ... ... ... ... ... ... ... және объективті түрде
дұрыстығын тексеруде, тек қана ... ... ... қатар бухгалтерлік және
статистикалық есептердің мәліметтері, экономикалық нормативтер, жоспарлы
көрсеткіштердің тапсырмасы, техникалық деңгейдің ... және ... әсер ... ... ... Қазақстан Республикасының Қаржы
Министерлігінің бухгалтерлік есебі методологиясына сүйене ... ... ... ... ... салу ... мен Салық
жөніндегі заңға сәйкестелініп құрылған.
Негізгі құралдар, материалдық емес активтер ... жеке ... ... ... ... қоса олардың бастапқы құны бойынша
алынады. Негізгі ... ... ай ... ... осындай заңға
сүйене отырып амортизациялық есептердің нормасының құралғанына және олардың
толық құрылуына әсерін тигізеді.
Тауарлы ... ... ... өзіндік құнымен есептелінеді.
Сонымен қатар олар сәйкес нормативтік актілермен реттеледі.
Аналитикалық есебі тауарлы материалдық запастарды, ... ... ... ... ... ... ... ішінде:
1. Тауарлы материалдық запастар – 5967,4 мың теңге соның ішінде:
а) негізгі шикізат – 3862,0 мың теңге;
б) ... – 43,0 мың ... ... ... – 794,7 мың ... ыдыстар – 55517 мың теңге;
д) қосалқы бөлшектер – 710,9 мың теңге ақшалай ... ... ... ... ... ... 2363,0 мың теңге, кассадағы
ақша 52,0 мың теңге, ал валюталық шоттағы ақша 8,0 мың теңгені ... қор ... ... оның ... ... 115,0 мың ... ... 12100,0 мың теңге болды.
Өндіріс кәсіпорындарының жұмысын зерттейтін маңызды ... – ол ... ... ... өзіндік құнын талдаудың объектілері болып келесі көрсеткіштер
табылады:
• Жалпы және шығын элементтері бойынша толық ... ... ... Өнімнің 1 теңгеге шаққандағы шығыны;
• Өнімнің салыстырмалы ... ... Жеке ... мен ... ... нақты шығындары жоспарға қарағанда 8816,8 мың теңгеге,
немесе 6,5 %-ке ... ... ... ... тұр. ... пен ... ... 6457,7 мың теңге үнем түсіп отыр. Бұл үнем материалдарды
тиімді ... ... ... отыр. Еңбек ақы төлемі шығындарынан
әлеуметтік сақтандыруға аудару арқылы 2482,5 мың ... ... ... сомасы шығарылған өнімнің көлемі, оның құрылымы, жеке
өнім шығаруға кеткен айнымалы шығындардың деңгейі және ... ... ... ... ... ... орындағандықтан шығын үнемі -1108 мың
теңгені құрайды, ал өнім шығару құрылымының ... ... ... үнемі -3366 мың теңгеге тең.
Сонымен есеп беур жылғы ... ... ... ... ... құны
жоспарға қарағанда 4343 мың теңгеге, немесе 3,2 %-ке төмен.
Өндірілген өнімнің ... ... ... ... резервтері
мыналар:
• өндіріс көлемін өсіру;
• еңбек өнімінің деңгейін өсіру арқылы, шикізат, ... ... ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қазақстан Республикасы Президентінің «Бухгалтерлік есеп туралы»
24.06.2002 ж. заң күші бар ... ... ... ... ... ... ... туралы» 1998 жылғы 20 қарашадағы № 20 заң күші ... (2001 ... 15 ... ... және ... Қазақстан Республикасы Қаржы Министерлігінің бухгалтерлік ... және ... ... ... ... ... әдістемелік ұсынымдары. – Алматы: Кәусар бұлақ, 1999.
4. Әбдіқалықов Т.Ә. Аудит негіздері. – ... ... ... ... ... А. ... және қаржылық есеп принциптері. – Алматы, 2006.
6. Дүйсембаев К.Ш. Аудит негіздері. – Алматы, 1994.
7. Дюсембаев К.Ш. ... ... ... предприятия. – Алматы:
Экономика, 1998.
8. Ержанов М.С., Ержанова А.М. Есеп саясаты. – Алматы, 1997.
9. ... М.С., ... А.М. ... ... ... и новая
корреспонденция счетов. – Алматы, 2003.
10. Кеулімжаев Қ.К., Төлегенов Э.Т., Байдаулетов М.Б., Құдайбергенов ... ... ... ... ... есеп ...... Экономика, 1998.
11. Кеулимжаев К.К. Корреспонденция счетов хозяйственных операций по
генеральному плану счетов ... ... ... ... 2000 ... ... Қ.К., Әжібаева З.Н., Құдайбергенов Н.А., Жантаева А.Ә.
Қаржылық ... Оқу ...... ... 2001.
13. Назарова В.Л. Бухгалтерский учет хозяйствующих субъектов. – Алматы:
Изд. «Экономика», 2001. – 290 ... ... ... ... март 2002 ... ... В.К., Радостовец В.В., Шмидт О.И. ... учет ...... ... ... ... В.К., ... А.Д., Тайгашинова К.Т. Финансовый учет на
предприятии. – ... ... ... В.К. ... ... по ... ... и налоговой
отчетности. – Алматы: Центраудит–Казахстан, 1999.
18. Радостовец В.К., Радостовец В.В. Бухгалтерский учет на предприятии. –
Алматы: ... ... ... В.К., ... Т.Ғ., ... А.Ә. ... ... Оқу
құралы. – Алматы: Экономика, 2006.
20. Сейдахметова Ф.С. Бухгалтерская отчетность, ее виды и ... ... Изд. «LEM» 2001. – ... ... Т.А., ... А.Ш., Әлібекова Б.А., Рабатов ... Н.Ә., ... В.К. ... ...... Дәуір, 1998.
22. Тоқсанбай С. Р. Толық экономикалық орысша-қазақша сөздік. – ... ... ... учет на ... ... / Под редакцией ...... ... 2003. – 474 ... «Подгорный зерносовхоз» АҚ-ның мәліметтері.
-----------------------
Өткізу нарығының өзгеруі
Өнімнің қорсиымдылық деңгейінің өзгеруі
Пайдаланылған қордың бағасының өзгеруі
Өнімнің ... ... ... ... ... ... шығын сомасының өзгеруі
Инфляцияға байланысты бағаның өзгеруі
Өнім шығару көлемінің өзгеруі
Өнім шығару құрылымының өзгеруі
Өнімге ... ... ... ... ... 1 тг ... дағы шығынның өзгеруі
Аналитикалық есептің карточкалары, ведомостері, машинограммалары
(тапсырыстар, өндірістің ... ... және ... ... баланс және есептіліктің басқа да үлгілері (формалары)
Бас кітап ... ... ... ... шығындары туралы есептілік
Өндіріс шығындарын экономикалық элементтері бойынша жинақтау
Бір айға өндіріс шығындарын жинақтау
«Цехтар бойынша шығындар» ведомосттері (8110, 8310, 8410 шоттардың ... ... ... мен ... ақы шығындарын бөлу, амортизация
есептеу, көмекші өндірістердің көрсететін қызметтерін бөлу және т.б.
Өндіріс шығындары есепке алынған құжаттар
Шикізатпен қамтамассыз ету және дайын өнімді сату ... ... ... ... және ... ... ... вице-президенті
Сауда басқармасының вице-президенті
Өндіріс бойынша вице-президент
Мамандар және әлеуметтік мәселелер бойынша. Заңмен және құқықтық
қамтамассыз ету басқармасы. Азаматтық қорғау қызметі
Агроөндірістік ... ... ... қызметі бойынша
Ауылшарашылық кешенінің вице-президенті
Президент

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 54 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Өнімнің, жұмыстың және қызметтің өзіндік құнын калькуляциялаудың және шығындарды есепке алудың нормативтік тәсілі40 бет
Басқару есебі туралы жалпы ұғым62 бет
Басқару есебінің директ-костинг жүйесі69 бет
Бағалау және калькуляциялау шаруашылық процесінің есебі22 бет
Калькуляция баптары бойынша өндіріс шығындарының жіктелуі26 бет
Калькуляциялау принципі73 бет
Кәсіпорынның негізгі принциптер шығыны, өндіріс және калькуляциялау шотының өндірістік есебі6 бет
Кәсіпорынның технико-экономикалық және өндірістік шығындары96 бет
Кәсіпорынның шығыны және оның формалары24 бет
Сауда шығындар есебі45 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь