Оптикалық приборлар

I.Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
II. Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
2.1. Лупа ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
2.2. Микроскоп ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
2.3. Көру трубалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
2.4. Фотоаппарат ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8
2.5.Проекциялық фонарь ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9
2.6. Эпидиаскоп ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
2.7. Телескоптың ажырату күші ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
2.8. Микроскоптың ажырату күші ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12
III. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14
IV. Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
Негізгі бөлімінің бірі оптикалық система болып келген приборлар оптикалық приборлар деп аталады. Кейбір оптикалық приборлар нәрсенің кескінін арнап орнатылған экран бетіне түсіреді. Ал кейбіреулері көзбен қосылып біртұтас оптикалық система түзеді, осындай күрделі система беретін нәрсенің кескіні көздің тор қабықшасына түседі. Мұндай приборлар көзге ұсталатын приборлар немесе визуаль приборлар деп аталады.
Проекциялық аппарат линза арқылы нәрселердің шын кескінін алу оптика техникасында кең қолданылады. Экранда нәрсенің үлкейтілген шын кескінін алуға арналған оптикалық аспаптарды проекциялық аспаптар немесе аппараттар дейді.
Бұл курстық жұмыстағы менің басты мақсатым – оптикалық приборлардың түрлерімен танысып, ғылымның қандай облыстарында қолданылатынын анықтау.
1. Полатбеков П. Оптика. Алматы: Мектеп, 1981.
2. Жұманов К. Б. Оптика негіздері. Алматы, 2004.
3. Абдулаев. Ж. Жалпы физика курсы. Алматы: Ана тілі, 1991.
4. Ландсберг Г.С. Оптика. М.: Наука, 1976.
5. Саржевский. Оптика. Полный курс. М.: Едиториал УРСС, 2004.
6. Сивухин Д. В. Общий курс физики: Оптика. М.: Наука, 1980.
7. Матвеев. А. Н. Оптика. М.: Высшая школа, 1985.
        
        Қазақстан Республикасының білім және ғылымминистрлігі
Құдайберген Жұбанов атындағы Ақтөбе мемлекеттік университеті
Кафедрасы: конденсияланған күй физикасы
Факультеті: Физика - ... ... ... ... 2фқб тобы ... Жағыпарова Ш. Б.
Тексерген: Кулшыкова А.
Ақтөбе 2013жыл.
Жоспар:
I.Кіріспе.............................................................................................................3
II. Негізгі бөлім.................................................................................................4
2.1. Лупа.......................................................................................................4
2.2. ... Көру ... ... Фотоаппарат.........................................................................................8
2.5.Проекциялық фонарь.............................................................................9
2.6. Эпидиаскоп...........................................................................................10
2.7. Телескоптың ажырату күші................................................................11
2.8. Микроскоптың ажырату күші............................................................12
III. Қорытынды.................................................................................................14
IV. Пайдаланған әдебиеттер............................................................................15
Негізгі бөлімінің бірі оптикалық система ... ... ... ... ... деп аталады. Кейбір оптикалық приборлар нәрсенің кескінін арнап орнатылған экран бетіне түсіреді. Ал кейбіреулері ... ... ... оптикалық система түзеді, осындай күрделі система беретін нәрсенің кескіні көздің тор ... ... ... приборлар көзге ұсталатын приборлар немесе визуаль приборлар деп аталады.
Проекциялық аппарат линза арқылы нәрселердің шын кескінін алу оптика ... кең ... ... ... үлкейтілген шын кескінін алуға арналған оптикалық аспаптарды проекциялық аспаптар немесе аппараттар дейді.
Бұл курстық жұмыстағы ... ... ... - оптикалық приборлардың түрлерімен танысып, ғылымның ... ... ... ... Ұсақ ... ... көру үшін қолданылатын жинағыш линза лупа деп аталады. Бақыланатын нәрсе линза мен оның фокус жазықтығы аралығына қойылады. Сонда ... ... ... ... және тура болады. 2.1.1 - суретте кішкене АВ стрелка түрінде алынған нәрсені лупамен қарағандағы жарық сәулелер жолдары ... ... А ... ... ... ... лупадан өткенде сынады, одан соң көзге еніп, оның сындырғыш орталарынан өтіп, тағы да сынып, ... тор ... ... ... ... А1 ... А ... шын кескіні. Егер лупа жоқ болып, көз тиісті қашықтықтағы ... А1В1 ... ... көрген болса, яғни А нүктесі А1 нүктесі орнында тұрса, бұл жағдайда да оның кескіні сол А1 нүктесінде болған ... еді. ... ... өтіп ... ... көзге түскенде А1В1 жорамал кескін нақты нәрседей болып түседі.
2.1.1 - сурет. Лупа.
Лупаның γ ... ... ... анық көру ... ... ... ... аралығы f - қа қатынасына тең болады:
γ= Df( 2.1.1)
Қалыпты көз үшін D = 250мм, лупа ретінде ... ... ... ... f= 100 - 10мм ... ... ... ұлғайтуы 2,5 еседен 25 есеге дейін болады. Лупа аберрацияларын жөндеу үшін ... ол екі ... ...
Микроскоп. Жақындағы ұсақ нәрселерді өте үлкейті көру үшін түрліше микроскоптар қолданылады. Әрбір микроскоптың оптикалық системасы ... және ... ... екі ... ... ... ... бұл бөліктері жеке линзалардан жасалады, ал осы күнгі микроскоптардың объективтері мен окулярлары центрленген күрделі оптикалық системалар болып келеді. 2.2.1 - ... ... ... ... ... сәулелері жолы көрсетілген, мұнда объектив және окуляр ретінде L1және L2 линзалары алынған. Қаралатын кішкентай АВ нәрсе қысқа фокусты L1 ... ... ... фокустан сәл алыстау қойылады. Сонда оның кескіні А`B`шын, үлкен, бірақ кері болады. Ол ... мен оның ... ... ... ... Бұл кескін, лупамен қарағандағыдай, окуляр арқылы қаралады. Сонда нәрсенің өзімен салыстырғанда кері орналасқан A``B``жорамал, ұлғайған кескін пайда ... Егер ... ... А`B` ... ... ... алдыңғы фокус жазықтығында жатса, қалыпты көздің микроскоппен көруіне ең жақсы жағдай жасалады.
2.2.1 - ... ... ... ... (Г) оның ... сызықтық ұлғайтуы (β) мен окулярының бұрыштық ұлғайтуы (γ) көбейтіндісіне тең болады:
Г = β ∙γ(2.2.1 )
Мұндағы
β= А`B`AB= ... ... a - ... a`- ... ... объективтің фокус жазықтығындатұратындықтан a ≈ f1; f1 - объективтің ... ... ... a`= f1 +l, ... l - ... артқы фокусы мен окулярдың алдыңғы фокусы арақашықтығы. Әдетте f1 ≪lболады, сондықтан a1 ≈l. Сонда, окуляр лупа қызметін атқаратын болғандықтан, оның ... ... ( 2.1.1) ... ... ... ... Df2
Мұндағы f2 - окулярдың алдыңғы фокус ... ... ... ...
Г = β ∙γ= lDf1f2( ... ... ...
Микроскоптың объективі мен окулярында олардың неше есе ... ... ... қойылады. Әдетте микроскоптың объективі мен окуляры алмалы болады, оларды алмастырып микроскоптың ұлғайту дәрежесін өзгертіп отыруға болады.
Осы ... ... 1500 - 2000 ... ... ... ... ... іс жүзінде 1000 еседен артық ұлғайтатын микроскоптар қолданылмайды, өйткені бұдан артық ұлғайтылса, кескін айқын болмайды.
Микоскоп қолданылу облыстарына және бақылау ... ... ... бөлінеді. Биологиялық микроскоп микробиологияда, гистологияда, ботаникада, медицинада зерттеулер жүргізуге, ал ... ... ... ... бақылау жүргізуге арналған. Биологиялық зерттеулерде сонымен қатар люминесценттік және инвертирленген микроскоптар ... ... ... металдар мен қорытпалардың микроқұрылымын зерттеуге, поляризациялық микроскоп минералдар мен ... ... ... ... ... ... көлемді кескінін алу үшін, өлшеуіш микроскоптар машина жасау саласында дәл ... ... ... ... ... арнайы микроскоптар да бар: фотоэмульсиядағы ядролық бөлшектердің іздерін анықтайтын микроскоп; 2000℃ - қа дейінгі ... ... ... ... ... қолданылатын хирургиялық микроскоп, интерференциялық микроскоп.
Көру трубалары. Өте алыстағы нәрселерді бақылау үшін көру ... ... ... трубасының оптикасы да, микроскоптікі сияқты, объектив пен окуляр делінетін күрделі системалардан құралады. ... ... ... ... ... окулярдың фокусы жақын болады. Сонымен қатар көру ... ... ... ... ... системалар болуы да мүмкін. 2.3.1 - суретте окуляры ... ... ... ... көру трубасының ( Кеплер трубасы) схемасы көрсетілген.
2.3.1 - ... Көру ... ... ... пен окуляр орнына L1және L2 линзалары алынған, олар L1 линзаның артқы бас фокусы мен L2 линзаның алдыңғы фокусын бір - ... дәл ... ... ( бұл - ... ... делінеді). Егер бақыланған нәрсе алыс болса, онда оның L1 объектив ... А`B` ... шын, ... және кері ... объективтің фокустық жазықтығында жатады. Бұл кескін окуляр арқылы қаралады, сонда нәрсенің өзімен салыстырғанда кері ... A``B`` ... ... ... ... Көздің тор қабықшасындағы кескін, осы A``B`` кескін нақты нәрсе екендей болып түседі.
Кеплер трубасын телескоп ретінде ... ... ... бақылағанда кескіннің кері болып түсуінің ешбір зияны жоқ. Ал труба жер бетіндегі нәрселерді бақылауға ... бұл ... ... ... бұл ... ... трубасының оптикасында қосымша линза немесе призмалар ендіріледі, олар объектив берген кескінді 180° - қа ... да, ... тура ... ... Мысалы, кәдімгі, призмалы дүрбі бұрғыш призмалар қосылған ... екі ... ... ... ... ... ұлғайтуын былайша анықтауға болады. Өте алыстағы нәрсенің ... ... ... ... ... ... ... де ол дәл сондай 2u0 бұрышпен көрінеді. Кескіннің окулярдың оптикалық центрінен көріну бұрышы 2u2 болса, көзді окулярға тақап қарағанда да ... дәл ... ... ... Сонда көру трубасының бұрыштық ұлғайтуы γ жуықтап алғанда мынаған тең болады:
γ= 2u22u1= f1`f2(2.3.1 )
Мұндағы f1` объективтің артқы, f2 - ... ... ... ... Сөйтіп, көру трубасының бұрыштық ұлғайтуы оның объективі мен окулярының фокус қашықтықтарының қатынасына тең.
Аспан денелерін бақылау үшін ... ... ... ... ... ( ... ... объективі ойыс айнадан жасалған телескоптар(рефлекторлар) да қолданылады.
Айналы телескоптың линзалы телескоптан бір артықшылығы, мұнда хроматикалық аберрация жоқ. Қазіргі кезде ең ... ... ... ойыс ... жасалады, олардың айнасының диаметрі 5м - ге дейін болады, ал ең ... ... ... ... 1м - ден ... ... линза мен айна аралас системалар, яғни менискілі системалар пайдаланылған телескоптар бар. Осныдай менискілі телескопты ең алғаш (1941ж.) совет ғалымы Д. Д. ... ... ... 2.3.2 - ... ... ... ... схемасы келтірілген. Алыстағы нәрседен келген жарық шоғы L дөңес - ойыс ... өтіп М ... ... одан ... соң ... ... жалатылған орта бөлігіне (m - ге) түседі, тағы ... М ... орта ... кішкене тесікке түседі де трубадан сыртқа шығып, F` нүктеде қиылысады. ... ... ... О ... ... ... Бұл кескінде хроматикалық және сфералық аберрациялар салдарынан болатын кемістіктер болмайды. Өйткені бұл телескоптың оптикалық системасын құрайтын дөңес - ойыс ... мен ... ... ... кері таңбалы, шамалары бірдей етілгендіктен олар бірін - бірі жойып жібереді. Айнаның хроматикалық ... жоқ, ... - ойыс ... хроматикалық аберрациясы мұқият жөнделген болады. Сөйтіп Максутов ... ... іс ... ... және ... ... жоқ.
2.3.2 - сурет. Максутов телескопының схемасы.
Адам баласы аспан әлемінің, алыс ... ... ... ... ... ... ... ден қоюда. Бұл жолда үлкен міндет атқарып жатқан оптикалық ... ... ... ... жұмыс принципіне, ішкі құрылысына байланысты екі топқа бөлінеді. Олардың бір тобында призмалар немесе линзалар пайдаланылады да, олардың жұмыс принципі жарықтың сыну ... ... ... ... ... сондықтан да кейде рефракторлар деп те аталады. Ондай телескоптардың жұмыс принципі суретте көрсетілген. Ал телескоптардың ... бір ... ... ... және ... телескоптардың жұмыс принципі аспан әлемінен келген жарықтың сәулесінің шағылу құбылысына негізделген. Сондықтан мұндай телескоптар түрін ... деп те ... ... ... ... бірі, аспан денелерінен, алыс планеталардан келген сәулелердің ... ... өте ... болады.
Міне сондықтан да телескоптарды жасағанда бұл аспаптар көру ... ... ... ... және ... ... ... күшейтетіндей күй тура алатындай болып жасалады.
Микроскоп сияқты телескоптар да линзалар жинтығынан тұрады. Және бұл линзалар түрі екі ... ... ... Атап ... ол линзалардың жиынтығының біреуі өте үлкен, ал екіншісі кішірек болып жасалады. Бұл ... ... ... ... ... ... бақылауға бағытталған объектив жағына орналастырылады да, ал кіші линзалар жиыны бақылаушы ... яғни ... ... орналасады.
Біріншіден, телескоп аспан денелерін үлкейтіп көрсете алмаса да оларды өте ... ... яғни ... ... ... ... ... телескоптың көмегімен аспан денелері көрінетін көру бұрышы жәй көзбен қарағандағы көру бұышынан әлдеқайда көп үлкен.
Жалпы телескоптың ... осы көру ... ... ... ... ... және ... skopeo - қараймын) - аспан шырақтарын электр-магниттік сәуле арқылы ... ... ... ... ... ... ... рентген, ультракүлгін, оптикалық, инфрақызыл және радиотелескоп; оптикалық сұлбасы бойынша айналы (рефлектор), линзалы (рефрактор) және айналы-линзалы телескоп ... ... ... ... фотографиялық, теледидарлық, электронды-оптикалық, т.б. сәуле қабылдағыштарды пайдалану арқылы фотографиялық, спектрлік, т.б. бақылаулар жүргізіледі. Телескоптар пайдалану ... ... ... ... ... ... зерттейтін) телескоп, Күн телескопы, астрометрикалық телескоп, серіктік фотокамералар (Жердің жасанды серіктерін бақылайтын), сондай-ақ метеорларды ... ... ... мен ... бақылайтын телескоп, т.б. болып бөлінеді. Телескоптың (оптикалық рефрактордың) көмегімен алғашқы астрономиялық бақылауды Г.Галилей жүргізді.
Фотоаппарат.Нәрсенің фотографиялық ... ... ... ... ... ... ... делінеді. Оның негізгі бөлімдері объективі, диафрагма, фотопластинка салынатын кассетасы болады. Объектив камераның алдыңғы қабырғасына орнатылады да ... оған ... ... ... (2.4.1 - сурет). Суретке тсірілетін нәрсе, мысалы, АВ, әдетте объективтің алдында оның фокусынан алыс тұрады. Сондықтан оныңА`B`кескіні шын, кері және ... ... ... ... ... (Н) созып не жиырып немесе объективтің (О) өзін арлы - берлі қозғалта отырып, нәрсенің ... ... ... ... ... ... ... объективке қоса орнатылған диафрагма көмегімен реттеуге болады. Ал жарық түсіру уақыты > арқылы реттеледі.
2.4.1 - ... ... ... жарықтың әсерінен фотопластинканың (фотопленканың) жарық сезгіш қабатында көзге көрінбейтін жасырын кескін пайда болады, оны көрінетін ету үшін ... әсер ... ... арнаулы ерітіндіге салынып өңделеді.
Фотоаппараттың ең басты бөлігі оның объективі, сондықтан түсірілген суреттің сапасы объективке байланысты. Осы күнгі фотообъективтер - ... және ... ... ... ... ... система. Фотообъектив оның бас фокус қашықтығы мен салыстырмалы тесігі арқылы сипатталады.
Фотопластинканың жарықталынуы объектив ... ... ... яғни объектив жарық күшіне тура пропорционал болады. Сондықтан салыстырмалы тесіктің сан мәнін көрсететін қатынастың соңғы мүшесі неғұрлым үлкен сан болса, ... ... ... ... ... ... аз болады.
Проекциялық фонарь. Мөлдір суреттердің (диапозитивтердің) кескіндерін үлкейтіп көрсетуге ... ... ... ... ... (2.5.1 - сурет) деп аталады.
2.5.1 - сурет. Проекциялық фонарь схемасы.
Оның негізгі бөлімдері - ... - ... ... ... С ... және ... линзадан жасалған О объективі. Конденсор көрсетілген Р диапозитивтің жарықталынуын күшейтеді, объектив оның Е экранға шын, кері және ұлғайтылған кескінін түсіреді. ... ... ... фонарь объективінің салыстырма тесігінің квадратына, яғни объектив жарық күшіне тура пропорционал, оның объективінің сызықтық ұлғайтуына кері пропорционал ... ... ... ... ... ... үлкен болса, фонарьға орнатылған S жарық көзі ... ... ... тиіс.
Кино көрсеткенде пайдаланылатын проекциялаушы приборлар құрылысы жағынан осы ... ... ... ... ... ... суреттердің және мөлдір емес суреттердің, мысалы, қағазға сызылған сызбалар, кестелер т.т. кескіндерін үлкейтіп көрсетуге ... ... ... ... (2.6.1 - сурет). Егер М1 айна суретте көрсетілгендей қалпында С конденсорды қалқалап тұрса, онда бұл ... ... ... емес Р ... ... ... ... М2 айнаға түсіп, одан шағылған соң О2 объективтен өтеді де оның ... ... ... ... ... ... ... пайда болады. Егер М1 айна төмен түсірілсе, онда прибор проекциялық фонарь қызметін атқарады.
2.6.1 - сурет. Эпидиаскоп ... ... ... ... ... ... ... жасалғанда көрнекі материалдар көрсету үшін пайдаланылады.
Оптикалық приборлардың ажырату күші. Оптикалық ... ... ... оптика заңдарына сүйенеміз, оптикалық система ақаусыз болса (аберрациялар болмаса), онда нүктенің кескіні нүкте болады. Алайда геометриялық оптика заңдарын қолданулардың шегі бар, ... ... ... ... ... үшін ... ... табиғатын еске алу керек. Мысалы, жарық шоғын ... ... ... ... линзалар, айналар және диафрагма шеттері (оправалар) ықшамдайды да олардан өткенде жарық толқыны ... ... ... ... ... ... ... нүктедей болмай, дифракциялық дөңгелек түрінде байқалады. Осы ... ... ... ... ... ... ... детальдарды ажыратудың шегі болады.
Телескоптың ажырату күші. Алыстағы жұлдыздарды телескоппен бақылағанда оның объективіне ... ... шоғы ... ... ... бұл ... ... дөңгелек тесіктің ролін атқарады да сол объективтің фокус жазықтығында жұлдыздың дөңгелек дифракциялық кескіні (2.7.1 - ... ) ... ... ... - ...
Ол кескінді біз окуляр арқылы көреміз; сонда оның ортасында жарық дөңгелек дақ, оны қоршаған қара қоңыр ... одан соң ... ... ... ... одан әрі ... алма - кезек орналасқан қар қоңыр және жарық шеңберлер көрінеді. Жалпы жарық ... ... 84% - дайы ... ... дақ ... тек 16% - дайы ғана оны ... ... шеңберлер үлесіне тиеді. Сондықтан, біз алдағы жерде ол шеңберлерді есепке алмаймыз. Телескоппен бақылағанда көрінетін жұлдыз кескіні осы ... ... дақ деп ... Бұл ... дақтың бұрыштық радиусы ∆φмынаған тең:
∆φ=1,22 λD, (2.7.1 ... D - ... ... ... оның сызықтық радиусы:
r= ∆φf1`=1,22λf1`D,
мұндағы f1` - объективтің артқы бас фокус қашықтығы. Сөйтіп ... дақ ... ... ... бас ... қашықтығына тура пропорционал, оның диаметріне кері пропорционал болады.
Егер телескоптың объективі алыстағы екі жұлдызға қаратылса, сонда олардың әрқайсысының объективтің бас ... ... ... ... ... кескіндері бір - бірін азды - көпті жабыңқырайды да жарықталынуы біркелкі емес сопақша ... ... дақ (2.2.10 - ... ... ... Бұл ... екі ... кескіні ретінде пайымдаудың белгілі шегі бар. Егер бір кескіннің бірінші қара қоңыр шеңбері ... ... ... ... ... ... өтсе, сонда объектив екі жұлдызды айыра алады (Релей шарты) .
2.7.2 - ... Екі ... ... ... ... жағдайда дифракциялық кескіндер бойынша жарықталынудың таралуын көрсететін қисықтардың қиылысу нүктесінің ординатасы олардың максимумдарына сай ... 0,4 ... кем ... ... ... ... сай ... оның максимумына сай ординатасының 75% - на тең болады. Сонда минимумға ... ... ... 25% -ға ... де ... екі ... аралығында қара қоңыр жолақ бар сияқты болып көрінеді.
Дифракциялық кескіндер Релей шартына сай келетін болып ... ... қара ... ... ... (∆φ) екі ... бір - ... бұрыштық арақашықтығына тең болады. Оған керң шама телескоптың ... күші ( R) деп ... ... ( ) ... ...
R= ... )
болады. Сөйтіп телескоптың объективінің диаметрі неғұрлым үлкен болса, оның ажырату күші соғұрлым көп ... ... ... де шегі бар, ол дифракция құбылысы мен көз қарашығының өлшеміне байланысты. Жарықтылық жақсы болғанда көз қарашығының диаметрі, шамамен 2мм - ге тең, ... (2.7.1) ... ... ... айыа ... ... бұрышы шамамен 1 ` - қа жуық ... Бұл шама ... тор ... құрылысына сай ажырату күшіне дәл келеді. Телескоптың окулярының ұлғайтуы оның объективі ажыратқан дифракциялық дақтарды көз де ажырата алатындай болуға тиіс, яғни ол ... ... ... 1` - қа теі ... керек.
Аспан шырақтарын телескоппен бақылағанда қойылатын осы ажырату шарттарын жер бетіндегі алыс нәрселерді көру трубаларымен бақылағанда және алыс ... ... ... ... да болады, өйткені бұл жағдайда объективке түскен жарық шоғын параллель сәулелер шоғы деп ... ... ... ... ... ... ... да байқалады, сондықтан микроскоптың ажырату күшінің де белгілі шегі болады. ... ... ... әдетте микроскоппен бақылағанда көрінетін ең кішкене детальдің ... ... ... ... екі ... ең жақын аралығы арқылы сипатталады. Егер бақыланып отырған ... ... ... жарық шығаратын жарқырауық нүктелер болса, олардың әрбірінің микроскоп объективі бас фокусы жазықтығындағы кескіндері дифракциялық дөңгелек пішінде болады, жуықтап алғанда ... ... ... ... ... сәулелері дифракцияланғандағыдай болады деп санауға болады. Сонда Релейдің шартына сүйене отырып әлі де ... ... екі ... ... (ε ) табуға болады. Есептеп келгенде ол мынаған тең:
ε=0,61λnsinu=0,61 λA. (2.8.1 )
Мұндағы n - сыну ... λ - ... ... u - ... ось пен шеткі сәуле аралығындағы бұрыш; A = n sinu - объективтің санық апертурасы. Сөйтіп микроскоптың ажырату күші ... ... ... байланысты. Микроскоппен қаралатын препараттар көбінесе өздері жарық шығармайды, оларға бір жарық көзінен жарық түсіріледі, сол препараттың жеке нүктелері ... ... ... ... ... жарық шоқтары когерент болады. Мұндай жағдайда микроскоптың ажырату күшін табу үшін неміс физигі Аббе бақыланатын нәрсеге сырттан жарық түсірілетін ... ... ... ... ... ... ұсынды; бұл жағдайда микроскоптың ажырату күші оның объективінің ... ... ... ... ... d - ға тең екі ... ... қарап ажырату үшін мына шарт орындалуы тиіс:
d >= 0,5 λ0nsinu= 0,5 λ0A. ( ... λ0 - ... ... ... ... (2.8.1) және (2.8.2 ) ... қарағанда өздері жарық шығаратын нүктелерді және сырттан жарық түсірілетін нүктелерді бақылаған жағдайларда микроскоптың ажырату күші ... ... ... ... ... ... күші ... болу үшін, яғни d мейлінше кішкене болу үшін, жарық толқыны қысқа және объективтің сандық апертурасы үлкен болуы ... ... ... апертурасын ұлғайту үшін объективтің сыртқы линзасының беті мен қаралатын препараттың аралығындағы кеңістікке сыну көрсеткіші n >1мөлдір май ( ... кедр ... ... ... ... иммерсиялы системалар пайдаланылады.
Осы күнгі микроскоп объективтерінің сандық апертурасы үлкен болады. Егер ... ... ... онда n ≈1, sinu ≈0,95болуы мүмкін, бұл жағдайда микроскоп ... ... ... толқыны ұзындығының жартысына тең екі нүктені ажырата алады. Егер n = 1,5 болса, объективтің сандық апертурасы 1,4 - ке жуық ... ... ... система пайдаланылса, онда системаға қарағанда, микроскоптың ажырату күші 1,5 еседей артады.
Микроскоптың окулярының ұлғайтуы, оның объективі ажыратқан детальдарды көз де ... ... ... ... ... ... ... бұрышы 1` - дей болуы керек.
Нәрсенің микроскоппен қарап фотосуретін түсіргенде ультракүлгін жарық ... (λ= ... онда ... ... ... көрінетін жарық (λ = 500нм) пайдаланылғандағыдан гөрі екі еседей артады.
Қорытынды
Негізгі бөлігі нәрсенің кескінін ... ... да бір ... жүйе болып табылатын сан алуан оптикалық аспаптардың жұмыс ... ... ... ... ... негізделген.
Оптиканың практикалық мәні және ғылымның басқа салаларына ықпалы өте зор. Телескоп пен спектроскоптың өнертабысы шексіз әлемде болып жатқан ең ... ... ... ашып ... ... ... ... биологияда революция жасады. Фотография ғылымның барлық саласына әлі де болса көмегін тигізіп келеді. Ғылыми аппараттардың ең маңызды элементтерінің бірі ... ... ... ... фотоаппарат, телескоп, микроскоп сонымен қатар көзәйнек те болмаған болар еді, көптеген елуге келген адамдар оқу мүмкіндігінен және көру ... ... ... жұмыстардан айырылған болар еді. Физикалық оптика зерттейтін құбылыстар ... өте ... ... ... ... ... салаларында болып жатқан құбылыстармен тығыз байланысты, ал ... ... ... сезімталдылық пен нақтылықты қажет етеді. Сондықтан оптика көптеген іргелі зерттеулерде, ... ... ... дамуында ұзақ уақыт бойы жетекші роль атқарды. Физиканың негізгі екі теориясы - салыстырмалылық теориясы мен квант теориясы оптикалық ... ... ... ... дәрежеде дамыды деуге де болады.
Пайдаланған әдебиеттер:
* Полатбеков П. Оптика. ... ... ... Жұманов К. Б. Оптика негіздері. Алматы, 2004.
* Абдулаев. Ж. Жалпы физика курсы. Алматы: Ана тілі, 1991.
* Ландсберг Г.С. Оптика. М.: ... ... ... ... ... ... М.: Едиториал УРСС, 2004.
* Сивухин Д. В. Общий курс физики: Оптика. М.: Наука, 1980.
* Матвеев. А. Н. Оптика. М.: Высшая ... 1985.

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Uster приборының көмегімен иіру процесін ұйымдастыру7 бет
«Батыс-2» шағын ауданындағы бу қазандығының автоматтандыру жүйесін жобалау24 бет
«батыс-2» шағын ауданындағы бу қазандығының автоматтандыру жүйесін жобалау туралы37 бет
Абсорбциялау қондырғысын автоматтандыру жүйесі24 бет
Абсорбциялау қондырғысын автоматтандыруда қолданылатын автоматтандыру құралдары мен бақылау приборларын монтаждау25 бет
Автоматты жүйенің температуралық реттегіш режимі19 бет
Айранкөл мұнай кен орны47 бет
АҚ қондырғысын жобалау24 бет
Баланстық теңдік қалыптастыру және баланс құру негіздері27 бет
Бетон22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь