Амангелді Иманов – ұлт-азаттық көтеріліс жетекшісі

Жоспар:

Кіріспе

1. Амангелді Иманов . ұлт.азаттық көтеріліс жетекшісі
2. 1916 жылғы ұлт.азаттық қозғалыс

Қорытынды

Әдебиеттер тізімі
        
        Жоспар:
Кіріспе
1. Амангелді Иманов – ұлт-азаттық көтеріліс жетекшісі
2. 1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалыс
Қорытынды
Әдебиеттер тізімі
1. Амангелді Иманов – ұлт-азаттық ... ... ... ... - 1916 ... ұлт-азаттық көтеріліс
басшыларының бірі және 1917-1919 жылдары Кеңес өкіметін ... ... ... ... 1916 ... 1917 жылдың ақпанына дейін ұлт-
азаттық қозғалысты басқарды. 1916 жылы Қазакстанның ... және ... ... ... ... ... ... Торғай, Қостанай,
Актөбе мен Ырғыз уездеріндегі халық жасағының елеулі ... ... ... ... ... ... отрядтармен шайкастар жүргізді.
1917 жылдың қазанынан 1918 жылдың қантарына дейін Торғай облысында
Кенес өкіметін орнатуға ... ... ... уездінің әскери комиссары
болды.
Сарбаздарымен бірге Орынборды дутовшылардан азат етуге қатысты. Торғай
даласындағы партизандық ... ... ... ... ... 1918 ... желтоқсан айында Торғайда Кеңес
өкіметін қалпына келтіруге белсене араласты. Қызыл ... ... ... жылы ... ... ... ... уакыт саясатының кұрбаны
болды.
2. 1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалыс
Халық бұқарасының арасында патша ... ... ... өсе түсті. Ресейдің ... ... ... ... ... ... оның ... да ерекше сезіле бастады. Ол жұмысшылардың ереуілдері мен баска
да бой көрсетулерінен көрінді. Осының бәрі патша саясатына наразы ... бой ... әкеп ... ... еді.
1916 жылы 25 маусым күні орыс емес «бұратана» халықтардың 19-43 жас
аралығындағы ер-азаматтары соғысып ... ... ... ... салу мен тыл ... ... жөніндегі патша
жарлығы жарияланды. Алдын ала жасалған есеп бойынша, 390 мың адам ... ... ... ... өте ауыр ... ... Тыл
жұмыстарына жұмылдыру (мобилизациялау) егін өнімдері мен пішен жинау, малды
қысқы жайылымдарға айдауға ... ... ... Еңбекке жарамды
бүкіл ер-азаматтарды шақыру қоныс аударушылар ... ... жер ... ... шайқалған қазақ шаруашылығының экономикалық базасына зор
нұсқан келтірді. Іс жүзінде жұртшылық аштан кырылуға душар ... ... тыл ... шақыру халықтың ашу-ызасын тудырып, Орта Азия
халықтарының Ресей отаршылдығына қарсы ... ... ... болды. Көтерілістің құлаш сермеуінен сескенген патшалық ... 20 ... ... егін ... жинағанға дейін, ал 30 шілдеде
1916 ... 15 ... ... ... қалдыра тұру жөнінде хабарлады.
Бірақ өкімет ... ... ... ... көтеріліс жалынын өшірудің
сәті түспеді.
Көтерілістің негізгі әлеуметтік-экономикалық және ... ... ... ... ... ... тартып алу, салықтар ... ... ... аяусыз қанау, күшпен орыстандыру жөніндегі
патша саясаты, ұлт араздығын қоздыру, еңбекші ... ... ... ... Стихиялы түрде басталған ... ... ... ала бастады. Оның Торғай мен Жетісуда дала халқының
танымал ... ... ... ... ... ... Әліби
Жангелдин, Тоқаш Бокин, Бекболат Өшекеев т. б. ... ірі ... ... козғалысқа қазақ жұмысшылары да қатынасты. ... ... ... ... мен ... кеніштеріндегі, Қарағанды
мен Екібастұз көмір кендеріндегі, Ембі мұнай кәсіпшіліктеріндегі, Омбы,
Орынбор—Ташкент ... ... ... ... ... ... ... Белгілі қоғам қайраткері Ж. Ақбаев, ... т. б. ... ... ... корғап шықты.
Қазақтарды тыл жұмыстарына алу жөніндегі патша Жарлығы Орынборға 1916
жылғы 28 маусымда жетті. Торғай облысының әкімшілігі метрополияның ... ... ... ... сөзсіз, бұлжытпай орындау жөнінде ... ... ... ... күн ... өсе ... Қостанай, Ырғыз,
Ақтөбе уездерінде шаруалардың ... бас ... ... тау ... ... ... ... шабуыл
жасады, темір жолды бұзды, болыстык басқармаларды талқандап, болыстарды
өлтірді. Көтеріліс Солтүстік Қазақстанның көптеген облыстарын ... ... ... ... бастаған ірі көтерілісшілер жасағы
құрылды. Көтеріліске дейін-ақ Амангелді ... ... ... ... ... ... ... ретінде танылған еді. Ол
бірнеше рет түрмеге де түсті, заңсыз сотталған ... ... те ... ... жылы шілдеде ... ... ... ... ... сапына жинай бастады. Көтерілісшілер Амангелдіні
көтерілісшілер әскерінің бас колбасшысы — ... ... ... ... ... ... ... хан етіп сайлады. Амангелдінің
әскері ... ... ... ұйымдасқандығы және тәртібімен
ерекшеленді. Сарбаздар ондық, жүздіктер мен мыңдықтарға бөлінді. Басқару
жұмысы штаб міндетін атқарған Әскери ... ... ... асырылды. Кеңес
жанында барлық әкімшілік мәселелерді шешіп отыратын хатшылық жұмыс істеді,
пошта орналасты. Басшы орталық ... ... ... әр ... ... ... арыздарды, шағымдарды қараумен айналысты. Бейбіт халық
пен сарбаздардың арасындағы ... ... ... ... әрбір мың
шаруашылыққа тағайындаған елбегі (әкімшілік ... ... үшін ... мен ... ... жинады, қаражат
жөніндегі жұмыстарды арнайы тағайындалған казынашы атқарды.
Көтерілісшілер жасағын мойындаған халық битамал - 4 ... ... ... барлық түрінен босатылды, пошта жүйесі жолға қойылды. 1916
жылғы қазан айына карай Торғай және Ырғыз уездерінде әрқайсысында 2-3 ... ... ... ... ... ... ... жасактар үш ірі
жасаққа топтасты.
Қазанда көтерілісшілер Қарабұтак селосын қоршап, Қожакөл мен Татыр
көлдері ауданында ... ... ... ... 23 ... күні ... 15 мың ... Торғай қаласын қоршады. Қазан әскери округы
әскерлерінің қолбасшысы ... ... ... ... ... ... ... жағдайдың тез нашарлап бара жатқанын, Торғаймен тек
телеграф байланысы ғана емес, барлық қарым-қатынастың ... ... ... ... ... бір ... көтерілісшілердің Торғай
мен Ырғызды басып алып, Орынбор—Ташкент темір жолындағы қозғалысты токтатып
тастау ойының бар екендігі хабарланды.
Торғай көтерілісшілеріне көрші ... ... ... 1916
жылдың қарашасында көтерілісшілердің саны 50 мыңға жетті. Көтерілісшілер
жергілікті отарлык өкімет орындарының жұмысын ... ... ... ... көтерілісті баса алмады. Патша үкіметі
Ең соңғы шешімге бел буды. Құрамына майданнан әкелген ... ... ... ... ... экпедициялық корпус құрылды. Корпус
шабуылды бірден үш бағыттан - Қостанай, Ақтөбе мен Шалқардан бастады.
Көтерілісшілер ... ... ... ... ... ... ұмтылды,
алайда 6 карашадағы қаланы тікелей шабуылмен алу әрекеті ... ... 10 күн бойы ... ... ... одан әрі соза беру ... ... өйткені калаға жазалаушы экспедицияның негізгі күштері жақындап қалып
еді. Көтерілісшілер қоршауды тоқтатып, әскерлерге ... ... ... ... ... ... ... ауданында жазалаушы отрядка
шабуыл жасады. Көтерілісшілер шебін күшпен бұзып өткен жазалаушылар ... күні ... ... ... ... ... негізгі бөлігі Торғайдан
150 шакырымға шегініп, Батпаккара шатқалы ауданында, бір ... ... ... ... ... ... ... басшылық
жасау мен басып алынған аудандарды баскару ... ... ... ... жүргізу үшін Самарадан генерал Мака-ровтың жаңа
жазалаушы ... ... оған ... ... ... келіп
қосылды. Нашар қаруланғанына қарамастан көтерілісшілер күрестің партизандық
әдістерін кеңінен ... ... ... ... ... ... полковник фон Розеннің отрядының келе жатқаны жөнінде
мәлімет ... 6 ... ... ... ... ... пулемет, мылтықтардың жаудырған оғына қарамастан ... ... ... Ерте басталған қыс, қатты аяз бен ... ... ... ... ... Иманов пен Әбдіғапар
Жанбосынов өз сарбаздарын жазалаушылар жете алмайтын ... ... ... азық-түлік, жем-шөппен қамтамасыз етіп, жертөлелер
салды, киіз үйлерде ... 1917 ... ... ... ... ... кайта бастауды қолға алды. Қостанайдан шыққан жазалаушы отрядтардың
көтерілісшілер жолын бөгеп, жазалаушылар ... ... ... революциясының қарсаңында, Қазакстанның басқа облыстарында
әскери қимылдар тоқтағанда, Торғай даласында жазалаушылар ... ... ... ... ... ... 22—24 ... күндері
көтерілісшілер жазалаушылармен соңғы шайқасын ... ... ... Асқан табандылықпен шайкасқан көтерілісшілер қаланың ішкергі
аймактарына ақырындап шегінді. ... ... ... ... ... жазалаушы әскер екі жақтан оқ жаудырып, бірнеше
жүздеген әйелдер, қарттар мен балаларды, ... аса ... ... ... ... ... көтерілісшілердің қолында қалдырып,
жазалаушылар шегінді.
Ақпан төнкерісінің жеңісінен соң даладағы көтерілісішілер ... ... ... ал 1917жылыдың соңында Амангельді Торғайды алды.
Көтеріліс Жетісу өлкесіне кең тарады. ... ... ... ... тек ... ... ғана емес, басқа халықтардың өкілдерінің
(ұйғырлар, дүнгендер, кырғыздар) де ... еді. ... ... ішінде
қозғалыс қарулы бой көрсетулер мен қақтығыстар сипатына ие ... ... ... ... ... тарта қазақтардың тобы ... ... ... адам ... ... ... ... мәлімдеді... Соңынан кеңселерге шабуыл ... ... ... деп ... Асы өзенінің жазығында
көтерілісшілер тізім жасаумен ... уезд ... ... отрядына шабуыл жасады. Көтерілісшілердің екпініне шыдамай
Хлыновскийдің отряды Верныйға ... ... жылы ... ... ... ... қоршады. Толқуларға
5 мыңнан аса адам ... ... ... ... өзіне
бағыныштыларға телеграфпен: «Қазақтардың аз адам болып ... ... ... ... ... ... үрей ... тұткындаңдар, далалық сотка беріңдер, бірден дарға асыңдар...
Күдікті деп есептелгендерден кез ... ... ... үлгі болу ... ... ... деп нұсқау берді. ... ... ... ... адам ... ... түгелімен тыксыруды
жоспарлаған генерал Куропаткин Жетісуға аттанды.
1916-1917 жылдары көтеріліс бүкіл ... ... ... ... ... ... Ол патшаның әскери-басқыншылық саясатына,
әрі ... ... ... ... ... ... да ... бірге бұл көтеріліс экономиканы дағдарысқа ұшыратқан империалистік
соғысқа да қарсы жүргізілді. 1916 ... ... ... ... ... ... ... азаттыққа қол жеткізу, Қазақстанның барлық азаматтарына
тең қарым-қатынас пен қүрметті талап ету еді.
Көтерілістің ... ... күші ... ... ... бұқарасы,
сонымен бірге қалыптасып келе жатқан жұмысшы табының өкілдері, колөнершілер
болды. Көтеріліске қазақ халқының ... ... ... ... мен ... де ... Қазақстандағы 1916 жылғы көтеріліс сипаты
жағынан ұлт-азаттық, соғыска, патшаға қарсы көтеріліс болды. ... да бар еді. ... ... ... ... ... ... аймақтарды қамтып, патша үкіметін оны басып-жаныштауға елеулі әскери
күшті тартуға және бірнеше жыл бойы ... ... ... патша өкіметі қазақтардың көтерілісін баса алмады, бірақ
көтеріліс кезінде қазақ ауылының ... ... ... ... ... ... ... ұшырады,
көтерілісшілердің бір бөлігі Қытай мен ... ... ... ... болды. Қазақстан ауылдарынан қарудың күшімен 150 мыңнан аса ... тыл ... ... кайғылы салдарларына қарамастан 1916 жылғы көтеріліс Қазакстан
мен Орталық Азия халықтарының ұлттык ... ... ... түрткі
болды. Отарлық езгінің көп жылдарынан соң олар ... ... рет ... ... ... ... ... күрес жүргізе алатын
күш ретінде сезініп, ұлттық мүдделердің ортақтығын ... ... ... ... Ч. ... ... тарихы», Алматы, 2005.
2. Аяған Б. Ғ., М. Ж. Шәймерденова: ... ... ... ... 2005.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Амангелді Иманов3 бет
Амангелді Иманов5 бет
Амангелді иманов бастаған көтеріліс6 бет
Қазақ халқының 1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілісі11 бет
18-19 ғғ. Қазақстан территориясындағы ұлт-азаттық қозғалыс14 бет
1836 – 38 ж. Бөкей ордасындағы шаруалар көтерілісі18 бет
1837-1847 жж. кенесары ханның басшылығымен болған көтеріліс10 бет
1837-1847 жылдардағы Кенесары бастаған ұлт-азаттық көтеріліс14 бет
1850-70 жылдардағы ұлт-азаттық көтеріліс49 бет
1870 ж. Маңғыстаудағы көтеріліс23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь