Зейнетақы жүйесін реформалаудың теориялық негіздері

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 ЗЕЙНЕТАҚЫ ЖҮЙЕСІН РЕФОРМАЛАУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.1 Зейнетақы жүйесiн реформалаудың алғышарттары мен ерекшелiктерi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.2 Зейнетақы жүйесінің негізгі түрлері және әлемдік тәжірибе ... ... ... ... ... ... ... 6
1.3 Қазақстан Республикасының зейнетақы жүйесi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9

2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЗЕЙНЕТАҚЫ ЖҮЙЕСІНІҢ ҚЫЗМЕТ ЕТУ МЕХАНИЗМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..11
2.1 Жинақтаушы зейнетақы қорлары және оны мемлекеттік реттеу ... ... ... ... ..11
2.2 Қазақстан Республикасының жинақтаушы зейнетақы жүйесінің жағдайына экономикалық талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
2.3 Жинақтаушы зейнетақы қоры iрi институциональдық инвестор ретiнде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23
2.4 Зейнетақы жүйесiн реформалаудың даму перспективасы ... ... ... ... ... ... ... ..30

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...34

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .35
Елiмiздiң жинақтаушы зейнетақы жүйесi тоғыз жыл уақыт жұмыс істеп жатыр. Оның нәтижесiн зерттеуге бiраз материалдар жинақталды десек те болады. Жинақтаушы жүйе мiндеттi болғандықтан, ол барлық жұмыс iстейтiндердi қамтиды. Бұрын мемлекет зейнетақы төлеудi өз мойнына алса, қазiр әрбiр адам өзiнiң кәрiлiк жағдайын қамтамасыз етуге жеке өзi жауапты, әрине, бұл өзгерiстi көпшiлiк қауым салқын қабылдап, бұрын алдап кеткен қаржы пирамидаларымен теңестiрдi. Айта кетерлiк жайт, ақпарат құралдарында зейнетақы жүйесi туралы ақпарат тұрақты жариялануының және осы туралы пiкiр сайыстардың нәтижесiнде, қазiр көпшiлiк бұл жүйеге бiраз сенiмдiлiк танытып, оны өзiнiң кәрiлiгiн қамтамасыз етуiнiң негiзгi жолы ретiнде қабылдап жатыр. Бүл жүйенiң iс-әрекетiнен барлық адам шет қалмай тындықтан, ол актуальды тақырып болып табылады. Зейнетақы жүйесі туралы өз еңбектерінде қарастырған көптеген экономистерді айта кетуге болады. Оларға орыс экономистерінен Н.А. Тодорова, В.Т. Иконников, И.В. Рожков және т.б жатады. Ал қазақ экономистерінен Н.Т. Рамазанов, К.Ж. Төлебаев, А.С. Алибаев, Н.К. Мамыров және т.б айтуға болады. Мен болашақ квалификациялы жұмысшы күшiн ұсынушы болғандықтан, менi бұл мәселе өте қатты қызықтырады. Менің курстық жұмысымның тақырыбы “Қазақстан Республикасындағы зейнетақы жүйесі”. Бұл тақырыптың өзектілігі бүгінде елді зейнетақымен қамтамасыз ету жүйесінің маңыздылығын ашу және оны дамыту жолдарын қарастыру болып табылады. Менiң курстық жұмысымның мақсаты жүйенiң iс-әрекетiне зерттеу жүргiзiп, онымен байланысты айқынсыздықты жою.
Орындалатын жұмыстың мiндеттерi:
1) "Ескi" мен "Жаңа" жүйенi салыстыру;
2) шетел тәжiрибесiне көз жүгiрту;
3) Қазақстан Республикасының жинақтаушы жүйесiнiң құрылымын, iс-әрекетiн талдау;
4) жүйенiң экономикалық перспективасы туралы және экономикаға тиетін әсерiне нақты мәлiметтер нәтижесiнде талдау қарастыру.
Курстық жұмысым екі тараудан тұрады.
Бiрiншi тарауда екi жүйенi салыстыру, Чили тәжiрибесi мен Қазақстан Республикасының зейнетақы заңына көз жүгiртiледi. Шет елдегі мемлекет тарапынан зейнетақы жүйелері қарастырылады.
Екiншi тарауда жинақтаушы жүйенiң құрылымы туралы сөз қозғалып, олардың iс-әрекетiне талдау жасалады және зейнетақы жүйесіндегі реформалардың даму перспективалары туралы қарастылып, жүйенiң капитал рыногы мен өндiрiспен арасындағы байланысына көз жүгiртiледi.
Қорытынды бөлiмiнде жұмыстан қорытынды шығарылып, осы жинақтаушы жүйенiң алдындағы мәселелерi мен оны шешу жолдары ұсынылады.
1. Қазақстан Республикасының азаматтарын зейнетақымен қамсыздандыру және әлеуметтік қорғау туралы Заңы. Алматы, “Юрист”, - 2005. – 34-121б.
2. Қазақстан Республикасының “Бағалы қағаздар туралы” Заңы. Алматы, “Жеті Жарғы”, - 2004. – 5-67б.
3. Қазақстан Республикасының “ҚР Ұлттық Банкі туралы” 30.03.2006 жылғы Заңы, 19-22б.
4. Кичигина М.Т. Особенности Чилийского варианта пенсионного обеспечения населения. Рынок ценных бумаг Казахстана. №13(141), 2006. – 36-39б.
5. Нурмуханбетов Е.Д. Рынок пенсионных услуг в 2006 году. Рынок ценных бумаг Казахстана. №3(155), 2007. – 16-25б.
6. Рамазанов Н.П. Пенсионная погода. Деловая неделя. №8(586), 2006. – 5-9б.
7. Қазақстан Республикасы статистика жөніндегі агенттігі. №3, 2007. – 54-57б.
8. Адамбекова А.Н. Анализ пенсионного рынка Казахстана. Қаржы-Қаражат. №3, 2007. – 77-83б.
9. Айтуған А.С. Жинақтаушы Зейнетақы Қорының меншік капиталына келетін табысты үлестіру. Қаржы-Қаражат. №2, 2006. – 44-49б.
10. Баладина А.Г. Каждый гражданин – хозяин своего пенсионного счета. РЦБК. №2, 2007. – 15-19б.
11. Мергенбаева А.Т. Математикалық әдісті қолдану арқылы жұмысқа кабілетсіздерді зейнетақымен қамсыздандыруды есептеу. АльПари. №1, 2004. – 154-156б.
12. Молдағазиев Н.Ы. Қазақстан Республикасының Жинақтаушы Зейнетақы жүйесі. ҚазҰУ хабаршысы. №5(33), 2006. – 112-115б.
13. Коржова Н.А. Пенсионный кризис. Причины и пути выхода в различных государствах. Қаржы-Қаражат. №1, 2007. – 25-29б.
14. www.google.kz.
15. Амирханов С.Б. В октябре наблюдался беспрецедентный рост доли пенсионных активов. Панорама. №47, 2006. – 23-29б.
16. www.rambler.kz.
17. Бакирова А.Н. Реформирование пенсионной системы в Казахстане. Саясат. №6, 2006. – 18-22б.
18. Тулегенова. Е.Б. Министерству труда поручено подумать над пенсионной системой. Панорама. №2, 2007. – 24-30б.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
...................................................3
1 ЗЕЙНЕТАҚЫ ЖҮЙЕСІН РЕФОРМАЛАУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
НЕГІЗДЕРІ...................................................................
................................................4
1.1 Зейнетақы жүйесiн реформалаудың алғышарттары мен
ерекшелiктерi...............................................................
................................................4
1.2 Зейнетақы жүйесінің негізгі түрлері және әлемдік
тәжірибе............................6
1.3 Қазақстан ... ... ... ... ЗЕЙНЕТАҚЫ ЖҮЙЕСІНІҢ ҚЫЗМЕТ ЕТУ
МЕХАНИЗМІ...................................................................
...............11
2.1 Жинақтаушы зейнетақы қорлары және оны мемлекеттік реттеу
..................11
2.2 Қазақстан Республикасының жинақтаушы зейнетақы жүйесінің жағдайына
экономикалық
талдау......................................................................
..........................15
2.3 ... ... қоры iрi ... ... ... ... ... даму
перспективасы..............................30
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
........................................34
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
ТІЗІМІ......................................................................
...................................................35
КІРІСПЕ
Елiмiздiң жинақтаушы зейнетақы жүйесi тоғыз жыл ... ... ... Оның ... зерттеуге бiраз материалдар жинақталды ... ... ... жүйе ... ... ол барлық жұмыс
iстейтiндердi қамтиды. Бұрын мемлекет зейнетақы төлеудi өз ... ... ... адам ... ... ... қамтамасыз етуге жеке өзi жауапты,
әрине, бұл өзгерiстi көпшiлiк қауым салқын қабылдап, бұрын ... ... ... ... Айта ... ... ақпарат құралдарында
зейнетақы жүйесi туралы ақпарат тұрақты жариялануының және осы ... ... ... ... ... бұл жүйеге бiраз ... оны ... ... ... ... ... жолы ретiнде
қабылдап жатыр. Бүл жүйенiң iс-әрекетiнен барлық адам шет қалмай тындықтан,
ол актуальды тақырып ... ... ... жүйесі туралы өз
еңбектерінде қарастырған көптеген экономистерді айта кетуге ... ... ... Н.А. ... В.Т. ... И.В. Рожков және т.б
жатады. Ал қазақ экономистерінен Н.Т. ... К.Ж. ... ... Н.К. ... және т.б ... ... Мен болашақ квалификациялы
жұмысшы күшiн ұсынушы болғандықтан, менi бұл мәселе өте қатты қызықтырады.
Менің курстық жұмысымның ... ... ... ... Бұл ... ... бүгінде елді зейнетақымен қамтамасыз ету
жүйесінің маңыздылығын ашу және оны ... ... ... ... ... курстық жұмысымның мақсаты жүйенiң iс-әрекетiне зерттеу
жүргiзiп, онымен байланысты айқынсыздықты жою.
Орындалатын жұмыстың мiндеттерi:
1) ... мен ... ... ... ... ... көз ... Қазақстан Республикасының жинақтаушы жүйесiнiң құрылымын, iс-
әрекетiн талдау;
4) жүйенiң ... ... ... және ... тиетін
әсерiне нақты мәлiметтер нәтижесiнде талдау қарастыру.
Курстық жұмысым екі тараудан тұрады.
Бiрiншi тарауда екi жүйенi салыстыру, Чили ... мен ... ... ... көз жүгiртiледi. Шет елдегі мемлекет
тарапынан зейнетақы жүйелері қарастырылады.
Екiншi тарауда жинақтаушы ... ... ... сөз ... ... ... ... және зейнетақы жүйесіндегі
реформалардың даму перспективалары ... ... ... ... мен ... ... байланысына көз жүгiртiледi.
Қорытынды бөлiмiнде жұмыстан ... ... осы ... ... мәселелерi мен оны шешу жолдары ұсынылады.
1 ЗЕЙНЕТАҚЫ ЖҮЙЕСІН ... ... ... ... жүйесiн реформалаудың алғышарттары мен ерекшелiктерi
Қазақстанда 1998 жылдың 1 қаңтарынан бастап, жаңа ... ... ... қоры жұмыс iстей бастады. Жаңа зейнетақы жүйесiне
көшудiң себебiне жауап ... ең ... ... яғни “ынтымақтастық”
жүйенiң механизмiн зерттейiк. “Ынтымақтастық” жүйесiнде зейнетақылар
кәсiпорындардың өз қызметкерлерiне, жұмысшыларына ... ... ... ... Бүл ... ... ... әсер етедi:
1) туу көрсеткiшi.
2) жұмыс iстеушiлер мен зейнеткерлер санының арақатынасы.
3) өмiр сүру ... ... ... ... ... ... үзiлiп,
экономикалық дағдарыс басталды да жұмыссыздық күрт өстi, яғни ... саны ... ... ... ... ... бар адамдар
өстi және еңбек ресурсының көбеюiне әсер ететiн туу көрсеткiшi де ... ... Бұл ... ... мен ... ... керi әсер еттi. Қазiргi кезде 1 зейнеткерге 1,7 жұмыс ... ... ... ... ... ... ... үшiн 1
зейнеткерге бiрнеше жұмысшы сәйкес келуi қажет және жарна ... ... тиiс. Ол ... ... және оның аз мөлшерде
түсуiне әкелiп зейнетақы қоры iс жүзiнде банкротқа ұшырады. Осы ... ... ... ... ... ету жүйесiнiң кризиске
ұшырауының негiзгi себептерiн келтiрейiк:
1) халықтың қартаюы, туудың төмендеуi, ... ... ... мен ... ... қатынастың төмендеуi. Бұл көрсеткiш
қазiр 1 ге 1,7 ... ... ... төмендей түсуде;/1, б.36/
2) бюджеттiк емес қорларға аударылуы тиiс мiндеттi жарналардың ... ... ... 32%-ке ... ... және ... байланыстарының жоқ
болуы, уақытылы төлемеуге, төлеуден жалтаруға, ... емес ... ... ... ... ... тiптi салық органдарында
тiркелуден қашып, бiрақ та белсендi түрде жұмыс iстеуiне әкелiп соқтырды.
Осыдан ... ... ... ... ... ... ... 35-
40 миллиард теңгенi құрады. Төлемдердiң аз түсуiне байланысты декларацияда
көрсетiлген ... ... ... қажеттiлiгi туындап, ол өз кезегiнде
әлi де болса ... ... ... ... ... ... зейнетақы жарналарын жеке тiркемеудiң жоқ болуы әркiмнiң өзiнiң
кәрiлiгiн қамтамасыз етудегi ынтасын жойды.
4) бюджеттiк емес ... ... ... ... ... ... облыстардың жергiлiктi түсiмдерден зейнетақы төлеу
мүмкiндiгi бiрдей емес. Осыған байланысты Қазақстан ... ... ... ... ... ... Министрлiгi түсiмдердi қайта бөлу
механизмiн жасады. Ай сайынғы жиналған жарналардың 30%-тi республикалық
шотқа ... ... бүл ... ... ... ... бар облыстар
арасында бөлiстiредi. Облыс бойынша зейнетақы көлемiнiң әр ... ... ... және көп ... ... облыстың жарналарды жинауға
көп ынта көрсетпейдi, себебi артығы ... ... ... үшiн ... ... әкiмшiлiк жұмыстардың қайталануына әкелдi.
Аумақтық тұрғыда операцияларды министрлiктiң бөлiмшелерi жүргiзедi, ... ... ... ... ... ... бағынады.
Мiне, бiз жоғарыда көрсетiлген себептердiң нәтижесiнде Қазақстан
Республикасында зейнетақы жүйесiнiң нелiктен дағдарысқа ұшырағанын ... ... ... жаңа ... ... ... Ал ендi
жинақтаушы жүйенiң бұрынғы “ынтымақтастық” ... ... ... ... ... “ынтымақтастық” жүйеде әртүрлi жеңiлдiктер көрсетiлiп,
осыған байланысты бiреулер 60 жаста емес, одан ерте ... яғни бүл ... ... шыққан адамнан гөрi көбiрек уақыт зейнетақы алады.
Екiншiден жұмыс iстейтiн адам ... ... көп ... ... ... кейiн бiрден жоғары жалақы алып ... ... ... сол ... жалақының мөлшерiне сәйкес болады. Ал басқа адам көп
жылдар жоғары жалақы ... сол ... ... шығады. Салыстырып
қарасақ екеуiнiң зейнетақысы бiрдей, ... ... адам ... қарағанда
көбiрек әлеуметтiк жарна аударды. Бүл әдiлеттiлiк деп айту қиын.
Үшiншiден екi адам бiр ... ... ... ... ... ... көрсетсе, екiншiсiнiң еңбекке ынтасы аз. Бiрақ зейнетақы алар
кезде олар бiрдей зейнетақы алады. ... ... осы ... ... әр адам ... ... зейнетақысы үшiн өзi жауапты. Ол алатын
зейнетақы мөлшерi жұмыс iстегенiне, тапқан табысына байланысты.
Төртiншiден “Ынтымақтастық” ... ... беру шегi, ... ... ... Бұл адам ... шыққаннан кейiн, күтпеген
жағдайларға байланысты ғана дүниеге кетсе, ... ... ... аударған
жарналары текке кеттi деген сөз. Ал жинақтаушы жүйеде өмiр бойы жинаған
жарнасын, салымшы қайтыс ... оның ... ... яғни ... ... керегiнше пайдаланады.
1.2 Зейнетақы жүйесінің негізгі түрлері немесе әлемдік ... ... ... ... ... ХIХ ... Германияда пайда болды. Қарттығы жөніндегі және мүгедектігі бойынша
зейнетақы мен қамсыздандыру мәселелерімен ... ... ... ... ... бұл түрінің қоры сақтандырылған
адамдар мен кәсіпкерлердің тең үлесте ... ... ... ... тобын молынан қамтитын міндетті ... ... ... ... ... ... басқа да елдерінде
қабылданды. Алғашында олар өндірістегі ... ... ... ... ... ... ... және жұмыссыздығына
байланысты зейнетақыларды қамтиды. Кейбір елдерде сақтандыру ... ... ... ... оқиғалардан және сырқаттығы бойынша (Ресейде),
сырқаттығы мен мүгедектігі бойынша (Англияда).
Англияда 1911-1913 жылдары заң негізінде сырқаттығы және ... ... ... ... ... ... ... адамдар
үшін жарнаның бір бөлігін мемлекет төледі (ерлер үшін ... ал ... - ... ... ... қаражаты жәрдемақыға, зейнетақыға,
дәрігерлік көмекке, дәрі дәрмектерге, санаториялық емделуге жұмсалатын
болды.
Францияға 1911 жылы ... ... заң ... ... зейнетақымен қамтамасыздандырудың негізгі ерекшелігі ай ... ... ... 100 франк мөлшерінде қосымша төлем төленіп
отырды. Ал сақтандыру жарналарын сақтандырылған адамдар мен кәсіпкерлік тең
үлесте және ... ... ... қарттығына және мүгедектігіне байланысты міндетті сақтандыру
туралы заң ... ... ... ... ... ... ... мен мемлекеттік көмек қаражаттары (субсидия) арқылы
жиналды. Жарналардың мөлшері өте төмен және табыс ... ... ... ... ... ... ... олар төлемнің уақытылы
төленуін қадағалап отырды.
АҚШ-та зейнетақымен қамсыздандыру жүйесі Еуропа елдеріне қарағанда
едәуір кеш басталды. ... ... ... және ... ... жүйесін енгізу және оны кеңейту жұмыстарына ұзақ
уақыт қажет болды. Жұмысшылар мен қызметкерлерге ... ... ... ... қалуына байланысты өтемақы төлеу туралы заң ... 1911 ... ... ... Ал ... ... сақтандыру
туралы алғашқы федеральды заң 1920 жылы ғана қабылданды. Оның ... ... заң ... ... ғана ... ... де ... дәрежеде зейнетақы алды.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезеңде ... ... ... қамтамасыздандыру реформасы жүзеге асырылды. Мұндай
реформаның ... ... ... ... 1946-1948 жылдары қабылдаған заң
актілерін айтуға болады. Онда жалдамалы еңбектегі ... ... ... ... ... ... жеке ... ететін тұлғаларды
әлеуметтік қамсыздандыру қаралды; оларға ең ... ... ... ... табысына байланыссыз, тұрақты мөлшерде зейнетақы мен
жәрдемақы мөлшерін белгіледі. Сондай-ақ ... ... ... ... және ... ... зейнетақы мөлшерінің арасындағы
сәйкессіздікті жойды. Бұл сияқты ... ... ... оның ... ... ... жүйесінің
негізгі базасын жасады.
Чили зейнетақы жүйесi 1981 жылдан ... ... ... ... ... рөлi төмендеп, жеке жинақтаушы ... ... Бүл елде ... салымшы өзiнiң кәрiлiгiн өзi қамтамасыз етуге
жауапты. Мемлекет тек ең төменгi зейнетақы мөлшерiн ғана бере ... ... ... ... ... бiздердiкi сияқты
мемлекеттiк және жеке ... ... ... ... олар тек
зейнетақы қорларының Администраторы деп аталатын жеке қорлар ... ... Ал ... ... ... ... ... енбей
қалғандар бұрынғы жүйеде қалды. Оның атынан қазiр зейнетақының қалыптастыру
институты жұмыс ... Оның ... ... 2040 жылдарға дейiн созылуы
мүмкiн. Бұнымен бiздегi мемлекеттiк зейнетақы төлеу орталығын салыстыруға
болады./4, б.37/
Жаңа жүйеге ... ... ... ... ... Олар ... “мойындау” бонусын алады да, оны сатуға немесе жинақтаушы жүйеге
беруге құқы бар. ... ... олар ... ... зейнетақы тағайындалғанда есептеледi. Бiздiң модельде, 1998 жылдың
1 қаңтарына дейiн адамның 6 ... кем емес ... ... бар ... онда ... стажына пропорциональды түрде ынтымақтастық жүйеден зейнетақы алуға
құқылы. ... ... ... толық операторлар болып
табылады. Олар зейнетақы жарналарын жинақтаумен ... ... ... ... ... ... ... қызметiн Зейнетақы ... ... ... ... ... рыногi мен кастодиандарды
қадағалауды Чили Орталық банкi iске ... ... ... ең төменгi табыстылық бойынша
талапты орындауы ... Егер ол ... ... онда ол ... қорларының администраторы зейнетақы жинақтарының 1% ... ... қор ... толтыруы тиiс. Ал резервтi қордың қаражаты
жетпесе, онда айырманы ... ... қор ... ... да, ... басқа қорларға ауыстырылады. Зейнетақы ... ... ... ... ... есебi мен сақтауын жүргiзiп,
оған зейнетақы жинақтарын орналастыруды қадағалау жүктеледi.
Зейнетақы Қорларының ... ... ... ... оған ... Қорларының
Администраторының Басқармасы, банк және қаржы ... ... ... ... ... және Зейнетақы
Қорларының Администраторының төрт сайланған өкiлi кiредi. ... ... ... ... ... ... қаржыларына алынған бағалы қағаздарды қолдайды
немесе қабылдамайды, тәуекелiн ... ... ... және ... ... ... бойынша акционерлiк
қоғамның акциясын қабылдау процедурасын орнатады;
3) Халықаралық рыноктардағы ... ... ... ... ... ... классификация институттарының
орнатқан классификациясын қабылдайды немесе қабылдамайды.
Зейнетақы Қорларының Администраторының зейнетақы ... ... ... Оның ... орнатылмай, ол рынок бойынша
анықталады. Орташа қалыптасқан сыйақы ... 3% ... ... 1 ... Чили зейнетақы қорларының барлық зейнетақы
активтерi $34,5 млрд құрады. 2005 жыл бойынша жылдың табыстылық ... ... ... Ал жүйе iске асырылғаннан бергi ... ... ... ... 11,2%. 2006 ... 1 ... саны 6096573 адамды құрады, оның iшiнде белсендi салымшылары
3252643 ... Ал ... ... ... 987959 шот ... оның ... ... қатысты үлесi 16,20%. Жинақталған ақша қаражаттары $220
млн.
Ал зейнетақының ... ... ... ол ... 34,6% ... ... қағаздар;
2) 18,3% компания акциялары;
3) 33,7% банктегi депозиттер және ... ... ... 13,4% ... ... ... ... 30,01% Чили орталық банкiнiң нотасы;
2) 16,10% банк депозиттерi
3) 15,10% кепiлдеме нотасы;
4) 2,02% ... ... ... 12,41% ... ... 9,11% айнымалы табысты шетелдiк бағалы қағаздар;
7) 4,31% орнатылған табысты шетелдiк бағалы қағаздар;
8) 2,58% инвестициялық қорлардың акциялары;
9) 3,79% ... 3,58% ... мен ... қамсыздандыру институтының
облигациясы.
Зейнетақы жүйесiнде қызмет жасап отырған қорлар санына тоқталайық:
2001 жылы 12 қор тiркелiп жұмыс ... 2006 ... 1 ... ... саны 8 ... ... санының өсуi өзiнiң шарықтау шегiне 2003 жылы
жетiп 22 қорды құрады.
3. ... ... ... ... ... ... зейнетақы жүйесiнiң дағдарысқа
соғылғанын аңғарып, оның себептерiне зерттеу жасай отырып, ... ... етуi ... астында деп шештi. Осы және басқа да жағдайларға
байланысты Қазақстан Республикасының парламентi 1997 ... 20 ... ... ... ... ету ... ... Бүл заң бойынша зейнетақы жүйесi жинақтаушы ... ... ... ... жойылып кетпей, ол 2040 жылдарға
дейiн бiрге қызмет етедi. Себебi, Заң ... ... 1998 ... ... ... ең ... ... стажы 6 ай болса, онда ол орталықтан еңбек
стажына пропорциональды түрде зейнетақы алуға құқысы бар. Жаңа заң ... шығу жасы да ... ... 63 ... ... ал ... ... дейiн.
Сонымен бiрге орталықтан толық көлемде зейнетақы алуға құқысы бар:
1) ерлер — егер 1998 жылдың 1 қаңтарына ... ... 25 ... ... ... — егер 1998 ... 1 қаңтарына еңбек стажы 20 жылдан кем
болмаса.
Заң бойынша зейнетақы жарналарын жинау және ... ... ... ... зейнетақы қорлары болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... Ал ақша қаражаттарын ... мен ... ... ... емес ... зейнетақы қоры заң бойынша ... ... ... ... Мемлекеттік емес жинақтаушы зейнетақы
қорының келесiдей түрлерi бар:
1) ашық
2) ... ... кез ... ... ... ... ал корпоративтi
қордың салымшысы болып, сол қордың құрылтайшылары ... ... ... ... қор ... кезде, құрылтайшылары тiкелей немесе жанама акция
пакетiнiң 25%-нен астамын бақылауға құқығы жоқ. ... етуi ... ... рұқсат берген жағдайлардан басқа кезде, ... ... ... ... пакетiнiң 25%-нен астамын бақылауға құқығы жоқ.
Заң бойынша зейнетақы жарналарын сақталуын ... ету ... ол ... ... ... ... зейнетақы жарналарын жинау мен зейнетақы
төлеу iс-әрекетiн лицензиялау;
2) Зейнетақы активтерін басқарушы компанияның қызметiн лицензиялау;
3) Банк-кастодиан қызметiн лицензиялау;
4) Зейнетақы активтерін басқарушы ...... ... орнату;
5) Жинақтаушы зейнетақы қорының iс әрекетiне сәйкес нормалар ... қою ... ... ... ... ... реттеу
жүргiзу;
6) Зейнетақы активтерін басқарушы компания мен жинақтаушы ... ... ... мен ... тағы оның ... ... мен құрамына талаптар қою;
7) Ақша қаражатының тек банк кастодианда сақтау талабы;
8) Зейнетақы жарналарын бiр-бiрiмен және ... ... ең ... үш ... депозитке салу;
9) Меншiк капиталы мен зейнетақы активтерiнiң есебiн бөлек жүргiзу және
олардың мақсатты орналастырылуына бақылау жасау;
10) Жинақтаушы ... ... ... ... ... ... активтерін басқарушы компанияға беру;
11) Бағалы қағаздар рыногiн реттейтiн ... ... ... ... ... инвестициялық қызметiне, зейнетақы
активтерiн орналастырғандағы тәуекелдi ... және ... ... ... ... ... ... сыйақы мөлшерiне шектеу орнату;
13) ЖЗҚ-ң және ЗАБК-ң жылдық қаржы есебiне мiндеттi түрде аудиторлық
тексеру жүргiзу;
14) ЖЗҚ мен ... ... ... ... алдында күнделiктi
қаржы және статистикалық есеп беру;
15) Салымшыға 1 ... ... ... емес рет бiр ... ... қорға
салымдарын аудару құқығы;
16) Салымшының таңдауы бойынша зейнетақы жарналарын ... ... ... ... жарналар туралы сөз қозғайтын болсақ, онда қазiргi
26%-к әлеуметтiк жарнаның 10%-тi ЖЗҚ-ға аударылса, қалғаны ... ... ... ... ... түседi. Одан түскен жарналар қазiргi
зейнеткерлердiң алдындағы қарызды жабу үшiн ... 10% ... ... емес ... ... үшiн, ... шарты болуы
шарт. Егер ол жоқ болса, зейнетақы жарналары МЖЗҚ-на аударылады.
1. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЗЕЙНЕТАҚЫ ... ... ЕТУ ... ... ... ... және оны мемлекеттік реттеу
Қазақстан Республикасының “Зейнетақымен қамтамасыз ету ... ... үш ... ... ... жүйесiнiң толыққанды мүшесi
болады. Олар жинақтаушы зейнетақы қорлары, ... ... ... банк-кастодиан. Олардың қызметiн реттеп, қажеттi нормативтi
құқықтық ... ... ... үш мемлекеттiк орган бар. Олар
мыналар:
1) ... банк ... ... ... ... ... комиссия (БҚҰК) Бұл мемлекетік
орган ... ... ... ... қосылып, енді Бағалы
қағаздар нарығын реттеу ... ... ... ... ... ... реттейтiн комитет
(ЖЗҚIРК) бұл да Ұлттық Банк ... ... ... енді
Жинақтаушы зейнетақы қорларының іс-әрекеттің реттеу департаменті.
Ұлттық банк банк-кастодиандардың ... ... ... лицензия
беру және одан айыру iстерiмен айналысады.
БҚҰК қор биржасындағы бағалы қағаздарға ЗАБК-ң инвестициялау әрекетiн
бақылап, олардың iстерiн қадағалайды. ... ... ... ... және ... арақатынасын бақылау, қажеттi нормативтi
құқықтық актiлер жасаумен айналысады. Жоғарыдағы айтылған ... ... бұл ... ... ... да ... айналысады.
Ендi жинақтаушы жүйенiң iс жүзiне асу, ... ... ... ... ... ... ... зейнетақы қорларының құқықтары төмендегідей болып бөлінеді:
1) зейнетақы жарналарын жинауды жүзеге асыруға;
2) өзінің қызметі үшін комиссиялық сыйақылар алуға;
а) уәкілетті органның нормативтік ... ... ... ... негізінде зейнетақы активтерін инвестициялық басқару жөніндегі
қызметті және бағалы қағаздар рыногындағы өзге де ... ... ... ... ... ... байланысты мәселелер бойынша сот
органдарында салымшының жазбаша өтініші бойынша Қазақстан Республикасының
заңдарында көзделген ... оның ... ... ... шартының ережелеріне сәйкес өзгеде де құқықтарды жүзеге
асыруға құқығы бар.
Жинақтаушы зейнетақы қорларының мынадай міндеттері қарастырылған:
1) алушыларға Қазақстан Республикасының ... ... ... төлеуге;
2) жинақталған зейнетақы қаражаттары мен төлемдерін жеке есепке алуды
жүзеге асыруға;
3) салымшы мен алушыға кемінде жылына бір рет, ... оның ... ... оның ... зейнетақы қаражатының жай-күйі
туралы ақпарат беруге;
4) алушының жинақталған зейнетақы қаражатының жай-күйі ... ... ... ету;
5) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес ҚР-сының зейнетақы
заңдары мен ... ... ... ... үшін ... ... (алушының) жинақталған зейнетақы қаражатын ... ... ... ... ... ... ... Заңда және ҚР-сының өзгеде нормативтік ... ... ... ... ... ... ... зейнетақы активтерін инвестициялық
басқару жөніндегі қызметті жүзеге асыруға лицензиясы болмаған
жағдайда зейнетақы ... ... ... ... ... ... активтерін инвестициялық басқаруға
шарттар жасасуға;
8) бұқаралық ақпарат құралдарында уәкілетті органмен ... ... ... ... банкі белгілеген тәртіппен
қаржылық есептілікті және ... ... ... тәртіппен өзге
де есептілік пен өз қызметі туралы ақпаратты жариялауға міндетті.
Бұл ретте жинақтаушы зейнетақы ... ... ... ... ... уәде қамтылған ақпаратты, сондай-ақ ҚР-сының
заңдарымен ... ... ... өзге де ... жол ... ... ... қорымен зейнетақы шартын жасасқан азаматтарға
тең жағдайларды ... ... ... міндетті зейнетақы жарналары есебінен зейнетақымен
қамсыздандыру туралы шарт жасасуға;
11) салымшымен еріктік ... ... ... есебінен
зейнетақымен қамсыздандыру туралы шарт жасасуға;
12) әрбір жеке адамның тұратын ... ... ... ... туралы шарт жасасу кепілдігін қамтамасыз етуге
міндетті.
Салымшылардың ... мен ... ... ... ... қорларына:
1) қызмет түрлеріне және ... ... өз ... үшін ... алған мүлікті сатып алу-сату мен жалға
беруді және уәкілетті ... ... ... ... ... ... сатып алу-сатуды жүзеге асыруға;
3) сақтандыру қызметіне;
4) зейнетақы активтерін кепілге беру;
5) акциялардан басқа бағалы қағаздар шығаруға.
Жинақтаушы зейнетақы ... ... ... және ... ... ету ... сақталуы міндетті пруденциалдық
нормативтер бе лгіленеді.Пруденциалдық нормативтердің тізбесін, олардың
нормативтік мәнін, ... ... ... ... ... мен оны ... ету мерзімдерін уәкілетті орган белгілейді.
Жинақтаушы зейнетақы қорының, онымен және оның құрылтайшыларымен
аффилиирленген, жинақтаушы зейнетақы қоры ... ... ... ... ... ... мен ... қызметін реттеу
шоғырландырылған негізде жүзеге асырылуы мүмкін. Реттеуші шоғырландырылған
негізде жүзеге асыру ережесін уәкілетті орган ... ... ... мемлекеттік реттеу
Жинақтаушы зейнетақы қорлары Қазақстан Республикасының заңдарын бұзған
жағдайда уәкілетті орган мынадай ықпал ету ... ... ... ... кемшіліктерді белгіленген мерзімде жою туралы орындалуы
міндетті жазбаша ұйғарым беруге;
2) жинақтаушы зейнетақы қорларының басшы қызметкерлерін қызметтен алу
туралы акционерлер ... ... ... ... ... ... белгіленген тәртіппен
айыппұлдар салуға және ... ... ... ... ... не ... алуға.
Уәкілетті орган жинақтаушы зейнеақы қорының зейнетақы жарналарын тарту
жөніндегі қызметке лицензиясының қолданылуын мынадай негіздердің:
1) лицензия берілгенде ... ... ... ... ... ... ... кезден бастап жинақтаушы зейнетақы қорының
қызметін бастауды бір жылдан астам кідірту;
3) Жинақтаушы ... ... ... қамсыздандыру туралы
шарт бойынша міндеттемелерді үнемі (күнтізбелік он екі ай ішінде ... және ... көп рет) ... ... ... орындамауы;
4) Жинақтаушы зейнетақы қорының лицензиар ... және ... ... басқа да нормалар мен лимиттерді
үнемі бұзуы;
5) Қазақстан Республикасының ... ... ... ... зейнетақы ережесіне және уәкілетті
органның нормативтік құқықтық актілерін ... не ... ... ... ... ... пен мәліметтерді табыс етпеу немесе көбінеу ... ... ... ... ету негіздерінің кез келгені бойынша
алты айға дейінгі мерзімге тоқтата тұруға құқылы.
Лицензияның қолданылуын ... тұру ... ... ... ... тарту және бұрын тартылған салымшылар бойынша
зейнетақы төлемдерін жүзеге ... ... ... ... ... сондай-
ақ жинақтаушы зейнетақы қорының инвестициялық қызметті ... ... ... ... жаңа ... ... тыйым салуға әкеп соқтырады.
Уәкілетті органның жинақтаушы зейнетақы ... ... ... ... ... ... ... тоқтата тұру туралы
қабылдаған шешімін жинақтаушы зейнетақы қоры екі ... ... ... және орыс ... хабарландыру жариялау арқылы салушылар
мен алушылардың назарына жеткізеді.
Лицензияның қолданылуын тоқтата тұру себептерін жинақтаушы зейнетақы
қорының белгіленген ... ... оны ... ... ... ... болып табылады.
Уәкілетті орган өздеріне қатысты ықпал ету шараларын қолданған
жинақтаушы зейнетақы қоры не ... оның ... сот ... ... ... ... қайта құру уәкілетті ... ... ... ... ... ... ... бөліп
шығару, жинақтаушы зейнетақы қорының корпоративтік түрден ашық түрге
өзгерту нысанында ... ... беру ... мен ... ... нормативтік құқықтық актілерімен белгіленеді.
Жинақтаушы зейнетақы қорының қайта құруды жүргізуге ... ... ... ... құжаттар қоса тіркеледі:
1) жинақтаушы зейнетақы қоры акционерлері жалпы жиналысының оны қайта
құру ... ... ... ... ... ... ... көзделіп
отырған шарттарын, нысандарын, тәртібі мен мерзімдері жазылатын құжаттар;
3) қайта құру нәтижелерінің қаржылық ... ... ... ... ... және ... зейнетақы қорын қайта құрудың
нәтижесінде ... ... ... оны қайта құрғаннан кейінгі
есептік балансы;
Уәкілетті орган жинақтаушы зейнетақы ... ... ... ... туралы өтінішті құжаттардың толық ... ... ... ... бір ай ... қарауға тиіс.
Қайта ұйымдастырылатын жинақтаушы зейнетақы қоры уәкілетті
органның қайта ұйымдастыруды жүргізуге ... ... ... ... он бес күн ... екі баспасөз басылымында мемлекеттік тілде
және орыс ... ... ... ... өзінің барлық салымшылары
мен алушыларына алдағы өзгерістер туралы хабардар етуге міндетті.
Қайта ұйымдастыру ... ... ... ... ... шығу ... қайта ұйымдастыру кезінде өзінен екі одан ... ... ... бөлініп шыққан жинақтаушы зейнетақы ... ... ... ұйымдастыру кезінде өзіне басқа жинақтаушы зейнетақы қорын
қосып алған ... ... қоры ... ... қайта
ұйымдастырылған жинақтаушы зейнетақы қоры зейнетақы жарналарын ... ... және ... ... ... ... ... қолда бар лицензиясы негізінде жүзеге асыруға құқылы.
2. Қазақстан Республикасының зейнетақы ... ... ... ... ... жарналары инфляция мен девальвацияның әсерiне
ұшырап, нақты құны төмендемес үшiн оны ... ... ... ... Бүл ... ... ... және тәжiрибесi бар
компания шұғылданса, оң табыстарға жеткiзетiнi сөзсiз. Қазақстанда ... ... ... ... ЖЗҚ ... ... ... қатысушысы және заңды тұлға болып табылады. Жарғылық капиталының ең
төменгi мөлшерi 80 млн. теңгеден кем ... тиiс. ... ... ... ... зейнетақы активтерiнен бөлек ... ... ... ... көрсетiлген шектеулер мен диверсификация нормаларын
ескере отырып, зейнетақы ... ... ... ... ... мақсатында орналастыру. Бұл қызмет түрi лицензияланатындықтан, оны алу
үшiн қойылатын негiзгi талаптарға тоқталайық:
1) штатында ең кемiнде 3 ... ... ... ие үш
маманның болуы. Соның iшiнде:
а) басқарушы қызметкерлер (тағайындау ... ... ... реттеу
жөніндегі департаментпен келiсуi қажет);
ә) активтердi инвестицияның басқару бөлiмдерiнiң басшылары;
б) инвестициялық шешiмдердi қабылдау мен жүзеге асыруға ... ... ... ... ... ... құралдары мен
телекоммуникациялық құрал-жабдықтардың ... ... ... ... қаржылық тұрақтылығын дәлелдеуi
қажет;
4) зейнетақы активтерiн инвестициялық басқаруды ұйымдастыратын iшкi
ұйымдастырудың құжаттары болуы шарт./3, б.20/
ЖЗҚ-ң ... ... ... ... ҚР-ң ... ... ... жөніндегі департаменттің қолданатын бақылау
нормаларын көрсетейiк:
1) пруденциальды норматив, яғни ЖЗҚ-ң меншiк ... ең ... 150 млн. ... ... болмауы тиiс;
2) ЖЗҚ-ң меншiк қаражатының жеткiлiктiлiк коэффициентi (ЖЗҚ-ң меншiк
қаражатының зейнетақы және ... ... ... Бұл ... өтiмдiлiгi төмен активтердi алып тастағандағы
меншiк қаражаттарымен басқаруға ... ... ... ... ... жеке ... ... жауап беру мүмкiндiгiн
анықтау үшiн қолданылады;
3) ЖЗҚ-ң басқаруға алған зейнетақы активтерiнiң әр қор үшiн ... ... ... ... ... көрсеткiштерден кем
болмауы тиiс жұмыс 12 жұмыс ай бойынша:
а) сол уақыт мезгілінде қызмет етiп ... ... ... 2/1 ... ... барлық ЖЗҚ-ң реальды табысы минус екi проценттiк пункт. Егер ... онда ... ... ... өзi ... қажет;
4) Бiр заңды тұлғаның бағалы ... ... ... инвестициялаудың максималды мөлшерi. Ол
инвестициялық қоржынды ... мен бiр ... ... тәуекелдi азайту үшiн қолданылады;
5) Негiзгi құралдар мен басқадай материалды емес ... ... ... Ол ... ... мен ... тыс ... инвестицияның өзiндiк капиталға қатынасы
арқылы анықталып, 0,25-тен жоғары болмауы тиiс. Бұл ... ... ... ... және ... ... ... шектеу үшiн қолданылады;
6) Негiзгi және қосымша резервтi капитал. Негiзгi резервтi капитал
өзiнiң мiндеттемесi ... ... үшiн ... ... ... зейнетақы активтерiн инвестицияда кеткен қателiктер есебiнен
туған шығынның орнын толтыру үшiн қолданылады.
ЖЗҚ-ң басқаруға алған зейнетақы активтерiн қандай бағалы ... ... ... ... ҚР-ң Бағалы қағаздар нарығын реттеу
жөніндегі ... ... ... ... ... активтерiнiң 50% кем емес ... ... ... ... тиiс. Осы ... ... төмендету мақсаты
қарастырылады;
2) 40%-тен ... емес ... ... қор ... “А”
категориялы листингiне тiркелген корпоративтiк құнды қағаздарға;
3) 10%-н артық емес мөлшерi халықтың қаржы ... ... 40%-н ... емес ... ... ... салыну мүмкiн және бiр
банкке 10%-н аспайтын мөлшерде;
5) Корпоративтiк құнды қағаздар бойынша қосымша ... ... ... 5% ... бөлiгi өте үлкен болып жоғарыдағы
шектеу орындалмаса, компанияның жарғылық капиталының 5%-н аспайтын
бөлiгiнiң ... ... ... ... ... бар мақсаты тәуекелдi төмендетiп, инвестициялық қаржыны
диверсификациялау. Егер қандай да бiр ... құны ... ... ... ... әсер етпейдi, себебi инвестиция жан-жаққа
салынған. Бұнда мына ... ... ... ... Бар ... ... ... корзина құласа бәрi де сынады.
Кей iстермен ЖЗҚ-ң айналысуына тиым салынған:
1) маржа бойынша мәмiле ... ... ... алу ... бойынша бағалы қағаздар сату;
3) қысқа сату жүргiзу (келiсiм уақыты кезiнде инвестицияның қоржында
жоқ бағалы қағазды сату мәмiлесi);
4) заем ... ... ... ... ... ... акциядан басқа бағалы қағаздар шығаруға;
7) гарантия немесе ... ... жыл – ... ... жүйесі үшін ең жоғарғы нәтиже берген
жыл болып есептеледі. Себебі зейнетақы ... ... өсуі ... Зейнетақы активтері жылдық индикативтік ЖҰӨ-ң 10,5 %-н құрады,
яғни 8,7 трлн тенгеге немесе 68 млрд ... тең ... ... бұл өсу ... тәуелсіздік алғаннан бергі жылдар арасындағы ең
жоғарғысы болып табылады. Мысалға 2002-2005 жылдардағы зейнетақы активтері
ЖҰӨ-ң 8 %-нан 9 %-ына ... ғана ... Ал 2006 жылы ... активтері
(+40,3 %) ЖҰӨ-ді (+18,9 %) екі есе өсіріп жіберді./5, б.16/
2007 жылғы 1 қаңтардағы мәліметтер бойынша Қазақстанда 14 ... Қоры ... ... Олар мыналар:
1) “Қазақстан Халық Банкінің ЖЗҚ”;
2) “Мемлекеттік Жинақтаушы Зейнетақы Қоры”;
3) “Ұлар Үміт” ЖЗҚ;
4) “БТА Қазақстан” ЖЗҚ;
5) “Грантум” ЖЗҚ;
6) “Сенім” ... ... ... ... ... ... ... “Қазақмыс” ЖЗҚ;
11) “Капитал” ЖЗҚ;
12) “Отан” ЖЗҚ;
13) “Қорғау” ЖЗҚ;
14) “Д.А. Қонаев атындағы ЖЗҚ”.
Енді олардың жергілікті жерлердегі филиалдар, ... ... ... ... ... асырушы кастодиан банктеріне тоқталайық:
Кесте 1 – 2007 ... 1 ... ... ... ... және ... ... жалпы мәлімет
| | ... | ... |ЖЗҚ ... ... ... ... | ... ... |
| | ... | |
|1 ... ЖЗҚ |- ... |
|2 ... ... Банкінің” ЖЗҚ |17 |АТФБанкі |
|3 ... ... ЖЗҚ |17 |Қ ... Банкі |
|4 |“Отан” ЖЗҚ |2 ... |
|5 ... ЖЗҚ |16 ... Банк |
|6 ... ЖЗҚ |3 |Қ ... ... |
|7 ... ... ЖЗҚ |34 ... |
|8 ... ЖЗҚ |2 ... |
|9 ... ... ... ЖЗҚ» |2 ... ... ... ЖЗҚ |- |Қ ... ... ... ... Қазақстан” ЖЗҚ |20 ... ... ... ЖЗҚ |14 |Қ ... ... ... ... ЖЗҚ |10 |ДБ HSBC ... |
| | | ... ... |“Мемлекеттік ЖЗҚ” |18 |ҚР ... ... ... ... |155 | ... ... ... ең көп ... бар ЖЗҚ ... Фонд”
ЖЗҚ-ы (34) болып табылады. Одан кейінгі ... ... ... ... “Ұлар Үміт”; “Қазақстан ... ... ... ... мүлдем жоқ ЖЗҚ-на “Капитал” ЖЗҚ және “Қазақмыс” ЖЗҚ ... ... ... ... ... ... капиталы және
меншік капиталы болады. Оны төмендегі кестеден көруге болады:/7, б.55/
Кесте 2 – ... ... ... жарғылық капиталының көлемі
| | |2007 ... 1 ... ... Зейнетақы Қорларының |қаңтардағы |
| ... ... ... | ... |
|1 |“Капитал” ЖЗҚ |500000 |
|2 ... ... ... ЖЗҚ |1000000 |
|3 ... ... ЖЗҚ |1005000 |
|4 ... ЖЗҚ |500000 |
|5 ... ... |600000 |
|6 ... ЖЗҚ |800000 |
|7 ... ... ЖЗҚ |900000 |
|8 ... ЖЗҚ |400000 |
|9 ... ... ... ЖЗҚ» |300000 ... ... ЖЗҚ |300000 ... ... Қазақстан” ЖЗҚ |1004000 ... ... ЖЗҚ |200000 ... |“Грантум” ЖЗҚ |150000 ... ... ... |500000 ... ... ... ең ... ... капитал “Ұлар Үміт”
ЖЗҚ-ы болып табылады. Одан кейінгілер “БТА Қазақстан” ЖЗҚ, “Қазақстан Халық
Банкінің” ЖЗҚ, “ ... ... ЖЗҚ ... ... Ең ... ... ... ЖЗҚ-да. ЖЗҚ-ң жарғылық капиталының өзгерулерін
келесі диаграммадан да көруге болады./8, б.80/
1.сурет – 2007 жылғы 1 ... ҚР-ң ... ... ... ... ... – ЖЗҚ-ң атауы (сандармен берілген), ОУ ... ... ... 3 – ... Зейнетақы Қорларының меншік капиталының көлемі
| | |2007 ... 1 ... ... ... ... |қаңтардағы меншік |
| |атауы ... ... |
|1 ... ЖЗҚ |621865 |
|2 ... ... ... ЖЗҚ |6470598 |
|3 ... Үмiт” ЖЗҚ |6389652 |
|4 ... ЖЗҚ |788147 |
|5 ... ... |5698321 |
|6 ... ЖЗҚ |3659847 |
|7 ... Фонд” ЖЗҚ |2987652 |
|8 ... ЖЗҚ |654602 |
|9 ... ... ... ЖЗҚ» |589620 ... ... ЖЗҚ |421126 ... ... ... ЖЗҚ |3296470 ... ... ЖЗҚ |400635 ... ... ЖЗҚ |842631 ... |“Мемлекеттік ЖЗҚ” |4099190 ... ... ... ... орынды “Қазақстан Халық Банкінің”
ЖЗҚ алады. Бірінші ... ... ... ЖЗҚ, ... ЖЗҚ”, “Мемлекеттік
ЖЗҚ”, “БТА Қазақстан” ЖЗҚ, “НефтеГаз-Дем” ЖЗҚ-ы кіреді. Ең төменгі меншік
капиталы “Атамекен” ЖЗҚ ... ... ... ... ... келесі диаграммадан көруге болады./9, б.46/
2.сурет – 2007 жылғы 1 қаңтардағы ҚР-ң ЖЗҚ-ң меншік капиталының
көлемі.
Ескерту:
1.ОХ сызығы бойынша – ... ... ... ОУ ... ... ... деңгейлері./9, б.48/
Енді Қазақстан Республикасының Жинақтаушы ... ... ... ... ... ... 4 – ҚР-ң ... инвестициялық қоржыны
| № |Қаржылық инструменттер |млн.тенге |% ... |
|1 |ҚР-ң ... ... |254857 |51,53 |
| ... оның ішінде: | | ... |ҚР-ң ... |2516 |0,51 ... |ҚР-ң ... министрлігінің |108740 |21,90 |
| ... ... | | ... |ҚР-ң ... ... ... |143435 |28,89 ... ... ... ... |166 |0,03 |
| ... ... | | |
|2 ... деңгейлі банктерге |57109 |11,50 |
| ... | | |
|3 ... ... ... |3460 |0,70 |
| ... ... | | |
|4 ... эмитенттердің |2337 |0,47 |
| ... ... ... | | |
|5 ... ... ... |128 |0,03 |
| ... | | |
|6 |ҚР-ң ... ... |169510 |34,13 |
| ... ... қағаздары, оның | | |
| ... | | ... ... |30956 |6,23 ... ... оның ... |138554 |27,90 ... долларымен көрсетілгені |130204 |26,22 ... ... |8350 |1,68 |
|7 ... ... |9168 |1,84 |
| ... емес бағалы | | |
| ... оның ... | | ... ... |7207 |1,45 ... ... |1961 |0,39 |
| ... |496569 |100,0 ... ... ... ... онда оның ең көп ... бағалы қағаздар құрайды, оның ... ... ... бағалы қағаздары, ҚР-ң Ұлттық Банкінің бағамы, жергілікті
атқарушы ... ... ... ... яғни 254857 млн ... 51,53 % ... ... Ал ... ... ең аз бөлігін
шетелдік инвестициялық қорлардың пайлары (128; 0,03 %) ... ... ... ... ... 2006 ... 1 ... мың теңгенi инвестициялық басқаруға алып, қор биржасының iрi
брокерi болып табылады./8, б.79/
Макроэкономикалық ... ... ... ... ... ... ... қорының әлеуметтік төлемдерінің үш негізгі категориясы бар:
жұмыс орны бойынша зейнетақы, ... және ... ... ... ... ... бөлінеді. Әлеуметтік зейнетақыны
төлеу еңбек қызметіне ... ... ... ... ... ... зейнетақы қорларын жинақтаудың жаңа жүйесі енгізілді.
Жинақтаушы зейнетақы ... ... көп ... сондықтан да ол
халықты қорғау жүйесінің элементі ... ... Оның ... ... ... отырып келесі формула арқылы есептеп шығаруға
болады:
(1)
Мұндағы:
А – жыл сайынғы жинақ сомасы;
В – зейнетақы салымы;
R – ... ... ...... жинағының қалыптасу мерзімі (еңбек стажы).
Жинақтаушы зейнетақы қорларын ... ... ... ... бел ... себебі ол оның табыстық тәуекелділігімен тікелей
байланысты. Сондықтан да мемлекеттік ... ... ... ... емес ... ... қорларының салымшыларында
тәуекелділік деңгейі жоғары және зейнетақы салымшалары күтетін табыстылығы
да жоғары болады.
Бекітілген заң ... ... ... жасқа толғанда
зейнетақысын ала бастайды, ол ай сайынғы зейнетақы төлемінен басқа ... ... ... ұзақ ... инвестицияланады және табыс
әкелуін жалғастырады.
Қартайған шақты лайықты қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... әр ... ... ендіру, оларды сақтандыру
және көбейту үлгілерін жасау қажет.
Қазақстан Республикасындағы мемлекет емес ... ... мен ... ... ... ... қаржылық,
математикалық және демографиялық есептеулерге негізделген зейнетақы
үлгілерінің енгізілмегендігінде олардың бірнешеуін ... ... ... өмірлік зейнетақы
Үлгілердің бірі болып кейінге қалдырылған зейнетақы алу үлгісі немесе
қосымша зейнетақыны сақтандыру келісімін жасау. Оны келесі ... ... он ... ... ... ... ... анықталған соманы
қалдырып отырса, онда оның жинақ сомасын мына формуламен есептеуге болады:
(2)
Мұндағы:
А – жыл ... ... ... сома ...... ...... пайыз қойылымы;
t – инвестициялық кіріс есептелінетін жыл саны;
T – зейнеткерлік жасқа ... ... өмір ... ... ... ... және ... зейнетақы (кейінге қалдырылған өмірлік) алу.
Бұл жағдайда, егер бала еңбекке қабілетті жасқа жеткеннен кейін жұмыс
істеуге барса және ... өмір ... ... ... ... ... ... белгіленген соманы жинақтаса, онда оның
зейнетақымен қамсыздандырылуын мына формуламен есептеуге болады:
(3)
Мұндағы:
А – есептелген ... ... ...... қорына салынатын жыл сайынғы салым;
- зейнетақы қорына салым жүргізілетін жыл саны;
Т – зейнеткерлікке шыққыннан кейінгі өмір сүретін, ... онда С – жыл ... ... арналған сома мөлшері.
Тез арада өмірлік зейнетақы
Бұл үлгі әлеуметтік деңгейі жоғары ... ... ... ... сайынғы төлем мөлшері (1) формула бойынша есептелінеді.
Зейнетақы алу уақытының ... ... мәні - әр адам ... алу ... мен ... ... айталық 50-ден 60 жасқа дейін. Зейнетақы ... бұл ... ... ... мүмкін.
Сондықтан зейнетақы қорлары зейнетақы үлгілерінің әр түрлі
комбинациялық ... ... ... ... ... ... ... зейнетақы қорларының өзіне де
экономикалық тиімділікті көздейді, себебі қысқа ... ... ... ... ... ... көлемінің тез өсуіне және жеке
ұсынған зейнетақы ... ... ақша ... ... алынатын
девидентті ұлғайтуға мүмкіндік береді.
Осы үлгілерді енгізумен ... ... ... ... да ... ... ... б.154/
2.3 Жинақтаушы зейнетақы қоры iрi институциональдық
инвестор ретiнде
Ол жабық акционерлiк қоғам ретiнде ... ... ... ... және ... төлемдерiн беретiн үйым.
ЖЗҚ-ң екi түрi бар:
1) Ашық
2) Корпоративтi
Ашық ЖЗҚ-ы кез келген салымшыдан зейнетақы жарналарын қабылдай алады.
Оны құру үшiн ең ... ... ... 180 млн ... құрылтайшылары
болып заңды немесе жеке тұлғалар ... және олар ... ... болуы қажет. Ашық ЖЗҚ-н құру ... ... ... ... жанама түрде акция ... ... ... ... ... құқы жоқ. Ал ашық ЖЗҚ ... кезiнде 25%-н
астамын иеленуге, басқаруға тек өкiлеттi органның рұқсаты арқылы ғана
болады. Корпоративтi қор осы ... ... ... ... ... ... тұлғаның жұмысшыларын яғни салымшылары үшiн құрылады. Оны
құру үшiн ең ... ... ... 50 млн. ... құрылтайшылары болып
Қазақстан Республикасының заңды тұлғасы табылады. Корпоративтiк ... ... ... ... ... ... ... тиiс
және бүл үшiн осы қордың акционерлерi ынтымақты жауапкершiлiкке ие. Ал ашық
қорда бұндай жауапкершiлiк жоқ. ... бүл ... ... қор ... келген құрылтайшыларды үркiтедi.
Қазiргi кезде Қазақстанда 14 Жинақтаушы Зейнетақы Қорлары бар. Олардың
салымшылар санына, зейнетақы активтеріне, инвестициялық қоржынына толығырақ
тоқталайық. Жинақтаушы ... ... ... санына келсек,
онда мыналарды байқауға болады:/12, б.112/
Кесте 5 – 2007 ... 1 ... ... ... ... ... ... | | ... |
| | ... ... |
|№ |ЖЗҚ түрлері ... ... ... ... | | ... |
|1 ... ЖЗҚ |264239 |74751 |
|2 ... ... ... ЖЗҚ |1709422 |147446 |
|3 ... ... ЖЗҚ |1304131 |122756 |
|4 ... ЖЗҚ |169041 |115835 |
|5 ... ... |244872 |144658 |
|6 ... ЖЗҚ |294783 |72372 |
|7 ... ЖЗҚ |714872 |49239 |
|8 ... ЖЗҚ |135645 |93952 |
|9 ... ... ... ЖЗҚ" |64690 |65666 ... ... ЖЗҚ |113977 |176172 ... ... ... ЖЗҚ |712667 |117615 ... ... ЖЗҚ |268660 |85125 ... ... ЖЗҚ |198511 |296270 ... ... ... |2377323 |68857 ... ... |8572833 |1630714 ... кестеден көріп тұрғанымыздай салымшылар саны жағынан ең ... ... ... ... ... Қоры болып табылады.
Ондағы салымшылар саны 2377323 адам болды. ... ... ... ... ... ... ... Банкінің ЖЗҚ”, “Ұлар Үміт”
ЖЗҚ, “Валют-транзит Фонд” ЖЗҚ ... ... ... қорлар қалыпты
деңгейде өсті. Ең төмен нәтиже көрсеткен “Д.А.Қонаев атындағы ЖЗҚ” болып
табылады. Ал 1 ... ... ... ... ... ... ЖЗҚ (296270 ... болып табылады. Одан кейінгі орындарды
“Қазақмыс” ЖЗҚ, “ Қазақстан Халық Банкінің ЖЗҚ”, ... ... ... ... ... ... ЖЗҚ” болып табылады. Оны келесі диаграммадан
да көруге болады./13, б.127/
3.сурет – 2007 ... 1 ... ҚР-ң ... ... ... көлемі.
Ескерту:
1.ОХ сызығы бойынша – ЖЗҚ-ң атауы
(сандармен берілген), ОУ ... ... ... ... енді зейнетақы активтері бойынша қарастырайық:
Кесте 6 – ҚР-ғы ЖЗҚ-ларының зейнетақы активтері бойынша ... | | |
| | ... ... мың ... ... |ЖЗҚ түрлері | |
| | | 2005 | 2006 ... |
| | |жыл |жыл |жыл |
|1 ... ... ... ЖЗҚ ... ... |259067 |
|2 |“Ұлар Үмiт” ЖЗҚ ... ... |169331 |
|3 ... ЖЗҚ ... ... |20284 |
|4 ... ЖЗҚ“ ... ... |36091 |
|5 ... ЖЗҚ ... ... |21702 |
|6 ... ЖЗҚ ... ... |32482 |
|7 |“Корғау” ЖЗҚ |9797245 ... |12956 |
|8 ... ... ... ЖЗҚ" |2329172 |4247933 |4467 |
|9 ... ЖЗҚ ... ... |20756 ... ... ... ЖЗҚ ... ... |86347 |
|11 |“Атамекен” ЖЗҚ ... ... |23638 ... |“Грантум” ЖЗҚ ... ... |59738 ... ... ЖЗҚ ... ... |20475 |
|14 |“Мемлекеттік ЖЗҚ” ... ... |165983 ... |Барлығы ... ... |933317 ... соңғы үш жылдағы зейнетақы активтері берілген және де әр ... ... ... қарқынды өсіп отырған. Зейнетақы активтері
бойынша сөзсіз лидері “Қазақстан Халық Банкінің ЖЗҚ” болып ... ...... 2006 ж. – ... 01.02.2007 ж. – 259067 мың ... ... ... ... ... ... ЖЗҚ, ... Қазақстан” ЖЗҚ,
“Грантум” ЖЗҚ, “Сенім” ЖЗҚ кіреді. Қалғандары да төмен нәтиже ... ... 60 %-к өсу ... ... ... 2006 ... ... айлар бойынша зейнетақы
активтерінің ... ... ... – 2006 ... ЖЗҚ-ң айлар бойынша зейнетақы активтерінің
динамикасы.
Ескерту:
1.ОХ сызығы бойынша – айлар атауы,
ОУ сызығы бойынша ... ... ... 2007 жылғы 1 қаңтардағы инвестициялық қоржынындағы әрбiр
бағалы қағаздарын талдайық.
Мемлекеттік ... ... ... ... ... Халық Банкінің ЖЗҚ” – 20,91 %;
2) “Мемлекеттік Жинақтаушы Зейнетақы Қоры” – 20,19 %;
3) “Ұлар Үміт” ЖЗҚ – 30,53 ... ... ... ЖЗҚ – 17,66 ... ... ЖЗҚ – 22,34 ... “Сенім” ЖЗҚ – 27,17 %;
7) “Валют-транзит Фонд” – 24,55 ... ... ЖЗҚ – 27,75 ... ... ЖЗҚ – 26,71 ... ... ЖЗҚ – 20,72 ... “Капитал” ЖЗҚ – 22,44 %;
12) “Отан” ЖЗҚ – 27,09 %;
13) “Қорғау” ЖЗҚ – 18,86 ... ... ... ... ... – 23,07 %;
Барлығы – 23,09 %.
Мемлекеттік емес бағалы қағаздар, оның ішіндегі акциялар бойынша:
1) “Қазақстан Халық ... ... – 28,08 ... ... ... ... Қоры” – 23,63 %;
3) “Ұлар Үміт” ЖЗҚ – 24,46 ... ... ... ЖЗҚ – 23 %;
5) “Грантум” ЖЗҚ – 12,26 %;
6) “Сенім” ЖЗҚ – 12,17 ... ... ... – 23,71 ... ... ЖЗҚ – 23,57 ... ... ЖЗҚ – 10,93 %;
10) “Қазақмыс” ЖЗҚ – 21,20 %;
11) “Капитал” ЖЗҚ – 14,66 %;
12) “Отан” ЖЗҚ – 20,15 ... ... ЖЗҚ – 14,16 ... ... ... ... ... – 31,99 %;
Барлығы – 23,07 %.
Мемлекеттік емес бағалы қағаздар, оның ішіндегі облигациялар бойынша:
1) ... ... ... ... – 13,66 ... ... ... Зейнетақы Қоры” – 31,13 %;
3) “Ұлар Үміт” ЖЗҚ – 23,84 ... ... ... ЖЗҚ – 32,02 %;
5) “Грантум” ЖЗҚ – 43,60 %;
6) “Сенім” ЖЗҚ – 50,32 ... ... ... – 34,12 ... “Атамекен” ЖЗҚ – 29,87 %;
9) “НефтеГаз-Дем” ЖЗҚ – 44,87 %;
10) “Қазақмыс” ЖЗҚ – 28,95 %;
11) “Капитал” ЖЗҚ – 47,19 %;
12) ... ЖЗҚ – 37,41 ... ... ЖЗҚ – 47,12 ... “Д.А. Қонаев атындағы ЖЗҚ” – 25,16 %;
Барлығы – 27,66 %.
Депозиттер бойынша:
1) ... ... ... ЖЗҚ” – 17,66 %;
2) “Мемлекеттік Жинақтаушы Зейнетақы Қоры” – 14,41 ... ... ... ЖЗҚ – 17,08 ... ... ... ЖЗҚ – 18,42 %;
5) “Грантум” ЖЗҚ – 16,08 %;
6) “Сенім” ЖЗҚ – 6,62 ... ... ... – 8,14 ... “Атамекен” ЖЗҚ – 17,03 %;
9) “НефтеГаз-Дем” ЖЗҚ – 11,87 %;
10) “Қазақмыс” ЖЗҚ – 25,91 ... ... ЖЗҚ – 13,03 ... ... ЖЗҚ – 11,46 ... ... ЖЗҚ – 19,50 %;
14) “Д.А. Қонаев атындағы ЖЗҚ” – 17,29 %;
Барлығы – 15,96 %./16/
ЖЗҚ-ң инвестициялық қоржынын ... ... ... ... ... ... ең ... белсенділік көрсеткен
“Ұлар Үміт” ЖЗҚ; жоғары белсенділік көрсеткендер “Атамекен” ЖЗҚ, ... ... ЖЗҚ; ең ... ... ... “БТА Қазақстан” ЖЗҚ болып
табылады.
2) ... емес ... ... оның ... акциялар бойынша ең
жоғарғы белсенділік көрсеткен “Д.А.Қонаев атындағы ЖЗҚ”; жоғары белсенділік
көрсеткендер “Қазақстан Халық Банкінің” ЖЗҚ, ... ... ЖЗҚ, ... ... ЖЗҚ; ең ... нәтиже көрсеткен “Сенім” ЖЗҚ болып табылады.
3) Мемлекеттік емес ... ... оның ... ... бойынша ең
жоғарғы белсенділік көрсеткен “Сенім” ЖЗҚ; жоғары белсенділік көрсеткендер
“Капитал” ЖЗҚ, ... ЖЗҚ, ... ЖЗҚ; ең ... нәтиже
көрсеткен “ Қазақстан Халық Банкінің” ЖЗҚ болып табылады.
4) Депозиттер бойынша ең жоғарғы белсенділік ... ... ... ... ... “Қорғау” ЖЗҚ, “БТА Қазақстан” ЖЗҚ, “
Қазақстан Халық Банкінің” ЖЗҚ; ең ... ... ... “ Валют-транзит
Фонд” ЖЗҚ болып табылады.
ЖЗҚ-ң iс-әрекетiнiң талдауын аяқтай келе, 2006 - 2007 жыл ... ... ... ... зейнетақы активтері, инвестициялық қоржыны
бойынша ең ... ... ... ... ... ... ... “Қазақстан Халық Банкінің Жинақтаушы Зейнетақы Қоры”, “Ұлар Үміт”
ЖЗҚ, “Мемлекеттік Жинақтаушы Зейнетақы Қоры”, “Сенім” ЖЗҚ. Бұл ... ... ... ... ... ішіндегі ең ірі
брендтер болып табылады. ... ... 2006 ... ... Қорларының үлесін көруге болады:/5, б.21/
5.сурет – ҚР-ң 2006 жылғы ... ... ... ... ... ... ... қорларының үлесі және ... ... ... ... ... ... туралы көптеген
ұсыныстар жасалынуда, солар туралы айта кетсем.
Қаржы нарығы – құнды қағаздар айналысына байланысты ... және ... ... ақша ... жиынтығы. Ол нарық
қатынастарының құрамды бөлігі болып ... және ... ... несие,
валюта, сақтық және т.б. капитал, жұмыс күші, тұрғын үй, алтын нарықтарымен
байланысты болады. ... ... ... байланысты және бірін-бірі
толықтырып тұратын, бірақ ... өз ... ... ... үш ... ... ақша ... несие капиталының нарығы және бағалы
қағаздар нарығы. Ал зейнетақы қорлары бағалы ... ... ... ... ... ... үлесі 20,73 % табылады. Ал қалған
үлесін қолма қол ақша нарығындағы, ... ... ... ... ... ... ... басқа қаржылық инструменттер және
валюта нарығы жатады.
Қаржы нарығы болашақ пен тәуекелді ... ... ... мен ... қор ... мен ... алу ... шешім
қабылдау ақпарат жинау қажеттілігінен басталады. ... ... – бұл ... ... ... мен ірі, ... ұйымдасқан нарықтарда
сауда жүргізу жеңілдігі, сақтау арзандығы. Сол себептерден оларды біз басқа
нарықтардағы ағын ... ... қор ... ... ... ... ... осы нарыққа ұсыныс және сұраныс
көлемдері арасында ... ... ... ... ... ... ... мен табыстылығы бірдей болуы керек. Қазақстандағы
қаржы нарығы көбінесе шетел компанияларының бағалы ... мен ... ... ... Ал зейнетақы аударымдары қайда кетеді десек,
олар инвестицияланады. 2006 ... ... ... ... активтерінің
айналым мерзімі әр түрлі мемлекеттік бағалы қағаздарға 51,53 % салынса,
қалған 48,47 % ... ... банк ... эмитенттердің
облигациясына, халықаралық қаржылық ұйымдардың облигацияларына, жергілікті
атқарушы органдардың бағалы қағаздарына, шетел ... ... ... ... ... зейнетақы қорларының мақсаты Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі немесе Қазақстан ... ... ... ... емес, нақты бір өндіріске жұмсау болып
табылады. Айталық зейнетақы қорларына түскен аударымдарды газ немесе мұнай
құбырларын ... ... ол 20 ... 30 жылдан кейінде пайдалы болып
тұра ... ... ... ... 65 % ... ... салынған, яғни ол мемлекеттік қарыз болып есептелінеді. Қазіргі
уақытта заң шығарушы және атқарушы ... ... ... әдіс ... ... ... ... яғни үй құрылысына салу
керек дейді. Ал кейбіреулері әуе кемелеріне зейнетақы салымдарын салу керек
дейді.
2.4 Зейнетақы жүйесiн ... даму ... ... ... мен капитал рыногы арасында дұрыс
мемлекеттiк бақылау мен қажеттi заң, ... ... ... болса
байланыс күштi дамиды. Зейнетақы жинақтары халықтың ұзақ мерзiмдi жинақтары
болып табылғандықтан, бағалы ... ... ... әсер ... бiрi ... ... ... жүйесiнiң механизмдерiн жасап
жатқан кезде, ол “көгiлдiр фишкалар“ бағдарламасымен ... iске ... ... ... ... күшiне енген кезде “көгiлдiр фишкалар“
бағдарламасын ... iске ... Ал қор ... ... құқығы бар бағалы қағаздарды жоқ десе де болатын. Сондықтан
зейнетақы активтерiнiң барлығы мемлекеттiк бағалы қағаздарға ... ... ... ... 1998 ... аяғында пайда болды.
Осы жерде айма кетерлiк жайт бар. ... 1998 жылы ... ... кейiн, шетелдiк инвесторлардың ТМД елдерiне қызығушылығы
төмендедi. Олар Қазақстан Республикасы да дефолт ... ма деп ... ... ... ... лақтыра бастады. Мақал келтiре
кетейiн, “егiзде туған күн, бұзауға да туады“. Ал қор ... ... ... ... сатып алушылар жоқ болып, дефолт болуы мүмкiн ... ... ... ... ... ... ... Себебi зейнетақы
активтерiн инвестициялау қажет және олар отандық инвестор болып табылғасын,
елдiң болашағына сенедi./17, ... ... ... ... ... ... ... мен бiраз
мөлшерде облигациялар бар. Облигацияның ЖЗҚ-ң инвестициялық қоржынында
пайда болуының өз ... бар, ... ... жыл ... оң макроэкономикалық көрсеткiштер (ЖІӨ-ң 9,6%-ке
өсуi, оң сауда балансы ($4,1) млрд), инфляция қарқынын 2005 ... ... ... төмендеуi) қаржы Министрiнiң қарыз ... ... ... мiндеттi болып тұрақты түсiп тұрғаннан кейiн ЖЗҚ-ң
қолында бос ақша массасы ... ... ақша ... ... ... оның ... ... болғандықтан, қор биржасынан “арзан
ақшаны“ ... ... ... Ал ... ... гөрi ... ... екi жаққа да тиiмдiрек. Эмитент үшiн ол облигация проценттерiн салық
салынатын табыстан шегеруге ... ... және ... қызметiн
бақылауға құқық бермейтiндiгiмен тиiмдi болса, ... үшiн ... ... ... ... ... ... аралығында “қор биржасында “А“
категориясы бойынша, 13 облигация тiркелдi, 2006 жылдың 1 тоқсанында ... ... ... ... он үш эмитенттер келесiлер:
“Казкоммерцбанк” ААҚ, “Темiрбанк” ААҚ, “Қазақстан темiр ... ... ... ... ЖАҚ, Мұнай тасымалдаушы ... ... ... ... ... ... инвестициялық қоржынындағы
үлесiн қарастырайық:
1) “Казкоммерцбанк“ ААҚ облигациясы жалпы эмиссия көлемiмен ЖЗҚ үлесi
3,5%-н құрап, Мемлекеттiк емес ЖЗҚ-ң қоржынындағы бүл ... ... 152147,5 мың ... ... ААҚ ... сәйкесiнше үлесi 66,2%-тi құрап,
ағымдық құны 434526,9 мың теңгенi құрады.
3) ҰМК “Қазақойл“ ЖАҚ ... ... ... ... ... құны 2230701, 8 мың ... ... “Қазақстан Халық Банкi“ ААҚ. облигациясы, сәйкесiнше үлесi 99,9%,
ағымдық құны 2371601,2 мың теңге.
5) “Темiрбанк” ААҚ облигациясы сәйкесiнше ... 59%, ... ... мың ... РМК ... Темiр жолы” облигациясы сәйкесiнше үлесi ... құны ... мың ... “Алматы Сауда-қаржы Банкi” облигациясы сәйкесiнше үлесi 90%,
ағымдық құны 656498,4 мың теңге.
8) “Қазтрансойл” ЖАҚ ... ... ... 63,6%, ... ... мың ... ... көптеп шығарылуына байланысты қор ... ... өстi. Қор ... 2004 жылғы капитализациясы
$30 млн. болса, 2005 жылы $177 ... ... өстi. Ал 2006 ... 1
тоқсанында бiрден $110 млн-ға өсiп, $287 млн. құрады.
Корпоративтiк облигация рыногының ... қор ... ... түрде жұмыс iстеп, ЖЗҚ-ң инвестициялық
қоржынын диверсификациялауға қол жеткiздi.
Корпоративтiк облигацияларды сатып алушылардың құрылымы.
Бұрындағы Банктер қор биржасында үстемдiк еттi. Ал ... ЗАБК ... ... ... орынға ығыстырылып, үлесi ЗАБК-дан екi аз болып
қалды. Әрине тұрақты қаржы көзi ... ... бар және ... сияқты процент төлемейтiндiктен ЗАБК қаржы құралдарын сатып ... ... ... ... талап етiп жеңiп
шығады. Сондықтан мемлекеттiк бағалы қағаздар мен мемлекеттiк емес ... ... ЗАБК ... ... ... ... ал ақша ... тұрақты көбейiп
отырғандықтан, инвестициялық құралдарға деген сұраныс өсе ... ... өтiп ... ... мен еурооблигацияның орташа табыстылығы.
2005 жылы Қазақстанның еурооблигациясының орташа табыстылығы 11,7%-тен 7,8%-
ке дейiн, ал корпоративтiк ... ... ... 2005 ... жартысында 12,3%-тен 11%-ке дейiн кемiдi. 2006 жылдың 1 тоқсанында
еурооблигация 7,3%-ке, корпоративтi облигация 10,8% ... ... ... ... ... акцияларды сатып алып, ... ... ... ... ... ... ... шығару
арқылы компаниялар құрал-жабдықтың сатып алуға, өндiрiстi, коммуникацияны
жаңалауға, жаңа өнiм өндiруге қажет қаражаттарды тартты. Осыларды әр ... ... ... ... өз облигациясын шығару арқылы жаңа май өнiмiн өндiруге
қажет құрал-жабдықтар сатып алды. Оны ... ... иiсi жоқ, ... талаптарға сай келетiн және басқа шетелдiк бәсекелестер өнiмiнен кем
түспейтiн өнiм өндiруге мүмкiндiк туды. ... ... ... ... ТОО “RG Brans” 100% ... сок ... ... шығару арқылы ол жаңа сок өндiруге қажет ... пен ... ... ... ... Ондаған адамдар жұмысқа қабылданды.
Отын — энергетикалық комплекс
“Қазақойл“ ҰМК мен “Қаржамбас мұнай“ ААҚ. Олар ... ... ... мұнай өндiрудi ұлғайтуға, керектi инфрақұрылымды құруға, мұнай
құбырларын ... ... да ... адамдарды жұмысқа тартты.
Инфрақұрылым кешенi
“Қазақстан темiр жолы” РМК, “Қазтрансойл” ЖАҚ, ... ... ... ... ... инфрақұрылымды жаңалауға, жаңа
қондырғылар орнатуға ... ААҚ, ... ... ... ААҚ, ... Банк” ААҚ акция
эмиссиясы арқылы үйымның әрi қарай дамуына керек қосымша қаражаттарды алды.
Химия өнеркәсiбi
“Шнос” ААҚ, ... ... ... ... АҚ-ң ... сатып
алуы арқылы ЖЗҚ олардың дамуына қажет қаражат көзiне айналды. Осылай
қаражатты ... мен ... ... ендi ғана ... ... ... банктен кредит алу арқылы өзiнiң жобаларын қаржыландырады.
Себебi банктi ол компанияның ... ... ... ... ... ... ... ол компания туралы ақпарат
конфеденциалды болады. Ал қор биржасының “А” ... күш шығу ... өзi ... ... ... құралдарында жариялап, қор биржасына
күнделiктi ақпарат беруi тиiс. Ал бүл жасырын iстерi бар ... ... ... Егер ... ... ... жоқ болса, оған,
әрине қор биржасының “А” ... ... ... ... онда ... банк кредитiнен анағұрлым арзан ... ... ... ... жаңа ... ... құрал-жабдық сатып алу экономикалық тиiмдiлiкке
ие болады. Бүл өз кезегiнде жаңа жұмыс орындарының ашылуына себеп болады.
Кез келген ... ... өсуi ... ... ... ... ... көлемi өскен сайын ақша ұсынысы, сәйкесiнше инвестиция өсiп,
өнiм өндiру және қызмет көрсету ... де ... ... ... депозитi
жалғыз жинақ көзi емес, сонымен бiрге сақтандыру жарналары, зейнетақы
жарналары, халықтың ... ... ... ... қаражаттары
т.б. болып табылады./18, б.26/
Осының iшiнде жинақтаушы жүйедегi зейнетақы ... баса ... ... ... не бәрi үш ... ... ... ЖЗҚ-ң активтерi
Қазақстандағы барлық банктерiнiң активiнiң көлемiне таяп қалды. Оны ... ... ... Зейнетақы жарналарының тұрақты түсуi мен
инвестициялық табыс ЖЗҚ-ны ... ең iрi ... ... ... ЖЗҚ ... де қаражат көзi болып табылады. Себебi, әрбiр
ЖЗҚ өзiнiң активiнiң 10%-тен ... ... бiр ... ... ... бар. ... ... 10%-тi өте көп ақша болып табылады. Қазiр
банктерге 2831,03 млн. теңге депозитке салынған. Осы ... ... ... ... ... тартқан ақшаға сыйақы мөлшерiн
азайтты. Оны өмiрдегi нақты жағдай дәлелдейдi. ... ... ... ... ... 22-24% маңайында болса, қазiр 16%-тен аспайды.
ҚОРЫТЫНДЫ
Курстық жұмысымды қорытындылай келсем, бұл ... ... ... ... ... жүйеге қатысушылардың мiндеттерi мен құқықтары,
арасындағы байланыс жағдайлары, бiр-бiрiне қатысты жауапкершiлiгi жан-жақты
қарастырылып, ол заң ... ... ... ... толықтығы
мен қауiпсiздiгi жөнiндегi ойластырылған механизмдер оның сақталуына
кепiлдiк ... ... ... ... ... ... iс-әрекетi мен жауапкершiлiгi қарастырылған.
Бұл жүйенiң енгiзiлуiнiң макроэкономикалық ... ... ... ... куә ... Осы жүйенiң әрi қарай дамуына сене
келе, оның кейбiр жерлерi уақыт өтуiне байланысты ескiргенiн көруге ... ... ... ... мүмкiн және ол мәселелер мен мүмкiн ... ... ... органдары мен жүйенiң қатысушылары арасындағы қатынас
тұрақты болып, тез өзгермеуi керек;
2) жинақ өсу қарқыны тұрақты болғандықтан, ... салу ... ... қажет;
3) алтернативтi таңдауы болсын, яғни қор ... ... ... ... ... шартқа отырады;
4) iс-әрекет етiп тұрған кейбiр тәртiптер мен механизмдер жақсылап
тексерудi ... ... ... ... ... ... уақытты созып,
кедергi болады. Мысалы, "үндемеу" пунктi бiр салымшыда көптеген шоттардың
пайда болуына әкеледi. ... ... ... ... жаңа ... үшiн, ... ... жеке өзi баруы қажет. Бұл iспен қор салымшының
келiсiмi арқылы айналысса, уақыт ... екi ... да ... ... ... ... емес ЖЗҚ-ң Ұлттық ... ... ... комитет өзi жеке орган ретiнде президентке тiкелей бағынуы тиiс;
Сонымен бiрге кейбiр қосымша ұсыныстарды келтiргiм келедi:
1) аффиналданған бағалы металдармен ... ... ... 1999 ... ... баға ең ... ... жеттi, сонда сатып алып, ... ... ... ... ... ... едi.
2) деривативтi құралдарды ... ... ... ... ... хедждеуге мүмкiндiк;
3) валюталық рынокқа кiру;
4) ипотекалық ... ... ... мүлiкпен
операция;
Сонымен жалпы алғанда ... ... ... ... ... және iрi ... ... пайда ететiн
дұрыс, заман талабына сай жүйе деп айтуға болады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. ... ... ... ... ... және
әлеуметтік қорғау туралы Заңы. Алматы, “Юрист”, - 2005. – ... ... ... ... ... туралы” Заңы. Алматы, “Жеті
Жарғы”, - 2004. – 5-67б.
3. Қазақстан Республикасының “ҚР ... ... ... ... ... ... ... М.Т. Особенности Чилийского варианта пенсионного обеспечения
населения. Рынок ... ... ... ... 2006. – 36-39б.
5. Нурмуханбетов Е.Д. Рынок пенсионных услуг в 2006 году. Рынок ценных
бумаг Казахстана. №3(155), 2007. – 16-25б.
6. Рамазанов Н.П. ... ... ... ... ... 2006. – ... ... Республикасы статистика жөніндегі агенттігі. №3, 2007. – 54-
57б.
8. Адамбекова А.Н. Анализ пенсионного рынка Казахстана. Қаржы-Қаражат. ...... ... А.С. ... ... Қорының меншік капиталына келетін
табысты үлестіру. Қаржы-Қаражат. №2, 2006. – 44-49б.
10. Баладина А.Г. Каждый гражданин – хозяин ... ... ... ... 2007. – ... ... А.Т. Математикалық әдісті қолдану арқылы жұмысқа
кабілетсіздерді зейнетақымен қамсыздандыруды есептеу. ... №1, 2004. ... ... Н.Ы. ... ... Жинақтаушы Зейнетақы жүйесі.
ҚазҰУ хабаршысы. №5(33), 2006. – 112-115б.
13. Коржова Н.А. Пенсионный ... ... и пути ... в ... ... №1, 2007. – ... www.google.kz.
15. Амирханов С.Б. В октябре наблюдался беспрецедентный рост доли
пенсионных активов. Панорама. №47, 2006. – 23-29б.
16. www.rambler.kz.
17. Бакирова А.Н. ... ... ... в ... ... 2006. – 18-22б.
18. Тулегенова. Е.Б. Министерству труда ... ... над ... ... №2, 2007. – 24-30б.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Британдық неоконсервативтік әлеуметтік модельдің қалыптасуы мен дамуы. М. Тэтчердің консервативтік үкіметі және жүргізген реформалары73 бет
Жинақтаушы зейнетақы жүйесінің түсінігі және оның кызмет ету механизімі30 бет
Зейнетақы жүйесі жайлы19 бет
Зейнетақы реформасы30 бет
Қазақстан Республикасында зейнет ақы жүйесі32 бет
Қазақстан Республикасында зейнет ақымен қамтамасыз етудің қазіргі жағдайы мен оны жетілдіру мәселелері79 бет
Қазақстан Республикасында зейнетақы жүйесі17 бет
Қазақстан Республикасында шағын бизнестің қалыптасуы және дамуы7 бет
Қазақстан Республикасында шағын және орта бизнестің қалыптасу ерекшеліктері14 бет
Қазақстан Республикасындағы зейнетақы жүйесінің дамуы: теориясы, тәжірибесі55 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь