Америка Құрама Штаттарындағы либералдық–саяси ағымдар

Жоспар

І. Кіріспе.

ІІ. Негізгі бөлім.

1. Америка Құрама Штаттарындағы либералдық.саяси
ағымдар.
2. Томас Джефферсонның саяси . құқықтық көзқарасы.
Тәуелсіздік деклорациясы.
3. Джеймс Мэдисонның консерваторлық және
либералистік саяси көзқарасы.
4. Фридрих Август фон Хайектің саяси көзқарасы мен
идеясы.

ІІІ. Қорытынды.

ІV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
Кіріспе.

Америка Құрама Штаттарында әлеуметтік – саяси тарихында қоғамдық – саяси құрылым және құқық мәселелері бойынша идеялық пікір таластардың өзіне тән ерекшеліктерімен сипатталатын екі кезеңді аңғаруға болады. Оның алғашқы кезеңі ХVІІІ ғасырдың басынан бастап ХІХ ғасырдың ортасына дейін созылған отар қоныстардың метрополияға бағыныштылығымен сипатталса, екінші кезеңі тәуелсіздік үшін күреспен айқындалып, ХІХ ғасырдың екінші жартысын қамтиды. ХVІІІ ғасырдың екінші жартысында өздерін штаттар (яеғни мемлекеттер) деп атаған колониялар мен метрополиялар арасындағы шиеленіс салық салу мәселесіне байланысты күшейе түсті. Көптеген публицистер (Д.Адамс, Т. Джефферсон, А. Гамильтон және тағыда басқалары) өздерінің саяси памфлеттерінде барлық отар иеліктеріндегі қоныстанушылар заң шығарушы жиналыста өз өкілдерінің болуы керектігін, өзін-өзі басқару принципін ұстану қажеттігін айтып, отаршылардың саяси талаптарын табиғи-құқықтық негізбен байланыстырды. Азаматтардың табиғи құқығы мен бостандығы туралы бұл ой тек публицистикада (көсемсөзде) ғана емес саяси және конституциялық құжаттарда да мойындалды: Виргиния штаты құқықтарының Деклорациясы (Дж. Мейсон және Дж. Мэдисон, 12 маусым 1776 жыл) және Тәуелсіздік Деклорациясы (Т. Джефферсон, Б. Франклин, Дж. Адамс, 4 шілде 1776 жыл). Тәуелсіздік Деклорациясын 13 штат бірауыздан қабылдады. Табиғи құқық теориясының идеяларын талдау барысында халықтың саяси таңдауы мен дербес өмір сүру құқығының және халық егеменділігінің конституциялық принциптері жарияланды. Теориялық жаңашылдықтың тағы бір маңызды нәтижесі биліктің бөлінісі принципін нақтылау болды. Тәуелсіздік үшін күрес тұсында (1775-1783) штаттардың Конфедерациясы құрылды. Алайда соғыс аяқталысымен штаттардың одағын нығайту және тиімді федералды үкімет құру қажеттілігі туындады. Осы міндетті атқару үшін 1787 жылдың мамыр айында конституциялық Конвент құрылды. Ол барлық сословиелік артықшылықтар мен дворяндық титулдарды жойып, республикалық құрылысты бекітетін, ажыратылған үш билік жүйесін енгізетін федералдық Конституцияның жобасын дайындап щығарды. 1803 жылы Жоғарғы сот өзінің конституциялық бақылау құқығын бекіткеннен кейін американдық революцияның барлық негізгі кезеңдері (тәуелсіздік үшін күрес, жаңа мелекеттік құрылымды қалыптастыру және оны өмірге енгізу) толығымен аяқталды.
Демек, Америка Құрама Штаттарында әлеуметтік – саяси тарихында қоғамдық – саяси құрылым және құқық мәселелері бойынша идеялық пікір таластардың түрлері мен Дж. Мэдисон, Т. Джефферсонның саяси идеялар мен ойларының пайда болуына толық түсінік беріп, ашып көрсету маңызды болады. Сонымен қатар, Фридрих Август фон Хайектің саяси ойлары мен идеяларына тоқталып, жалпы мәлімет беремін.
ІV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.

1. Джефферсон. Т.
Автобиография. Заметки о штате Виргиния.
Л., 1990. 21- 22беттер
2. Севостянов Г.Н.,
Уткин А.И.
Т. Джефферсон. М., 1976ж.
3. Деев Н. Н.
Т. Джефферсон // Политические учения: история и современность.
М., 1976. 385-399 беттер.
4. Соргин В.В.
Основатели США.
М., 1983ж.
5. Графский В. Г.
История политических и прававых учений.
Учебник. М., «Проспект» 2005ж.
6. В. О. Печатновтың
Гамильтон и Джефферсон кітабы бойынша цитаталар. 330-бет.
М., 1996ж.
7. Соргин В.В.
Основатели США: исторические портреты.
М., 1983.
8. Н. А. Хорошилова
История политических и прававых учений.
Учебное пособия. М., «ЮНИТИ – ДАНА»
2002ж, 344б.
9. Антология философских мысли.
Европы и Америки.
5Томах. 3 Т.
10. Г. У. Шелдон
Политическая философия Т. Джефферсона.
М., 1996ж. 112б.
11. Американские просветители.
Избранные произведения. 2Т.
М., 1994ж. 118-122б.б.
12. Федералист
Политическое эссе Дж. Мэдисона.
М., 1993ж.
13. М. Мұхаммедов.
Б. Сатеришнов.
Б. Сырымбатұлы.
Саяси – құқықтық ілімдер тарихы.
Алматы, 2002ж. 150-160 б.
        
        Жоспар
І. Кіріспе.
ІІ. Негізгі бөлім.
1. Америка Құрама Штаттарындағы либералдық–саяси
ағымдар.
2. Томас Джефферсонның саяси – құқықтық көзқарасы.
Тәуелсіздік деклорациясы.
3. Джеймс Мэдисонның ... ... ... ... ... ... фон Хайектің саяси көзқарасы мен
идеясы.
ІІІ. Қорытынды.
ІV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
Кіріспе.
Америка Құрама Штаттарында әлеуметтік – саяси тарихында қоғамдық –
саяси ... және ... ... ... идеялық пікір таластардың
өзіне тән ерекшеліктерімен сипатталатын екі кезеңді аңғаруға болады. Оның
алғашқы ... ... ... басынан бастап ХІХ ғасырдың ортасына дейін
созылған отар ... ... ... ... ... ... үшін ... айқындалып, ХІХ ғасырдың екінші
жартысын қамтиды. ХVІІІ ғасырдың екінші жартысында өздерін штаттар (яеғни
мемлекеттер) деп ... ... мен ... арасындағы шиеленіс
салық салу ... ... ... түсті. Көптеген публицистер
(Д.Адамс, Т. Джефферсон, А. ... және ... ... ... памфлеттерінде барлық отар иеліктеріндегі қоныстанушылар ... ... өз ... ... ... ... басқару
принципін ұстану қажеттігін айтып, отаршылардың саяси талаптарын табиғи-
құқықтық негізбен байланыстырды. ... ... ... мен ... бұл ой тек ... ... ғана емес саяси және
конституциялық құжаттарда да мойындалды: Виргиния штаты ... (Дж. ... және Дж. ... 12 ... 1776 жыл) ... ... (Т. ... Б. Франклин, Дж. Адамс, 4 шілде
1776 жыл). Тәуелсіздік Деклорациясын 13 штат ... ... ... ... ... ... ... халықтың саяси таңдауы мен
дербес өмір сүру құқығының және ... ... ... ... ... жаңашылдықтың тағы бір маңызды нәтижесі
биліктің бөлінісі принципін нақтылау болды. Тәуелсіздік үшін күрес ... ... ... ... Алайда соғыс аяқталысымен
штаттардың одағын нығайту және тиімді федералды үкімет құру ... Осы ... ... үшін 1787 ... ... ... конституциялық
Конвент құрылды. Ол барлық сословиелік артықшылықтар мен ... ... ... құрылысты бекітетін, ажыратылған үш билік
жүйесін енгізетін федералдық Конституцияның жобасын дайындап щығарды. 1803
жылы Жоғарғы сот ... ... ... ... ... ... революцияның барлық негізгі кезеңдері (тәуелсіздік үшін күрес,
жаңа мелекеттік құрылымды қалыптастыру және оны ... ... ... ... ... Штаттарында әлеуметтік – саяси тарихында
қоғамдық – саяси құрылым және ... ... ... ... ... ... мен Дж. ... Т. Джефферсонның саяси идеялар мен
ойларының пайда болуына толық түсінік беріп, ашып көрсету ... ... ... ... ... фон ... ... ойлары мен идеяларына
тоқталып, жалпы мәлімет беремін.
1. Америка Құрама Штаттарындағы либералдық–саяси ағымдар.
ХVІІІ мен ХІХ ... ... ... ...... ... да ... өзгерді. Саясат ұғымы да жаңа
маңызға ие, ... егер ... ол ... билік қызметінің саласын ғана
қамтыса, енді ол қоғамдық ... кең ... ... ... ... (лат. scientia – ғылым) ... ... ... мен ... өз ... ... үлкен көңіл қоя бастады. Кейінірек ... ... ... ... барысында саяси және құқықтық ілімдерде
әрқайсысы өзінің тар мамандық саласы шеңберінде ... ... ... ... ... өзі ... теорияның ішінде жекелеген концепциялардың
пайда болуына әкелді, мысалы тоталитаризм, плюралистік ... ... ... ... ... ... саяси ойында неолиберализм
(кейде "әлеуметтік либерализм ", ескі индивидуалистік либерализмге қарсы),
"демократиялық либерализм" (аристократиялық либерализмге қарсы, ... ... ... қолданылады) және концерватизм ( ... ... ... ... "либерал-концерватизм"
терминдерімен де айтылады) басым бағыт қатарына жатқызылады. ... ... ... ойда ... ... ... солшылдарға
әртүрлі социолизм, коммунизм және солшыл радикализм (" жаңа ... ... және тағы ... ... ал оңшылдарға фашизм
және неофашизм, "жаңа оңшылдар", нәсілшілдер сияқты ... ... ... және ... ... ... ... дағдарысы тұсында, индустриялды дамыған елдерде экономиканы
реттеуде, мемлекеттің әрекетін кеңейту мақсатында қалыптасты.
Неолиберализмнің идеологтары (Дж. Кейнс, А. ... Дж. ... ... басқа) қоғамның реформашыл көңіл – күйдегі топтакрының – ... ... ... ... – ақ ... ... мүддесін көздейді. Олар өз ... ... ... ... және ... ... қол ... қоғамдық процестерге мемлекеттің ықпалын кеңейтуді, жеке кәсіпкерлік
қызмет саласына мемлекеттің белсенді түрде араласуын жақтайды.
Неолиберализмдегі ... ... ... ... ағылшын
экономисі Джон Мейнард Кейнс ... ... Ол ... ... "ұлы ... ... ... "Еңбекпен қамтудың, пайыз бен
ақшаның жалпы теориясы" еңбегінде шіріген ... ... ... ... ... экономиканың дамуға қабілеттілігін, дағдарыстардың
өткіншілігін дәлелдеп жазды. Кейне мемлекет құқық мәселелерімен арнайы
айналыспағанмен, ... ... ... ... ... ... ұсынған оның бағдарламасы саяси практика мен заң
шығарушылыққа тікелей әсер етті. Кейнстің идеялары 50-60 ... ... Бұл ... ... қоғам (Дж. Гелбрейт), экономикалық
өсім кезеңі (В. ... ... ... (Г. ... ... ... ... Неолиберализм идиологиясына қарсы шығып, еркін
кәсіпкерлікті жақтаған қазіргі концерваторлар (Ф. Фон ... И. ... ... ... Бұл ... әлеуметтік негізін финанс олигархиясы,
истеблишмент, ауқатты фермерлер және ... ... бір ... ... ... ... ... теріске
шығармағанымен, олар жеке капиталға қатысты мемлекеттің араласуын шектеуді
ұсынады. Экономикадағы мемлекеттік биліктің рөлін ... ... ... ... концерватизм идиологиясымен ... ... ... да өмір сүрді. Бұл ілімнің идеялақ қайнар көзі Э.
Бернштейннің, К. ... ... ... ... оның бастыц
теогриялық қағидалары екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Г. Ласкидің
(Англияда ... ... ... ... мүшесі) "Біздің замандағы
революция туралы ойлар", Л. ... ... ... ... ... ауқымында", К. Ренердің (Австралиядағы социал-демократилық
партияның төрағасы) "Жаңа әлем және социализм" ... ... ... елу жылда капитализм өзінің өміршеңдігімен көзге ... қана ... ... ... өтеу ... ... жоғары
екендігін де дәлелдеді. Демократиялық социализм теориясының ... ... ... ... ... ... ... байланысты. Алайда бұл әлеуметтік әділеттілік идеалдары ... ... ... ... ... сөз ... ғасырдағы құқық пен мемлекет ... ... ... ... нормативизм және қайта өркендеген табиғи-
құқықтық бағыттары қалыптасты.
Әлеуметтік ... ең ... ... бірі ... Роско Паунд (1870-1964). Ол өзінің ... ... ... ... (1959) еңбегінде баяндайды. Паунд ... ... ... ... ... және ... өзі "әлеуметтік бақылаудың инструменті" ретінде түсіндірілді.
Бақылаудың өзі заңға бағынушы ... ... ... ... ... ... және үйлестірумен байланысты болғандықтан оның ілімін
көбіне "заңгерлік әлеуметтік ... деп те ... ... ... ... ... қажет етеді, алайда
қоғам өміріндегі ұдайы болып отыратын өзгерістер үнемі толықтырып отыруды
талап етеді.
Құқықтықтанудағы ... ... ... ... ... заңгерлік пәндердің өкілдерін – азаматтық, коммерциялық,
кәсіпкерлік және өзге де ... ... ... ... қозғалысы пайда болды. АҚШ-та негізгі ағымдар, ол либералистік,
концерваторлық, федералистік тағы да басқа ... ... ... ... ... ... ... Томас Джефферсонның саяси – құқықтық көзқарасы.
Тәуелсіздік деклорациясы.
... Тарих ... ... ... ... ... оларға басқа уақыт
пен басқа халықтардың
тәжірибесін пайда-
лануға мүмкіндік
береді...
Т. Джефферсон
АҚШ тарихы ХVІІІ ... ... ... мен ХІХ – ғасырлардың
басында ... ... ... ... ... Олар әр қилы ... әр ... партиялардың құрамында болғанымен, барлығы да американың
жас мемлекетінің негізін қалаушы әкелері ретінде тарихта қалды. ... өз ... ... тағдырына ғұмырларын арнап, оның қалыптасуына және
нығаюына құдайдай сенді. ... ... ... ... ... Пейн және тағы ... ... америка тәуелсіздігінің және
демократиясының әкелерінің бірі, көрнекті саяси ойшыл Томас Джефферсонның
(1743-1826) да есімі бар.
Томастың ...... ... ... алғашқы қоныс
аударушылардың бірі болды. Оның арнайы білімі болған жоқ, бірақ өз ... алу үшін көп ... Ол ... ... сауатты әрі құрметті
помещик болғандықтан оны аса ... ... ... ... Мысалы,
Виргиния штатының шекарасын белгілеп, картасын жасауға, заң ... ... ... ... болғанда Томас 14 жаста еді. ... ... ... ... ... түсті.
Джефферсонның шешесі – Джейн Рандолф ақсүйектер отбасынан шыққан.
Оның шежіресі Англия мен Шотландия тарихында ... келе ... ... ... жазғанындай, "Әркім өзі таңдаған сенім мен ... ... ... ... ... ... үшінші бала, оның екі інісі,
алты қарындасы болған.
Ол бес жасынан ағылшын мектебінде, ал тоғыз жасынан бастап ... ... Одан ... 1760 жылдан бастап екі жыл бойы ... ... және Мэри ... оқыды. Сонда жүргенде, ол өзіне
үлкен ықпал ... ... ... ... әрі философ профессор Ульям
Смоллмен достасты. ... ... ... досы ... Уиттың өзінің
жетекшілігмен Томастың құқықты оқып - үйренуіне ... ... ... жас ... ... ... ортасына қосты. Фокье,
Джефферсонның айтуы бойынша, "осы орынға отырғандардың барлығының ... ... адам ... ... ... ... кейіннен онымен болған
кездесулерінде, өзінің алған біліміне қарыздар екендігін еске ... Уайт ... оның ... ... ... да көмек берген еді.
Кезінде, 1776 жылы Уайт өзінің жас досының дайындағандардың бірі ... ... ... ... және Мэри колледжінде
юриспруденцияны оқып бітірген соң, сол ... ... ... адвокаттар
алқасында болды. Ол өзінің "өмірбаянында" Революция барлық сот орындарын
жапқанынша заңгерлік тәжірибесінің жалғасқанын еске ... ... ... ... ... ... ... клиенттерінің саны тез
өсті. Егер, адвокаттық қызметке тұрған 1767 жылы 68 істі ... ал ... соң 430 істі ... [4]
Джефферсонның 26 жасында Виргиния штатының заң шығарушы органына
депутат болып сайлануы оның саясат ... ... ... ... ... ... оның байсалдығы әрі "үндемейтін депутаттығы"
ретінде танылды. Ол үшін, сөз сөйлегеннен гөрі, хат пен ... жазу ... еді. ... 1776 жылы Континентальдық конгресс комиссиясының
тапсыруымен 1776 жылдың 4-ші ... ... ... ... ... деклорациясын" жазу бақытына ие болды.
"Тәуелсіздік деклорациясының" жобасын Джефферсон 17 күн, яғни ... 11 ... мен 28 ... аралығында дайындады. Ол әрбір сөзді
екшелеп, оның ... ... Бұл ... ... ... ... мен ... ақыл-ой шабыты түзілген. Дайындалған мәтінді
Джефферсон Конгресс комиссиясының мүшелері Д. Франклин мен Д. ... олар ... ... ... ... ... ... комиссия мақұлдаған құжаттың соңғы жобасы жазылды
да, 28-маусымда "Бас Конгресске ... ... ... ... ... ... Конгрестің қарауына ұсынылды. 19 шілдеде
Конгресс оның атын өзгертіп: "Американың біріккен 13 штатының бірауызды
деклорациясы" деп ... ... ... үш ... ... Құжаттың 800 сөзінен Конгресс
460 сөзін немесе мәтіннің ширек бөлігін алып тастады [6], бірнеше сөйлемдер
мен сөздер ... және екі ... ... ... ... ... ... 1776 жылы 4-шілдеде қол қойды. Одан кейін ол
перламентке көшіріліп, 1776 жылы 2-тамызда қайта қол қойды. [7]
Т. ... ... бұл ... ... ... ... ... редакцияланды. Кейбір жеке сөздер ең ұрымтал, нақтылы, әсіресе емес
сөздермен алмастырылып, саяси жағынан ... ... ... ... ... ... ... тұрарлық достарымыздың болуы жүрек
үміттің отын әлі де сөндірмеді, - деп ... ... ... . ... да ... тасталынған жолдар олардың өкпе назын
тудырмас үшін жасалынды. Африкада ... ... ... ... ... сызылып тасталуы Оңтүстік ... мен ... ... үшін шешілді. Себебі, бұл штаттағылар құлдарды әкелуді
қысқартпақ түгіл, қайта құл сатуда одан әрі ... ... Ал, ... ... ... ... өздерінде құлдар аз болғанымен
осы пікірді ... ... ... олар ... ... құлдармен ірі
көлемде жабдықтаушы еді". [9]
Америка халқының бұл өзін-өзі азат ету ... ... ... ... ... аңыздарды туғызды. Дж. Адамс Джефферсон
"Деклорацияны" Дж. ... ... ... ... деп ... оны шығарманың идеясы Дж. Локканың "Басқарудың екі ... ... ... ... оның ... ... Т. Пейн
деп санады. Джефферсон өзінің қарапайым жауабында, жаңа дәлелдемелер мен
принцптер ашуға тырыспағанын, тек ... ... ... және ... ... ... жағдайды түсіндіруді ғана ... ... ... қатар, саяси қарсыластары Джефферсонның "Виргиния ... ... (1785) атты ... ... ... ... соққыға алды. Соған қарамастан, кейіннен ол Виргиния штатының
губернаторы қызметін атқарды. ... Ұлы ... ... қарсаңы
мен алғашқы айларында, Б. Франклиннен соң АҚШ-тың Франциядағы елшілігін
басқарды. Ол 1789 – 1793 ... ... ... ... 1796 ... президенті, ал 1801 жылдан екі мерзім бойы ... ... ... 1801 ... ... ... жеңісін көптеген
американдықтар екінші революцияның басталуы, яғни 1776 жылғы ... ... ... деп қарады. Бір ... 1801 ... ... 36-ы турында сайлаушылардың [11] дауыс беруімен Джефферсон
Президент болып сайланды. Ал, ... ... ... ... ... мерзіміне түскен ол ешқандай бәсекесіз Президенттікке өтті. 1797 ... 1815 ... ... ... ... ... ... президенті болды. 1814 жылы Т. Джефферсон Конгреске өзінің жарты
ғасырға жуық ... бай ... ... Ол дүниежүзіндегі ірі
кітапхананың бірі АҚШ-тың Конгресс Кітапханасының қорына ... ... ... ... ... бұл ... АҚШ-
тың қазіргі демократиялық партиясының ізашары. Демократтар, ... ... ... ... ... та, ... осы екі ... тәуелсіздік үшін күрестегі революциялық
9 Севостянов Г.Н., Уткин А.И. Т. ... М., 1976ж. 10,11 ... осы екі ... ... ... үшін ... кезеңінен бастап, олардың арасындағы қайшылықтары ... ... ... мен салыстырғанда бәсендеу еді.
Егер де оларды Европаға осы тақылеттес партиялармен ... ... ... ... ... ... АҚШ-та орташа тап баса
көрсетілген, қоғам өзінің біркелкі ... ... ... ... ескі әлем мен оның нағыз жақтаушылары жоқ деуге болады.
Джефферсон ақылды адам еді, партиялық бір жақтылықпен шектеліп қалмас ... ... ... ... ... жоғары қоя
отырып, басқа партиялардың көптеген көрнекті қайраткерлері мен де ... ... тұра ол екі екі ... ... оның ... ... атап көрсетті:
"...халық бағалау, оған қамқорлық жасау – біздің партияның принципі.
Халықтан қорқу және оған ...... ... ... ... Виргиния штатының заңшығару актілері мен ... ... ... ... қалыптастыруда маңызды рөлі болған
бірқатар дәстүрді қалыптастыруда ... рөлі ... ... ... тұжырымдаған болатын. Джефферсон демократияның негізін және
білім беру жүйесінің демократизімімен, халықты ағарту және білім ... ... ... ... ... мен және ... ... азаматтарды тартумен тығыз байланыстырды.
Джефферсон - азаматтардың теңдігін жақтаушы, адамдарды езуге, ... ... ... ... ... ... ... былай
делінген, "Адамдардың барлығы бірдей жаратылған және ... ... ... ... берген, олардың ішінде - өмір сүруге, бостандыққа және
бақытты болуға ұмтылу құқығының ... ... ... ... ... [14].
Ол үндістердің европалықтардан принципті түрде ешқандай айырмашылығы
жоқ екендігі туралы жазды. ... ... ... ... ... құлдықтың өмір сүруінің тарихи ... ... ... мойын сұнып отырғанымен, африкалықтарды құлдықта ұстаудың
сақталып ... ... ... ... ол, ... әр түрлі
өмір сүруі мен теңсіздігін, рухани байлық пен ... ... ... ... ... байлық пен туысқандық және шығу тегіне
негізделген "жасанды ақсүйектіктен" ... бар ... ... АҚШ ... ... бір жақтарын, атап айтқанда
Призиденттің уәкілдік мерзімі шегінің анықталмағандығын, адам құқығы жайлы
тараудың болмауын ... ... Деев Н. Н. Т. ... // ... учения: история и
современность.М., 1976. 385-399 беттер.
13,14. ... В.В. ... США. М., ... ... ... ... ... Алғашында ол
конституцияның алғашқы редакциясына ... өре ... ... ... ... Дж. Мэдисон мен "Федералист" мақалаларының ықпалымен, сондай-
ақ конституцияны халық қолдауының нәтижесінде, ... ... баға ... ... ... пен құқықты адам баласының ақыл-ой, ернкіндік және
адамгершілік табиғатымен байланысты құбылыс ретінде қарастырды. ... адам ол үшін ... ... ... мен ... ерік ... ... әлемінен бірте-бірте алыстай беретін, табиғат берген құқықтары
мен туа ... ... ... бар [16] ... тіршілік иесі. Ол
1821 жылы Джон Адамсқа ... қауым мен еркіндік тарихқа үздіксіз қадам басып
келеді" [17] деп ... ... бола ... адам ... ... ... ... білімі меғн мәдениетінің жетілуі, заңдылықты түсінуі,
ұзақ әрі біртіндеп болатын прогресс. Адам жауынгер, ... ... ... ... ... өзінің даму ... ... ... ... ... ... ... дамиды.
Джефферсонның ойынша адам баласының прогрессивті дамуын, білімі мен
мәдениетін қолдау және көтермелеу қоғам мен ... ... ... ақылды, еркін адамдармен жұмыс істеу, басқару жеңіл әрі тиімді
болмақ. "Ақыл-ой мен шындық" – адам ... мен ... ... ... әлеуметтік басқару құралы. Егер де жеке ... не ... ... топ ақылсыз істі аңғарса, оны адамзаттың негізгі құқығына әсер
еткен тұтас бір ақыл-ой өлшемі деп қарауға ... - деп ... ... - ... революциялық – демократиялық рухының түсінігі
мен шынайы ... ... ... ... еді. ... ... шағым
жасау АҚШ-тың Англиядан рухани-құқықтық жағынан ақыл-ойының азат болуының
негізгі "Тәуелсіздік деклорациясында" қамтылды. ... ... ... салыстырғанда қандай жағынан болмасын аса бағалы деп түсіндірілді.
Себебі ол жеке ... ғана ... ... ... халықтың адамзаттың
егемендігімен және оның еркіндігімен байланысты делінді. Ешкім, ... ... ... ... жоғары адамзаттық құндылықтарға қол
сұғуға, адамның табиғатына және ... ... ... ... ... жоқ. Бұл - әлем ... ақыл-ойымен, табиғат заңдарымен,
Құдаймен байланысты адамзаттың аса жоғары мәселесі.
Тарихта қанша дамығанмен ... ... ... ... ... және ... ... болмайды, табиғи құқық соның белгісі
болып табылады. Джефферсон осы бір ... ... ... жайлы ойлана
келіп, табиғи құқықтан адамның ғарышқа әлемнің ең жоғарғы заңына қатысы бар
екендігін аңғарғанды. Табиғи құқық – ... ... ... ... елеулі жағы.
17Деев Н. Н. Т. Джефферсон // ... ... ... ... 1976. 399-405 ...... дамудың терең әрі спонтанды әрекет етеді, бірақ ... ... ... ... қирататын құқықтың құралы ретінде өзін
көрсетуге қабілетті. Бұрынғы батыл демократ Джефферсон саяси тәжірибесі
қалыптасқан ... ... ... ... ... істе ... ... қақ ортаны" сақтап отырады. АҚШ президенті ... жылы ... ол ... ... ... ... болмай,
қайта біріге түсуі үшін "Біздердің ... ... ... федералистерміз" деп сөйледі. Бірақ ол әр қашанда табиғи
құқықпен демократияның теориясын жақтаушы болып ... Ұлы ... ... жылы ол ... деді: "Үкіметке сеніп тапсыруға
болмайтын және үкімет біткен осы ... ... ... ... бағатын
құқықтар бар. Бұл – ойлау және өз ойының жариялығын ауызша немесе жазбаша
беру құқығы; бұл – жеке ... ... мен қол ... ... Джефферсонның көп жылғы ... ... ... ... көзқарастан тайдырған жоқ.
Ойшыл-демократ 1826 жылы былай деп жазды: "Құдайдың ... ... ... мінуге дайын артақшылықты азғантай адамдардың ... ... ... сияқты, адамзаттың көпшілігін құрайтын адамдар
да дүниеге арқасына ертоқым салып тумайды" . [19] ... ... ... ... де ... таңдауын ұйғаратын азаматтардың құқығы мен
бостандығына кепілдік беретін конституциялық құрылыстың жақтаушысы.
Қоршаған әлемнің адам ... мен ... оның ... ... ... ... жолында алға жылжи отырып,
Джефферсонның айтуы бойынша, икемділік пен ... ... ... ... ... ішінде оның нағыз формальды конструкциясын,
негізін қалаушы актілерді талап етеді.
"Қайсыбір адамдар бар, - деп ... ол. – ... ... зат
ретінде қастерлеп, оны қасиетті өсиеттің кемесі ... ... осы ... ... өзін қадыр тұтады. Олар адамдарға өткен өмірінің даналығын
таңып, олардың қолымен істелген дүние қандай да бір ... ... ... деп есептейді... Мен, әлбетте, заңдар ... ... өзін ... ... өзгеріс еңгізулерді
жақтаймын. Мен оның азғантай ғана жетіспеушілігіне ең жақсысы ... ... ... ... мен ... мен адамгершілік институты бір-бірімен
қатар, адамзаттың ақыл-ойының дамуымен бірге жүруі қажет деп білемін". ... ... ... ... ... қатынасына ең алдымен
ағылшын монархиясының талқыға түсуі және 1780 жылдары Франциядағы ... ... ... оның ... европалық кезеңдеріндегі, монархияны
бақылаудың жеке тәжірибесі ықпал етті. Монархты ... ... ... ... де ... ... әрі өзімшіл тіршілік иесінің пайда
болуына жағдай туғызады.
18 Графский В. Г. ... ... за ... и ... конституции
// История политических и прававых учений. ХVІІ-ХVІІІ вв.М., 1989. 259-256
беттер.19/20/Сонда.
ХVІІІ-ғасырдағы ... ... ... ... сайлау
науқанына қатысу мүмкіндігі туса, онда олар ... ең ... ... ... ... ... алмас еді, - деп ... ... ... оған ... ... күні ... көрінді.
Республика тіршілік ете алатын аумақтың көлеміне қатысты мәселеде
еуропалық ойшылдарға қарағанда американдық теоретиктер – А. ... ... Т. ... және тағы ... республика ірі мемлекетте де
тіршілік ете алады деп ұйғарды. Джефферсон, мысалы, республика – ... ... ... тән ... ... ал монархия, деспотия –
керісінше – ірі елдерге тән деп санайтын Монтескьемен ... ... ... ... ... - деді ол АҚШ-тың мысалы туралы
айтқанда, - ол ... ... ... оның ... ... егер ... емес, шарт, келісім және теңдік принциптеріне сүйенетін
болса, солғұрлым ... ... ... көзі жететің болады". [21]
Мемлекеттің келісім-шартқа құрылған табиғаты және оны іске ... ... ... ... ... ... ол жайындағы
немқұрайлы түсініктен бас тартуды талап етеді. Ол үкімет пен күш ... ... пен ... ... тұжырымдамасын жақтап шығуға бейім
еді. [22]
Бұдан басқа АҚШ-тың негізін салушы өкілдерінің ойынша ХVІІІ және ... ... ... мемлекеттің көлемі қажет болған жағдайда ... заң ... ... ... күтірмейтін мәселелерді шешу үшін қолайлы
мерзімде жинап алатындай болуы керек. АҚШ, өздерінің ... ... ... бойынша бұл критерийге сай келеді. Томас Джефферсонның призиденттік
кезеңінде 1803 жылы Наполеон Франциясының Луизиянаны сатып ... ... ... жуық шаршы миль, 60 млн франк немесе ... 15 ... ... АҚШ ... ... екі ... ... жер планетасында
Рессейден кейінгі екінші орынды алды. Бұл мәміле, сірә, жылжымайтын ... ... ең ... болған шығар. Джефферсон Луизиянаны
сатып алуды іске асыру барысында конституцияда көрсетілген Призиденттік
өкілдіктен ... ... ... ... ол бұл ... ... ... рухына, азаматтардың кең қолдауына сүйенеді.
Президент болып тұрғанда, ол мемлекеттік қарызды 80 млн. ... млн. ... ... ... мемлекеттік шығындарды ... ... ... ... Ол ... санын 4 мыңнан 2500 ... ... қол ... ... және өкілдіктермен амалдай
тұруға болатын жерлерде ... ... ... ... ... ... ... күрт азайтты, азаматтардың алынатын салықты
күрт азайтты, демократиялық пен ... ... ... ... ... ... ... Графский В. Г. Период борьбы за независимость и вырабытки конституции ... ... и ... ... ... ... 1989. 256-269
беттер.22/23Сонда.
Ол – билікті бөлу жағында болды. Алайда концервативті федералистер
жетекшілерінен (А. Гамильтон, Дж. ... және ... ... ... және ірі жеке меншік иелерін биліктің тепе – ... пен ... ... мен ... ... ... ... екі палаталы
парламентті бекіту, кедейлер үшін жоғарғы палатаның жабық ... ... және т.б. ... ... ... ... ... тармақтарының
халықпен байланысы принципі мәселесі қызықтырды. Сонымен қатар ол былай деп
атап көрсетті, егер көпшілікке зорлық-зомбылық жасалмай, ... ... ... ... ... соның ішінде байлардаң, басқаша
ойлайтындардың және тағы ... да тең ... ... ... еркіне бағынатын республикалық табиғи принцип ... ... қала ... Ол ... ... үшін оның ... ең ... билікте орын алуы мүмкін ... ... ... ... ... ... ... деген федералистерменде келісті. ... ... деп ... ол, ... және алдағы болашақ
жылдарға да ... ... ... Өз кезегінде атқарушы билікте қауіпті жағдай
тудырады, бірақ ол - әлі алда болатын іс" [24] – деді.
Баспасөз бостандығы ... ... ... деп ... ол
тіпті оған мүмкін болатын асыра ... ... ... ... ... мен сөз бостандығын шектеудің нәтижесі ретіндегі ... ... ... ... ... баянды
болуына көбірек жәрдемдеседі. Джефферсон ант ... ... және ... ... ... ... қолданылуының табанды
жақтаушысы болды. Ант берген сот – деп ... ол, бұл жеке ... және ... адамның кіршіксіздігін қорғайтын ең ... ... ... ... ... кейбіреулер, соның ішінде қайсы
бір американдық судьялар да бар, сот ... ... ... үшін ... Ол ... басқару нысанына тағайындап
қоятын емес, судьялардың импичментке шынайы ... бар, ... ... сәйкес келеді деп жорамалдады. Джефферсон американың ... ... ... ... ол ... көпшілік үшін неғұрлым
ашық болу керек, соттардың қызмет ету ... ... ... бетімен
жібермеу үшін оларды ас ... ... ... деп ... Оның ... сот билігінің жүйелі демократиялық констукциясы, жекелеген
кемшіліктеріне ... ... ... ... энергиясы мен
бастамасын, халықтыцң еркі мен мүддесін барынша игере ... ... ... Ол ... ... ... кездің өзінде, сот жүйесінің
ұйымдастырылу принципіне және судьялардың тұрақты құрамына елеулі ықпал ете
алмады. АҚШ-тың ... ... оның ... ... ... ... ... алын,бас қамал болып шықты.
24 Подовер С. ... ... ... США. ... шығ. ... ... Президент болып тұрғанда "әкімшіліктің атағы мен ... ... ... ... оның қызметкеріне одан бір де кемдігі жоқ
тәуелді" – деп ... ... ... іріктеуде және орнынан түсіруде
өте талғампаз әрі сақ болды. Өзінің Президентік екі ... ... 433 ... бар ... 109-ын ғана ... оның
өзінде де федералистік және республикашылдар партияларының Конгрестегі
үлес салмағын ескере отырып жасады.
Джефферсон екі рет 1801 және 1805 ... АҚШ ... ... ... сөзін сөйледі. Жаңа Президенттің сөзі демократиялық
саяси-құқықтық көзқарасты білдірді және оның үкіметінің ... ... ... ... ... ... бағдарламасы болды. Екінші
инаугурациялық ... сөзі ... ... ... басқаруды
дамыту және мемлекеттік шығындарды қысқарту, сол арқылы халықтан ... ... ... ... асыру туралы есебі ретінде тартымды болды.
Төменде беріліп отырған ... ... ... іс ... де және ... құқықтық ой-пікірлер тарихын оқып,
зерттеушілерге де өте ... ... ... мен ... туралы оның тарихи тұлғаларға
баға беруі, тұтас алғанда ... ... ... көп ... ... ... Франция халқын азат ету жолындағы әрекеттердің бірін
тұңшықтырғандығын, Европа ... ... ... ... қайғы-қасірет
әкелгендігін мойындап отырып, оған сын көзімен қарады.
Робеспьердің және басқа якобиншілердің ... мен ... ... ... ... беделін түсірді деп санап, және
Америка француз революционерлерінің қайғылы қателерін ... ... ... ол Ұлы ... ... ... ... террорға
да теріс көзқараста болды. Сөйтсе де Джефферсон үшін ... ...... ... жаңа ... ... жолмен түбірлі
ауысу, қоғамды "биліктің сұрқиялық шектен тыс пайдалануынан" тазарту. Ол
"Тәуелсіздік ... ... деп ... егер мемлекеттік құрылыс
адамның табиғи құқына сәйкес келмесе, оны бұзса, ... ... ... онда ... оны өзгертуге немесе жоюға және жаңа
құрылысты ... ... Ол ... ... қауіпсіздігі мен берекесін
ең жақсы түрде қамтамасыз етіп, ... ... ... құрылады".
[26]
1823 жылы экс-президент Джефферсон, Президент Джеймс Монроның сыртқы
саясат доктринасының қалыптасуына шын ... ... ... ... ... ... және басқа да европа елдеріне ... ... ... ... сұрады. Президент Монроға жазған хатында Джефферсон
былай деп жазды: ... ... ... ... ... ... араласпауымыз керек. Біздің екінші ... ... ... ... ... мұхиты жағындағы қандайда іс болмасын
араласуға жібермеу қажет. [27]
1823 жылғы желтоқсанда Джеймс Монроның Конгреске ... ... ... ... ... ... ... Монро доктринасы
деп аталған бұл принциптердің мәлімдеулерінде Америкңа мен Европа ... ... бірі ... ... ... Америкаға үстемдігін
айқындайтын басқа да идеялар ресми ... ... ... ... ... ... жоқ, - деп жазды Т. Джефферсон Дж.
Адамсқа 1821 жылы. Қоғамдық пен еркіндік ... алға ... ... ... ... мен ... өлмеймін... 1776 жылғы 4-шілдеде жағылғкан
алуан планетаның ... ... ... отырғандығы сонша, оны қатал
әкімшіліктің әлсіз демі сөндіре алмайды". [28]
Тағдырдың бұйрығы болар, Джефферсон "Тәуелсіздік ... ... ... ... ... өмір сүрді.
26В. О. Печатновтың Гамильтон и Джефферсон к»табы бойынша цитаталар. 330-
бет.
27Сонда.28 15Соргин В.В. Основатели США: ... ... М., ... ... ... ... ... барлық он үш Құрама
штаттары бір ауыздан қабылдаған.
Адамзат тарихының барысында бір халықтың өзін екінші ... ... ... үзу қажет болған кезде, табиғаттың және
оның Жаратушысының заңына сәйкес әлем державаларының арасында ... ... ... ие ... ... ... онда ... баласының пікіріне
деген құрмет оның бөлініп шығуға түрткі ... ... ... ... айқын шындық деп санайтынымыз: барлық ... ... және ... ... берілген өмір сүруге, бостандыққа және
баққытты болуға ұмтылу құқығы жататын ... бір ... ... осы құқықтарын қамтамасыз ету үшін адамдар ... ... ... ... ... құрады, егер қандай да бір
мемлекеттік құрылыс осы құқықты бұзса, ... оны ... ... ... жаңа ... ... ... Ол негізінен халықтың қауіпсіздігі
мен берекесін ең жақсы түрде қамтамасыз етіп, ұйымдастыра алатын принципке
құрылады. Әрине, ақылға ... ... ... ... ... ... ... әрі өтпелі өтпелі себептердің салдарынан ауыспауын
талап етеді, өйткені өткен кезеңдердің ... ... ... ... ... ... өзінің құқығын пайдаланудан гөрі адамдар
шыдауға болатын болса, ... ... ... Зорлық-зомбылық пен
қиянатқа созылып кеткен, бірін-бірі өзгеріссіз қудалаған бір ... ... ... ... ... Мұндай кезде халықтың
құқығы мен борышы, ондай үкіметті құлатып, өзінің келешегін қауіпсіз ететін
жаңа кепілдікті орнатуға қол ... Бұл отар ... әр ... ... ұзақ
әрі шыдамдылықпен көтерді, тек қажеттілік қана олардың ... ... ... өзгертуге мәжбүрлеп отыр. Қазіргі патшалықты құрып
отырған Ұлыбритания ... ... ... – бұл ... ... пен қиянат етушіліктің тарихы олардың мақсаты штаттарда абсолютті
шексіз әкімшілік құру ... ... ... ... ... ... ... мына фактілерді ұсынамыз:
Король қоғамның игілігі үшін нағыз қажетті, пайдалы заңды ... ... ... Ол ... ... кідіртуге болмайтын маңыздлы
заңдарды, егер олардың күшіне енуі корольдің бекітуіне ... ... ... ... ... ... ал бұл ... қолданысқа
енгізілуі осындай жолмен тоқтатылған кезде, оларды ешқандай назарсыз
қалдырды. Ол ... ... ... ... ... сай ... ... қабылдауға рұхсат етпеді, онда да олардың тұрғындары заң
шығарушы жиналыстың өкілдігінде ... ... олар үшін ... тек ... үшін қауіпті құқықтан бас тартуға келіспесе ғана. Ол
заң шығарушы жиналыстың ... ... тыс ... және ... ... ... шықырады, мұндағы мақсат – заңшығарушыларды
қажытып, осылайша ... өз ... ... Ол заң ... ... ... құқығын бұзуға жасаған әрекетіне ерлікпен қарсы тұрғаны
үшін бірнеше рет таратып жіберді. Ол ... ... ұзақ ... ... ... ... ... білдіреді. Соның салдарынан, өздерін
құртып жібере алмайтын, заң шығарушы билік бұхара ... ... ... Ал осы ... ел ... басып кіру қаупіне, ішкі ... ... тап ... Ол осы ... үшін ... қол астына алу
туралы қолданыстағы ... ... ... жасай отырып,
иммиграцияны ынталандыруға арналған жаңа заңдарды бекітуден бас тарту және
жер үлестерін алуды қиындату ... осы ... ... кедергі
келтіріп, соттарды құру туралы заңдарды бекітуден бас тартты. Ол ... ... ... ... ... ақшалар жағынан болсын, судьяларды өзіне
тәуелді етіп қойып, ... ... ... ... Ол ... ... ... халықты ығыстырып, қайыршылыққа ұшырату ... ... ... ... жіберді. Ол біздегі заң ... ... ... ... тұрақты армияны ұстады. Ол әскери
билікті тәуелсіз етіп, оны ... ... ... ... тырысты. Ол
біздің занымыз мойындамайтын және біздің конституцияға жат ... болу үшін ... ... ол ... биліктің мынадай екі
жүзді мақсаты бар актісін бекітті: біздің армиямызға ірі әскери ... ... ... ... өлтіргені үшін соттың теріс
әрекетінің ... ... ... ... жер ... ... біздің сауда-саттығымызды тоқтату; біздің келісімізді
алмастан салық ... ... ... ... ант ... сот ... біздерді мұхит асырып жіберіп, жалған қылмыстар үшін сол ... ... ... ... ... ... еркін жүйесін жою, ондағы
құрылыстың негізгі зорлық-зомбылыққа ... ... ... ол біздің отарларымызға дейін бір уақытта тарап, қызмет ете,
шексіз билік орнату; бізге қатысы бар аса ... бар ... ... ... ... түбінен өзгерту, біздің заң шығарушы жиналысымызды
таратып, біздің орнымызға өздеріне ... ... ... ... ... ... ие болу. Король басқарудан бас тартып, енді
қорғамайтын болды және бізге қарсы соғыс бастады. Ол ... ... ... жағалауларымызды ойрандауда, қалаларымызды өртеуде,
отандастарымызды өлтіруде. Ол енді бұған дейін дәл осындай ... ... ... ... жою ісін ... үшін ... ... бір ... ... бұл ең бір ... ... болып көрмеген және өркениетті ұлттың басшысына мүлде лайықсыз
әрекеттер еді. Ол ашық ... ... ... ... ... ... өзінің отанына қарсы қару көтеруге, не өзінің достары ... ... ... ... ... қолынан өлуге мәжбурлеуде.
Ол біздің арамызда ішкі толқулардың тууына, аяусыз соғыс жүргізіп отырған
жасына, ... ... ... ... көрінгенді шетінен құртып
жүрген жабайы үндістерді шекра ... ... ... ... ... ... етуде.
Барлық көрсетілген осындай қысымға қарамастан, біз одан өзіміздің
құқығымыздың қалпына ... ... ... ... ... қайтарылған жалғыз жауап, әділетсіздіктің жаңа бір түрі
болды. Бойында ... ... ... ... ... тұрған патша
еркін халықтың билеушісі бола алмайды. Біздер, ... ... да ... тыс ... ... Біз олардың заң ... ... ... ... заңға қайшы түрде
бағындырғысы келген әрекетіне ауық-ауық жзол көрсетіп отырдық. Біз ... ... ... ... ... ... бен қоныстанғанымызды ескертіп
отырдық. Біз ... ... бар ... пен ... олардың бізбен қандас болғандығы үшін жалбарындық та ... келе ... ... ... ... ... де үзіп,
тоқтататындығын кінәладық. Бірақ әділеттіліктің үні мен ... ... мұны ... ... болмады. Сондықтан, біз олардан бөлінудің
қажеттілігімен келісе отырып, бұдан былай ... ... ... ... бола ... ... жауымыз, бейбітшілік кезінде
досымыз деп ... ... ... Бас ... ... Америка Құрама Штатының
өкілдері, біздің шың ... ... ... ... ... ... қайырымды отар халқымыздың өкіметі атынан ... ... ... ... ... ... құрама отарымыз бүгіннен бастап,
заң бойынша ... және ... ... болу керек, Британ ... ... азат ... және олардың Ұлыбритания мемлекетімен
саяси байланысының барлығы толығымен үзіледі. ... және ... ... олар ... ... бітім жасауға, одаққа кіруге, сауда және басқа
актілерді,бастамаларды тәуелсіз мемлекетқұқығында көрсетілгендей ... ... ... үшін ... Құдайдың құдіретті күшіне нақты
сене отырып, ... ... ... құрбан етуге, әрі
абыройымызды ардақтап таза сақтауға серт береміз.
3. Джеймс Мэдисонның консерваторлық және
либералистік саяси ... ... (1751 – 1836) ... ... қатысушы,
"Федералист" авторларының бірі, "американ конституциясының әкесі" ... ... ... Ол АҚШ ... ... ... идеясын
дайындауға, билік тармақтарының тепе-тең ажыратылу теориясына, фракция
концепциясына және тағы ... ... үлес ... Оның ... ... ... және ... тәсілі ерекшклігінің арқасында
"Федералист" жинағы ... ... ... ... ... ... шебер талдаған зерттеуге айналды. Ал кейінірек
Америка Құрама Штаттарының Жоғарғы соты үшін ... ... ... көзі және ... ... құқықтың тәжірибелерін
зерттеушілердің барлығының сілтеме жасайтын негізгі кітабы боп табылды.
Медисонның шығармашылығында ғасырдың көптеген ... ... ... ... шарт және ... ... дәстүрлері, өкіметтік
билік салаларын конституциялық реттеу және адам құқықтары ... ... ... ... ... ... шотландық философ –
эмпириктердің, ағылшын вигаларының ... ой ... және ... ... ... ... ... соныңда ол өзінің
федералистік позициясының кейбір тұстарын ... ... ... ... жақындасады.
Республикалық басқаруды сипаттауда Мэдисон мемлекет пен қоғамдағы
әлеуметтік әртектілікке үлкен мән ... Оның ... бұл ... ... экономикалық мүддеге негізделіп, қақтығыстарға әкеледі.
Руссомен салыстырғанда Мэдисон республика ... ... ... соғысы
күйреуге әкеліп соғады деп есептеді.
Кезінде Аристотель атап көрсеткендей "орта тап" азаматтарының ... ... ... ... және ұзақ өмір ... ... бұл
басқарудың шектеулі формасын талап етеді. Мұндай жағдайда азаматтардың
саяси және ... ... бай және ... ... ... бола ... туралы Фукидид, Макиавелли, Юм, Адамс және өзге де ... ... ... жазған еді. Мэдисон осы ... ... ... түсіндіруде бірқатар жаңашылдықтар ... № 10 ... ... ... ... ... ... мүддесіне және өзге азаматтардың ... ... ... бір ... пікірге немесе мүддеге біріккен азаматтардың тобы деген
ұғымды білдіреді.
Мұндай топтардың зиянының салдары екі тәсілмен ... ... ...... ... ... әкеліп соқтыратын себептерді жою,
екіншісі – оның өмірде ... ... ... ... себептері
адамның жаратылысында жасырылғандықтан, оның себебін жою мүмкін емес, ... алу ... ... ... болуының салдарларын жұмсартуға ғана
болады. Жергілікті ой-өрістегі факциялық пиғылдағы адамдар ... ... және тағы ... ... республиканың өкілдік жүйесінде дауысқа ие
болып, онан кейін халық мүддесінсатып кету мүмкін. Аз ... ... ... екі түрі ғана ... ...... ... ал үлкен республикаларда қоғам факциялардың алуан түріне бөлінген
тұтас ұлтты құрайды.
Фракцияның қалыптасуына адамдардың ... ... ... ... ... ... ... сипаттағы көптеген сұрақтарға деген
көзқарасы ықпалын тигізеді. Фракциялық ай»ырмашылықтын ... ... мен ... ... тудыратын әртүрлі саяси жетекшілер мен жеке
тұлғаларды жақтаудан да туындауы мүмкін. Алайда фракция пайда болуының ... ... және ... себебі меншіктің әркелкі бөлінуі болып табылады.
Басқару ... ... үемі ... ... мен ... ... төндіретін
факциялардың пайда болуына жол бермеуді ескере отырып ұйымдасты.
"Факция" сөзі кейде "әділетсіз ... ал ... ... ... ... ... топтың, ұйымның бөлінген оқшау
бөлігін білдіреді. ... ... ... ... ... ... негізгі көріністері мен сипаттамаларында айқын анықталы қоймады. Ол
көбіне және ... ... ... мен ... ... ... Август фон Хайектің саяси көзқарасы мен
идеясы.
Неоконцерватизм идеологиясын австриялық экономист Фридрих Август фон
Хайек (1899 – 1992) ... ... ... жол", ... ... ... заң ... және еркіндік"
трилогиясында негізделді. Он,ың ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру, мәдени
даму, ғылыми таным методологияларыц мәселелерін де қамтиды.
Хайек өз ілімінде нарықты маемлекеттік ... ... ... ... ... ... да, социализм ілімінде де қарсы шығады.
Жалпы игілік үшін ... ... оның ... басып шешіп, тотолитарлық режимді орнатады. Қазіргі
плюралистік қоғамға құқық ... ... ... қана сәйкес келеді.
Құқықтық мемлнкет жеке құқықтың жалпы ... ... ... ... білдіреді, өйткені "жеке меншік еркіндіктің басты кепілі ... ". ... ... 50 – 60 ... ... ... ... және өзге елдерде билік басына келген "концерваторлар
оның ... ... ... ... ... ... сондай-ақ антикоммунистік насихатқа көп қолданды.
ІІІ. Қорытынды.
ХVІІІ ғасырдың екінші жартысында және ХІХ ... ... ... Америка Құрама Штаттарында әлеуметтік – саяси тарихында қоғамдық
– саяси құрылым және құқық мәселелері бойынша ... ... ... тән ... ... ... Көптеген публицистер
(Д.Адамс, Т. Джефферсон, А. Гамильтон және тағыда басқалары) ... ... ... отар иеліктеріндегі қоныстанушылар ... ... өз ... ... керектігін, өзін-өзі басқару
принципін ... ... ... ... ... талаптарын табиғи-
құқықтық негізбен байланыстырды. Азаматтардың табиғи құқығы мен ... бұл ой тек ... ... ғана емес ... ... ... да ... Виргиния штаты ... (Дж. ... және Дж. ... 12 ... 1776 жыл) және
Тәуелсіздік Деклорациясы (Т. Джефферсон, Б. Франклин, Дж. Адамс, 4 ... жыл). ... ... 13 штат бірауыздан қабылдады. ... ... ... ... ... халықтың саяси таңдауы мен
дербес өмір сүру құқығының және ... ... ... ... Теориялық жаңашылдықтың тағы бір маңызды нәтижесі
биліктің бөлінісі принципін нақтылау болды. Тәуелсіздік үшін ... ... ... Конфедерациясы құрылғанның білдік.
ХVІІІ мен ХІХ ғасырларда ... ... ...... теориялардың да мазмұны өзгерді. Саясат ұғымы да ... ие, ... егер ... ол ... билік қызметінің саласын ғана
қамтыса, енді ол қоғамдық қатнастардың кең ауқымын ... ... ... шығып, еркін кәсіпкерлікті жақтаған ... (Ф. Фон ... И. ... М. ... болды. Бұл бағыттың
әлеуметтік негізін финанс олигархиясы, истеблишмент, ауқатты ... ... ... бір ... құрайды.
ХІХ ғасырда концерватизм идиологиясымен қатар демократиялық социализм
идеялары да өмір сүрді. Бұл ілімнің идеялақ ... көзі Э. ... ... саяси көзқарастарында жатқанымен, оның бастыц ... ... ... ... ... Г. ... (Англияда
лейбористер партиясы атқару камитетінің мүшесі) "Біздің замандағы ... ... Л. ... ... социалистік партияның мүшесі
"Адамзат ауқымында", К. Ренердің ... ... ... ... әлем және социализм" еңбектерінде негізделді. Осы
соңғы елу жылда капитализм өзінің өміршеңдігімен көзге түсіп қана ... ... ... өтеу ... ... ... де ... Демократиялық социализм теориясының ықпалының
бәсендеуі, ондағы негізгі басымдылықтың социализмнен ... ... ... ... бұл ... ... ... қоғам
дамуына ықпал етуін тоқтатты деген сөз емес.
ІV. ... ... ... Джефферсон. Т.
Автобиография. Заметки о штате Виргиния.
Л., 1990. 21- 22беттер
2. Севостянов Г.Н.,
Уткин А.И.
Т. Джефферсон. М., 1976ж.
3. Деев Н. Н.
Т. Джефферсон // ... ... ... и современность.
М., 1976. 385-399 беттер.
4. Соргин В.В.
Основатели США.
М., 1983ж.
5. Графский В. Г.
История политических и прававых учений.
Учебник. М., «Проспект» 2005ж.
6. В. О. ... и ... ... ... ... 330-бет.
М., 1996ж.
7. Соргин В.В.
Основатели США: исторические портреты.
М., 1983.
8. Н. А. Хорошилова
История политических и ... ... ... М., ...... ... ... философских мысли.
Европы и Америки.
5Томах. 3 Т.
10. Г. У. Шелдон
Политическая философия Т. Джефферсона.
М., 1996ж. 112б.
11. ... ... ... ... 1994ж. ... ... эссе Дж. Мэдисона.
М., 1993ж.
13. М. Мұхаммедов.
Б. Сатеришнов.
Б. ...... ... ... 2002ж. 150-160 б.
-----------------------
[1] Т. Джефферсон. Автобиография. Заметки о штате Виргиния. Л., 1990. 21-
бет. 2 ... ... Т. ... ... ... о ... ... Л., 1990. 22-бет.
4Сонда 25 бет.
5 Севостянов Г.Н., Уткин А.И. Т. Джефферсон. М., 1976ж. 7,8 ...

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақш-тың Орталық Азияға қатысты геостратегиясы13 бет
1917 жылғы саяси партиялар мен ағымдар7 бет
XIX ғасырдың соңы XX ғасырдың басындағы Латын және Солтүстік Америкадағы халықаралық қатынас12 бет
«Алаш» либералдық-демократиялық қозғалысы идеологиясының маңыздылығы47 бет
Авариялық-құтқару қызметi мен құрамаларының мiндеттерi4 бет
Адамның америка мен австралияны қоныстануы8 бет
Адастырушы діни ағымдар8 бет
Америка8 бет
Америка Ирак дағдарысы 4 бет
Америка - Жапон шарттары. Кеңес - Жапон соғысы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь