Акция түсінігі, оның жіктелуі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
I. Акция түсінігі және оның экономиакалық мәні ... ... ... ..4
Акция түсінігі, оның жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 4
Акциядан түсетін пайда (дивиденд) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Акция нарығындағы АҚ орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9
II. Қазақстандағы акция нарығының жағдайы ... ... ... ... ...
Акцияның басқа бағалы қағаздармен қарым.қатынасы ... ... ... ... ...
Акция нарығының бағалы қағаздар нарығындағы алатын орны ... ..
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Қазақстанның орталықтанған – жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға өтуі қоғамдық өндірістің сипатын өзгертуде. Олар – меншік қатынастары; шаруашылық субъектілерінің құрылымы мен оның қызмет көрсету механизмі; олардың өзара қаржылық байланыстарының формалары; қоғамның барлық топтарының шаруашылық нәтижесіне мүдделілігінің дәрежесі.
Қоғамдағы соңғы жылдарда болған өзгерістер – Қазақстан Республикасының нарық қатынастары арқылы демократиялық ел болуға бет алғандағы өтпелі дәуір кезеңдерінің өзгерістері.
өркениетті мемлекеттерде экономикалық өрлеуді қаржыландырудың басты жолы – бағалы қағаздар нарығы. Бағалы қағаздар кез-келген нарықтық экономиканың төлем айналымында маңызды орын алады, себебі олар арқылы мемлекеттің инвестициялық қызметі жүзеге асырылады, яғни бұл күрделі қаржы тікелей халық шаруашылығының ең тиімді саласына жіберіледі, оларды нарық жүйесіндегі ең өміршең субъектілер ғана ала алады.
Қазақстан Республикасының мемлекеті бағалы қағаздар нарығын құру және оны одан әрі өрістету мақсатында қажетті шараларды жасауда.
Бұнда бағалы қағаздар нарығының пайда болуы және оның құрылымы, бағалы қағаздар нарығының кәсіби мамандары және бағалы қағаздар нарығының даму жолдары қарастырылған.
1. Алехин Б. И. “Рынок ценных бумаг” Сомвен 1992 – 160 стр.
2. Бункина М. Деньги, Банки, Валюта Учебное пособие Москва АО “ДЖ”
3. Карагусова Г. 1994 г. “Что нужно знать о ценных бумагах” .
Вопросы и ответы – Алматы қаржы – қаражат . 1996 – 28 ст.
4. Карагусов Р. “Ценные бумаги и регулирование их обращении в Республики Казахстан” Алматы “Қаржы – Қаражат” 1995 – 56 ст.
5. “Формирование системы акционерных обществ в Республике Казахстан” ( Кошанов А. К. Рамазанов А. А. и др. ) Алматы – Галым 1995 – 98 ст.
6. “Ценные бумаги” Сейткасымов Т. С. и др. Алматы Экономика. 1998 г.
7. Балабанов В.С. «Рынок ценных бумаг»., Москва-1994.
8. Карагусов Ф. «Ценные бумаги и регулирования их обращений в РК»., Алматы – 1995.
9. Көшенова Б.А. «Бағалы қағаздар нарығы»., Алматы-1999.
10. Көшенова Б.А. «Ақша, несие, банк, валюта қатынастары»., Алматы-2000.
        
        Тақырыбы:‭ ‬Қазақстандағы акция нарығ
Кіріспе....................................................................................................3
Акция түсінігі және оның экономиакалық мәні..............4
Акция түсінігі,‭ ‬оның жіктелуі..............................................................‭ ‬4
‎ ‏Акциядан ... ... ... ... АҚ ... ... ... жағдайы...................
Акцияның басқа бағалы қағаздармен қарым-қатынасы...................
Акция нарығының бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... ... экономикадан нарықтық экономикаға өтуі қоғамдық өндірістің сипатын өзгертуде.‭ ‬Олар‭ ... ... ... ... ... мен оның ... ... механизмі‭; ‬олардың өзара қаржылық байланыстарының‭ ‬формалары‭; ‬қоғамның барлық топтарының шаруашылық нәтижесіне мүдделілігінің дәрежесі.
Қоғамдағы соңғы‭ ‬жылдарда ... ... ... ... ... қатынастары арқылы демократиялық ел болуға бет алғандағы өтпелі дәуір кезеңдерінің өзгерістері.‭
өркениетті мемлекеттерде ... ... ... ... ... ... ... нарығы.‭ ‬Бағалы қағаздар кез-келген нарықтық экономиканың төлем айналымында маңызды орын алады,‭ ... олар ... ... ... қызметі жүзеге асырылады,‭ ‬яғни‭ ‬бұл күрделі ... ... ... шаруашылығының ең тиімді саласына жіберіледі,‭ ‬оларды нарық жүйесіндегі‭ ‬ең өміршең субъектілер ғана ала ... ... ... мемлекеті бағалы қағаздар нарығын құру және оны одан әрі өрістету мақсатында қажетті шараларды жасауда.
Бұнда ... ... ... ... ... және оның ... ‬бағалы қағаздар нарығының кәсіби мамандары және бағалы қағаздар нарығының даму ... ... ... түсінігі мен экономикалық мәні
1.1.‎ ‏Акция түсінігі,‭ ‬оның жіктелуі
Акциялар.‭ ‬Акция‭ –‬үлесті немесе меншікті куәландыратын ... ... ‬Ол ... ... ... ... ‬кірісінің бір бөлігіне заң жүзінде меншік құқын береді.‭ ‬Компания қанша ... ... ... ... ... да ... уақыт қолданылады.‭ ‬Бірақ,‭ ‬осы уақыт ішінде акцияның иесі сан рет өзгеруі мүмкін.‭ ‬Акционердің акцияны шығарған компанияға қайтаруға құқы жоқ.‭ ... оны тек ... ... ... ... ... мына жағайда болады:
‎ ‏меншікті акцияландырғанда,‭ ‬яғни акционерлік қоғам құрып,‭ ... ... ... ... компанияны акционерлік қоғам ретінде қайта құрғанда:
‎ ‏жарғылық капиталда қосымша молайтқанда.
Атап айтқанда,‭ ... ... ... шығарлған акциялардың бастапқы жиынтық құны.‭ ‬Ол өз кезегінде,‭ ‬айналымдағы капитал және компанияның портфелінде қалған бағалы ... ... ... ... ... кез‭ –‬келген уақытта өз ойынша пайдалана алады.
Акция белгілі бір жағдайда акционерлік ... өз ... ... және оны ... ... үшін жұмсауға болатын бағалы қағаздардың бірден‭ –‬бір түрі.‭ ‬Акция компанияның акционерлер алдындағы ... ... ... өз ... ... ... ... құқы бар.‭ ‬Бірақ бірсыпыра елдердің заңында егер корпорацияның төлем қабілеті жоқ болса,‭ ... ол ... ... ... ... құқықтан айырылып қалуы мүмкін.
‎ ‏Акция бірнеше түрге жіктеледі‭ ( ‬с-1‭ ) ‬бір жағынан бір акционерлік басқа ... беру ... ... ... және иесі ... ... ... бөлінсе,‭ ‬екінші жағынан корпорацияны басқаруға қатынасы құқығы бойынша‭ –‬жай және артықшылықты акция деп екіге бөлінеді.‭ ‬Корпорация тек өзінің жарғысында ... ... ғана ... ... ... ... ... бойынша
‎ ‏Артықшылықты‭ ‬Жай
Басқаға беру
тәсілі бойынша
Атаулы‭ ‬Ұсынушы
‎( ‏с-1‭ )
а‭) ... ... ... ... түрде корпорацияның листерінде тіркелуі тиіс акция.‭ ‬Акционерлер кітабында қанша қай уақытта алғандығы ... ... ... иесі ғана ... деп ... ... арналған акция‭ –‬иесінің аты-жөні корпорация кітабында тіркелмеген акция,‭ ‬кітапта ұсынушыға арнап шығарылған акцияның ... саны ғана ... ... ... ... ... бойынша жай және артықшылықты акциялар болып бөлінеді:‭ ... ... ... ... тапқан пайдасының мөлшеріне байланысты дивиденттер алу құқы,‭ ‬жиналыстарда дауыс беру арқылы корпоацияны басқаруға қатысу құқы және корпорацияжабылып қалған ... ... ... берушілермен есеп айырысқаннан кейін мүліктің бір бөлігін алуға құқы бар.‭ ‬Құқықтар акция мөлшеріне сәйкес көлемде жүзеге асырылады.
әрбір акция өз ... бір ... үлес ... ... ... жай ... ... алуға кепілдік бермейді.‭ ‬Себебі,‭ ‬дивидент корпорацияның шаруашылық нәтижесіне байланысты.‭ ‬Дивидент корпорацияның таза пайдасының бір бөлігі,‭ ‬басқаша айтқанда дивидент төлеу ... ... ... ... қалдығын бөлуге негізделген.
Артықшылықты акциялар‭ –‬меншік туралы ерекше сертификат.‭ ‬Олар ... ... ... ... ‬белгіленген мөлшерде неғұрлым нақты дивиденд төлеуін қамтамасыз ... ... ... дауыс құқын бермейді.‭ ‬Ол дауыссыз бағал қағаз.‭ ‬Оған байланысты артықшылық дауыс құқы жоқтығының орнына төлеу ретінде жүреді.
Артықшылықты ... ... құны ... және ... болып екіге бөлінеді.‭ ‬Бірінші жағдайда дивидент акцияның нноминалына байланысты процент түрінде есептеледі.‭ ‬Ал,‭ ‬номиналсыз артықшылықты акциялар сирек кездеседі,‭ ... ... ... ... ... ... ‬Акция номиналы оның нарықтық бағасына әсері жоқ.
Жай акция бойынша төленетін дивиденттер сияқты ... ... ... ... таза ... бөлінеді.‭ ‬Артықшылықты акция әдетте атаулы бағалы қағаз.‭ ‬Корпорация бұл акцияның бірнеше сериясын шығаруы ... ... ... ... түр ... бөлінеді.‭ ‬Олалды былай топтастыруға болады:‭ ‬қатысушылар және қатыспаушылар,‭ ‬кумулетивтік және кумулятивтік емес,‭ ‬конвертабельді және ... ... ... ... ... ... шығаруға мүмкіндігі корпорацияның жарғысында қаралады.‭ ‬Акциялардың бұлай бөлінуінің себебі,‭ ‬акция иемденушілердің артықшылықтарды пайдалануына ... ... ... пайданы бөлуге қатысу‭; ‬хабарланып,‭ ‬бірақ төленбеген дивиденд алу мүмкіндігіне келешекте қатысу‭;
2.‎ ‏Акцияны басқа түріне айырбастау ... ... деп ... ... бір шартты орындауға,‭ ‬яғни алған ақша сомасын ... және ... ... ... міндеттелген жазбаша қарыз құжатын айтады.‭ ‬Ол корпорацияның активіне қарсы қойылады.‭ ‬Облигация арқылы тартылған ... ... ... деп ... ... ... ... тартудың бір нысаны.‭ ‬Эмитенттің жалпы шығыны облигацияны‭ ‬шығаруға және оларды ... ... ... ... тең ... ‬Облигация бойынша мезгіл‭ –‬мезгіл төленетін сыйақы түріндегі пайда ... ... ... деп ... ... ... көрсетіледі,‭ ‬купондық мөлшер,‭ ‬өтеу туралы нұсқау,‭ ‬эмиссия шартты қамтамассыз ... ... ... ... ... және ... бағасы болады.‭ ‬Оның номиналына байланысты процентпен көрсетілген нарықтық бағасы облигацияның курсы деп аталады.‭ ‬Егер нарықтық бағасы номиналынан жоғары болса,‭ ‬онда ... ... ... деп ... ... ... бағасы деп атайды.‭ ‬Облигациялық нарықтық бағасы,‭ ‬біржағынан заимды шығару ... ... ... ... әр ... әр ... болып қалыптасатын жағдайға байланысты анықталады.‭ ‬Егер нарықта купондық бағасы жоғары жаңа заим пайда болады,‭ ‬яғни ол жағдай айналымдағы ... екі ... әсер ... ... ‬егер жаңа жағдайлармен шығарылған заимдар өте көп болса,‭ ‬онда бұрын төмен бағамен шығарылған облигациялардың курсы төмендейді.‭ ‬Басқаша айтқанда дисконтпен сатылады.‭ ... ... ... тек номиналы бойынша өтеледі.‭ ‬Ал арасындағы айырмашылық жаңа иемденушіге өте төмен кіріс түсіреді.
Екіншіден,‭ ... жаңа ... аз ... ... ... ... ... сатылады.
Инвесторлардың облигациядан алатын пайдасы купондық төлеммен дисконттық айырмашылықтан түсетін кірістен құралады.
Жай акциялар ... ... да иесі ... және ... болып екіге бөлінеді.‭ ‬Иесі ұсынушы облигациялар екі жерде тіркелмейді,‭ ‬ол ... ... ... ... ... ... ... корпорация облигацияларды:
‎ ‏қысқа мерзімді‭ ‬:‭ ‬1‭ ‬жылдан‭ –‬жылға‭ ;
орта мерзімді‎ ‏:‎ ‏3‎ ‏жылдан‭ – ‬7‭ ‬жылға‭ ... ... ‏:‎ ‏7‎ ... да көп‭ ;
осынша жылдарға дейінгі болып үшке бөлінеді.
1.3.Акция нарығындағы АҚ орны
... ... деп ... ... ... ... үшін қаражат тарту мақсатында акциялар шығаратын заңды тұлғаны айтады.‭ ‬Ал акция‭ ‬–үлесті немесе меншікті куәландыратын бағалы қағаз,‭ ... ... ... ... және олардың түрлері мен санаттарына‭ (‬катигорияларына‭) ‬қарай акционердің дивидендтер алуға,‭ ‬қоғамды басқаруға қатысуға және қоғам таратылғаннан кейін оның қалған мүліктерінің бір ... ... ... ... өз ... ... өзіне тиесілі барлық мүлікпен жауапты болады.‭ ‬Акционер қоғамның міндеттемелері бойынша жауап ... және ... ... ... ... ... ... қызметіне байланысты зияндарға тәуекел етеді.
Экономикасы дамыған елдерде олар корпорациялар деп те аталады.‭ ‬Акционерлік ... ... және ... ... ... ... ‬Қоғамның фирмалық атауы болады,‭ ‬онда қоғамның атауы,‭ ‬сондай-ақ қоғамның үлгісіне қарай,‭ ‬ашық ... ... ... ... ... ... ... сөздер немесе‭ ‬ААҚ және ЖАҚ‭ ‬аббревиатурасы болуға тиіс.‭ ‬Қоғам осындай ... ... ... ... ... ... ... акциялары өзінің құрылтайшылары мен алдын-ала айқындалған адамдар тобының арасында орналастырылады.‭ ‬Жабық қоғам акционерлерінің саны ... ... тиіс және ол өзі ... ... жабық әдіспен ғана орналастыруға хақылы.
Жабық қоғам акционерлерінің осы қоғамның басқа акционерлері сататын акцияларды ... ... ... ... бар.‭ ‬Жабық қоғамның өз акцияларын сатқысы келетін акционері оларды қоғамның басқа акционерлеріне,‭ ‬ал олар бас тартқан жағдайда‭ ... ... ... алуға ұсынуға міндетті.‭ ‬Сатылатын акцияларды сатып алудың артықшылықты құқығы акциялар сатуға ұсынылған кезден бастап отыз күн бойы ... ... ... ... аталған мерзімде осы құқықты пайдаланбаса,‭ ‬ол қоғамға өтеді және онда отыз күн бойы сақталады.‭ ‬Қоғам сатылатын акцияларды сатып алудың артықшылықты ... ... ... ... ... ... қабылдау жолымен іске асырады.‭ ‬Қоғамның жарғысында сатуға ұсынылған акцияларды артықшылықпен сатып алу құқығын қоғамның ... ... оның ... қалдырудың өзге мерзімдері белгіленуі мүмкін,‭ ‬бірақ ол кемінде отыз күн болады.
Қоғам және оның акционерлері акцияларды сатып алудан бас тартқан ... ... ... ... ... алмаған жағдайда акционер акцияларды қоғамға және оның қатысушыларына ұсынған ... ... емес құны ... ... тұлғаларға сатуға хақылы.‭ ‬Сатуға ұсынылған‭ ‬акциялардың бағасын төмендету туралы шешім қабылдаған ретте акционер оларды басқа акционерлерге және ... ... ... ... ұсынуға міндетті.
Акционерлері өздеріне тиесілі акцияларды басқа акционерлердің келісімінсіз иеліктен айыруға ... ... ... ... ... деп ... ... қоғамның акциялары үш түрлі,‭ ‬яғни жабық,‭ ‬жеке және ашық ... ... ... акционерлерінің саны шектелмейді.
Қазіргі уақытта ҚР-ның акционерлік қоғамдар туралы заңында бағалы қағаздар нарығындаакциялар бағаланатын,‭ ‬активтерінің мөлшері ... ... ... көрсеткіштің‭ ‬200000‭ ‬еселенген мөлшерін құрайтын және акционерлерінің саны‭ ... кем ... ашық ... ашық ... ... ... ... ‬делінген.‭ ‬Халықтық қоғам мәртебесін алу тәртібі бағалы ... ... ... ... ... ... жағдайларға байланысты ашық халықтық қоғам мәртебе-
сін жоғалтады.‭ ‬Егер:
Халықтық қоғам мәртебесін алған қоғам акционерлерінің‭ ‬саны алты ... ... бес ... ... ... ... мөлшері айлық есепті көрсеткіштің‭ ‬200000‭ ‬еселенген мөлшерінен кеміп кетсе‭;
Қоғам акцияларының бағалы қағаздар нарығындағы бағалануы тоқтатылса,‭ ‬яғни осы жағдайлардың біреуі ... ... ... ... ‬6‭ ‬ай ... ... уәкілетті органға хабарлай отырып,‭ ‬халықтық қоғам мәртебесін жоғалтқаны туралы мәлімдеуі ... ... ... саны ... аспаса,‭ ‬акционерлердің жалпы жиналысының шешімі бойынша ашық қоғам жабық қоғам болып қайта ... ... құру ... ... ... жеке және заңды тұлғалар қоғамның‭ ‬құрылтайшылары‭ ‬болып есептеледі.‭ ‬Қоғамның құрылтайшысы немесе құрушысы жалғыз тұлға болуы мүмкін.‭ ‬Қоғамның құрылтайшылары оны ... ... ол ... ... ... ... ... мәліметтер бойынша бірлесіп жауап береді.‭ ‬Ал оны жалғыз тұлға құрған жағдайда қоғам құру туралы шешімді осы тұлға жеке-дара қабылдайды.
Қоғамдарды ... ... ... ... ... көп ... иемденеді.‭ ‬Құрылтайшы пайдасы‭ ‬дегеніміз қоғамды құрушылардың акцияларды сатудан алған сомасы мен қоғамды құруға жұмсаған капиталының сомасы ... ... ... ... ... ... ... ‬жалған капитал және нақты капиталдар мөлшерінің айырмасы құрылтайшы пайдасы болып есептелінеді.‭ ‬Мысалы,‭ ‬егер нақты капитал‭ ‬200‭ ... ‬ал ... ... ... ... болса,‭ ‬онда құрылтайшы пайдасы‭ ‬800‭ ‬долларды құрайды‭ (‬1000-200‭)‬.‭ ‬Бұл пайданы алудың бір тәсілі‭ –‬капиталдың ажыратылмалы болуы,‭ ‬яғни ... ... ... сомасының қоғамға нақты жұмсалған капиталдан көп болуы.‭ ‬Бұл құбылыс мемлекет акционерлік меншікті қанағаттанарсыз ... ... ... кең ... ... мен ... ... ‬құрылтай құжаттары болып табылады.‭ ‬Жалғыз тұлға құрған қоғамның құрылтай құжаты оның жарғысы болып табылады.
Құрылтай ... ... ... құру ... ... қабылдайды,‭ ‬оның жарғысын бекітеді,‭ ‬қоғамның органдарын,‭ ‬сондай-ақ қоғамды мемлекеттік тіркеуге арналған‭ ‬құжаттарға қол қоюға және ұсынуға,‭ ... ... ... ... ... ... қоғамның акцияларын төлеуге құрылтайшылар енгізетін мүліктік құқықтарды ақшалай бағалауды жүргізуге ... ... ... ... ... ... ... және құрылтай шартын жасасып,‭ ‬қол қоюға,‭ ‬сондай-ақ қоғамның жарияланған ... ... ... ... ... ... ... құрылтай жиналысында сайланған органдар қоғам мемлекеттік тіркелгеннен кейінгі акционерлердің бірінші жалпы жиналысына дейін жұмыс істейді.‭ ‬Шетелдік инвестордың ... ... құру заң ... ... ... ... ‬құрылтай шартында қоғамды құру туралы шешім,‭ ‬қоғамның үлгісі,‭ ‬оның толықжәне қысқартылған атауы көрсетіледі.‭ ... онда ... ... ... ... ең ... мөлшері:‭ ‬жабық қоғам үшін‭ –‬айлық есепті көрсеткіштің‭ ‬100‭ ‬еселенген,‭ ‬ал ашық ... ... ... ... ... ... ... ‬жарғысы заңды тұлға ретіндегі қоғамның мәртебесін айқындайтын құжат.‭ ‬Қоғамды мемлекеттік тіркеу кезінде ол құрылтай құжаты ретінде қарастырылады.‭ ‬Қоғамның ... ... ... акциялардың әр түрлі саны,‭ ‬санаттары,‭ ‬атаулы құны,‭ ‬оларды иеленушілердің құқықтарытуралы мәліметтер ... ... ... ... ... ... мен ... тәртібі,‭ ‬сондай-ақ жалпы жиналысты өткізу туралы акционерлерге хабарлаудың жолдары,‭ ‬яғни осы хабарлар жарияланатын бұқаралық ... ... ... ... ... жарғыда қоғам акционерлерінің‭ ‬құқықтары,‭ ‬яғни қоғамды басқаруға қатысуға,‭ ‬дивиденд алуға,‭ ‬қоғамның қаржылық есебімен танысуға,‭ ‬ол таратылған ... ... ... бір бөлігін алуға құқылы екендігі айқындалады.‭ ‬Жарғыда акционерлердің‭ ‬міндеттері де ... ... ... ... ... сату жөнінде ірі мәміле жасау ниеті туралы қоғамға хабарлауға,‭ ‬тізілімді ұстаушыларға немесе осы акционерге тиесілі акцияларды атаулы ұстаушыға ... ... ... тізілімін жүргізуге қажетті мәліметтердің өзгергендігін он күн ішінде хабарлауға және қоғамның құпия болып табылатын қызметі туралы ... ... ... ... ... ... ... ‬Оның органдары:‭ ‬акционерлердің жалпы жиналысы,‭ ‬директорлар кеңесі,‭ ‬алқалы орган немесе басқарма,‭ ‬тексеру комиссиясы болып табылады.‭ ‬Қоғам акционерлерінің жылдық‭ ‬жалпы‭ ‬жиналысы‭ ... ең ... ... ... ‬Ол қаржы жылы аяқталғаннан кейін бес ай ішінде өткізілуге тиіс.‭ ... ... ... ... ... жиналыстары кезектен тыс болып саналады.‭ ‬Жабық қоғамның жарғысында қоғамды,‭ ‬директорлар кеңесін құрмай-ақ басқару ... ... ... ... ... ... ... міндеті акционерлердің жалпы жиналысының айрықша құзыретіне беріледі
Акционерлердің жалпы жиналысының айрықша құзыретіне жататын кейбір мәселелерді ... ... ... ... ... мен ... енгізу‭; ‬қоғамның үлгісін өзгерту мен оны ерікті түрде қайта құру және ... ... ... ... ... ... жарғылық капиталының мөлшерін өзгерту‭; ‬оның жылдық қаржылық есебін және жыл қорытындысы бойынша дивидендтер мөлшерін ... ... таза ... бөлу ... ... облигацияларын және туынды бағалы қағаздарын шығару шарттары мен ... ... ... ... мәселелер.
Егер акционерлердің жалпы жиналысына қатынасу үшін тіркеу аяқталған кезде жиынтығында қоғамның дауыс беретін акцияларының елу және одан да көп процентін ... ... ... ... ... ... ... хақылы болып саналады.
Акционерлердің саны жүзден асатын қоғамда акционерлердің жалпы жиналысында құрамы үш ... кем ... ... ... ... ‬бекітіледі.‭ ‬Ол жалпы жиналыстың кворумын анықтайды,‭ ‬жиналыста дауыс беру тәртібін түсіндіреді және дауыстарды санап,‭ ‬дауыс беру ... ... ... жеке өзі ... ... арқылы жалпы жиналысқа қатысуға және дауыс беруге міндетті.‭ ‬Акционердің өзі жиналысқа қатынаспай оның өкілі қатысса,‭ ... ол ... ... ... ... ... ... жасайды.‭ ‬Дауыс беру‭ “‬қоғамның бір акциясы‭ –‬бір дауыс‭ ” ‬принципі бойынша ... ... ... ... қолында акцияларды бақылау бумасы бар ірі акционерлерде болады.‭ ‬Акциялардың бақылау бумасы‭ ‬деген қоғамда үстемдік беретін акциялардың саны.‭ ‬Ол меншік иесіне ... ... ... ... құқық беретін белгілі бір акциялар бумасының қоғамның шығарылған ... ... ... ... ара қатынасы.‭ ‬Іс жүзінде акционерлердің жалпы жиналысында ... ... ... бес және одан да көп ... ... ... ... дауысқа ие.‭
Қоғамның басқару органы‭ –‬директорлар кеңесі.Оның міндетіне қоғам қызметінің басым бағыттарын айқындау,‭ ‬акционерлердің ... және ... ... ... тыс ... жиналыстарын шақыру туралы шешім қабылдау,‭ ‬олардың күн тәртібін бекіту,‭ ‬қоғам шығарған акцияларды,‭ ‬облигациялар мен өзге де ... ... ... алу ... ... ... ‬таза табысты,‭ ‬резервтік капитал‭ ‬мен қоғамның өзге қорларының қаражатын пайдалану тәртібін айқындау және сол сияқты көптеген қоғамның ... ... ... ... ... ... ... қызметке басшылық жасауды,‭ ‬яғни акционерлердің жалпы жиналысының және ... ... ... қоғамның‭ ‬атқарушы органы жүзеге асырады.‭ ‬Ол алқалы немесе жеке-дара болуы мүмкін.‭ ‬Алқалы атқарушы органды директорлар кеңесі қоғамның жарғысында көрсетілген ... және ... ... ... ... қоғамның атынан іс-қимыл жасайды,‭ ‬оның мүддесін қорғайды,‭ ‬штатты шығарып және қоғамның барлық қызметкерлерінің орындауы үшін міндетті нұсқаулар береді.
Қоғамның атқарушы органының ... ... ... ... асыратын орган‭ –‬тексеру комиссиясы.‭ ‬Ол кемінде үш мүше құрамында ... ... жыл ... сайланады.‭ ‬Тексеру комиссиясы кез-келген уақытта өзінің бастамасымен,‭ ‬акционерлер жалпы жиналысының,‭ ‬қоғамның директорлар кеңесінің тапсырмасы бойынша және ... ‬10‭ ... ... иеленетін акционерлерінің талабы бойынша қоғамның атқарушы органының қызметіне тексеріс жүргізеді.
Қоғам акционерлердің жалпы ... ... ... ... өз ... ... төлейді.‭ ‬Дивиденд‭ ‬деген тиесілі акциялар санына байланысты акционерге төленетін сыйақы.‭ ‬Дивидендтер ... ... ... ... сол ... ... қағаздарымен де төленеді.‭ ‬Қоғам дивидендтер төлеуді тоқсан сайын,‭ ‬жарты жылда бір рет,‭ ‬не жыл қорытындысы бойынша жариялайды.
Қазақстандағы акция нарығының ... ... ... ... ... ... нарығының бағалы қағаздар нарығындағы алатын орны
Акция‭ ‬-‭ ‬акционерлік‭ ‬қоғамның капиталына қаражат қосқандығын куәландыратын жазбаша куәлікті,‭ ‬меншік нысанына білдіретін ... ... ... өз кезегінде оның иесіне тиісті‎ ‏акция соиасына сәйкес салынған капиталына белгілі бір дивидент ... ... ... ... ... табыс әкелетін бағалы қағаз иесінен айырмашылығы ол акцияны сатып алу ... ... ... ... ‬ал ... облигацияны сатып алушысы болса,‭ ‬онда белгілі бір тұрақты пайыз төлеуге келісім шарт жасайтын ... ... ... ... ... ... ... болып саналмайды және сондықтан да ол қоғамнан өз ... ... ... ... және ... ... ... жағдайда оны сатып алуды талап етуге құқысы болмайды.‭ ‬Акционерлердің жылдық табысының‭ ‬шамасы баланста көрсетілетін пайдаға тәуелді.‭ ‬Акционерлердің ... ... бұл ... пайдалану,‭ ‬сондай-ақ дивидент нысанында пайданың үлесін анықтау және төлеу сұрақтары шешіледі.
‎ ‏Егер акционерлік қоғам тиімді жұмыс істеп отырса,‭ ‬онда акционерлік капиталды ... үшін ... ... ... акция иелері акционерлер санын ұлғайтуға ұмтылмайды,‭ ‬себебі әр ... ... ... ... алуға құқықтары бар.‭ ‬Кез келген акционерлер өзінде бар‭ “‬ескі‭” ... ... тең ... жаңа ... ... ала ... ... нарығында бірінші кезекте қор биржасында бір кәсіпорынның акциялар бір ... ... ... ... ... ... да ... қалуына қарамай-ақ әр түрлі бағаға‭ ‬ие ... ... ‬АҚ ... келесідей түрде бөлінеді:‭ ‬оның бір бөлігі акционерлер ... ... ... ... ... ... және оның ... ұлғайту үшін немесе өндіріс құлдырауға не дағдарысқа ұшыраған кезде дивидент‭ ‬төлеуге қызмет етеді.
‎ ‏әдетте АҚ,‭ ... ... ... ... ... ... қорды құру саясатын жүргізеді.‭ ‬Сөйтіп жинақталған қор таусылғанда ғана акционерлік коипания дивиденттерді қысқартады.‭ ‬Бұл акционерлік ... ... ... ... ... ... ... ‬Акцияны иеленушілер болса,аз дивидент әкелетін акцияларданқұтылуға тырысады.‭ ... ... сол ... акцияларына құтылуға тырысуы,‭ ‬акция бағамының төмендеуіне жол береді.‭ ‬Егер акционерлік қоғам қызметін толық тоқтатса,‭ ‬акция иелері акционерлік қоғамға ... ... ... жоғалтып акция ешкімге қажетсіз жай қағазға айналады.
‎ ‏Акционерлік қоғамның ... ... ... ... ... иелері өздерінің акцияларына тиісті дивиденттерді алады.‭ ‬Мысалға‭ ‬50‭ ‬теңгелік акцияның табысы‭ ‬6‭ ‬теңгені құрасын делік.‭ ‬1‭ ... ... ‬6‭ ... ... бұл акциоенрлердің акциясы бойынша‭ ‬12%‭ ‬жылдық табысын білдіреді.‭ ‬Акцияның номиналдық бағасы бойынша акционерлік қоғамның қалыптасуы‭ ‬негізінде ... ... олар бір шама ... ... ... ... жағдайда табыстың нақты деңгейі‭ \‬рендит‭\ ‬мына формула бойынша есептеледі:
... ... ... ... алу бағасы
Егер де‭ ‬50‭ ‬теңгелік номиналдық құны бар акция‭ ‬250‭ ‬теңге бағамы бойынша сатып ... ... ол ... ‬10‭ ... юивидент төленетін болса,‭ ‬онда жылдық табыс көрсеткіші келесідей‭ ‬болады:
... ‏10‎ = ... ... бұл ... акция табысын салым иесі үшін тартымды деп айту қиын.‭ ‬Ол үшін акция бағасының өсуін тосу бұл ... ... ... ... ... ‬ол ... бойынша біршама табысты қамтамасыз етуі‭ ‬мүмкін.‭ ‬Демек екінші бір сәт-‭ ‬бұл акция бағамының өсуі н ... ... ең ... ... ... ... ж әне ... акцияның‭ ‬сатылу және сатып алу бағасы акцияның бағамы деп аталады.‭ ‬Ол негізінен екі факторға:‭ ‬дивидент мөлшеріне және ... ... ... ... ... ... төленетін дивидент қаншалықты жоғары болса,‭ ‬солғұрлым акция қымбат немесе оның бағамы ... ... ... ала ... ... иесі одан ... ... бойынша табысты өз капиталын банк немесе өнеркәсіп компаниясының тұрақты табысы кепілдендірілген облигацияны сатып алу барысымен‭ ‬салыстырады.‭ ‬Банктегі ... ... ... ... ... ... ... ықпал ететін‭ ‬фактор болып табылады.‭ ‬Банктік пайыз жоғары болса,‭ ... ... ... ... төмен болады немесе керісінше.‭ ‬Айталық‭ ‬100‭ ‬теңгелік наминалдық құны бар акция жыл сайын‭ ‬12‭ ‬теңге мөлшерінде дивидент алып келіп отырсын ... ‬ал ... ... ... ... ... ... бұл акцияның биржадағы бағамы‭ ‬300‭ ‬теңге,‭ ‬себебі осындай‭ ‬соманы банкіге‭ ‬4%‭ ‬жылдық мөлшерде салатын болсақ,‭ ‬одан‭ ‬12‭ ... ... ... аламыз.‭ ‬Демек,‭ ‬акция‭ ‬бағамының формуласын төмендегідей формула көмегімен анықтайды:
... ... ... ... ... ... шамалар мәнінде акция бағамы сұраныс пен ұсыныс‭ ‬арсындағы шекті қатынасты өзгерістерге ... бір ... ... ... ... ... әсіресе өндіріс құлдырауы мен дағдарыс кезінде қатты байқалуы мүмкін.‭ ‬Дпғдарыс ... ... ... азайған кезінде‭ ‬қарыздық пайыз мөлшері‭ ‬өзінің жоғары ... ... ... ... күрт ... ... ... механизмін биржалық мәмілелер процесінде өндіріс активтерін иеленушілер кеңінен қолданады.‭ ‬Акция бағамы әр түрлі бағыттардан ... ... ... әсер ... ... ... ... ‬ол қарыздық пайыз шамасына тәуелді,‭ ‬себебі акционерлік қоғамның акциясын сатып алуға жұмсалған қаражаттың несиеге берілетін ақшалай‭ ‬қаражатпен өзара ұқсастығы ... ... да ... ... сый ақы экономикалық негізделген болып саналады.‭ ‬Екінші‭ ‬жағынан‭ ‬дивидент шамасына сол ... ... ... қызметінің‭ ‬жетістіктері де ықпал етеді.‭ ‬Мұндай жағдайда дивидент акционерлік ... ... ... ... ... ... ... акция бағамының шамасына әр түрлі бағытта әсер етеді.‭
Облигациялардың экономикалық жаратылысы келесідей үш ерекшелігімен сипатталады:
облигация-‭ ‬шаруашылық қызметі ... үшін ... ... ... ... –‬онша қымбат емес және оңай қол жеткізуге болатын борышты құрау‭;
облигация-‭ ‬ұзақ ... ... ... ... дамуы мен қоғамның және шаруашылық міндеттердің біртіндеп қйындай түсуі,‭ ‬ұзақ мерзімді ... ... ... маңызын арттыра отырып,‭ ‬әр алуан шаруашылық ұйымдарда шығындарды қаржыландыру үшін және зайымдарды сату жолымен жүзеге асырылуы ... ... ... бір шама ... ... өзініің заңды және қаржылық сипаты жағынан алғанда ұзақ мерзімді несие құралы ретінде қызмет етеді.
‎ ‏Оны шығару және сатудағы дербестігі,‭ ... қор ... ... ... ... ‬облигацияның ұзақ мерзімді несиеге деген қажеттілікті қанағаттандыру және капитал жинақтаудың ... ... ... ... ‬Облигацияны сатып алу барысында ақша жұмсайтын инвесторға сақтаудың керекгі де шамалы,‭ ‬себебі,‭ ‬оған қаражат керек болған жағдайда,‭ ‬ол ... ... ... ... ... ... сату ... кепілге беру мүмкіндігі болады.‭ ‬Сөйтіп,‭ ‬облигацияны сатып алуға кеткен капиталды қайтарып алады.‭ ‬Екінші жағынан,‭ ‬инвестордың ... ... ... ... ... оның ісі ... ... ‬онда ол өзінде бар облигация бойынша ұзақ уақыт бойы пайыз түрінде белгілі бір мөлшерде немесе ... ... алып ... кепілдік береді.‭ ‬әрине,‭ ‬осы айтылғандай,‭ ‬инфляцияны қатаң бақылауға алған ұста ғана‭ ‬мүмкін болады.
‎ ‏Облигация мұндай басты ... ... ... ... ... ... шығарушы фирманың аты және орналасқан жері‭; ‬фирма немесе сатып алушының аты немесе мәлімдеушілігі ... ... ... ... ... ... ‬егерде ол‭ ‬қарастырылса‭; ‬қайтару және‭ ‬пайыз төлеу уақыты‭; ‬шығарылған жері және ... ... ... ... ... ... ‬эмитенттің өкілеті тұлғаларының қол қою үлгісімен құқтары.
‎ ‏Мақсаты облигациялардың міндетті ... ... бұл ... шығарылуын қамтамасыз ететін тауардың көрсетілуі.
‎ ‏Негізгі бөлігінің басқа облигацияға пайыз төлеуде қолданылатын купон қосылады‭ ‬.
‎ ‏Пайыз төлеуге ... ... ... ... ... қамтиды:‭ ‬пайыз төлейтін купонның реттік нөмірі‭; ‬пайыз төлеуге тиісті облигацияның нөмірі‭; ‬эмитенттің аты‭; ‬пайыз төленетін жыл және облигация эмитенттінің ... ... қол қою ... ... ... ету әдістеріне немесе эмитенттері мен ұстаушыларына байланысты жіктеуге болады.
‎ ‏Қамтамасыз ету әдістеріне қарай облигацияларды ... ... және ... ... деп ... ...
Қамтамасыз етілген облигациялар заңды құжатармен қамтамасыз етіледі.‎ ‏Ол құжаттар есеп айрысқанға дейін несие ... ... ... ... етілген облигациялардың шығарылуы және оны ұстаушылардың мүдделерін қорғаушы делдалдарға үлкен рөл беріледі‭ ‬.‭
Қамтамасыз етілмеген облигациялар-‎ ‏қоғам мүлкімен ... ... жай ғана ... ... ... ... ... мен ұстаушыларына берілген құқықтарына байланысты облигацияның көптеген категорияларына бөледі.
‎ ‏Қайтарып алынатын облигациялар-‭ ‬эмитенттеріне наминалды құнынан алатын баға ертерек төлеуге құқық береді.‭ ... ... ... ... аз уақыт қалса,‭ ‬сол ғұрлым‭ “‬қайтару бағасы‭” ‬төмен болып келеді.‭ ‬Соған сәйкес,‭ ‬мұндай облигациялар ... ... пйыз ... ... болмайды.
‎ ‏Жинақталған қор облигациялары‭ –‬бұл пайданы алынатын қаражаттарға сәйкес шығарылатын облигацияларды білдіреді.‭ ‬Мұндай ... ... ... алу тең ... ... ... ... жоғары сапалы қамтамасыз етеді.‭ ‬Жинақталған қор бойынша жылдық төлемдерді‭ ‬аннуитет деп айтады.‭ ... ... ... ... бір ... және жылдық пайыз кіреді.
‎ ‏Табыс облигацияларға байланысты төлемдер сол қаржылық жылдағы қоғамның пайдасына тәуелді.
Ұлғаймалы облигациялар оны ... ... ... өтелу мерзімін созуға құқық береді.‭ ... ... ... ... ‬шығару шартына байланысты облигациялар тапсыруға құқық ... ... ... ... қарызды жыл сайын төлеумен қатар,‭ ‬төленетін пайызды жылдан жылға жоғарлатуды ... ... ... ... ... ... бекіту мақсатында шығарлатын және жай немесе артықшылығы бар ... ... ... ... облигацияны шығаруды білдіреді.‭ ‬Ережеге‭ ‬Сәйкес облигацияны ұстаушы,‭ ... ... ... ... ... ... ... ала тұрақты бағамен айырбастауға тиіс.‭ ‬Айырбастау жағында кейде ұстаушы аз ғана ... ... ... (‬жыртылатын талонмен‭)‬-‭ ‬жанға облигацияларды немесе тұрақты бағамен ... ... ... ... ... ‬-‭ ‬ақ ... байланысты,‭ ‬сатылуы мүмкін мұнда сауданың танымал қағидасы‭ “‬жүктеме‭” ‬қолданылады.‭
Пайыз тұрақты болып табылмайтын яғни ... бір ірі ... ... ... ... ... алдын ала белгіленген‭ ‬минимумнан төмендейтін облигацияларды сатып алуға болады.
‎ ‏Тұрақты табысты өнеркәсіптік облигациялардың акциялардан ... ... ... ... ... бағамда сатылуы мүмкін,‭ ‬мысалға:‭ ‬100‭ ‬теңгенің‭ ‬орнына‭ ‬97‭ ‬теңгеге.‭ ‬Облигация бағасының мұндай мөлшерде төмендеуін‭ ‬дизажио‭ ‬ деп ... ... ... ‬,‭ ... өтелуі кейде келісім бойынша номиналдық құнынан жоғары бағамда сатылуын,‭ ‬яғни‭ ‬100‭ ‬теңгенің орнына‭ ‬104‭ ‬теңгеге сатылуын айтуға болады.‭ ... ... ... ... деп атайды.‭ ‬Ажио облигацияның өтелу мерзімі сәйкес келгенде ... ... ... ... ... түрінде беріледі.
‎ ‏Ол облигацияның ажио және дизажио пайызына негізделетін табысының ... ... ... алу ... баға ... ... ... болып саналады.‭ ‬Іскерлік әлемде бағалы қағаздармен түсетін ... ... ... ... ... ... әкелетін бағалы қағаздар рендиті мынадай формуламен есептеледі.
... ... ... ... ... ... ‬облигация номиналдық бағамынан төмен,‭ ‬100-дің орнына‭ ... ... ... оның ... ... (‬5‭*‬100/95‭)‬.
‎ ‏Дұрыс есептеу үшін облигацияның мерзімі мен бағамын есепке алу керек.‭ ‬Егер,‭ ‬мысалға облигацияның бағамы,‭ ‬100‭ ... ... ... мерзімі‭ ‬10‭ ‬жыл ішінде салым иесі пайызға қосымша‭ ‬5%-ға‭ (‬100-95‭) ‬тең шамада ... ... алып ... ... ... ... бағамдық пайда‭ ‬0,5‭ ‬пунктке‭ ( ‬5/10‭)‬,ал жылдық ... ... ... ... ( ‬5,26‭ ‬+‭ ‬0,5‭) ‬дейін өседі.‭ ‬Сонымен қатар кейбір елдерде бағамдар айырмасынан алынған пайдаға,‭ ‬облигатциядан алып ... ... ... түріндегі пайдамен салыстырғанда табыс салығы салынбайды.‭ ‬Бұл жерде салық салынбайтын табыс ретінде бағамдық айыпмадан түскен шамалар‭ ‬5‭ ‬және‭ ‬5,76%‭ ‬жайлы ... ... ... ... ... болады.‎ ‏Иелеріне қарыздарын қайтармай өмірлік пайыз төлеп отыратын ... ... ақ ... ... және ... ‬түрлері болады.
‎ ‏өнеркәсіптік облигациялардың‭ ‬эмитенттер үшін бірқатар ... ... ... облигациялар бойынша төленетін тұрақты пайыз фирма үшін тұрақты шығындардың өсуін білдіреді.‭ ‬өндірістік құлдырау уақытында бұндай шығындар ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздардың бағамы әр түрлі болады.‎ ‏Сондықтан да олар қор биржасында мүдделендіру құралы болып табылады.‭ ‬Мұндай бағалы қағаздардың ... ... ... әр уақыт кезіндегі ұлттық өндірісте жаңа облигациялардың шығуына,‭ ‬тұрақты табысы ұлғайған мөлшерде басқа да ... ... ... ... ... ... бұрын шығарылған бағалы қағаздардың бағамдары өзгереді.‭ ‬Төменгі пайыз мөлшеріндегі облигациялардан,‭ ‬олардың иелері тезірек құтылуға ... ... ... тұрақты пайыз әкелетін бағалы қағаздар сатып алады.‭ ‬Мұндай бағалы қағаздардың бағамындағы өзгерістердің себебі осында.‭ ‬Тұрақты пайыздық ... ... ... да ... ... бар әр бір ... ... міндеттерді шешеді:‭ ‬ескі үлгідегі облигацияны біршама төменгі ... ... алу ... ... ескі үлгідегі облигацияны сатып алудан сондай-ақ жаңа үлгідегі біршама жоғары ... ... бар ... ... ... ‬ол не зиян ... ... ұтады.
‎ ‏2.‎ ‏Бағалы қағаздар нарығының даму ... ... ... бағалы қағаздар нарығы қалыптасу шағында.‭ ‬Оның даму жолында алғашқы іс-шаралар жүргізілуде.‭ ‬Бюджеттің кемшілігін толтыру мақсатында мемлекет бұрынғыдай ақша белгілерін ... ... ... мемлекеттік бағалы қағаздар,‭ ‬мысалы мемлекеттік қысқа мерзімді вексельді шығаруда.‭ ‬Алайда,‭ ‬бағалы қағаздар нарығының дамуы ... ... ... ... ... және ... ... көп.
Экономикалық мәселелерге:
а‭) ‬нарықты реттейтін механизмнің жоқтығы‭;
ә‭) ‬бағалы қағаздар нарығын дамытатын бірыңғай көзқарас жүйесінің жоқтығы‭;
б‭) ‬заңдардың мүлтіксіз орындалмауы‭;
в‭) ‬салымдарды ... ... ... ... ... нарығының материалдық-техникалық негізінің‭ ‬аздығы‭;
д‭) ‬нарық инфрақұрылымы өсу деңгейінің төмендігі жатады.
Ал әлеуметтік-психологиялық мәселелерге бағалы қағаздар нарығында маман ... ... мен ... ... белсенділігінің төмен деңгейлігі жатады.‭ ‬Бұл мәселелер халықтың басым көпшілігінің бағалы қағаздар ... ... ... мен ... ... ... дайындығының жоқтығынан туындайды.
Бағалы қағаздар нарығына мамандарды Бағалы қағаздар жөніндегі Ұлттық комиссияның осы іспен шұғылдануға рұқсат берген Оқу ... ... ... орталықтарының жұмысын Ұлттық комиссия төрағасының жарлығына сәйкес ... ... ... ... отырады.‭ ‬Аттестациялық комиссияның құрамына Ұлттық комиссияның бір мүшесі оның басқармасы болып,‭ ‬ал мүшелері және хатшысы болып,‭ ... ... ... реттейтін Бас басқарманың мамандары кіреді.‭ ‬Қазіргі уақытта оқуды,‭ ‬табысты бітіріп,‭ ‬мамандық туралы бірінші санатты куәлік алған‭ ‬1500-дей адам ... ... ... ... құқық алды.
‎ ‏Дүниежүзілік нарық тарихында бағалы қағаздар нарығының ... үш ... ... ... ‬Олар:
І.‭ ‬Банктік үлгі‭ –‬онда бағалы қағаздар нарығы механизмі арқылы банктер қаржы қорларын бөледі.‭ ... үлгі ... ... ... мен ... ... ... жоюды банктер өз міндетіне алады.
ІІ.‭ ‬Банктік емес үлгі немесе нарықтық үлгі‭ –‬онда бағалы қағаздар нарығы механизмі арқылы ... ... ... банк емес мекемелер шұғылданады.‭ ‬Бұл үлгі бойынша бағалы қағаздар нарығы демократиялық жолмен ... ... ... бөлігі жеке тұлғалардың ақшасы.‭ ‬Ол банктен алған ақшаға қарағанда‭ “‬арзан‭” ‬ақша.
... ... ... ... ... ... нарығы механизмі арқылы қаржы қорын бөлумен банктер де,‭ ‬банк емес мекемелер де шұғылданады.
Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар ... ... ... және ... ... механизмі арқылы меншік қатынастарын өзгертуге жеке инвесторлар мен өз мемлекетіміздің әрбір азаматын қатыстыру.‭ ‬Соның ... ... банк ... ... ... ... тәжірибе дәлелдегендей банктер бағалы қағаздар нарығында жеке үстемдік‭ ... ... ... ... осы жағдай көпшілік мемлекеттердің бағалы қағаздар нарығының банктік үлгісінен‭ ... ... әкеп ... ... ... ... ... әлеуметтік бейімделген бағалы қағаздар нарығын құруға негізделгені дұрыс.‭ ‬Отандық бағалы ... ... ... ... ... ... мүмкіндік берген жөн.‭ ‬Дәл осы мүмкіндіктерді бағалы қағаздар нарығының ... емес ... ... ... ... үлгісі іске асыра алады деген ойлар бар.
Бағалы қағаздар нарығының нарықтық үлгісінің банктік үлгіден айырмашылықтары мыналар:
Нарықта ... ... ... ... бағалы қағаздардың қарыздық қағаздардан көптігі‭;
өндірісті қаржыландырудағы тура банктік несиенің аздығы‭;
Нарықтағы банк емес ... ... ... ... ... ... қағаздар нарығының нарықтық үлгісін таңдап алуға себепші болған үш фактор бар.‭ ‬Олар:
өндірісті өркендету үшін шығарылып сатылған акциядан ... ... ... ... ‬ақша.‭ ‬өнеркәсіп өндірісін акционерлік қоғам етіп қайта құру‭ ‬-‭ ‬өндірісті ... ең ... ... ... ... де,‭ ... қызмет істеп жүргендердің де мүддесі шешіледі.
әлі көп уақытқа дейін Қазақстан нарығында өндіріс саласын өз активтерімен‭ (‬қаржыларымен‭) ‬инвестициялайтын отандық ұйымдар болмайды.‭ ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорын басқаруына тарту жақын арада бұл механизмді пайдалануға мүмкіндік береді.
Саясат ... ... ... ... да бос ақша ... ... иесі‭ –‬халық.‭ ‬Жекеменшіктендіру купондары арқылы әрбір адамды акционерлік қоғамның меншік иесі болу құқын жүзеге асыру‭ –‬бүгінгі ... ең ... ... ... ... ... ... ғана,‭ ‬оларда қазір тоқтап тұр,‭ ‬ескі құрал жабдықтардан басқа‭ ‬ешнәрсе жоқ‭ ‬,‭ ... ... да ... ... ‬тек‭ ‬үлкен шығында.‭ ‬Бұл кіші акционерлік‭ ‬қоғамдар,‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬шын активтермен‭ ‬қамтамасыздандырылмаған.‭ ‬Барлық елде заң бойынша шығыны барлар мен ... ... ... ... ... кәсіпорын‭ ‬құра алмайды.‭ ‬Бізде ешқандай да,‭ ‬ешкім де инвестициялық‭ ‬конкурс,‭ ‬эксперемент және банкрот ... сот ... ... ‬Ал мемлекет болса‭ ‬қаржы нарығымен басқаруды ойлауда,‭ ‬бірақ бос тіркеусіз жатқан орындар‭ ‬өте көп.‭ ... ... ... ... ... ... ... металдар және т.‭ ‬б.‭ ‬Мемлекет‭ ‬өзінің басқару функциясын‭ ‬өзгерту керек,‭ ‬оның орнына‭ ‬көмекші ... ... ‬– ақша ... ... ... ... мен ... реттеу,‭ ‬мемлекет кепілін‭ ‬қамтамасыз ету және депозиттік сақтандыру системасын реттеу,‭ ‬несиелер,‭ ‬жеке ... ... ... және ... ... ... ол‭ ... жауапкершілікті‭ ‬өздерінің ссудалық капиталдың нарығының іс-әрекеті,‭ ‬қазыналық вексель,‭ ‬облигация,‭ ... ... ... ... ... ... ... уақытта‭ ‬Қазақстанда бұлар жоқ,‭ ‬бірақ заң‭ ‬өскен сайын,‭ ... ... бәрі бір ... ... ... ‬қоғамдардың‭ ‬Қазақстанда экономикалық‭ ‬рөлі көтерілетініне күмәнданбайтынымыз анық.‭ ‬ ... ... ... ... ... бағалы қағаздар нарығының үлгісіне нақты біріңғай көзқарас ... ... ... ... ... ... ... сай әлі де біраз өзгерістер енгізілуі мүмкін.
Қолданылған әдебиеттер:
Алехин Б.‭ ‬И.‭ “‬Рынок ... ... ... ... ... М.‭ ... ... ‬Валюта‭ ‬Учебное пособие Москва АО‭ “‬ДЖ‭”
Карагусова Г.‭ ‬г.‭ “‬Что нужно знать о ценных бумагах‭” ‬.
Вопросы и ... ... ... ... ‬.‭ ... –‬ст.
Карагусов Р.‭ “‬Ценные бумаги и регулирование их обращении в Республики Казахстан‭” ‬Алматы‭ “‬Қаржы‭ –‬Қаражат‭” ‬1995‭ ... ... ... ... в ... ... ( ‬Кошанов А.‭ ‬К.‭ ‬Рамазанов А.‭ ‬А.‭ ‬и др.‭ ) ... ... ... ... ... ‬Сейткасымов Т.‭ ‬С.‭ ‬и др.‭ ‬Алматы Экономика.‭ ... ... ... ... ценных бумаг‭»‬.,‭ ‬Москва-1994.
Карагусов Ф.‭ «‬Ценные бумаги и регулирования их обращений в РК‭»‬.,‭ ‬Алматы‭ –‬.
Көшенова Б.А.‭ «‬Бағалы ... ... ... ... ... ‬несие,‭ ‬банк,‭ ‬валюта қатынастары‭»‬.,‭ ‬Алматы-2000.
‎№ ‏1‎ ‏қосымша‭
Акция үлгісі
Акционерлік қоғамның аты және оның орналасқан жері
Ұлттық ... ... ... ... ... ... және‭ ... ... ... ... ‬ж
АКЦИЯ
Акцияның түрі‭ ( ‬атаулы жай артықшылықты‭ )
Дауыс‭ ‬беру құқы ... ( ... беру құқы ... ... аты-жөні
Акцияның номиналы‭ ( ... ... ... ‏жай атаулы номинал құны‭ ... ... ... ... ... атаулы номинал құны‭ ... ... ... ‬.‭ ... ... ... ... ‬(артықшылықты акциялар үшін‭)
Дивидендтің төлеу мерзімі
Акциялар эмиссиясына мемлекеттік тіркеу жүргізілді
... ... ...
(ұлттық комиссия тағайындайды‎)
Бірінші басқарушы‭ ‬( ... ... ... ... ... ‬( ... ... ‬аты-жөні‭ )
М.О.
Ескерту:‭ ‬Акцияның сырт жағында эмиссия проспектісінің кейбір ... ... ... ... ... ... ... хабарлар‭ ‬-‭ ‬өкілетті органмен келісініп жалпы шығарылымын тіркеуден өткізген кезде акцияның үлгіін лауазымды адамдар ... ... ... және ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Акционерлік қоғамның құқықтық жағдайы86 бет
Бағалы қағаздар - қарыз міндеттемесі4 бет
Бағалы қағаздар нарығы: инвестициялық белсенділікті көтеру факторы ретінде57 бет
Коммерциялық банктердің несиелік тәуекелдерді басқару бойынша жұмысын ұйымдарстыру78 бет
Негізгі құралдардың есебі жайлы58 бет
Экономикалық ұғымдар168 бет
Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығы: негізгі тенденциялары және даму мәселелері72 бет
Қазақстандағы тұтыну несиесінің қазіргі жағдайы және оны талдау74 бет
«The best» акционерлік қоғамның шаруашылық қызметін талдау28 бет
«Алматы құс» цехы15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь