Тергеулік куәландыру

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3.6

1 тарау. Тергеулік куәландырудың түсінігі, тактикалық криминалистикалық және процессуалдық ережелері

1.1. Тергеулік куәландырудың түсінігі, маңызы және түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7.16

1.2. Тексеру тактикасының жалпы процессуалдық және тактикалық . криминалистикалық ережелері ... ... ... ... ... ... ... 17.24

2 тарау. Тергеу әрекетін жүргізуге дайындық

2.1. Оқиға болған жерді қарау тактикасы ... ... ... ... ... ... ...25.45

2.2. Тергеу әрекетін жүргізуге дайындық шаралары ... ... 46.55

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...56.57

Пайдаланылған нормативтік актілер мен әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..58.59
Диплом жұмысының өзектілігі. Қазақстан Республикасы 1991 жылдан бастан өзінің Егемендігін алып, Тәуелсіз мемлекетке айналды. Егемендік алған соң, Мемлекетіміз нарықтық экономикаға көшіп, қоғамның әлеуенттік-экономикалық, мәдени, құқықтық бағыттарда біршама іс-шаралар орындала бастады. Осыған байланысты 1998 жылдың қаңтар айынан бастап Қазақстан Республикасының жаңа қылмыстық және қылмыстық іс жүргізу кодексі қолданылысқа енгізілді. Бұл кодекстер осы заманның талаптарына сәйкес жасалынып, қазіргі таңның талаптарына жауап берді.
Елбасымыздың, 6 ақпан 2008 жылғы «Қазақстан халқының әл – ауқатын арттыру – мемлекеттік саясаттың басты мақсаты» атты Қазақстан халқына арнаған Жолдауында, құқық қорғау және сот жүйесі саласында қазақстандықтардың құқықтарының әлі де болса тиімді қорғалуын қамтамасыз етуі турасында баса айтылып өтті.
Бұл бағыттағы іс - әрекет құқық бұзушылықтардың алдын алу болуға тиіс екендігін көрсетіп, «Құқық бұзушылықтардың алдын алу туралы» заң жобасын әзірлеуді, оны Парламентке енгізу қажеттігін атап айтты. Жасалынатын шаралардың басты мақсаты басқарушы аппарат жұмысының тиімділігі мен нәтижелерін арттыруы, яғни халыққа қызмет көрсетуі тиіс екендігін нақтылап көрсетті .
Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму стратегиясында ұзақ мерзімді басымды бағыттары ретінде ұлттық қауіпсіздік; ішкісаяси тұрақтылық және қоғамның бірігуі белгіленіп, оларды жүзеге асыруда ішкі істер органдарына маңызды сенім білдірілген .
Республикамызда қылмыстылыққа қарсы қаншама іс-шаралар жүргізілгенменде жеке адамдарға қарсы қылмыстардың саны кемімей отыр. Оның ішінде атап өтетін болсақ, кісі өлтіру, денеге жарақаттар салу, зорлау және нәсіпқорлық сипаттағы қылмыстарға және т.б. көптеген қылмыстардың түрі.
Мұның ішінде менің назар аударғым келіп отырғаны кісі өлтіру қылмыстарын тергеу барысында оқиға болған жерді қарау тергеу әрекетін жүргізудің өзекті мәселелері. Яғни, тәжірибе көрсеткендей бұл қылмыстың түрлерін тергеу барысында оқиға болған жерді қарау маңызды рөл атқарады. Себебі ары қарай қылмыстардың нәтижелі аяқталынуы қылмыскердің тиісті жазасын алуы осы тергеу әрекетіне тікелей байланысты. Егерде кісі өлтіру қылмыстары бойынша оқиға болған жерді қарау кешіктіріліп немесе үстірт жүргізілсе, оқиға орнында қылмыскер мен қалдырылған дәлелдемелік іздерді және басқа да айғақтарды табуға мүмкіндік болмайды .
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 30.08.1995 жыл.
2. ҚР Қылмыстық кодексі 1997 ж. 16 шілде
3. ҚР ҚІЖК 1997 ж. 13 желтоқсан
4. Жедел – іздестіру қызметі туралы Қазақстан Республикасының заңы 15 қыркүйек 1994 ж.
5. Н.Ә. Назарбаевтың 6 ақпан 2008 жылғы «Қазақстан халқының әл – ауқатын арттыру – мемлекеттік саясаттың басты мақсаты» атты Қазақстан халқына арнаған Жолдауы.
6. Назарбаев Н.А. Стратегия развития Казахстана до 2030 года. -Алматы, 1997.
7. Рассейкин Д.П. ОМП и трупа при расследовании убийства.
8. Осмотр места происшествия: Справочник следователя.,-М-1979, 1982 г.
9. Быховский И.Е. Осмотр места происшествия М-1973 г.
10. Жәкішев Е.Ғ. Криминалистік тактика. Алматы, 1997ж.
11. Рассейкин Д.П. ОМП и трупа при расследовании убийства.
12. Косоплечев И.П. ОМП при расследовании преступлений связанных с применением огнестрельного оружия. М-1961 г.
13. Носов. В.Н. Индивидуальные особенности личности Саратов 1992 г.
14. Виницский Л.В. Освидетельствование на предварительном следствии- Смоленск 1997 г
15. Булгаков В.Г. и др. Особенности ОМП связанное с взрывами и обнаружением взрывных устроиств. Учеб. Пособ. Волгоград-2000 г.
16. Белкин Р.С. Курс криминалистики М.Юрист 1997г.
17. А.Я.Гинзбург, Р.С.Белкин. “Следственная тактика”. Алматы, 1998 ж.
18. С.Е.Еркенов, С.И.Сұлтанов “Тергеу әрекеттерінің таткикасы”, Алматы-2002 ж. “Дәнекер”
19. А.Ғ.Абуов “Криминалистика негіздері”, Алматы-2004 ж. “Жеті жарғы”
20. Руководство для следователей. Мәскеу, 1981 ж.
21. Справочник следователя. 1-ші шығарылым. Тәжірибелік құрал. М, 1990 ж.
22. Тактика следственных действий. Б.М.Лившиц, Р.С.Белкиндердің ред. басылған. Мәскеу, 1997 ж.
23. А.Я.Гинзбург, Г.И.Поврезнюк, А.В.Калинин. Справочник следователя. Алматы, 1998 ж.
24. Осмотр места происшествия. Оқу-әдістемелік құрал. Алматы, 1999 ж. Д.А.Қонаев атындағы гуманитарлық университет.
25. Исаев А.А. Применение специальных знаний для квалификации преступлений.- Алматы, 1997
26. Мозговых Г.А. Криминалистическая характеристика преступления. - Алматы, 2001
        
        Тергеулік куәландыру
Жоспар
Кіріспе.....................................................................
...............................3-6
1 тарау. Тергеулік куәландырудың түсінігі, ... және ... ... куәландырудың түсінігі, ... ... ... ... ... және тактикалық -
криминалистикалық ережелері............................17-24
2 тарау. Тергеу әрекетін жүргізуге дайындық
2.1. Оқиға болған жерді қарау ... ... ... ... ... ... нормативтік ... мен ... ... ... ... ... 1991 жылдан бастан
өзінің Егемендігін алып, Тәуелсіз мемлекетке айналды. Егемендік алған соң,
Мемлекетіміз ... ... ... қоғамның әлеуенттік-экономикалық,
мәдени, құқықтық бағыттарда біршама іс-шаралар орындала бастады. ... 1998 ... ... айынан бастап Қазақстан Республикасының жаңа
қылмыстық және қылмыстық іс жүргізу кодексі қолданылысқа енгізілді. Бұл
кодекстер осы ... ... ... ... ... ... жауап берді.
Елбасымыздың, 6 ақпан 2008 жылғы «Қазақстан ... әл ... ... – мемлекеттік саясаттың басты мақсаты» атты ... ... ... ... ... және сот ... саласында
қазақстандықтардың құқықтарының әлі де болса тиімді ... ... ... баса ... ... ... іс - ... құқық бұзушылықтардың алдын алу болуға
тиіс екендігін ... ... ... ... алу ... ... әзірлеуді, оны Парламентке енгізу қажеттігін атап ... ... ... ... ... ... ... мен нәтижелерін арттыруы, яғни халыққа қызмет көрсетуі тиіс
екендігін нақтылап ... 2030 ... ... даму стратегиясында ұзақ мерзімді
басымды бағыттары ретінде ұлттық қауіпсіздік; ... ... ... ... ... ... ... асыруда ішкі істер органдарына
маңызды ... ... ... қылмыстылыққа қарсы ... ... жеке ... ... ... саны кемімей отыр. Оның
ішінде атап өтетін болсақ, кісі ... ... ... ... зорлау және
нәсіпқорлық сипаттағы қылмыстарға және т.б. көптеген қылмыстардың түрі.
Мұның ... ... ... ... ... ... кісі өлтіру
қылмыстарын тергеу барысында оқиға болған жерді қарау тергеу ... ... ... ... ... ... бұл қылмыстың
түрлерін тергеу барысында оқиға болған жерді қарау маңызды рөл атқарады.
Себебі ары ... ... ... ... ... тиісті
жазасын алуы осы тергеу әрекетіне тікелей байланысты. Егерде кісі өлтіру
қылмыстары бойынша оқиға ... ... ... кешіктіріліп немесе үстірт
жүргізілсе, оқиға орнында қылмыскер мен ... ... ... ... да ... табуға мүмкіндік болмайды [3].
Тәжірибе көрсеткендей, тергеушілердің кәсіби деңгейінің төмендігі,
оқиға болған ... ... ... ... ... ... жүргізуі
қылмыскерлерді жауаптылықтан бой тасалап ... ... ... ... Сол себепті менің тақырыбымның өзектілігі, қылмыстар бойынша алдын
ала ... ... ... ... ... қана кісі ... қылмыстарын ғана емес сол сияқты басқа да
қылмыстық ... ... ... бұл ... ... маңызы өте жоғары.
Себебі қылмыскерлер қандай да бір қылмыстарды ... ... ... ... шараларын жүргізіп, қылмыс жасаған соң да іздерін жасырып кету
әрекеттерін ... ... де ... ... орнында қылмыскер мен
қалдырылған дәлелдемелік іздерді шебер түрде тауып, оны ... ... ... ... ... білуі қажет. қылмыстар қаншалықты
ойластырылып, жоспарлы түрде жасалғанымен де ... ... ... ... да ... із қалдырылады. Мұндай оқиға орындарында тергеуші жедел
тергеу тобын басқарып, ... ... тек қана ... ... ғана
кіруіне рұқсат беріп, шебер түрде басқара ... ... ... ... ... ... ол қылмыс орнындағы ... ... әкеп ... ... ... ... болған жерді қараудың ерекшелігі бұл оқиға
болған жер, яғни кісі мәйіті табылған жер осы ... орын ... ... ... орны ма ... ... мүмкіндік береді. Себебі
көптеген жағдайларда кісінің мәйіті табылған жер қылмыстың тікелей ... ... ... мәселелерді толық шешу үшін кісі мәйіті табылған
жерді де қылмыстың тікелей жасалған орны ... ... және ... ... жүргізу қажет.
Кісі өлтіру бойынша оқиға болған жерді қараудың тағы бір ... ... яғни ... ... ... мүмкіндігінің болмауы болып
табылады. Дегенмен де осыған қарамастан мұндай қылмыстың түрлері бойынша
оқиға болған орындарына ... ... ... ... ... ... барлық оқиға жағдайлары күрделі өзгеріске түскен
жағдайларды ұсынады. Сол себепті, қайта ... ... ... қарау
нәтижелерін салыстыруға болмайды.
Жоғарыда көрсетілгендер ... ... ... ... ... ... пәнін таңдауға себеп болды.
Диплом жұмысының мақсаттары және міндеттері. Жұмыстың ... ... ... ... ... ... қарау тактикасын жетілдіру
бойынша тәжірибелік ұсыныстар жинақтау және өңдеумен қортындыланады.
Диплом ... ... ... ... ... және шешуді
ұсынады:
- тергеулік қараудың және куәландырудың түсінігі, маңызы және түрлері.
-қарау тактикасының ... ... және ... ... ... ... ... қарау тактикасы.
- тергеу әрекетін жүргізуге дайындық шараларын қарастыруды.
Жұмыстың объектісі болып ... ... ... және ... ... ... ... табылады.
Диплом жұмысының теориялық және методологиялық негіздері. Зерттеудің
методологиялық негізін жалпығылыми диалектикалық ... ... ... ... ... ... ... талдау, сондай-
ақ криминалистиканың арнайы әдістері, бақылау тәсілдері, кеңейтілген және
статистикалық сипаттық әдістері қолданылады.
Жұмыс ... ... ... және ... сонымен
қатар тиісті құқықтық қайнаркөздерді талдауға негізделген. Ол ... ... ... ... ... қайнакөздер
(заңдар, Президент Жарлықтары), Жоғарғы сот Пленумының ... ... ішкі ... ... ... ... актілері.
1. Тарау.  Тергеулік куәландырудың түсінігі, тактикалық
криминалистикалық және процессуалдық ережелері
1. Тергеулік ... ... ... және ... ... қылмыс іздерін сондай ақ қылмыстық іс үшін
маңызды мән жайларды анықтау мақсатында ... ... арыз ... ... түскен анықтау органының тергеушісі, ал ол жоқ ... не ... ... ... ... куәландырудың мақсаты — іздер мен заттай дәлелдемелерді ... ... ... ... ... ... дәлелдемелерді табу және
бекіту[5].
Заттай дәлелдемелер — бұл тергеудегі оқиға туралы ақпаратты ... ... ... ... ... ... орны және басқа
да белгілері қылмыстың жасалу мән-жайлары туралы ... ... ... ... ... ... ... деп атайды. Қандай да болмасын
қылмыстық істе заттай дәлелдемелер болады және ... ... де ... ... іс ... ... Тергеудің нәтижелері оның
криминалистикалық жағынан сауатты жүргізілгеніне ... ... ... оқиға орнын және сонда табылған ... аса ... ... ... ... ашылмауының негізгі себептерінің бірі — оқиға орнын ... ... ... ... ... ашудың кілті болып табылатын
маңызды дәлелдемелер жоғалып қалады ... ... ... ҚР ... 222-бабында көзделген. Қылмысқа
карсы күресу тәжірибесі көрсеткендей, тергеу қарауы:
-оқиға жағдайын және оның мән-жайларын ... ... ... ... ... ... ... алудың басқа да көздерін айқындауға;
-тергеу және жедел ... ... ... үшін мәліметтер
жинауға;
-шұғыл (кідіртуге болмайтын) тергеу және жедел әрекеттерінің жоспарын
белгілеуге;
-сараптамалық зерттеуге ... ... ... және ... ... қарау, яғни, бір объектіні ... ... ... ... ... ... жағдайларда (қараңғыда, жаңбыр астында,
түтін ішінде және т.б.) жүргізілгенде, мәселен, ... ... ... ... бар іздер мен заттар табылмағанда немесе
қарау сапасыз жүргізілгенде, яғни ... ... ... ... т.б. ... ... ... бойынша негізгі және қосымша тергеулік қарау болады.
Қосымша қарау, тергеу барысында жеке объектілер қаралмағаны ... ... ... ... жүргізіледі[6].
Жедел қызмет мүмкіншіліктерін пайдалану оқиға сипаты туралы, ... ... ... ... іс үшін маңызды объектілердің орны ... ... ... ... алу үшін ... Егер ... болған жерді
қарау барысында қылмыскерді ... ... ... ... ... анықталса, ол іздеуді жедел қызметкерлер жүргізеді. ... ... мен ... ... ... ... қосымша
мәліметтерді, атап айтқанда, қалай және ... ... кім ... ... қатысушылар, кімге және қандай зиян келтірілгені, оқиға
туралы кім білетіндігі т.б. туралы мәліметтерді алуға мүмкіндік береді.
Қаралып жатқан объектілерді ... ... ... ... ...... ... міндеттерді нақты бөлуді; мамандар
білімін, мәселен, жарушы техниктің, радиоактивті ... ... ... ... ... ... заттарды табу үшін қарауға
іздеуші итімен бірге кинологты уақытында қарастыруды; криминалисикалық
тәсілдер мен ... ... ... ... ... ... ... қызметкерлері мен мамандардан
басқа, қарауға қатысатын басқа ... - ... және ... ... ... мен коммерциялық кәсіпорындар және ұйымдардың
өкілдері жатады. Куәгерлердің ... ҚР ... ... ... қиын және ... ... құралдары жоқ жерде қарау, сонымен
қатар оны жүргізу адамның өмірі мен денсаулығына қауіп ... ... ... ... де, ол ... ... көрсетіледі.
Мекеме өкілдері қатысуының негіздері: олар қажетті құжаттарды
көрсетіп, түсініктеме бере алады, ... ... ... ... ... бере алады, сонымен қатар қосалқы жұмыстарды ұйымдастыра алады.
Жәбірленушілер, куәгерлер, сезіктілер, айыпкерлер – қарауға ... ... бір ... Олар ... ... ... туралы хабардар
болғандықтан пайдалы болуы мүмкін.
ҚР ... ... ... ... хаттамада қарау
әрекеттерінің тәртібі және қарау ... ... ... мән-жайлар
баяндалады. Хатгаманың суреттелінетін бөлігі — оқиға орнының шеңберімен
бірге оның ... ... ... ... ... ... тергеушінің мәйітті өзі қарау
міндетінен босатпайды, өйткені қараудың барысы мен нәти-желеріне ол ... ... ... — өлу уақыты мен өлтіру тәсілін ... іске ... ... туралы мәлімет алу, ал кей ... жеке ... ... 120 ... ... ... ... жүргізіледі:
Қоршаған орта және табылған күйінде жатқан мәйіттің температурасы
анықталады. Оның жынысы, жасы, бойы, дене ... ... ... ... Одан ... ... бейнелеу әдістемесі бойынша мөйіт жоғарыдан
төменге дейін сипатталады. ... ... ... ... барысында оның
сыртқы бейнесі егжей-тегжейлі бекітіледі.
Жақын орналасқан бағдарларға қатысты мәйіттің кейпі мен ... ... ... ... ... ... және т.б. ... бетін, қолдарын, аяқтарын жөне денесінің ашық жерлерін
қарағанда:
а) ... ... ... ... қабығының жағдайлары;
ә) денесінде зақымдардың, шашыраған қанның болуы, олардың орналасуы
мен бағыты;
б) табиғи тесіктердің ... ... ... арасында, тырнақ
астында және шаштарында кірдің болуы;
в) денесінің ашық және ... ... суу ... басқа да мөйіт дақтары түстерінің өзгеруі;
ғ) әр түрлі бұлшық еттерінің сіресіп қалу ... ... ... және ... ... ... ... болуы, олар көп жиналған жерлер зертгеліп
бекітіледі.
Одан кейін ... ... және ... ... заттарды, жатқан
орнын, сонымен қатар оның денесіндегі және киіміндегі топырақпен салыстыру
үшін жердегі топырақты қарайды [10].
Киім мен ... ... ... ... ... ... ... іші,
фабрикалық маркалары мен таңбалары, нөмірлері; жазулары, кию және кірлену
деңгейі бекітіледі. Киім мен аяқкиімдері кір, ... ... ... жөне ... ортаның басқа да ... ... іш ... және оның зақымдары сипатталады. Егер
мәйітті жалаңаш түрде ... ... ... оны ... ... үшін
мәйітханаға жібереді.
Егер мәйітте жарақат болса, олардың орналасу орны, саны, түрі мен
түсі, жарақат ... ... ... ... ... ... кім екені белгісіз болса, оны міндетгі ... одан ... ... соң ... ... ... ... түсіреді.
Мәйіттің жеке ерекшеліктерін: тыртықтары, татуировкалары, меңдері,
т.б. ірі масштабты суретке түсіріледі [11].
Куәландыру. Куәландырудың тактикалық әдістері мен этикалық ... ... ... ... кез ... ... ... зат
бөлшегін дәйекті түрде сипаттап, өлшеп, фотосуретке түсіру немесе суретін
салу қажет. Қаралуға жататын объектінің ... ... ... ... ... ... қорлайтын әрекеттерге тыйым салатын заң нормалары
іздерді және ерекше белгілерді анықтау мен бекітудің ғылыми-техникалық және
тактикалық әдістерінің өз ... ... ... ... ... бір түрі — адамдарды куәландыру. ... ... ... ... ... ... адамның, айыпкердің не
жәбірленушінің киімінде, денесінде әр түрлі дақ, ерекше белгілер, не іздер
барлығын ... үшін ... ... ... тәртіпті сақтай отырып,
куәландырып қарауға тура келеді.
Өзіндік міндеті ... және ... ... ... ... куәландыру бірде тергеу әрекеті есебінде ... ... ... бір ерекше түрі есебінде жүргізіледі.
Куәландыру жүргізу туралы тергеуші сезікті, айыпталушы үшін ... ... ... шығарады.
Аталған істер бойынша куәландыру жәбірленушінің немесе сезіктінің
денесінде немесе киімінде ... ... мен ... іздері қалған
жағдайда жүргізіледі.
Куәландырғанда ең алдымен куәландырылатын ... ... ... ... ... ... ашық ... қарау жүргізіледі.
Киімдегі жарақаттарға және қан дақтарына көңіл аударылады. Қан іздерін
тырнақ астынан, шаш арасынан, құлақ ... және т.б. ... ... ... ... контактіде болғанын
сараптамалық жолмен анықтауға мүмкіндік ... ... ... ... бөлу керек. Бұл микрообъектілерді табу үшін лабороториялық жағдайда,
арнайы құралдарды пайдалана ... ... ... ... ... жүргізуге болады. Бұлай тексеру жүргізу үшін және алда сараптамалық
зерттеу жүргізу үшін ... мен ... ... алынады және жеке-жеке
буып-түйіледі. Куәландыру барысында дененің, киімнің жалпы ... ... ... ... түсіріп отыруға болады. Фотосуреттер кесте
ретінде хаттамаға қоса тіркеледі.
Тергеу әрекеті есебінде жүргізілген ... ... ... ... әдеттегідей пайдаланылатын әдістер қолданылады.
Айтайық, адам куәландырылғанда, біріншіден, оның үстінде киген
киімдері қаралады, ... ... ... ... ... ... түймесі,
дақ, таңба, тағы басқа да ерекше ... бар жоғы ... ... ... кейін, оның денесі қаралады. Киімге ... ... ... ... және ... да ... яғни қанның
сақталып қалатын жерлеріне көңіл аударылады. Бұл жағдайда ... ... да ... ... ... ... ... үстінде жалаңаштандыруға
тура келсе, онда бұл тергеу ... ... ... ... ... Сондықтан егер әйел адам жалаңаштандырылып қаралса, бұл тергеу
әрекетін әйел тергеуші жүргізу керек те, ал ... адам ... ... ... ... ... да бұл ... әрекетін жүргізу үстінде куәландырушы
адамның намысына тиетіндей, оны кемсітетіндей ... ... ... бәрі ... ... сай ... ... тергеу әрекетін жүргізгенде негізінен куәландырылатын ... бір ... ... дақ және басқа іздердің ... ... ... бір істі ... ... ... сол жақ
иығында қал, ал кеудесінде жүректің ... ... ... бар екені
баяндалды.
Тергеудің бастапқы кезеңінде ұсталған ... адам бұл ... және ... ... ... ... берді. Оны
куәландыру үшін беліне дейін шешіндіргенде ... ... ... қал, кеудесінде татуировка бар екені анықталды.
Сонымен куәландырудың қорытындысы істі дер кезінде ашуға өте құнды
дәлелдеме есебінде пайдаланылды.
Куәландыру ... ... ... ... бір ... ... жүргізіледі. Сезіктінің, айыпкердің, не жәбірленушінің денесін
қарағанда арнайы медициналық білім қолданылып, ... ... ... ... ... ... куәландыру сараптамалық зерттеудің бір
түрі болып ... ... ... ... ... ... мына төмендегі
сұрақтар анықталады:
а) куәландырған адамның денесінде, қай ... ... ... ... ... ... саны және олардың жалпы ауырлығының
дәрежесі;
б) ... ... ... ... ... денесінде оның
белгісі бар ма?
Егер де жай қарау арқылы бұл сұрақтарды шешуге мүмкіндік ... ... ... ... ... болған жағдайда сот-
медициналық сараптама тағайындалады.
Куәландырылушының ... ... ... ... – жай ... және ... ретінде көру мүшелері қызмет етеді. Куәландыру
кезінде криминалистикалық техниканы қолдану анағұрлым күшті әсер ... ... ... ... мен ... ... ... фотоға түсіру, дененің сызбасын сызу, көлемді көшірмелер дайындау
жолдарымен бекітіледі. Іздер мен заттай дәлелдемелерді ... ... ... қана қоймай, оларды қылмыстық іс ... ... ... күйінде алу керек.
Куәландыру тергеулік қараудың ерекше түрі болып табылады. Оның мақсаты
айыпкердің, сезіктінің, куәгердің немесе ... ... ... жеке ... ... ... ... күйін және қылмыстық
іс үшін маңызды басқа да мән-жайларды айқындау. Куәландыру денені мәжбүрлеп
жалаңаштаумен байланысты болып, жеке ... ... ... ... ... болғандықтан, заң куәландыратын ... үшін ... ... қаулы шығаруды талап етеді. Егер куәландыру ... ... ... ... ... сол ... ... болуы
керек. Тергеуші басқа жынысты тұлғаның жалаңаш денесін ... ... ... ... ... ... ... дәрігер жүргізеді.
Сонымен тергеулік куәландыру мынандай мәселелерді анықтайды:
• Куәландырушының денесінде ерекше белгілер бар ма, атап ... және қай ... Оның ... ... да бір ... жер бар ма және ... ... немесе киімде оқиға орнынан ілесіп келген ... ... ... ... ... ... немесе басқа да
заттар бар ма;
• Денеде ... ... оның ... ... және т.б. ... ... белгілері бар ма.
Тергеуші анықталған фактілерді дәрігер мен ... ... ... ... (ҚР ... 227-бабы).
Куәландырудың барысында ... мен оның ... ... ... әрекеттің барысында немесе сонымен байланысты жағдайларда
алынған зақымдардың;
ә)ерекше белгілердің;
б)қылмыстық іске қатысты мән-жайлар барысында куәландырылатын ... ... ... болуы айқындалып, бекітіледі[12] .
Бұл іздерге қан, топырақ, бояу, майлайтын заттар, ерін далабы, ұрық,
шаш, мата талшықтары, микробөлшектер жатады.
Куәландыруға ... ... ... ... (не ... аудару керектігін, нені және қай жерден ... ... ... ... ... мен ... ... техникалық кұралдар мен аталған
әрекетке қатысушыларды (дәрігерді, куәгерлерді) дайындаудан ... ... ... деректер жауап алу, оқиға орнын, мәйітті, көлік
құралдарын қарау барысында ... ... ... ... ... ... жататын тұлғаның әдейі немесе абайсыз ... ... ... ... әкеп соғуы мүмкін шұғыл
тергеу әрекеті екенін ұмытпау қажет.
Қылмыс іздерін табу үшін техникалық құралдарды, атап айтқанда, ... ... ... немесе ультрақызыл сәуле көздерін қолдану
керек. Олар ату, қан, ұрық, сілекей және т.б. ... ... ... қан іздерін дәкеден жасаған тампонмен, сүзгіш не сорғыш қағазбен
алған жөн. Оларды сулап, ... ... ... сосын кептіреді. Тырнақ
астындағы кірді ұшталған ағаш таяқшамен таза қағаз ... ... ... тырнағының астынан алынған зат пен ... жеке ... ... ... ... ... да ... жөн.
Микрообъектілерді жинау үшін ... ... бар ... жүргізгені туралы хаттама толтырылады. Табылған барлық
іздер мен ерекше белгілер адам денесінің сызба нұсқасында ... ... ... ... арқылы бекітіледі. Куәландыру барысында суретке
түсіру мен бейнежазба жасау куәландырылатын тұлғаның рүқсатымен ғана ... ... ... ... ... ... және ... ережелері.
Қарауды тергеушілер, занда көрсетілген кейбір жағдайларда анықтау
органдарының қызметкерлері де жүргізеді. (ҚР ... ... және ... ... ... да қарауға қатыса алады немесе
дербес жүргізе де алады (КР ҚІЖК-нің 221- бабында). Сот ... ... сот ... ... (ҚР ... ... [16].
Оқиға болған жерді қарау кейде кұрылымдық ... ... ... ... ... түрлерін де қамтиды. Оқиға орнында әр түрлі ... ... ... ... жатады. Орынның өзі мекенжай
учаскесі, не тұрғын жер болады. Бұл жағдайда оның жабдықтарын ... ... ... бір ... ... ... ... Ол
қарауды жүргізудің келесі жалпы айла-тәсілдерін бөлуге мүмкіндік береді:
қарауды дара басқару; қараудың дер ... ... ... жан-жақтылығы; жоспарлылығы; криминалистикалық-техникалық құралдар мен
әдістерді, мамандар мен жедел қызметкерлер көмегін пайдалану; ... ... ... ... ... ... басқару, тергеу әрекеті әр түрлі қызмет атқаратын көп тұлғалар
тартылатын күрделі іс жүргізу әрекеті ... ... ... заң (ҚР ... ... тергеушіге жүктейді.
Басқа тұлғалардың, олардың ішінде құқық қорғау ... ... ...... ... ... ... Ол қарауға
қатысатын барлық тұлғалардың әрекеттерін басқарады және оның нәтижелеріне
жауапты болады. Егер прокурор немесе ... ... ... ... ... әрқайсысы қарауды басқарып, өз атынан хаттама ... дер ... деп ... ... туралы хабар келгенде
тергеушінің оқиға орнына еш кідіріссіз жетуін ... Ол ... ... мүмкіндігінше сақтауды қамтамасыз ету үшін қажет, себебі ол
қараудың нәтижелігі мен тиімділігіне ... әсер ... ... ... ... шұғыл тергеу әрекетгер қатарына жататыны кездейсоқ емес.
Қараудың басқа ... де ... ... шынайылыгы (объективтілігі) барлық объектілер табылған
қалпында зерттеледі және бекітіледі, ... ... ... ... басқа
да тергеу әрекетіне кдтысушылардың тұжырымдары мен ... ... ... ... мен ... қылмысқа қатысты оқиға орнында
табылған бүкіл заттар мен іздер табылып, зерттеліп, хаттамада ... ... ... ... ... ... ... етуін білдіреді. Сонымен қатар, тергеудің ... ... ... ... оны ... қажеттігінің тумауын
айтады.
Қараудың жоспарлылыгы нақты әрекеттердің ... ... ... бар күш пен ... бөлуден тұратын тергеушінің және
басқа да қарауға қатысушылар әрекетінің ... ... ... Ол ... қажетті әрекеттердің толық және сапалы орындалуын ... ... ... ... ... ... техникалық құралдар мен әдістерді, мамандар көмегін
пайдалану. Аталған құралдар мен әдістерді таңдау жүргізілетін қараудың
мақсатымен және ... ... ... ... ... ... мен
іздердің ерекшеліктерімен анықталады.
Маман нақты ерекше жағдайларда қиын қабылданатын ... ... ... ... объектілерді алуға көмек көрсетіп кей іздердің пайда
болу тетігі мен себептері туралы өз пікірін айта ... ... ... ... және ... ... келмейтін тұлғаны куәландырғанда
маманның (дәрігердің) қатысуы міндетті болады [19] .
Оқиға болған жерді қарау кезінде жерді ... ... ... ... ... ... ... тергеу әрекеті кезінде алынған не
тергеушінің талап етуі бойынша ұйымдар және ... ... ... ... іс жүргізу кодексінің 222 бабының ережелері бойынша ... ... ... ... ... ҚР Қылмыстық ісжүргізу кодексінің
121 бабының ережелеріне сәйкес заттай дәлелдер деп танылуы мүмкін.
Затты тергеуші заттай ... ... тану және оны іске ... ... қаулы шығарады. Осы қаулыда заттай ... ... ... ... оны иесіне немесе өзге адамдар мен ұйымдарға сақтауға ... ... ... тиіс.
Егер заттар ауқымды болуына немесе өзге де ... ... ... ... ... ... олар фотосурет немесе бейнежазба
құралдарымен түсіріп алынуға, мүмкіндігінше мөрмен бекітілуге және тергеуші
көрсеткен ... ... ... Іске заттай дәлелдің үлгісі қоса тіркелуі
мүмкін. Заттай дәлелдің жатқан жері туралы істе тиісті анықтама болуы тиіс.
Тез бұзылатын заттай ... егер олар ... ... ... ... ... сай ... не алынған сомаларды
қылмыстық істі жүргізуші органның депозитіне енгізе ... ... ... ... ... олар иесіне тегі мен ... ... ... ... ... иесіне оның құны төленеді.
Анықтау органы істі тергеушіге берген ... ... ол бір ... ... ... ... не бір ... екіншісіне берілген
ретте, сонымен қатар іс прокурорға және сотқа жіберілгенде заттай дәлелдер
іспен ... ... ... ... буып-түйілген және ... ... ... ... ... ... ... беріледі[20].
ҚР ҚІЖК істі тергеу барысында жүргізілетін қарау әрекетін қарастырады
(ҚІЖК 221-227 баптары).
Қылмыс ізін, өзге материалдық объектілерді анықтау, сондай-ақ іс ... бар ... ... мақсатында тергеуші, ал ол жоқ ... ... ... ... ... арыз ... ... түскен анықтау
органының лауазымы жағынан жоғары қызметкері жерді, үй-жайларды, заттарды,
құжаттарды, көзі тірі адамдарды, мәйіттерді, жануарларды ... /221 ... ... ... көрсетіп отыр: үй, жер, заттар, ... ... ... ... қараудың өз ерекшеліктері бар екенін ескеріп,
криминалистикаға тергеу қарауының әртүрлерін қарастырады.
Олардың қатарына:
- оқиға болған жерді қарау;
- табылған ... ... ... ... ... заттарды қарау;
- құжаттарды қарау;
- жануарларды қарау;
- оқиға болған жер болып табылмайтын жер учаскелерін және аумақтарды
қарау;
- қараудың ерекше түрі ... ... ... ... оның ... ... тұлғасы
туралы және басқа да оның мән-жайлары туралы мәліметтерді алудың маңызды
қайнар ... ... ... жерді қарау болып табылады.
Оқиға болған жерді қарау секілді тергеу әрекеті, болған оқиғаның және
оны жасаудың психологиялық суретінің ... ... ... ... ... мен зерттеуге көптеген мүмкіншіліктерді ашады.
Оқиға болған жерді қарау-бұл кейінге қалдыруға болмайтын, ... тез ... ... ... ... ... ... жерді қарау
кезінде көбінесе айыпталушы сияқты тұлға ... ... ... ... бар болса, онда оны жасаған және ... ... ... бар. ... ... оқиға болған жерді қарау қылмыскердің жеке
басын зерттеудің ерекше маңызы бар. Қылмыстық әрекеттен қалған ... ... ... ... ... ... ондағы ақпараттарға талдау жасай
отырып, қылмыстық іс ... ... ... сот өндірісінің
алдына қойылған міндеттерді табысты шешулері мұмкін. Оқиға болған ... ... ... ... рөл ... Оны көбінесе көптеген
жұмбақ сырлар болып табылатын ... ... ... деп атайды. Ол
қылмыстың оқиғасын, тұлғаның кінәсін анықтауға, сонымен ... ... ... кіретін мән-жайлар емес, алдағы уақытта тергеудің ... ... ... ... ... септігін тигізетін мән-жайларды
анықтауға болады.
Оқиға болған жерді қараудың жалпы міндеті оқиғаның механизмін анықтау,
яғни ол жерде не ... ... ... жауап беру болып табылса, бұл жалпы
міндеттер бірқатар жеке міндеттерге жіктеледі:
- оқиға болған жерді зерттеу және бекіту;
- ... ... ... әсер ету ... ... қылмыстың және қылмыскердің іздерін табу, бекіту және ашу, сезіктіні
және қылмыстың мотивін анықтау;
- қылмысты жасауға әсер еткен себептер мен ... ... ... Міне біз ... әр ... ішінде сезіктінің жеке басына қатысты
мәліметтерді алудың қажеттілігі орын алып отыр, ... бұл ... ... ... ... табылады. Заң әдебиеттерінде, оқиға болған жерді
қараудың мақсаттарының бірі бұл қылмыскердің жеке басы ... ... ... ерекшеліктері туралы мәлімет жинау болып
табылады.
Қоршаған ортамен, адамдармен, материалды ... ... ... ... және әлеументтік қарым-қатынас жасау оның
қызметі дамуының негізгі және өзінің ... ... ... ... арқылы береді. Осы қарым-қатынастар нәтижесінде
қатынасқа түскен объектілерде, тұлғаның қасиеттерін ... ... ... ... ... ... ... бар құбылыстар белгілерінің
материалдық заттарда бекітілуі, олар адамдардың, жекелеген заттардың ... ... ... ... ... іс ... сатысында тоқтатылған кезде дәлелдер туралы мәселе
ҚР Қылмыстық іс жүргізу кодексінің 121 бабының үшінші бөлігінің ... ... (ҚР ... 223 ... ... сатысында тергеуші жасалған қарау ... ... ... ... ... ... аяқтаған соң
тергеуші қараудың қортынды кезеңіне көшеді. Бұл ... ... ... ... ... ... жоспарлар, сызбалар жасайды;
- қажет болған жағдайда мәйіттің қол саусақ іздерін алып, өзін мәйітханаға
жібереді;
- оқиға орнынан алынған объектілерді буып-түйеді;
- ... ... ... алу ... емес ... ... емес ... бар объектілерді сақтау бойынша шаралар қабылдайды.
Куәландыру жүргізу туралы тергеуші сезікті, айыпталушы үшін міндетті
болып ... ... ... ... ... ... прокурордың санкциясы бойынша жүргізіледі.
Куәландыру – бұл тергеушінің қаулысының негізінде жүргізілетін,
тергеушінің ... ... ... ... дәрігермен жүзеге асырылатын
және қылмыс іздерін, функционалдық және анатомиялық сипаттағы ... ... ... және ... ... ... ... тікелей
тексеруге бағытталған өз алдына жеке тергеу әрекеті.
Тергеулік куәландырудың мәні тірі адамның денесін тікелей ... ... егер бұл ... ... сараптама қажет
болмаған жағдайда. Көбнесе ол кісі ... әйел ... ... ... және тағы ... қылмыстарды тергеу барысында
жүргізіледі.
Куәландыруға дайындық оны жүргізу ... ... ... ... ... шешілуге тиісті сұрақтардың шеңберін
анықтаудан, қатысушылардың құрамын анықтап, олардың арасында ... ... ... орын мен уақытты анықтаудан, оны жүргізу
тактикасы мен алынған ... ... ... ... ... куәландыруды жүргізу тактикасы үшін ... ... ... ... ... ... дұрыс таңдау маңызды.
Тергеліп жатқан қылмыс түріне, ізделіп жатқан ... ... ... ... ... ... ... әрекеттерінің және жедел-
іздестіру шараларының барысында ... ... ... ... ... ... таңдамалы әдіспен жүргізілуі мүмкін.
Куәландыруды тергеуші дәрігердің немесе басқа маманның қатысуымен
жүргізеді. Бұл тергеу ... ... ... ... ... ... куәландыру сол жынысты куәлардың қатысуымен
жүргізіледі[21].
Егер ... ... ... ... ... ... ... басқа адамды куәландыру кезінде қатыспайды. Бұл жағдайда
куәландыруды сот ... ... ... ... куәгерлердің
қатысуымен дәрігер жүргізеді (ҚР ҚІЖК-нің 226 бабы).
Тергеулік куәлаңцыруды сот медициналық ... ... ... ... Екіншісі сот медициналық сараптама түріне жатады және ... ... сот ... саласындағы маманмен жүргізіледі.
Тергеулік қараудың, эксгумация мен куәландырудың процессуалды тәртібі
ҚР ҚІЖК-нің 221 – 227 баптарымен ... ... ... ... ... ... ... Оқиға болған жерді қараудың тактикасы.
Оқиға болған жерді қарау, тергеудің бастапқы кезеңінде, ... ... ... ... Көп ... ... ... болған
жерді қараудан басталады. Бұл тергеу әрекетін кешіктірмей, дер ... ... ... ... керекті, өте құнды дәлелдемелер жинап
алуға болады. Қылмысты оқиға бір адамның немесе бірнеше ... ... ... тұратындықтан ол айналадағы ортаға әсер етіп, сол
қылмыс жасалған жерде көптеген іздер қалдырады ... ... ... ... ... болған жерді қараудан
басталады. Тәжірибе көрсеткендей ... ... ... ... ... ... ... болған орнына қарау жүргізбей-ақ,
басқа да әрекеттерді жүзеге асырады, мысалы ... ... ... қылмыстар және т.б. бұл менің түсінігімше ... ... ... ... да ... ... ... жасалынған орнында қарау жүргізу,
қандай да болмасын бір дәлелдемелік заттар немесе іздер тауып анықтауға
мүмкіндік ... ... ... ... қылмыстар бойынша қылмыс
орнында, қылмыскермен лақтырылып жіберген заттарын ... ... да ... ... Бұл тергеу әрекетін кешіктірмей, дер кезінде жүргізген
жағдайда қылмысты ашуға керекті, өте ... ... ... болады.
Қылмысты оқиға бір адамның немесе бірнеше адамдардың белгілі бір әрекет-
қимылдарынан тұратындықтан ол ... ... әсер ... сол қылмыс
жасалған жерде көптеген іздер қалдырады. Криминалистикада іздер деген
түсінік екі ... ... Тар ... із деп бір объектінің
таңбасы, келбеті айтылады, қолдың ізі, аяқ киімнің ізі.
Ал, жалпы кең мағынада қылмыс ... ... ... ... ... жерде
қалған заттар, қираған, сынған ... және ... ... ... ... жатады. Осы өзгерістердің барлығын
негізге ала отырып, оқиға болған жерді қарау үстінде ... ... ... ... оның механизмі жөнінде белгілі бір болжамдар жасай
алады. Оқиға ... ... ... маңызы, әрине мұнымен шектелмейді.
Себебі қарау барысында, тергеуші осы ... ... ... ... өте ... деректерді тауып алып, ... ... ... ... жерді қараудың, тергеу әрекеті есебіндегі маңызын дұрыс
ұғу үшін алдымен оның түсінігіне тоқталған дұрыс. Оқиға ... жер ... ... ... жер және осы қылмыстың іздері табылған жер жатады.
Сондықтан бұл ... тек қана ... ... жер ғана ... ... бұл ... ... жасауға дайындық жұмыстарын жүргізген жер, қылмыс
жасауда қолданылған қару және басқа да ... ... ... жер де ... үй, ... ашық алаң, су айдыны, вагон тағы басқа объектілер болуы
мүмкін. Осыған байланысты бір қылмыс бойынша бірнеше оқиға болған жер ... ... ... өлтіріп оны басқа жерге апарып бөлшектеп, ол
бөлшектерді әр жерге көмсе, кісіні ... ... ... ... ... ол бөлшектерді көмген жер де оқиға болған жер деп ... бір ... ... ... үш, төрт ... одан да көп оқиға
болған жерді қарауға тура ... ... ... ... бір ... болған жер деген түсінікпен қылмыстың болған жері деген ... білу ... ... ... осы ... отырған қылмыстың нақтылы
болған жері жатады. Ол-оқиға болған жер ... ... ... ... ... болса,оқиға болған жер дегеніміз қылмыстың
жасалған жері және де осы қылмыстың іздері табылған ашық алаң, пәтер, жеке
үй және басқа да ... ... ... ... ... ... іздерді айғақ заттарды
іздеп табуға, оларды алып, бекітуге және зерттеуге бағытталған, сонымен
қатар ... ... ... оның болу механизмін анықтау мақсатымен
кідіртпей өткізілетін, заңда көрсетілген тергеу әрекеті.
Осы түсінікте оқиға болған жерді ... ... де ... ... ... ... қарау барысында іздер, айғақ заттар
белгілі бір криминалистикалық әдістер мен ... ... ... ... ... зерттелуі, бекітілуі керек. Сонымен қатар, қарау
үстінде объектілердің орналасу және жалпы ... ... ... мән-
жайы жөнінде деректі мәліметтер алу қажет, оқиға болған жерді қарауда ... ... зор. ... ... жерді қарау тергеудің оң бастапқы
кезеңінде, қылмыс болғаннан кейін ... бұл ... ... арқылы өте құнды деректер, дәлелдемелер жинап алуға болады. Қарау
барысында табылған айғақ заттар арқылы қылмыстың ... ... ... ... қылмысты жасауға қатысқан тұлғалар жөнінде және ... да ... ... өте ... ... ... Бұған тек
қана оқиға болған жерді кідіртпей тез арада қараған жағдайда ғана ... ... Егер ... ... ... ... кешіктіріліп жүргізілсе, көп
іздер, айғақ заттар ауа райы және басқа да жағдайларға байланысты өзгеріп,
бүлініп қалуы мүмкін, тіптен олардың ... ... де ... осыған байланысты тергеуші хабар алысымен, тез арада қылмыстың
болған жеріне баруға, оның кешіктірмей қарауға ... ... ... ... жер түнде де қаралады. Егер мұндай кезде жарық нашар болып, ... ... ... ... қарап шығуға мүмкіндік ... ... ... ... ... қаралуы керек.
Жасалған қылмыстың түрлеріне орай оқиға болған жерді қараудың өзіндік
ерекшеліктері бар.
Ол енді кеңес криминалистерінің ... ... ... жерді қарауға арналған арнайы жұмыстардың көбісінде ... ... ... ... ... Ал ... оқулықтарында
келесідей пікір айтылған:''оқиға болған жер-деп тікелей қылмыс жасалған
немесе қылмыстың салдары, қылмыс қаруы, ... ... ... бір ... бір ... ... болған жер-бұл кең мағынада тікелей қылмыс болған аумақпен
ғимарат қана ... ... ... ... ... ... мәйіт,
ұрланған мүлік, жасырынған қылмыскерлердің іздері ... ... ... ... ... ... осы ... қылмыс орнын алды ма, мысалы,
кісі өлтіру, ұрлық немесе бұл ... ... ... ... ... ... ... көрінісі болғанын біз анықтай алмаймыз. Бірақ та, осы кез-
келген деректердің біреуі оқиға болған жер деген түсінікке ... ... да ... ... ... ... жері емес, оқиға болған
жер деп қарастыруымыз керек. Осы сәйкес қылмыстың емес, оқиға болған ... ... ... ... ... кең мағынада қарастыруға тура келеді.
Мұнда оқиға болған жер деп, тек қана ... ... жер ... ... ... қылмыстың қаруы, басқа жерде ... ... ... және ... да ... ... ... жер де оқиға болған жер
болып табылатыны ... ... ... ... адам мәйітіне қатысты бұл түсінік дұрыс
берілген. Адам мәйіті табылған жағдайда, әр ... ... ... жер ... ... ... жер ... табылмайды, бірақ та адам басқа жерде өлтіріп,
ал мәйітті басқа жерге апарса,бәрі бір де мәйіт анықталған жер ... ... деп ... ... көрсетілген материалдық іздер туралы ... ... ... ... ... қағып кетіп, оқиға болған жерден
жалтарып ... ... Одан соң бұл ... гаражда табылды.Сонда
автокөлік табылған жер оқиға ... жер деп ... ма? Тағы да бір ... ... ... ... ... кісі өлтіргеннен кейін қан
іздері бар пышақты қылмыс жасаған ... алыс ... ... ... ... бұл ... табылды. Неге пышақтың табылған жері оқиға болған жер деп
есептелінуі керек. Немесе тағы да бір мысал, төрт ... ... ... бір мүлікті алып кеткен. Кейін тінту ... ... ... ... ... ... ... Онда олардың пәтерлері оқиға
болған жер болып табыла ма? Осы ... үш ... ... ... ... ... хаттамасын толтыру керек. Мұндай ... ... ... кең ... ... ... ... сәйкес келмейді және бұл
түсінік дұрыс емес.
Бірінші жағдайда автокөлікті қарау хаттамасы толтырылады, өйткені
ұрланған ... ... ... ... табылады. Немесе тінту хаттамасымен
бірге заттай дәлелдемелерді ... ... ... ... Сонымен
біздің ойымызша,оқиға болған жер деп-тікелей қылмыс болған аумақ немесе
ғимарат деп түсінуіміз керек. Ал ... кісі ... ... жер де ... ... табылу жағдайлары бұл ережеге жатпайды. Бұл жағдай да мәйіттің
табылған жері сол ... ... ... кісі ... ... жер болмаса
да, бұл оқиға болған жер деп саналады. Әрбір нақты ... ... ... ... шекарасын тергеуші қалыптасқан жағдайға ... ... ... А.И. Винберг, А.Н. Васильев, И.Н.
Якимов, В.П. Калмаков, В.И. Попов және басқа да криминалистер оқиға ... ... әр ... ... ... Кейбір айырмашылықтарға қарамастан,
бұл тергеу әрекетіне көбінесе дұрыс ... ... ... қатар, кейбір
түсініктер дұрыс берілмеген. ... В.И. ... ... ... ... болған жерді қарау түсінігіне кей түсінік беруді қажет деп
санап, былай ... ... ... жерді қарау түсінігіне заттай
дәлелдемелерді және қылмыс ... ... және ... қылмыстың
механизмін және ниетін анықтауға ізін суытпай ... ... ... ... ... берілген түсінікте кейбір жетіспеушіліктер бар. Біріншіден,
қараудың процесуалдық ... ... яғни ... ... ... қарау
жәй ғана криминалистикалық шаралардың кешені емес, тергеу әрекеті ... ... ... ... түсінігі нақтыланбаған,
анықталмаған. Криминалистикалық шаралар тергеу әрекеттерінен тыс, мысалы,
жедел іздестіру жұмыстарында жүргізілуі мүмкін. ... осы ... ... ... ... ең ... ... оқиға болған жердің жағдайын
зерттеуге бағытталғаны көрсетілмеген, сондай-ақ бұл ... ... және ... іздерін табу және бекіту туралы айтылған. Бұл
түсінік бойынша іздер заттай ... ... ... ... ... заттай дәлелдемелер мен салыстырғанда ... ... ... ... кезінде ең жиісі болып табылады.
Біздің ойымызша, оқиға ... ... ... ... келесідей
құруға болады. Оқиға болған жерді қарау бұл оқиға ... ... ... ... ... іздер мен заттай дәлелдемелерді табуға,
бекіуге, алуға болған ... ... ... ... жеке ... ... ... ниетін анықтауға бағытталған тергеу әрекеті болып табылады.
Криминалистикада іздер деген түсінік екі мағынада колданылады. Тар
мағынада із деп бір ... ... ... ... ... ізі, ... ізі, т. б.). Ал, ... кең мағынада қылмыс іздері деген ұғымға
оқиға болған жерде қалған заттар, қираған, сынған ... және ... ... ... ... бәрі жатады. Осы өзгерістердің
бәрін негізге ала отырып, оқиға болған жерді ... ... ... ... ... айталық, оның механизмі жөнінде белгілі ... құра ... ... ... жерді қараудың маңызы, әрине мұнымен
шектелмейді. Себебі, ... ... ... осы ... байланысты
іздерді, айғақ заттарды, өте құнды деректер есебінде пайдаланады [24] .
Оқиға болған жер ұғымына қылмыс жасауға дайындық жұмыстарын ... ... ... ... қару жөне басқа да айғақ заттарды тапқан жер
де жатады. Ол – жеке үй, ... ашық ... су ... ... тағы ... ... ... мүмкін. Осыған байланысты бір қылмыс бойынша бірнеше оқиға
болған жер болуы ... ... ... ... оны басқа жерге апарып
бөлшектеп, ол бөлшектерді әр жерге көмсе, кісіні өлтірген жер де, ... жер де, ол ... ... жер де ... болған жер деп
саналады. Сонымен бір ... ... ... ... оқиға болған жерді
қарауға тура келеді. Осыған байланысты айта кететін бір жай, оқиға болған
жер деген ... пен ... ... жері ... ... ажырата білу
керек. Соңғы түсінікке осы тергеліп отырған қылмыстың нактылы ... ... Ол — ... болған жер деген түсініктің құрамдас бір элементі.
Айтылғандарды тұжырымдайтын болсақ, оқиға ... жер ... ... ... жері және де осы ... іздері табылған ашық алаң,
пәтер, жеке үй және басқа да объектілер.
Енді тергеу әрекетінің оқиға болған ... ... ... ... ... ... бұл тергеу әрекетінің мағынасына әр
түрлі түсінік, ұғым беріледі. Авторлардың берген ... ... ... ... тек редакциялық айырмашылықтары бар екендігі
байқалады. Негізінен берілген түсініктерде бұл тергеу әрекетінің мағынасы,
оның міндеттері және ... ... ... ... ... ... үстінде
қодданылатын әдістер сипатталады. Кейбір авторлар бұл ... ... кім және ... ... ... ... ... ретінде
түсіндіреді. Қылмыстық іс бойынша ... ... бұл ... ... ... ... түсінікті. Бірақ бұл тергеу әрекетіне мұндай
күрделі мәселелерді шешуді ... ... Бұл ... ... ... ... ... олар бірнеше тергеу әрекеттерін жүргізу арқылы
шешіледі. Сондықтан бұл шешуді бір тергеу ... яғни ... ... ... ... әрине болмайды [25].
Кейбір авторлар окиға болған жерді қарауға қатысты түсініктерінде оның
міндетіне, атап айтқанда, жүргізілетін ... ... ... да ... ... жүмыстары процессуалды әрекеттер
қатарына жатпайды, оны ... ... ... ... жұмыстар
тергеудің бастапқы кезеңінен тергеу біткенше жалғасады. ... ... ... ... болған жерді қарау ұғымына кіргізу орынсыз. Әрине,
оқиға ... ... ... ... ... ... да жүргізіледі,
бірақ бұл іздестіру жұмыстары оқиға болған жерді қараумен шектелмейді, ол
тергеу біткенше, ... де ... ... ... ... бұл тергеу әрекетіне төмендегідей
түсінік беруге болады: оқиға болған жерді қарау дегеніміз іздерді, ... ... ... ... ... ... және зерттеуге бағытталған,
сонымен қатар жасалған қылмыстың мән-жайын, оның болу механизмін ... ... ... заңда көрсетілген тергеу әрекеті.
Осы түсінікте оқиға болған жерді қараудың міндеттері де көрсетілген.
Атап айтқанда, оқиға болған жерді қарау үстінде ... ... ... ... ... ... мен ... арнайы кұрал-саймандарды
пайдалану арқылы ізделіп, зерттелуі, бекітілуі керек. Сонымен қатар, ... ... ... және жалпы жағдайы бойынша қылмыстың мән-
жайы жөнінде деректі мәліметтер алу қажет, оқиға ... ... ... бұл
мәліметтердің маңызы зор. Оқиға болған жерді қарау тергеудің ең ... ... ... ... ... ... бұл ... жүргізу арқылы өте құнды деректер, дәлелдемелер жинап алуға
болады. Қарау мезгілінде табылған ... ... ... арқылы қылмыстың
механизмін, қылмыс жасау әдісін анықтауға, ... ... ... ... және ... басқа да мән-жайлары жөнінде өте ... ... ... тек қана ... ... жерді кідіртпей, тез арада
қараған жағдайда ғана мол мүмкіндік туады. Егер оқиға ... ... ... ... көп ... ... ... ауа райы және басқа да
жағдайларға байланысты өзгеріп, бүлініп қалуы ... ... ... ... де ... Міне, осыған байланысты тергеуші хабар ... ... ... ... ... ... оны ... қарауға әрекет жасауы
керек. Оқиға болған жер түнде де қаралады. Егер мұндай кезде ... ... ... ... ... ... ... қарап шығуға мүмкіндік
болмаса, бұл жер жарық, түскеннен кейін қаралуы ... ... ... орай ... болған жерді қараудың өзіндік
ерекшеліктері бар. Бұл ерекшеліктер жеке ... ... ... [26] ... ... жерді қарау қылмыс іздерін басқа да затгай дәлелдемелерді
табу мақсатымен, оның жасалу жағдайын және ... іс үшін ... ... да ... ... ... ... сатысы оқиға туралы хабар алынғаннан кейін басталады және нақ
сол жерде жүзеге асырылатын ... ... ... ... ... ... тергеуші:
- не және қайда болғанын анықтап, оқиға орнындағы ... ... ету үшін ... ... ... туралы жергілікті әкімшілік
немесе полиция органы арқылы нұсқау беруге;
- қорғауды ... ... ... аса ... оқиғаны өз көзімен көрген тұлғаларды ... ... ... егер ... болса, оларға медициналық көмек көрсету
туралы ... ... ... қызметкерлері сезікті тұлғаларды ұстауға және болған
оқиғаның зиянды зардаптарын болдырмауға шара ... ... ... портфелінің, фотоаппараттарының және қарау жүргізуге
қажет басқа да құралдардың толық ... ... ... шығу алдында
тексеруге және қажетті мамандарды шақыруға міндетгі.
Тергеуші ... ... ... соң ... ... ... медициналық көмек көрсетілгеніне, қылмыскерді ұстау шаралары
ұйымдастырылғанына, оқиға орнынан бүкіл бөтен адамдар шығарылғанына, ал іс
бойынша ... ... бере ... ... мен ... өз көзімен көрген
тұлғалар анықталып, олардан жауап алынғанына көзін жеткізуі керек.
Тергеуші қарау шеңберін анықтайды, ... өз ... ... ... ... қандай езгерістер орын алғанын сұрап біледі,
полиция бөлімшелеріне қылмысты ашу үшін жедел-іздестіру шараларын ... ... ... қарау екі кезеңде жүргізіледі:
- жалпы қарау (статикалық);
- егжей-тегжейлі қарау (динамикалық).
Жалпы қарау барысында ... ... ... ... ... ... және бекітеді. Ол не болғаны және ... ... ... ... және ... орнының шеңберін нақтылайды.
Оқиға орын алған жердің көлемінен ... ... ... ... ... ... мен заттай дәлелдемелердің жартысы жоғалып кетуі мүмкін.
Одан кейін тергеуші оқиғаның алғашқы көрінісін бекітеді ... ... ... ... ... арқылы), оқиға орнының жоспары мен сызбасын
жасау үшін объектіні және басқа да ... ... ... ... карау
ашық жерде, жаңбыр астында немесе қар жауғанда ... ... ... ... үшін шара ... ... мән-жайларды атап өтеді.
Оқиға орнын қараудың ең тиімді тәсілін таңдау маңызды болады. Оқиға болған
жерді қарауда ... ... ... болады:
- оқиға орнын спираль бойынша шетінен ортасына дейін немесе ортасынан
шетіне дейін қарау;
- орталы ... ... ... ... қарау (егер, оқиға орны ұзартылған формада болса).
- ... ... ... орны ... және ... ... ... араластыра үйлестіріп колдануға да болады. Оқиға
орнын егжей-тегжейлі қарау оны жүргізген ... ... ... ... зат және ... іс үшін ... бар ... із тыс
қалмағанына сенім береді.
Қарауды жүргізгенде тергеуші келесі негізгі сұрақтарға жауап алуы
тиіс: не, ... және ... ... кім, неге және ... ... ... ... кылмыстың нәтижесі қандай?
Егжей-тегжейлі қарау оқиға орны жалпы қаралғаннан кейін ... әр із бен ... ... ... кұралсыз көрінбейтін заттарды
айқындайды. Бұл сатыда окиға орнының жабдық ... ... ... ... ... ... барысында асығуға болмайды,
ешқандай ұсақ зат ... тыс ... ... Егер хаттаманың соңында “іске
қатысы бар ешқандай зат табылып, алынған жоқ” деп ... ... ... ... кылмыстың және қылмыскердін іздері ... ... Олар ... ... бұзу ... көлік құралдарының, атудың
және т.б. іздері. ... ... ... ... ... ол оған қылмыстың
жасалу тетігін түсінуімен қатар, кінәлі тұлғаны әшкерелеуге көмектеседі.
Егжей-тегжейлі қарауды қызу ойлау қызметінсіз ... ... ... орнында табылған заттар мен іздерді ... ... ... ... ол ... іске ... бар фактілер мен мән-жайларды
түсінуді қиындатады. Қараудың бұл сатысында тергеуші айқындалған ... ... іске ... ... әлі ... заттардың орналасуы
мүмкін орындарын анықтайды, табылған заттардың маңыздылығын бағалайды және
оларды алудың тиімді ... ... ... ... ... және табылған іздерді зерттеу негізінде
қылмыскердің кейбір жеке сипаттамалары туралы: ... ... ... ... және т.б. ... түсінік қалыптасады.
Оқиға орнын егжей-тегжейлі қарау барысында олардың арасында кінәлі
адамды іздеу керек тұлғалар шеңберін көрсететін ... ... ... жүру ... ... тосқауылдардағы осал жерлерді білуі;
б) жәбірленушінің әдеттері мен өмір ... ... ... ... ... мен ... таныс болуы;
г) қылмыс барысында күрделі техникалық құралдарды (мәселен газбен
пісіру ... ... ... тәсілі маңызды криминалистикалық рөл атқарады. Оқиға
орнын қарау барысында тергеуші жасалған қылмыстың механизмін, ... ... оның ... ... және т.б. ... қарауға дайындық келесілерден тұрады: жасалған қылмыс жайлы
ақпарат алған кезде тергеушінің әрекеттері екі сатыға ... ... (ОБЖ ... ... ... ... ... қайнар көзден оқиғаның және тергеу әрекетін
ұйымдастыру үшін маңызы бар оған қатысты жағдайлардың ... ... ... ... ... жерін күзетуді қамтамасыз етеді;
- қылмыс салдарының жойылуына немесе азайуына шаралар қолданады;
- ... ... ... тұлғалардың келуін қамтамасыз етеді;
- мамандарды шақырады;
- техникалық құралдардың дайындығын тексереді.
Екінші сатысы (ОБЖ барғаннан кейінгі):
- тергеуші жәбірленушілерге көмек көрсету шараларын қабылдайды;
- ҚР ... 222 ... 12 ... сәйкес тұрғын жайды қарау тек сонда
тұрушылардың келісімімен ғана немесе прокурордың рұқсатымен жүргізіледі;
- ОБЖ-ден барлық бөгде адамдар ... ... ... ... мақсатында куәлардан сұрау алады;
- куәгерлерді шақырады, қарауға қатысушылар арасында міндеттерін нақтылап
бөліп, оларға түсіндіреді;
- ... да ... ... ... ... ... болмайтын
әрекеттер жүргізеді, сонымен қатар қарау жағдайын жақсартуға шаралар
қабылдайды.
Қараудың басында ... ... ... ... алу ... ... оқиға жерінің өзін немесе басқа да ... ... ... Ал ... ... барып статикалық және динамикалық
қараудың әдістерін қолданып ОБЖ-дің ... ... ... ... ... ... ... жұмысшы кезеңінде қараудың тактикалық ережелері кеңінен
қолданылады:
- жанжақтылық;
- жоспарлылық;
- нақтылық пен жүйелілік.
Оқиға болған ... ... ... қауіпі болғандықтан тергеуші
тәулік уақыты мен ауа ... ... тез ... ... ... Уақыт
факторы мұнда аса маңызды орын алады. Оқиға болған жердің жағдайы әртүрлі
себептерге байланысты ... ... ... жауын-шашынның басталуы,
оқиға болған жерде адамдардың болуы, олар өздерінің іздерін қалдыру, ... ... ... ... ... ... ... ауладан
үйге кіргізуі, жерден столдың үстіне қоюы және қанды жуып жіберуі.
Қылмыскерлер мен қылмысқа ... ... ... ... жердің
жағдайы қасахана өзгертуі мүмкін.
Тергеуші оқиға болған жерге келген кезде, қарауға ... ... ... ... ... олар жәбірленуші тірі болған жағдайда
алғашқы медициналық көмек көрсету, жедел іздестіру шараларын қолдану, ... үшін ... ... ... Ол ... ... егер ... болған жерде адамдар болса, онда оларды ... ... ... куәсі болған тұлғаларды, мәйітті бірінші тапқан тұлғаларды,
жәбірленуші мен тұратын тұлғаларды, жалпы куәларды ешқайда кетпеуін және
жақын ... ... ... ... ... ... ... хал-жағдайын тексеру туралы
тасырма беріп, егер жәбірленуші тірі ... ... оған ... ... ... ... жеке басы ... қылмысты жасау
ниеті туралы сұрастырып алу қажет, өйткені жәбірленуші өліп ... ... ... ... ... жағдайда қарау жүргізуге дәрігер
шақыртылады, оған алдын ала ешқандай затқа тиіспей жәбірленушіге ... ... ... ... мәйіттің позасын өзгертпеуі ескертіледі.
- оқиға болған жерді күзету дұрыс ұйымдастырылғанын ... ... ... ... ... шекарасын кеңейтеді. Тергеуші оқиға болған
жерге келгенге дейін күзету ... ... онда ... ... ... ... ... кинологымен бірге оқиға болған жерді шолып
қарап өтіп, қызметтік итті қолдануға ... ... ... анықтап алу
қажет. Ит ізге түскен кезде, қарауға қатысушыларға қылмыс болған ғимаратқа
бірден ... ... егер ... ашық ... ... қатысушылар оған
жақындамауы керек. Біраз уақыт күту қажет, ... ит ... ... ... ... нүктеге қайтып келуі мүмкін. Ол бірнеше рет қайталануы
ықтимал. Ит ізге ... ... ... ... жедел уәкіл жүруі тиіс.
Қызметтік іздеу итін қолдану фактісі және оның ... ... ... акті ... оған кинологтың өзі және жедел ... қол ... ... иті қылмыскердің оқиға болған жерден алынған заттарды, жүру
бағытында түсіріп алған немесе лақтырып ... ... және ... ... ... ... мүмкін. Мұнда келесідей сұрақ ... ... ... ... итін ... ... ... көрсетілуі
жеткілікті ме?.
Д.П. Рассейкиннің айтуынша және ҚР ҚІЖК-нің 116-шы бабына сәйкес ол
дәлелдеме ретінде саналмайды. Бұл жағдайда ... ... ... ... ... ... қызметтік іздеу иті бір тұлғаға әкелсе, ол тұлғаны ұстап ҚР ҚІЖК-
нің 226-шы ... ... ... ... оның ... ... ... іздерін (қан іздері, қылмыс жасау ... ... ... ... ... ... болған зақымдарды) анықтау
мақсатында куәландыру жүргізіледі, ол туралы тиісті хаттама толтырылады.
Қызметтік іздеу итін қолдану дерегі және оның ... ... ... ... ... ... көрсетілмейді. Өйткені қызметтік іздеу итін
қолдану жедел іздестіру шарасы болып саналады.
- азаматтардың біреуі қылмыскерді көріп оның қай ... ... ... жеке ... ... оның ... ... және
ұстауды ұйымдастыру қажет. Егер қылмыскер ... ... ... оның ... ... және ... да болуы мүмкін орындары туралы
туыстарынан, жақын ... ... ... ... ... ... ... уәкіл жүргізген тиімді болады. Ал тергеуші оқиға болған жерге
қарау жүргізе береді.
- жедел іздестіру тобының құрамына кіретін қызметкерлер мен ... ... ... ... ... ... ... бірге
тұратын және көршілерінен сұрастыру жүргізу қажет. Сұрастыру сұқбаттасу
нысанында жүргізіледі, мұнда оқиғаның ... ... ... басы ... мәліметтер анықталады. Сұрастыру кезінде тұлғалардың
біреуі іске маңызды мәлімет ... ... ... оны ... куә ретінде
жауап алу үшін аты ... ... жеке ... жазып алады.
Сұрастыру барысында тұлғалардан оқиға ... ... ... ... ... ... анықталады. Ерекше сұрастыруды мәйітті бірінші
тапқан тұлғалардан нақты жүргізіледі. Олар мысалы, көмек көрсетеміз деп
галстугін ... ... ... ... ... ... жерге қарап жатса,
оны төңкеруі де мүмкін. Тұлғалардан ол ... ... ... ... ... ... ... нақты анықталады. Мұндай сұрастыру осы
қылмыстық іс бойынша куәларды анықтауға мүмкіндік ... ҚР ... 86-шы ... ... ретінде өздерінің қатысуымен болып
жатқан іс-әрекеттерді толық және дұрыс қабылдауға ... іске ... және ... ізге түсу органына тәуелсіз, кәмелеттік жасқа толған
азааттар ғана куәгерлер бола алады. Куәгерлер әдетте ... ... ... ... ... өмір сүру ... білетін және оның пәтеріндегі
жағдайды білетін тұлғаларда ... ... ... ... ... ... ... Куәгерлерді таңдау барысында басты шарт олар іс
үшін ешқандай мүдделі болмауы тиіс және ... ... ... ... және ... ... жағынан қарауы керек. Сонымен
қатар, бұрын соңды жәбірленуші мен немесе сезіктімен бас ... бар ... ... ... алмайды.
Оқиға болған жерді қарау жүргізу барысында кем дегенде екі куәгер
қатыстырылуы керек, дегенмен де ... ... онан да көп ... ... Аталған тұлғалар тергеу әрекеті басталғаннан бастап,
аяғына дейін қатысуы міндетті.
Қарау басталар алдында тергеуші, ... ҚР ... 86-шы ... құқықтары мен міндеттерін түсіндіріп, қарау жүргізу кезінде
тергеушінің ... ... ... ... және ... ... ... Қжет болған жағдайда қараудың нәтижелерін
жариялауға болмайтынын ескертеді, бұл қарау аяқталғаннан соң айтылады.
Қарауға қатысушылар ... ... ... ҚР ҚІЖК-нің 222-ші бабының
талабына сәйкес қажет болған жағдайда қарау ... ... ... ... маманның қатысуымен жүргізіледі. Кісі
өлтіру қылмыстары бойынша ... ... ... ... ... ... қатысуы дұрыс болатыны екі талай. Кісі өлтіруге оқталу болса,
онда қарауға жәбірленушінің қатысқаны жөн, егер оның ... ... ... Ал ... ... ... ... тиімді және дұрыс
болады. Бұл сұрақ қалыптасқан ахуалға нақты жағдайға байланысты ... ... ... ... ... ... ... шолып шығып,
қарауды қай жерден және қандай реттілікте жүргізетінін шешіп, яғни ... ... алу ... криминалистика әдебиеттерінде оқиға болған жерді ... құру ... ... ... кездестіруге болады. Осылайша
мысалы, Н.П. Косоплечев былай жазған: ''оқиға болған жерді ... құру үшін ... ... болып жәбірленушілерді, куәларды,
сезіктілерді қылмысты анықтаған тұлғаларды сұрастыру нәтижесінде, сондай-ақ
қараудың алғашқы кезінде алынған ... ... ... ... ... жоспарлау тергеушіге көмектесу, қарау тәртібін және реттілігін
белгілеу, қаралатын жердің шекарасын ... ... ... ... алу, ... ... ... механизмін;
- қылмыс жасау ниеті;
- қылмыскердің жеке басы;
- қарауға жататын объектілерді ... ... ... ... қолданылатын қажетті ғылыми-техникалық құралдарды
анықтау мақсатын көздейді. Сондай-ақ қарауды ... ... ... ... ... ... және қарауға қатысып отырған
маман мен ... тиіс ... ... ... ... ... ... қараудың жоспарын жазбаша түрде жасау ұсынысы біз ... ... ... табылады. Біріншіден Н.П. Косоплечев ұсынғандай
жоспарды құру аса көп уақыт алады оның ... ... ... ... ... мүмкін емес. Бәрімізге мәлім
болған ... ... ... жасау ниетін, қылмыскердің жеке басын
анықтау оқиға болған жерді қараудың нәтижесінде де барлық уақытта ... ... ... ... ... ... басталар алдында мұндай
мәліметтерді білмейді. Сондай-ақ қарау ... ... ... ... ... ... ... емес. Әдетте бұл сұрақтар тергеушіде оқиға
болған жерді ... ... ... қараудың нәтижесінде туындайды. Жедел
іздестіру уәкілдеріне берілетін ... ... ізін ... ... ... оқиға болған жерді қарауға дейін беріледі. Сондай-
ақ бұл ... ... ... ... ... ... оқиға болған
жерді қараудың ... ... ... және ... техникалық
құралдарды анықтап алу сияқты шешімдер тергеушінің жазбаша ... ... ... бұл шешімдер мен жүзеге асырылатын сұрақтар
кезінде жүргізіледі.
ОБЖ ... ... ... ОБЖ ... ... мен ... ... асырылады. ОБЖ қарау хаттамасы толтырылады (ҚР ҚІЖК-нің ... ... және ... ... ... ... алынатын
объектілерді орау жүргізіледі, егер оқиға жерінде мәйіт ... оның ... ... көшірмесін алып, мәйітті ... ... ... ... алу мүмкін емес немесе тиімді емес ... ... ... ... ... қабылданады және т.с.с.
Хаттама толтырудан басқа бекітудің қосымша тәсілдері болып ... ... ... ... ... ... ... анықталған оқиға жерінің
барлық жағдайы қаз қалпында ... ... Бұл ... ... қажет:
- оқиға орнының шекарасы мен орналасқан жері;
- оқиға орнының жалпы сипаттамасы (мысалы, мекен жайы, қандай ғимарат, ... ... ... ортаға байланысты орналасуы және т.б.);
- оқиға орнына әкелетін жолдар, ... ... және ... ... ... ... ... және қараудың барлық объектілері (іздер мен басқа
да заттай дәлелдемелер) қайсысы ... ... ... ... ... ... көшірмесі немесе оттисктері жасалды;
- оқиға болған жердің ерекше ... ... бір ... тән ... ондай қылмыс үшін әдеттен тыс болып табылатын “келеңсіз
жағдайлар”.
Хаттаманың қортынды бөлімінде көрсетілетіндер:
- оқиға ... не ... ... ... ... ... ... оқиға орнында қандай жоспарлар, сызбалар жасалды;
- қандай техникалық құралдар қолданылды;
- ... ... ... ... ... болса, оның СМС үшін қайда
жіберілгендігі;
- қарауға қатысушылардан түскен ұсыныстар мен арыздар және олар ... ... ары ... ... ... ... ... болған жердің сызбасы:
- шындықты қаз қалпында жеткілікті дәл және толық бейнелеуі қажет;
- хаттаманы толтырған тұлғамен жасалуы керек;
- оқиға ... ... ... ... жағдайларда, егер оқиға ... ... ... ... ... жасауға болады);
- іске қатысы жоқ, артық бөлшектері болмауы керек;
- ... ... ... ... негізгі өлшемдері, құбыланың жақтары,
шартты белгілердің түсіндірмесі берілуі тиіс;
- сызбаның жасалған күні, айы, ... ... мен ... ... ... [28].
Мәйітті қараудың ерекшеліктері қандай?
Мәйітті табылған жерінде (оқиға болған жерде) қарау міндетті тергеу
әрекеті және жалпы ... ... ... қараудың құрамды бөлігі болып
табылады. Қарау тергеушімен, соттық-медицина саласындағы ... ... ал, ол жоқ ... ... мамандық дәрігерінің
қатысуымен. Кейбір кездері мәйітті қарауды дәрігер жүргізіп, тергеуші осы
қараудың нәтижелерін ғана жазады, бұл ... емес ... ... ... барысында дәрігер өзінің ойынша нақты жағдайда маңызы
бар ... ... ... ... ... аударуы керек, сондай-
ақ орындап жатқан ... ... ... ... ОБЖ ... ... ... сұрақтарды шешеді:
- өлім фактісін бекітеді және оның түсу уақыты жайлы айтуға ... ... ... ... ... ... ... және жүйелі жүргізуге көмектеседі;
- тергеушіге қанға, ұрыққа және басқа да адамның бөлінділеріне ұқсас
іздерді, шаштарды, сондай-ақ ... ... ... және ... табу мен ... көмектеседі;
- мәйітті қараудың нәтижелері мен биологиялық ... ... ... ... оқиға болған жерді қарау хаттамасында
сипаттауға көмектеседі;
- табылған жарақаттардың сипаты, механизмі және уақыты, жарақат ... ... ... ... қарау барысында тергеушіде пайда ... да ... ... ... ... ... ала ... білдіреді;
- қажет болған жағдайда мәйітке соттық-медициналық сараптама ... ... ... ... ... ... кеңес
береді, оның ішінде сараптаманың шешуіне қойылатын сұрақтарды құрастыруға
көмектеседі[29] .
2.2.Тергеу әрекетін жүргізуге дайындық шаралары.
Кісі өлтіру ... ... ... ... ... ... себептері
болып зорлық белгілері бар адам мәйітінің табылуы немесе ондай қылмысқа
күдік болғанда, кісі ... ... ... ... ... тәжірибе
көрсеткендей кез-келген кісі өлімі бойынша хабарламаларға ... ішкі ... ... ... тобы ... ... орнына қарау жүргізуге
міндетті. Оқиға болған жерді және мәйітті ... соң, кісі ... ... ... іс ... ары ... ... белгілері
анықталмаған жағдайда ол қылмыстық іс ... ... ... ... ... хабарлама түскен соң тергеуші ең алдымен оқиға
болған жерді ... ... ... ... ондай әрекеттер
жүргізілмегендігін анықтайды, егерде ондай шаралар ұйымдастырылмаған болған
жағдайда тергеуші телефон арқылы ... ... ... ... да
сыртқы қызметкерлерге, жергілікті басқару органдарының ... ... ... ... ... ... ... қызмет ететін ауданы
мен аумағында оқиға болған барлық жағдайда жоғарыда ... ... ... ... ... ... және де бар ... кетпеуі үшін оқиға болған жерге күзету шараларын ... жету ... ... мақсатта тергеуші көрсетілген тұлғалармен белгілі бір қатар
жұмыстар өткізуі тиіс, қылмыс дерегі анықталса, ... ... ... ... ... қандай шаралар жүргізу керектігі туралы тиісті тұлғаларға
түсіндіру қажет. Оқиға болған ... ... ... тек қана ... дейін қоршауды қамтымайды. Сонымен қатар, мәйіттің табылған жерінің
және ауа ... ... ... да ... ... ... және ... да дәлелдемелік заттардың жойылып кетпеуі үшін шаралар
қолданылуы тиіс, мысалы мәйіттің үстін және мүмкіндігінше ... ... ... жабу және т.б. ... Егер де ... ауыр
халде тірі болса, онда оған жедел ... ... ... ... ... қай жерде және қандай жағдайда жәбірленушінің табылғанын есте
сақтап қалу керек. Олар оқиға болған жердің шекарасын шамамен ... ... олар ізін ... ... ізіне түсуіне және ұстауына
мүмкіндігі бар екендігін ескеру тиіс [31].
Тергеуші оқиға ... ... ... ... мәселені шешкен соң, келесі
жағдайларды анықтауы тиіс:
- оқиға қай ... және ... ... ... ... кісі ... атыс қаруын немесе суық қаруды қолдану арқылы жасалған
жоқ па;
- егер адам мәйіті ашық аумақта табылса, мысалы, ... ... ... өлімі қашан болғандығы анықталынады, өйткені адам мәйіті шіруі және
оның қаңқасы қалуы мүмкін;
- мәйіт табылған ... ... ... бар ма.
Осы мәліметтерді оқиға туралы хабарлаған тұлғалардан алуға болады. Осы
алынған мәліметтер оқға болған жерді қарауға тиянақтыдайындалу үшін ... ... ... ... ғана емес, сондай-ақ жедел ізтестіру
қызметкерлері болуы қажет. Аса маңызды жағдайлардапрокуратура ... ... ... ... болған жерді қарауға мамандарды қатыстыру үшін
шақыру мәселесін шешуде, ең ... сот- ... ... ... Егер де оның ... да бір ... ... мүмкін болмаса, онда
басқа дәрігерді қатыстырған жөн. Мұндай жағдайларда кейін мәйітті зерттеу
үшін ... ... ... ... ... хирургті
шақырған дұрыс болады. Егер де хирург та болмай қалса, онда терапевті
шақырған жөн, ... ол ... ... маман болмауы керек. Оқиға болған
жерге сот-медицина ... ... ... да ... ... ... ... екендігін ерекше атап көрсеткім келеді.
Кісі өлтіру қылмыстары ... ... ... ... ... ... маман криминалистің көмегін пайдаланған жөн. ... ... аз ... ... ... аса маңызды болып
табылады [32].
Тәжірибелерде тергеу ... ... ... ... ... ... толық ... ой ... ... ... ... ... ... керек [33].
Қарауға заң институттарының жоғары дәрежедегі криминалистика пәнінен
сабақ ... ... ... ... деп ... ... ... ғылыми техникалық құралдарды алу керек,
тергеулік чемодан немесе ... ... ... ... болу ... ... ... жергешығар алдында оны тексеру жөн болады.
Егер кісі өлтіру қаруын қолдану арқылы жасалған болса, оқиға болған
жерге түрлі-түсті жоне қара ... ... ... ... ... ... алу қажет. Тергеуші қарау қезінде қызметтік іздеу иттерін
қолдану мүмкіндігін ... ... ... тергеушіге оқиға туралы түскен ... ... ... Ол ... мүмкін мәйіт ... ... ... ... ... өлімнің келген уақыты (өлімнің келген
уақыты шамамен анықталады) және сол сияқты. Егер оқиғадан ... ... ... ... жауын-шашын болған жағдай да ... ... ... болмайды немесе мәйіт орманда, айдалада қатты шіру немесе
қаңқаланған жағдайда табылса, ол өлімнің ... ... көп ... ... ... ... ... іздеу иттерін қолдану қажетсіз.
Бірақ тергеушімен алынған мәліметтердің көлемі аз болғандықтан ол
бойынша қызметтік іздеу иттерін ... ... шешу оңай ... Сондықтан
қызметтік іздестіру иттерін қолдану үнемі оң жаққа шешілуі тиіс.
Егер кісі өлтіру атыс ... ... ... ашық ... ... ... қауыздарды табу мүмкіндігін ескеру ... ... ... қол ... ... ... құралы болмаған
жағдайда атылған қауыздарды табу үшін арнайы дайындалған қызметтік іздеу
иттерін қолдану ... ... ... ... ... ... ... туралы негізделмеген онша дұрыс емес нұсқамалар ... ... ... уақыттан бір тәулік өткеннен кейін қызметтік іздеу
итін қолдану керек емес дейді''. Тағы бір ... ауа ... ... ... ... ... жиырма градустық суықтықта және плюс отыз
градус ыстық күнде, ... ... ... ... және ... жел соққанда
қызметтік іздеу иті із бойынша жұмыс жасай алмайды [34].
Бірақ, қызметтік іздеу итін қолдану тәжірибесі ... ... иті ... ... ... ... екі, үш тәуліктен соң ізді таба
алады. Бұл оқиға болған жерде ... ... ізге және ... ... сақталғанына байланысты болады. Ал ауа ... ... ... ... ... ... латынын ескеру
қажет. Мысалы, иттер оңтүстік аумақтарда плюс отыз бес ... ... ... ... ... ... ... жасай алады [35].
Мәйіт қасында тұрғылықты мекені жоқ орманда, ашық ... ... ... оқиға болған жерге барар алдында куәгерлерді өзімен бірге
алып баруы керек. Жұмыс жедел және тез сипатта болуы қажет.
Оқиға болған жердің ... ... ... ... ... ... мен ауа ... қарамастан тез арада жетуі керек. Уақыт
факторы мұнда аса маңызды орын алады. Оқиға болған ... ... ... ... ... ... Мысалы, жауын-шашынның басталуы,
оқиға болған жерде адамдардың болуы, олар өздерінің іздерін қалдыру, өлген
адамдардың туысқандарының ... ... ... ... ... ... кіргізуі, жерден столдың үстіне қоюы және қанды жуып жіберуі.
Қылмыскерлер мен қылмысқа қатысушы тұлғалар ... ... ... ... өзгертуі мүмкін.
Тергеуші оқиға болған жерге келген кезде, қарауға кіріспестен бұрын
бірқатар шараларды ... ... олар ... тірі ... ... ... ... көрсету, жедел іздестіру шараларын қолдану, қарау
жүргізу үшін жағымды жағдай ... Ол ... ... егер ... ... жерде адамдар болса, онда оларды шығарып жіберу
керек. ... ... ... ... ... ... тапқан тұлғаларды,
жәбірленуші мен тұратын тұлғаларды, жалпы куәларды ешқайда кетпеуін және
жақын маңда болуы туралы ... ... ... ... хал-жағдайын тексеру туралы
тасырма беріп, егер жәбірленуші тірі болған жағдайда, оған ... ... ... ... жеке басы ... қылмысты жасау
ниеті туралы сұрастырып алу қажет, өйткені жәбірленуші өліп ... ... ... ... ... ... қарау жүргізуге дәрігер
шақыртылады, оған алдын ала ... ... ... жәбірленушіге абайлап
өтіп, қарау кезінде мүмкіндігінше мәйіттің позасын өзгертпеуі ескертіледі.
- оқиға болған жерді күзету дұрыс ұйымдастырылғанын ... ... ... ... жерінің шекарасын кеңейтеді. Тергеуші оқиға болған
жерге келгенге дейін күзету ұйымдастырылмаған болса, онда ... ... ... ... ... кинологымен бірге оқиға болған жерді шолып
қарап өтіп, қызметтік итті қолдануға мүмкіндік беретін ... ... ... Ит ізге ... ... қарауға қатысушыларға қылмыс болған ғимаратқа
бірден кірмеуі тиіс, егер мәйіт ашық ... ... ... ... ... ... ... күту қажет, өйткені ит ізден айырылып қалған
жағдайда бастапқы нүктеге қайтып келуі мүмкін. Ол бірнеше рет ... Ит ізге ... ... кинологпен бірге жедел уәкіл жүруі тиіс.
Қызметтік ... итін ... ... және оның нәтижелері туралы кинолог
тиісті акті ... оған ... өзі және ... ... қол қояды.
Қызметтік іздеу иті қылмыскердің оқиға болған жерден алынған заттарды, жүру
бағытында түсіріп алған немесе лақтырып жіберген ... және ... ... ... ... ... ... келесідей сұрақ туындайды,
табылған заттар қызметтік іздеу итін ... ... ... ... ме? [36].
Д.П. Рассейкиннің айтуынша және ҚР ҚІЖК-нің 116-шы бабына сәйкес ол
дәлелдеме ретінде ... Бұл ... ... ... ... ... хаттамасын толтырады [37].
Егер қызметтік іздеу иті бір тұлғаға әкелсе, ол тұлғаны ұстап ҚР ҚІЖК-
нің 226-шы ... ... ... ... оның ... және
киімінде қылмыс іздерін (қан іздері, қылмыс жасау процесінде ... ... ... ... ... ... ... анықтау
мақсатында куәландыру жүргізіледі, ол туралы тиісті хаттама толтырылады.
Қызметтік іздеу итін ... ... және оның ... ... ... ... ... хаттамасында көрсетілмейді. Өйткені қызметтік іздеу итін
қолдану жедел іздестіру шарасы болып саналады [38].
- азаматтардың біреуі қылмыскерді ... оның қай ... ... ... жеке ... анықтап, оның ізіне ... ... ... ... Егер ... жергілікті тұрғындарға белгілі
болса, оның тұрғылықты жерін және басқа да болуы ... ... ... ... ... сұрастырып, ұстау шараларын қолдану керек.
Ұстауды ... ... ... ... болады. Ал тергеуші оқиға болған жерге
қарау жүргізе береді.
- жедел іздестіру тобының құрамына кіретін қызметкерлер мен оқиғаны
көрген ... ... ... ... тұлғалардан, жәбірленушімен бірге
тұратын және көршілерінен ... ... ... Сұрастыру сұқбаттасу
нысанында жүргізіледі, мұнда оқиғаның негізгі жағдайлары, жәбірленушінің
жеке басы ... ... ... ... кезінде тұлғалардың
біреуі іске маңызды мәлімет берген жағдайда тергеуші оны кейін куә ретінде
жауап алу үшін аты ... ... жеке ... жазып алады.
Сұрастыру барысында тұлғалардан оқиға болған ... ... ... өзгертілмегені туралы анықталады. Ерекше сұрастыруды мәйітті бірінші
тапқан тұлғалардан нақты жүргізіледі. Олар мысалы, көмек ... ... ... ... шешіп тастайды, мәйіт бетімен жерге қарап ... ... де ... ... ол ... қандай мақсатта, қашан
және кімнің көмегімен өзгертілгені нақты ... ... ... ... іс бойынша куәларды анықтауға мүмкіндік береді [39].
- ҚР ҚІЖК-нің 86-шы бабында куәгер ретінде өздерінің қатысуымен болып
жатқан іс-әрекеттерді ... және ... ... ... іске ... және ... ізге түсу органына тәуелсіз, кәмелеттік жасқа толған
азааттар ғана куәгерлер бола алады. ... ... ... ... ... ... ... өмір сүру қалпын білетін және оның пәтеріндегі
жағдайды білетін тұлғаларда ... ... ... кезде заң
талаптарын ескеру қажет. Куәгерлерді таңдау барысында ... шарт олар ... ... ... ... тиіс және болған оқиғаға, қылмыс жасаған
тұлғаларға және жәбірленушілерге объективті жағынан қарауы ... ... ... ... ... мен ... ... бас араздығы бар тұлға
куәгер ретінде қатыса алмайды.
Оқиға болған жерді қарау жүргізу ... кем ... екі ... керек, дегенмен де қажеттілігіне қарай онан да көп ... ... ... ... ... әрекеті басталғаннан бастап,
аяғына дейін қатысуы міндетті.
Қарау басталар алдында тергеуші, ... ҚР ... 86-шы ... ... мен міндеттерін түсіндіріп, ... ... ... рұқсатынсыз ешқандай заттарға тиіспейтінін және қолға
алмайтынын ... ... Қжет ... ... қараудың нәтижелерін
жариялауға болмайтынын ескертеді, бұл қарау аяқталғаннан соң айтылады.
Қарауға қатысушылар жайлы айтатын болсақ, ҚР ҚІЖК-нің 222-ші ... ... ... ... жағдайда қарау сезіктінің, айыпталушының,
жәбірленушінің, куәнің сондай-ақ маманның қатысуымен жүргізіледі. ... ... ... ... ... ... қарауға сезікті немесе
айыпталушының қатысуы дұрыс болатыны екі талай. Кісі өлтіруге ... ... ... ... ... жөн, егер оның ... жағдайы
мүмкіндік берсе. Ал қарауға куәлардың қатысуы әрқашанда тиімді және дұрыс
болады. Бұл ... ... ... ... ... ... шешілуі
тиіс.
Қарауға кірісер алдында тергеуші оқиға болған жерді шолып шығып,
қарауды қай жерден және ... ... ... ... яғни ... ... алу ... криминалистика әдебиеттерінде оқиға болған жерді қараудың
жоспарын құру қажеттілігі ... ... ... болады. Осылайша
мысалы, Н.П. Косоплечев былай жазған: ''оқиға болған жерді ... құру үшін ... ... ... ... ... ... анықтаған тұлғаларды сұрастыру нәтижесінде, сондай-ақ
қараудың алғашқы кезінде алынған деректер саналады.
Оқиға болған жерді қарауды жоспарлау ... ... ... және ... белгілеу, қаралатын жердің шекарасын анықтау,
қарастырылуға жататын сұрақтарды белгілеп алу, олар:
- болған оқиғаның ... ... ... ... қылмыскердің жеке басы;
- қарауға жататын объектілерді анықтап алу;
- қарау жүргізуге қолданылатын ... ... ... ... ... ... қарауды жоспарлаған кезде жедел
іздестіру уәкілдеріне беретін тапсырмаларды және ... ... ... мен шешілуге тиіс сұрақтарды ескеру қажет.
Оқиға болған жерді ... ... ... ... ... ұсынысы біз
үшін қолайсыз, тиімсіз болып табылады.
Біріншіден Н.П. Косоплечев ... ... құру аса көп ... оның қажеттілігі жоқ. Екіншіден, мұндай көлемде ... ... ... ... болған оқиғаның механизмін, қылмыс жасау ниетін,
қылмыскердің жеке басын ... ... ... ... қараудың нәтижесінде де
барлық уақытта мүмкін болмай қалады. Осыған сәйкес тергеуші қарау басталар
алдында ... ... ... ... ... ... маманмен шешілуі тиіс сұрақтарды
жоспарлау мүмкін емес.
Әдетте бұл сұрақтар тергеушіде оқиға болған жерді қарау кезінде немесе
қараудың ... ... ... ... уәкілдеріне берілетін
тапсырмалар (мысалы, ізін суытпай қылмыскердің ізіне ... ... ... ... ... беріледі.
Сондай-ақ бұл тапсырмалар жазбаша түрдегі жоспарлауды қажет етпейді
оқиға болған жерді қараудың тәртібін, реттілігін, ... және ... ... ... алу ... ... ... жазбаша
түрдегі жоспарлауын қажет етпейді, бұл ... мен ... ... ... ... ... 1995 жылғы 5 қыркүйегіне бастап күшіне енген
Конституциясы ... ... ... құқықтық және әлеуметтік
мемлекет, оның ең қымбат құндылығы – адам және оның өмірі, құқықтары ... деп ... ... 1 ... 1 бап). Осы күрделі де
мақсатты жолда ең ... ... бірі – ... жоғарғы беделі
қалыптасқан, заңдарды орындау жағдайы жасалған, ... ... ... ... ... азаматтық қоғам құру. ... ... ... ... – ақ жоғарғы дәрежелі заңгер
мамандарды қалыптастыру және дамыту – бұл үрдістің маңызды ... ... кісі ... ... ауыр қылмыстар қатарына
жатқызылады. Бұл ... ... ... ... ... ... іс ... тағайындалған сараптамалар береді. Қысқа
сөзбен айтқанда, қарастырылып отырған ... ... ... ... ... білімдерді, яғни маман- криминалистердің және басқа да
мамандардың көмегін қолдану тиімділігін айта отырып, ... ... ... ... ... болған жерді қарау ... ... ... айта ... ... ... ... алғашқы кезеңде осы тергеу
әрекетінің қаншалықты тиянақты жүргізілуіне байланысты ары қарай ... де ... ... ... немесе нәтижелілігі осыған байланысты.
Тәжірибе көрсеткендей, бұл тергеу ... ... ... яки болмаса тергеу әрекетін жүргізу барысында мамандардың
көмегін пайдалану деңгейі өте ... ... ... өту ... кісі ... ... ... оқиға болған жерді немесе
мәйітті қарау барысында тергеушілер тек қана сот- ... ... ... ... ал басқа мамандардың көмегін пайдалану жүзеге
асырылмайды. Оқиға болған жерді ... ... тым ... жүргізіледі. Соның
салдарынан көптеген қылмыстар ашылмай қалып отыр. ... ... ... ... етуі бойынша ішкі ... ... ... ... ... ... ... көңіл
толарлықтай емес. Қылмыс жасаған әрбір екінші қылмыскер анықталмаған немесе
кінәлілер оқиға ... ... бой ... қашып кеткен. Қазіргі таңда
ашылмаған кісі ... 1,8 ... ... ... ауыр ... ... алаяқтық 27,6 пайызға, шабуыл жасау 47,7 пайызға өсіп
отыр. Ұрлық қылмыстарын ашу бұрынғыша ... ... ... 34 пайыздан
аспай отыр. Оның себебі, бірінші ішкі істер органдарының ... ... ... ... екіншден тәжірибелік
қызметкерлердің өздерінің білімдерін көтеру мақсатында ешқандай әрекеттер
жасамауы деп түсінемін. Тәжірибеде қандай да ... ... ... түрде жүзеге асырылады. Мұнда айтайын дегенім, әрбір ішкі істер
бөлімінде қылмыстарды ... ... ... да бір әдіс ... Ал ол өз кезегінде, қазіргі таңның сұранысына ... ... ... ... тәсілдер.
Шалғай аудандарда криминалистикалық техника тіптен ескірген немесе
қолданымға жарамсыз. Криминалистикалық есептерді қолдану ... ... ... ... жоқ. Ол есептерді жоқ деп санауға болады.
Көрсетілгендер негізінде, менің ұсынатыным:
-ішкі істер органдарына қызметке, оның ішінде тергеу ... ... ... ... бар ... ... оның ішінде
ведомствалық арнайы жоғарғы оқу орындарын бітірген жас мамандарды;
-тәжірибелік орындарда тереу әрекеттерінің тактикасы бойынша теориялық
тұрғыда жекелеген ... ... ... ішкі ... ... ... түрлері, олардың мүмкіндіктері, қолдану тәсілдері жайлы
сабақтар ұйымдастыруды.
Пайдаланылған ... ... және ... ... ... ... Конституциясы 30.08.1995 жыл.
2. ҚР Қылмыстық ... 1997 ж. 16 ... ҚР ҚІЖК 1997 ж. 13 ... ...... қызметі туралы Қазақстан Республикасының заңы
15 қыркүйек 1994 ж.
5. Н.Ә. ... 6 ... 2008 ... ... ... әл – ...... саясаттың басты мақсаты» атты Қазақстан халқына
арнаған Жолдауы.
6. Назарбаев Н.А. Стратегия развития Казахстана до 2030 ... ... ... Д.П. ОМП и ... при ... убийства.
8. Осмотр места происшествия: Справочник следователя.,-М-1979, 1982 г.
9. Быховский И.Е. Осмотр места происшествия М-1973 г.
10. Жәкішев Е.Ғ. Криминалистік тактика. Алматы, ... ... Д.П. ОМП и ... при ... ... Косоплечев И.П. ОМП при расследовании ... ... ... ... оружия. М-1961 г.
13. Носов. В.Н. Индивидуальные особенности личности Саратов 1992 г.
14. Виницский Л.В. Освидетельствование на ... ... 1997 ... ... В.Г. и др. ... ОМП ... с ... и
обнаружением взрывных устроиств. Учеб. Пособ. Волгоград-2000 г.
16. Белкин Р.С. Курс ... ... ... ... ... ... ... Алматы, 1998 ж.
18. С.Е.Еркенов, С.И.Сұлтанов “Тергеу әрекеттерінің таткикасы”, Алматы-
2002 ж. “Дәнекер”
19. А.Ғ.Абуов “Криминалистика негіздері”, ... ж. ... ... ... для ... ... 1981 ж.
21. Справочник следователя. 1-ші шығарылым. Тәжірибелік ... М, 1990 ... ... следственных действий. Б.М.Лившиц, Р.С.Белкиндердің ред.
басылған. Мәскеу, 1997 ж.
23. А.Я.Гинзбург, ... ... ... ... 1998 ж.
24. Осмотр места происшествия. Оқу-әдістемелік ... ... 1999 ... ... ... ... ... А.А. Применение ... ... для ... ... 1997
26. Мозговых Г.А. Криминалистическая характеристика преступления. -
Алматы, 2001
-----------------------
[1] ҚР Президентінің 6ақпан 2008 жылғы Қазақстан халқына арнаған ... ... Н.А. ... -2030. ... ... и ... всех ... Послание Президента страны ... // ... ... -1997. 11 ... ... А.М. ... следователя сдоказательствами. – М.: Изд. Юрид.
литер., 1966. – 156 б.
[4] Косоплечев Н.П. Осмотр ... ... по ... ... ... ... оружия. –156 б.
[5] ҚР ҚІЖК
[6] Юрин А.И. Осмотр места происшествия по фактам, связанных с применением
огнестрельного ...... 1983. – 43 ... ... К., ... В.И. Теоретические вопросы осмотра места
происшествия / Вопросы борьбы с преступностью. Вып. 39. – М., ... ҚР ... ... П.П. ... в ... ... –М.: ... лит. 1990.
-157 б.
[10] Ефимичев С.П., Кулагин Н.И., Ямпольский А.Е., Следственный ... ... ... ... Л.В. Осмотр места происшествия: организационные,
процессуальные и тактические ...... КВШ МВД ... 1986. ... Комариец Б.М. Участие экспертов-криминалистов в проведении
следственных действий по особо ... ... / В кн. ... ... ... ... Вып.1. – М. 1964. -63 б.
[13] Правила ... ... в ... ... ... ... осмотре трупа на месте его обнаружения (происшествия). Утверждены
27.02.78 г. №10-8/21.
[14] Гинзбург А.Я. Осмотр ... ... ... ... пособие. –Алматы: ТОО «Аян Эдет», 1998. -114 б.
[15] Комаринец Б.М., Шевченко Б.И. Руководство по ... ... – М.: 1938. -270 ... ҚР ... ҚР ҚІЖК
[18] Васильев А.Н. Осмотр места происшествия . –М. 1960. -76 ... ... М.И., ... Э.А. Психология осмотра происшествия. Учебное
пособие. – М., 1994. -94 б.
[20] Жәкішев Е. Криминалистік тактика: Оқу құралы. – Алматы. «Жеті Жарғы»,
1997. -92 ... ... А.Я. ... ... ... ... ... пособие. –Алматы: ТОО «Аян Эдет», 1998. -114 б.
[22] ҚР ҚІЖК
[23] ... Д.П. ... ... ... ... – М.: ... 1998. -64 ... Криминалистика. Учебник / Под ред. А.Г. Филиппова и А.Ф. ... Изд. ... 1998. -543 ... ... А.И. ... Б.М. ... М., юриздат 1950 г.
[26] Максутов И.Х. Осмотр места происшествия (Пособие для студентов
заочного отделения). –Л. Изд. Ленингр. Университета. 1965 . -39 ... ... Л.Я. ... ... поиска в процессе
расследования и тактика следствия / В кн. Проблемы повышения эффективности
предварительного расследования. Ленинград, 1976.
[28] Гинзбург А.Я. Осмотр места ... ... ... ... ... ТОО «Аян Эдет», 1998. -114 б.
[29] Правила работы врача-специалиста в области ... ... ... осмотре трупа на месте его обнаружения (происшествия). Утверждены
27.02.78 г. №10-8/21.
[30] Образцов В.А. ... – М. ... 1994. -208 ... ҚР ... ... А.Я. ... ... криминалистики Караганда 1974г.
[33] Рассейкин Д.П. ОМП и трупа при расследовании убийства
[34] Колмаков В.П. Следственный ... 1969 ... ... ... / под ред. ... проф. Образцова В.А.. –М.:
Юрист, 1995. -592 б.
[36] Соя-Серко Л.А. Организация следственного действия. Библиотека
следователя. –М. 1974. -55 б
[37] Рассейкин Д.П. ОМП и ... при ... ... ҚР ... ... А.Я. ... ... деятельности. Учебное
пособие. –Алматы: ТОО «Аян Эдет», 1997. -80 б.
[39] Справочник следователя (Практическая криминалистика: следственные
действия) Выпуск 1.: -М. ... ... 1990. -288 б.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 48 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Аутентификация. Мүлде тікелей құпиялық (PFS – Perfect Forward Secrecy) және Куәландыру орталығы. SSL, TLS қолдану»16 бет
Тергеу әрекетін жүргізуге дайындық25 бет
Адвокат - қорғаушының алдын ала тергеуге қатысуы5 бет
Есірткі және жүйкеге әсер ететін заттармен заңсыз айналысу қылмысын тергеу48 бет
Нотариат туралы 1997 ж. 14 шiлдедегі № 155-1 Қазақстан Республикасының Заңы38 бет
Тонау қылмыстарын тергеу50 бет
Қорқытып алу қылмыстары17 бет
Қорқытып алу қылмыстарын тергеу60 бет
Қылмыстық ізге түсудің түсінігі64 бет
”Тапсырыспен” кісі өлтіру51 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь