Халықтың көші қонуына байланысты әлеуметтік мәселені шешудегі психологиялық жұмыстың мазмұны

Кіріспе
Еңбек ресурстары қозғалысының әлеуметтік.экономикалық бет алыстары
Қазақстан республикасындағы көші.қон үдерістерін талдау.
ДИССЕРТАЦИЯ ТАҚЫРЫБЫ БОЙЫНША ЖАРИЯЛАНҒАН ЕҢБЕКТЕР ТІЗІМІ
Қазақстан Республикасы үшін экономикалық дамудың қазіргі жағдайларында болашақ дамудың: көші-қонның теріс ықпалы үнемі өсіп отырған дамушы елдің шаруашылық жүйесінен бастап, көші-қон үдерістері жалпы дамуға жағымсыз әсерін тигізе алмайтын қуатты жаңа мемлекетке айналуға дейінгі кең спектрі бар. Оның үстіне мұндай таңдау — республика халқының саны ұлттық экономикалық қауіпсіздікке қауіп төндіретін шекке дейін азаятындай дәрежеге дейін төмендеуі мүмкін.
Сонымен қатар, қазіргі заманғы экономиканың жоғары қарқынмен өзгерулері жағдайында болып жатқан оқиғаларда бірқатар елдердің түпкілікті емес халықтың саны басым болған мемлекетке айналу қаупінің шындыққа айналып келе жатқанын байқауға болады. Соған орай көші-қон үдерістеріне байланысты мәселелерді жүйелі тұғырнамалық талдап-зерделеудің қажеттігі мәселесі алға шығады.
Әрине, көші-қон үдерістерін зерттеулер жүргізілуде, алайда олардың ауқымы жеткіліксіз және өзара байланыстырылмаған. Олар негізінен көші-қонның ең кең тараған көріністерін зерттеуге бағытталған. Көші-қонның осындай аспектілерінің бірі еңбек миграциясы болып табылады, оның үстіне көп жағдайда мұндай зерттеулердің нәтижесі дамыған индустриялық дәуірден соңғы елдер үшін дұрыс болып табылатын тұжырымдамаларды қайталайды. Бұл жағдайда әңгіме осы құбылыстың себептері жөнінде болып отыр — басты себеп ретінде жалақының төмен болуы көрсетілуде. Мұндай көзқарас мәселені тым қарабайырландырып жібереді, себебі, бұл жағдайда өндірістің типтері мен қозғаушы күштерінің модельдерінен бастап экономикалық дамудың мақсаты мен құралдарына дейінгі экономиканың барлық құрам бөліктерінің іс жүзіндегі өзгерулеріне байланысты туындайтын өтпелі экономиканың заңдылықтары есепке алынбайды. Бұл жағдайларда өздігінен алғанда жалақы деңгейінің көші-

Біз халықтың миграциясын еңбек бөлінісінің ең алдымен өндіріс саласына, иелену, меншікке алу салаларына қатысты екенін басшылыққа ала отырып, әлеуметтік-экономикалық категория ретінде қарастырамыз. Адамдардың өндірістік өзара әрекеттесуімен байланысты болған миграциялық үдерістердің нәтижесінде меншік мәселелері басшылыққа алынады — адамдардың еңбек бөлінісімен шартталған іс-әрекетінің нәтижесінде жасалатын қоғамдық байлықты иелену көзделеді. Әрине, адамдардың мұндай қозғалыстарында әрдайым экономикалық және әлеуметтік мүдделердің қатысы болады, бұның өзі халықтың көшіп-қонуға ниеттенуінің негізгі өзегі болып табылады. Егер, тіпті көшіп-қонудың себебі отбасылық жағдайлар немесе кәсіби мүмкіндіктерін жүзеге асырудың үлкен мүмкіндіктері, я болмаса қолайлырақ табиғи-климаттық жағдайлар, әлде ұлтаралық қақтығыстар болған күннің өзінде миграциялық үдерістердің қалыптасуының түпкілікті себептерін талдап-зерделейтін болсақ, оның негізінде ең алдымен әлеуметтік-экономикалық мүдделер жатқанын көрер едік.
Монография:
1 Нарық экономикасы жағдайындағы халықтың көшіп-қонуы. – Алматы: Қазақ ұлттық аграрлық университеті, 2006. – 203 б.
Оқу-әдістемелік басылымдар:
2 Еңбек нарығы экономикасы. Алматы: КазНАУ, 2004 ж. – 37 б.
3 Менеджмент. Алматы: КазНАУ, 2006г. – 67 б. (Авторлықпен Аманчиева А.Р.).
4 Менеджмент и организация агробизнеса. Типовая учебная программа. Алматы: КазНАУ, 2003 г. (в авторском коллективе).
5 Экономика и менеджмент. Типовая учебная программа, для магистрантов. Алматы: КазНАУ (в соавторстве)
Мақалалар:
а) ҚР БҒМ Білім және ғылым саласындағы бақылау және аттестаттау комитеті басылымға рұхсат етілген
6 Көшіп – келушілердің бейімделу жолдарын жақсарту. – Алматы: Халықаралық Бизнес Университеті, Хабаршы №4 (6), 2007 ж. – 111 б.
7 Сыртқы көшіп – қонуды мемлекеттік реттеу. – Алматы: Халықаралық Бизнес Университеті, Хабаршы №2 (4), 2007 ж. – 16 б.
8 Әлеуметтік салаға көшіп - қонудың әсері. - Алматы: Қазақ Ұлттық Аграрлық Университеті, Ізденістер, нәтижелер №1, 2007 ж. 202 б.
9 Совершенствование менеджмента и его влияние на стабилизацию миграционных процессов в Казахстане.–Алматы: Ізденіс №2(1), 2007 ж.–47 б.
10 Иммиграцияның еңбек нарығына әсері. – Алматы: Аграрлық нарық проблемалары №2.
        
         ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТІРЛІГІ
ТҰРАР РЫСҚҰЛОВ АТЫНДАҒЫ ... ... ... ... Халықтың көші қонуына байланысты әлеуметтік мәселені шешудегі
психологиялық жұмыстың мазмұны
Оқытушы: Бердімұратова
Қ.Қ
Студент: Сүгірбеков С.Т
Мамандығы:
Әлеуметтік жұмыс
Тобы: ... ... ... үшін ... ... ... жағдайларында
болашақ дамудың: көші-қонның теріс ықпалы үнемі өсіп отырған дамушы елдің
шаруашылық жүйесінен ... ... ... ... ... жағымсыз
әсерін тигізе алмайтын қуатты жаңа мемлекетке ... ... кең ... Оның ... ... таңдау — республика ... саны ... ... ... ... ... ... азаятындай дәрежеге
дейін төмендеуі мүмкін.
     Сонымен қатар, қазіргі заманғы ... ... ... ... ... ... ... бірқатар елдердің түпкілікті
емес халықтың саны басым болған мемлекетке айналу қаупінің шындыққа ... ... ... ... ... орай ... үдерістеріне байланысты
мәселелерді жүйелі тұғырнамалық талдап-зерделеудің қажеттігі мәселесі алға
шығады.  
     Әрине, көші-қон үдерістерін ... ... ... ... ... және ... ... Олар негізінен көші-
қонның ең кең тараған көріністерін ... ... ... ... бірі еңбек миграциясы болып табылады, оның үстіне
көп жағдайда мұндай зерттеулердің нәтижесі ... ... ... ... үшін ... ... ... тұжырымдамаларды қайталайды. Бұл
жағдайда әңгіме осы құбылыстың себептері жөнінде болып отыр  —  басты ... ... ... ... ... ... көзқарас мәселені тым
қарабайырландырып жібереді, себебі, бұл жағдайда өндірістің типтері мен
қозғаушы күштерінің модельдерінен ... ... ... мақсаты мен
құралдарына дейінгі  экономиканың барлық құрам бөліктерінің іс ... ... ... ... ... ... есепке
алынбайды. Бұл жағдайларда өздігінен алғанда жалақы деңгейінің көші-
     
     Біз халықтың миграциясын еңбек бөлінісінің ең ... ... ... ... алу ... ... екенін басшылыққа ала
отырып, әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... әрекеттесуімен байланысты болған миграциялық үдерістердің
нәтижесінде меншік мәселелері басшылыққа алынады — адамдардың ... ... ... ... ... ... ... көзделеді. Әрине, адамдардың мұндай қозғалыстарында әрдайым
экономикалық және әлеуметтік мүдделердің қатысы болады, бұның өзі халықтың
көшіп-қонуға ... ... ... болып табылады. Егер, тіпті көшіп-
қонудың себебі отбасылық жағдайлар немесе кәсіби мүмкіндіктерін ... ... ... я ... ... ... әлде ұлтаралық қақтығыстар болған күннің өзінде ... ... ... себептерін  талдап-зерделейтін
болсақ, оның негізінде ең алдымен ... ... ... едік.
      Әрқилы аумақтар бойынша адамдардың қозғалу процесі түріндегі көші-қон
процесі өндіріс факторларының орын ... ... ... ... сол ... де, уақыт бойынша ресурстардың өзгеруі шеңберінде адам
капиталының қозғалыстарының себептерін талдаудың ... ... ... мүмкін. Әлеуметтік категория ретінде көші-қон сандық
мәліметтерді ... ... және ... ... пен уақыт бойынша
қозғалыс үрдістері дегенді ғана ... ... ... ... орын ... талдау осындай қозғалыстардың салдарын талдауда
үлкен мәнге ие болады. Бұндай ... ... аса ... болады, соған
сәйкес қазіргі заманғы геоэкономикалық ... ... ... орын
ауыстыруларына көп санды шектеулер ...... ... дерлік
иммиграцияға шектеулер қояды, олар миграцияны ... ... ... ... ... қарастырады, өздерінің қарамағындағы ең өнімді
ресурс ретінде қарайды, себебі, экономист-ғалымдар басқа кез ... тек ... ... пайдаланылуы мүмкін екенін әлдеқашан
дәлелдеп шыққан. Адамдарсыз, олардың өндірістік процестерге қатысуынсыз
табиғи ... да, ... ... да ... қорлар) және көптеген
технологиялық процестер де іске ... ... яғни ... ... ... ... адам еңбегінің сапасына, санына және
тиімділігіне тәуелді болады, дегенмен, егер адам ... ... ... ... түрлерін жоғары деңгейде тиімді пайдалану ... ... Бұл ... ... ... ... қозғалысын
бағалаудың қажеттігімен қоса алғанда адам ресурстарының саны мен ... ... және оның ... ... болашағына тигізетін
салдарын бағалаудың ... ... ... ... ... қажеттігін туғызады. Бұл жағдайда экономика ғылымдарының
обьективтік заңдылықтары бойынша Жер (Т) мен ... (L) ... ... ... түрлері болып табылады. Сонымен қандайда бір ел
басқа жағдайлардың бәрі тең болғанда ... бір ... ... ... ... өтілген ресурстар жеткілікті болған жағдайда ғана өндіре
алады деп болжамдалады. Бір жағынан осы факторлардың бар ... және ... ... ... ара ... ... ... функциясы [Q
(T, L)] деп аталады, оның ... 1 ... ... ... ... ... Шекті еңбек өнімі, MPL
      а) Еңбек  L                                              б) Еңбек  L
      Ескерту  —  автор теориялық көздер бойынша ... ... ... ... кең және тар мағынада түсіндірулердің бар
болуы экономикалық, ... ... ... ... және анықтауға әрқилы тұрғыдан келуге  әкеліп соқты. халықтың
көші-қонының барлық анықтамаларын төмендегіше қарастыратын төрт ... ... ... ... аумақтық орын ауыстыруларының формасы;
- халықтың аумақтық қайта бөлістірілуінің формасы;
- халықтың жылжымалылығының формасы;
       - халықтың ... ... қоса ... оның ... ... ... және ... теориясын жасау, қандайда
бір көзқарастардың көбірек немесе азырақ дәрежедегі ... ... ... іс-шаралардың басты мақсаты қазіргі заманғы көші-қон
дамуының үрдісін талдауда қолданылатын әдістемені ... ... ... ... аумағында жүріп жатқан көші-қон үдерістері талданған ... ... ... ... бірегей құбылыс емес екендігі, сол
себепті әлдеқашан қолданыста жүрген тұжырымдамаларды қайта қараудың ... ... ... ... -  Ғалымдардың көші-қонға қазіргі заман тұрғысынан көзқарастары
|Көші-қонның себептері |Қоғамдағы жағдайға тигізетін әсерлері ... ... мен ... деңгейі жоғары |
|түсетін экономикалық ... ... ... ... ... ... | ... қызметтерді |Елдердің арасында өндіріс факторларын қайта|
|іздестіру ... ... ... ... ... ... ... тұрақсыздануы |
|Тілге байланысты кедергілер |Әлеуметтік желілер мен ... |
| ... ... ... |
| ... тұрақсыздық ... ... ... |Жұмыссыздықтың көбеюі, эмиграцияның ұлғаюы,|
|мүмкіндігінің болмауы |қоғамдық  құрылымдар үшін ... |
| ... ... ... ... ... — автордың өзі дайындаған ... ... тобы ... ... ... ... болып
табылады:
1. өндірістің дамуының экономикалық заңдылықтары (объективтік факторлар);
2. қоныс аударушы еңбек ресурстарының мүдделерін көрсететін материалдық
және рухани ... ... ... ... ... ... оның құрылымының құрам
бөліктерін топтастыру да әмбебеап сипатқа ие емес екендігін атап өту ... ... ... екі: ... және ... топтарын
бөліп көрсетеді, басқалары экономикалық факторларға табиғи-климаттық,
этникалық, демографиялық, ... ... қоса ... ... ... ... бір-бірінен түбегейлі ажыратылып тұруы, оның
табиғатына да қатысты, соның салдарынан көші-қон ... ... ... бір ... ... ... әр ... қарама-
қайшылықты болып келеді. Айталық, ... ... ... тұрғысынан алғанда іс-жүзінде басқаруға ... ... ... ... тек ... ... ғана
басқаруға болады. Нарықтық қатынастар жағдайында ... ... ... факторлары тікелей ретеудің объектісі болуы мүмкін.  
 
 
ХКҚ жалпы факторлары
Эконономикалық
Әлеуметтік
Табиғи климаттық
Этникалық
Демографикалық
Моралды психологиялы
Еңбек ресурстары ... ... бет ... БЕН-ның қалыптасуында төмендегідей қатысушылар белсенді ... ... осы ... құрылуының бастамашысы болған трансұлттық
корпорациялар (ТҰК); біліктілігі жоғары қызметкерлерді тартуда ... ... ... білім беру және біліктілік стандарттарын
бірыңғайлауды жүргізіп отырған мемлекеттердің аймақтық ... ... мен ... мысалы, соңғы уақыттары белсенділігі
күшейіп бара жатқан БСҰ. БҰҰ, ... ХЕҰ ... ... ХВҚ, ХБ ... және ... ... ... әрекетінің теріс салдарларын
жоюға және оның беріп ... ... ... ... ... ... ... кездері осы нарыққа шығу және өз
ұлттық даму мақсаттары үшін ең үлкен ... алу ... ... ... ... күшін экспорттаушы елдер белсенді рөл атқара бастады.
      БЕН қалыптастырудағы БСҰ-ның рөлі оның білікті мигранттардың ... ... ... ең ... ... ... әдістерді
көрсетуінде болып отыр. БСҰ-ның ағымдағы раундында ... ... ... деп аталатынды қарауы ғаламдық еңбек нарығы шеңберінде
халықаралық жылжымалылықты көбейту бағытындағы аса ... ... ... ... ... Қызмет көрсетудің бұл түрін БСҰ келісімнің ... ... да бір ... ... ... сол ... жеке ... қатысушысы болған басқа бір елдің аумағында коммерциялық қатысуы
арқылы қызмет ... ... ... ... ... орын
ауыстыруы»). Қызмет көрсететін кез келген тұлға «қызмет ұсынушы» деп
есептелетіндіктен, ... жеке ... ... ... дербес
кәсіпкерлерді де, қызмет ұсынушы компаниялардың қызметкерлерін де ... БСҰ ... ... ... жеке ... ... орын
ауыстырулары»] үшін қолайлырақ жағдайларды жасауды жоспарлап отыр. Басқа үш
әдісіне енетіндер: І режим – ... ... ... ... ІІ
режим – «шетелдегі тұтыну» (туризм және шетелде оқу); ІІІ режим ... ... ... ... арқылы қызмет көрсету). Қызмет
көрсету саудасының 25 % жуығы «халықаралық ... 20 %  ... ... 50 %  - ... ... ... ... көрсететін жеке тұлғалардың уақытша орын ауыстыруларына» (ІV режим)
қызмет көрсету саудасының 1 %-дан сәл ... ... ... ... бір ... ... көрсету жеткізудің әрқилы әдістерімен ізбе-із 
жүзеге асырылуы мүмкін. Айталық, тіпті бір контрактінің ... ... ... ... ... ... ...
консультанттың тапсырыс берушіге баруы, ең соңында – тапсырыс берушінің
консультантқа баруы түрінде ... асуы ... ... беру ... ... ... жан басына шаққандағы табысы, экономикалық жағдайы,
әлеуметтік өмір сұру деңгейі   
 
БСҰ және оның іс-әрекетінің үдерісі 
Жұмысшылардың ... елде ... ... ... ... ... және оның ... жұмыс бабында карьералық өсудегі білімді пайдалануы
Халықаралық ұйымдар (ХҰҚҚ, ХҰЕ, БҰҰ)
Елдер арасындағы бәсекелестік және мамандар ұшін күрес
Мемлекеттердің аймақтық бірігуі, заңдар, мөлшерлер ... ... ... ... ...... ... нәтижесінде автор дайындаған.
     БЕН қалыптасуының тағы бір факторы ұлттық ... ... үшін ... ... түсуі. Дамыған елдер, әдетте, ақпараттық
технологияларға байланысты ... ... ... ... Ирландия, Канада, Австралия, АҚШ, Дания) және денсаулық сақтау
саласында (АҚШ, ... ... ... ... ... ... мамандарды тарту үшін өзара жиі бәсекелестікке түсе бастады
     Тұтастай ... ... ... жұмыс күшін тарту үшін үкіметтер
пайдаланатын мына механизмдерді бөліп көрсетуге болады:
1. жоғары білікті мигрантарды ... үшін ... ... карталар» және АҚШ-тағы Н-1В, Н-1С ... ... ... ... мен ... жоғары білікті жұмысшылардың уақытша
және тұрақты миграциясы бағдарламалары; Ұлыбританияның жоғары білікті
мигрантарға арналған бағдарламасы.
2. шетел жұмысшыларының ... ... тез ... ... ету
мақсатында жұмысқа рұқсат алу процедурасын қарапайымдау немесе ... азат ... ... ... ... ... ... салықтың салмағын
жеңілдету үшін жасалған салықтық ынталандырулар (мысалы, Скандинавия
елдерінде). Жоғары білікті жұмысшыларды және ... ... ... үшін қолданылатын дербес салықтық ... ... ... ... бері бар (Дания, Голландия).
4. Бұрын елде жұмыс істеп ... ... ... ... ... ... ... Ирландия). 
 
      Кесте 2 – Шет елдегі көшіп-қонуды реттеудің тәсілдері. 
|Елдер ... ... ... нәтижесі ... ... ... ... ... келуін|
| | ... ... |Н – 1В, Н-1С ... ... ... |
|Канада |Уақытша және ... ... ... ... ... ... ... |жұмысшылар жағында ... ... ... |Тек қана ... кәсіпті |
| ... ... ... үшін |
| ... ... ... | ... |Салық қызықтырулары |Салық мөлшерлерінің азаюы |
|елдер | | ... ... ... жоғары |Бірнеше мамандықтарды |
|Голландия ... ... ... ... ... ... ... өсуі|
|Қытай |«Сыртқа ... ... ... ... ... |Елдің ішінде оқыту ... ... ... ... тарту |Жоғары мамандарды елге |
| | ... және ... |
| | ... ... ...... материалдары нәтижесінде автор дайындаған |
 
      Қазақстан республикасындағы көші-қон ... ... ... ... алуы және оны ... ... нәтижесінде туындаған жаңа экономикалық және саяси
жағдайлар тұтастай алғанда ... және оның ... ... ... ... және ... ... өзгерістер 
енгізді. Қазақстан ұзақ кезең бойы жабық жүйе ретінде өмір сүрді, ... ... ... ... жеке сапарлармен, спорттық және мәдени
іс-шараларға қатысулармен шектеліп, эпизодтық сипатқа ие болды. Ол, сондай-
ақ, негізінен ... ... ... ... және ... өнеркәсіптік кәсіпорындардың және басқа нысандардың ... ... ... ... де ... ... «ашық болуы» саясатын жүргізу, эмиграцияға ... ... ... Қазақстаннан басқа елдерге қоныс
ауыстыруын жандандырды, бұның өзі еңбек әлеуетінің едәуір ... ... ... Өзінің тарихи отанына оралуына мүмкіндіктің кеңеюіне
байланысты тұрғылықты емес халықтың көшіп ... ... ... көші-қон
ағыны жақын шетелдің Ресей, Украина, Беларусь сияқты елдеріне, Германия,
Израиль сияқты алыс ... ... ... ... жылдардағы
халықаралық көші-қон бойынша республикаға 788,2 мың адам көшіп келді,
2757,8 мың адам ... ... ... ... ... ... мың адамды құрады. Көші-қонның теріс сальдосының ең көп ... 1994 ... ... ... бұл кездері елден жарты миллионға жуық
адам ... 70 ... сәл ... адам ... ... ... - ... реформа жылдарындағы көшіп-қону үдерісінің
динамикасы. 
|Жылдар ... ... ... мың. адам |
| ... ... |
| | | ... ... |309,6 |71,1 |- 238,5 ... |229,4 |53,9 |- 175,5 ... |299,5 |38,1 |- 261,4 ... |243,6 |40,6 |- 203,0 ... |164,9 |41,3 |- 123,6 ... ... |1247,0 |245,0 |- 1002,0 ... | | | ... жылдық |249,4 |49,0 |- 200,4 ... |155,8 |47,5 |- 108,3 ... |141,7 |53,5 |- 88,2 ... |120,2 |58,2 |- 62,0 ... |73,9 |65,6 |- 8,3 ... |65,5 |68,3 |2,8 ... ... |557,1 |293,1 |- 264,0 ... | | | ... ... |111,4 |58,6 |- 52,8 ... |74,8 |52,1 |22,7 ... |68,3 |65,5 |2,8 ... ҚР ... ... мәліметтеріне сүйеніп жүйеленген |
 
      3 кестеге қарап, Қазақстанда 2004 жылдан бастап, сыртқа ... саны ... ... рет ... 40- ... ішінде), сырттан
келушілермен салыстырғанда. Статитстикалық мәліметтерге қарап баға ... мың ... 531,2 мың ... 177,5 мың ... кеткен, сонымен қатар
осы аралық ішінде 171,8 мың қазақ көшіп кетті.
      Көші-қон үдерістерінің қарқындылығын ... ... ... ең ... ... бір ... ... ақшалай
табыстың көлемі болып табылады. Зерттеулер қала тұрғындарының ... ... 2 есе көп ... көрсетіп отыр. Сонымен бірге, бұндай
жағдай 2001-2005 жылдарда да   сақталып отыр және ол ... ... ... ... адамдардың аздау болады және жалданып
істелінетін жұмыс үшін ... ... ... жоғары болады (қалада —70-79
%; ал ауылда — 57-60 ... ... ... аз ... ... жәрдемақы, төлемақы және
басқа да әлеуметтік төлемдер ауылдық жерлердегі ... ... ... Ол ... ... ... ... табыстарының
23%-ын құрайды (ал қалада — 30%).
      4 - кесте - Қазақстандағы халықтың орташа ... ... ... ... ... |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 ... |23,76 |26,23 |30,3 |36,2 |40,9 ... ... |  |  |  |  |  |
| |17,3 |20,3 |23,13 |28,33 |34,1 ... |15,4 |18,9 |22,8 |27,6 |33,6 ... және ... |  |  |  |  |  |
| |24,4 |29,0 |34,1 |41,6 |49,0 ... басқару |  |  |  |  |  |
| |15,0 |16,9 |18,0 |26,0 |31,1 ... ... ... агенттігінің мәліметі ...... ... ... ... ... ... бастап,  ауыл шаруашылығындағы орташа айлық еңбек ақысы
өндіріспен салыстырғанда 15-17 % кем ... ал ел ... ... 16,3% ... кем болды. Осы көрсеткіш табысқа да ... және күн ... де ... отыр. Келесі кестеде.
          5 - кесте  – Табыс, Қазақстандағы күн көруге ... ... жан ... ... теңге)
|Тұратын жері |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 ... жер |6787 |7799 |8999 |98/60 |11504 ... жер |  |  |  |  |  |
| |4477 |4989 |5828 |6560 |7599 ... ... ... ... мәліметі ... - ... ... ... ауылдағы халықтың табыс деңгейі,
қаламен салыстырғанда 66,1 %-ы құрайды.
      Сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... Халықтың тығыздығы аз да болса төмендеді (1989
жылғы 1 км2 5,95 ... 1999 ... – 5,49 ... Республиканың халық ең
тығыз орналасқан облысы Оңтүстік Қазақстан (16,9), ал халқы ең аз ... (1,9) ... ... ... ... аймағында да, сондай-ақ Орталық
және Шығыс Қазақстанда да халықтың тығыздығы азғантай. ... ... ... (41,8% немесе 6250 мыңнан астам ... ... ... ... өмір ... ... ... Қазақстан елдің халқының
саны көп аймағы болып табылады, санақ жүргізілген кезде бұл жерде 3,7 млн.
адам ... ... ... ... бірі өмір ... ... Батыс
Қазақстанның үлесіне халықтың 13,7%-ы тиесілі. ... ... ... ... (10,3%) және Орталық (9,4%) Қазақстанда өмір сүруде.
      Өндірістік емес салада еңбек етушілердің үлес ... ... ... ... ... аударуы деңгейіне теріс ... ... ... ... жеке ... барынша тармақталған және
күрделі жүйесін қанағаттандыруға қатысушы жұмысшы күшінің жаңа ... болу ... ... ... ... ... бұл ... бір жақты
бағалауға болмайды, себебі, позитивтік көзқарас тұрғысынан ол халықтың
экономикалық ... ... ... ... сонымен қатар ол
жұмысшы күшінің материалдық өндіріс ... ... ... өте ... әсер ... бұл ... көрсету саласына берілетін 
өндірістің күрт қысқаруымен қатар жүреді.
      Республикадағы төзімділік көңіл күйге, этникалық және аймақтық талас-
тартыстардың болмауына ... тек қана ... ... ... ... адам ... 343 мың адам келді. Миграциялық кетудің ең көп болған кезі
1994 жылы елден 811,3 мың адам ... 400,9 мың адам ... ... ... 410,4 мың адам ... ... ... ішінде елді мәжбүри
тастап кеткен репатрианттар болды, олар қазіргі кездері ... ... ... ... ... ... азая ... Алайда, 1997 жылы әлеуметтік ... ... ... ... ауыл ... ... және ... әлеуметтік мекемелер жабылған кездері
адамдардың елден кетуі күшейді, кетушілердің саны 504 мың ... ... ... жылдары таратылған, өмірлік маңызы бар ... ... ... ... өз ... ... ауыстыруға
деген ынтасын едәуір төмендетті. 2001 жылы көші-қонның теріс сальдосы 94,2
мың адамды, ал 2002 жылы – 62 мың ... ... ... бір ... ... ... ... халқының бір бөлігінен айырылып қалды. 1989
жылы жүргізілген санақтың мәліметтері бойынша Қазақстанның ... ... мың адам ... ал 1999 жылғы санақ бойынша – 14953,1 мың адам
болды, яғни осы санақтардың ... ... 1246,1 мың ... немесе
өз азаматтарының 7,7 %-нан айырылды. 2006 жылдың басына ... ... 15219,3 мың адам ... яғни 5,6 ... бір км2 ... ... өзі,
әрине, елдің аумағына сәйкес емес.
      6-кестеден көріп тұрғанымыздай Қазақстандағы көшіп – қону үдерісі,
кері жағдайға ... ... ... тұрғылықты орнын ауыстырушы
мемлекетаралық ... ... мен ... ... ... ... алмасу арқылы жүреді. 2000 жылы жақын шетелдерден Қазақстанға 31,6 мың
адам ... 117,4 мың адам ... ал 2005 жылы ... 74,8 мың ... 52,14 мың адам ... (6 кесте).
                                                                            
                            
      6 кесте -   1993 ж. және 2005 ж. ... ... ... |1993 жыл |2005 жыл |
| ... ... ... ... ... |Сальдо |
|Барлық мигранттардың саны |461,4 |683,5 |-222,1 |373,4 |350,8 |+22,7 ... ... |  |  |  |  |  |  ... ... |111,3 |333,4 |-222,1 |74,8 |51,14 |+22,7 ... елдері |100,3 |232,9 |-132,6 |65,8 |40,7 |25,1 ... ... тыс |11,0 |333,4 |-89,5 |8,98 |11,4 |3,5 ... Қазақстан Республикасының Статистика  агенттігінің |
|мәліметтері ... ... ... орыстілді халықтың отандарына қайтуына
байланысты ... ... ... – 6 мың адам; белорустар – 1,3 ... ... – 46 мың адам ... ағындарда екі негізгі бағыт көзге түседі: Ресейдің
шекаралас облыстарына көшіп ... ол ... өмір сүру ... ... ... болады және сол жақта қалған туыстармен байланыс орнату
оңайырақ. ... ... ... ... ... ... ... көшу, бұл жұмыссыз қалған жұмысшы кадрлардың
кетуімен және ол жерде туысқандардың бар ... ... ... ... үшін де осы ... ... мәнге ие болуда.
      Соңғы 15 жылдың ішінде облыс ішіндегі және ... ... ... ... ... ... (7 ... Айталық, облыс
ішіндегі көші-қон 1991 жылғы 275,5 мың адамнан 1999 жылғы 94,8 мың адамға
дейін  (яғни 2,9 ... ... ... көші-қон тиісінше 155,8 мың
адамнан 78,6 мың адамға (2 есеге) азайды.
      7  кесте -  1991 - 2005 ... ... ... халықтың көші-
қоны, адам
|Жылдар |Республикалық |              ... |
| ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... ... |431262 |155766 |275496 ... |361356 |136094 |225262 ... |347652 |134445 |213207 ... |327323 |131002 |196231 ... |304959 |123383 |181576 ... |236957 |97524 |139433 ... |204569 |81060 |123509 ... |228610 |96973 |131637 ... |173416 |78584 |94832 |
7 - ... ... |184409 |79104 |105305 ... |268922 |103881 |165041 ... |317928 |127474 |190454 ... ... – ҚР ... агентінің |
|мәліметтірі бойынша автор ... ... ... ... ... облысаралық көші-қонында Астана мен
Алматы қалалары, Ақмола және Маңғыстау облыстары ... ... ... ... оң сальдосына ие болып отыр. Астана қаласы ... ... ...... ... ... қаласы, Қарағанды
және Қостанай облыстарынан жүрген көші-қонның оң ... ие ... ... Алматы қаласы болса – тиісінше Алматы, Оңтүстік Қазақстан, Жамбыл және
Шығыс Қазақстан облыстарының ... ие ... ... ... ... ... ... жасалып шығарылған болжамдау әдістемесін пайдалана отырып, ҚР
көлемінде облыстар, Алматы және Астана қалалары бойынша, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... 2010 жылға
дейінгі болжамын жасадық (жұмыста келтірілген).
      Көрсетілген обьектілер бойынша халықтың көші-қонының динамикасы ... ... ... әдістерді қолданып, іздестіріп-зерттеудің
нәтижелері келесі кестелерде ... ... ... ... ... ... ... талаптарды есепке ала отырып, 8, 9
кестелерде келтірілген, сондай-ақ 3 суретте көрсетілген ҚР ... ... ... 2011 ... ... ... ... математикалық
үлгілері таңдалып алынды.
      8 кесте - ҚР халқының көші-қон деңгейін  ... ... ... = 0,0005, адам деп ... ... нәтижелері  
|   Жылдар |t |Көші-қонның |Көші-қон |Сенімді ... |
| | |іс ... ... ... |
| | ... ... | |
| | | ... | |
| | | ... | ... |1 |431262 |442391 |  |  |
| | | | |  |  ... |2 |361356 |386658 |  |  |
| | | | |  |  ... |3 |347652 |338531 |  |  |
| | | | |  |  ... |4 |327323 |298009 |  |  |
| | | | |  |  ... |5 |304959 |265094 |  |  |
| | | | |  |  ... |6 |236957 |239783 |  |  |
| | | | |  |  ... |7 |204569 |222079 |  |  |
| | | | |  |  ... |8 |228610 |211980 |  |  |
| | | | |  |  ... |9 |173416 |209487 |  |  |
| | | | |  |  ... |10 |184409 |214600 |  |  |
| | | | |  |  ... |11 |226666 |227319 |  |  |
| | | | |  |  ... |12 |268922 |247643 |  |  |
| | | | |  |  ... |13 |293425 |275572 |  |  |
| | | | |  |  ... |14 |317928 |311108 |  |  |
| | | | |  |  |
8 ... ... ... алу ... Болжамдық  У (t) |  |  |
| | |  |  ... |15 |  |372731 |370795 |374667 |
| | |  | | | ... |16 |  |315089 |313153 |317025 |
| | |  | | | ... |17 |  |261249 |259313 |263185 |
| | |  | | | ... |18 |  |211213 |209277 |213149 |
| | |  | | | ... |19 |  |164979 |163043 |166915 |
| | |  | | | ... |20 |  |122548 |120612 |124484 |
| | |  | | | ... |21 |  |83920 |81984 |85856 |
| | |  | | | ... ... - ҚР ... облысаралық көші-қон деңгейін ... ... ... а = 0,0001 деп алғандағы болжамдаудың
нәтижелері  
|        |1 ... ... ... ... | |іс ... ... |
| | ... |есептік | |
| | ... ... | |
| | ... ... | ... |1 |155766 |162817 |  |  |
| | | | |  |  ... |2 |136094 |145124 |  |  |
| | | | |  |  ... |3 |134445 |129850 |  |  |
| | | | |  |  ... |4 |131002 |116997 |  |  |
| | | | |  |  ... |5 |123383 |106564 |  |  |
| | | | |  |  ... |6 |97524 |98552 |  |  |
| | | | |  |  ... |7 |81060 |92960 |  |  |
| | | | |  |  ... |8 |96973 |89788 |  |  |
| | | | |  |  ... |9 |78584 |89037 |  |  |
| | | | |  |  ... |10 |79104 |90707 |  |  |
| | | | |  |  ... |11 |91493 |96007 |  |  |
| | | | |  |  ... |12 |103881 |101306 |  |  |
| | | | |  |  ... |13 |115678 |111447 |  |  |
| | | | |  |  ... |14 |127474 |121587 |  |  |
| | | | |  |  ... алу ... ... Болжамдық У (t)|Сенімді болжамдау |
| | ... ... |15 |  |111567 |111212 |111922 |
| | |  | | | ... |16 |  |93271 |92916 |93627 |
| | |  | | | ... |17 |  |76186 |75831 |76542 |
| | |  | | | ... |18 |  |60312 |59957 |60667 |
| | |  | | | ... |19 |  ... |45292 |46002 |
| | |  | | | ... |20 |  |32193 |31838 |32548 |
| | |  | | | ... |21 |  |19948 |19593 |20304 |
| | |  | | | ... іс ... ...  
 
 
 
                 тегістелген және болжамдық 
 
 
 
                 Логарифмдік (тегістелген және болжамдық)
     3 сурет - ҚР ... ... ... ... бейімдеуші
полиномиальды үлгісі бойынша болжамдау
      Қазақстан Республикасы халқының көші-қон ... ... ... Д = 505729 – 67141• t + 3803 • ... Д — ... деңгейі, мың адам;
     t — жылдардың индексі (реттік нөмірі).
     10 кесте - 2005-2050 жылдардағы халық ... ... ... ... және ... туылуының жалпы көрсеткіштері  
... ... ... ... өзінде туылғандардың саны 300 мың адамнан асып кетеді ... ... ... ... кезеңнің өнбойында осы деңгейден артық болып
тұрады. Оның ... бұл ... бір ... (2025 жылы — ... ... және екі ... (2015 жылы — ... мың және
2040 жылы — 344,2-402,6 мың жаңадан туылғандар) ие ... ... ... жалпы коэффициенті де 2025 жылы ең аз ... ... және ... ... (2010 жылы — ... және 2035 жылы — ... ... ие болады.
     Қайтыс болғандардың саны 2030 жылғы 161,2-172,5 мың адамнан 2050 ... мың ... ... ... ... ... ... болудың
жалпы коэффициенті бұл кезеңде 2025 жылғы 7,6-8,5 промиллеге дейін тұрақты
түрде азайып отырады, ал одан әрі ... 2050 жылы 8,9-10,4 ... ... Халықтың өлім-жітімі үнемі азайып отырады деген болжамға қарамастан,
осындай толқулардың ...... ... ... ... байланысты болып отыр.
     Осындай болжамдардың нәтижесінде ... ... жас ... 2005 жылы 65 ... және одан үлкендердің үлесі 7,7%-ға дейін
көбейетіндігін көрсетеді, кейінірек ... ... бұл шама ... азаяды. Одан арғы кезеңдерде халықтың «қартаюы» үдерісі ... ... ... ... ... 20-30 жылы жасы ... ... 11,1-11,3%, ал 2050 жылы — 14,7-15,0%-ға дейін көбейетін болады.
     Оралмандардың елге келу динамикасы
|№ |жылдар |Иммиграцияның ... ... ... | ... ... | |
| | ... ... | ... |
| | | ... ... ... |
|1 |2000 |500 |5490 |12686 |4990 |
|2 |2001 |600 |9105 |28726 |8505 |
|3 |2002 |2655 |10337 |34625 |7682 |
|4 |2003 |5000 |16026 |42327 |11026 |
|5 |2004 |10000 |18955 |67587 |8955 |
|6 |2005 |15000 |23174 |99907 |8174 ... – ҚР статистикалық агентінің мәліметтірі бойынша|
|автор жүйелеген ... ... ... оралмандардың білімі мен кәсіби дайындығының
деңгейін талдап-зерделеулер олардың арасында 45 ғылым докторы, 245 ... бар ... ... 26107 оралманның жоғары білімі, 3157 — толық
емес жоғары білімі, 49921 — арнаулы орта білімі, 155370 — ... орта ... ... ... ... төмендегідей: 1563 адам
шығармашылық қызметкерлері, 12379 — білім беру ... 6768 ... ... 827 ... ... 50842 — ... жұмысшылары, 9074 — кәсіпкерлер, ал 140383 адамның басқа
мамандығы бар.
     Білікті мамандарды дайындауға қажетті қаржы салымдары ... ... ... ...... он ... көп. ... бірден-бір ақылға
сай келетін шешім — бұл, кірісті жөнелтуші ел, ... ел және ... ... ... ... ... сәйкес бөлістіру болмақ. Нашар
дамыған ... ... ... ... ... ету, көлік және
білім беру салаларына ... ... ... ... адам ... ... ... көші-қонның нәтижесінде басқа елге ауысуының орнын
толтырудың ең тиімді әдісі ... ... ... ... шетелде өмір сүріп жатқан қауымдастықтары,
олардың қаржылық және зияткерлік ресурстары, ... ... ... ... ... күшейтуге және жеке секторын
дамытуға, кедейшілікпен күресуге ... үлес қоса ... ... отанындағы экономиканың дамуымен байланысы мигранттардың
қауымдастықты дамыту үшін ұжымдық ақша ... қоса ... ... ... ақша ... ... есебінен жүзеге асырылады.
Диаспораның көмегімен іскерлік байланыстарды жолға қою диаспораға арналған
қаржы салушылық құралдарды жасау, ... ... ... ... ... ми ...... мен технологиялық
зерттеулердің ең көкейкесті бағыттарының дамуына ... ... ... мамандардың жинақталушы орталықтарына қатысуы арқылы да диаспоралар
өз отандарының экономикасымен байланыс жасай алады. ... ... ... көп жағдайда мигранттарды қабылдаушы елдерге де
байланысты болады. Бұл ... шешу ... ... ... ... үшін
де, сондай-ақ оларды қабылдаушы елдер үшін де көкейкесті сипатта болып
отыр. Мүдделердің теңдігіне қол ... ... ... ... осы салаларда болуы мүмкін.
      Сонымен, Қазақстан Республикасының Үкіметі үшін ... ... ... ... мамандарының еңбек нарығын қалыптастыруында жақсы
үлгі бола алады. Бүкіл әлемдегі жоғары білікті ... ... ... және дамытуға бағытталған арнайы
бағдарламаларды дайындап шығу қажет.
     
ДИССЕРТАЦИЯ ТАҚЫРЫБЫ ... ... ... ... ... ... жағдайындағы халықтың көшіп-қонуы. – Алматы:
Қазақ ұлттық аграрлық университеті, 2006. – 203 ... ... ... нарығы экономикасы. Алматы: КазНАУ, 2004 ж. – 37 б.
      3 Менеджмент. Алматы: КазНАУ, 2006г. – 67 б. (Авторлықпен ... ... и ... ... ... ... ... КазНАУ, 2003 г. (в авторском коллективе).
      5 Экономика и менеджмент. Типовая ... ... ... ... ... (в соавторстве)
Мақалалар:
      а) ҚР БҒМ Білім және ғылым саласындағы ... және ... ... рұхсат етілген
      6 Көшіп – келушілердің ... ... ... – Алматы:
Халықаралық Бизнес Университеті, Хабаршы №4 (6), 2007 ж. – 111 ... ... ...... мемлекеттік реттеу. – Алматы: Халықаралық
Бизнес Университеті, Хабаршы №2 (4), 2007 ж. – 16 ... ... ... ... - ... ... - Алматы: Қазақ ... ... ... нәтижелер №1, 2007 ж. 202 б.
      9 Совершенствование менеджмента и его влияние на ... ... в ... ... №2(1), 2007 ж.–47 ... Иммиграцияның еңбек нарығына әсері. – Алматы: Аграрлық нарық
проблемалары ...

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әлеуметтік басқарудың қағидалары мен мәні8 бет
Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар( бесік )4 бет
Бөкей ордасының құрылуы9 бет
Демократиялық қоғамдағы адам құқықтары6 бет
Еңбек ресурстары11 бет
Жастарға құқықтық тәрбие беру - жаңа қазақстандық азамат қалыптастырудың алғы шарттарының бірі7 бет
Сақ дәуірі тайпаларының шаруашылығы, тұрмысы және қоғамдық құрылысы14 бет
Сақ тайпалары5 бет
Халық педагогикасының ауыз әдебиетінде және ортағасырлық ойшыл ғұламалардың еңбектеріндегі көріністері9 бет
Халықаралық дербес құқық пәні бойынша дәрістер кешені334 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь