Ұйымның қаржылық жағдайын талдау және бағалаудың теориялық негіздері

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1 ҰЙЫМНЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ ЖӘНЕ БАҒАЛАУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Ұйымның қаржылық жағдайын талдаудың ақпарат көздері ... ... ... ... ... ... ... 4
1.2 «Зайсан.Нұр.Сервис» ЖШС.нің техника.экономикалық сипаттамасы ... ... 13

2 «ЗАЙСАН.НҰР.СЕРВИС» ЖШС.НІҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ
2.1 Ұйымның төлем қабілеттілігін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21
2.2 Ұйымның қаржы жағдайы тұрақтылығын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29
2.3 Ұйымның қаржы жағдайын бағалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

3 ҰЙЫМНЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ЖАҚСАРТУДЫҢ НЕГІЗГІ БАҒЫТТАРЫ
3.1 Ұйымның іскерлік белсенділігі және оны арттыру жолдары ... ... ... ... ... ... .
3.2 Ұйымның төлем қабілеттілігін және қаржылық тұрақтылығын талдауды арттыру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.3 Ұйымның қаржы жағдайын бағалаудың дамыту жолдары ... ... ... ... ... ... ... .

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Қазақстан Республикасы Президентінің 2012 жылдың 14 желтоқсанында Қазақстан халқына Жолдауында еліміздің бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына кіру жөніндегі жалпы ұлттық міндеттемені айқындады [1].
Осындай бәсеке қабілеттілік талабы тек мемлекет қана емес осы мемлекеттің құрастырушы элементтері болып табылатын жекелеген ұйымдар үшін де айқындаушы көрсеткіш болып табылады. Бәсекеге қабілеттілік осы ұйымның қолда бар ресурстарының мөлшерімен, ресурстардың пайдаланылу тиімділігімен, қаржыландыру көздерінің меншікті болуымен, қызметінің рентабельділігімен, міндеттемелерін өтеу мүмкіндігімен сипатталады.
Аталған көрсеткіштерге баға беру мақсатында ұйымның қаржылық есептілігі пайдаланылады. Қаржылық талдауды жүзеге асыру үшін ұйымның қаржылық есептңілігінің барлық нысандарын пайдалану қажет. Тек осылайша ғана ұйым жөнінде толық сипаттама алуға болады.
Қаржылық жағдай жөніндегі есептілік нысанына сәйкес ұйымның қолда бар мүліктерінің мөлшерін, оның ішінде қысқа және ұзақ мерзімді активтердің баланс валютасындағы үлесін, міндеттемелер мен капиталдың авансталған капитал құрамындағы үлесін білуге болады. Бұл ұйымның активтерінің айналымдылық мөлшері жөнінде, өзінің қаржылық-шаруашылық қызметін қаржыландыру көзін анықтауға мүмкіндік береді.
Пайда және зиян жөніндегі есептілік негізінде табыстылықтың абсолютті және қатысты көрсеткіштерін анықтаймыз және сол арқылы ұйым қызметінің рентабельділігіне баға бере аламыз.
Ақша қаражаттарының қозғалысы жөніндегі есептілік бойынша ақша ағымын бағалауға және соның нәтижесінде болашақ ақша ағымын болжау мүмкіндігіне ие боламыз.
Меншікті капитал өзгерісі жөніндегі есептілік бойынша капитал иеленушілердің құрамының өзгеруі жөнінде ақпарат аламыз.
Жоғарыда жазылғандай ұйымның қаржылық есептілігі ұйым қызметінің басты көрсеткіштерін сипттайтын басты ақпарат көзі болып табылады. Қаржылық есептілік аудиторлық тексерудің де басты объектісі болып табылады. Аудиторлар да қаржылық есептілікті талдау жасай отырып, оның дұрыс құрастырылғандығы, заң талаптарына сәйкестігі жөнінде тәуелсіз пікір құрастырады. Осы тәуелсіз пікірге сүйене отырып пайланаушылар шешім қабылдауда белгілі-бір тәуекелген барады. Яғни, дұрыс жүзеге асырылған талдау ұйым үшін қосымша мүмкіндіктер ашады, айталық, инвесторларды, үлес қосушыларды тартуға мүмкіндік береді.
Жоғарыда аталғандардың барлығы диплом жұмысы тақырыбының ең өзекті мәселелердің бірі екендігін растайды.
Диплом жұмысының негізгі мақсаты ұйымда қаржы ресурстарын пайдаланудың экономикалық тиімділігін анықтау, қаржының құралу көздерін, төлемдік қабілеттілігі мен қаржылық тұрақтылығын талдау. Бұл мақсатқа жетуде келесі міндеттер қойылды:
- ұйымның есеп саясатын талдау;
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
...................................................3
1. Ұйымның қаржылық жағдайын талдау және бағалаудың теориялық негіздері
1.1 ... ... ... ... ... «Зайсан-Нұр-Сервис» ЖШС-нің техника-экономикалық сипаттамасы........13
2. «Зайсан-Нұр-Сервис» ЖШС-нің қаржылық жағдайын талдау
2.1 ... ... ... Ұйымның ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... бағыттары
3.1 Ұйымның іскерлік белсенділігі және оны ... ... ... ... және ... тұрақтылығын талдауды
арттыру
жолдары.....................................................................
..................................
3.3 Ұйымның ... ... ... дамыту
жолдары.............................
Қорытынды...................................................................
........................................
Пайдаланылған ... ... ... 2012 ... 14 ... ... Жолдауында еліміздің бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына
кіру жөніндегі жалпы ұлттық ... ... ... ... ... ... тек ... қана емес осы
мемлекеттің құрастырушы элементтері болып ... ... ... ... ... ... ... табылады. Бәсекеге қабілеттілік осы ұйымның
қолда бар ресурстарының мөлшерімен, ресурстардың пайдаланылу тиімділігімен,
қаржыландыру көздерінің меншікті болуымен, ... ... өтеу ... ... ... баға беру мақсатында ұйымның қаржылық есептілігі
пайдаланылады. Қаржылық талдауды жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... ... Тек осылайша ғана ұйым
жөнінде толық сипаттама алуға ... ... ... ... ... сәйкес ұйымның қолда бар
мүліктерінің мөлшерін, оның ішінде қысқа және ұзақ ... ... ... ... ... мен ... ... құрамындағы үлесін білуге болады. Бұл ұйымның активтерінің
айналымдылық ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Пайда және зиян жөніндегі есептілік негізінде табыстылықтың абсолютті
және қатысты ... ... және сол ... ұйым ... баға бере ... ... қозғалысы жөніндегі есептілік бойынша ақша ағымын
бағалауға және соның нәтижесінде болашақ ақша ағымын болжау мүмкіндігіне ие
боламыз.
Меншікті ... ... ... ... ... капитал
иеленушілердің құрамының өзгеруі жөнінде ақпарат аламыз.
Жоғарыда жазылғандай ұйымның ... ... ұйым ... басты
көрсеткіштерін сипттайтын басты ақпарат көзі ... ... ... аудиторлық тексерудің де басты объектісі ... ... да ... ... талдау жасай отырып, оның ... заң ... ... ... ... ... Осы ... пікірге сүйене отырып пайланаушылар ... ... ... барады. Яғни, дұрыс жүзеге асырылған
талдау ұйым үшін қосымша мүмкіндіктер ашады, ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Жоғарыда аталғандардың барлығы диплом жұмысы ... ең ... бірі ... ... ... негізгі мақсаты ұйымда ... ... ... тиімділігін анықтау, қаржының құралу ... ... мен ... ... ... Бұл ... ... міндеттер қойылды:
- ұйымның есеп саясатын талдау;
- ұйымның негізгі техниколық-экономикалық көрсеткіштерін зерттеу;
- ұйымның төлем қабілеттілігі мен ... ... ... ұйымның қаржылық тұрақтылығын бағалау;
- ұйым капиталының айналымдылығын бағалау, яғни іскерлік белсенділігі
мен тиімділігін ... ... ... ... ... және қаржылық сауықтыру шараларын
қарастыру.
Жұмыстың теориялық негізі ретінде ұйымның қаржылық тұрақтылығын ... ... және шет ... авторлардың оқулықтары мен оқу
құралдары пайдаланылды.
Диплом жұмысының практикалық ... ... ... ... серіктестігінің нақты есептік мәліметтері
қолданылды.
Серіктестік Зайсан қаласында орналасқан, ... ... және ... ... өнімдік, бұйым және конструкция
жұмыстарының ішкі үлгідегі жобалау қызметімен айналысады.
1. Ұйымның қаржылық жағдайын ... және ... ... ... ... қаржылық жағдайын талдаудың ақпарат көздері
Нарықтық қатынастар жағдайында ұйымның қаржылық жағдайын талдаудың
маңызы өте зор. Бұл ұйымдардың ... ие ... ... және ... ... ... ... өндірістік- кәсіпкерлік қызметінің
нәтижелері үшін толық жауапкершілікте болуымен байланысты.
«Қаржылық жағдай» ұғымы әдебиеттерде әртүрлі түсіндіріледі. ... ... оның ... ... құрылуы мен қолданылуының үрдісін
көрсететін ... ... ... ... ... ... ... оның қызметінің қорытынды нәтижелерін тек
қана оның жұмыскерлерін ғана емес, ... ... оның ... қызмет
бойынша серіктестерін де қызықтырады, оларға мемлекеттік, қаржылық, ... және т.б. ... ... ... ... ... талдауын
өткізудің маңыздылығын анықтайды және экономикалық үрдісте осы талдаулардың
рөлін арттырады, қаржылық ... ... ... ... ... ... ... бағалаудың бастапқы кезеңі оның қаржылық
жағдайын талдау. Нарықтық қатынастар кезіндегі қаржылық жағдайды талдаудың
маңызы өте зор. Бұл ұйымдардың тәуелсіздікке ие ... ... ... ... және ... да ... ... өзінің
өндірістік – кәсіпкерлік қызметінің нәтижелері үшін ... ... ... ... ... ... жағдайы оның қызметінің соңғы
нәтижелерін көрсетеді. Ұйым ... ... ... тек қана ... ғана ... сонымен қатар оның экономикалық қызмет бойынша
серіктестерін де қызықтырады, ... ... ... ... органдары
және т.б. Осының барлығы ұйымның қаржылық талдаудың өткізудің маңыздылығын
анықтайды және экономикалық үрдісте осы ... ... ... ... ... ... ... өндірістік, коммерциялық және
басқа да қызмет түрлері үшін қажетті қаржы ... ... және ... ... сай, ... тарату және пайдаланумен, сондай-
ақ басқа шаруашылық субъектілерімен қаржылық қарым - қатынаста болу, төлеу
қабілеттілігі және ... ... ... ... ... ... оның ... жағдайының жақсылығын
көрсетеді.
Ұйымның қаржылық жағдайын талдау жөніндегі сұрақтарды ... ... ... ... ... ... жай-күй" дегеніміз не,
соны анықтап алған жөн. Соңғы ... ... ... ... бұл
ұғым әр түрлі түсіндіріледі. Ғалымдардың ойы бойынша берген ... ... ... ... (1-кесте):
1-кесте
Ғалымдардың "қаржылық жағдайына" берген анықтамалары
|Ғалымдар ... ... ... қаржы жағдайы қаржыны тарату, пайдалану |
| ... ... ... (меншікті капитал |
| ... ... яғни ... ... |
| |деп ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... және ... ... ... мен М.А. ... ... жағдайы " қаржы ресурстарының |
|Федотова ... ... және ... |
| ... деп жазады. ... Н. ... А.И. ... жағдай ұғымын былайша түсіндіреді: |
|Ковалев және ... ... - бұл ... ресурстарының қолда|
|В.П. Привалов |барын, үлестіріліп таратылуы және пайдалануын |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... бұл |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ресурстары мен капиталды |
|И.Т. Балабанов ... ... ... және ... да |
| ... субъектілерінің алдында өз |
| ... ... ... ... ... ... ... келесі түрлерін |
| ... ... пен ... |
| ... ... ... қабілеттілігі; |
| ... ... ... ... ... - |
| |деп ... ... ... ... ... ... ... ... берілген анықтамаларда қарастырылып отырған ұғымды дәлірек
анықтауға мүмкіндік беретін ұтымды тұжырымдар бар. ... ... ... ... көрсеткіштерге қарағанда (мысалы, еңбек
өнімділігі, қор қайтарымдылығы, өзіндік құн, жалпы табыс, ... ... ... ... ... ... және олардың жалпы
бағалауға тигізетін әсерін зерттеу негізінде анықталатыны анық. Қорыта
келе, ұйымның ... ... ... және өмір сүру ... жоқ ... қарайтын бәсекелі нарықтық экономика жағдайындағы ұйымның сенімді
болуын, ... және ... ... куәландыруы тиіс.
Біздің көзқарасымыз ... ... ұйым ... үздіксіздігін
және оның ... ... ... ... түсініктерге сүйене отырып, біз бұл ұғымды былай анықтауды
ұсынамыз: "Ұйымның ... ... осы ... белгілі бір кезеңдегі қаржылық
тұрақтылығын және оның өз шаруашылық қызметін үздіксіз жүргізуі мен өзінің
қарыз міндеттемелерін ... ... үшін ... ... ... ... ... ... ол 3 ... ... ... өндіріс және
өткізу. Бұлардың жиынтығы коммерциялық, өндірістік және қаржылық қызметті
құрайды. Ұйымның ... ... – бұл оның осы ... ... және ... ... көлемі мен құрамына өзгеріс әкелетін
қызметі болып табылады. Ол қаржы ресурстарының ... ... ... ... ... есеп және несие тәртібін сақтауға, ... ... ... ... ... ... ... тиімді қызмет етуі мақсатында қаржылық тұрақтылыққа қол жеткізуге
бағытталуы тиіс. Ұйым ... ... ... және ... ... тығыз байланыс пен өзара тәуелділік бар. Осылайша қаржылық
қызметінің ... ... оның ... ... ... өзі ... төлемдерді және ақша қаражаттарын алуы оның
өнімді сатуына, алдын ала қарастырылған сұрыпталымды ұстап ... ... ... деңгейге сәйкестігіне және оны бір қалыпты өндіруге және
төлеуге ... ... ... ... ... ... және өткізу ұйымның қаржылық
ресурстарының қалыптасуына оң әсерін тигізеді. Өндіріс ... ... ... және оны ... ... ұйым ... ... келіп түсуіне кедергі жасайды, нәтижесінде ұйымның төлеу
қабілеті төмендейді. Кері байланыста бар, ол ақша ... ... ... ... ... ... демек өндіріс
процесінің ... ... ... ... ... ... ... тиімділік деңгейімен анықталады.
Олардың тиімділігі қаншалықты көп ... ұйым ... ... ... ... ... ... ішінде қаржылық ресурстарды ... ... Және ... ... пен ... ... нормасының
өсуі, еңбек өнімділігі деңгейінің төмендеуі, басқа да ресурстардың
мөлшерден тыс ... және ... емес ... ... ... ... себепші болады. Еңбек және материалдық
ресурстар шығыны ең ... ... ... ... ... соң ... қорытылады.
Соңғы айтылған көрсеткіштің көлемі ұйымың ... ... ... ... оның ... ... жағдайында елеулі көрініс
табады.
Ұйымның қаржылық қызметінің ... ... ... өз ... мақсаттарға қол жеткізу үшін қажетті жағдайларды туғызады, ... ... ... ... ... өнім өндірудің үздіксіздігін
және ұйымның ... ... ... ... ... ... ... жағдайды талдауды қаржылық ... жөн және оған ... ... ұйым ... ... және ... ... талдау;
- ұйым активтерінің қалыптасу көздерінің құрамдық және құрылымдық
динамикасын ... ... ... ... ... және ... талдау;
- баланс ... ... ... ... ... және несие қабілеттілігін
талдау.
Талдаудың ақпараттық негізі.
Ұйымның қаржылық ... ... ... негізі – қаржылық есеп
беру болып табылады
ҚР – ның 2007 ... 28 ... №234 – III ... есеп ... ... туралы" заңына сәйкес, қаржылық есептіліктің құрамы
төмендегілерден тұрады:
1) ... ... ... және ... ... ... ақша ... қозғалысы туралы есеп;
4) капиталдағы өзгерістер жайлы есеп;
5) түсіндірмелі жазбалар.
Баланс – есепті жылдың басындағы және ... ... ... ... және маңызды қызметтер атқарады, ол ... ... ... ... ... таныстырады. Ұйымның
бухгалтерлік балансының жалпы мақсаты ... ... ... шешім қабылдауы үшін қажет ұйымның қаржылық жай-күйі мен
оның даму келешегі туралы ақпаратты анықтап, оны ашып ... ... ... ... негізгі міндетіне:
- ұйымның мүліктік ... ... ... ... құрамы мен құрылымын зерттеуді;
- ұйымның активтері қалыптасатын көз ... ... ... ... міндеттемелерінің құрамы мен құрылымын зерттеуді;
- бухгалтерлік баланс активтерінің жекелеген топтарының өтімділігін
талдауды;
- ұйымның қаржылық тұрақтылығын талдауды;
- ... ... болу ... ... ... ... талдауды жүргізгенде екі негізгі мақсат ойластырылады.
Біріншіден, балансты талдауда ұйымның пайда табу ... ... алу ... ... Осы аспект дивиденд төлеу, бизнесті кеңейту
және оны дамыту мүмкіндігі жөніндегі мәселені ... өте ... ... ... ... ... мүліктік және қаржылық жай-күйі,
яғни оның пайда алатын көзімен қамтамасыз етілуі жөнінде ақпарат алынады.
Екі бағыт ... ... ... ... ... ... ... тиіс.
Балансты ойдағыдай талдау үшін:
- талданатын ұйымның шаруашылық-экономикалық жағдайы мен оның ... ... есеп ... және ... жасау қағидалары туралы ақпаратты
пайдалану;
- балансты оқу және талдау әдістемесін білу керек.
Бухгалтерлік ... ... ... ... үшін оны оқи білу ... оқи білу ... оның ... мен топтарының өзара байланысын,
әрбір баптың мазмұнын, оны бағалау тәсілін, ұйымның қызметіндегі рөлі ... ... ... ... білдіреді.
Бухгалтерлік балансты оқи білу:
- ұйым жөнінде көп мөлшерде ақпарат алуға;
- ұйымның меншікті айналым ... ... ... ... қай ... ... ... мерзімді активтер мөлшерінің өзгергенін
анықтауға;
- талдамалы көрсеткіштерді есептемей ұйымның жалпы қаржылық жай-күйін
бағалауға мүмкіндік береді.
Балансты оқуға:
- ... ... ... қорытындысының өзгеруін бағалау;
- баланс қорытындысының өсу қарқынын өндіріс көлемінің, өнімді сату ... ... ... өсу ... салыстыру;
- баланс тарауларының, топтары мен жеке баптарының негізгі өзара
байланысын зерттеу;
- ... жек ... мен ... ... ... ... ... ең маңызды элементі болып табылатын активтерді
талдағанда, олардың болуы, құрылымы мен ... орын ... ... ... жалпы және оның жекелеген топтарын талдап оларды
ұтымды орналастыруды ойластыруға ... ... ... одан әрі дамуын растайтындықтан, ... ... ... ... ұйым активтері құнының өсуінің себептерін ... ... ... ... деректерінің нақты деректерден айтарлықтай
ауытқуына әкеп соқтыратын жоғары деңгейдегі инфляцияның ықпалын ... ... ... мен ... ... ... – ұйымның
барлық мүліктерінің және оның жекелеген түрлерінің абсолютті ... арту ... кему ... белгілеуге мүмкіндік береді.
Қаржылық есептің маңызды элементі болып саналатын ... ... осы ... ... ... ... ... құрылымы және оларда
болған өзгерістер зерттеледі. Активтердің жалпы құрылымын және оның жеке
топтарын талдау, олардың ... ... ... ... ... ... есеп ... үш элементті сипаттайды: активтер, меншікті
капитал және міндеттемелер.
Активтер - бұл құндық бағасы бар ұйымнын мүлкі, мүліктік, жеке мүліктік
емес ... және ... ... ... - бұл ... ... адамның) белгілі бір әрекетті басқа
бір тұлғаның (несие берушінің) пайдасына жасайтын міндеті - ... ... ... ақша ... және ... ... ... бір іс-әрекеттен бас
тарту, ал несие берушінің қарыз адамнан өзінің міндетін ... ... ... ... ... - бұл ... өз міндеттемелерін шегеріп
тастағаннан ... ... ... ... ... ... анықтамасын түсіндіруде батыс елдерінен ешқандай айырмашылық
жоқ деп айтуға болады.
Пайда және зиян жөніндегі есептілік бойынша ... ... ... ... нәтижесін сипаттайтын есептілік нысаны. Бұл
есептілікті келесі ... ...... ... ... және ... ... көрініс табатын қаржылық-шаруашылық қызметінің нәтижесі болып
табылады. Ол ... ... ... ... ... ақшалай түсім мен
өндіріс факторларының осы қызметке ақшалай жұмсалған шығындарының айырмасы
ретінде ... ... ... ... ... ... ... түрінде
анықталатын кезең ішіндегі экономикалық тиімділіктердің азаюы.
Табыс жинақталған түрде шаруашылық жүргізудің нәтижесін, жанды және
затқа айналған ... ... ... Оны ... ... тиімділік көрсеткіштеріқатарына жатқызса, енді біреулері оны
ұйым жұмысының ... ... ... ойымызша, алғашқылардың
айтқаны дұрыс, өйткені табыстың ... ... ... ... ... ... ... бермейді.
Табыс есебінен, сондай-ақ ұйымның бюджет алдындағы, банктер мен басқа
да ұйымдар, ұйымдар алдындағы міндеттемелері орындалады. ... ... ... және ... ... бағалаудағы негізгі көрсеткіші
болып табылады.
Ол оның іскерлік белсенділігі мен қаржылық тұрақтылығын ... ... ... ... қайтарымдылық деңгейі мен осы ұйымның
активтеріне салынған салымдардың ... ... ... ... ... қызмет етуінің экономикалық
пайдалылығы табыс табумен анықталады. Ұйымның табыстылығы абсолюттік ... ... ... ... қозғалысы - ақша қаражаттары мен олардың
баламаларының ... және ... ... – бұл ... және банк шоттарындағы қолма-қол ақша.
Ақша қаражаттарының баламалары – алдын ала ... ақша ... тез ... және ... құны ... ... ... мерзімді, жоғары өтімді салымдар.
Капитал (немісше kapіtal, ағылшынша capіtal, латынша capіtalіs – басты
нәрсе‚ басты мүлік, негізгі қаржы) – кең ...... ... алатын
нәрселердің бәрі немесе адам өзінің тіршілік әрекеті барысында тауарлар‚
өнімдер‚ т.б. ... ... ... үшін ... ... яғни
қосымша құн әкелетін құн; тар мағынада – табыстың ... ... ... ... іске ... ... ... ақшалай қаражат‚ зияткерлік
меншік.
Қаржылық қызмет, бұл нәтижесінде ... ... мен ... ... мен мөлшері өзгеріске ұшырайтын субъектінің қызметі
болып ... ... ... субъектінің есеп және есеп берудің қандай
саясатын ұстап ... және ... ... ... сай ... да ... ... қатынастың қалыптасуы шаруашылық қызметін біртұтас кешенді
талдауды ішкі (басқару) және сыртқы (қаржылық талдау) ... деп ... етіп ... ... бұл түрлерінің әрқайсысының өзінің негізгі
ақпараттық ... ... ... ... баспасөздерде, сондай-ақ жеке басылымдарда
қаржылық талдауды жүргізу бойынша ... ... ... ... ... ... ... қаржылық жағдайын және оның ... ... әр ... ... ... ... ... көпшілігінде олардың маңызды ерекшелігі ... ... ... ... біздің отандык тәжірибеде қолданылмаған жаңа
көрсеткіштерінің жүйесін толық талдауда.
Нарық жағдайында ... ... ... оның ... ... ... сырттан бекітетін орталықтандырылған әкімшілік
сипатты жояды. Ол, ең алдымен бәсекелестік нәтижесінде ... ... ... ... жағдайында өзінің хал-жағдайын нығайтуға
ұмтылатын ... ... ... ... ... мен ... қызмет етеді. Қаржылық қызметте нормативтерді пайдалану ұйымның өз
еркінде, сондықтан нормативтер ... ... ... ... ... номативтерден ауытқуды талдау, ұйымның ішкі
талдауының құрамдас бөлігі болып табылады. ... ... ... есепті оқудың негізгі ережелерін қалыптастырды. Олардың ішінен 6
негізгі әдісті бөліп ... ... оны ... ... ... ... талдаудың әдістері
|Әдістер ... ... ... ... ... ... ... әрбір позициясын өткен кезеңімен ... ... Ол ... ... салыстырғандағы |
| ... ... ... ... абсолюттік |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... есеп ... жалпы нәтижеге тигізетін |
|(кұрылымдық) талдау ... ... ... қорытынды қаржылық |
| ... ... ... Ол ... баланс |
| ... оның ... ... ... |
| ... жеке ... үлес ... |
| ... мүмкіндік береді. ... ... ... ... есеп позициясын бір қатар өткен кезендермен |
| ... және ... яғни жеке ... |
| ... ... мен ... әсерлерінен |
| ... ... ... ... |
| ... көрсетеді. Трендтің көмегімен болашақтағы|
| ... ... ... ... ... |
| ... кейін перспективті, болжамдық талдау |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... таралған әдісі әр |
| ... ... ... ... болып |
| ... ... ... |Бұл ... ... фирмалардың, бөлімшелердің|
|(кеңістіктік) талдау |және цехтардың жекелеген ... ... |
| ... ... ... шаруашылық ішіндегі |
| ... ... ... ... керсеткіштерін |
| ... ... және ... ... экономикалық |
| ... бар ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... |бұл ... факторлардың (себептердің) қорытынды |
| ... ... ... ... ... ... немесе реттелмеген тәсілдері көмегімен |
| ... ... ... факторлық талдау қорытынды |
| ... оның ... ... ... |- ... ал оның жеке элементтерін жалпы қорытынды |
| ... ... ол - кері ... ... |
| ... ... ... салыстырмалы шамалар болып табылады, |
|коэфиценттер әдісі |оларды есептеу кезінде ... ... ... |
| ... ... ал ... ... ... |
| ... көрсетіледі. Қаржылық коэфиценттерді |
| ... ... жеке ... ... болатын |
| ... ... ... Олар ... |
| ... ... кезекті факторлық талдау үшін |
| ... база ... ... және олар талдау |
| ... ... ... ... ... ... ... ... екі ... ... |
| ... математкалық қатынастарды көрсетеді. ... ... ... ... ... есеп ... негізделген қаржылық жағдайды талдау, сыртқы
талдау сипатына ие болады, яғни бұл ұйымның қызметі туралы ... ... ... есеп ... негізінде осы ұйымның мүдделі
контрагенттерінің, ... иесі ... ... ... ... ... ... ... ... ішкі ... ... ... ұйым үшін ... әріптестерін бағалау мақсатында ғана ... ... ... ... ... ... ... тұрғысынан алғандағы
өзін-өзі бағалау үшін де қажет.
Жоғарыда ... ... ... қаржылық жағдайды талдауда
экономикалық (элиминирлеу, баланстық үйлесу және тағы басқа), сондай-ақ
экономикалық және ... ... ... орташа және
салыстырмалы шама, графиктік және иңдекстік әдістер, ... ... тағы ... ... тәсілдері қолданылады. Белгілі бір экономикалық
ғылым шегінде жасалған түрлі әдістер мен тәсілдерді іскерлікпен ... ... ... терең талдау жасауға және шаруашылық
субъектісінің ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Айта кеткен жөн, ұйымның қаржылық жағдайына талдау ... ... ... ... ... зерттеулердегі
авторлардың ұсыныстары оқырмандардың назарын аударады.
В.А. Андреев және В.В. ... ... ... ... ... ... екі модульді құрылым түрінде ұйымдастыруды ұсынады, оны
келесі суреттен байқауға болады (1-сурет).
2-сурет. Ұйымның қаржы жағдайын бағалауға байланысты жұмыс ... ... ... - бұл шаруашылық субъектісінің даму
динамикасын және қаржылық жағдайын бағалау болып табылады. Оның ... ... ... және жай қол ... ... ... негізгі
көрсеткіштердің аздаған санының динамикасына есеп, бақылау және талдау
жүргізіледі.
Тереңдетіліп ... ... ... ... ... және дәлелдейді. Оның мақсаты - ... ... ... ... оның ... есепті кезеңде қызметінің ... ... ... даму мүмкіндіктеріне соңғы толық баға ... ... ... ... қаржы жағдайын талдауда түрлі әдістер ... ... ... Оларды ұтымды пайдаланып, осы талдауды
жүргізудің дәйектілігіне байланысты ... ... ... ... ... ... терең, жан-жақты әрі кешенді талдау жүргізе алады, сондай-
ақ объективті және анық баға ... ... ... ... ... өсуі ... ұсыныстар дайындайды.
1.2 «Зайсан-Нұр-Сервис» ЖШС-нің техника-экономикалық сипаттамасы
«Зайсан-Нур-Сервис» жауапкершілігі ... ... ... ... ... заңды тұлға болып табылады. Серіктестік
шағын кәсіпкерлік субъектісі болып табылады.
Серіктестіктің мекен жайы Шығыс Қазақстан ... ... ... ... ... жеке адам ... табылады: Келгенбаев Ербол
Ажықанович.
Серіктестіктің қызметі шектелмеген.
Серіктестік мемлекеттік тіркеуден өткен мерзімнен бастап заңды тұлға
құқығына ие ... ... ... ... жеке ... банкілік есеп
шоты, өзінің атауымен бланкілерге меленеді.
Серіктестік өз қызметінің мақсатына жету үшін өз ... ... ... да ... ... бірлестіктер құруға, сотта жауапкер
және ... болу ... ие ... өз ... өзінің Жарғысы негізінде жүзеге асырады.
Серіктестіктің негізгі қызметтік мақсаты өзінің жасаған ... ... ... ... Серіктестіктің негізгі ... ... ... құрылыстық, монтаждық және құрылыс материалдық өнімдік,
бұйым және конструкция жұмыстарының ішкі үлгідегі жобасы;
2. Алып-сату қызметі;
3. Көтерме-бөлшек сауда;
4. Қоғамдық ... ... ... наубайхана, мейрамханаларды, жазғы алаңдарды ашу;
5. Автокөліктерді жөндеу ... ... ... ... ... май ... Ауылшаруашылық өнімдерді және халық тұтыну тауарларын өндіру, қайта
өндіру, сатып алу, сақтау және сату;
8. Токарлық және ... ... ... үй ... Коммуналдық қызметтері;
11. Халыққа тасымалдау қызметтері;
12. Жүктерді тасымалдау қызметтері;
13. Халықаралық тасымалдау қызметтері;
14. Халыққа қызмет көрсету: монша, сауна, ... ... және ... ... ... ... Сыртқы экономикалық қызмет.
Көрсетілген қызмет мақсатына жету үшін ... ... ... ... ... ... ... асырады.
Серіктестіктің жоғары органы құрылтайшысы болып табылады. Орындаушы
органы директор ... ... яғни ... есеп ... ... шешімдерінің орындалуын ұйымдастырады.
Серіктестік қызметінің барысы бухгалтерлік ... ... ... күшіндегі ережелеріне сәйкес статистикалық ... ... ... ... ... халықаралық
қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес және өндіріс көлеміне ... ... ... ... және бас бухгалтер
жауапты. Бухгалтерия ... ... ... Бас ... ...... бухгалтер оған бағынышты қызметкерлерге қызметтік жауапкершіліктер
жүктейді. Бас бухгалтер ... ... ...... ... ... және ... алу бас бухгалтердің шешімімен
жүзеге асырылады. Тауарлы – материалды құндылықтарды сатып алу немесе сату,
қызмет көрсету туралы келісім шарттар, сонымен ... ... ... қосымша ақы және үстеме ақыларын тағайындау бас ... ала ... ... ... бухгалтер салықтық есепті ұйымдастыру және жүргізумен айналысады.
Сонымен қатар ... ... ... ... ... аяқталмаған өндіріс
есебі, негізгі құралдар және оларға амортизация есептеу бас ... ... ... ... ... ... материалды қорлар есебін, олардың
қозғалысы есебін, ... ... ... ... қызметін жүзеге асырады. Ұйымның жеткізушілері, тасымалдаушылары,
сатып алушылары, қызметкекерлері арасындағы есеп ... ... ... ақша ... ... және беру ... асырады, кассадағы ақша қаражаттарының қауіпсіздігіне жауап береді,
банктен банк көшірмелерін және қажетті құжаттарды алу, ... ... ... ... ... ... жауапкершілігі шектеулі ... ... ... үшін ... 1С: Ұйым ... ... ... және қаржылық есептілікті құрастыру
мақсатында есеп ... ... ... ... әдіс-тәсілдер
бойынша есепті жүзеге асырады.
«Зайсан-Нур-Сервис» ЖШС-де есеп саясатын оның бас ... Есеп ... ... құрылған сәттен бастап дайындалды.
Есеп саясатын ұйымның басшысы өзінің бұйрығымен ... Осы ... ... сол ... есеп қызметін атқару барысында негізгі құжат
ретінде қолданылады.
Есеп саясаты Қазақстан ... ... есеп ... ... ... ... егер ... өзгеру неғұрлым дұрыс
ақпарат алуға ... ... ... ... өзі ... мүмкін. Есеп
саясатын өзгерту нәтижесінде туындаған ... ... ... кірістің
бастапқы сальдосын өзгерту жолымен есеп беруде көрсетіледі және есепті
кезеңнің таза ... ... ... ... ... ... Егер есеп
саясатындағы өзгерістер есепті кезеңге, алдыңғы кезеңге және кезекті ... ... ... әсер ... болса, онда түсіндірме жазуларда есеп
саясатының өзгеру себебі, есепті кезең және әрбір ... ... ... ... таза кірісті немесе зиянды анықтаған кезде ескерілген түзету
сомасы, қайта есептелген ... тер ... ... ... ... ... ... ашылып көрсетіледі.
«Зайсан-Нур-Сервис» ЖШС-де бухгалтериясы бухгалтерлік есебінің келесі
бөлімшелерінен құралады:
- негізгі құралдар және тауарлық материалдық құндылықтардың ... ... ... ... есеп ... ... ақша ... есебі (кассалық опрециялар есебі және есеп айырысу
шотындағы ақша және валюталық шотындағы ақша ... ... ... ... ... және ... ... ету бойынша
есеп айырысу бойынша операциялар есебі;
- тауарлар, ... ... ... ... ... мен ... есеп ... есебі;
- жабдықтаушы және мердігерлермен есеп айырысу есебі.
Есеп ... ... ... ... ... тәуелсіз және
үздікссіз қызмет етеді деп болжанған болатын. Серіктестік таңдалған есеп
саясатын алдағы уақытта да ... Есеп ... ... ... ... мен бас бухгалтері «Ұйымның есеп саясаты» атты Ережесіне негізделуі
қажет.
Ұйым қызметінің тиімділігін арттыру үшін қызмет ... ішкі ... ... ... жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің жалғыз
құрылтайшысы бар. Ұйымның ... ... ... ... 500 000 ... құрайды, құрылтайшы осы соманы толық көлемде (100%)
қалыптастырған.
2010-2011 жылдың балансына сәйкес «Зайсан-Нур-Сервис» жауапкершілігі
шектеулі серіктестігінің меншікті ... ... ... ...
қосымшасы), барлық капиталы тек жарғылық капитал 500 мың теңге және
бөлінбеген ... 37607 мың ... ... ... ... 2011 ... ... 57390 мың теңге көлемінде бөлінбеген ... ... ... Бұл 2011 жылы 2010 ... ... 19783 мың
теңгеге артқан. 2010-2011 жылдардың балансында резервтік капитал сомасының
қалыптаспағандығы анықталды.
2011-2012 жылдар бойынша қорытындылайтын болсақ, онда 2012 ... ... ... ... серіктестіктің меншікті капиталдың
жарғылық капитал мөлшері өзгермеген 500 мың ... және ... ... 77365 мың теңгені құрайтындығын ... Бұл ... ... ...... ... ... табысты
болғандығын анықтайды.
«Зайсан-Нур-Сервис» ЖШС-нің негізгі ... ... ... 2010 жылы 51851 мың ... ... 2011 жылы 65133 ... құралдары, 2012 жылы 81145 мың теңгенің негізгі құралдары болғанын
көреміз. Яғни жыл ... ... ... ... ... келе ... жұмыстарына қажетті негізгі құралдарды сатып алу жүзеге
асырылып отыр.
«Зайсан-Нур-Сервис» ЖШС баланс мәліметтері бойынша қорлар ... ... 21905 мың ... 2011 жылы 7795 мың ... және 2012 жылы 8792 ... құрайды. Көріп отырғанымыздай, 2011 жылы қорлар 14110 мың теңгеге
азайған, ал 2012 жылы қайта толықтырылып, 997 мың ... ... ... ... ақша ... ... ... және
ағымдағы банктік шоттардағы ақша қаражаттары негізінде жүргізіледі.
Кассадағы ақша ... ... ... ... ... Ережесі
негізінде жүргізіледі. Банктегі ағымдық шоттар теңгеде жүргізіледі. Мынадай
бастапқы ... ... ... ... ... ақша ... жүргізіледі: төлем тапсырмасы және чектер.
«Зайсан-Нур-Сервис» ЖШС-де баланс мәліметтері бойынша 2010 ... ... ... ... 2011 жылы 9156 мың ... көлемінде
дебиторлық берешек сомасы пайда болған және 2012 жылы осы бершектер сомасы
толығымен өтелген.
«Зайсан-Нур-Сервис» ЖШС-де ... ... ... ұзақ ... бар ... ... Бұл ұзақ ... қаржылық міндеттеме
сомасы. 2010 жылы 49804 мың ... ... ... ... 2011 ... мың теңге көлемінде қалғанын, ал 2012 жылы осы берешектің 35899 мың
теңге көлемінде қалғанын көреміз. Яғни, ұзақ ... ... ... ... азайып келе жатқандығын байқаймыз. Ұзақ мерзімді қаржылық
міндеттеме қаржылық-шаруашылық қызметін дамыту үшін ... ... ... ... ... ... ... да құны бар.
Серіктестіктің балансы негізінде көптеген талдау жүргізу арқылы
болашақта ұйымның қаржылық ... ... және ... ... ... Сол ... ... болашаққа басқару шешімдерін
болжамды түрде шығарады. Ұйым балансын көлденең және тігінен талдау арқылы
ұйымның қысқа және ұзақ ... ... мен ... ... ... ... болады (кесте 3).
3–кесте
Ұйым балансын тігінен және көлденең талдау
мың теңге
|Баланс баптары |2011 жыл |2012 жыл |Ауытқу ... |
| | | ... ... |2011 ж |2010 ж |
|1 |2 |3 |4=(3 – ... | | | | |в |в ... валютасы |95761 |113764 |18003 ... |100 |100 ... ... |30628 |32619 |1991 |6,500588 |31,98379|28,67252|
|активтер | | | | | | ... ... |65133 |81145 |16012 ... ... | | | | | | ... ... |37775 |35899 |-1876 ... ... | | | | | | ... |57986 |77865 |19879 ... ... ұйымның балансы негізінде автор құрастырған
Кестеден көріп отырғанымыздай, өткен 2011 жылмен салыстырғанда ... 18003 мың ... ... 18,79% артқан. Оның ішінде қысқа
мерзімді активтер 6,5ұзақ мерзімді активтер 24,58% ... ... ... ... ... мүлде жоқ екенін көреміз. Ал қалған
баптар бойынша ұзақ мерзімді міндеттемелер 4,9% кеміген, ал ... ... ... баланс валютасындағы баптардың үлесіне келетін болсақ,
2011 жылы баланс валютасында қысқа ... ... 31,98% және ... ... 68,02% ... бұл ... ... қуатының
жеткілікті дәрежеде екенін көрсетеді. Пассивтер ... ұзақ ... 39,45% ... ... 60,55% ... бұл ... жеткіліктілігін көрсетеді. 2012 жылы да ... ... ... жөніндегі мәліметтерді келесі суреттер түрінде
көрсетуге болады (3-сурет).
3-сурет. «Зайсан-Нур-Сервис» ЖШС активтерінің үлестері
3-суреттен ... ... ұзақ ... активтердің үлесі төмен,
ол 2011 жылы 31,98%, ал 2012 жылы 28,67% құрайды, яғни ұйымға ұзақ мерзімді
активтер ... ... ... ... ... қажет.
Пассивтер құрамы туралы мәліметтер бойынша олардың үлестерін келесі
сурет арқылы көрсетеміз ... ... ЖШС ... мен меншікті капиталының
үлестері
4-суретте көрсетілгендей капитал мөлшері жоғары, 2011 жылы 39,45%, ... жылы 31,55%, бұл ... ... ... сипаттайды.
Қаржылық жағдай ұйымның іскерлік ... мен ... ... ... ... ... ... ұйымның қолда бар
мүліктері мен оларды ... ... ... ұйым ... ... ... ... сипаттамасын анықтау ... ... ... ... ЖШС ... ... көрсеткіштері
|№ |Көрсеткіштер |2011 ... жыл| ... |
| | | | ... |% |
|1 ... ... ... ... |463685 |38435 |9,04 |
|2 ... ... мың ... |95761 |113764 |18003 |18,79 |
|3 ... ... орташа |65133 |81145 |16012 |24,58 |
| ... ... мың. ... | | | | |
|4 ... мерзімді активтер, |30628 |32619 |1991 |6,50 |
| ... | | | | |
|5 |Қор ... ... жол) |6,53 |5,71 |-0,82 |-12,55 |
|6 |Қор ... жол/1 жол), |0,15 |0,17 |0,02 |13,33 |
|7 ... өзіндік құны, мың. |370583 |403897 |33314 |8,98 |
| ... | | | | |
|8 ... ... мың тг |54667 |59780 |5113 |9,35 |
|9 ... ... мың . ... |14054 |15156 |1102 |7,84 ... ... ... дейінгі табыс |24849 |27837 |2988 |12,02 ... ... ... ... |4970 |5567 |597 |12,01 ... | Таза ... мың тг |19879 |22270 |2391 |12,03 ... |Меншікті капитал, мың тг |54986 |77865 |22879 |41,61 ... ... ... |13,88 |14,21 |0,33 |2,38 |
| ... (1 жол/4 жол) | | | | ... ... ... (13 ... |4,8 |0,8 |20,00 |
| |жол) % | | | | ... ... ... (Таза |20,75 |19,57 |-1,18 |-5,68 |
| ... % | | | | ... ... ... |36,15 |28,60 |-7,55 |-20,88 |
| ... ... | | | | |
| ... | | | | ... ... ... ... ... ... ... сүйене отырып келесідей қорытынды жасауға болады:
негізгі көрсеткіштер, оның ішінде қор қайтымдылығы мен қор сыйымдылығы
қалыпты ... қор ... ... ... ... ... төмен болып отыр. Бұл негізгі құралдардлың қолдану тиімділігінің
жоғары екенін көрсетеді. Ал сату ... ... ... таза
табыстың сатудан алынған табыс құрамындағы үлесі өте төмен, ол 2011 ... ал 2012 жылы ... ... ... және зиян ... ... нысаны
негізінде келесі кестені құрастыруға болады (кесте 5).
5-кесте
«Зайсан-Нур-Сервис» ЖШС Пайда және зиян ... ... ... теңге)
|Көрсеткіштер |Есепті кезеңдегі мәліметтер ... ... |
| |2010 ж |2011 ж |2012 ж ... |
|Сатудан алынған табыс |327848 |425250 |463685 |97402 |38435 ... ... |274668 |370583 |403897 |95915 |33314 ... құны | | | | | ... ... |53180 |54667 |59780 |1487 |5113 ... ... | |14054 |15156 |14054 |1102 ... ... |6171 |15764 |16787 |9593 |1023 ... ... |47009 |24849 |27837 |-22160 |2988 ... ... дейінгі |47009 |24849 |27837 |-22160 |2988 ... | | | | | ... ... |9402 |4970 |5567 |-4432 |597 ... |37607 |19879 |22270 |-17728 |2391 ... ұйым ... негізінде автор құрастырған
Кесте 5 мәліметтері бойынша 2010 жылғы ... өте ... ... Бұл 2010 жылы ... шығыстардың орын алмауы
операциялық пайда сомасының (47009 мың ... өте көп ... ... ол кейінгі 2011 (24849 мың теңге), 2012 (27837мың теңге) жылдарға
қарағанда көп болған. Ал ... ... ... ... ... 2011 жылдың көрсеткіштерінің бірқатар төмен мөлшерде ... ... ... ... әсер еткен. Ал 2012 мен 2011 жылдарды
салыстыру арқылы жақсы оң ... ... орын ... ... ... ... ... сатылған өнімдердің үлесінің
өте жоғары ... айта ... ... себебі жиынтық пайда сомасы әр
жылы келесі үлесті құраған: 2010 жылы 16,22%, 2011 жылы 12,85% және ... 12,89% тең ... ... мөлшері 2010 жылы 37607 мың теңгені, 2011 жылы ... ... ал 2012 жылы 77365 мың ... ... қозғалысының үздіксіздігі, бухгалтерияға қабылдау уақытының
тізімі, құжаттардың ұйым ішінде өңделуі және жүзеге ... ... ... ... ... ... ... құжт айналымын
көрсетеді. Шаруашылық операцияларын құжаттау жүйесі ұйым қызметінің толық
көрінісін қамтамасыз етеді, құжат ... ... ... ... және ... толтырылуына, ондағы мәліметтердің ... ... ... ... ... ЖШС-нің қаржылық жағдайын талдау
2.1 Ұйымның төлем қабілеттілігін талдау
Ұйымның төлем қабілеттілігі оның ... ... ... бірі және ... ... ... ... болады. Сол
себепті нарық экономикасы жағдайында оған көп ... ... ... ... ... ... ... талдаудан басталады.
Арнайы әдебиеттерінде төлем қабілеттілігін анықтау жөнінде әр ... ... ... ... ... кейбір авторлар төлем
қабілеттілігі ретінде ұйымның ... ұзақ ... ... ... алу ... ... Мысалы, О.С. Ефимова төлем
қабілеттілігі: ... ... ұзақ ... ... ... алу ... ... қабылданған», - деп жазады.
Төлем қабілеттілігі туралы дәлірек ... ... ... ... қабілеттілігі - бұл ұйымның өз міндеттемелері
бойынша есеп айырыса алу ... ... Бұл ... ... -
бұл ұйымның банкке немесе басқа қарыз берушіге ақша төлеу және ... өз ... өтеу ... Ұзақ ... қарыздарды өтеу мерзімі
шарты ... үзақ ... ... және ... ... өтуіне
байланысты, қысқа мерзімді қарыздармен сәйкес келуі мүмкін.
Ұйымның төлемқабілеттілігі деп, оның дер кезінде ... ... ... ... ... дайындығы болып табылады.
Бірақ ол үшін ұйымның есеп айырысу, валюта және басқа да шоттарында
ақшалары ... ... өтеу үшін ... ... ... ақшаға айналуы
керек дебиторлық борыштар потенциалды құрал болып табылады.
Қарыздарды өтеу үшін ... ... ... ... бар тауарлы-
материалдық құндылықтардың қоры бола алады. Оны сатып ұйым ақша ... ... ... егер ... ағымдағы активтері қысқа мерзімді
міндеттемелерінің сомасынан артса, онда ол ... өтей ... ... ұйым ... ... активтерін қарыздарын өтеуге бағыттаса, онда дәл
сол кезде оның өндірістік қызметі ... ... онда ... тек ... ... құрайды, ал материалдық айналым құралдарын
алуға ақша қалмайды, олар толығымен қарыздарын өтеуге кетеді.
Сондықтан төлем қабілеттілігі бар деп, ... ... ... ... ... жоғары болатын ұйымды есептеуге
болады. Ұйымның тек қарыздарды өтеуге ғана ... ... ... ... үшін қаражаттары болуы керек.
Ағымдағы төлем қабілеттілігі баланс жасау мерзімімен анықталады. Ұйым
жабдықтаушыларына, банктік қарыздар және ... да есеп ... ... жоқ болса төлем қабілетті болып саналады.
Төлем қабілеттілігі белгілі бір ... ... ақша ... ... сомасына қатынасын көрсететін төлем қабілеттілігі коэффициенті
арқылы көрінеді. Егер төлем қабілеттілігі коэффициенті 1 - ге тең ... ... онда бұл ол ... ... ... ... ... Егер
коэффициент 1 - ден аз болса, онда ... ... ... ... ... ... керек болады.
Төлемге қабілетті құралдарға ақша қаржыларын, қысқа мерзімді бағалы
қагаздарды жатқызу әлдеқайда тиімді, себебі олар тез өткізіледі және ... ... ... ... ... ... ... міндеттемелер мен қарыздар: банкінің ... ... ... ... қарыздар, кредиторлық борыштар және ... ... ... ... міндеттемелерден асуы ұйымның төлемге
қабілетті екенін білдіреді. Банкте ... және ... ... ... банкке қайтарылатын несиенің мерзімі өтіп кетуі, қаржы оргаңдарына
қарыз болу, еңбекке төленетін ... ... ... ... ... ЖШС ... төлем қабілеттілікті анықтау мақсатында
қысқа мерзімді міндеттемелер сомасы ... ... Сол ... мерзімді қаржылық міндеттеменің ағымдағы ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді міндеттеменің алғашқыда 5
жылдық мерзімге алынғандығын ескере отырып, әр жылға ... ... ... ... ... алды. Ендігі кезекте серіктестік бойынша
төлем қабілеттілік көрсеткіштерін талдау үшін ... ... ... 6).
6-кесте
«Зайсан-Нур-Сервис» ЖШС төлем қабілеттілік көрсеткіштері
(мың теңге)
|Көрсеткіштер |2009 ж |2010 ж |2011 ж|2012 ж |Өсу ... |
| | | | | |2009/ |2010/ |2011/ |
| | | | | |2010 |2011 |2012 ... ... |5711 |14155 |20677 |23828 |2,48 |1,46 |1,15 ... ақша | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |14277 |12451 |12592 |17949 |0,87 |1,01 |1,42 ... | | | | | | | ... ... | | | | | | | ... ... |0,40 |1,14 |1,64 |1,33 |2,84 |1,44 |0,81 ... | | | | | | | ... ... ... ... ... негізінде автор құрастырған
6-кестенің мәліметтеріне сүйенетін болсақ, онда 2009 жылы ұйымның төлем
қабілеттілігі өте төмен мөлшерде, ол 0,4-ке тең, ал ... ... ... ... арта ... ... деңгейде, дегенмен, 2012
жылы осы көрсеткіштің алдыңғы екі жылмен салыстырғанда біршама төмендеген
екен. Жалпы, қорыта ... ... ... ... ... деп ... ... Енді осы төлем қабілеттілік көрсеткішінің
өсу қарқынын көрсету үшін келесі суретті келтіреміз (сурет - 3).
3-сурет. Серіктестіктің ... ... ... өсу ... ... айтылғандай 2009 жылмен салыстырғанда 2010, 2011
жылдары төлем қабілеттілігі артып, ал 2012 жылы сәл ... ... ... оны ... ... ішінде (апта, жарты ай) талдау
кезінде аңығырақ көрінеді.
Есепті кезең ішіндегі ағымдағы төлем қабілеттілігі төлемдік ... ... ... оның ... ... ... төлем
қабілеттілігінің коэффициенті анықталады, кредиторлармен, банкпен, қаржылық
және басқа органдармен өз ... есеп ... ... ететін
шаралар жасалады. Төлемдік күнтізбе аналитикалық есептің ... ... ... мерзімдік картотекасы негізінде жасалады. ... ... ... 3-5 ... бір рет және басқа уақыт аралықтарында
жүзеге асырылуы мүмкін. Есептеудің мерзімділігі ұйым төлем қабілеттілігіне
байланысты. Егер түрақты ... ... ... ал егер түрақсыз болса жиі
жүргізуге болады. Ағымдағы ... ... үшін ... ... және уақыты келген оның қарыздары туралы ақпарат қарастырылады.
Қаржылық икемділік ұйымның алдын ала ... ... ... ... ... ... ... үзілістерге қарсы ... ... Бұл ... жағдайға төтеп беру үшін әр
түрлі көздерден қарыз алу, акционерлік ... ... ... активтерді сату, қайта орналастыру, ұйым қызметінің деңгейі мен
сипаттың өзгерту дегенді білдіреді.
Ақша қаражатын қарызға алу ... әр ... ... байланысты
және тез өзгеруге бейім. Ол ұйым табыстылығымен, ... ... ... жағдаймен, капиталдың қүрамы мен
құрылымымен анықталады.
Көбіне ол несие нарығының өзгеру бағыттары мен ... ... ... ... Несие алу қабілеттілігі ақша қаражаты керек жағдайда
және кэсіпорынға қысқа мерзімді несиелерді ... үшін ... ... ... ... ... талдау кезінде оның ... және ... ... рейтингі, активті сатудың
шектілігі, шығынның кездейсоқтық дәрежесі, ереуіл, ... ... ... ... жойылуы сияқты, өзгермелі жағдайларға тез
бейімдеушілік қабілеттілігі есепке ... ... ... ... ... өте тар ... себебі оны
болашақта қолдану мүмкін емес.
Ұйымның перспективалық (ұзақ мерзімді - бір ... аса) ... ... үшін ... ... ... 3 ... ажыратады, және динамикалық көрсеткіштерді
анықтау үшін кем дегенде 5 жылдың мәліметтері қажет болады,
Динамикалық көрсеткіштердің ... ... ... мен ... ... ... ... ағымдағы міндеттемелерге қатынасы болып
табылады. Есептеу үшін алымында ... ... ... ... ... дебет айналымын, ал бөлімінде - осы ... ... ... ... ... ... Бұл есепте алымы баланс
жасау мерзіміндегі емес белгілі бір кезең үшін ақша ... ... ... ... мерзімді міндеттемелердің орташа мөлшері
Екінші динамикалық ... ақша ... ... деп аталады, оны сатудан алынған табыс сомасының күрделі
шығыстар, ... ... және ... ... ... ... қатынасы түрінде анықтайды.
Сатудан алынған табыс
Кжақ=
(2)
Күрделі ... + ... ... + ... ... динамикалық коэффициент ақша қаражаттарын капиталдандыру
коэффициенті деп аталады, және де сатудан ... ... мен ... ... ... құралдар, инвестициялар, өзге активтер,
меншікті айналыс қаражаттарының қосындысына бөлу арқылы анықтайды.
Сатудан алынған табыс – ... ... ... + ... + ... ... ... өзге
«Зайсан-Нур-Сервис» ЖШС төлем қабілеттілігінің ... ... осы ... ... ... құрастырамыз (кесте-
7).
7-кесте
«Зайсан-Нур-Сервис» ЖШС динамикалық төлем қабілеттілік көрсеткіштері
|Динамикалық көрсеткіштер |Есептеу тәртібі ... |
| | ... мәні ... ... мен ... ... ... |5 | ... ... ... | | ... міндеттемелерге |14277+12451+12592+17949 | ... | | ... ... ... ... көрсеткіші |5 | |
| | | |
| ... | ... ... ... |
|капиталдандыру көрсеткіші |5 | |
| | | |
| ... | ... ... ұйым ... ... ... ... мәліметтерінен көріп отырғанымыздай, ... ... ... ... ... алынған табыстарының сомасы қысқа
мерзімді міндеттемелерінің орташа жылдық мөлшерін ... ... ... ... ... көрсеткіші бойынша барлық төлемдерді
жүзеге асыруға және ... ... ... ету ... болса, онда
ақша қаражаттарының жеткіліксіз (-23,64) ... ... ... бойынша да серіктестіктің ақша қаражаттарын капиталдандыру
мүмкіндігінің өте ... ... ... ... перспективалық төлем қабілеттілігін анықтау үшін сонымен қатар,
ұйым активтерін ақша қаражатына айналдыра алатын ... және ... ... ... ... кеңінен пайдаланьшады.
Үш көрсеткіш жиі қолданылады:
1) абсолютті өтімділік қоэффициенті;
аралық өтімділік коэффициенті;
жалпы өтімділік коэффициенті.
Абсолютті өтімділік коэффициенті ақша қаражаттары мен тез ... ... ... ... және рақ ... міндеттемелерге
қатынасы ретінде есептеледі. Бұл теңдік келесідей анықталады:
Ка.ө = ақша қаражаттары + ... ... / ... ... Ка.ө - ... ... ... - ағымдағы міндеттемелердің қандай бөлігі жедел өтелуі керек
екеңдігін көрсететін төлем қабілеттілігінің қатаң белгісі болып табылады.
Абсолютті өтімділік коэффициентінің ... ... мәні ... Ка.ө ... ... коэффициентін есептеу үшін ақша ... ... ... ... ... ... және басқа да
активтер қосылады:
Кар.ө = ақша қаражаттары + қысқа ... ... ... + ... ... + басқа да активтер / қысқа мерзімді
міндеттемелер ... ... - ... ... ... ... ... қалыпты төменгі шегін талдау келесідей
көрсетіледі:
Кар.ө.>1
мүндағы, Кар.е - аралық өтімділік ... ... ... барлық ағымдағы активтердің жедел жөне
қысқа мерзімді міндеттемелердің көлеміне қатынасын көрсетеді. Ол ағымдағы
активтер мен міндеттемелердің қандай ... ... ... ... және ... өз ... есеп ... және дайын өнімді
тиімді өткізу жағдайларында ғана емес, сонымен бірге материадды айналым
құралдарының басқа элементтері ... ... ... сату ... ... ... мүмкіндіктерін көрсетеді.
Жалпы өтімділік коэффициенті өтімді құралдар жедел жэне ... ... ... ... белгілеуге мүмкіндік береді және сонымен
баланс құрылымының тұрақтылық дәрежесін ғана емес, ... ... ... ... бойынша тез есептесе алу қабілеттілігін дәлелдейді.
Жалпы өтімділік коэффициенті ағымдық активтердің барлығының ... ... ... ... көрсетеді:
Кж.ө = ағымдық активтер / қысқа ... ... Кж.ө - ... ... ... ... коэффициенті өндіріс сипатына байланысты күрт ауыткуы
мүмкін. Оның деңгейіне ... ... мен ... қызметтермен есеп
айырысу нысандары, өндіріс циклінің ұзақтьиы, ... ... ... және ... әсер етеді.
Берілген көрсеткіш үшін мына шектеу қалыпты мән болып табылады:
Кж.ө>2
мұндағы, Кж.ө - ... ... ... ... ... ... ... қажеттілік деңгейі
ағымдағы міндеттемелерден 2 есе асуы ... ... ... ... ... ... ... қаражаттарының бір айналымының орташа
ұзақтығына тең кезеңдегі ұйымның күтілетін төлеу қабілетгілігін сипаттайды.
Ағымдағы ... ... ... екі есе ... ... болып саналады, себебі бұл ұымның өз ... ... мен ... ... ... көрсетеді.
Жалпы өтімділік коэффициентінің 2 - ге тең нормативтік мәні ... есеп беру ... ... ... ескермей, ұйымның банкроттығы
туралы шешім қабылдау үшін қажет белгілердің бірі ретінде алынған.
Жалпы өтімділік коэффициентінің нормативтік мәні барлық ... ... ягаи ... ... өндіріс түрі мен салалық
ерекшеліктері есепке алынбайды.
«Зайсан-Нур-Сервис» ЖШС бойынша осы статикалық көрсеткіштерді анықтап
қорытындылаймыз, осы мақсатта ... ... ... ... ... ЖШС ... ... көрсеткіштері
(мың тенге)
|Көрсеткіштер |2009 ж |2010 ж |2011 ж |2012 ж ... |
| | | | | ... ... ... |5711 |14155 |20677 |23828 | ... ... |- |- |9156 |- | ... ... |35709 |36060 |30628 |32619 | ... | | | | | ... ... |14277 |12451 |12592 |17949 | ... | | | | | ... ... ... ... ... ... |Ка.ө > |
| | | | | |0,2/0,5 ... ... ... |1,136856 |2,369203 |1,327539 |Кар.ө.>1 |
|Ағымдағы ... жабу ... ... ... ... ... |
|коэффициенті) | | | | | ... | | | | | ... ... ұйым ... ... ... ... мәліметтері бойынша абсолютті өтімділік коэффициентінің
қарастырылып отырған 4 жылдың қайсысында болмасын қалыпты ... ... ... тек 2009 жылы ғана ақша ... ... мәні 0,4 ... екен, қалай болған күнде де қалыпты деңгейде.
Аралық өтімділік ... де 2009 жылы ... ... 0,4 7795
2012 жылы: -3280 > 8792
«Зайсан-Нур-Сервис» ЖШС бойынша бұл теңсіздіктің орындалмайтындығын
анықтадық, яғни серіктестіктің ... ... ... ... ... ... байланысты келесі жағдайды қарастырамыз.
2. Қалыпты тұрақты ... ... ... ... ... < ... < ... теңсіздік қорлардың меншікті және ұзақ ... ... ... ... негізгі көздерден кем болатындығын білдіреді.
«Зайсан-Нур-Сервис» ЖШС бойынша осы ... ... ... ... 30628 < 7795 < ... ... 32619 < 8792 < ... үшін бұл теңсіздіктің де орындалмайтындығын көреміз, яғни
қорлар меншікті қаражаттар көздерінен емес, ... ... ... ... қоса ұйымда әлі өтелмеген міндеттемелерінің бар
екендігі белгілі болды.
3. Дағдарыстық қаржылық ... ... ... ... ... ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын бағалау18 бет
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын бағалау туралы68 бет
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын ЖШС СП «FIAL» мысалында қаржылық коэфиценттерін бағалау62 бет
Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы41 бет
Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы жайлы81 бет
Мақтарал ауданының қаржылық жағдайын жоспарлау және ұйымдастыру жолдары59 бет
Қызметкерді бағалау9 бет
"қабылданған шешімді орындаудағы ұйымның функциясы"6 бет
Акционерлік қоғам формасындағы ұйымның ресуртарын қолдануын бағалау87 бет
Білім мен дағдыны бақылау мен бағалаудың маңызы мен міндеттері 10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь