Мәмiленің құқықтық жағдайы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

I. Мәмiленің құқықтық жағдайы.

1.1. Мәмiлелердiң ұғымы және түрлерi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.2. Мәмiлелердiң нысаны және олардың маңызы.. ... ... ... ... ... ... ... ... ...11
1.3. Жарамсыз мәмiлелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .18

II. Өндірісте мәмiлелердi нотариалды куәландыру және сотта қарау.

2.1. Нотариалдық қызмет ұғымы мен мәмілелерді нотариалды куәландыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
2.2. Даулы мәмiлелердi сотта шешу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 48

ІІІ. Кәсіпкерлік мәмілелерді құқықтық талдау.

3.1. Кәсіпкерлік мәмілелердің түсінігі және түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .52
3.2. Кәсіпкерлік.тұтынушылық мәміледегі қатысушылардың
өзара жауапкершілік ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..55

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...62

Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..65
Қазақ елi, жерi талай тарихи жағдайларды бастан кешiрдi. Тек жиырмасыншы ғасырда ғана бiздiң тарихымызда тұңғыш рет халықты әлемдiк айдынға алып шығуға мүмкiндiк туды. 1991 жылы 16 желтоқсанда «Қазақстан Республикасының мемлекеттiк тәуелсiздiгi туралы» Конституциялық заң жарияланды. Қияметтi де, қиянатты соңғы жылдарда бұған дейiнгi жүздеген ұрпақтың қолы жетпеген егемендi мемлекет құрылды. Бiздiң елдi ендi ешқандай да тарих желi жер бетiнен жойып жiбермейтiндiгiне кепiлдiк туды.
Тәуелсiздiктiң алғашқы жылдары әлемдегi дағдарыс Қазақстан халқына апат ауқымдылықтың саямақ - салдарын сезiндiрдi. Ұлт пен мемлекеттiң аман қалуының жалғыз жолы – делiнген, Ел Президентiнiң «Елiмiздiң жаңа ғасырдағы тұрақтылығы мен қауiпсiздiгi» туралы Қазақстан халқына Жолдауында, «экономиканы ашық Ұстау – әлемдегi қуатты экономикалық аймақтармен ықпалдаса араласып - құраласу. Айрықша жолды ойлап табуға тырысушылық экономикада ғана емес, саясатта да жарға жатпай қоймайды. Қазақстан әдемдiк тенденцияға қарсы тұра алмақ емес. Ашық қоғамды демократиясыз құруға болмайды».
Құқықтық мемлекет құру және қоғамдық өмiрде демократиялық бастамаларды жаңғырту жалпы адамзат құндылықтарын, соның iшiнде адамның бостандығы, өмiрi, денсаулығы, ар – намысы, ожданы, құқықтары мен мүдделерiн мойындауды қажет етедi. Конституцияда Қазақстан Республикасы өзiн демократиялы, зайырлы, құқықтық және әлеуметтiк мемлекет ретiнде орнықтыратыны ерекше аталып көрсетiледi. Осыған орай, елдегi саяси жүйедегi реформалар өмiрдi барлық қырынан демократиялай отырып, жеке адам мүддесiн ұжым, бүкiл қоғам мүддесiмен ұштастыруға, сондай – ақ адамды қоғамдық дамудың орталығына қоя отырып, оның дұрыс өмiр сүруi және еңбек ете алу жағдайын қамтамасыз етуде, әлеуметтiк әдiлетiлiктi, саяси бостандықты орнатуға, адамның жан – жақты дамуына және рухани бяюына мүмкiндiктер жасауға бағытталады. Адамзаттық факторлар, адамзаттық өлшемдер, барлығы да саяси реформаның қорғаушы күшi бола алады, жаңа тарихи жағдайда саяси көзқарастардың мазмұны мен мәнiн анықтай түседi. Ал жаңа саяси көзқарастар жалпы адамзат құндылықтарына, құқықтарға, кең халықаралық Ұйымдастықтарға сүйенуi тиiс.
Ел экономикасын көтеру алдында ел басының атқарар еңбегi мол. Ел басының Қазақстан халқына жолдауында: «Ел мұраты: Ұлттық бiртұтастық, әлеуметтiк әдiлеттiлiк тән әрi күллi халқының экономикалық әл - ақуаты артқан тәуелсiз гүлденген және саяси тұрақты Қазақстанда сондау» - деп арнайы көрсетiлген. Бұл құжатта тәуелсiздiктiң тарихына талдау жасалынған және Ұлттық қауiпсiздiкке қатер төнуiн болдармау жөнiндегi егемен Қазақстан қызметтерiнiң басты бағыттары белгiленген.
1. ҚР Конституциясы 1995ж. 30 тамыз. 7.10.98 және 21 мамыр 2007 жылғы өзгертулер мен толықтырулар енгізілді.
2. ҚР нотариат туралы Заңы 1997ж. 14 шілде. 24.12.01 №276 өзгерістер мен толықтырулар енгізілді.
3. ҚР нотариустарының нотариаттық іс-әрекетті жасау тәртібі туралы нұсқаулық. ҚР Әділет Министрінің 1998 жылы 28 шілдеде №399 бұйрығымен бекітілді. 2001 жылы 24.12. өзгерісту мен толықтырулар енгізілді.
4. ҚР нотариаттық іс-қағаздарын жүргізу жөніндегі нұсқаулық ҚР Әділет Министрінің 1998 жылы 16 шілде №83 бұйрығымен бекітілді.
5. ҚР Азаматтық кодексі жалпы бөлім. 27.12.94. 21 май 2005 жылы өзгерістер мен толықтырулар енгізілген
6. ҚР Азаматтық кодексі ерекше бөлім. 1.07.99 жылы. 21.05.2005 жылы толықтырулар мен өзгерістер енгізілген.
7. ҚР Азаматтық іс жүргізу кодексі 13 шілде 1999 жылы. 08.07.2005, жылы өзгерістер мен толықтырулар енгізілген.
8. Ауруханалар, санаторийлер және өзге емдеу алдын-алу мекемелерінің бас және кезекші дәрігерлерінің өсиеттерді куәландыру тәртібі туралы №7 нұсқаулық ҚР Әділет министрінің 1998 жылы 8 қаңтарында бекітіліп ҚР білім мәдениет және денсаулық сақтау министрлігінде келісілді.
9. Қазақстан республмкасы неке және отбасы туралы заңы 17 желтоқсан 1998 жыл. 24 желтоқсан 2004 жылы өзгеріс тер .
10. ҚР "Мемлекеттік тіркеу туралы кейбір заң актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" заңы. 29.10.2002.

2. Арнайы әдебиеттер

1. "Гражданское право" Суханов Е.А., т. 1, М., "Бек" 1993.
2. Басин Ю.Г. "Общие положение Гражданского кодексе РК", Т. 1, Алматы: Әділет-пресс, 1996.
3. Басин Ю.Г. Сулейменов М.К. Азаматтық құқық (Жалпы бөлім). КазГЗУ. 2003.
4. Басин Ю.Г. Юридические лица//Гражданский кодекст РК – толкование и комментирование. Общая часть. Выпуск. 1.Алматы, 1996.
5. Вещные права в Республике Казахстан / Отв. Редактор член корреспондент Академии наук РК, доктор юридических наук М.К. Сулейменов – Алматы: Жеті жарғы. 1999.
6. Ғ.М. Төлеуғалиев. Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы. Оқулық. 1 том. Алматы: Жеті жарғы, 2001 жыл.
7. Гражданский кодекс Республики Казахстан (особенная часть). Комментарий /Отв. Ред. М.К. Сулейменов, Ю.Г. Басин. – Алматы: Жеті жарғы, 2000.
8. Гражданское право, учебное пособие (часть общая), Алматы: Дәнекер, 1999 ж.
9. Гражданское право. Том 1. Учебник. Алматы: КазГЮА, 2000 ж.
10. Денбург Г. Пандекты. Обязательственное право.
11. Жайлин Г. А. Обязательства в гражданском праве. Казахстан 2030 -проблемы совершенствования деятельности правоохранительных органов (Материалы научно-практической конференции). Алматы 2001.
12. Жайлин Г.А. Азаматтық құқық (Ерекше бөлім) І-ІІ-том. Алматы, 2003.
13. Комментарий к Гражданскому кодексу Республики Казахстан (общая часть) книга 1. Алматы: Жеті жарғы, 1998 ж.
14. Сүлейменов М.К. Шарттық - шаруашылық байланыстардың құрылымы. Алматы: Баспа, 1980.
15. Сүлейменов М.К. Шарттық міндеттемелерді орындау мерзімін бұзғаны үшін жауапкершілік. Алматы: Баспа, 1971.
16. Иоффе О.С. Гражданское законодательство РК. Размышление о праве. Научное издание.–Астана:ЗАО «Институт законодательства РК», 2002 г.
17. Басин Ю.Г. О необходимости концептуальных изменений ГК РК// Гражданское законодательство РК. Выпуск 14./ Под ред. А.Г.Диченко – Астана:ЗАО «Институт законодательства РК», 2002 г.
18. Ширшиневич Г.Ф. Курс гражданского права. -Тула, 2001. – с. 316.
19. Граданский кодекс РК (общая часть) Комментарий в двух книгах/ Ответ. ред. М.К. Сулейменова, Ю.Г.Басин. – Алматы: «Жетi Жарғы», 1998 г.
20. Гражданское право. Учебник для вузов (академ курс) Том 1. /Ответ. ред. М.К.Сулейменов, Ю.Г.Басин – Алматы: Издательство КазГЮА, 2000 г.
21. Гражданское право. Общая часть. Учебное пособие. /Под ред. А.Г.Диденко – Алматы, 2003 г.
22. Договорное право. Брагинский М.Н., Ватрянский В.В. -2 изд – во, испр. – М.: Статус – 2000 г. – 848 с.
23. Основы нотариальной деятельности. Глушенко П.П., Судов А.М. Уч. пособие. – 2 изд – СПб, Издательство Михайлова В.А. – 2000 г. - 368 с.
24. Арбитражный процесс. Учебник/ под ред. В.В.Яркова – М.: Юрист, 2000 – 48 с.
25. Арбитражно-судебная практика. Комментарий. Витрянский В.В., Герасименко С.А. – М., 1993 – 216 с.
26. Сделки: Уч. пособие. Басин Ю.Г. – Алматы: Әдiлет–Пресс, 1996 г. – 48 с.
27. Сделки купли – продажи. Пустозорова В.М.- М., 1994 г. – 112 с.
28. Правовые вопросы товарообменных сделок. Комаров А.С. – М., тезис: 1994 – 199 с.
        
        Реферат
Диплом жұмысының мақсаты – азаматтық құқықтағы мәміленің ... ашу, ... ... тәртiбiн қарастыру, кейбiр мәміленің
түрлеріне қысқаша сипаттама ... ... ...... ... бойынша мәмілені құқықтық
талдау, Мәміле мен шартқа қатысты сот тәжiрибесiн жинақтау, осы тақырып
бойынша ... ... ... ... ... үш ... ... Бiрiншi тарауда Азаматтық құқықтағы
мәмiлелердi құқықтық ... яғни ... ... ... ... және нысаны түсiнiгi,.Мәмілелердің түрлері және ... ... ... Мәмілелерді куәландырудың жалпы ережелері Нотариаттық
тәртіппен ... ... мен ... ... Даулы мәмiлелердi сотта ... ... ... мәселелерге талдау жасалады.
Үшінші тарауда Кәсіпкерлік мәмілелерді құқықтық талдау ... ... ... және ... ... өзара жауапкершілік ерекшеліктері көрсетіліп,
дипломдық жұмыс қорытынды мен қолданылған әдебиеттермен ... ... жиі ... терминдер: мәміле, шарт, ерік-ниет,
конценсуалды, нақты, ақылы, ақысыз, мәміленің ... ... ... - ... мен ... тұлғалардың құқықтары мен міндеттерін
белгілеуге, өзгертуге немесе ... ... ...... қатынастың туындауына, өзгеруіне немесе тоқтауына
негіз болатын заңдық факт.
«Конценсуалды» (латын сөзі – ... ... ... ... оның ... ... қол ... сәттен
бастап жасалды деп есептеледі.
Казуальды мәміле оның ... ... ... себебіне байланысты
жасалу жолының көрсетілмеуі, жасалып қойылған бір жақты мәміленің заңдық
күшінен жойылуына әкеп соғады
Абстрактілі мәміле ... оның ... ... ... жасап отырған
тараптардың еркін білдіреді
Акцессорлы мәмілелер негізгі мәмілелерді толықтырады. Акцессорлы
мәмілелер ... ... ... кепілдік және кепіл болушысын, кепіл
пұл және т.б. ... ... ... ... айналысқа жіберілген мүлік болып
табылатын және тиісті биржалар (тауар,қор және басқа) ... ҚР ... ... ... ... ... онымен сауда – саттық жүргізуге
қатысатындармен жасалатын мәмілелер
Мәмілелердің ... ... ... ... ... ... ... ерік білдіру бостандығына қойылатын
талаптар ... ... ... ... ... ... ... не
прокурордың талабы бойынша мәміленің жарамсыз деп танылуы
Нотариаттық тәртіппен куәландырылатын мәмілелер - ... ... ... ... ... ... куәландырады 1)
тұрғын үйлерді иеліктен шығару, 2) өсиеттер,3)сенімхаттар, 4) ... ... ... 5) ... шарттары
жатады.Тараптардың тілегі бойынша нотариус басқа мәмілелерді де куәландыра
алады.
Мәмiленiң жарамды болуы шарттары - мазмұны заң ... ... ... және оны жүзеге асыратын адамның қабiлеттiлiгi, еркi мен
ерiк бiлдiрудiң заңға қайшы келмеуi
Кәсіпкерлік мәмілелер - ... мен ... ... ... жеке
табыс немесе пайда табу мақсатында, өзінің тәуекеліне және де өз ... ... ... ... ... ... ... және заңды
тұлғаның жауапкершілігіне алына ... ... ...... ... қарамастан азаматтар мен заңды
тұлғалардың, тауарларға (жұмысқа, қызметке) сұранымды қанағаттандыру арқылы
пайда немесе жеке ... ... ... жеке ... (жеке кәсіпкерлік
не мемлекеттік кәсіпкерлік) негізделген ынталы қызметі.
Жеке кәсіпкерлік – азаматтардың өздерінің ... ... ... емес ... ... ... тұлғалардың жеке кәсіпкерлігі)
меншігіне негізделген және азаматтардың немесе мемлекеттік емес ... ... ... ... және мүліктік жауапкершілігіне
алынып жүзеге асырылатын, азаматтардың және ... емес ... ... ... ... ... қызметі.
Сауда мәмілелері - коммерциялық қызметке ... ... ... ;
Аралас мәмілелер - кәсіби емес клиенттермен жасалатын контрактілер;
Азаматтық мәмілелер - коммерциялық қызметке қатысы жоқ контрактілер
Мазмұны
Кіріспе…………………………………………………………...............……….3
I. Мәмiленің ... ... ... ... және ... Мәмiлелердiң нысаны және олардың маңызы.. ……………….................11
1.3. Жарамсыз мәмiлелер………………………………………….....................18
II. Өндірісте мәмiлелердi нотариалды ... және ... ... Нотариалдық қызмет ұғымы мен ... ... ... ... ... ... ... мәмілелерді құқықтық талдау.
3.1. ... ... ... ... Кәсіпкерлік-тұтынушылық мәміледегі қатысушылардың
өзара ... ... ... елi, жерi талай ... ... ... ... ... ... ғана бiздiң тарихымызда тұңғыш рет ... ... алып ... ... туды. 1991 жылы 16 желтоқсанда «Қазақстан
Республикасының мемлекеттiк ... ... ... ... ... де, ... ... жылдарда бұған дейiнгi жүздеген
ұрпақтың қолы жетпеген егемендi мемлекет құрылды. ... елдi ендi ... ... желi жер ... жойып жiбермейтiндiгiне кепiлдiк туды.
Тәуелсiздiктiң алғашқы жылдары әлемдегi дағдарыс Қазақстан халқына апат
ауқымдылықтың ... - ... ... Ұлт пен ... ... ... жолы – делiнген, Ел Президентiнiң «Елiмiздiң жаңа ғасырдағы
тұрақтылығы мен қауiпсiздiгi» туралы ... ... ... ашық ...... қуатты экономикалық ... ... - ... Айрықша жолды ойлап табуға тырысушылық
экономикада ғана емес, саясатта да жарға жатпай қоймайды. Қазақстан ... ... тұра ... ... Ашық ... демократиясыз құруға
болмайды».
Құқықтық мемлекет құру және қоғамдық өмiрде ... ... ... ... құндылықтарын, соның iшiнде адамның бостандығы,
өмiрi, денсаулығы, ар – намысы, ожданы, ... мен ... ... етедi. Конституцияда Қазақстан Республикасы өзiн демократиялы,
зайырлы, құқықтық және ... ... ... орнықтыратыны ерекше
аталып көрсетiледi. Осыған орай, елдегi саяси ... ... ... ... ... ... жеке адам мүддесiн ұжым, бүкiл қоғам
мүддесiмен ұштастыруға, сондай – ақ адамды қоғамдық дамудың орталығына қоя
отырып, оның ... өмiр ... және ... ете алу ... ... етуде,
әлеуметтiк әдiлетiлiктi, саяси бостандықты орнатуға, адамның жан – ... және ... ... ... ... ... ... адамзаттық өлшемдер, барлығы да саяси реформаның қорғаушы ... ... жаңа ... ... ... ... мазмұны мен мәнiн
анықтай түседi. Ал жаңа саяси көзқарастар жалпы адамзат құндылықтарына,
құқықтарға, кең ... ... ... ... ... ... алдында ел басының атқарар еңбегi мол. ... ... ... ... «Ел мұраты: Ұлттық бiртұтастық,
әлеуметтiк әдiлеттiлiк тән әрi күллi халқының ... әл - ... ... ... және ... ... ... сондау» - деп
арнайы көрсетiлген. Бұл құжатта тәуелсiздiктiң тарихына талдау жасалынған
және ... ... ... ... ... ... егемен Қазақстан
қызметтерiнiң басты бағыттары белгiленген.
Мәмiлелер, шарттардың экономикалық қатынастағы, азаматтық айналымдағы
орны ерекше. Әр ... ... ... ... ... рет ... түсiп, құқықтар мен мiндеттердi атқарады. Түрлi ... ... ... ... сан ... ... алмасу операциялары
iске асады. Iс – тәжiрибеде мәмiлеге байланысты көптеген жайсыз сұрақтар
жиi туындайды.
Мәмiлелердi заңдастыру, ... ... ... ... баға ... ... жетiлдiру уақыт талабы балып отыр.
Операциялардың құқықтық жақтарын игеру, бiлу мәмiлелердi ... ... ... ... ... ... мүмкiндiгiнше болдыртпау,
санын азайту жағдайын қалыптастыра алады. Мәмiлеге түсушi әрiптестердiң ара
қатынасын анықтайтын заңды құжаттарды ... ... ... мәселелердi
тиiмдi шешудiң кепiлi болмақ.
Жоғарыда айтылған жағдайлар мәмiленiң мазмұны, жарамдылық негiздерi,
рәсiмдеу, дауларды қараудың тәртiбi, тақырыбын ... ... ... ... ... реттейтiн қатынастарға қатысушылардың теңдiгiн,
меншiкке қол сұқпаушылықты, шарт ... жеке ... ... болса да
озбарлықпен араласуына жол ... ... ... ... ... асыру, нұқсан келтiрген құқықтардың қалпына келтiруiн,
оларды соттың қорғауын қамтамасыз ету ... ... ... мен заңды тұлғалар өздерiнiң азаматтық құқықтарына өз еркiмен
және өз мүддесiн көздей отырып ие болады және оларды ... ... ... ... ... ... мен мiндеттерiн анықтауда және ... ... ... кез – ... жағдайларын белгiлеуде ерiктi.
Қазiргi нарықтық қатынасты игеруде заман талабына сай мәмiлелер ... ... ... ... ... қиындықтар тудыратыны баршаға
мәлiм. Мәмiленi жасаудың жалпы тәртiбi, жарамдылық негiздерi жеткiлiктi
зерттелген десек күмән ... ал ... ... ... ... ... шешу, сот тәжiрибесiнде жиi кездесетiн жекеленген мәмiлелердi
жасау, мiндеттемелердi орындау барысындағы ... ... әлi ... ... ... жоқ, арнайы ғылыми еңбектерiң ... ... ... да ... iзденiстер жүргiзуде мәмiлеге, оның
жарамдылығына түсiнiк ... ... ... ... сотта қарау
тәртiбiн анықтауды дипломдық жұмыстың негiзгi мақсаты етiп ... ... ... жету үшiн мына ... ... мәмiле ұғымына түсiнiк беру түрлерiн анықтау;
- мәмiлелердiң жарамдылық негiздерiн ашу;
- ... ... ... ... ... ... табу;
- мәмiлелердi нотариалды куәландыру тәртiбiн баяндау;
- мәмiлеге байланысты туындайтын дауларды ... ... ... кездестiн құқықтық мәселелердi анықтау.
Жұмысты жүргiзуде диалектикалық - ... ... ... ... ... – әлеуметтiк, логикалық әдiстердi қолданылып,
кейбiр жағдайда барлық ... ... ... ... ... ... тәртiбi, оны нотариалды куәландыру, сотта iстi қарауға
байланысты туындайтын қатынастар зерттеу ... ... ... тапты.
Iзденушiнiң ғылым жолындағы алғашқы қадамы, мәмiле жасаушылардың құқықтары
мен мүдделерiн ... ... ... ... ... ... ... маңыздылығына келсек, жұмыстың көмегiмен
азаматтық айналымда мәмiлелердi дұрыс, әрi заңды ... - ... мен ... қорғау, мәмiлеге байланысты дауларды шешу мәмiле
жасаудағы, құжаттарды дұрыс рәсiмдеу мүмкiндiгiн жүзеге асыруға болады.
Зерттелу барысында ... ... ... ... ... және ... теориясы, азаматтық iс жүргiзу құқығы ғылымдары бойынша
Қазақстан Республикасының белгiлi ғалымдарының еңбектерiне сүйендiк. Атап
айтсақ, С.З.Зиманов, ... ... ... ... ... және ... ... кiрiспе, үш тарау, қорытынды және ... ... ... ... ... ... Мәмiленiң ұғымы мен түрлерi.
Заңды фактiнiң бiр түрi мәмiле болып табылады. Азаматтық айналымда
мәмiле арқылы құқықтық ... ... ... ... ... мәмiле дегенiмiз субъектiлердiң белгiлi мақсатты көздеген
әрекеттерi, оның негiзгi мақсаты азаматтың ... мен ... ... мүлiктi сыйлау кезiнде мүлiкке меншiк құқығы сыйға
тартудан сыйды алушыға ... Бұл ... мен ... ... ... ... ... қайтарып берудi кейiнге қалдыруды тараптар
өзара келiседi), немесе олардың тоқтатылуы (несие берушi ... ... ... ... тән: 1) тұлғаның ерiк (тiлек пен ... 2) ... ... ерiк бiлдiру, яғни құқыққа сәйкес әрекет; 3)
қандай да бiр ... ... ... ... ... Құқықтық
қатынастардың пайда болуы, өзгертiлуi және тоқтатылуы); 4) мәмiле әрқашанда
Құқықтық салдар тудырада.
Цивилистердi, әруақытта, заңды факт ... ... ... - ... - ... ... ... ажырата алу мазалайтын. Бұл мәселе,
сонау римдiк құқықта да өз шешiмiн таба алмай, Қазақстан Республикасының
Азаматтық ... ... ... де ... ... ... және кез - ... құқықтық емес реттеу салаларын
зерттеу керек деп ептейдi. Ажырата алу үшiн ... ... ... ... ... ... еңбегiнде, мүлiктiк қатынастарды Құқықтық реттеудi
әлемдiк iс - тәжiрибеде ... ... ... тура ... ... әрекет түрiндегi мәмiлелердi тұрмыстық, отбасы, үй ... ... ... басқа да көмек көрсетуден ажыратады. Әдетте Мұндай
әрекеттер нысаны, мазмұны, нәтижесi жағынан алғанда мемлекеттiк мәжбүрлеудi
қажет етпейдi, ... ... ... ... ... ... мақсатында Ю.Г.Басин келесi ұйымдастыруды айтады: «ұқсас
жағдайлардың арасындағы шектi анықтау үшiн ... ... ... ... тармақты енгiзу қажет: «Егер де тараптар өз ... ... ... болса, туысқандары, достары немесе басқа жақындары
арасындағы тұрмыстық ... не ... ... ... ... бағытталған
әрекеттер мәмiле деп есептелiнбейдi».
Мұндай жерде ағылшын - американдық Құқықтық жүйеге тән қағиданы айтып
кету қажет - ақ. ҚР ... ... ... ... ... ... жақты ұсыныс бiлдiру ұғымы ағылшын - американдық
құқықта «сonsideration» деген ... ... ... ... кез-келген шарт үшiн бастыталап. Сonsideration - сыз шарт,
заңды күшi бар шарт болып ... - деп ... ... - ... ... ... ... үшiн мiндеттi
түрде қарсы жақтың ұсынысы берiлуi (сonsideration) қажет, ол мүлiктiн
әрекетiн жауап ... яғни өз ... не бас ... не ... -
дейдi Ю.Г. Басин[2]. Мүлiктiң иесi өз мүлкiн басқаға ... бере ... ... ... ... ... беру ... келiсiмнiң заңды
күшi жоқ. Мұндай контрактiге қойылатын талап Францияда да қолданылады.
Осыған байланысты А.Г. ... да өз ... да ... - ды ... ... қателесiп бiр ұғым деп
түсiнгендiктi ... ... ... - ... құқықта
тек материалдық құндылықтарды, қызметi және бiлдiрiп қана қоймай, қандай да
әрекеттен, не құқықтан ... ... ... ... ... ... механизiмiне Бұл ұғымды еңгiзуге әдiстемелiк жағынан жол берiлмейдi...
Кейбiр бiртектес мәмiлелер ... ... ... ... ... ал
ағылшын - американдық құқықта ниет бойынша ... ... ... ... ... - германдық Құқықтық жүйеге енгiзу дәстүрлi
және жақсы iстейтiн норманы құрып, бiзде қалыптасып келе ... ... ... ... орай Ю.Г. Басин өз еңбегiнде келесi мысалды келтiредi:
«Сот практикасында жоғарғы қауiптiлiк кездерiнен ... ... ...... ... өз ... ... алған қымбат вазанын құның
төлеудi талап етедi. ... ... ... бас ... Бұл мысал
қарастырылып отырған жағдайды нақты ... сай ... ... азамат үшiн оның вазасы қалай ... ... ... ... ... мен ... бе. Сол ... үйдi
кiм жөндейтiндiгi қызықтырмайтын сияқты: көршi, не ... ... ме; ... ... досы - иесi ... ... ... жағдайда нәтиже басты нәрсе. Сондықтан тапсырма дауға, жұмыс
атқарушыға, затты ... және т.б. ... ... үшiн ... өз
мойнына мiндеттер алады, бұл олардын арасында Құқықтық қатынастын ... ... ... ... бұзылуы немесе жолаушыға
тасымалдаудың нәтижесiнде денсаулығана зиян келуi ... ... ... ... ... азаматтық заңның негiзiнде жауапкершiлiктiң
туындауы тиiс.
Бұл жағдайда Ю.Г. Басиннiң туысқан моральды - ... ... ... Мұндай жағдайлар, мысалы борышқорға талап қоюдан өз
еркiмен несие берушiнiң бас тартуы түрiнде көрiнуi мүмкiн. ... ... ... бұл ... ... ... ... онда тегiн
жасалынатын шарттар (АҚ 384 б. 2 т.) ... ... ... ... мыналар жатады:
- императивтi тегiн (сыйға тарту) шарт, ақысыз;
- диспозитивтi ... ... ... ... ... ... ... ақысыз шартты «заңды емес» сипиттағы әрекеттерге жатқызуға
болмайды.
Аталған (тасымалдау, ... ... ... ... шарттарға
жатқызу «шарттың» мәртебесiне әсер ете алмайды, себебi азаматтық айналымның
қатысушылары өз ... бас ... ... бар. Ендi, ... туыстық қатынасын анықтау қажет, ол әрекеттi “заңды” немесе
“заңсыз” деп бөлу үшiн керек.
Аталған ережелер бойынша сыйлаушы мен ... ... ... ... бар, не ... ... көзқарас бiрыңғай. Бұл жағдайлар
құқықтық ... ... ... олар ... - ... ... Келесi мысал, мүлiктi тегiн пайдалану шарты өзара жақын
адамдардың арасында ... ... ... тараптарға азаматтық
жауаптылықты жүктей отырып, қатал реттейдi. Азаматтық кодекс мүлiктiк
қатынастарға ... ... ... және ... арасындағы тұрмыстық
қызметiне көмек, ортақ тұмыстық қызмет ... не ... ... ... жасауға бағытталған әрекеттерден өзгеше емес. Сонымен, заңды фактi
тудыратын мәмiленiң моральдық - ... жеке ... ... ... мәмiленiң ақылы, не ақысыз болуы.
Заңды қылықтан мәмiле белгiлi ... ... ... ... Заңды қылық заңды нәтиже тудыруға тiкелей
бағытталмайды, алайда заңда көрсетiлген жағдайда ... ... ... тудырады, өзгертедi, не тоқтатады. Мәмiле - заң рұқсат ...... ... ... өзiнiң заңдық белгiсiмен ерекшеленедi.
Заңсыз әрекеттер басқа ... зиян ... ... ... ... ... толтыру қажеттiлiгiне байланысты ... ... ... ... ... бұл азаматтық құқықтар мен мiндеттер ... ... ... яғни ... ... фактiсi негiзiнде пайда
болады.
Жүрiс – ... ... ... ... ... бола ... ... түрiнiң мiндеттi түрде заңда көрсетiлуiн талап етпейдi,
керiсiнше мәмiле ... ... ... заң ... ... әрекеттердi жасауға
қайшы келмесе, заң тыйым салған әрекеттердi жасауға жол ... ... заң ... мен ... ... ... арасындағы
келiсiмдердi реттемегенiменен де, ондайға жол берiледi. ҚР азаматтық
кодекстiң 381 – ... ... шарт түрi ... iске ... ... мәмiле азаматық құқықтар мен
мiндеттер тудырады. Осы белгiсi бойынша ... ... ... ... Әкiмшiлiк акт, ол бағынышты тұлғаларға азаматтық ... ... ... ... ... ... ... Мысалы,
мемлекеттiк мүлiктi басқаратын уәкiлеттi органның ... ... ... үш жылға жалға беру туралы шартын ұзартуға
мiндеттейдi, не тыйым ... ... ... ... 1) бiр ... және екi ... ... (шарттар); 2) ақылы және ақысыз; 3) нақты және ... ... және ... 5) ... жасалған; 6) биржалық.
Бiр жақты мәмiле дегенiмiз, заңдарға немесе тараптарды келiсiмен сәйкес
жасалуы үшiн бiр тараптын ерiк бiлдiруi ... және сол ... ... Бiр ... мәмiлелердiң анағұрлым жиi кездесетiн түрi – өсиет
қалдыру. Әдетте, бiр ... ... тым көп бола ... ... көбiнесе өзара мәмiлелерден құралады. Шарт жасасу үшiн екi тараптың
(екi жақты мәмiле) не үш немесе ... көп ... (көп ... ... ерiк ... ... өз мiндеттемелерiн орындағаны үшiн ақы алса немесе тараптар бiр –
бiрiне бiр ... беру ... ... Бұл ... мәмiле болып табылады
(мәселен, оған затты, ақшаны тапсыру жатады). Ал, бiр тарап ... ... ақы ... ... ... ... ұсынуды мiндетiне алған мәмiле ақысыз
болып есептеледi.
Консенсуалды мәмiлелер (латынша сonsеnsus - ...... ... ... азаматтардың құқықтары мен ... ... ... ... ... ... үшiн ... res - зат) келiсiмiнiң
бiр өзi жеткiлiксiз, оған қоса затты тапсыру қажет.
Мәмiлелердi ... ... ... ... (себептi) және
абстракциялық деп те бөледi. Әрбiр мәмiле жақтардың алға қойған мақсатына
орай ... ... бен ... ... (causa) ... ... ... мәмiленiң жарамдылығы оның негiзiне байланысты болса, екiншi
жағдайда оған байланысты болмайды (абстракциялық). ... ... ... қол ... ... ... - қол үзу, ... вексельдi тапсыру).
Шартпен жасалған мәмiлелер қандай да бiр нәрсере тәуелдi болып келедi
(оқиға немесе үшiншi жақтын әрекетi), ... ... ... да, болмауы да
мүмкiн. Мәселен, егер тараптар құқықтары мен ... ... - ... ... мән – жайға байланысты етiп қойса, мәмiле
кейiнге қалдырылатын шартпен жасалады деп ... (АҚ - тiң 150 – ...... Азаматтық кодекстiң 150 – бабының 2 – тармағына сәйкес, егер
тараптар құқықтары мен мiндеттемелерiнiң тоқтатылуын басталу – ... мән – ... ... етiп ... ... ... күшi ... жасалады деп есептеледi.
Егер шарттың басталуы ... ... деп ... ... шарттың
басталуына терiс пиғылмен кедергi жасаса, шарт басталады деп танылады, ал
шарттың басталуы тиiмдi болатын ... ... ... ... ... ... онда шарт басталмаған деп танылады.
Азаматтық кодексте (156 - бап) ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар мен басқа мүлiкке ... мен ... ... беру туралы келiсiмдердi (биржалық
мәмiлелер) биржаға қатысушылар тауар, қор және басқа ... ... және ... ... ... ... бойынша жасасады.
Биржалық мәмiлелер делдалдық жазбалармен рәсiмделуi ... және ... ... ... ... ... даулар тиiстi биржа жанындағы
биржа төрелiгiнде қаралады, оның ... ... дау ... мүмкiн.
1.2. Мәмiленiң нысаны және олардың маңызы.
Күнделікті өмірімізде адамдар бір-бірімен мәмілелерге келе ... ... ... ... ... ... түрі болып
табылады.
Азаматтың құқық айналысында мәмілелер құқықтық қатынастарды тудыратын
негізгі құжат ... ... ... кодексің 147-бабында мәміленің
ұғымы берілген. Онда – «Азаматтар мен заңды тұлғалардың құқықтары ... ... ... ... тоқтатуға бағытталған әрекеттері
мәмілелер деп танылады.»[4]
Яғни мәмілелер субъектілердің әрекеттері олардың негізгі мақсаттары
азаматтың құқықтар мен ... ... ... немесе тоқтату (мысалы
– сыйға тарту мұнда әрекет бір мүлікті ... ... ... беру ... ... ... ... және билік ету құқықтары мен міндеттерін
басқа тұлғаға беру ... ... ... ... ... болсақ
борышқордық немесе берушіге қарызын қайтарып беруі.).
Мәміле бұл заңмен рұқсат етілетін заңды әрекет ... ... ... ... ... олар ... тұлғаларға зиян
келтірілмеуі, кейде мәмілелер заңмен белгіленбейді, бірақ олар ... ... ... маңызды ерекшелігі мынада: оны жасаудың нәтижесінде азаматтық
құқықтық салдар ... ... ... мен ... және тағы ... ... немесе тоқтатылады. Заң мысалы демеушімен ... ... ... ... ... ... бұл қатынастар
заңға қайшы емес. Сонымен қатар ... ... ... ... да ... Яғни бұл шарттар түрлі шарттардың элементтері бар шарттар болып
табылады. Бұларға инвистициялық шарттар жатады.
Мәмілелер мәміле ... ... ... мен міндеттерді жүктейді.
Осы белгілер бойынша олар ... ... мен ... ... ... ... бар ... белгілі бір тұлғаларға ғана
мәмілелерді ұзартуға немесе ... ... ... ... ... ... ... соттың шешімімен ерекшеленеді.
Мәмілелер саналы түрде жасалынатын азаматтардың ... ... Бұл ... ... ... мәміле жасау туралы еркілері
көрсетіледі.
Мәмілелерге әрекет қабілеттігі жоқ немесе әрекет қабілеттігі сот арқылы
шектелген ... ... ... ... болмайды. Бұл кәмелетке
толмаған және сот арқылы әрекет ... ... ... ... ... ... ... асырап алушылары, қорғаншылары
және қамқоршылары жүзеге асырады.[5]
Мәміле дегеніміз – азаматтардың ерікті ... ... ... ... ... ... қатысушылардың еркі көрінеді (оны адамдардың
еркінен тыс болатын оқиғалардан ... ... жөн). Бұл ... ерік ... жету үшін белгілі бір құқықтық салдарды туғызуға бағытталған
әрекет болып ... ... ... шаруларын, тұрмыстық, мәдени және басқа да
қажеттіліктерін қанағаттандыру. Мысалы: адам өз ... үшін ... ... тауарларын сатып алып өз
пайдасына жаратады.
Мәмілеге қатысушылардың ішкі еркін және байқалған ... ... ... ... ерік ... ... білдірсе ол басқа адамдардың қолы жететін нәрсе
бола алады, яғни оның заңды салдары жоқ. ... ... ерік ... мәмілеге қатысушылардың ішкі еркіне сәйкес келмесе, онда мәміле
жасалмады деп танылады.
Еріктің ішкі мағнасы ... ішкі ойы ... ... ол ... ... болса сол ойдың қағаз бетіне түсуі болып табылады.
Мәміле жасаған ... ... еркі ... бір ... бейнеленуі және
ресми түрде нотариалдық куәландырылуы керек. Ол үшін мәміленің ... ... ... жолы мен ... ... болады.
Мәмілелер ауызша және жазбаша нысанда жасалынады.[7] (жай ... ... сөз ... ... болса онда олар ауызша
жасалған деп есептелінеді.
Ауызша жасалған ... ... ... ... ... ... ... ауызша жасалған деп танылады. Жетон билет немесе
әдеттегідей өзге де ... беті ... ... мәміле, егер заңдарда
өзгеше белгіленбесе, ауызша болып табылады.[8]
Үндемей қалу заңдарда немесе ... ... ... ... ... ерiк бiлдiру болып табылады (АК – тiң 151 – ... ... ... егер ... ... ... шарт ... бiтiп
кетпес те, жалға берушiнiң тараптарынан қарсылық бомаса, онда жалға алушы
бұрынғы шартқа ... ... ... ... – ақ пайдалана беруiне
болады.
Азаматтық ... 152 – ... ... ... жазбаша түрi - бұл
орайда мәмiлелердi ... ... ... орындалатындарынан басқа жүз
есептiк көрсеткiштен жоғарғы сомаға ... ... ... ... ... түрiне қатысты бiрқатар маңызды
шарттарға мән бергенiн айта кету керек. Азаматтық ... 152 – ... егер ... ... ... ... құқықтарынан өзгеше
туындамаса, жазбаша ... ... ... тараптар немесе олардың
өкiлдерi қол қоюы керек.
Мәмiле жасау кезiнде қол ... ... ... ... жол берiлмейдi, мұның өзi заңға немесе қатысушылардың бiрiнiң
талабына қайшы келмесе ғана жүзеге ... ... ... ... ... ... ... оларға мәмiле нысаны, атап айтқанда, белгiленген нысанды бланкiге
жазу, мөрмен бекiту сәйкес келуге және ... осы ... ... ... тиiс.
Екi жақты мәмiлелер әрқайсысына өзiн жасаған тараптар қол ... ... ... ... мүмкiн.
Хат, жеделхат, телефонжазба, телетайп – жазба, факс ... және ... ерiк ... мазмұның айқындайтын өзге де
құжаттар алмасу, егер заңдармен ... ... ... өзгеше
белгiленбесе, жазбаша түрде жасалған мәмiлеге теңестiрiледi.
Егер азамат дене кемтарлығы, ... ... ... ... қол қоя алмаса, оның өтiнiшi бойынша мәмiлеге басқа адам қол қоя алады.
Соңғының қойған қолын, егер заңда өзгеше ... ... ... ... ... ... ... бар басқа лауазымды ... ... өзi қол қоя ... ... ... ... ... түрде жасалған мәмiленi орындаған тарап екiншi тараптан оның
орындалғанын растайтын құжат талап етуге құқылы.
Мәмiлеледрi ... ... ... орындалатындарынан басқа, ауызша
кәсiптiк мәмiленi орындаған тараптардың да осындай құқығы бар.
Заң құжаттарында немесе тараптардың келiсiмiмен ... ... ... ... нотариат куәландырғанан кейiн ғана ... ... ... ... сақтамау Азаматтық кодекстiң 157 – бабының 3 –
тармағында көзделген салдармен мәмiленi ... ... ... ... ... АК – тiң 58 – ... 5 тармағына сәйкес шаруашылық
серiктестiк құру ... ... ... ... ... ... ... талап ететiн нысанды қысқарту арқылы бұзуға болмайды. Нотариалды
куәландыруды ... ... ... тек жай ... ... не жазбашаның
орнына ауызша нысанда асауға болмайды. Керiсiнше, ... ... ... ... ... күрделендiруге жол берiлмейдi.
Мысалы, заң ... ... ... ... керек болса, тараптар мәмiленi
жазбаша нысанда ... ... ... жазбаша мәмiленi нотариалды
куәландыруға болады, заң оны талап етпесе ... ... 155 – ... ... ... мәмiлелер заң
құжаттарында көрсетiлуiне ... ... ... өзге ... ... мәмiлелер тек оларды теркегенен кейiн жасалады деп ... ... ... органға табыс еткен немесе почта арқылы жолдаған арыз
бойынша жүргiзiледi. Тiркеуден бас тарту ... ... ... тиiс
және заң талаптарының бұзылуына сiлтеме жасалғанда ғана ... ... ... ... ... ... мәмiле тиiстi нысанада жасалса,
бiрақ тараптардың бiрi оны тiркеуден жалтартса, сот ... ... ... ... ... ... шешiм шығаруға құқылы. Бұл ретте мәмiле
соттың шешiмiне сәйкес тiркеледi. Тiркеуден бас ... жақ сот ... ... деп ... ... ... құқылы.
Мемлекеттiк тiркеуден өте отырып, келесi мәселелердi шешуге болады:
Бiрiншiден, мәмiленi толық заңды күшi бар; ... ... ... субъектiнiң мәмiленiң негiзiнде иемденген құқықтарын ... ... ... ... ... ... мәмiленi толығымен
есепке алады, нәтижесiнде жеке ғана емес, ... ... ... егер заң тиым ... ... ... ... мүдделi
тұлғалардың сол, не басқа мәмiлемен және одан ... ... ... ... Осы ... ... объектiлерге құқықтары
және иемдену туралы мәлiметтердi ала ... ... ... ... ... ... ... мүдделерiн қорғауғамүмкiндiк
туындайды. Бұл мәселе қозғалмайтын мүлiкпен байланысты ... ... ... Мәмiлелердi нотариалды тiркеу (АК – нiң 154 ... ... ... ... ... 8 тарауы) және оларды
мемлекеттiк тiркеу – өте ұқсас ... ... ... да ... Көп ... ... туындайтын құқықтар мемлекеттiк тiркеудi,
нотариалдық куәландыруды қажет етедi. Бiрақ та ... ... ... ... ... мемлекеттiк тiркеудi қажет ете ... де ... ... ... ... ... ... Әдетте, қозғалмайтын мүлiктермен ... ... ... толықтығы және күмәнсiздiгi мәселесi негiздi күмән
тудыратын жай. Iс тәжiрибеде банктiк ... ... ... ... ... қою тiркелiнбей, iс ... ... ... жиi
кездеседi.
ҚР АК 155 – бабындағы талаптарды толығымен iске асыру үшiн ведомстволық
мүддеден тыс, тәуелсiз тiркеу ... ... мол. Бұл жүйе ... және ... ... ... туралы мәлiметтермен тиiстi
ақыға барлық мүдделi тұлғаларға бас ... және тез ... ... ... ... бiр ғана жолы бар, ол нотариустар мен нотариалдық
әрекеттердi жасауға уәкiлеттi лауазымды ... ... ... ... ... ... (“Нотариат” туралы заңның 24-бабы)
шығындар келгенi үшiн, ал мемлекеттiк тiркеу органдарын (немесе ... ... ... ... ... ... берiлмеуiнен
органға (31-бап “Қозғалмайтын мүлiкке құқықтарды ... ... ... ... ... залал келген жағдайда жауаптылық тағайындайды.
Қорғалмайтын мүлiктермен ... ... ... ... етедi. Тiркеу тәртiбi “Қозғалмайтын мүлiкке құқықтарды мемлекеттiк
теркеу ” туралы жарлықпен реттеледi.
Қозғалмайтын мүлiкпен ... ... ... ... заң басқа объектiлердi, әсiресе меншiк құқығының ... ... не ... алып ... ... тiркеудi де қарастырады.
Көлiк құралдарына да бұл ... ... ... ... ... ... ... да анықталады.
1998 ж. 30 маусымындағы “Қозғалмайтын мүлiктi кепiлге қоюды ... ... ... ... кепiлдiгiн тiркеу қарастырылған.
Мәмiлеге қойылатын талаптарды орындамау, сақтамау нәтижесiнде мәмiлелер
жарамсыз деп танылады (АК – тың 157 бабы). Ал, мәмiлелердiң жазбаша ... ... ... деген сауалға нақты жауап беру қиын. Заңнан екi
түрлi жауап алуға болады: бiреуiн ... ... ... ... екiншiсi
– жалпы ережеден ескертпе.
Жалпы ереже: мәмiленiң жазбаша нысанын сақтамаған ... ... ... Егер ... ... жасалғандығы және мазмұны туралы
фактiнi дауламаса, мәмiленiң заңдық күшi бар. Мәмiле орындауға ... ... ... жалпы анықталған жауаптылық туындайды. Мысалы, АК – ... ... ... 100 ... есептiк көрсеткiштен асқан мәмiле жазбаша
нысанда жасалынуы тиiс. ... өз ... 150 АЕК ... ақшаны
қарызға бердi делiк, қарызды қайтарар сәтте займ жөнiндегi фактiнi, сомасы,
мерзiмi жоққа шығарылмай, ақшаны қайтармайды. Мұндай жағдайда мәмiле ... ... ... және несие берушi сотқа қарызды мәжбүрлеп өткiзуi
туралы талап арызымен жүгiне алады.
Алайда, нысан сақталынбады. Заң бұзушылық ... ... ... бiр ... ... ... ... жоққа шығарса немесе
екiншi тараптың қойып ... ... ... мазмұнында
қарастырылғанын терiстемесе, орындалуын ... етiп ... жақ ... рас ... ... куәнiң жауабымен дәлелдей алмайды.
Бiрақ та басқа жазбаша дәлеледемелер ... ... ... ... ... ... ... сотта несие берушiден тiптен ақша
алмағандығын айтады. Борышқор қарыз берген кезде көрген ... ... ... Сот ... ... ... тиiс. Егер ... беру борышқордың,
яғни қарызды кешiктергенi үшiн кешiрiм сұраған хатын сотқа ... онда ... ... ... ... ал ... оның ... шараларын қолданылуын талап етуiне болады.[10]
Сонымен, мәмiленiң жай жазба нысанын жалпы сақтамау мәмiленiң жарамсыз
деп, танымауына әкеп ... ... ... ... ... басқа жағдайларға жол берiлмейдi. Егер, мысалға заңда немесе
тараптардың келiсiмi бойынша мәмiленiң басқаша ... ... ... ... ... ... ... деп танылуына әкеп
соқтырады деген фраза қосылса, онда нысан сақталмаған ретте, ... ... ... фактiнi терiстемегенде де мәмiленiң ... ... ... ... ... ... ... бұзудың жалпы
зардаптары қолданылады. ... ... деп ... ... ... қарсы жақтан мәмiле бойынша бергендерiн қайтарып беруiне
және қайтарып бере ... ... ... ... ... ... құқылы, яғни екi нақты реституция қолданылуға жатады.
Мәмiленi жазбаша нысанда жасамау, оны жарамсыз деп тану ... ... ҚР АК – тiң 294, 331, 337 ... ... және ... азаматтары және заңды тұлғалардың арасындағы
сыртқы экономикалық, яғни коммерциялық ... жай ... ... ... ... ... ... зардаптар туындырады (153
– баптын АК). Сыртқы экономикалық мәмiлелердiң ... ... ... ... ... ... белгiлермен, шарттарда, не заңда басқаша
көрсетiлсе, растау мiндеттi емес.
Мәмiлелердiң жазбаша нысанының ... ... ... талап
болмай тараптардың келiсiмiмен туындаса, тараптар мәмiленi жазбаша нысанада
рәсiмделмей, мәмiлелер күшiне енбейдi және де ... ... ... ... ... болған жағдайда, мәмiленiң ... ... ... ... ... ... кей ... жазбаша мәмiлелер жасау үшiн
мәмiленiң талаптары қол қойған, ... не ... ... ... Сонымен қатар тиiстi реквизиттердi сақтау керiк.
Арнайы белгiлердi пайдалану, ... ... ... мөрмен
растау және т.б. (АК 152 бап 3 тарау). Тараптармен басқаша ... ... ... ... ... деп ... және екi жақты
реституция қолданылады.
Нотариат куәландыру қажет ететiн мәмiлелердiң нысанын сақтамау (АК –
тiң ... 1 ... ... ... ... және екi жақты
реституция толығымен немесе iшiнара орындалса, олар бiр ... ... ... (АК тiң 157 ... жалпы ережелер, егер нотариалды куәландыру туралы ... ... ... сотта расталса, қолданылмайды. Мәмiленiң
жасалғаны және мазмұны шағымдануға жатпайтын фактiлер тән мәмiлелер жөнiнде
сөз қозғалып ... Бұл ... ... ... сақталмағандығына кiнәлi
қатысушы (не оның құқыққабылдаушысы) ... ... бiр ... ... ... мәмiледен арылу мақсатында, өзiнiң құқық бұзушылығын негiзге
ала отырып, мәмiленi жарамсыз деп ... ... ... ... ... ... әрекеттерiнде АК – тiң 158 – бабы 2 тармағы сақталынбаған.
Мына 3 шарт орындалған жағдайда аталған жалпы ережелер ... ... ... ... ... болмай, тек заңдағы мәмiле нысаны
туралы талап бұзылса;
2) тым ... бiр ... ... ... ... ... мәмiле үшiншi жоқтың құқықтары мен заңды мүдделерiн бұзбаса.
ҚР АК – нiң 155-б. ... ... ... ... ... ретте бұл мәселе күрделенедi. Баптың мәтiнiнде айтылғандай,
тiркеудi қажет ететiн мәмiлелердi тек ... iске ... ... ... ... табылады. Тиiстi дәрежеде рәсiмделген мәмiле ... ... ... ... ... ие ... АК – тiң ... 2-тармағында
былай дейдi: «Егер мемлекеттiк тiркеудi керек ететiн мәмiле тиiстi нысанда
жасалса, бiрақ ... бiрi оны ... ... сот ... ... ... ... тiркеу туралы шешiм шығаруға құқылы. Бұл ... ... ... сәйкес тiркеледi».
Мәмiле жасалып, бiрақ басқа тараптың қаламауымен тiркелмеген кезде
қатысушының мынадай құқықтары бар: 1) егер мәмiле ... ... да ... ... ... ... екi жақты реституцияның қолданылуын талап
етуге; 2) талапты сақтаудан бас ... ... ... ... ... соттан талап етуге.
Сот шешiмi бойынша тiркеудiң екiншi жолын таңдаған жағдайда, мәмiле
заңдық күшiне енедi және ... ... бас ... қатысушының еркiнен
тыс мәжбүрлi түрде орындайды.
Бұл мәмiле жөнiндегi заңнамалардағы негiзгi ережелерi, олар ... ... ... ... мазмұны мен ... ... ... ... ... сол, ... азаматтық, әсiресе мүлiктiк
қатынас тудыратын негiзгi заңды факт болып қалады.
Әрбiр азамат және әрбiр заңды ... ... ... бiр рет ... жасайды, оларды орындайды, бiрақ барлық уақытта мәмiленiң Құқықтық
сипатын сезiне бермейдi. Мәмiленiң заңды сипатын бiлу және ... ... ... ... ... ... мүдделерiн қорғаудың басты
шарты.
1.3. Жарамсыз мәмiлелер.
Мәмiленiң жарамдылығы заң талаптарына ... ... ... болуы шарттарына жататындар: мазмұнынаң талаптарына сәйкестiгi,
мәмiлеге қатысатын және оны жүзеге асыратын адамның қабiлеттiлiгi, еркi ... шын ... ... ... келмеуi тиiс, яғни кез келген Құқықтық
нормативтiк құжатттарға сай келуi ... ... ... ... мен ... ... ... бағытталған мәмiле
жарамсыз мәмiлеболып табылады.[11]
Мәмiле ерiктi әрекет болғандықтан, оны әрекет қабiлеттiлiгi бар ... ... ... ал ... ... жалпы және арнайы әрекет
қабiлеттiлiгi ... ... ... ... деп саналады. Мәмiленiң
жарамды болуы үшiн ерiк және ерiк ... бiр ... ... ... керек.
Олардың арасындағы сәйкессiздiк мәмiленi жарамсыз етiп ... ... ... ... кезiнде құқықтар мен мiндеттер туғызады, сол ... ерiк ... ... ... ... әдiсi көрiнедi. Мәселен,
оған мәмiленi нотариалдық куәландыру ... ... мен ... ... ... ... кодекстiң 157-бабында Бұл туралы былай делiнген: «Мәмiленiң
нысанына, мазмұнына және қатысушыларына, ... ... ерiк ... қойылатын талаптар бұзылған жағдайда мүдделi ... ... ... не ... талабы бойынша мәмiле жарамсыз
деп танылуы мүмкiн».
Азаматтық құқық теориясында ... ... ... ... бөлiнедi:
а) субъект құрамының ақауы болатын мәмiле;
ә) ерiкке қатысты ақауы бар мәмiле;
б) ... ... бар ... ... ... бар мәмiле. Азаматтық кодексте мазмұны заң
талаптарымен ... ... кез ... ... жарамсыз болатындығы
жөнiнде жалпы норма бар (АК-тiң 158-бабы).
Субъектiлiк құрамының ... бар ... екi ... бөлiнедi. Оның
бiрiншiсi азаматтардың әрекет қабiлетсiздiгiмен, екiншi - ... ... ... ... немесе олардың органдарының
мәртебесiмен байланысты болады.
Қатысушылардың жасы мен психикалық жағдайында туындаған ... ... ... ... ... болып есептеледi.
Ондай жарамсыз мәмiлелерге мыналар тжатады:
а) Азаматтық кодекстiң 23-бабында көзделген ... ... ... ... толмаған адам жасаған мәмiле жарамсыз болады (АК-тiң 159-
бабының 3-тармағы);
ә) он төрт ... он ... ... ... кәмелетке толмаған баланың
ата-анасының (асырап алушыларының) немесе қамқоршыларының ... ... заң ... оның өзi ... ... құқығы бар
мәмiлелердi қоспағанда, сот ... ... ... ... ... ... жарамсыз деп тануы мүмкiн (Ак-тiң ... ... ... ... ... кем болуы салдарынан әрекет қабiлеттiлiгi
жоқ деп танылған адам ... ... ... ... ... ... жоқ деп табылған азамат жасасқан мәмiле(АК-тiң 26-бабы),
егер мәмiленi жасау кезiнiң ... Бұл ... ... ... ... ... оның қорғаншысының талабы бойынша сот
мәмiленi жарамсыз деп тануы мүмкiн (АК-тiң 159-бабының 5-тармағы);
в) сот ... ... ... адам ... мәмiленi сот оның
қамқоршысының талап етуi ... ... деп ... мүмкiн (АК-тiң 159-
бабының 6-тармағы);
г) сот әрекет қабiлеттiлiгi болғанымен, мәмiле жасаған ... ... ... ... ... немесе өзiнiң не iстегенiн бiлмейтiн
жағдайда болған азамат жасақан мәмiленi сот ... ... ... ... ... ... азаматтың мүмкiндiгi болмаса, азамат қайтыс
болғаннан кейiн басқа мүдделi адамдардың талабы ... ... ... ... ... ... ... аталған мәмiлер бойынша әрекет қабiлеттiлiгi бар ... ... ... ... ... 3-6 тармақтарында
көзделген салдармен қоса, екiншi тараптың залалын оның ... ... ... ... ... әрекет қабiлеттiлiгi бар жаққа, егер ол
екiншi жақтыңәрекет қабiлеттiлiгi жоқ екендiгiн бiлсе, не ... ... ғана ... ... 159 - ... заңды тұлғалардың жарамсыз мәмiлесiн
сотпен жарамсыз деп тануға мынадай негiздер ... ... ... заң ... ... ... құжаттарында нақты
шектелген қызмет мақсаттарына қайшы ... етiп не оның ... ... бұза ... ... ... ... қажеттi лицензия алмай не лицензияның қолданылу ... ... ... ... ... ... ... көздейтiн немесе iскерлiк әдеп
талаптарын бұзған мәмiле.
Ерiктi ақауы бар мәмiлер екi топқа бөлiнедi:
1) ... ... ... ... ... iшкi ... дұрыс қалыптаспауы салдарынан жасалған мәмiле.
Бiрiншi топқа бiр тараптың екiншiсiн алдау, зорлық, ... ... ... ... ... ... ниетте келiсуi нәтижесiнде
жасаған мәмiлер жатады (АК-тiң 159-бабының9, 10 тармақтары).
Ерiк ақауы бар жоғарыда аталған мәмiлелердiң жарамсыз болуының ... ... сол ... еркi ... әрi ерiк бiлдiрудi мәмiлеге
қатысушының еркi емес, әлде бiреудiң ықпалымен ... ерiк ... ... ... жасату дегенiмiз, мәмiлеге қатысушыны мәжбүрлеп оның
өзiне, не ... күш ... ... ... ... бостандығын шектеу және т.б.) немесе жан-дүниесiн ... ... ... ... ... ... әрекет болғанымен, кейбiр ... оны ... ... тарту мiндет емес.
Қорқыту - тұлғаға мәмiлi жасамаған жағдайда оның өзiне ... ... дене ... ... ... моральдiк зиян келтiретiндiгiн
ескертiп, қоқан-лоқы ... ... ... ... белгiлер бойынша
ерекшеленедi:
а) қорқыту - зиян келтiрмекшi ... әлi ... аса ... ... ... сай келетiн уәдемен (мысалы мен, ... ... ... ... ... ... деген тәрiздi) көрiнуi
мүмкiн, сондай-ақ құқыққа сай емес әрекетпен) мүлiктi жою, адамның ... ... зиян ... ... ... ... жарамсыз деп тану үшiн ... ... ... шын ... ... керек. Аталған жағдайлардың бәрi сот iстi
қарағанда есепке алынады.
Бiр тараптың екiншiсiмен зұлымдық ниетте келiсiмге ... ерiк ... көне ... ... ... ... ... мысал келтiруге болады, саяжайды ... ... ... ... ... иесiне саяжайға байланысты кемшiлiктi ... ... ... ... және ... ... ... жасалатын мәмiлелермен
келiсушiлерге тән нәрсе (АК-тiң 159-бабының 8, 9-тармақтары), ... ... ... ... ... бағытынан айрылып қалуы дер
едiк. Алдау дегенiмiз мәмiлеге қатысушыны көрер көзге адастырып, ... бiрi ... ... ... ... асыра мақтап немесе тиiмсiз
жағын бүгiп ... ... ... ... ... ... жасыру
немесе сатылмақ үйдiң көшесiнде трамвай жолы салынғалы ... деп) ... ... ... ... мiне, Бұл ... ... мен жаңылысудың айырмасына келетiн болсақ, алдауда мәмiле туралы
терiс Ұғым саналы түрде болады.
Азаматтық кодекстiң 159-бабының 8-тармағына ... ... мәнi ... салдарынан жасалған мәмiленi сот жаңылысу әсерiмен әрекет ... ... ... ... ... мүмкiн.
Мәмiленiң табиғатына, Ұқсастығына немесе оның өз ... ... ... ... ... ... ... жаңылысудың
елеулi мәнi болады. Дәлелдердегi жаңылысу кейiнгi қалдыру немесе күшiн жою
шартты ретiнде, мәмiленiң мазмұнына осындай ... ... ... ... жарамсыздығының негiзгi бола ... Егер ... ... ... бейқамдығының салдарынан болса, не оны ... ... ... сот ... ... және ... қатысушы екiншi
жақтың мүдделерiн ескере отырып, мәмiленi жарамсыз деп тану туралы талаптан
бас тартуға құқылы.[12]
Жарамсыз мәмiленiң тағы бiр түрi - ... ... ... ... ... ... мәмiленiң үш белгiсi болады:
а) мүлде тиiмсiз ауыр мән-жағдайларда жасалуы;
ә) өзi үшiн тиiмсiз ауыр мән-жағдайлардың орын алуы салдарынан жасалуы;
б) мәжбүрлi, яғни ... ... тыс ... сот ... ... бойынша ондай мәмiленi жарамсыз деп
тануы мүмкiн.
Жарамсыз мәмiленiң келесi түрi - нысанының ақауы бар ... ... ... орай ... жай ... ... сақтамау
оның жарамсыз болып қалуына әкелiп соқтырмайды, бiрақ дау туған жағдайда
тараптарды мәмiленiң ... ... ... ... куәгерлiк
айғақтармен растау құқығынан ... ... ... ... ... немесе орындалғанын жазбаша немесе өзге, куәгерлiк
айғақтардан ... ... ... құқылы.
Азаматық кодекстiң 153-бабының 2- тармағында заң құжаттарында немесе
тараптардың ... ... ... ... ... жай ... ... оның жарамсыз болып қалуына әкелiп соқтыратыны көрсетiлген.
Егер мәмiленiң жай жазба түрi ... ... ... ... ... ... 3- ... айып төлеу келiсiмi (294бап), кепiлдi немесе
кепiл болушылық шарты ... 2- ... ... ... шарт ... 2 ... - ... жарамсыз болып қалатыны Азаматтық ... ... ... ... ... мәмiле нотариатпен куәландыру
тәртiбiн сақтамай жасалса, онда ... деп ... Дей ... ... ... бiрдей заң жарамсыз дей бермейдi. Айталық,
нотариаттың куәландыруын талап ететiн мәмiленi тараптар ... ...... ... ... ол өзiнiң мазмұны жағынан заңдарға қайшы
келмесе және үшiншi жақтардың құқықтарына ... сот ... ... ... ... ... деп ... Бұл ретте мәмiленi
кейiннен нотариаттың куәландыруы талап етiлмейдi.
Ендi мазмұнында ақауы бар мәмiлеге ... ... заң ... ... ... құқықтық тәртiп негiздерiне не адамгершiлiкке
көрiнеу қайшы келетiн мақсатпен жасалған мәмiле жарамсыз болады (АК-тiң 158-
бабы). Демек заңдарға оның ... ... да ... ... ... ... талаптарды бұзу деп есептеледi.
Бұл орайда азаматтық құқық пен мiндет заңға сәйкес жасалған ... ... ... ... ... заңда қаралмаған, бiрақ оған қайшы
келмейтiн мәмiлелерде туындайтындығын ... алу ... Ал ... ... мәмiленiң екi түрi болады:
а) Құқықтық тәртiп негiздерiне ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ жалған немесе қулықпен жасалған мәмiлелер (АК-тiң 160-
бабы). Мұндай мәмiлелерге ... ... бiр ... ... ... бұзатын, азаматтардың құқық қабiлеттiлiгiн шектейтiн
немесе мүлiктiң жекелеген түрiне меншiк құқығына ... ... ... ... ... қулықпен жасалған
мәмiлелердiң қандай болатыны келтiрiлген. Сондықтан да ... ... ... ... тек көз ... үшiн ғана ... жалған мәмiле жарамсыз
болады. Азаматтық кодекстiң аталған ... ... ... бiр ... ... ... ... жаалса, тараптар
шын мәнiнде ойлаған мәмiлеге ... ... ... Мысалы,
автомашинаны сату-сатыпалумәмiлесiн әлгi көлiктi уақытша ақысыз пайдалану
немесе ... ... ... ... мейлiнше кеңiнен тараған.
Мәмiлелердiң жарамсыздығының салдары Азаматтық ... ... ... ... деп ... ... ... екiншi
тарапқа мәмiле бойынша алынғанның бәрiн қайтарып беруге, ал заттай қайтарып
беру мүмкiн болмаған жағдайда оның қҮнын ақшалай ... ... ... ... ... ... екi жақты ретитуция деп аталады.
Егер мәмiле қылмыстық мақсатқа жетуге ... екi ... ... ниет болған жағдайда олардың мәмiле бойынша алғандарының ... ... ... бәрi ... ... ... үкiмi ... жатады. Мұндай мәмiленi бiр тарап орын ... ... ... ... бәрi және одан ... бойынша бiрiншi тарапқа
тиесiлiсiнiң бәрi тәркеленуге тиiс.
Егер тараптардың ешқайсысы да ... ... ... ... ... бәрi ... тиiс.
Қылмыстық мақсатқа жету жөнiндегi жымысқы ниет тараптардың бiрiнде ғана
болған ... оның ... ... ... бәрi ... тарапқа
қайтарылуы тиiс, ал соңғысының алғаны не оған ... ... ... ... мән-жайларды ескереотырып сот осы баптың 4 және 5 тармақтарындағы
көзделген салдарды жарамсыз мәмiле ... ... не ... тиiстi
мүлiктi тәркәлеуге қатысты бөлiгiнде iшiнара, не толық қолданбауға құқылы.
Бұл бөлiкте осы баптың 3- тармағындакөзделген салдар басталады.
Сотқа әрекеттi ... ... ... ... ... алу ... ... мәмiленiң жарамсыздығы залал көрген келесi ... ... ... ... ... бiр ... жарамсыздығы
белгiленедi. Сонымен қатар мәмiленiң бiр бөлiгiнiң жарамсыздығы оның басқа
бөлiктерiнiң жарамсыз болуына әкелiп соқтырады.
Мәмiленi жарамсыз деп тану ... ... қою ...... ... ... ... 159-баптың 9 және 10-тармақтарында
көзделген негiздер ... ... ... ... ... ... ... байланысты даулар бойынша заңды талап
мерзiмi зорлық немесе қорқыту ықпалы мен мәмiле жасалып, сол ... ... ... ... бастап, не талап қоюшы мәмiленi ... ... ... ... ... өзге де мән- ... ... немесе бiлуге
тиiс болған күннен бастап бiр жыл болады. БҮдан ... ... ... ... үш ... заңды талап мерзiмi қолданылады.
Соттың заң күшiне енген шешiмiне сәйкес ... ... ... нотариаттық органның iстерiнде сақтаулы мәмiленiң данасына белгi
соғады.
Мәмiле жарамсыз деп танылғанда немесе ол талаптардың келiсiмi ... ... ... Бұл ... тiзiмiнде осы туралы белгi қояды
және иелiктен ... ... ... құжаттарды қайтарады. Бұл ретте
бұрын алынған мемлекеттiк баж салығы ... ... ... ақы
төлеу), сондай-ақ төленген тариф (жекеше нотариустың қосымша ... ... ... ... ... нотариалдық куәландыру және сотта қарау.
2.1. Нотариаттық тәртіппен куәландырылатын мәмілелер.
Тақырыпқа кіріспес бұрын, нотариат ... не? ... ... іс-әрекеттер және оларды жасау ережелеріне тоқталайық, сонымен
Қазақстан Республикасының «Нотариат туралы» заң ... ... ...... ... , құқықтар мен фактілерді
куәландыруға, азаматтардың құқықтарын ... ... ... және ... ... ... бағытталған басқа да нотариалдық іс ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Нотариаттық іс-әрекеттер жасауға мыналардың құқықтары бар:
1. Мемлекеттік нотариус және жекеше нотариустар.
2. Қалаларды, қала ... ... ... ... ... ... ... Нотариалдық конторасы жоқ ауылдық жерлердің атқару органының
лауаызмды адамы;
4. ... ... ... ... ... ... ... консулдары;
5. Сондай-ақ ноотариат туралы заңның 37 бабы бойынша ... ... ... ... және ... ... ... үйлерінің бас және кезекші дәрігерлері куәландырған өсиеттері
нотариус куәландырған өсиетпен теңеледі.
Әскери ... ... ... ... ... ... ... уәкілетті лауазымды адамдар жоқ болған
жағдайда.
Бас ... ... ... ... бас ... ... бастықтары куәландырған өсиеттері мен ... ... ... ... ... ... туы астында жүзіп жүрген теңіз
кемелерінде немесе ішкі суларда ... ... ... ... ... ... куәландырған өсиетпен теңеледі. Ал басқа кездері
нотариаттық әрекеттер мемлекеттік нотариустармен және нотариаттық ... ... бар, ... ... жеке практикамен айналысатын
нотариустерде жүзеге асырылады.
Мемлекеттік қызметте жүрген қызметтегі нотариустан ... ... ... ... ... берілетін лицензияны
Әділет Министрлігі қарамағындағы Біліктілік алқасының ұсынуымен ҚР ... ... Бұл ... ... ... ... ... беретін бас құжат болып табылады. Нотариус лицензиясын
алуға қажетті ... ... ... Біліктілік алқасы, ... ... ... мен ... ҚР ... ... ... мерзімі шектелмейді және ол Қазақстан
Республикасының бүкіл аумағында ... ... алу үшін ... алым ... оның ... төлеу тәртібі салық заңдарында белгіленеді. [13]
Мемлекеттік нотариус ... ... 6 ... ... сай ... тиіс. Мемлекеттік нотариус қызметін аумақтық әділет
органдары енгізеді және жояды. ... ... ... ... үшін ... ... ... мүліктік жағынан жауап береді.
Мемлекеттік нотариат кеңсесі аумақтық әділет ... ... ... ... оның ... ... құқығы болмайды және осы ... ... ... жұмыс істейді. Мемлекеттік нотариат кеңселері
Қазақстан Республикасының аудандарында, қалаларында орналасқан.
Жекеше нотариус – заңды тұлға құрмай, ... ... ... айналысатын, өзінің азаматтық – ... ... ... ... ... зиян ... салдарынан
туындайтын міндеттемелер бойынша сақтандырған және аумақтық әділет
органында ... тұру ... ... ... жеке ... айналысатын
нотариус деп танылады.
Жеке практикамен айналысатын нотариус банк ... есеп ... ... және өзге де ... ... , ... ... сәйкес
көмекшілер, техникалық қызметкерлер жалдап, оларды жұмыстан ... ... ... ... ... ... , соттарда өз атынан сөз
сөйлеуге және Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес ... да ... ... ... Жеке ... айналысатын нотариус нотариаттық
палатаның мүшесі болуға тиіс. Нотариаттық палата мүшелігінен бас тартуға
болмайды.[14]
Қазіргі кезеңде жеке ... ... ... ... ... ... тапқанға ұқсайды. Жеке нотариустер жаңа қарқынмен дамып келеді.
Алғашқы ... ... ... ... рас, бірақ аймақтық
нотариалдық палаталардың белсенділігі арқасында жеке нотариустар ... ... ... ... ... ... ... Астана және
Алматы қалаларында нотариалдық палаталар жұмыс атқаруда.
Олар өздерінің ... ... ... палата құрылымын,
басшыларын сайлады. Республикалық нотариалдық ... ... ... тең ... жеке нотариустардың жұмысына басшылық жасап , ... күш ... ... ... ... ... құрамына Алматы қалалық
және Ақтөбе облыстық нотариалдық палаталары енбеген. Олар негізінде
құрылымға ... ... ... ... ... құруды мақсат тұтты,
бірақ ол қадамдары заңда белгіленбегендіктен жүзеге аспады.[15]
Нотариалдық палаталар ... ... жеке ... ... қана ... оларды материалдық және анықтамалық құралдармен
жабдықтап отырады. Дегенмен нотариалдық ... ішкі ... ... жолында олқылықтар көзге көрінуде. Палаталарда ішкі
тәртіптік ережелері, кәсіби және ... ... ... ... ... ҚР ... туралы »Заңында белгіленген
жеке нотариустың ар-намысы , жауапкершілігі кодексі жасалмаған.
Нотариаттық іс-әрекеттер және оларды ... ... ... ... жеке ... айналысатын нотариус болсын басшылыққа
алады.
Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес нотариустың ... ... ... ... ... ... Нұсқаулықта көзделген
басқа жағдайларда кез келген нотариус ... ... ... ... ... жасай алады.
Нотариустың қызметінің аумақы ... ... ... ... мұралық мүлікті сақтауға шаралар қолданғанда;
2. мұраға құқық туралы куәлікті берген жағдайда;
3. жұбайлардың және ортақ бірлескен меншік құқығындағы мүлкі бар ... ... ... меншіктегі үлеске меншік құқығы туралы куәліктер
бергенде;
4. тіркегуе ... ... ... ... алу және ... ... ... куәландырғанда;
5. тұрғын үй құрылысы туралы шарттарда куәландырғанда.
Нотариаттық ... ... ... үй-жайына, үй-жайдан тыс
жерлерде жасалуы мүмкін. Егер ... ... ... ... ... ... жерде жасалса, онда құжаттағы ... ... ... ... тіркейтін тізімінде ... ... ... ... және ... ... іс-әрекеттер үшін барлық керекті құжаттар табыс етіліп,
мемлекеттік нотариус нотариустық ... ... ... мемлекеттік баж
салығы төлеген не жекеше ... ... ... ... күні ... жеке және ... ... қосымша мәліметтерді талап ету қажет
жағдайда;
2) ... ... ... ... бір мүдделі адам куәландырмақшы болған құқықты немесе фактіні
сотта даулаушы адамның жазбаша өтініші бойынша кейінге ... ... ... өтінішке қабылданған күні, өтініш беруші адамның ... ... ... берген адамға сотқа жүгіну тәртібі мен ... ... ... ... іс-әрекетті кейінге қалдыру туралы қаулы шыққан күннен
бастап бір айдан ... ... ... ... ... ... 41-бабы 2-
тармағы).
Арыз түскен жағдайда нотариаттық іс-әрекет арыз берілген күннен бастап
он күннен аспайтын мерзімге ... ... ... ... ... ... осы ... ішінде соттан арыздың түскені туралы жазбаша
хабарлама алынбаса нотариаттық іс-әрекет жасалуға тиіс.
Басқа бір адам ... ... ... пен ... ... ... түскені туралы соттан жазбаша ... ... ... іс-әрекеттер жасау сот істі шектегенге дейін тоқтатыла тұрады
(Заңның 41-бабы 4-тармағы).
Нотариаттық іс-әрекет жасағанда өтінген азаматтың, оның өкілінің ... ... ... жеке ... ... ішкі ... органдары берген
азаматтардың төлқұжаты немесе куәлігі ... ... ... ... ... толмағандардың жеке басын анасы және тууы
туралы куәлігімен анықтайды. Кәмелетке толмағандардың жеке ... ... ... ... Бұған қоса 14 жасқа дейінгі кәмелетке
толмағандардың жеке ... ... ... ... ... ... осы мерзімнің ішінде соттан арыздың ... ... ... ... ... ... жасалуға тиіс.
Әскери қызметшілердің жеке ... ... ... ... ... ... уақытша келген азаматтығы жоқ
адамның жеке басын анықтау өз ... ... ... ... ҚР ... бөлімдерінде тіркеледі де сол құжаттар бойынша анықталады.
ҚР тұрақты ... ... ... жеке басы ... ... ҚР ... ... уақытша ықтиярхат бойынша анықталады.
Мәмілелерді куәландыруда және кейбір нотариаттық іс-әрекеттердің
жасауда мәмілеге қатысушылар мен ... ... ... ... басқа адамдардың қойылған қолдарының түпнұсқалығы тексеріледі.
Өкілмен мәміле жасау кезінде оның өкілеттілігі тексеріледі.
Мәмілеге қатысушылардың жүйке ... ... ақыл ... ... өзін-
өзі билей алмауы өз отбасын материалдық жағдайын ауыр ... ... ... ... ... оның ауру ... жөніндегі қағаздары
болмаса, нотариус мәлімдемені он күнге кейінге қалдыра тұрады және ... ... деп тану ... сот ... бар ... тексереді.
Шетел заңды тұлғасының әрекет қабілеттілігі сауда тізімінің көшірмесі
немесе осы ... ... ... ... ... ... басқа
құжаттар бойынша анықталады.
Заңды тұлға басшылығының өкілеттігі жарғы бойынша ... ... ... сондай-ақ филиалдың басшысының өкілеттігі заңды
тұлғаның атынан өкілетті ... ... ... ... анықталады.
Жеке тұлға өкілеттілігі заңмен белгіленген тәртіпте куәландырған
сенімхат бойынша немесе заңмен көзделген басқа ... ... ... ... ... және ... да
құжаттарға қатысушылар нотариустың ... қол ... ... ... ... куәландырылатын құжаттағы нотариаттық іс-әрекеттерді
тіркеу ... ... оның жеке ... ... ... нотариаттық іс-әрекет жасауды өтінген ... ... ... өзі қол қоя алмаса нотариустың қатысуымен басқа азамат қол қоя
алады.
Егер нотариаттық ... ... ... ... ... мылқау немесе
керең әрі мылқау болса, нотариаттық іс-әрекет жасау кезінде осы азаматпен
тіл табыса алатын маманның ... қол ... ... ... ... ... немесе дене кемістігінен нотариаттық
куәландыратын құжаттың мазмұнымен таныса алмаса, онда нтариус оған ... ... ... ол туралы құжатқа белгі қойылады.
Егер азамат нотариаттық іс ... ... ... онда ... ... осы тілді білетін нотариуспен немесе аудармашымен аударып беруге тиіс,
ол туралы құжатқа белгі қойылады. ... ... ... ... мен ... ... жазылуға тиіс.
Заңды тұлға нотариаттық іс-әрекетті жасауды жүгінсе, онда оның тіркеу
номері мекен жайы толық жазылуы тиіс.
Егер жеке ... ... ... жасауды жүгінсе, онда оның тегі,
аты, әкесінің аты, туған күні және ... жері ... ал ... ... ... ... жоқ тұлғаларға бұл жөнінде мәлімені
көрсетіледі
Тараптар қол қоймайтын құжаттың мәтіндегі түзетулер ... ... ... ... қана ... жазбалары анық басылған немесе қолдан анық ... ... ... бос ... сызылуы, ескертілмеген түзетулер бұдан бұрын
баяндалған ережелер бойынша ескертілуге тиіс.
Мұрагерлік құқық, меншік ... ... тірі ... және жеке ... ... басқа жеке және заңды тұлғаларға мәлімдеген жерінде болу
фактілері куәландырылғанда, суреттегі ... мен ... бір ... ... ... ... қабылданғанда тиісті куәліктер
беріледі.
Әрбір нотариаттық іс-әрекетке жеке ... ... ... ... ... ... номер нотариустың беретін ... ... ... ... ... ... ... жазу нотариус куәландыру жазбасына
немесе беретін ... ... қол ... ... ғана ... ... жазуға жол берілмейді.
Өсиеттердің дублекаттары мен көшірмелері туралы мәліметтер мүдделі
адамдарға тек өсиет қалдырушы қайтыс ... ... ... ... ... азаматтың немесе лауазымды адам заң
нормаларын бұзған жағдайда ... ... ... үшін ... кәсіпорындарға, ұйымдарға немесе ... ... ... ... ... туғызса, нотариус оны сараптамаға
жіберуге құқылы.
Құжаттың ... ... ... ... ... онда:
1) қаулы шығарылған күн;
2) нотариустың тегі, аты-жөні, қажет болған жағдайда ... ... ... ... ... оның ... ... берілгендігі;
4) нотариаттық іс-әрекет жасау үшін құжатты ұсынған адамның тегі, аты,
әкесінің аты және ... ... ... ... ... қажеттілігін туғызған жағдайлар;
6) құжатты қай сараптама мекемесіне сараптама жүргізу үшін жіберілгені;
7) сарапшының ... үшін ... ... ... ... куәландырылатын мәмілелердің қатарына мыналар
жатады;.
1) тұрғын үйлерді иеліктен шығару, 2) өсиеттер, 3) сенімхаттар, 4)
шарушылық ... ... ... 5) ... ... міндетті нотариаттық куәландыру белгіленген
мәмілелерді куәландырады. Тараптардың ... ... ... ... де ... алады.
Нотариус пен нотариаттық іс-әрекет жасаушы лауазымды адамдар
тараптарға, олар ... ... ... ... мазмұны мен мағынасын
түсіндіруге және оның мазмұны тараптардың шын ниеттеріне ... ... заң ... ... ... тексеруге міндетті.
Тіркелуге жататын мүлікті иеліктен алу және кепілге салутуралы шарттар
иеліктен алынатын немесе кепілге салынатын ... ... ... ... құжаттарды көрсеткен жағдайда куәландырылуы мүмкін.
Тіркелуге жататын мүлікті ... алу мен ... салу ... сол ... тұрған жерде жасалады.
Тіркелуге жататын жер учаскесіндегі тұрғын үй құрылысы ... ... ... ... ... ... куәландырады.
Нотариус пен нотариаттық іс-әрекеттер жасаушы ... да ... ... ... заң ... сәйкес іс-әрекетке
қабілетті азаматтар жасаған және олардың өздері нотариусқа табыс еткен
өсиеттерді ... ... ... ... ... жол
берілмейді.
Өсиеттерді куәландырған кезде өсиет қалдырушыдан өсиетке қалдырылатын
мүлікке оның меншік ... ... ... ... талап етілмейді.
Нотариус және нотариаттық іс-әрекеттер жасайтын басқа да ... ... ... жою ... ... ... сол сияқты бұрын
жасалған өсиеттің күшін жоятын немесе өзгертетін жаңа өсиет алған жағдайда,
өсиеттің нотариуста сақталған ... мен ... ... тіркеу
тізіліміне бұл туралы белгі соғады. Өсиеттің ... жою ... ... ... ... ... ... пен лауазымды адамдар бір ... ... ... ... ... ... білдіру тәртібімен берілетін сенімхат қайта сенім білдіру
құққығы сөз болған негізгі сенімхатты табыс ету ... ... ... ... сенім білдіру тәртібімен тәртібімен берілген
сенімхаттың мазмұнында негізгі сенімхат бойынша берілген құқықтан ... ... ... Қайта сенім білдіру тәртібімен берілген сенімхаттың
қолданылу мерзімі оның ... ... ... ... ... аспауы керек.
Мәміленің мазмұны баяндалып, нотариаттық тәртіппен куәландырылатын
құжаттар даналарының санын нотариаттық іс-әрекет жасауды ... ... ... ... ... «Нотариат туралы» заңмен, басқа
да заң актілерімен және Қазақстан Республикасының Әділет ... ... ... ... ... ... туралы
нұсқаулықпен белгіленеді.
Мәмілелерді куәландырған кезде азаматтардың іс-әрекетке ... және ... ... ... ... мәмілелерге қатысушы
заңды тұлғалардың құқықтық қабілеттілігі тексеріледі.
Нотариаттық куәландырылған мәміленің мәтіні анық және ... ... ... ... ... ең ... бір ... ал заңды тұлғалардың атаулары қысқартусыз, олардың туған жері
көрсетіле отырып жазылуға ... ... ... мен ... ... олардың тұратын мекен
жайлары толық жазылуға тиіс.
Өшіріп тасталған, ... ... ... ... ... ... ... түзетулері бар мәмілелердің мәтінін куәландыруға немесе
құжаттарды, ... ... ... ... ... бір ... ... құжатта парақтар тігілген, бауланған және
мөрмен бекітілген болуға тиіс.
Нотариус нотариаттық іс-әрекеттер жасаған ... ... ... ... азаматтың, оның өкілінің немесе заңды тұлға өкілінің немесе
басын анықтайды.
Қазақстан Республикасының азаматының жеке басны ... ... ішкі ... ... ... ... Республикасы азаматының
төлқұжаты немесе жеке куәлігі бойынша ... ... және ... ... ... ... ... мен нотариаттық іс-әрекет жасауға тілек білдірген
басқа адамдардың қойылған қолдарының түпнұсқалығы тексеріледі.
Мәмілелерді ... ... ... ... ... ... заңды тұлғалардың нотариаттық іс-әрекет ... ... ... ... Өкіл мен ... жасу жағдайында
оның өкілеттілігі тексеріледі.
Нотариус куәландыратын ... ... және ... құжаттарға
қатысушылар нотариустың қатысуымен қол қояды. Нотариус қол ... ... ... және ... ... ... ... оның жеке куәлігінде ... ... ... құжаттардың көшірмелері мен олардан алынған
үзінділердің дұрыстығын, ... ... ... ... бір ... ... тілге дұрыс аударылғанын, құжаттардың
берілген ... ... ... ... ... Республикасының
Әділет министрлігі бекіткен нысандарда ... ... ... қолы қойылып, мөрі басылады.
Куәландыру жазбалары анық басылған немесе қолдан анық ... ... ... жол ... бос ... ... ... қосып жазулар мен
ескертілмеген түзетулер бұдан бұрын баяндалған ережелер бойынша ескертілуге
тиіс.
Нотариус заңдармен ... ... ... нысанда мәмілелерді
куәландырады. Сонымен, «Мәмілелердің мынадай түрлері міндетті нотариаттық
куәландыруға жатады».
1. Тұрғын үйлерді иеліктен шығару (сатып алу – ... ... ... өмір бойы ... ... иеліктен шығару» және кепілге салу туралы
шарт.
2. Өсиеттер.
3. Мүлікті басқаруға, егер ... ... ... ... ... ... мәмілелерді жасауға берілетін сенімхаттар
4. Азаматтық заңдармен көзделгендігінен басқа ... ... ... ... берілетін сенімхаттар.
5. Шаруашылық серіктестіктерінің құрылтайшылық құжаттары.
6. Жеке келісім ... ... заң ... ... өкілеттіктер бойынша мәмілелерді
куәландырады.
Нотариус тараптарға олар табыс еткен мәмілелер жобасының мазмұны мен
мағынасын түсіндіруге және оның мазмұны ... шын ... ... және заң ... ... келмейтінін тексеруге міндетті.
Егер мәміле жасау сәтінде әрекет етуге қабілетті жеке тұлға алкогольдік
немесе есірткелік ... ... ... нотариус мәмілені куәландырудан бас
тартуға тиіс.
Мәмілелердің ... ... ... тәртіпте куәландырылатын
құжаттар данасының саны екеуден кем болмауы тиіс. Оның ... ... ... ... ... ... артық болмауға тиіс.
Нотариус жылжымайтын мүлікті иеліктен алу (сату, ... ... және т.б.) және өзге де ... ... ... құқықты иеліктен
алу шарттарын мүліктің тұрған жері бойынша, сонымен қатар жылжымалы мүлікті
иеліктен айыру шарттарын оның тұрған жеріне байланыссыз ... ... ... ... ... талап ететін
мәмілелерді жасауда ортақ бірлескен ... ... ... ... ... ... ... расталуы тиіс.
Сондықтан мүлікті иелікпен алу шарттарын ... ... ... иелерінің (сонын ішінде жұбайлардың) мүлікті билеуге келісімін талап
етуге міндетті.
Жұбайлардың некеде ... ... ... ... ортақ болып
есептелінеді. Содықтан жылжымайтын мүлікті немесе оған құқықты, сондай-ақ
мемлекеттік тіркеуге ... ... ... алу шарттарын жасағанда
нотариус кәмелетке толған меншік иелерінің мүлікті ... ... ... ... Және ... мүлікті иеліктен алуға келісімі туралы
нотариаттық куәландырылған арызын талап етеді.
Жылжымайтын ... ... алу ... ... ... ... ... алынатын жылжымайтын мүліктің орналасқан жер учаскесінің
құқықтық тәртібін анықтауы қажет.
Жылжымайтын мүлікті иеліктен алу шарттарын ... ... ... учаскесіне құқық белгілеуші құжаттарды талап етеді және жер учаскесі
жер иесінің оған ... ... алу ... ... ... ... тұрғын үйлерді иеліктен алу кезінде жер учаскесіне құқық
белгілеуші құжаттар талап етілмейді.
Жылжымайтын мүлікті иеліктен алу шартын ... ... ... тіркеуді белгіленген тәртіппен құрылған басқа мемлекеттік
ұйымдардың тіркеуші органдар ... ... ... олармен жасалған
мәмілелерінің заңды күші болады.
Жылжымайтын мүлікті иеліктен алу шарттарын куәландыру кезінде нотариус:
1. ... ... ... құқықтық кадестрдің тіркеуі паарағынан көшірмені.
3. құрылыстың иеліктен алу сәтіндегі техникалық сипаты туралы анқтаманы
талап етеді. Иеліктен алынатын ... ... ... мұны тек ... (не ... ... ... жағдайларда ғана талап етіледі.
Нотариус мен құқығының кез-келген объектісін (жылжымайтын әрі жылжитын)
мүлікті де) айырбастау шартын куәландырады.
Жылжымайтын мүлікті, сондай-ақ мемлекеттік тіркеуге ... ... ... алу ... ... кезінде нотариус аталған шарттарды
мемлекеттік тіркеуге алудың қажеттігін түсіндіреді.
Нотариустың мәмілелердің ішіндегі некелік келісім-шарттарды куәландыруы
міндетті ... ... және оны ... ... ... ... куәландырады.
Некелік келісім-шарттар неке тіркелгенге дейін және ... ... ... де куәландырыла береді.
Некелік келісім-шарт жасалған соң жұбайлардың ... ... ... неке ... ... иеену, пайдалану мен билеуде
тең құқыққа ие болатындығы жөніндегі бірлескен меншіктің ... ... ... ... жұбайларға мүлік жөнінде мәмілелер жасағанда ... ... ... да ... ... осы ... жағдайларымен
танысуы тиіс екенін түсіндіреді.
Әрбiр нотариалдық әрекеттердi жасаудың тәртiбi өзiндiк ерекшелiктерге
ие және оларды бөлек - ... ... ... Ендi ... iс - ... ... нотариалдық iс - әрекеттерге тоқталайық.
Нарықтық қатынасқа көшу ... ... ... ... ... ... ... көбеюiне алып келдi. Азаматтың ... ... ... ... ... не ... нысанда
жасалынады. Кейбiр мәмiлелер заң бойынша мiндеттi ... ... ... ... ... сақтамау мәмiленiң жарамсыздығына ... (АК 167 б.2-т, 169 б.2-т, 220 б. 3-т.). ... ... ... мәмiленiң нақты сәйкестiгiн қамтамасыз етедi.
Нотариалды куәландырылған мәмiле бойынша акқшаны алу немесе беру, ... беру дау ... ... ... ... ... ... iске
асырылады (заңның 87 б. 1 б.) ... ... ... түп ... ... нотариуста сақталынған үлгiге немесе көшiрмесiне
нотариалдық әрекеттi тiркеу кiтапшасындағы ... ... ... ... ... куәландыру көрсетiлмеген жағдайда мәмiлелердi нотариалдық
тәртiппен куәландыруға болады.
ҚР АК 4 тарауында «Нотариат» ... ... 8 ... ... негiзгi ережелерi көрсетiлген. ... ... ... ... ... ... данасының саны
екеуден кем болмауы тиiс, оның бiреуi нотариуста қалады, бiрақ мәмiлеге
қатысушыларды ... ... ... тиiс. ... ... ... әр данасына нотариус қолы қойылған және мөр таңбасы бар ... ... ... ... куәландыру жазба түрiн де
рәсiмделедi (заңның 49 б.). Кез ... ... ... ... ... құқыққа қабiлеттiлiгi және әрекет ... ... ... шын ... сәйкес келетiнi және заң талаптарына
қайшы келмейтiнiн тексередi.
14 жасқа ... ... ... ... ... ... - аналары (асырап алушылар, қамқоршылар), ал әрекет қабiлеттiлiгi жоқ
азаматтардың атынан - қамқоршылары ... 18 ... ... ... ... мәмiлелердi ата-
аналарының (асырап алушылардың, қорғаншыларыны), ал әрекет қабiлеттiлiгi
шектелген адамдар - ... ... ... ... ... ... мәмiлелер үшiн белгiленген нысанға
сәйкес келуi тиiс.
Кәмелетке жасы ... ... ... ... атынан қамқоршылар (қорғаншылар) мәмiле жасау үшiн немесе
оларды заңда ... ... ... үшiн ... ... ... келiсiм талап етiледi.
Тiркелуге жататын қозғалмайтын мүлiктi иелiктен алу және ... ... ... ... алынатын немесе кепiлге салынатын мүлiкке
деген құқықты растайтын құжаттарды көрсеткен жағдайда куәландырылуы мүмкiн.
Салық ... ... ... ... ... ... ... сондай-
ақ осы мәмiлелердi бұзу туралы келiсiмдер олар ... ... ... ... ... туралы дәлелдер ұсынылмай-ақ куәландырылуы
мүмкiн.
Шартты бұзу туралы келiсiм тиiстi органдарда тiркеуден ... ... ... жеке ... ... ... жолымен немесе тараптардың
бiрлескен жазбаша өтiнiштерi ... ... ... ... ... ... ... бұзу туралы келiсiм жеке құжатты жасау жолымен рәсiмделсе,
нотариус шарттың нотариаттық куәландырылған барлық даналарына бұзу ... ... ... бұзу ... ... келiсiмi не шарт белгiленген
тәртiпте тiркелгеннен ... қол ... ... ... органнан
анықтаманы талап етедi.
Шартты бұзу кезiнде, егер осы құжат тиiстi органда тiркелмеген болса,
нотариус ... ... ... оның ... ... және ... соғады.
Аталған шарттарды бұзу ... осы ... бұзу үшiн ... ... баж (жекеше нотариуске төленген сома) ... заң ... ... ... сәйкес жарамсыз болып танылған
жағдайда нотариус ... ... ... ... ... белгi соғады.
Мәмiле жарамсыз деп танылғанда немесе ол тараптардың ... ... ... ... бұл ... тiзiлiмде осы туралы белгi қояды
және ... ... ... ... ... қайтарады. Бұл ретте бұрын
алынған мемлекеттiк баж салығы ... ... ... ақы ... ... тариф (жекеше нотариустың қосымша қызмет көрсетуi)
тараптарға қайтарылмайды.
Мәмiлелердiң ... ... ... ... ... ... саны екеуден кем болмауы тиiс, оның бiреуi нотариуста
қалады, бiрақ мәмiлеге қатысушылардың санынан артық болмауға ... ... ... алу ... ... ... ... мүлiктi иелiктен алу (сату, айырбастау, сыйға
тарту және т.б.) және өзге де ... ... ... ... ... ... ... тұрған жерi бойынша, сонымен қатар жылжымалы мүлiктi
иелiктен айыру шарттарын - оның тұрған жерiне байланыссыз куәландырады.
Ортақ бiрлескен меншiктегi немесе үлеске ... ... ... алу ... ... ... ... қатысушыларының келiсiмiмен
жүргiзiледi.
Нотариаттық куәландыруды немесе ... ... ... ... ... ортақ бiрлескен меншiкке қатысушылардың мәмiле жасауға
келiсiмi нотариаттық тәртiп бойынша расталуы тиiс ... ... ... 220 ... 3-тармағы).
Сондықтан мүлiктi иелiктен алу шарттарын жасағанда, нотариус басқа
меншiк иелерiнiң ... ... ... ... ... ... талап
етуге мiндеттi.
Жұбайлардың некеде тұрған кезде жинаған мүлкi (егер неке келiсiмiмен
мүлiктiң басқаша тәртiбi белгiленбесе) ортақ ... ... ... ... ... оған ... сондай-ақ мелекеттiк тiркеуге
жататын мүлiктi иелiктен алу шарттарын жасағанда нотариус кәмелетке толған
меншiк иелерiнiң ... ... ... отбасы жағдайын анықтайды және
жұбайдың мүлiктi иелiктен алуға ... ... ... ... талап етедi.
Егер жұбай нотариусқа өзi келiп, жылжымайтын мүлiктi иелiктен ... ... ... ... куәландыру талап етiлмейдi. Бұл
жағдайда нотариус жұбайдың жеке ... ... және ... ... ... Бұл ... өтiнiшке белгi қояды және жеке басты
анықтайтын құжатты, оның нөмерiн, берiлген ... ... ... ... көрсетедi.
Егер жұбайдың өтiнiшiнде мүлiктi иелiктен алуға нақты кiм турасында
келiсiм беретiн, немесе ... және ... ... ... ... ... кезiнде осы талаптардың орындалуын тексеруге мiндеттi.
Жалпы мүлiктегi үлестi (үлестiң үлесiн) ... ... сату ... ... ... ... қатысушылары оның сатылатын бағасы
бойынша және ... ... ... сату ... ... және ... ... алуға басым құқығы болады.
Үлесті сатушы оның бағасын және оны сатудың басқа да шарттарын көрсете
отырып, үлестi меншiктiң басқа қатысушыларына өз ... ... ... ... туралы - жазбаша түрде хабарлауға мiндеттi, егер үлестi ... ... ... алудан бас тартса немесе меншiк құқығындағы
жылжымайтын мүлiктегi ... ... бiр ай ... ал басқа мүлiк
жөнiнде хабар алған күннен бастап он күн iшiнде ... ... өз ... ... ... ... меншiк құқығындағы басқа қатысушылардың үлестi ... ... ... ... төмендегiлер жатуы
мүмкiн:
1) қойылған қолының түпнұсқалығы, нотариаттық ... ... ... ... ... ... үлестiк меншiкке қатысушының нотариус қөзi әкелiп берген
өтiнiшi, нотариустың осы нұсқаулықтың 44 - ... ... ... ... үлес ... ... ... үлестi (үлестiң үлесi)
сатушының хабарламасы.
Жылжымайтын мүлiктi иелiктен алу шарттарын ... ... ... ... алынатын жылжымайтын мүлiктiң орналасқан жер учаскесiнiң
құқықтықтәртiбiн анықтауы қажет.
Қолданылып жүрген жер туралы заңға сәйкес жер учаскесiнде тиiстi ... ... (жер ... ... ... ғана ... ... мүлiктi иелiктен алу шарттарын куәландыру кезiнде нотариус
жер учаскесiнде құқық белгiлеушi құжаттарды талап ... және жер ... ... ... ... оған ... құқықтарды алу жөнiндегi
өкiлеттiктерiн айқындайды.
Көп пәтерлi тұрғын үйлерде пәтерлердi иелiктен алу ... ... ... ... ... ... ... туралы» Қазақстан Республикасы Президентiнiң 22.12.95ж. Жарлығына
сәйкес нотариустың мынадай жағдайда иелiктен алуды ... ... ... жер ... тұрақты жер пайдалану құқығын
(Жарлықтың ... ... ... ... ... берiлген жер
учаскесiнде тұрған жылжымайтын мүлiк объектiлерiн (Жарлықтың 18-бабының 5 ... ... жер ... ... жер ... ... тәртiп бойынша жер учаскесiне ... ... ... ... ... ... ... қоспағанда (Жарлықтың 44 -
бабының 2 - тармағы);
3) заңды ... және ... ... Қазақстан Республикасының
азаматтарының жеке ... ... жеке ... ... бау - ... және ... ... жүргiзе беруге.[17]
Нотариус тараптарға жер учаскесiн ... ... осы ... әкелмейтiнiн түсiндiредi (сервитут және т.б.).
Нотариус жылжымайтын мүлiктi иелiктен алу шарттарын куәландыру кезiнде
осы мүлiктiң тиесiлiгiн ... ... ... ... ... ... ... ғимараттар мен әкiмшiлiк және
өндiрiстiк бағыттағы үйлердiң, жер ... және т.б.) жек ... ... ... растайтын құжаттарға мыналар жатуы мүмкiн:
1) жеке меншiк құқығындағы тұрғын үй құрылысы үшiн жер учаскесiн беру
жөнiндегi ... ... шарт ... ... салу құқығы туралы
1948 жылдың 26 тамызына дейiн жасалған шарт;
2) жеке меншiк тұрғын үй ... ... ... ... ... үй ... салу үшiн жер ... беру туралы шарт;
3) сатып алу-сату (оның iшiнде сатушыны өмiр бойы ... ... ... ... ... ... (немесе 1931 жылдан 1936
жылға дейiнгi кезеңде коммуналдық орган ... ... ... ... ... ... ... туралы акт;
6) ортақ мүлiктегi (оның iшiнде жұбайлардың мүлкiне) үлеске меншiк
құқығы туралы куәлiк;
7) меншiк құқығын ... ... ... ... бөлу кезiндегi және
т.б.) заңды күшiне енген сот шешiмiнiң көшiрмесi;
8) мүлiктi бөлу туралы шарт;
9) ... ... ... 1997 ... 20 ... бекiтiлген жылжымайтын мүлiкке құқықтарды және онымен жасалатын
мәмiлелердi тiркеу тәртiбi туралы ... ... ... ... ... ... жергiлiктi атқарушы органдар беретiн меншiк құқығы туралы куәлiк;
11) мұраға құқық туралы ... ... шарт және ... серiктестiгiнiң жарғылық қорына
салым енгiзу кезiндегi қабылдау-тапсыру актiсi;
13) заңды тұлға мүлкi меншiк иесiнiң ... ... иесi ... ... немесе құрылтайшылардың (қатысушылардың), немесе ... ... ... ... ... ... ... органының шешiмi (заңды тұлға қайта ұйымдастырылған кезде), ... ... ... бөлу ... ... өткiзу актiсi:
14) сауда, конкурстар, аукциондар нәтижелерiнiң хаттамасы, мемлекеттiк
мүлiктi және т.б. ... ... ... тiкелей сатудың шарты,
мемлекеттiк мүлiктi ... ... ... ... немесе аталған
хаттаммалардың кез-келгенiнiң негiзiнде жасалған өзге шарт;
15) Әкiмнiң шешiмi, сатып алу-сату ... жер ... ... құқығы
(жердi тұрақты пайдалану құқығы) туралы мемлекеттiк акт.
Осы ... ... ... ... ... қамтымайды. Құқық берушi
құжаттар қатарына жылжымайтын мүлiкке ... ... ... ... заң ... ... белгiленген өзге де құжаттар жатуы
мүмкiн.
Жылжымайтын мүлiктi иелiктен алу шартын ... ... ... ... ... тәртiппен тiркеушi органның ... ... ... ... мүлiкке құқықты мемлекеттiк тiркеудiң және ... ... үшiн ... ... ... ... ... тiркеушi органдар нақтылы құрылғанға дейiн олармен жасаған
мәмiлелерiнiң заңды күшi болады.
Жылжымайтын мүлiктi иелiктен алу ... ... ... ... ... тiркеу парағынан көшiрме бойынша ... ... ... ... ... ... аса мерзiмге пайдалану құқығымен жылжымайтын мүлiктi
иелiктен ... мына ... жол ... егер:
1) мүлiктi иелiктен алушы мен аталған ... ... ... ... ... ... ... құқығын беру туралы шарттың жағдайларымен
осындай иелiктен алуға тiкелей тыйым салмаса;
2) ауыртпалықты мүлiктi иелiктен ... бiр ... аса ... ... ... ... ... иегердiң келiсiмi болса,
жылжымайтын мүлiк меншiк иесiнiң шартында Мұндай келiсiм тiкелей ... ... ... бiр ... аса ... пайдаланудың ауыртпалық
құқығын сатып алушы нотариус арқылы алынатын мүлiктi пайдалану құқығының
барлығы және оның ... ... ... ... аса ... пайдаланудың ауыртпалық құқығымен жылжымайтын
мүлiктi иелiктен алу туралы нотариаттық куәландырылатын шарттың мәтiнiнде,
шарттың мәнi ... ... ... ... және ... ... ... және т.б.) құқықты пайдалану иесiмен қарым-қатынаста ... ... ... болып табылатыны көрсетiледi.
Рента төлеушi мүлiктi иелiктен шығарған ... оның ... ... мiндеттемелерi мүлiктi иеленушiге көшедi, ал рента ауыртпалығымен
жылжымайтын мүлiктi басқа адамның меншiгiне берген тұлға ... ... ... заң ... немесе шартпен көзделген жауапкершiлiк
көтередi.
Нотариус мына шарттарды сақтай отырып, рентамен ... ... ... иелiктен алу шартын куәландырады:
1) Мұндай иелiктен алуға заң актiлерiмен немесе ... ... ... рента алушының рента ауыртпалығы түскен мүлiктi иелiктен алуға
нотариаттық куәландырылған келiсiмi болса, осындай ... ... ... ... көзделген жағдайда;
3) рента ауыртпалығы түскен жылжымайтын мүлiктi сатып алушыны нотариус
рента шартының шарттары және ... ... ... ... ... оған көшетiнi туралы құлақтандырғанда;
4) рента ауыртпалығы түскен мүлiктi иелiктен алушы рентаны ... ... ... ... ... ... ... мiндеттемелерiн
орындамағаны үшiн заң актiлерiмен немесе шартпен көзделген жауапкершiлiктi
көтеруге мiндеттенедi.
Рента ауыртпалығы түскен ... ... ... алу ... ... шарт ... шарт мәнi ... ауыртпалығы бар
екендiгi, сатып алушы (сыйлық алушы және т.б.) рента алушымен өзара қарым-
қатынаста иелiктен алушының ... ... ... ... ал ... ... алушының рента төлеу жөнiндегi мiндеттемесiн орындамағаны үшiн
заң актiсiнде немесе шартта көзделген ... ... ... соғылады .
Нотариус кепiл ауыртпалығы түскен (ипотека) мүлiктi иелiктен алу шартын
мына жағдайларды ... ... ... ... ... ... заң актiлерiмен, кепiл актiлерiмен тыйым
салынбаса және кепiл мәнiнен туындамаса;
2) кепiл ұстаушының жазбаша келiсiмi болса;
3) ... ... ... жылжымайтын мүлiктi сатып алушы нотариус
арқылы кепiл шарты туралы, кепiл құқығының күшiн сақтайтыны туралы ... ... егер ... ... мерзiмдерде негiзгi мiндеттемесiн
орындамаса, сатылып немесе кепiлге салынған мүлiктi өндiрiп ... ... ... құлақтандырылса.
Кепiлмен ауыртпалық түскен нотариаттық куәландырылатын жылжымайтын
мүлiктi иелiктен алу шартының мәтiнiнде ол ... мәнi ... ... ... ... ... ... кепiлге салынған мүлiкке меншiк ... ... ... ... бойынша борыштың ауысуына әкеп соқпайтынын түсiндiредi
(Қазақстан Республикасы Азаматтық Кодексiнiң 323-бабы).
Жылымайтын мүлiктi ... алу ... ... ... ... құқық белгiлеушi құжатты;
2) Құқықтық кадастрдың тiркеу парағынан көшiрменi;
3) құрылыстың иелiктен алу ... ... ... туралы
анықтаманы талап етедi. Иелiктен алынатын мүлiктi бағалау актiсi мұны ... ... (не ... бiрi) ... ... ғана талап етiледi.
Жылжымайтын мүлiкке құқық белгiлеушi құжатта ... ... ... ... беру ... жарамды болып табылады. Сондықтан
жылжымайтын мүлiк мәмiлелерiн куәландыру кезiнде нотариус мүлiктiң иелiктен
алу кезiндегi техникалық ... ... ... ... ... ... құжатта көрсетiлген мүлiктiң техникалық сипаттамасы туралы
мағлұматтар иелiктен алу сәтiндегi мағлұматтармен сәйкес болмаған жағдайда
нотариус ... ... ... ... талап етедi.
Нотариус тұрғын үйдi (пәтерлердi) өмiр бойы ұстау шартымен иелiктен алу
шартын мына келесi талаптар сақталған жағдайда куәландырады:
1) сатушы жасына немесе ... ... ... еңбекке қабiлетсiз
болуы ерек;
2) сатып алушы сатып алу бағасын төлеу есебiнен ... ... ... оған ... жай ... тамақтандыру, оны бағып-күту, қажеттi
көмек көрсету түрiнде нақтылы материалдық қамтамасыз ... ... ... тiрi кезiнде үйдi (пәтердi) иелiктен алуға болмайды;
4) егер сатып ... өмiр бойы ... ... ... алу ... ... ... мiндеттемелердi орындамаса, шарт сатушының талабы
бойынша бұзылуы мүмкiн ;
5) егер оған ... емес мән- ... ... ... ... ... ол сатушыға шартта көрсетiлген жағдайда
тудыра алмаса немесе сатушы ... ... ... қалпына келтiрсе
шарт сатушының талабы бойынша бұзылуы мүмкiн.
Өмiр бойы асырау ... ... үйдi ... ... ... ... барлық көрсетiлген шарттар анық баяндалуы тиiс. ... ... ... ... ... ... ... жөнiндегi қосымша
мiндеттердi (ақша төлемдерi және т.б.) енгiзуге болады.
Нотариус ... ... кез ... объектiсiн (жылжымайтын әрi
жылжитын мүлiктi де) айырбастау шартын куәландырады.
Айырбастау шартын нотариуспен тарапптардың таңдауы ... ... кез ... ... тұрған жерi бойынша куәландырады, ... ... ... ... тұрған жердегi органның мүлiкке ... ... ... ... ... ... етедi.
Мемлекеттiк тiркеуге жататын жылжымалы мүлiктi ... ... және т.б.) ... алу ... ... көлiк
құралдарының техникалық паспортын (тiркеу туралы куәлiк), қажет жағдайда
жұбайлардың келiсiмiн талап етедi.Бағалау ... ... ... тiлегi бойынша берiледi.
Мемлекеттiк тiркеуге жатпайтын мүлiктi иелiктен алу шартын куәландыру
кезiнде нотариус ұсынылған құжаттар ... ... ... ... және т.б.) оның ... және оның бағасының тараптардың айтуымен
анықталғандығы туралы шарт мәтiнiне белгi қояды.Сонымен қатар, қажет болған
жағдайларда осы Нұсқаулықтың 44- ... ... ... жұбайлардың
нотариаттық куәландырылған келiсiмi туралы арыз талап етедi.
Жылжымайтын мүлiктi сондай-ақ мемлекеттiк ... ... ... ... алу ... ... ... нотариус аталған шарттарды
мемлекеттiк тiркеуге алудың қажеттiгiн түсiндiредi.
ә) Мүлiктi ақысыз пайдалануға ... ... беру ... ... ... ... ... ақысыз пайдалануға, не жалға беру
туралы шарттарды куәландыру кезiнде ... ... ... ... осы Нұсқаулықтың 83- тармағында көрсетiлген құжаттарды, ... ... ... ... ... ... ... iсте
көрсетiлген құжаттардың көшiрмелерiн қалдырады Заттың құқық негiзiнде
жалға берушiнiң иелiгiндегi мүлiктi ақысыз ... не ... беру ... ... ... осы ... ... тармағында
көрсетiлген құжаттармен қатар мүлiк иесiмен жасалған шарт талап етiледi,
оның көшiрмесi нотариустың ... ... Егер ... ... бiр ... ... болса, ол заңмен белгiленген тәртiпке тiркелу
керек.
Тiркелуге жататын мүлiктi ... ... ... не ... ... шартты куәландыру кезiнде нотариус құқықтық кадастрдың тiркеу
парағындағы көшiрме ... ... ... ... ... ... жоқтығын тексередi.
Пайдалануға тыйым салынған жағдайда ... ... ... ... тоқтатылады.
Мүлiктi уақытша пайдалану немесе жалға беру туралы ... ... ... ... жағдайларда сондай-ақ Қазақстан
Республикасында қолданылып жүрген заңдар талаптарымен айқындалады.
Жеке меншiктегi ... ... ... беру ... уақытша ақысыз
пайдалануға беру) тұрғын үйдiң ... ... ... келiсiмiмен
жүргiзiледi. Келiсiм шарттары ... ... ... ... ... ... белгiленген ережелер бойынша айқындалады.
Нотариус мемлекеттiк жер пайдаланушыға тиiстi жер ... ... ... ... ... ... ... ғана Үзақ мерзiмдi
(3 жылдан аса мерзiмге) жалға беру ... ... ... тұрғын үйгеқызмет көрсету үшiн учаске ретiнде бөлiнген
қызметтiк жер тiзiлiмiне құқықтан басқа ... жер ... жер ... уақытша өтеусiз пайдалану шарттарын куәландыруға
жол берiлмейдi.
Нотариус жалға алу, ... рет ... жер ... ... ... т.б. ... жалға алу, бiрiншi жер пайдалану және т.б. шартының
мерзiмiнен аспауы керек немесе ... беру ... ... ... ... жататындығын түсiндiредi.
Мүлiктi пайдалану тәртiбi туралы шарттарды куәландыру. Нотариус
азаматтардың және (немесе) заңды тұлғалардың, оның ... ... ... ... немесе үлестiк) меншiгiндегi мүлiктi
пайдалану тәртiбi туралы шарттарды куәландырады.
Нотариус тараптардың келiсiмiмен белгiленген ... ... ... ... ... куәландырады. Дау болған жағдайда нотариус ... ... ... ... ... жылжымайтын мүлiктi пайдалану тәртiбi туралы
шартты куәландыры ... ... шығу үшiн осы ... ... ... ... құжаттарды, Құқықтық кадастрдың тiркеу парағынан
көшiрменi, құрылыстың шарт ... ... ... ... ... ... ... қатысушыға қатысты пайдалану тәртiбi туралы шартта ол пайдалануға
құқылы жылжымайтын ... ... ... ... ... ... ... көрсетумен техникалық құжаттың атауы көрсетiледi.
Нотариус жылжымайтын мүлiктiң заңдастырылмаған ... ... ... ... ... ... емес.
Мүлiктi пайдалану тәртiбi туралы шартты куәландыру кезiнде ... ... ... тәртiбiн айқындап та, айқындамай да жер ... үйдi ... ... ... ... ... ... туралы шарттың пайдалану тәртiбi белгiленетiн
ортақ мүлiктегi үлестi сатып алушы ... үшiн ... күшi ... ... ... ... ... шарт дербес құқық
белгiлеушi құжат болып табылмайды, ол ... ... ... ... ... және ... ... тәртiпте мемлекеттiк тiркеуге
жатады.
Егер ортақ бiрлестiк ... ... ... ... ... ... тоқтатқысы келсе, нотариус оларға мүлiктi пайдалану тәртiбi
мен мүлiктi бөлу ... ... ... ... ... соңғының жасалу шарттары мен тәртiбiн түсiндiредi.
Мүлiктi бөлу туралы шарттарды куәландыру. Нотариус ортақ ... ... ... ... бөлу ... ... куәландырады.
Ортақ мүлiктi бөлек (жеке) меншiкке ауыстыруға жол ... ... ... ... ... ... ... ретiнде қарастыру
мүмкiндiгi болып ... ... ... ... ... 221 - баптар).
Тұрғын үйдi (пәтердi) сол тұрған қалпында бөлу үй-жайдың тұрғын жайы
да, қосымша жайлары да ... ... ... ... ... ... ... мүмкiн болады. Сондықтан, егер бөлiнген
бөлiкте (бөлiктерде) жеке есiк шығарудың және ... ... ... ... ... ... болмаса, тұрғын үйдi ... ... ... ... ... жоқ. Бұл ... ... мүдделi
адамдарға олармен мүлiктi пайдалану тәртiбi ... шарт ... ... түсiндiредi.[18]
Жылжымайтын мүлiктi бөлу кезiнде ортақ пайдаланылатын үйдiң төбесi,
iргетасы, үй астындағы жер учаскесi бөлiнбейтiндiктен ортақ үлес ... Үй ... жер ... егер жер учаскесiн бөлу жер учаскесiне
құқықты куәландыратын құжатта көрсетiлсе немесе бөлу кезiнде жеке меншiкке
ауысқан ... ... ... ... ... үлес ... ... меншiк үлесiнде қалдырылған жағдайда бөлiнуi мүмкiн.
Ортақ меншiкке қатысушылар арасындағы келiсiм бойынша тұрғын емес үй-
жайды бөлу шартын ... ... ... ... ... да орындар
(дәлiздер, баспалдақтар және т.б.) қалдырылуы мүмкiн.
Мүлiктi бөлгеннен кейiн ортақ үлестiк меншiкте қалатын ... ... ... ... ... оған дербес кадастрлық нөмiр берiледi, басқа
бөлiктерi бұрынғы қосалқы меншiк иелерiнiң жеке меншiгiне көшедi.
Тұрғын үй-жайды алу ... ... ... әрбiр бұрынғы меншiк
иесiне ауысқан жиынтық пайдалы алаңның, ... ... ... жалпы
пайдалы алаңына қатынасы арифметика тiлiмен көрсетiлуi ... ... ... ... ... ... көрсетiлуi керек.
Тұрғын емес үй-жайды бөлу туралы шарттың мәтiнiнде әрбiр бұрынғы меншiк
иесiнiң меншiгiне ауысқан үй жайлардың ... , ... ... ... ... ... ... жиынтық ортақ ауданына (оның iшiнде үлестiк
меншiкке жатқызылғандар) қатысы арифметика тiлiмен көрсетiлуi керек, сондай-
ақ ... ... ... ... ... керек. Егер ортақ үлеске
дәлiздер, баспалдақ аралығы және т.б. жатса, нотариус арифметика тiлiмен
олардың жалпы ... ... ... ... ... ... ... қосалқы меншiк иелерiнiң бөлуден кейiн ... жеке ... ... ... ... пара-пар есептелген ... ... ... үлестiк меншiгiндегi үлестерiнiң мөлшерiн
көрсетуi керек.
Нотариус сонымен бiрге ол бойынша ... ... ... ... қатысушылардың барлығының келiсiмi бойынша қатысушылардың бiреуi
(немесе бiрнешеуi) жалпы мүлiктiң ... ... оның ... ... ... жеке бөлiгiн меншiкке ала алады, ал басқа бөлiгi ... ... ... ... үлестiк) меншiгiнде қалады.
Нотариус жұбайлардың мүлкiн бөлу кезiнде ортақ бiрлескен меншiк режимiн
және неке ... ... ... ... некелiк келiсiм-шарттың бар
- жоғын анықтайды. Мұндай келiсiм - шарт болған жағдайда мүлiктi бөлу ... - ... ... ... пен ... сәйкес жүргiзiледi.
Жылжымайтын мүлiктi бөлу туралы шартты, сондай-ақ мемлекеттiк тiркеуге
жататын мүлiктi бөлу шартын куәландыру ... ... ... ... ... құқық белгiлеушi құжатты;
- Құқықтық кадастрдың тiркеу парағынан көшiрменi;
- Бөлу сәтiндегi жылжымайтын ... ... ... ... ... етедi.
Егер бұл тараптар келiсiмiнде көзделсе, мүлiктi бағалау актiсi талап
етiледi.
Мемлекеттiк тiркеуге жатпайтын жылжитын мүлiктi бөлу ... ... ... ... осы ... ... тиiстiлiгiн растайтын
құжаттарды талап етедi. Алайда тиiстiлiгi қандай да бiр ... ... ... шарт та ... Бұл ... ... тиiстiлiгi тараптардың айтуымен ... Егер ... ... мүлiктi бағалау актiсi талап етiлуi мүмкiн.
Мүлiктi бөлу ... ... ... шарт ... ... ... бойынша мемлекеттiк тiркелуге жатады. Үлесті бөлу кезiнде құқық
белгiлеушi құжат үлестiң бөлiнуi ... ... ... ... ... ... ... Некелiк келiсiм-шарттарды куәландыру
Некелiк келiсiм-шарт мiндетiн нотариаттық куәландыруға жатады.
Нотариус некелiк кесiм-шарт туралы мәмiлелердi куәландырудың жалпы
ережелерiне сәйкес ... ... - ... тараптардың мүлiктiк құқығы мен ... ... ... ... ... келмейтiн басқа шарттар
да реттелiнедi.
Некелiк келiсiм - шартта неке тiркелгенге дейiн және сонымен қатар
тiркелгеннен кейiн де ... ... ... ... соң жұбайлардың мүлiктiк келiсiм тәртiбi
ерлi-зайыптылардың неке кезiндегi жинаған мүлiктерiн иелену, ... ... тең ... ие ... ... ... ... бекiтiлген
заң тәртiбiнiң орнына қолданылады.
Некелiк келiсiм-шарт сонымен қатар жұбайлардың ... ... ... неке кезiндегi сыйға тартылған немесе мұралық тәртiппен иеленген
мүлiктерiн ... ... мен ... тәртiбiн өзгертуi мүмкiн.
Некелiк келiсiм-шарт жасау кезiнде тараптар өз қалаулары бойынша:
1) ... ... ... ... ... ... не неке ... барлық мүлiктерiне бөлек меншiк тәртiбiн, бұған қоса алғанда,
жұбайлардың бiреуiнiң болашақта ... ... ... ... ... меншiк тәртiбiн таңдауға;
2) бiр-бiрiн жөнiндегi ... ... неке ... ... ... ... мен мiндеттерiн анықтауға;
3) жұбайлардың табыстарына қатысу тәртiбiн белгiлеуге;
4) отбасының шығындарды бөлу ... ... неке ... ... жұбайлардың әрқайсысына берiлетiн мүлiктi
анықтауға;
6) некелiк келiсiм - шартқа жұбайлардың ... ... кез - ... өзге де жағдайларды енгiзуге құқылы.
Сонымен қатар некелiк ... ... ... мен ... ... шектелуi не ерекше жағдайлардың туындауына ... ... ... ... ... жұбайлардың келiсiмi бойынша кез келген уақытта
өзгертiлуi немесе ... ... ... ... түрде нотариаттық
куәландыруға жатады. ... ... - ... ... ... ... жол берiлмейдi.
Нотариус жұбайларға мүлiк жөнiнде мәмiлелер жасағанда ... ... ... да ... адамдардың осы келiсiм - шарттың
жағдайларымен танысуы тиiс екенiн түсiндiредi.
в)Өсиеттерді куәландыру
Нотариус ... ... заң ... ... ... ... ... және олардыңң өздерi нотариусқа табыс еткен
өсиеттердi ... ... ... ... ... ... ... тұлғаға атынан не өкiлдер арқылы өсиеттердi куәландыруға жол
берiлмейдi («Нотариат туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 56- ... ... ... ... дайындалып, оны жасау орны мен уақыты көрсетiлiп,
өсиет қалдырушының қолы қойылуы ... ... ... дене ... ... өзге себептерге байланысты
өсиетке өз қолымен қол қоя ... онда оған осы ... 24- ... ережелер бойынша басқа азамат қол қояды, бұл туралы куәландыру
жазбасында тиiстi белгi соғылады.
Өсиет бiр немесе бiрнеше жеке ... ... ... заңды
тұлғалардың және мемлекеттiң пайдасына да жасалынады. Егер ... ... ... ... өсиет қалдырушы әрбiр мұрагердiң үлес
мөлшерiн, немесе олардың ... ... ... немесе барлық
мұрагерлердiң мұрадағы үлестерiнiң тең екенiн көрсетуi керек.
Мұрагер, егер мұны ... ... өзi ... ... ... ... ... қатысуға құқылы емес, Бұл жөнiнде өсиет ... оның ... ... қол қойған адамның), нотариустың және оның
мөрiнiң бедерлемесiмен, қойған қолдарының расталуымен ... ... да ... ... ... ... ... өсиет қалдырушыға заң бойынша жасы
кәмелетке толмаған ... ... ... ... ... ... мiндеттi үлесiн алуға құқылы екендiгiн түсiндiредi, бiрақ Бұл
ереже ақшалай салымға ... ... ... кезiнде қолданылмайды.
Өсиеттi куәландыру кезiнде өсиет қалдырушының оның ... ... ... дәлеледердi ұсыну талап етiлмейдi.
Мұра қалдырушыны өмiр бойы ... ... ... ... ... ... жасау еркiндiгiн шектейтiн шарты бар өсиет куәландырылмайды.
Мұндай шарттардан өсиеттен бас тарту және мiндеттеме ... ... бiлу ... ... ... ... ... өсиетттен бас тартуды,
мiндеттемелер жүктеудi, мұрагердi тағайындауды, ... ... ... ... ... ... ... түсiндiредi.
Өсиеттiң мәтiнiнде өсиеттi орындаушыны тағайындау туралы шарт енгiзiлуi
мүмкiн. Өсиеттi орындау мұра қалдырушы арқылы өсиеттер ... ... ... ... да ... мүмкiн. Өсиет орындаушы болып
әрекет қабiлетi жоқ адам, сол сияқты қалдырушының орнына өсиетке қол қойған
адам тағайындалмайды.[19]
Нотариаттық органда ... ... ... ... ... Оған ... ... өсиеттер, сондай-ақ нотариаттық куәландыруға
теңестiрiлген өсиеттердi куәландыруға ... ... ... ... ... мағлұматтар енгiзiледi.
Өсиет:
1) алдыңғы өсиеттi толық немесе жартылай өзгертетiн жаңа өсиеттi жасау
жолымен;
2) өсиеттi бұзу туралы өтiнiш беру жолымен ... ... ... өсиеттi бұзу туралы хабарлама алуға, бұған дейiн ... ... ... ... жаңа ... алумен теңестiруге жол
берiлмейдi. Өсиеттi бұзу туралы арыздағы қолдың түпнұсқалылығы нотариаттық
жолмен куәландырылуы ... ... бұзу ... ... туралы хабарламаның
нотариаттық куәландырылуы тиiс болады.
Нотариус өсиет бұзылған жағдайда Бұл туралы нотариаттық iс-әрекеттердi
тiркеуге арналған түзiлiмде және алфавиттiк ... ... ... ... ал ... ... сондай-ақ мұра қалдырушының
қолындағы данаға белгi ... Осы дана ... ... ... ... данаға тiгiледi («Нотариат туралы» Қазақстан Республикасы
Заңының 57-бабы).
Егер өзгертiлетiн өсиет басқа нотариат ... ... ... ... ... бұзу туралы куәландырылған өтiнiштi қосып жiбередi.
д) Сенiмхаттарды куәландыру
Нотариустар бiр немесе бiрнеше адамның атынан бiр ... ... ... ... ... ... оның жасалған жерi, күнi, ... ... ... тұратын жерi (заңды тұлғалар үшiн-толық атауымен
заңды тұлға органының орналасқан жерi), қажет жағдайда ... ... ... ... ... көрсетiледi және үш жылдан аспауы
керек. Егер сенiмхатта мерзiм көрсетiлмесе, ол жасалған күннен бастап бiр
жылға дейiн күшiн ... ... күнi ... ... ... есептеледi.
Нотариаттық куәландыру талап етiлетiн ... ... ... ... сенiмхат, сондай-ақ қайта сенiм бiлдiру тәртiбiмен
берiлетiн ... ... ... Азаматтық Кодексiнiң 167-бабының
4-тармағында көрсетiлген сенiмхаттан басқа) ... ... ... ... ... ... берiлетiн сенiмхат қайта сенiм бiлдiру
құқығы көрсетiлген тек негiзгi сенiмхат ұсынылғаннан кейiн немесе негiзгi
сенiмхат ... ... ... ... ... мүддесiн қорғау
жағдайына байланысты дәлелдемелердi ұсынғаннан кейiн барып куәландырылады.
Сенiмхатты куәландыру кезiнде ... ... ... оның ... ... ... ... талап етiлмейдi (автомотокөлiк
құралдарына берiлген сенiмхаттардан ... ... ... ... ... сенiмхатта негiзгi сенiмхатта
берiлген құқықтардан артық құқық болуға тиiс емес. Мұндай ... өзiн ... ... ... ... қолданылу мерзiмiнен артпауы
тиiс.
Қайта сенiм бiлдiру тәртiбiмен берiлген сенiмхатта негiзгi ... ... мен ... ... ... ... ... тегi,
аты, әкесiнiң аты, тұратын жерi, сондай-ақ өкiлеттiктер берiлетiн адамдар,
қажет жағдайда олардың қызметi көрсетiлуi керек. Негiзгi ... ... ... ... ... ... ... сенiмхаттың көшiрмесi
нотариуста қалатын сенiмхаттың данасына қосылады ... ... ... ... 58 - ... 2 - тармағы).
Сенiмхат берушi тұлға кез келген ... ... ... ... сенiм
бiлдiру туралы сенiмхатты бұзуға құқылы, ал сенiмхат берiлген тұлға ... ... одан бас ... құқылы. Бұл құқықтардан бас тарту жөнiндегi
келiсiм жарамсыз болып табылады.
Сенiм бiлдiрушiнiң (Ұсынушының) сенiмхатты бұзу ... ... ... ... Бұл ... нотариус сенiмхатты бұзушы
адамға сенiмхат берiлген өкiлдiкке, сонымен ... ... ... ... ... ... хабарлау мiндеттiлiгiн
түсiндiредi. Сенiм бiлдiрiлушiге және мүдделi үшiншi адамдарға сенiмхаттың
бұзылуы ... ... ... ... ... жүктеледi.
2.2. Даулы мәмiлелердi сотта шешу.
Экономикалық соттар, әдетте ... атты ... бар ... ... ... ... арасындағы шаруашылық шарттарды жасау,
өзгерту және тоқтаумен байланысты дауларды қарайды.
Шартты өзгерту және бұзу кезiнде пайда болған даулар ... ... ... экономикалық соттың қарауына берiледi.
Егер азаматтық құқықтық шартты жасау тәртiбiне келетiн ... ... ... ... ... және ұсыныстармен келiсетiн тарап қажеттi
уақыт iшiнде келiспейтiн жақтарын қарсы тарапқа хабарлайды, ал егер ... ... ... ... ... келiспейтiн мән – жайларды
баяндай отырып, қайтарып бередi. Тиiстi уақытта ұсынылған шартқа ... ... ... тарап жауап бермесе, шарт жасалған болып
есептелiнедi.[20]
Тараптардың арасындағы шартты ... ... ... ... ... немесе тараптардың келiсiмiнде қарастырылған
ретте ғана сот қарай алады.
Шартты ... ... ... ... ... ... беру туралы
тараптардың арасындағы келiсiмдi қалай рәсiмдеу керек. Бұл жағдай ... де сот ... көп ... ... жай.
Сондықтан осы мәселеге тоқталсақ.
Мұндай келiсiмдердi рәсемдеудiң үш жолы бар. Нақты жасаумен ... ... ... ... ... ... үлгiсiнде көрсетiлуi
мүмкiн.
Мұндай кезде, шарт ... ... ... ... ... ... тарап бiлдiрмеген болса, онда ол ... ... ... да сотқа дейiнгi тәртiппен қарастырылмайтын шарт жасаудағы кез –
келген келiспеушiлiк ... ... ... ... – ақ ... ... ... iс-тәжiрибеде тараптардың арасындағы келiспеушiлiктердi
реттеу кезiнде келiсiм жөнiнде ... ... Бұл ... ... келген шарт пунктiнiң редакциясы баяндалады. Бiрыңғай тұжырымға
келе алмаған жағдайда iстi сотқа беру ... ... ... ... тараптар қол қойғанан бастап iстi беруге келiсу.
Аталған келiсiмде рәсiмдеудiң үшiншi жолы – шарт жасауға ... ... ... ... ... беру ... ... жеке құжат
толтырады. Мұндай құжатқа екi тарап та қол қойып, талап арызда тiркелiнедi.
Мiндеттеменiң орындаудағы келесi маңызды ...... ... Егер ... ... оның орындалу уақытын, күнiн, кезеңiн
анықтау мүмкiн болса, орындалу мерзiмi жөнiнде сұрақ туындамайды да.
Шартта мiндеттеменiң орындалу ... ...... Бүгiнде iс
– тәжiрибеде бұл мәселе көп кездеседi. Шарттың қолдану ... ... де ... Сот ... ... ... беру құқығына ие
болғандықтан, шарттың ... ... ... мiндеттеменiң
орындалу мерзiмi деп қарай алады.
Сот тәжiрибесiнде шарттың орындалу мерзiмi ғана емес, шарттың ... де ... ... ... отырады. Мұндай кезде, бiрiншi
кезекте несие берушi залал шегедi. Сотқа келiп түскен несие ... ... ... ... етуi ... ... ... шешу
қиын. Шарттағы мiндеттеменiң мәжбүрлеп орындалуын талап ету құқығының ... ... ... ... ... келуiмен, борышқор
мiндеттеменiң орындалу мерзiмiн кешiктерген болып табылады (уақыттын өткiзу
несие берушiге байланысты жағдайдан басқа).
Мұндай ... ... ... заң ... ... егер
мiндеттемелерде орындалу мерзiмi көрсетiлмеген ... ... ... ... ... мерзiмде орындалуға тиiс (ҚР АК 277 – б.
2 т.). ... ... ... ... сол ... ... ... етiлетiн көзбен белгiленбеген мiндеттеменi, егер заңдардан,
мiндеттеме ... ... ... ... ... ... мiндеттеме мәнiнен басқа мерзiмде орындау мiндетi ... ... ... оның ... талап еткен күнен бастап жетi күн
мерзiмде орындауға мiндеттi.
Iс тәжiрибеде ... ... ... ... және ... ... ... өтеудi талап етiп жатады. Алайда, егер борышқор шарттың
қолданылуына қарсы болса, онда екiншi сұрақты ... ... ... ... ... алуы ... мiндеттеменi орындау несие
берушiге керексiз болып қалса, ол ... ... ... ... ... өтеудi талап ете алады (ҚР АК 365 – б. 2 –т.) .
Үшiншi маңызды кезең – мiдеттеме орындалатын орын. ... ... ... ... бұл ... ... немесе шартта немесе мiндеттеме
мәнiнен немесе iскерлiк қызмет өндiрiсiндегi әдеттегi құқықтардан көрiнедi.
Мысалы, қозғалмайтын мүлiктi ... ... ... ... ... ... ... орындалады (ҚР АК 281 – б.). Егер ... ... ... ... ... беру – ... ... жерде;
2) Мiндеттеме бойынша тауарды немесе өзге де мүлiктi тасымалдауды ... беру – ... ... берушiге жеткiзу үшiн оны бiрiншi
тасымалдаушыға тапсыратын жерде;
3) Егер Бұл ... ... ... ... ... несие берушiге белгiлi
болса, кәсiпкердiң басқа мiндеттемелерi бойынша ... ... өзге ... беру – ... ... ... сақтаған жерде,
4) Ақшалай мiндеттеме бойынша – несие берушiнiң мiндеттеме пайда ... ... ... ал егер ... ... заңды тұлға болса –
мiндеттеме пайда болған кезде оның болған жерiнде; егер ... ... ... кезiнде тұрғылықты жерiн немесе тұрған жерiн
өзгертiп, Бұл туралы борышқорға ...... ... ... ... шығындарды соның есебiне жатқыза отырып,
оның жаңа тұрғылықты жерiнде немесе тұрған жерiнде;
5) Басқа да ... ... ...... ... жерiнде,
ал егер борышқор заңды тұлға болса – оның орналасқан жерiнде орындалуға
тиiс.
Шаруашылық және сот тәжiрибесiнде, шарттың бiр ... ... бiр ... ... кездер жиi кездеседi. Олар өздерiнiң шешiмдерiн келесi тарапқа
ескерту жеткiлiктi деп есептейдi. Мұндай ... ... ... емес
жайды жалдау шартында жиi кездеседi.
Жалға берушi ... ... ... ... жалдаудың шартының
аяқталғанын және жайды тез арада босатуын талап ... Бұл ... ... сәйкес келмейдi. Мiндеттеменi тараптардың
бiреуiнiң талабы бойынша тек заңдарда көзделген жағдайларда ғана ... ... (ҚР АК 367 б. 2 ... ... шаруашылықта шарттарды талаптар қалауларынша рәсiмдей
бередi, бұрынғы ... ... ... Олар ... ... қатынасқа заңдық тұрғыдан қарай бермейдi. Басқаша айтқанда, ... олар үшiн ... ... маңызды, оған құқықтық баға
беру шарты емес сияқты.
Ал ... ... ... ... – ақ жауаптылықты қолдануға
тараптардың арасындағы басқа Құқықтық баға берудiң маңыздылығы ... ... ... ... ... ... анықтау өте
қажет. Шарттарды орындау барысында туындайтын нақты сұрақтарды реттеу үшiн
тиiстi азаматтық - ... ... ... ... ... ... шарттың мәтiнiне түсiнiктеме берiледi. Сот ... ... ... ... ... ... ретте ол Бұл алғышартты
басқалармен және шарттың тұтасмағынасымен салыстырады. Егер мұндай ... ... ... ... ... ... мақсатын ескере отырып,
тараптардың шын мәнiндегi жалпы еркi анықталады. Шарт қарсаңындағы келiсiм,
хабарламалар, тараптардың қарым - қатынасы, ... ... ... ... ... ... – тұрыстары ескерiледi.
Мiндеттеме тиiстi дәлрежеде орындалғанда, мiндеттеменi есепке жатқызу
арқылы, тараптардың ... ол ... ... ... ... басқадай да жолдары бар: талаптар бас ... ... ... ... ... ... борышты кешiру
арқылы борышқор мен несие берушi бiр ... ... ... ... ... ... ... шығарылса, азамат қайтыс болса, заңды
тұлға таратылса.
Шартта маңызды сұрақтардың бiрi – мiндеттердiң орындалуын қамтамасыз
ету. Заңда оның ... ... ... ... ... ... шарттарда көзделген айып төлету, кепiл, борышқордың мүлкiн алып
қалу, аманат, кепiлдiк, кепiлпұл және ... да ... ... ... ... (ҚР АК 292 б.). ... қандай да нақты мiндеттеме қамтамасыз
етiлуi үшiн тараптармен жасалған шартта немесе ... ... ... ... ... ... тиiс. Ал кейбiр әдiстер ... ... ... де ... төлеу, кепiл) қарастырылса, ал ендiгi
бiреулер – тек тараптардың келiсiмiмен (кепiлпұл, ... ... ... ету ... ... ... ... әсер
ететiн әдiстердi тиiсiнше пайдаланған жөн.
Сот тәжiрибесiнде кәсiпкердiң арасында айып төлеу (айыппҮл, өсiм) және
кепiлдiк (кепiл болушылық), кепiл кеңiнен жойылған.
Егер ... ... ... ... ... ... оны ... -
құқықтық жауаптылыққа тартуға құқылы. Жалпы ... ... ... ... ... ... ... орындамаса ол несие берушiге
келтiрген шығындарды өтеп беруге ... ... өтей үшiн ... ... оның ... ... емес. Кейбiр заң актiлерiне
сәйкес, жеке ... ... ... жауаптылық бар. Шығынды өтеу
механизiмi өте күрделi процесс, себебi борышқор төлейтiн ... ... ... етпейдi. Олар заңмен, не шартпен анықталады. Несие берушi
борышқордың тиiстi мiндеттеменi бұзғанын дәлелдемесе ... ... ... ... тағы мына мән – ... ... тиiс: ... шығын
мөлшерiн және олардың арасындағы байланыс пен борышқор ... ... ... мәселесiн қарастыруда шартты бiр, не екi тараптың да
өкiлдерiмен жасалатындығына назар берген жөн. Мұндай шарттарда тараптардың
атынан ... ... шыға ... құқықтар мен мiндеттерге ие болады.
Өкіл шартты орындауды жекеленген тұлға ретiнде қатыса алмайды.
Жоғарыда айтып кеткендей, ... ... ... дәрежеде
орындамағаны не тiптен орындамағаны үшiн заңмен және шартпен жауаптылық
шаралары көрсетiлуi ... ... ... құқықтық талдау.
3.1. Кәсіпкерлік мәмілелердің түсінігі және түрлері.
80-ші жылдары ... ... табу ... ... ... қазіргі
уақытта заңды табыс, пайда табу ... ... ал ... ... ... ... біріне айналды. 90-шы жылдардан
бастап түбегейлі өзгерістер (реформалар) кезеңінде жыл ... ... ... ... өзін ... сынап көргісі келген адамдармен
толықты. Кәсіпкерлікпен айналыса отырып мәмілелер жасамау, келісім-шарттар
құрмау мүмкін емес.
Кәсіпкерлік мәмілелер азаматтар мен ... ... ... ... ... ... табу ... өзінің тәуекеліне және де өз атынан,
өзінің жауапкершілігіне алына, немесе ... ... ... және ... ... ... отырып жасалады.
Азаматтық кодексіміздің 10-бабында, кәсіпкерлер мен тұтынушылардың
құқықтарын қорғау деп ... ... ... ... ... ... "Кәсіпкерлік – меншік түрлеріне қарамастан
азаматтар мен заңды ... ... ... ... ... арқылы пайда немесе жеке табыс табуға бағытталған, жеке
меншікке (жеке кәсіпкерлік не ... ... ... ... ... қызмет кәсіпкердің атынан, оның тәуекел ... ... ... ... ... Сонымен жоғарыда айтылған
кәсіпкерлік мәміленің түсінігіне қоса, ... мен ... ... ... ... негізгі қағидасына да тоқталар
болсақ, артықшылығы жоқ деп ойлаймыз. Әрбір келісім-шарт ... ... ... ... мәмілелер келісім-шарт болып танылмайды.[21]
Мәмілелер, шарттар нарықтық экономиканың құқықтық қозғаушы күші болып
табылады.
Кәсіпкерлік мәмілелердің түрлерін зерттей келе заңгер-ғалымдар көптеген
пікірлерін білдіреді. ... ... ... кітабының авторлары С. Жамен,
Л. Лакур былай дейді: Коммерциялық ... ... ... ... түрі ... ... отырған тұлғаға немесе оның
алға қойған мақсатына байланысты.
Коммерсант контрактілері 3 түрде рәсімделеді:
1) ... ... ... ... ... контрактілер
(сауда мәмілелері);
2) кәсіби емес клиенттермен жасалатын контрактілер (аралас мәмілелер);
3) коммерциялық ... ... жоқ ... ... ... ... талдай отырып, оларды топтастырып көрейік:
субъективті құрамы ... ... ... және өзінің объективті
құрамы бойынша бөлінетін мәмілелер.
Субъективті құрамына байланысты ... ... ... бойынша ажыратылады, талданады, яғни бұл ... ... ... не жеке тұлға құрады. Әрмен қарай егер бұл заңды тұлға болса,
онда заңды тұлғаның құқықтық нысанына ... ... ал егер жеке ... онда 18 ... толған адам болуы керек.
Кәсіпкерлік мәмілелер объективті құрамына қарай төрт жалпылама ... ... ... ... мәмілелер келесі салаларда болады:
1. өндіріс;
2. коммерциялық;
3. финанстық (қаржы-қаражаттық);
4. кеңес беру.
Кәсіпкерлік мәміле өзінің заңды табиғаты мен ... ... ... ... ... ... ... көздейді. Кәсіпкерлік мәмілелер
нақты, консенсуалды және ... ... ... ... бойынша кәсіпкерлік
мәміле ауызша және ... ... ... ... ... ... ... мәміле абстрактілі және казуалды болып
табылады. Кәсіпкерлік мәмілелер тәуекелге байланысты болғандықтан оларды
алеаторлық мәмілелер деп те ... ... ... ... ... ... кәсіпкерліктің негізгі
қағидаларын ұстану керек:
1. Кәсіпкерлік қызметпен айналыса отырып заңда ... ... ... ... ... ... ұстану.
2. Кәсіпкерлік қызметпен айналысу барысында барлық ... ... ... ... ... ... және бәсекені қолдау.
4. Пайда, табыс табуды көздей келе ... ... ... ... ... жұмыстың) қоғамға пайда әкелу, ... ... ... ... ... ... тарапынан кәсіпкерлік қызметті мемлекеттік реттеу.
6. Кәсіпкерлік қызметтің экологиялық қауіпсіздігі.
Кәсіпкерлік келісім-шарт дегеніміз ол жеке және заңды тұлғалардың пайда
табуға немесе жеке ... ... ... өз ... ... де өз ... ... мүліктік жауапкершілігіне ала отырылып жасалатын
іс-әрекеттерді айтамыз.
Аталған кәсіпкерлік келісім-шарттың екі жағы да ... ... ... табылады, дегенмен бұл жердегі қатысушылардың
жауапкершілігі ... ... ... ... ... ... болу ... бойынша, оның нысандары ... ... ... ... ережесіне сүйене келе, екі жақ тең
жағдайда болады. бұл қатынастарға кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... ... және сапалы орындау ... ... үшін ... ... ... ... ... туындайтын (пайда болатын) құқық бұзушылық, немесе ... ... ... ... ... жауапкершілігі
ережелері бойынша шешіледі.
Өзара кәсіпкерлік келісім-шарт қатысушыларының ... ... емес ... қатысушылары жағдайынан айырықшаланады. Айтылған
ерекшелік субъективтік негізі бойынша да, жауапкершілік көлемі түрінде ... ... ... ... жауапкершілік ерекшеліктері.
Бұл кезде тараптар (кәсіпкер мен тұтынушы) тең емес ... ... ... тек қана жеке құқық факторлармен ғана ... ... ... ... ... де ... болады.
кәсіпкерлердің шағымдылықтарынан (притензиялары), әсіресе монополист-
кәсіпкерлерден ... ... ... ету үшін бағытталған әдістердің
бірі деп санаймыз.
Біріншіден, жауапкершіліктің объективтік ... ... ... ... ... да болса құқық бұзушылығына жауап береді, егер
тұтынушы ... құра ... ... заңды көздеген мақсатына жете алмаған
жағдайда. Бұл жердегі ереже мәміленің объектісіне, затына ... ... ... ... жұмыстың сапасына, орындау мерзіміне, ... және тағы ... ... ... Ал ... болса
көбінесе төлемді жасамағаны үшін немесе тиісті қабылдап алмағанына жауапты
болады.
Екіншіден, кәсіпкер тұтынушының алдында тек қана ... ... ... ғана ... ... ... мүмкін болашақта келтірілетін
залалы үшін де, тұтынушының мүлкіне немесе тек қана ... ... және ... да тұтынушымен байланысты үшінші тұлғаларға келтірілген
залалы үшін де ... ... ... ... қомақты уақыт
кезеңіне беріледі. Орындау кезінен басталып: кепілдік мерзіміне, тауардың,
жұмыстың, қызметтің ... болу ... ... мерзіміне заңмен немесе
келісім-шартпен белгіленген кездерде болады. Тұтынушы ... ... ... бойынша мұндай жауапкершілікке тартылмайды.
үшіншіден, кәсіпкер өзінің келісім-шарттық ... ... ... ... ... жауап беріп қана қоймай, олардың құқық
қабылдаушылар ретінде танылып ... ... ... ... да ... ... ... қатынаста болмаса да.
Тұтынушы болса кәсіпкер алдында төлем жасау міндеттемесі бойынша
жауапты, оны ... алу ... ... ... ... беруге
құқылы.Төртіншіден, кәсіпкер тұтынушы алдында ... ... ... ... ... ... жауапты (мысалы, қосалқы
мердігерлердің іс-әрекеттерімен жасалған құқық бұзушылық кәсіпкер ... ... ... ... ... ... әдетте
кәсіпкер алдында жауапкершілігі болмайды.[23]
Аларман алдында кәсіпкер кәсіпкерлік ... ... ... ... ... орындамағаны үшін кінәсіз ... Ол ... ... ... ... ... ... болады. Міндеттеменің тиісті орындалуына ... ... ... кәсіпкер білмеген жағдайда кінәлі, жауапты ... ... ... ... ... ... ... байланысты
жауапкершілігі деп атаймыз.
Әдетте кәсіпкер алдындағы аларманның ... ... ... ... ... ... ... аларман кінәсі,
бұзушылық фактісімен презумпцияланады. Бірақ ол ... ... ... Ол жағдайда тұтынушы жауапкершіліктен босатылады.Ережеге сәйкес,
келтірілген залал бойынша кәсіпкер тұтынушы алдында толық көлемде ... ал кей ... ... ... ... көзделгендей,
кәсіпкерден қосымша айыппұлданған тұрақсыздық төлемі (штрафная неустойка)
өндіріліп алынады.
Тұтынушы-азамат несие беруші болып тұрған шарт ... ... ... ... ... өзара тараптар келісімі арқылы шектеуге,
заң тыйым салады. ... ... ... мәмілені жеке,
отбасылық, тұрмыстық яғни ... емес ... құра ... ... ... ... үшін нақты залалды өтетуге құқылы, бірақ бұл
жерде, тұтынушы ... ... ... пайдасын өтеуге талап етуге
құқығы жоқ. Ал кәсіпкер болса тұтынушымен ... ... ... үшін ... нақты залалға қосымша жіберіп алған ... ... ... ... ... егер тұтынушымен тапсырысталған тауар,
тұтынушы кінәсімен қабылданбай қалса немесе жарамсыздыққа әкеп ... ... ... айтылған ережені қолдануға құқылы.Заңмен немесе
кәсіпкерлік-тұтынушылық шартпен көзделгендей белгілі бір ... ... ... ... ... онда ... ... құқығы
болып саналады. Заң жеке кәсіпкерлік мәмілелерді қорғау мен оны ... ... мен ... ... ... жеке кәсіпкерлік
қызметке тікелей араласудан бас тарту саясатын, жеке кәсіпкерлердің барынша
еркіндігін, комерциялық құпияның қорғалуын және ... ... ... адамдардың жеке кәсіпкерлердің құқықтарын бұзғаны үшін
жауаптылығын баянды етеді..
Жеке ...... ... ... кәсіпкерлік) немесе
мемлекеттік емес заңды тұлғалардың (заңды тұлғалардың жеке ... ... және ... ... ... емес ... атынан олардың тәуекелімен және ... ... ... ... ... және ... емес заңды
тұлғалардың табыс табуға бағытталған бастамашылық қызметі.
Жеке кәсіпкерлердің меншігіне қол ... ... ол ... ... ... ... табылатын шаруашылық жүргізуші субъектінің қызметін
тоқтата тұру және оны күштеп тарату сот шешімімеен ғана жүргізілуі мүмкін.
Қазақстан Республикасының заң ... ... ... басқа
кезде жеке кәсіпкерлердің қызметін шектеуге болмайды.
Қазақстан Республикасында жеке ... ... ... заңмен және Қазақстан Республикасының оған қайшы келмейтін басқа
да заң актілерімен реттеледі.
Заңмен реттелмеген мәселеде азаматтық заңдар нормалары қолданылады.
Басқа ... ... мен ... ... ... жоқ ... жеке кәсіпкерлік саласында Қазақстан Республикасының
азаматтары мен заңды тараптары пайдаланатындай құқықтарды ... ... ... ... ... ... заң актілерінде
белгіленген жағдайлар бұған жатпайды.
Жеке кәсіпкерлік қызмет мемлекеттің ғана құзыретіне жататын заңдылықты
сақтау, қоғам мен ... ... мен ... ... және монополияға қарсы реттеу, әлеуметтік ... ... ... және ... ... ... ... сияқты
мәселелер бойынша ғана шектелуі мүмкін.
Мемлекеттік өкімет пен ... ... жеке ... ... шаруашылық жүргізуші органдар мен кәсіпорындардың
артықшылық жағдайын белгілейтін актілер шығаруына тыйым ... ... бір ... ... ... ... немесе
азаматтар тобы - жеке кәсіпкерлер (бірлескен кәсіпкерлік) заңды ... ... ... ... ... нысандары мыналар болып табылады:
1) ерлі-зайыптылардың бірлескен ... ... ... ... ерлі-зайыптылардың кәсіпкерлігі;
2) шаруа (фермер) қожалығының ... ... ... ... ... үйге ... ... негізінде жүзеге асырылатын
отбасылық кәсіпкерлік;
3) жай серіктестік, бұл орайда ... ... ... ... негізінде жүзеге асырылады.
Заңды тұлғалардың жеке кәсіпкерлігін мемлекеттік емес заңды ... ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметі жүзеге
асыру құқығы бірдей.
Жеке кәсіпкерліктің құқықтары мен ... ... ... жеке ... ... ... ... береді және
оны қорғау мен қолдауды қамтамасыз етеді. Мемлекет, егер заңда және басқа
да заң ... ... ... жеке ... өз ... ... ... көлемінде жүзеге асыру құқығын қамтамасыз етеді.
Жеке кәсіпкерлердің құқықтары мен заңды мүдделері:
1) лицензияланатын қызмет түрлерін қоспағанда, ... ... ... да ... ... ... ... мүмкіндігі;
2) жеке кәсіпкерлерді бір тіркеу органына барынша оңайлатылған, келіп
тіркелу тәртібімен;
3) мемлекеттік органдар жүзеге асыратын жеке ... ... заң ... ... жеке кәсіпкерлердің құқықтары мен заңды мүдделерін бұзатын
мемлекеттік ... ... ... мен ... ... ... ... әрекетсіздігіне сотқа шағымдану;
5) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес ... ... ... ... жеке ... ... заң актісінде
көзделген негіз бойынша ... сот ... ... ғана мәжбүрлеп
тоқтату немесе тоқтата тұру;
6) жеке кәсіпкерлік үшін тыйым салынған немесе шек қойылған жұмыстардың
тізбесін, ... мен ... ... ... заң ... ғана
белгілеу;
7) мемлекеттік органдарды, лауазымды адамдарды, сондай-ақ өзге де
тұлғалар мен ұйымдарды жеке ... ... ... ... үшін заң ... ... ... тарту;
8) заңдарда көзделген өзге де амалдар арқылы қорғалады.
Жеке ... ... ... ... ... алмай-ақ
жүргізіледі және оларды азаматтың тұрғылықты жері бойынша аумақтық салық
органында шаруашылық жүргізуші субъектілер ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік тіркеу сонымен бірге
оны сыртқы экономикалық қызмет субъектісі ретінде тіркеу де болып табылады.
Жеке кәсіпкер тіркеу ... заң ... ... ... ... ... ғана тіркеуден бас тартылуы мүмкін. Бұл орайда тіркеу
органы қызметтің бұл түріне тыйым салатын нақты заң ... ... ... ... ... ... ... қайтаруға тиіс.
Мынадай шарттардың біріне сәйкес келетін:
1) жалдама қызметкерлердің еңбегін тұрақты негізде пайдаланатын;
2) ... ... ... ... ... есептелген, Қазақстан
Республикасының заң актілерінде жеке тұлғалар үшін белгіленген ... ... ... ... ... артық жиынтық табыс табатын
жеке кәсіпкерлер міндетті мемлекеттік тіркеуге жатады.
Қазақстан Республикасының Салық ... ... ... мемлекеттік тіркеусіз аталған және ... ... ... ... ... ... өздерінің қалауы бойынша жеке
кәсіпкер ретінде тіркеледі. Заңда аталғандардан ... жеке ... ... ... ... ... ... қызметті жүзеге
асыру үшін кедергі болмайды.[24]
Қызметін мемлекеттік тіркеусіз жүзеге асыратын жеке ... ... ... ... ... болып табылмайтынына сілтеме
жасауға хақы жоқ.
Тіркеу белгіленген үлгідегі тіркеу карточкасы негізінде ... ... ... ... береді. Карточканы кәсіпкер жеке өзі келіп
көрсетеді не почта арқылы жібереді.
Жеке ... ... ... заң актілерінде белгіленген
тәртіппен жүзеге асырылады.
Заңды тарап ретінде тіркелмей кәсіпкерлік қызмет жүргізетін ... ... ... аты, ... аты, туған уақыты мен орны,
жеке ... ... ... ... ... ... нөмірі, кім
және қашан берген), тұрғылықты орны, жинақтап айтылған кәсіпкерлік ... ... ... ... жағдайда – оның тұрған жері көрсетіледі.
Карточкаға азамат қол қояды, оның қолының ... ... ... ... ... ... кезде) не жеке басты куәландыратын
құжатты көрсету жолымен ... жеке өзі ... ... ... ... көрсетілген деректер өзгерген жағдайда ... ... ... ... кәсіпкер белгіленген мерзімде тіркелмеген болса немесе ... бас ... ол ... ... ... жердегі халық сотына
жүгінуге құқылы.
Сот тіркеуден ... бас ... ... тіркеу үшін белгіленген
мерзімнің өтіп кеткенін анықтап шешім шығарады, оған сәйкес ... деп ... ал ... ... сот ... лаған кезден
бастап үш күн ішінде кәсіпкерге Тіркеу туралы ... ... ... ... сот ... ... ... 1000 сомнан 5000 сомға
дейінгі мөлшерде айыппұл өндіріп алады.
Лауазымды адам өзіне аталған шара қолданылғаннан кейін бір жыл ... ... ... қайталаса оған 5000 сомнан 10000 сомға дейінгі
мөлшерде айыппұл салынып, қызметінен босатылады. Өндіріп ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкердің қызметін мемлекеттік қадағалау мен ... ... ... тіркеген соң мемлекеттік қадағалау мен
бақылау органдарына (салық қызметі, ... өрт, ... ... ... және басқа тиісті органдарға) шаруашылық
жүргізуші субъектінің пайда болғаны туралы хабарлайды.
Жеке ... ... ... ... асыруы.
Егер Қазақстан Республикасының заң актілерінде тыйым салынбаған болса,
құрылтай және тіркеу құжаттарында ... ... ... ... ... кез ... түрін жүзеге асыра алады.
Жеке кәсіпкерлер өндірген және сатып алған товарларын ... ... ... Олар ... ... ерікті және шарттық
негізде орындайды.
Мемлекеттік өкімет пен басқару органдарына:
- белгілі бір тұтынушыларға товарлар беру ... ... ... ... жеке ... нұсқау беруге;
- республиканың бір аймағынан екінші аймағына азық-түлікті қоса
товарлар алып келі және алып кету ... жеке ... ... ... ... жағдайларды қоспағанда жеке кәсіпкерлер ... ... ... ... ... сауда үстемесі мөлшерін,
не рентабельділіктің шекті деңгейлерін ... ... баға ... ... ... ... еркіндігін құқықтық жағынан қамтамасыз ету.
Жеке кәсіпкерлік қызмет еркіндігін ... ету ... ... ... ... ... ... мүмкіндігіне кепілдік беріледі:
- ұйымдастырылуы Қазақстан Республикасының заң актілеріне қайшы
келмейтін кәсіпорындардың және ... ... да ... ... ... өзге де ... және ... байланысты мүліктік
құқықтарды толық немесе ... ... алу. ... мен ғимараттарға
(аяқталмаған құрылысты қоса) меншік құқығы көшкен кезде ... жер ... ... ... және ... ... ... немесе тұрақты жер пайдалану ... осы ... ... өз ... және ... ... алынған мүлікпен басқа шаруашылық
жүргізуші ... ... ... тараптардың келісімі бойынша заңды тараптар мен азаматтардың мүлкін
пайдалану;
- келісім шарт жағдайымен немесе Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... да жалдау және
жұмыстан шығару;
- еңбекақы төлеу түрлерін, ... мен ... және ... ... адамдар табысының басқа да түрлерін белгілеу;
- шаруашылық қызмет жүргізу бағдарламасын қалыптастыру, өнім ... ... ... ... қызметті), тұтынушыларды таңдап алу,
шарттық негізде жұмыстар атқарып, мемлекеттік қажеттер үшін өнім беру;
- заңда ... ... ... ... ... ... ... нарықтарды және тарифтерді дербес
белгілеу;
- банкілік, ... ... ақша ... есеп ... ... және ... барлық түрін жүргізу үшін банкілерден есеп ашу;
- кәсіпкерлік ... ... ... (табыстың) салықтарды және
басқа да міндетті төлемдерді төлегеннен кейін қалғанын еркін жұмсау;
- мөлшеріне шек қойылмайтын табыс табу;
- өз ... ... ... ... ... және ... жүйелерін (мемлекеттік және мемлекеттік емес) пайдалану;
- өзінің құқықтары мен ... ... ... жасайтын мемлекеттік
және басқа органдардың әрекетіне белгіленген ... ... ... ... экономикалық қатынастарға қатысу және валюта операцияларын
жасау;
- егер ... ... ... ... ... болса,
кәсіпкерлік қызметке байланысты өзге де жұмыстар ... ... ... ... кезіндегі міндеттері.
Жеке кәсіпкер:
- еңбек заңдарына сәйкес жалдау бойынша алатын азаматтармен ... ... ... ... ... ... бойынша ұжымдық
шарттар жасауға;
- жалдамалы қызметкерлер өздерінің ... ... үшін ... одақтарға бірігуіне кедергі жасамауға;
- жалданып жұмыс істейтін адамдардың еңбегіне ақыны заң ... ең ... ... кем емес деңгейде төлеуге;
- қолданылып жүрген ережелер мен нормаларды басшылыққа ала ... ... ... ... ... ... гигиена мен санитарияны қамтамасыз ету жөнінде ... ... және ... ... ... да ... төлемдерді дер
кезінде және толы төлеуге және ... ... ... ... ... ... ... заңдарына сәйкес лицензиялауға жататын
салаларда қызметіне, арнайы келісім (лицензия) алуға;
- Қазақстан Республикасы ... ... өзге де ... ... ... қызметті лицензиялау заң актілерінде белгіленген
тәртіппен жүзеге асырылады.
Жеке кәсіпкерлерге банк ... ... ... ... ... ... ... негізінде және тараптардың
келісімімен жүзеге асырылады.
Жеке кәсіпкерлер өзі ... ... ... ... ... ... (жұмысын, қызметін) дербес белгілейтін бағалар ... ... ... ... ... өткізеді.
Жеке кәсіпкерлер өндірген товардың бағасын мемлекеттің тікелей
реттеуіне ... ... өз ... ... ... ... ретте жол беріледі.
Монополиялық көтеріңкі бағаларға жол бермеу мақсатында ... ... ... ... ... ... тәртіппен жүзеге
асырылады.
Қорыта айтқанда, міне кәсіпкерлік мәмілелер түсінігіне, жауапкершілік
түрлеріне құқықтық талдау жасап шықтық. ... бұл ... ... мен коллизиялар жеткілікті.
ҚОРЫТЫНДЫ
Мен өз бітіру жұмысының тақырыбын ... ... ... ... ... ... заңдылығы, оның нотариаттық жолмен
куәландыруында екендігіне көзім ... осы ... ... ... ден
қойдым.
Ол үшін алдымен Азаматтық құқық бойынша мәміле дегеніміз не? ... ... ... және ... қызмет дегеніміз не? Нотариус
атқаратын іс-әрекеттер қалай, кім атқарады, нотариус кім болуы керек деген
сұрақтарға ... ... ... ... осы екі ... біріктіре,
нотариаттық жолмен тәртіппен куәландыратын мәмілелерге тоқталдым.
Арнайы ... ... мен ... ... ... заң ... мен ... басқа, осы қызметке баспасөз
беттерінен ... ... заң ... мақалаларын және практика
жүзінде қызмет етіп жүрген мемлекеттік ... ... ... ... нотариустардан сынақтан өтуші ретінде практика
жүзінде көп кеңес алдым.
Мемлекеттік және жеке ... ... ... ... құқықтары мен міндеттері біркелкі. Олар ресімдейтін құжаттардың
да заң күші бірдей.
Тек олардың басқару ... мен ... ... ... заң ... ретінде жоғарғы оқу орын бітіре салып ... бола ... ... жетті. Ол үшін оған жету көздерін, яғни
талаптарының барлығын қазірден бастап білдім.
Негізгі, менің бұл ... жаза ... ... ... ... заң арқылы жауап алғандай болдым.
Қазіргідей құқықтық реформалар жүргізу кезеңінде нотариалдық ... ... ... ... төмендеп кетті. Бұл жағдай ең ... ... ... ... ... ... ... шақырады.
Жоспарлы экономика кезiнде барлық ... ... ... ... ... ... ... мәмiленiң аса қажеттiлiгi және маңызы ... Ал ... ... ... ... қарым - қатынастың негiзi
болып отыр.
Азаматтар мен заңды тұлғалардың азаматтық құқықтары мен ... ... ... ... ... мәмiлелер деп танылады.
Мәмiлелер бiр жақты және екi немесе көп жақты (шарттар) болуы ... ... ... ... ... нысанда жасалады.
Жазбаша нысанадағы мәмiлелер жай, не ... ... ... тiркеудi қажет етедi. Қозғалмайтын ... ... ... ... ... жарамсыз деп танылған жағдайда тараптардың ... ... ... ... ... ... ... беруге, ал заттай қайтарып
беру мүмкiн болмаса, қҮнын ақшалай өтеуге мiндеттi.
Мәмiлелердiң жарамсыздығының негiздерi:
1) Қажеттi лицензия (рұқсат) алмай ... ... ... ... ... ... ... бәсеке мақсатын көздейтiн немесе iскерлiк әдеп талаптарын
бұзатын мәмiле;
3) 14 жасқа толмаған адам ... ... 14 ... ... (18 – ге ... ... ата – анасының (қамқоршысының)
келiсiмiнсiз жасалған мәмiлесiн ата – анасының ... ... ... деп ... ... Есуастық, ақыл – есi кем болуы салдарынан әрекет қабiлеттiлiгi жоқ деп
танылған адам жасасқан ... ... ... Сот ... ... шектеген адам жасасқан мәмiле жарамсыз деп
тануы мүмкiн;
7) Алдау, зорлық, ... ... ... мәмiлелер;
8) Елеулi мәнi бар жаңылысу салдарынан жасалған мәмiленi сот жаңылысу әсерi
мен әрекет еткен тараптың талабы ... ... деп ... ... Бiр ... ... екiншi тараппен зұлымдық ниетте келiсуi нәтижесiнде
жасалған мәмiленi де сот жәбiрленушi тараптың талабы бойынша ... ... ... ... ... ... немесе құрылтай құжаттарында нақты шектелген
қызмет мақсаттарына қайшы келетiн етiп ... не оның ... ... бұза ... ... мәмiлесi, егер мәмiледегi басқа
тараптың мұндай жолсыздықтар туралы бiлгенi немесе күн ... ... ... дәлелденсе, заңды тұлғаның мүлiк иесiнiң қуанымы бойынша
жарамсыз деп танылуы мүмкiн.
11) ... ... ... ... жасасқан кезде өз әрекеттерiнiң
мәнiн түсiне алмайтын немесе өзiнiң не ... ... ... ... ... мәмiленi сот сол азаматтық талабы бойынша, ал
егер тiрi кезiнде талап етуге азаматтық ... ... ... ... ... ... мүдделi адамдардың талабы бойынша жарамсыз
деп тануы ... ... ... ... ... ... тек көз алдау үшiн ғана жасалған
мәмiле ... ... Егер ... екiншi бiр мәмiленi бүркемелеу
мақсатымен жасалса, тараптар шын ... ... ... ... ... ... ... тараптардың келiсiмiмен белгiленген реттерде
жазбаша мәмiлелер оларды нотариат куәландырғанан ... ғана ... ... ... мен заң ... ... тиiсiнше орындалуға
тиiс, ал мұндай шарттар мен талаптар болмаған жағдайда iскерлiк қызмет
өндiрiсiндегi ... ... ... әдетте қойылатын өзге де
талаптарға сәйкес орындалуға ... ... ... ... жолдары туралы әдетте, тараптар
алдын ала келiседi. Дау ... ... ... ... ... ... Өзара келiсiмге келе алмаған жағдайда дауды шешудiң екi
жолының бiрi, шартта көрсетiлгенде, таңдайды: бiрi – аралық ... ...... ... ... ... тараптар үшiн мiндеттi. Ерiктi
түрде орындалмаған соттық шешiмi, мәжбүрлi ... сот ... ... ... ... актілер.
1. ҚР Конституциясы 1995ж. 30 тамыз. 7.10.98 және 21 ... 2007 ... мен ... ... ҚР ... ... Заңы 1997ж. 14 ... 24.12.01 №276 өзгерістер мен
толықтырулар енгізілді.
3. ҚР нотариустарының нотариаттық ... ... ... ... ҚР Әділет Министрінің 1998 жылы 28 шілдеде №399 ... 2001 жылы 24.12. ... мен ... ... ҚР ... ... ... жөніндегі нұсқаулық ҚР Әділет
Министрінің 1998 жылы 16 шілде №83 бұйрығымен бекітілді.
5. ҚР ... ... ... бөлім. 27.12.94. 21 май 2005 жылы
өзгерістер мен толықтырулар енгізілген
6. ҚР Азаматтық ... ... ... 1.07.99 ... ... ... мен өзгерістер енгізілген.
7. ҚР Азаматтық іс жүргізу кодексі 13 шілде 1999 жылы. 08.07.2005, жылы
өзгерістер мен толықтырулар енгізілген.
8. Ауруханалар, санаторийлер және өзге ... ... ... ... ... ... өсиеттерді куәландыру тәртібі туралы №7
нұсқаулық ҚР Әділет министрінің 1998 жылы 8 ... ... ҚР ... және ... ... министрлігінде келісілді.
9. Қазақстан республмкасы неке және отбасы туралы заңы 17 желтоқсан 1998
жыл. 24 желтоқсан 2004 жылы ... тер ... ҚР ... ... ... ... заң актілеріне өзгерістер
мен толықтырулар енгізу туралы" заңы. 29.10.2002.
2. Арнайы әдебиеттер
1. "Гражданское право" Суханов Е.А., т. 1, М., "Бек" ... ... Ю.Г. ... ... Гражданского кодексе РК", Т. 1, Алматы:
Әділет-пресс, 1996.
2. ... Ю.Г. ... М.К. ... ... ... ... ... 2003.
3. Басин Ю.Г. Юридические лица//Гражданский кодекст РК – ... ... ... ... Выпуск. 1.Алматы, 1996.
4. Вещные права в Республике ... / Отв. ... член ... наук РК, ... ... наук М.К. ... – Алматы:
Жеті жарғы. 1999.
5. Ғ.М. Төлеуғалиев. Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы. Оқулық. 1
том. Алматы: Жеті жарғы, 2001 ... ... ... Республики Казахстан (особенная часть). Комментарий
/Отв. Ред. М.К. Сулейменов, Ю.Г. Басин. – Алматы: Жеті ... ... ... право, учебное пособие (часть общая), Алматы: Дәнекер, 1999
ж.
8. Гражданское право. Том 1. Учебник. Алматы: КазГЮА, 2000 ... ... Г. ... ... ... Жайлин Г. А. Обязательства в гражданском праве. Казахстан 2030
-проблемы совершенствования ... ... ... ... конференции). Алматы 2001.
11. Жайлин Г.А. Азаматтық құқық (Ерекше бөлім) І-ІІ-том. ... ... ... к ... ... ... ... (общая часть)
книга 1. Алматы: Жеті жарғы, 1998 ж.
13. Сүлейменов М.К. ... - ... ... ... Алматы:
Баспа, 1980.
14. Сүлейменов М.К. Шарттық міндеттемелерді орындау мерзімін бұзғаны үшін
жауапкершілік. Алматы: Баспа, 1971.
15. Иоффе О.С. ... ... РК. ... о ... ... ... ... РК», 2002 г.
16. Басин Ю.Г. О необходимости концептуальных изменений ГК РК// Гражданское
законодательство РК. Выпуск 14./ Под ред. ...... ... РК», 2002 ... ... Г.Ф. Курс гражданского права. -Тула, 2001. – с. 316.
18. ... ... РК ... часть) Комментарий в двух книгах/ ... М.К. ... ...... ... Жарғы», 1998 г.
19. Гражданское право. Учебник для вузов (академ курс) Том 1. /Ответ. ред.
М.К.Сулейменов, Ю.Г.Басин – Алматы: Издательство КазГЮА, 2000 ... ... ... ... ... Учебное пособие. /Под ред. А.Г.Диденко
– Алматы, 2003 г.
21. Договорное право. Брагинский М.Н., Ватрянский В.В. -2 изд – во, ... ... ... – 2000 г. – 848 ... Основы нотариальной деятельности. Глушенко П.П., Судов А.М. Уч.
пособие. – 2 изд – СПб, ... ... В.А. – 2000 г. - 368 ... ... ... ... под ред. ... – М.: Юрист, 2000 –
48 с.
24. Арбитражно-судебная практика. Комментарий. Витрянский В.В., Герасименко
С.А. – М., 1993 – 216 ... ... Уч. ... Басин Ю.Г. – Алматы: Әдiлет–Пресс, 1996 г. – 48 с.
26. ... ...... Пустозорова В.М.- М., 1994 г. – 112 с.
27. ... ... ... ... Комаров А.С. – М., тезис: 1994
– 199 с.
-----------------------
[1] Иоффе О.С. ... ... РК. ... о ... ... ЗАО ... законодательства РК», 2002 – с.17.
[2] Басин Ю.Б. О необходимости концептуальных изменений ГК РК, ... РК. ... 14/ Под ред. А.Г. ...... ЗАО
«Институт законодательства РК», 2002 – с. 32.
[3] Диденко А.Г.О познании правовой дейсвительности // ... ... ... Под ред. ...... КазГЮУ, 1999. – с. 19-20.
[4] А.К. – 147 бап.
[5] А.К. 22-бап 1-тармақ
[6]Егемен қазақстан құқығы. З.О. Ашитов Б.З. ... А.К. – 151 ... А.К. – ... ... ... ... РК (общая часть) Комментарий в двух книгах/ ... М.К. ... ...... ... Жарғы», 1998 г.
[10] Гражданское право. Учебник для вузов (академ курс) Том 1. /Ответ. ред.
М.К.Сулейменов, Ю.Г.Басин – Алматы: Издательство КазГЮА, 2000 ... ... ... ... часть. Учебное пособие. /Под ред. А.Г.Диденко
– Алматы, 2003 г.
[12] Договорное право. ... М.Н., ... В.В. -2 изд – во, ... М.: Статус – 2000 г. – 848 с.
[13] ... ... пен ... ... ... туралы ҚР
Үкіиетінің 27.02.2002 жылғы Қаулысы
[14] Сотов.П.П. Каменецкий Р Адвокатура и нотариат. Учебное пособие.1999
Изд-во Кодекс.
[15] Заң газеті. Нотариалдық ... ... 18 ... 2000 ... ҚР ... ... ... жасау тәртәбі туралы
Нұсқаулық ҚР Әділет Министрі бекіткен 1998 жыл.18 шілде .№ 539 ... ... Уч. ... ... Ю.Г. – ... ... 1996 г. – ... Сделки купли – продажи. Пустозорова В.М.- М., 1994 г. – 112 с.
[19] Басин Ю.Г. О необходимости концептуальных ... ГК ... ... РК. Выпуск 14./ Под ред. А.Г.Диченко –
Астана:ЗАО ... ... РК», 2002 ... Правовые вопросы товарообменных сделок. Комаров А.С. – М., тезис: 1994
– 199 с.
[21] ... А.Г., ... О.С. ж.б. ... право. Оқу құралы – Алматы.
Казгюу АПО/24 1999/ 126 бет.
[22] Жайлин Г. А. ... в ... ... ... ... ... ... правоохранительных органов
(Материалы научно-практической конференции). Алматы 2001.
[23] Марш П.Д. Англия, Франция және ... ... ... шарт
құқығы – Алматы: Дәнекер, 1999-277 бет.
[24] Сүлейменов М.К. Шарттық міндеттемелерді орындау мерзімін бұзғаны үшін
жауапкершілік. Алматы: Баспа, 1971.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 80 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық-құқықтық шарттар мәміленің құқықтық нысаны ретінде22 бет
Мәміленің жарамсыздығы, түрлері және ескіру мерзімі36 бет
Мәміленің жекелеген түрлерінің ерекшеліктері81 бет
Мәміленің ұғымы14 бет
Азаматтық құқық7 бет
Азаматтық құқықтық қатынастардағы мәмілелер64 бет
Азаматтық-құқықтық мәміле туралы жалпы34 бет
Лизингтік операцияларды ұйымдастыру85 бет
Лизингтік операциялардың экономикалық мазмұны49 бет
Мәміле20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь