Жетiлген бәсеке мен монополия – нарықтық экономиканың қарсы түрлерi

КIРIСПЕ

I.РЫНОК ҚҰРЫЛЫМЫНЫҢ СЫНЫПТАМАСЫ БЕЛГIЛЕРI МЕН ЕРЕКШЕЛIКТЕРI ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5

1.1 Жетiлген бәсеке туралы түсiнiк ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2 Экономикадағы монополиялық рынок ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
1.3 Олигополия ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10

II.ЖЕТIЛГЕН БӘСЕКЕ ЖӘНЕ МОНОПОЛИЯ РЫНОКТЫҢ ҚАРАМА. ҚАЙШЫ ТҮРЛЕРI ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12

2.1 Қысқа мерзiмдi кезеңде жетiлген бәсеке және монополия рыноктары ... 12
2.2Ұзақ мерзiмдi кезеңдегi екi рыноктың айырмашылығы ... ... ... ... ... ... ... ...19

III. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ОСЫ ЕКI РЫНОКТЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ, ЖАҒДАЙЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24

3.1 Елiмiздегi жетiлген бәсеке және монополиялық рыноктың экономикамызға тигiзетiн оң және терiс жақтары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .24
3.2 “Қазақтелеком” компаниясының бәсекелес және монополист компания ретiнде экономикадағы қызмет ету барысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30
Елiмiздiң рыноктық экономикаға өтуiне байланысты, экономикамыздың рынок құрылымының сипаты күрделене түстi.
Қазiргi кезде нақты рыноктық қатынастар орнап, бағаны белгiлейтiн тек қана рыноктың элементтерi сұраныс пен ұсыныс, баға бәсеке деп төтесiнен айту қиын. Өйткенi бүгiнгi таңда фирмалар белгiлi бiр рынокта, белгiлi бәсеке жағдайында жеке белгiлi рынок құрылымының негiзiнде әрекет жасайды.
Рынок құрылымы фирмалардың саладағы санына, фирма көлемiне, оның рынокқа ену жеңiлдiгiне немесе олардың өзiндiк ерекшелiктерiне байланысты. Осы рынок құрылымдарына келесiлердi айтуға болады:
1.Жетiлген бәсеке нарығы;
2.Монополия;
3.Монополиялық бәсеке;
4.Олигополиялық рынок.
Осылардың iшiнде жетiлген бәсеке мен монополиялық рынок құрылымының басты қарама- қайшы түрлерi болып табылады. Сондықтан осы екi рынокты салыстыру арқылы барлық рынок құрылымының қызмет ету механизмiн түсiнуге болады.
Мұнда жетiлген бәсеке нарығында сатушылар мен сатып алушылар саны көп болып, рыноктың қызмет етуi сұраныс пен ұсыныстың әсерiнен болып бағаны белгiленген баға деп есептеп, рынокқа кiру мен шығу еркiн болады / 1, 277 бет /.
Ал, монополиялы рынок құрылымында тұтынушылардың алдында тек бiр iрi өндiрушi тұрады. Тұтынушы қаласа да қаламасада монополистiң өнiмiн, оның тағайындаған бағасы ретiнде пайдалынады. Монополист баға көлемiне толық әсер етедi.
1. Хайман Д.Н. Современная микроэкономика: анализ и применени. В 2-х т. Т1.- М: Финансы и статистик, 1992-384с.
2. Мэнкью Н.Г. Принципы экономики. - СПб: ПитерКом, 1999-784 с.
3. Хайман Д.Н. Современная микроэкономика: анализ и применени. В 2-х т. Т2.- М: Финансы и статистик, 1992-384 с.
4. Мамыров Н.Қ., Есенғалиева Қ.С., Тлеужанова М.А. Микроэкономика / Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2000 ж. – 420 бет.
5. Пиндайк Р., Рубинфельд Д. Микроэкономика. – М.: Экономика, Дело, 1992.
6. Максимова В.Ф. Микроэкономика. / Учебник, - Москва.: “Соминтек”, 1996г. – 328 с.
7. Мұхамедиев Б.М. Микроэкономика: Оқу құралы. – Алматы: Қазақ университетi, 2003. – 219 б.
8. Экономика и права Казахстана, 2004 / №12.
9. Жайдары Ж.Б. “Этапы достижение конкурентспособности компании (на примере рынка телекоммуникации)”. // Аналитик. – 2004, №3.
10. Кузеков А.С. Управление локальными монополями в сфере информационный услуги (на примере ОАО “Казактелеком”). Афтореферат. – Караганда. – 2004 г.
11. Мамутов Б.А. “Управление финансово-экономической деятельностью предприятие (на примере ОАО “Казактелеком”). // XXI ғасырдағы “Мемлекет және бизнес” халықаралық ғылыми-практика конференциялары материалдары. – Алматы, 2003. 2 бөлiм.
        
        ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТI
Экономика және бизнес факультетi
Макро-микра кафедрасы
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
ЖЕТIЛГЕН БӘСЕКЕ МЕН МОНОПОЛИЯ – ... ... ... ТҮРЛЕРI
Орындаған:
2 курс студентi ... ... қолы ... ... С.Ж.
( қолы, күнi )
Алматы, 2004
ЖОСПАР
КIРIСПЕ
I.РЫНОК ҚҰРЫЛЫМЫНЫҢ СЫНЫПТАМАСЫ БЕЛГIЛЕРI МЕН ... ... ... ... ... ... ... ЖӘНЕ МОНОПОЛИЯ РЫНОКТЫҢ ҚАРАМА- ... ... ... ... жетiлген бәсеке және монополия рыноктары....12
2.2Ұзақ ... ... екi ... ... РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ОСЫ ЕКI ... ... ... ... бәсеке және монополиялық рыноктың экономикамызға
тигiзетiн оң және ... ... ... ... және ... компания ретiнде
экономикадағы ... ... ... ... ... ... экономикамыздың
рынок құрылымының сипаты күрделене түстi.
Қазiргi кезде нақты рыноктық қатынастар орнап, бағаны ... ... ... ... ... пен ұсыныс, баға бәсеке деп төтесiнен
айту ... ... ... ... ... белгiлi бiр рынокта, белгiлi
бәсеке жағдайында жеке белгiлi рынок құрылымының негiзiнде әрекет жасайды.
Рынок құрылымы ... ... ... ... ... ... ену ... немесе олардың өзiндiк ерекшелiктерiне байланысты.
Осы рынок құрылымдарына келесiлердi айтуға ... ... ... ... рынок.
Осылардың iшiнде жетiлген бәсеке мен монополиялық рынок құрылымының
басты қарама- қайшы түрлерi ... ... ... осы екi ... ... ... рынок құрылымының қызмет ету механизмiн түсiнуге
болады.
Мұнда жетiлген бәсеке нарығында сатушылар мен ... ... ... болып, рыноктың қызмет етуi сұраныс пен ұсыныстың әсерiнен болып
бағаны ... баға деп ... ... кiру мен шығу ... ... /
1, 277 бет ... монополиялы рынок құрылымында тұтынушылардың алдында тек бiр iрi
өндiрушi тұрады. Тұтынушы қаласа да қаламасада монополистiң ... ... ... ... пайдалынады. Монополист баға көлемiне толық
әсер ... ... ... ... ... ... қызмет етуi өте
күрделi болғандықтан, оны зерттеп салыстыру арқылы, олардың шаруашылық
қызметке тигiзер оң және ... ... ... мен ... ... ... ... тақырыбын
“Жетiлген бәсеке мен монополия – нарықтық ... ... ... ... осы рынок құрылымдарының қызмет ету механизмiне толық тоқталсақ.
I ... ... ... ... МЕН ... Жетiлген бәсеке туралы түсiнiк
Рынок құрылымы фирмалардың саладағы санына, әрбiр фирманың көлемiне,
тауардың сипатына, ол рынокқа ену ... ... ... болуына
тәуелдi. Рынок құрылымын сыныптағанда оның негiзгi белгiсi болып сатушы
мен аларманның ықпалдылық деңгейiне, ... ол ... баға ... / 1,278 ... ... ... үшiн ... фирмалар әрекет жасап, олардың
өзара келiсiм жасауға ... ... тиiс. ... ... ... ... ... табылады, ал оның мақсаты тауар өндiру мен ... және ... ... сату ... ... ... ... бәсекелес нарығы дегенiмiз - төмендегi шарттар орындалатын
нарық:
1.Нарықта өнiм ұсынатын ... ... саны көп және ... ... ... ... ... нарықтық ұсыныстағы сату үлесi ... оның өнiм ... ... ... ... ... ықпал етпейдi, соған орай фирмалар нарықтар бағасына да
әсер ете алмайды;
3.Баға, технология, ықтимал пайда ... ... ... ... салаға кiруiне немесе одан шығуына тосқауылдар
жоқ.
Бәсекелес фирма ... ... әсер ете ... ... ол
бағаны сырттан белгiленген баға ретiнде қабылдайды. Яғни, ... ... ... мөлшерiн рыноктық бағамен сатады. Олардың
сұраныс қисығы горизонталь болып ... = ... 1- ... ... ... ... ... отырғанымыздай өндiрiлген өнiм тұрақты (Q) тұрақты
бағамен (Po) сатылатындықтан, жалпы түсiм өсiмi ... ... ... MR
нарықтық бағаға тең болады, яғни MR = Po. ... ... ... шектi түсiм (MR) қисығы жеке фирманың сұраныс қисығымен ... ... / 1, 283 бет ... жалпы не ортақ табысы өндiрiс көлемiнен ... ... тең , яғни TR = p * ... TR – ... ...... - өнiм ... Экономикадағы монополиялық рынок
Жоғарыда бiз атап өткен ... ... ... тауарды
сатушылар және сатып алушылар саны өте көп ... ... олар ... бағасына әсер ете алмайды. Тауардың бағасы нарықтағы сұраныс ... ... ... ... ... Ол рынокта өнiм
өндiрушiлердiң басты мақсаты пайданы ең ... ... ... ... әрдайым ұтымды өнiм көлемiн анықтауға ұмтылады. Фирмалардың рынок
саласына енуi мен ... оңай ... ... ... ... ... қарама-қайшы рынок түрi
бұл монополиялық рынок. Монополия жағдайында тұтынушылардың алдында ... iрi ... ... ... ... фирма және монополия түсiнiктерi
теңескен. Тұтынушы қаласа да, қаламаса да ... ... ... ... ... ... мәжбүр болады.
Мысалы, жетiлген бәсеке мен монополия нақты түрде шын ... ... Олар ... ... араласып, бiрақ бiр жағы басымырақ
болып келедi. Өйткенi жетiлген ... ... ... үшiн әр ... ... ... ... жалған көрiнiс дүкендердiң орналасқан жерiне,
қызмет көрсету деңгейiне, жарнамаға және ... ... ... / 2,316 бет ... ... ... ... көбiнесе астық, құнды қағаздар
және жемiс-жидек рыногында көп кездеседi.
Ал монополияның толық қамтитын түрi ол сол ... ... ... ... ... тұтынуға келмейтiн немесе белгiлi фирмаға ... беру ... ... ... ... монополия көбiнесе қызмет
көрсету саласында орын алады / 3, 4 бет /.
Мысалы, елiмiзде монополиялық ... ... ... көрсету
саласында, яғни телекомуникация, электроэнергиясы, жылумен және ауыз ... ... ... табуда. Өйткенi мұндай салаларда монополияның
көрiнiс табуы орынды, себебi электр торабын алатын болсақ, егер ... ... ... келу үшiн ол ... сол ... өз алдына электр
тораптарын таратуға алып келедi, ол дегенiмiз артық шығындарды туғызады.
Монополия кезiнде ... ... ... ... өзi ... ... билiкке ие болады. Монополияның жетiлген бәсекеден басты
ерекшелiгi ол ... ... әсер ете ... ... ... ... тек бiр ғана жеке ... бар және осы тауарды ауыстыратын ... жоқ деп ... онда ... ... - ... ал фирманың өзi
– монополист деп аталады
/4, 303 бет /.
Бәсекелiк фирмадан айырмашылығы, ... ... ие ... ... ... ... ... ылдилы, яғни жетiлген бәсекелiк рыноктың
сұраныс ... ... ... ... монополиялы рынокта ... /1,321 ... ... Q1 ... 2 – ... ... сұраныс қисығы
Монополисттiң өнiм шығарушы ретiнде бәсекелес фирма ... ...... ең ... ... жеткiзу болып табылады. Жетiлген
бәсекелi рынокқа қарағанда монополия жағдайында пайданы көбейтуге ... ... ... ... нәтижесi дереу көрiнiс табады. Монополист
сұраныс қисығының бұрыштық коэфициентi ... сан ... ... ... ... ... отырып, өнiмнiң мөлшерiн нарықта
арттыруы мүмкiн. / 5, 306 бет ... ... ... ... ... ерекшелiгi кедергiлердiң
болуы. Оларға:
1. Өндiрiстiң басты ресурстарын жалғыз фирманың иемденуi; (мысалы,
Оңтүстiк Африка ... “ De Beers” ... ... өндiретiн
компаниясы әлемдегi алмаз өндiру үлесi 80%- ды құрайды) / 2, 318 бет ... Iрi ... ... ... Жеке ... ... ... белгiлi бiр тауардағы
өндiруге ерекше түрде (монополиялық) құқық ... көп ... ... ... ... ... қолданатын есiрткiлi заттар бiр
фирмада өндiрiледi.
Егер бiр өнiм иновациялы болып, бәсеке қабiлетi ... ... ... патент немесе авторлық құқық бередi.
4. Бәсекелесудi әдiлетсiз жүргiзу, яғни ... ... ... ... құнынынан төмен бағамен сату. Мүндай монополия
рынокты ... ... ... керi әсер ... ... ... бәсекенi әдiлетсiз жүргiзу қадағаланады
/ 3, 27 бет /.
3. ... ... және ... рыногта өндiрушi фирма ... ... және ... өнiм ... ... ... тек қана
тұтынушының реакциясымен өзiнiң жеке өндiрiстiк ... ... ... Сондықтан бұл нарықтардағы пайданың жоғары ... тек ... ... ... ... ... ... және сұраныс
қисығын шектеу арқылы iске асырылады.
Ал ... ... ... ... ... iрi ... ... Ол фирмалардың рынокқа әр қайсысының әсерi айтарлықтай
болып ... ... ... монополист сияқты бағаға әсер ... ... бiр ... ... ... / 4, 370 бет /.
Олигополия кезiнде баға ... ... ... ... баға туралы олигополистердiң шешiмдерiн қабылдау жұмысы күрделене
түседi.
Олигополия нарығы ... ... ... Нарықтағы көлемдi сату үлесi бар және бiр – бiрiмен бәсекелес
бiрнеше фирмалар болады;
2. Жоғарыда айтылған фирмаларды, ... ... ... ... ... және олар нарықтағы тауарлардың бағасы мен сату
көлемiнiң өзгеруiне ... ... ... ... ... ... ... тек қана тұтынушы iс-
әрекетiне ғана ... ... ... қатар бәсекелес
фирмалардың стратегиялық шешiмдерiне де байланысты болады.
Олигополиялық ... ... ... мен өнiм шығару көлемi
туралы шешiм қабылдағанда өзiмен ... ... ... ... ... ... / 2, 349 бет /.
Олигополияның бiрнеше моделi бар. Оларға: Курно дуаполиясы, қарама ... ... бар екi ... ... ... ... жүргiзiп тұрған
фирманың моделi және картель.
II ЖЕТIЛГЕН БӘСЕКЕ ЖӘНЕ МОНОПОЛИЯ РЫНОКТЫҢ ҚАРАМА ... ... ... мерзiмдi кезеңдегi жетiлген бәсеке және монополия рыноктары
Жетiлген бәсекелi жағдайда фирманың көлемi шамалы ... ... ... ... ... ал ... ... бағаға өз үстемдiлiгiн
жүргiзедi / 1, 281 бет /.
Сондықтан қысқа және ұзақ ... ... ... ... ... өнiм көлемiн немесе шығындарды өзгерту арқылы қол жеткiзедi. ... ... ... бәсекелi рынокқа қарағанда күрделi. Монополист
фирма шығындарын есептеп қана ... ... ... ... ... нарықта өзi жалғыз болғандықтан басқа бәсекелестер кiргiзбеу үшiн
немесе өнiм көлемiн арттыру үшiн көптеген iс- ... ... TR ... ... ... ... шығынды алғанда
экономикалық пайда болады:
П = ТR – ... П – ... - ... ...... шығындар / 5,131 бет /.
Қысқа мерзiмдi кезеңде бәсекелес фирманың құрал- жабдығы тұрақты
болады да, ал өнiм ... ... ... ... тек айнымалы ресурстар ғана
өзгередi, осыған сәйкес ... ... ... ... – бұл ... өнiм ... ... табыс.
AR = TR ... ... – ол ... ... бiр ... ... ... табыс, яғни:
MR= ΔTR/ΔQ
(3)
Бұл екi формуладағы: AR - ... ... - ... ... - өнiм ...... ... /5,131 бет/.
Бәсекелес фирма үшiн р бағасы Q өндiрiс көлемiне байланысты ... ... ... MR= р, ... -ақ ... табыс AR = р.
Бәсекелес фирманың бiрiншi әрекетi – пайданы мейлiнше арттыру. Баға
орташа жалпы ... ең ... ... ... ... ... > АСmin
(4)
Пайданы мейлiнше арттыру үшiн ... ... ... ≥ МС ... ... бәсеке жағдайында Р ≥ МС, өйткенi MR=р. /5,132
бет/.
Мейлiнше көп пайда мынадай теңдiк ... ... ... ... Q * ... ... = МС
(5 )
Бұл шарт жетiлген бәсекелес фирма үшiн пайдасын ең жоғары ... шарт ... ... Оны келесi 3- суреттен көре аламыз
/ 2, 300 бет ... ... Р= ... * ... – Жетiлген бәсекелес фирманың пайдасын мейлiнше арттыру
Суреттен көрiп отырғанымыздай фирманың жалпы пайдасы АВСД ... ... тең ... / 4, 257 бет ... ... ... ... жағдайда пайданы барынша көбейту
шарты MR=MC.
МR = Р (1/Е +1) = МС ... ... ... ... ... келесi түрде көрсетуге болады:
Р (1/Е +1) = ... ... ... ... ... Е< 0, демек
монополиялық нарықта тауардың бағасы өндiрiстiң шектi ... ... ... яғни Р >МС. Пайданы барынша көбейту шартын 4- сурттен көре
аламыз / 2, 325 бет ... (Р) ... ... ... ... Q max Q2 ...... ... ... көбейту
Суреттен көрiп отырғанымыздай, монополиялық нарық бағасы өндiрiс
көлемi (Qm) мен сұраныс қисығының АR ... ... ... ... ... баға Pm ... ... Ол келесi формуламен анықталады
/ 5,195 бет /.
Р = МС/ ... Р - ... ... – шектi шығындар;
Ер – сұраныстың бағалық икемдiлiгi /4, 307бет /.
Ендi қысқа мерзiмдi кезеңде жетiлген бәсекелi ... ... ... қарастырайық. Егер өнiм бағасы мүмкiн болатын ... ... ең ... ... ... ал ... ... шығындардың ең
төменгi шамасынан жоғары деп алсақ, онда келесiдей
FVC min < P < AC ... ... ... зиян ... және оның ... өндiрiстi тоқтату
немесе қысқа мерзiмдi кезеңде қызметiн жалғастыру сияқты екi таңдау тұрады
/ 1, 293 бет ... ... ... ... ... ... тең ... яғни У= ТҒС. Өз қызметiн жалғастыра отырып, фирма жалпы ... ... ... ал ... шығындардың белгiлi бiр ... ... ... ... ала ... Бұл ... өндiрiстi жалғастыра отырып,
фирма өз өндiрiсiн тоқтатқаннан гөрi көп зиян шегедi.
Оны 5-суреттен көре аламыз / 3, 133 бет ... С ... А ... ... ... – 5 – ... бәсекелес фирманың зиянын мейлiнше азайту
5-шi суретте өндiрiс көлемi Q*- ге тең болғанда, Р = МС, зиян мөлшерi
өте аз немесе АВСД тiк ... ... тең ... /4,258 ... егер ... ... ... онда фирма көп зиян көредi, ... ... ДСЕҒ тiк ... тең ... ... ... ... шығындардан баға төмен болса, онда зиян
барлық шығындар шамасына тең болады, яғни
Р ≤ ... ... ... қызметiн тоқтатады. Оны 6- шы суретте ... ... ... ... ... монополиялық өндiрушi
әрдайым экономикалық пайда ала бермейдi. Экономикалық пайда алу ... ... ... ... ... ... байланысына қарай анықталады.
/ 3,18 бет/.
Қысқа мерзiмдi ұсыныс қисығын талдау үшiн ... ... Егер р< min AVC үшiн ... 0- ге тең. ... шектiк
шығындары Q өсуiмен көбейгендiктен ұсыныс қисығы ... оңға ... ... ... ... болады. / 2, 302 бет /.
P MC
AVC ... ... ... ... ... ... ... бәсеке сияқты монополиялық өндiрушi
әрдайым экономикалық пайда ала бермейдi. Экономикалық пайда алу ... ... ... жалпы шығын қисығының байланысына қарай анықталады
/ 3,18 бет /.
Қысқа мерзiмдi ұсыныс ... ... үшiн ... ... Егер р< min AVC үшiн ұсыныс 0- ге тең. ... ... Q ... ... ... ... ... оңға бағытталған.
Оны келесi суреттен көруге болады / 2, 302 бет /.
Ұсыныс, MC
P2
С
АС
P1
В ... Q 2 ... ... ... ... ... ... мерзiмдi кезеңде бәсекелер фирманың ұсыныс қисығы МС өсушi
орташа айналымды шығындар (AVC). Осы шығындардан баға АVC-тен жоғары
орналасады. Одан ... ... ... ... яғни ... ... қызмет етпейдi /4, 260 бет /.
2.2 Ұзақ мерзiмдi кезеңде екi рыноктың айырмашылығы.
Бiз ... ... ... ... және монополиялық
фирмалардың қысқа мерзiмдегi iс-әрекетiн қарастырдық. Олар қысқа мерзiмде
өндiрiс факторларын ... ... ... ... олар ... көбейту
үшiн өндiрiстiң оңтайлы нұсқасын қарастырады.
Ал ұзақ мерзiмдi ... ... ... ... факторларын
өзгерте алады, ол саладан шығып кiре алады. Бәсекелес кезiнде нарыққа
фирмалар еркiн кiре ... ... шыға ... ... ... ... АВСД алаңына тең Q1 өндiрiс ... ... ие ... Ал ұзақ ... LAC ұзақ ... қисығы – Q2
шығару көлемiне дейiн ауқым нәтижесiн көрсетедi. Оны келесi суретте ... / 1, 331 бет /.
P SMC LMC ... A H
MR ... Q1 Q2 ... – Ұзақ ... ... ... барынша көбейту
Жетiлген бәсекелес кезiнде фирма ұзақ ... р ... ... ... деп ... НҒКД > АВСД ... ... ... ... Q3 ... ... ... көбейтедi. Яғни Q3 шығарғанда ... ... ... ... Бәсекелес нарығында кiрiс еркiн болғандықтан
капитал иелерiнiң ресурстарын белгiленген салаға ... ... ... ... ... ... жаңа өндiрушiлердiң пайда болуы
ұсыныс қисығын оңға жылжытып тепе-теңдiк бағасын ... ... ... ... осы ... ... ... табыс алатын деңгейге төмендейдi / 5, 136 бет /.
Сондықтан, бәсекелес фирманың максимум пайда шарты ұзақ ... ... ... ... ... Оны келесi суреттен көре аламыз.
Сурет-9- Ұзақ мерзiмдегi тепе- теңдiк.
Q2 – ... ... ... ... ... ... ие ... /
5, 136 бет /.
Ендi, ұзақ мерзiмдi кезеңде монополиялық жағдайдағы тепе-теңдiкке
келетiн ... ... ... ... ... ... ... жалғыз өндiрушi ұзақ уақыт ... ... ... ... ... Егер салада ұзақ мерзiмдi кезеңде тепе- теңдiк орнаса онда
манополист бiрнеше зауыттар салу арқылы ... ... ... күштер итермелейдi / 4, 314 бет /.
Ұзақ мерзiмдi монополиялық тепе- теңдiкке ... ... ... ... оң экономикалық пайда табуға мүмкiндiгi ... ... алу ... ... орташа шығындары мен
монополиялық ... ара ... ... Егер ... ... ... ұзақ мерзiмдi орташа шығындарынан жоғары болған
жағдайда ғана, өндiрушi оң пайда ... / 3, 20 бет ... ... ... ... ... екi ... қызмет етедi:
бiрiншi, зауыттың өндiру қуатын кеңейту, ал екiншi ... ... ... ... монополист өндiретiн өнiмнiң ұтымды санын ұзақ
мерзiмдегi шектi ... ... ... тең ... жағдайында анықтайды:
/ 3, 21бет /.
LRMC = MC
Мұндағы: LRMC- ұзақ ... ... ... шығын;
MC – шектi түсiм.
Өнiм шығару көлемiн ұлғайту мен ұзақ ... ... ... ... ... ... кезде монополист тек қана бiр зауытта өнiм
өндiредi, оны 5-шi ... көре ... ... ... ... Бiр зауытпен жұмыс iстеп тұрған монополист фирма
Суреттен көрiп отырғандай LRMC < LRAC ... ... ... зауытпен жұмыс iстейдi.Егер, одан әрi өнiм шығару орташа шығындардың
өсуiне әкелiп соқса, онда ... бiр ... ... ... тиiмсiз
болады. Бұл кезде монополист екiншi зауытты салу туралы шешiм қабылдайды /
3, 22 бет /.
Бұл кезде өнiм көлемiн ... үшiн ... ... Q* ... ... салу тиiмдi болар едi. Бiрақ өндiрiстiң орташа шығындары LRAC ... ... ... ... өндiрiстi зауыттардың әр ... ... ... ... шығындары шектi түсiмге тең болатындай етiп
орналастырылады,
LRAC min = LRMC = ... ... ... РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ РЫНОК ҚҰРЫЛЫМЫ, ЖАҒДАЙЫ
3.1 Елiмiздегi жетiлген бәсеке және монополиялық рыноктың экономикамызға
тигiзер оң және терiс жақтары.
Елiмiздiң рыноктық экономикаға ... ... ... ... түстi. Олардың iшiнде ұлттық экономикамызда жетiлген бәсеке мен
монополиялы нарықтың да орны ... екi ... ... ... ... оң және ... атап кетсек:
1. Астық шаруашылығында фирмалардың салаға кiруiне немесе ... ... ... ... кәсiпкерлер еркiн
қызмет етедi;
2. Нарықта сатып алушыға ... ... ... өнiм ... сатушылар саны көп болуы. Мысалы ауыл шаруашылығының
өнiмiнiң ... / 7, 78 бет ... ... ... дамуы өнiм саласының жақсаруына
әкеледi;
4. Фирмалар баға қалыптасқан деп ... олар ... ... ... ... монополист жағдайына келетiн болсақ:
1. Мысалға “Қазақтелеком” ААҚ ала ... ол ... ... ... ... ол өз ... сақтап
қалу және өндiрiс ауқымын кеңейту үшiн халықты қазiргi заманғы
байланыс жүйесiмен қамтамасыз ... ... ... Өз ... жоғары технологиялық, иновациялық байланыс
жүйелерiн ... ел ... ... ... / 8, 38 бет ... ... ААҚ монополист болғандықтан ауыл және қала
халқының табысына қарай тиiмдi баға деңгейiн белгiлеу;
4. ... ... ... ... және сымыз байланыс
жүйелерiне ... ... ... ... немесе инвестицияға жол ашу.
Екiншiден, екi рынок құрылымының терiс жағына, әлсiз жақтарына ... :
1. ... ... ... ... ... баға бiр
деңгейде болғандықтан , кейбiр шаруашылықтары ... ... ... көп болуы олардың пайдасын
азайту мүмкiн;
2. Осы салалардың фирмалардың қызмет етуi тұрақсыз ... ... ... жұмысшылардың орны тұрақсыз болады;
3. Табиғи монополияның қатаң болуы экономикада бәсекенi жоққа
шығарады;
4. ... ... ... беру үшiн, ... бағаларды орынсыз
өзгертуi мүмкiн.
5. Монополист әлеуметтiк шығындарға әкелуi мүмкiн / 9, 36 бет ... ... ... ... қатынастың күнен күнге күрделенiп
дамуы ол ... ... көп ... ... “Қазақтелеком” ААҚ бәсекелес және монополист компания ... ... ету ... ААҚ ... таңда байланыс саласында интернет, сымсыз
байланыс тораптары бойынша бәсекелестерi “Nursat”, “Сatelko”, “Алтел”, “
GSM Қазақстан”, “K- ... ... ... ... ... ... ААҚ 1990 жылы осы ... ... ... ... 85% ... ал 2004 ... мәлiметтер бойынша ақпарат және
интернеттегi үлесi 58% / 11, 15 бет /.
Қазақстанда қазiргi таңда ... ... ... ... ... саны күннен күнге көбейiп, бәсекелi
орта ... Бұл бiр ... ... ... үшiн ... ... ... сапалы қамтамасыз етуiне әкеледi / 9, 6 бет ... ... ААҚ ... ... ... мығымдау үшiн
әлемдiк интернет жүйесiн ADSL –ге қосылатындығын айтты. ADSL жүйесi ... ... ... етедi. Сондай-ақ бұл жүйеде бiр мезгiлде интернеттi
қолдануға және телефонмен сөйлесуге ... Яғни ... ААҚ ... ... ... ... ... және уақытын
үнемдеуге жағдай жасайды.
Ал екiншi жағынан “Қазақтелеком” ААҚ аймақаралық және ... ... ... ... ... болып табылады.
Ол монополист ретiнде және телекомуникация саласында ұлттық компания
ретiнде негiзгi екi қызметтi ... өз ... ... арттыру
және өзiнiң телекомуникация қызметiн халықаралық стандартқа сәйкестiру
болып табылады.
Сондықтан монополист компания бүгiнгi ...... ... ... ... және ... ел ... орнатуда.
“Қазақтелеком” ААҚ 2003 жылға қорытынды шығара келiп, компания иновациялық
телекомуникация жүйесiн Шығыс қазақстан ... ... 2400 ... торап тартумен сәттi аяқтады, сондай – ақ ... ... және ... ... жылы “Қазақтелеком” ААҚ 1600 км ... ... ... ... таза пайдасының өсуiн келесi суреттен көре
аламыз / 11, 177 бет /.
Сурет-12- ... ААҚ ... ... ... ұлттық экономикамыздағы рыноктық қатынастардың
күрделенуi көптеген мәселелердi ... ... етiп ... ... ... түрi жетiлген бәсеке мен монополиялы рыноктың қызмет
етудiң ерекшелiктерi көрiнуде.
Мен курстық жұмысымның бiрiншi ... ... ... ... бәсеке, монополия және олигополия туралы жалпы теориялық түсiнiк
берiп, оларды салыстырмалы түрде айырмашылықтарын ... ... ... көп ... ... ... ... бар болып, олар бағаға әсер
ете алмайтынын, ал монополист рынокта бiр өзi ғана ... ... ... ... ... ... ... көлемдi сату үлесi бар және
бiр-бiрiмен бәсекелес фирма болып, баға ... ... ... ... 370 бет ... ... бөлiмде жетiлген бәсеке мен монополия рыноктың ... ... ... ... ... зерттеп салыстыру арқылы қысқа
және ұзақ мерзiмдегi әрекеттерiн қарастырдым.
Мұнда бәсекелес фирма бағаға әсер ете ... ... ... үшiн өнiм ... ... ... ... жетедi. Ал монополист
компания рынокта бағаны өзгерту және өнiм ... ... ... ... ... үшiншi бөлiмiнде елiмiздегi рынок жағдайын “Қазақтелеком”
ААҚ мысалға ала отырып ... Яғни ... ААҚ ... саласында жалғыз компания ретiнде аймақаралық ... ... ... табиғи монополист болып табылса, ал
ақпарат, интернет және сымсыз ... ... ... ... ... болып табылады
/7, 19 бет /.
Сонымен компанияның қоғам алдында атқаратын келесiдей iс- шаралары
бар:
1. Өз ... ... ... және ... ... ... ... заманғы технологиямен техниканы пайдалану ақпараттың
жеткiлiктiгi;
3. Iске асып жатқан “Ұлттық ақпараттық ... ... ... Интернет қызметiнде әлемдiк “ADSL” интернет жүйесiне қосылу;
5. Бәсекелестермен тиiмдi ортаны орнату.
Осылайша, елiмiзде телекомуникация ... ... ... ... ... ... ... қабiлеттiлiгi артуына көзiмiз
жетедi.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Хайман Д.Н. Современная микроэкономика: анализ и ... В 2-х ... М: ... и ... ... Мэнкью Н.Г. Принципы экономики. - СПб: ПитерКом, 1999-784 ... ... Д.Н. ... ... ... и ... В 2-х ... М: Финансы и статистик, 1992-384 с.
4. Мамыров Н.Қ., Есенғалиева Қ.С., Тлеужанова М.А. Микроэкономика /
Оқу құралы. – ... ... 2000 ж. – 420 ... Пиндайк Р., Рубинфельд Д. Микроэкономика. – М.: ... ... ... В.Ф. ... / Учебник, - Москва.: “Соминтек”,
1996г. – 328 с.
7. ... Б.М. ... Оқу ...... ... 2003. – 219 б.
8. Экономика и права Казахстана, 2004 / ... ... Ж.Б. ... ... ... ... ... рынка телекоммуникации)”. // Аналитик. – 2004, №3.
10. Кузеков А.С. ... ... ... в ... услуги (на примере ОАО “Казактелеком”). Афтореферат.
– Караганда. – 2004 г.
11. ... Б.А. ... ... ... (на ... ОАО ... // XXI ... және бизнес” халықаралық ғылыми-практика конференциялары
материалдары. – Алматы, 2003. 2 бөлiм.
-----------------------
Компанияның таза пайдасының өсуi
“Қазақтелеком” ААҚ стратегиялық мақсаты
Бәсекелес ортны ... ... және ... ... ... көр- сету ... және инова-циялық тех-нологияларды дамыту
Инвистициялық және тарифтiк саясатты оңтайлау.
/7,15 бет/.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бәсекелік ортаны қалыптастыру және монополияны реттеу6 бет
Бәсекенің мәні,түрлері,бәсекелестікпен күрес формалары32 бет
Шаруашылық саладағы жетілген және жетілмеген бәсекелік жағдайлар37 бет
Қазақстан Республикасындағы монополиялардың іс әрекетін мемлекеттік реттеу68 бет
Қазақстан Республикасының монополияға қарсы жүргізілетін мемлекеттік шаралар жүйесіне және оларды жүзеге асыру әдістерінің негізін қалыптастыру ерекшеліктеріне талдау жасау93 бет
Бәсеке күрес - нарықтық экономика механизімінің басты элементі20 бет
Бәсеке күресі15 бет
Бәсеке – рыноктық экономиканың негiзгi элементi ретiнде25 бет
Бәсеке, оның экономикалық табиғаты мен елдiң шаруашылық өмiрiндегi атқаратын рөлi28 бет
Монополистік бәсеке түсінігі13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь