Жалпы жаза ұғымы

Кіріспе
1.Жалпы жаза ұғымы
Негізгі бөлім
1.Алғашқы мемлекеттердің пайда болуы кезіндегі жазаның дамуы тарихы
2.Ортағасырдағы мемлекеттердегі негізгі жазаның дамуы
3.Жаңа кезеңдегі мемлекеттердегі қылмыстық жаза.
4.Қазақ хандығындағы жаза және оның даму барысы.
5.Кеңес заманындағы қылмыстық құқықтағы жаза мәселелері.
6.Қазіргі кездегі АҚШ, Германия, Франция қылмыстық құқығы бойынша жаза
Қорытынды
1. Қазақстан Республикасындағы жаза мәселесі және маңызы
Қылмыстық жаза - заңмен белгіленген және қылмыс жасаған тұлғаға қатысты қолданылатын мемлекеттік күштеу шарасы. Жаза қылмыстық әрекетке тиісті қолданылады және оның қоғамдық қауіптілігіне және ауырлығына сәйкес болуы керек.Қылмыстық жаза қылмыстың қылмыстық-құқықтық задаптары және қылмыспен күресудегі қажетті құқықтық құралдардың бірі ретінде танылады.
Қылмыстық жаза адам және азаматтың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін, ұйымдардың меншігін, құқықта-ры мен заңды мүдделерін, қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті, қоршаған ортаны, мемлекеттердің конституциялық құрылысын және аумақтық тұтастығын, сондай-ақ қоғам мен мемлекеттің басқа да заңмен қорғалатын мүдделерін түрлі қылмыстық қол сұғушылықтардан қорғау үшін қызмет етеді.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіның 38-бабында жаза ұғымына мынадай анықтама берілген: «Жаза дегеніміз - соттың үкімімен тағайындалатын мемлекеттік мәжбүрлеу шарасы. Жаза қылмыс жасауда кінәлі деп танылған адамға қатыс-ты қолданылады және Кодексте көзделген осы адамның құқықтары мен бостандықтарын айыру немесе шектеу болып табылады».
Жаза, мемлекеттік мәжбүрлеу шарасы болып табыла келе, қылмыс жасаған адамға тек соттың үкімі негізінде ғана тағайындалуы мүмкін. Мұндай жағдайда үкім Қазақстан Республика-сының атынан шығарылады.Заңды күшіне енген соттың үкімі барлық ұйымдар, кәсіпорындар, мекемелер, сондай-ақ азаматтар үшін міндетті және Қазақстан аумағында тікелей орындалуы тиіс. Сонымен қатар, жаза-ны орындау мемлекеттің күшімен қамтамасыз етіледі.
Үкімде тағайындалған жаза қатаң жеке сипатқа ие, яғни қылмыс жасаған тұлғаға нақты қатысты қолданылады, басқа тұлғаларға таралмайды. Мемлекет жаза тағайындау жолымен қылмыскерді қоғам алдындағы кінәсін жууға міндеттейді және қылмыс жасаған тұлғаны белгілі бір заңды мойынұсыну мінез-құлқына мәжбурлейді. Жаза қылмыскерді белгілі бір құқығынан айырады, қасірет әкеледі. Олар куштеу, моральдық және материалдық сипатта болуы мумкін.
Жазалаудың сазайын тарттырушылық элементтері жазаның қорқыту секілді қасиетін сипаттайды. Сазайын жазаның ауырлығының дәрежесін көрсетеді. Жазалаудың сазайын тарттыру, куштеу силаттары неғұрлым интенсивті болса, жаза соғұрлым ауыр болады. Өз кезегінде, тағайындалатын жазаның ауырлығы жасалған қалмыстың сипатына және ауырлық дәрежесіне, қылмыскердің жеке тұлғасына және істің басқа жағдайларына тәуелді болады.
Осылайша, жазаның міндетті қасиеті болып оның сазайын тарттырушылық табылады, оны жазаның куштеу жағы деп, яғни заңмен көзделген құқықтарынан айыру мен сотталған адамның құқықтары мен бостандықтарын шектеуді қолдану деп қарастыру қажет. Сонымен бірге, қылмыстық жаза жан азабын тарттыру, қасіреттер келтіру мен адамның қадірқасиетін қорлау мақсатына ие болмайды.
1)Қаиржанов Е, УП РК общ.часть, изд -3-е,доп. Университет ҚАЙНАР, Алматы 2000ж
2)В. А. Наумов, ауд:Н.О. Дулатбеков,Ресей қылмыстық құқығы,Астана-Фолиант, 2005ж.
3)А. Қ. Мұхтарова, Шет елдердің мемлекет және құқық тарихы, Алматы –Нұр ПРЕСС, 2005ж.
4)Ү. Ш. Шапақ, Шет елдердің мемлекет және құқық тарихы,Оқу құралы, Астана –Заң Насихат, 2005 ж.
5)Б. Е. Айтжан, А.М. Хусаинова, РИМ ҚҰҚЫҒЫ, Жеті жарғы, Алматы 2005 ж.
6)Е.Ә.Оңғарбаев, А. А. Смағұлов. ҚР Қылмыстық құқығы/Қарағанды Болашақ. Баспа 2005
7)Ғ. Маймақов, ҚР-ның саяси құқықтық тарихы, Алматы –Ғылым, 2000ж.
        
        Жоспар:
Кіріспе
1.Жалпы жаза ұғымы
Негізгі бөлім
1.Алғашқы мемлекеттердің пайда болуы кезіндегі жазаның ... ... ... ... ... ... кезеңдегі мемлекеттердегі қылмыстық жаза.
4.Қазақ хандығындағы жаза және оның даму барысы.
5.Кеңес заманындағы қылмыстық құқықтағы жаза мәселелері.
6.Қазіргі кездегі АҚШ, Германия, Франция қылмыстық ... ... ... Республикасындағы жаза мәселесі және маңызы
Кіріспе.
1. Жалпы жаза ... жаза - ... ... және ... ... ... ... мемлекеттік күштеу шарасы. Жаза қылмыстық әрекетке
тиісті қолданылады және оның қоғамдық қауіптілігіне және ауырлығына сәйкес
болуы ... жаза ... ... задаптары және
қылмыспен күресудегі қажетті құқықтық құралдардың бірі ретінде танылады.
Қылмыстық жаза адам және азаматтың құқықтарын, бостандықтары мен ... ... ... ... мен ... ... қоғамдық
тәртіп пен қауіпсіздікті, қоршаған ортаны, мемлекеттердің конституциялық
құрылысын және аумақтық тұтастығын, сондай-ақ қоғам мен ... ... ... ... ... ... ... қол сұғушылықтардан қорғау
үшін қызмет етеді.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіның 38-бабында жаза ... ... ... ... ... - соттың үкімімен тағайындалатын
мемлекеттік мәжбүрлеу шарасы. Жаза қылмыс жасауда кінәлі деп танылған
адамға қатыс-ты қолданылады және ... ... осы ... ... ... ... немесе шектеу болып табылады».
Жаза, мемлекеттік мәжбүрлеу шарасы болып табыла келе, қылмыс жасаған адамға
тек ... ... ... ғана ... ... ... ... үкім
Қазақстан Республика-сының атынан шығарылады.Заңды күшіне енген соттың
үкімі барлық ұйымдар, кәсіпорындар, мекемелер, сондай-ақ азаматтар үшін
міндетті және Қазақстан аумағында тікелей орындалуы ... ... ... ... мемлекеттің күшімен қамтамасыз етіледі.
Үкімде тағайындалған жаза қатаң жеке ... ие, яғни ... ... ... ... ... ... тұлғаларға таралмайды. Мемлекет
жаза тағайындау жолымен қылмыскерді қоғам алдындағы кінәсін жууға
міндеттейді және ... ... ... белгілі бір заңды мойынұсыну мінез-
құлқына мәжбурлейді. Жаза қылмыскерді белгілі бір құқығынан ... ... Олар ... ... және ... ... болуы
мумкін.
Жазалаудың сазайын тарттырушылық элементтері жазаның қорқыту секілді
қасиетін сипаттайды. Сазайын жазаның ауырлығының дәрежесін ... ... ... куштеу силаттары неғұрлым интенсивті болса,
жаза соғұрлым ауыр болады. Өз кезегінде, тағайындалатын жазаның ауырлығы
жасалған ... ... және ... ... ... ... және ... басқа жағдайларына тәуелді болады.
Осылайша, жазаның міндетті қасиеті болып оның сазайын тарттырушылық
табылады, оны жазаның куштеу жағы деп, яғни ... ... ... мен ... ... құқықтары мен бостандықтарын шектеуді қолдану
деп қарастыру қажет. ... ... ... жаза жан азабын тарттыру,
қасіреттер келтіру мен адамның қадірқасиетін қорлау мақсатына ие
болмайды.[1]
Жазалауға жағымсыз құқықтық және ... ... ... ... ... тән ... Егер ... жаңа қылмыс жасаса, бірінші
қьілмыс үшін сотталғандықтың болуы қылмыстық ... пен ... ... ... бағаланады.
Жазаны өзге де мемлекеттік мәжбүрлеу шараларынан ерекшелендіретін белгісі
ретінде жазалау барысында сотпен қылмыскерге және ол ... ... ... ... ... та ... бағалау берілетіндігінен тануға
болады. Сол себепті, жаза қылмыс жасаған ... ... ... ... баға ... ... ... жазаны орындау жаза
мемлекеттің мәжбүрлік күшімен қамтамасыз етіледі.
Сонымен, қылмыстық жаза ... - ... ... ... қылмыс
жасауда кінәлі тұлғаға сотпен қолданылатын, сазайын тарттыру қасиетіне ие
және қылмыс жасаған адамға мемлекеттің көзқарасын сипаттайтын мемлекеттік
мәжбүрлеу ... ... ... ... даму тарихы
Ежелгі Вавилон мемлекеті Тигр мен Ефрат өзенінің аралығында б.з.д II-
III ... ең ... ... ... ... бірі ... ... патшалығы сол кездерде б.з.д 1792- 1750жылдары Хамурапи патшаның
тұсында өзінің гүлдену шағына жетті. Хамурапи заманында Вавилонда ертедегі
шығысқа тән қалыптасты. Ел ... ісі ... ... бір ... ... ... жоғарғы билік заң шығарушы, орындаушы, сот және діни биліктің
барлығы патшаның қолында жинақталды.
Ежелгі Вавилон құқығының ... ... бірі ... ... ... жинағы деп есептеледі. Заң жинағы 282 баптан ... ... ... ... ... қылмыстық – құқықтық жауапкершіліктің басты
принциптерін орнықтыратын жалпы ережелер жоқ. Заң бірдей қылмыс жасағаны
үшін адамдарға жазаны олардың табына, әлеуметтік тобына қарап ... ... тек ... ... кек алу белгілері байқалатын
әртүрлі жазалар да тағайындалды.[2]
Өлім жазасы өртеп жіберу, суға батыру, шанышқыға отырғызу, тірідей
көму сияқты жантүршігерлік түрде қолданды. Вавилонда, ... ақ ... ... құлағын кесіп алу, көзін зақымдау және басқа денеге
таңба ... ... да ... ... құқық өте қатал қаралған. Қылмыстық құқықтың
санкциясында « қанға қан, жанға жан ... идея ... Осы ... ... ... ... ... Жазалар көбіне «талион»
принципіне негізделген. Мысалға, 200- бапта «Біреудің тісін сындырған
адамның да тісін сындыру керек» делінген. ... ... ... тек ... ... ғана ... Сәтсіз операция жасаған
дәрігерге саусақтарын шауып алу қаупі төнген, нәрестені аштан өлтірген
емізуші әйелдің көкірегін кесіп тастаған. Хамурапи заңында түрлі жазаларды
көреміз: өлім ... дене ... ... ... ... ... қуу, дүре
салу, ақшалай айып, қызметінен босату және т.б
Заң өлім ... 30 ... кесе ... Өлтіру жазасы: кінәләнә
өртеу, суға батыру, дарға асу арқылы жүзеге асырылды. Сонымен талион
принципі бойынша «символдық» ретінде қылмыс ... мүше ... ... қиыр ... ... Қытай мемлекеті тарихы 4 кезеңге
бөлінген:
1. Шань, 2. Чжоу дәуірі, 3. Цин дәуірі, 4. Хань дәуірі.
Чжоу дәуіріндегі құқық бойынша ... ... ... аты ... МУ патша шығарған деп есептеледі. Оның құрамына қылмыстық құқықтар
жинағын ... 3000 ... ... ... ... ... жеткілікті
дамыған еді. Маңызды қылмыстарға тағылатын жазалар ерекше болатын: ... ... ... ... ... ... қою, ... кесіп тастау,
мұрын кесу, татуйровка түріндегі қорлық таңба салу. Бұл ... ... тіл ... үшін ... Қылмыстар кездейсоқ және қасақана
деп екіге бөлінді. Жоғарғы судья өлім ... ... ... ... ... соттары қалған істерді қарайтын еді.[4]
Ежелгі Үндістандағы Қылмыс пен жаза Ману ... ... ... абайсызда, алғаш рет қылмыс жасау ауыр қылмыс пен онң ... ... ... Жинақ шыққан ежелгі кезеңде құқықтық мәдениеттің
жоғары дәрежеге жеткендігі байқалады. Қылмысты түрлерге бөліп қарастырған:
1. Мемлекетке қарсы жасалған қылмыстар- өлім жазасы;
2. Жеке ... ... ... ... жасалған қылмыс өлім жазасы,
брахманды қай жерімен ұрса сол жері кесілуі тиіс болатын;
3. Ар –ожданға жасалған қылмыстар- айып ... ... ... ... ... ... нәрсеге отырғызып
қойды,басқа жағдайларда айып төленді;Жасалуына байланысты ұрлықты 1
рет жасаса 2 саусағын, 2 рет ... ... 3 рет ... өлім ... ... қарсы қылмыстар- түрмеге жабу, суға батырып, кандалаға
талатып өлтіру,жоғары тұрған әйелге бару өлім жазасы;
Ежелгі Үндістанда қылмыскерлердің ... ... ... ... ... көру үшін түрмені үлкен жолдардың бойына салатын;
Ману заңдарында “жаза ... ... ... жаза ... ол ... ... ... танытып, ояу болады”(VII, 18 бап)[5]
Ежелгі Грециядағы біздің дәуірімізге шейін 621 жылы Афинде архонт
Драконт жазған құқық ... ... ... Ол ... ... ... ... енді де, кейн ол жалпы шектен тыс қатал заңдардың
теңеу болып кетті.
Драконт заңдардың шектен тыс қаталдығы ... ... үшін ... ... ... Қандай да болмасын ұрлық жасаған адам өлім жазасына
тартылатын.[6]
Рим Құқығы. Римдіктер әлемді 3 рет жаулап алды: ... ... ... рет ... ... ... рет құқығымен. «Жазылып
қойған сана» деп аталатын Римдік құқықтың классикалық түрін Батыс ... ... ... қолданылатын. Ол көп мемлекеттердің құқық
жүйесінің негізін қалады. Бұл құқық жүйесі континенталды және романдық-
германдық құқық жүйесі деп аталады.
Қылмыс құқығы оның ... ... ... ... жасағандар,
үйді өртегендер, егін, мал ұрлаған қылмыскерлер өлім жазасына кесілді.
Түнде ұрлық істеген ... ең ... ... ... ... жәбірленушіге
құқық беріледі.
Деликт (жеке құқык бұзушылык) — кұкық ... бұл ... ... мүліктік және мүліктік емес игіліктері мен құқықтарына заңсыз
іс-әрекеттермен ... ... оны ... ... ... көлемінде
өтеуге тиіс бол-ған.
Жеке деликт 3 элементтен кұралған:
1) бір тұлғаның баска тұлғаға келтірген объективтік зияны; 2) заңсыз іс-
әрекет ... ... ... (касақана немесе абайсызда); 3) зан.ның
мұндай әрекеттерді заңсыз деп тануы . Негізгі деликтілер — жеке ... ... ... ... ... ... корқыту, алаяқтык.[7]
| | ... | | |
| | ... | | |
| | | | | ... | |V ... ... ... ... |
|(құқыққа қарсы, әрі |- жеке жәбір; ... ... |- ... ... ... |- ... |
|яғни кылмыс. Мемлекет|- ... ... ... ... ... ... |- қоркыту; ... | ... ... ұру, тіл ... дене ... ... ... ішінде жинау, жауды Римге соғыс ашу үшін дайындалу, сот
қызметкерлерінің пара алуы, қоғамдық тәртіпті бұзу мемлекетке қарсы
жасалған қылмыстарға жатады.
Франк мемлекетіндегі ... ... ... айта кететін болсақ,
жазаның негізгі мақсаты жәбірленуші адамға және оның туысқандарына
жәбіршілеуден зиянын өтеу және корольдің тыныштығын бұзғаны үшін айып
төлету болы.
Шешім шығарып, жаза ... үшін ... ... ... ... ... көру, отпен сынап көру» әдіс тәсілдері қолданған.
Франция мемлекетіндегі қылмыс пен жаза негізгі ерекшеліктері ол-
1. Ең ауыр қылмыстар, оны ... адам өлім ... ... ... адам өлтіру, зорлау \, өртеу, ұрлық, діни қылмыстар, өтірік
ақша шығару.
2. Жеңіл қылмыстар,оларға өлім жазасы қолданылмайды. Жаза ... тек ... мен ... қамау болатын.
3.Дінге қарсы қылмыстар.
4. Мемлекетке қарсы қылмыстар- корольге және оның отбасына қарсы істелген
қылмыстар.
Жеке адамдарға ... ... Ауыр ... өлім ... ... жер
аудару, өмірбойлық каторга жұмысына жіберу. Екінші түріне дене мушелерін
зақымдау болып табылады. Жазалардың үшінші түрі түрмеге қамау, бұдан кейін
масқаралау ... ... ... ... ... ... құрыла
бастағанда қылмыстық құқық ежелгі ағылшын-сакстердің әдет ғұрпынан шығатын.
Қылмыс корольге зиян алып келген іс деп түсіндірілетін. Қылмыс корольге,
басқа жеке ... зиян ... ме, жоқ па оның ... айырмашылығы жоқ,
ол бәрі бі корольге қарсы істелген іс. Жаза кесілетін принцип- талион:
Көзге көз,тіске тіс дегендей. Одан ... кек алу, ... ... ... сол ... ... жақсы дамыған қылмыстық құқыққа
байланысты осындай жазалардың түрлері бар.
2.Ортағасырдағы мемлекеттердегі негізгі жаза дамуы.
Орта ғасырлардағы Германияның ... өте ... ... ыдырады. Германияның әрбір ұсақ мемлекетінің өзінің құқықтары
болатын. Жалпы жүйелеу жұмыстары XIII ғасырда ғана ... ... 3-ке ... ... ... ... ... Бұл үш жүйе шиеленісте ьолғаннан кейін сот
қызметкерлері рим құқығын жиі қолданылатын. Шаруалардың ұлы соғысынан кейін
1532 жылы Германияның рейхстагы «Королина» деген заң ... ... ... бап бар, олардың 142 бабы қылмыстық процестерден, қалғаны қылмыстық
нормалардан тұрады. Королина феодалдық қылмыстық ... ... ... ... қастық пен қауіпсіздік, қылмысты
ауырлататаын және жеңілдететін жағдайлар, аяқталмаған қылмыс және ... ... ... ... ... ... туралы толық айтылған.
Қылмыстардың бәрі бірнеше топқа бөлінеді: шіркеуге, мемлекетке, жеке
меншікке және адамдарға қарсы қылмыстар. Бірақ Королинаның ең ... ... ... ... ... ... ... қорқытып ұстау.
Бұл заң жинағында өлім жазасы туралы көп айтылған және өлім жазасының
ауыртүрлері көп еді. Жазалардың түрлері: өлім жазасы, дене ... ... ... бірнеше құқықтан айыру, темір қарғыны мойнына кигізіп,
жұрттың көзінше ұстау, масқаралау, түрмеде ұстау, зиянын төлету, айыппұл
және басқа да ... Өлім ... ... дөңгелекке салып өлтіру, асып
өлтіру, суға салып өлтіру, тірідей көміп өлтіру. Осы жазаларға қосымша
жазалар: мүлікті тәркілеу, ... ... ... ... сынау, өлтіру
орнына сүйрелеп апару. Тағы да сондай жазалардың түрлері.[10]
Сербияның құқығы өздерінің ... ... ... ... шіркеудің заңдарынан тұрады. Бірақ оның ең маңызды құжаты
Стефан Душанның қабылдаған заң жинағы. Бұл құқықтық мұра 200 баптан ... ... ... Қылмыс- патшаның бейбітшілігін бұзған іс. Жаза- сол
істеген қылмысқа тиісті құн. Кінәнің екі салдары бар: ... ... ... жасалған қылмыстар. Бұл заңдылықта сынау туралы өте ... ... ... өткізеді. Темірді қолға ұстап жүру керек.
Жаза кесілуінде кейбір ... ... ... ... ... ... жаза.
АҚШ алғашқы мемлекеттік тәуелсіздігі қарсаңында қылмыстық құқыққа көп
мән бере алмады. 13 одақтық колониялар бірігіп Декларация, 1787 жылғы
Конституциясын қабылдау, ... ... Биль ... ... ... ... ... көз болып табылды. Конституция бойынша қылмысқа
қатысты ешнәрсе айтылмаған, бірақ ол ... ... ... ... көрінісін
тапты. Нақты жазалар көрсетілмегеніиен қылмыс туралы жазылып кеткен.
Қылмыстар- мемлекетке қарсы, жеке ... ... ... ... ... ... болып бөлінген.[12]
XIX ғасырларда Франциядағы қылмыстық құқық 1810 жылғы қабылданған
Қылмыстық кодекспен реттелінді. Бұл кодекс бойынша ... ... ... мысалы, азаптаушы жазалар мен масқаралаушы жазалар:
1)өлім; 2) өмір бойы каторгалық жұмысқа жіберу; 3) жер аудару; ... ... ... 5) ... және дүние мүлкін тәркілеу;
Масқаралау жазасына: 1) масқаралау діңгегіне мойнына қарғы салып шығарып
қою; 2) ... ... ... 3) ... қуғындауға ұшырату;
Түзету шарасына: 1) бір мезгілге түзету орындарына қамау; 2) ... ... ... ... ... ... 3) айыппұл;
Франциядағы қылмыстық кодекс бойынша жазалау шаралары жария түрде
өткізіледі. Мыс. 1-Тарау,12 бап: Әрбір ... ... басы ... 26-
бап: Өлім жазасының үкімі айыптау үкімінде көрсетілген жұрт алдындағы
алаңда орындалады;[13]
Осындай жазалардың дамуы негізгі адамға ...... ... ... ақ қылмыстық жазалардың тағайындалуы дерлік барлық
мемлекеттерде ұқсастығын көрсетеді. Мыс,ең ауыр жаза өлім жазасымен
теңестірілуі. Бұл ... ... жаза ... ... ... ... ... байланысты.
4.Қазақ хандығындағы жаза және оның даму барысы.
XV ғасырдағы Көшпелі ... ... ... ... Қазақтардың өз
алдында дербес мемлекет құруы негізгі заңдарын бекітуге тура келді. ... ... ... ... жаза тағайындау бұған дейінгі
мемлекеттердің жазалары тағайындалған болатын. Мыс, Шыңғыс ханның « ... ... ... шаралары,көбінесе әскерге байланысты қолданылды. Сол
сияқты, қазақтардың құқықтық жүйесін әдет-ғұрып құқығы құрады. Бұл жүйе
адат деп аталынған ... Әдет – ... ... ... ... жақтарын
реттеп отырды. «Адат» өте ерте кезден бастап көптеген өзгерістер мен
толықтырулармен қазақ қоғамындағы негізгі ... ... ... ... дейін созылады.[14]
Қазақтың әдет- ғұрып құқығы мынадай бастаулар негізінде қалыптасты:
а) әдет-ғұрыпиар- адат; б) билер сотының практикасы; в) билер ... г) ... ... хандары әдет-ғұрып құқығының нормаларын жүйелеп жетілдіріп,
қоғамның талаптарына орай өзгерістерге ұшыратып, ... ... ... ... ... ханның (1510-1523) кезіндегі «Қасым ханның қасқа жолы», Есім
ханның (1598-1628) кезіндегі «Есім ханның ескі ... ... ... ... ... ... жарғы» атты заңдар жинағы белгілі. Әдет ғұрып
заңдарын алғашқы ... ... хан ... Оның ... 5 ... ... ... мүліктік және жер қатынастарын реттеуші нормалардан тұрды. 2-ші
бөлім- қылмыс пен жазаға қатысты құқық нормаларын жинақтады. 3-ші ... ... және оны ... ... ақ ... тәртіпті бұзғандағы
жазаларға байланысты құқықтық нормаларды қарастырды. 4-ші бөлім- елшілік
жораларға байланысты нормалар. 5- ші ... ... ... ... еске
алу т.с.с рәсімдерге арналады. Қасым ханнан соң шамамен 100 жылдан кейін
әдет-ғұрып құқықтары Есім ... ... ... жүйеленді. Қалмақтармен
соғыстардың күшейуіне байланысты Есім хан әскери міндеткерлікті ... ... ... үшін ... ... Қасым ханның қасқа жолында
да, Есім ханның ескі жолында да жаза қолданудың нгізгі принципі ... ... қан, ... жан» ... ... Есім ... соң ... хан шамамен 80-
90 жылдан соң дала заңдарына ... мен ... ... оны ... деп атады. Жеті жарғының толық нұсқасы 1832 жылы Санкт- Петрбургте
жарық көрген А. Левшиннің кітабында жазылған. А. ... ... ... ... ... жаза ... негіздері көрсетілген:
- қанға қан алу, яғни біреудің кісісі өлтірілсе, өған ердің құнын
төлеу(ер адамға -1000 қой, ... – 500 ... ... ... ... зомбылық жасаған адам өлім жазасына
кесіледі, жазаны ердің құнын төлеу арқылы жеңілдетуге болады; - денеге
зақым келтірілсе, соған ... құн ... бас ... 100 ... 20 қой);
- төре мен қожаның құны қарашадан 7 есе артық төленді;
- егер әйел ерін өлтірсе, өлім жазасына кесіледі( егер ... ... құн ... құтылады, мұндай қылмысты екі қабат әйел
жасаса, жазадан босатылады);
- егер ері әйелін өлтірсе, ол ... ... ... ата- ... өз ... ... үшін жауапқа тартылмайды, ал анасы
баласын қасақана өлтірсе, өлім жазасына кесіледі;
- өзіне-өзі қол салғандар бөлек жерленеді;
- егер екі ... ... атты кісі ... кетіп, одан өлі бала туса: бес
айлық бала үшін-5 ат, 5 ... 9 айға ... ... әр ... ... әйел ... кісі өлтірумен бірдей қылмыс болып саналады. Мұндай қылмыс
үшін еріне немесе қыздың ата- ... құн ... ... егер ... ... ... ... мал төлеп үйленсе, жазадан босатылады;
- әйелі ерінің ... шөп салу ... ... ері оны ... ... ... сол ... жария етуге тиіс;
- біреудің әйелін күйеуінің келісімінсіз алып қашқан адам өлімге
бұйырылады немесе ердің құнын төлейді, егер әйелдің келісімімен
әкетсе, күйеуіне ... ... ... ... қыз ... ... ... ренжіткен адам, одан кешірім сұрауға тиіс, сұрамаса, арыздығы
үшін айып салынады;
- қан ауыстыру (7 ата ішінде) өлімге немесе ағайындар белгілеген жазаға
бұйырылады; ... ... ... ... ... ... тілтигізген адам (7 адам куәлік берсе) таспен атып өлтіріледі;
- кәпір болған адам мал мүлкімен ... құл ... ... ол ... билігінде;
- ата – анасына тіл тигізген ұлды мойнына құрым байлаған кйі қара сиырға
теріс мінгізіп, өзін ... ... ... ... ... ал қыз
қол аяғы байланып, анасының билігіне беріледі;
- ұрлық жасаған адам үш тоғызымен қайтаруға тиіс;
- ... пен кісі ... қоса ... адам екі ... ... ... ерінің ұрлығын біле тұра хабарламаған әйелі мен баласы жазаға
тартылмайды, өйткені үлкеннің үстінен шағым айту әбестік саналады;
Осы айтылған қылмыс ... адат ... жеке ... ... ... ... қылмыстар болып жіктеледі.[15]
Қасиетті жерлерді , зираттарды қорлағаны үшін де қатаң жаза
қолданылады. Жазаның түрлері адат бойынша әр түрлі болды. ... ең ... өлім ... ... Тас ... қылып, дарға асу, аттың құйрығына байлау
сияқты түрлері-діннен безгендерге, жақын туыспен жыныстық қатынасқа
түскендерге.
Өлім жазасынан соң дене мүшелерінің бірін құлағын, қолын, мұрнын ... Өлім ... да, дене ... кесу де құн ... ... ... көшіріп жіберу, мүлкін тәркілеу, айып салу, дүре соғу,
басыбайлы құлдыққа беру, айыпкерді талапкерге жұмысқа беру, ... жаза ... ... ... ... ... ... алдында ашық
түрде орындалды.
Құн төлеу дау-дамайды шешудің негізгі құралдарының бірі болды.
Қылмыстың түріне қарай құн төленді. Құн - ақысын төлеп, жазадан құтылудың
жолы, ... мал ... ... мөлшері.
Жазаның көбірек қолданылған түрі айып болды. Айып үш тоғыздан бастап
ат-тон айыпқа дейін болды. Айып ұрлық жасағаны үшін үстем тап өкілдері ... ... жеке ... тіл тигізгені үшін салынады.
Дүре соғу жазаның түрі ретінде соттың шешімімен жүзеге асты.
Қылмыскерді беліне дейін шешіндіріп, етпетінен ... ... ... ... орта саусақтай қамшымен ұратын.[16]
Осындай жазалар арқылы Кеңес дәуіріне шейін қылмыстық істер жазаланып
отырды.
5.Кеңес заманындағы қылмыстық құқықтағы жаза мәселелері.
Айталық, мәселен, жазаның ... ... ... ... көздейтін
1924 жылғы КСРО мен одақтас республикалар қылмыстық заңдарының Негізгі бас-
тауларына сәйкес қуғындау және жер ... ... ... ... үшін ... ... ғана емес, сондай-ақ "сол жердегі
қылмысты ортамен байланысты болуымен" қоғамға қауіпті деп танылған
адамдарға да ... ... бір ... ... үшін ... ... ... олардың белгілі бір қылмыс жасағаны үшін
айыптауды сот ақтағанмен, қылықтың өзі әлеуметтік түрғыда қауіпті болып
танылса) қатысты болды.
Ал шын ... ... ... ... ... емес адамдарды
әлеуметтік тұрғыдан қорғау шараларын қолдану алдында қылмыстық заңдардың
Негізгі бастауларында көзделген көлемнен де айтарлықтай кеңірек болды.
Мысалы, КСРО ... ... ... мен ... Комиссарлары Кеңесінің 1934
жылғы жарық көрген "КСРО Ішкі істер халық Халық комиссариаты жанындағы
Ерекше мәслихаттуральі" қаулысында ... ... ... деп ... ... тіпті, оларды бес жыл мерзімге дейін еңбекпен түзеу
лагерьлерінде ұстау сияқты шараны қолдану көзделді. Әлеуметтік қорғау
шараларын, яғни шын мәніндегі ... ... ... тыс ... тек ... ғана тоқтатылды, ал қылмыстық жаза ұғымының өзі тек 1958 жылы КСРО
және одақтас республикалар қылмыстық ... ... ... ... әкімшілік-құқықтық санкцияларды қылмыстық-құқықтық
санкцияларға айналдырумен ұштасқан қылмыстық жазаны қолдану үрдісін
негізсіз кеңейте берудің және бір проблемасы коштен қалған жоқ (біз ... ... ... шын ... көтеріп отырмыз).
1967 жылы маскүнемдікке қарсы күрескен кезекті ... ... ... ... ... бұл атам ... ... нәубетпен айқастан пәлендей
мән шығара алмады) РФ Жоғарғы Кеңесі Төралқасы 8-сәуірде "Әбден шектен
шыққан маскүнемдерді (алкоголиктерді)' күштеп ... және ... ... жарлық жариялады ,ал кеңестік құқықтық шығармашылық дәстүр бойынша
жарлық Жоғарғы Кеңестің сессиясында бекітілісімен заңды күшіне енетін. Оған
сәйкес, әлгі әбден шектен шыққан, ... ... ... ... маскүнемдер емдеуден кейін де жаңағы әдеттерін қоймаса, қоғамдық
тәртіп пен социалистік тұрғыда бірге тұру ... ... ... ... немесе әкімшілік шараларына қарамастан бұза беретін болса, ... ... екі ... ... ... ... түзеу профилакторийлерге
жіберуге жатқызылды. Шындығында мұндай "емделушілер" еңбекпен түзейтін
колонияларға түскендей жағдай кешетін (ол қайсыбір профилакторийлердегі
ахуал колониялардағыдан да төмен болатын). ... ... бұл, ... ... ... бас ... ... түріндегі жазаның өзі еді.
Бірақ, бұл формальды түрде жаза деп саналган жоқ, өйткені, еңбекпен ... ... ... санкцияға жататын. Әрине, бұл
шараны қолдану да әбден жеңілдетілген әкімшілік сот жүргізу арқылы жүзеге
асырылатын. Ал, күштеп ... ... ... ол ... ... ... Қарастырылып отырған жарлықтан кейін РФ ҚК-нің жер аударуға
апара жатқан жолдан қашқандығы үшін жауаптылық туралы 196-бабы ... ... ... ... ... өзінен қашып кеткендігі үшін
жауаптылықпен толықтырылады және бір жылға дейінгі мерзімге бас
бостандығынан айыруға жазаланатын болады.[18]
Кейіннен күштеп ... ... ... Жарлыққа (1974, 1982, 1985
жж. — тағы дамаскүнемдікпен күресу жайлы кезекті науқандар турасында)
әрқилы өзгерістер енгізілгенімен, бұлар орын алған ахуалды "орнынан
қозғауға" айтарлықтай әсер ете ... ... бес жыл ... ... әлгі ... ... күші ... болып
көрінгеидігі сондай, енді заң шыгарушы нашақорлықпен де осылайша күресуге
бел байлады. 1972 жылғы 25 тамызда РФ Жоғарғы Кеңесінің Төралқасы тағы ... ... ... ... ... ... органдарының мекемелерінде
емделуден жалтарған нашақорлар аудандық (қалалық) сотгың қаулысы бойынша
еңбекпентүзеупрофилакторийлеріңе, ал 16 жасқажеткен кәмелетке толмағандар
емдеу-тәрбиелеу профи-лакторийлеріне күштеп емдеу үшін жөнелтілетік болды2.
Яғни, ... ... сол ... ... сол ... ... сол баяғы
"тікенек сым"... Кейін бұл Жарлық та шамалы өзгеріске түсті, бірақ оң
жағынан ... қиыс ... ... ... қылмыстық құқығы бойынша жаза.
АҚШ-тың қылмыстық құқығы ағылшындардың жалпы құқығы негізінде
құрылды. Ең алдымен, қылмыстық құқық АҚШ-та заңдар жүйеленбеген және
үзілген ... ... ... да ... өте келе ... штаттарда заңдық
актілер қабылдана бастады. Ең бірінші болып жүйеге келтірілгені 1881 ... ... ... ... ... қылмыстық заңнама алғашқы ретАҚШ-тың ЗАҢДАР ЖИНАҒЫНДА
қылмыстар туралы бөлімінде 1873- 1877 жылдалы ... да, ... 1909 жылы ... ... жүйеленді. Соңына қарай, 1948 жылы АҚШ-
тың Заңдар Жинағының 1- інші бөлімі 18 Титиулы ретінде реформаланды.[19]
Қылмыстық іс- әрекеттің ... ... іс- ... ... ... заңның ережелеріне сәйкес –
фелонияға, мисдиминорға, бұзушылық және жолдағы теріс қылықтарға бөлінеді.
Фелония (felony)- бұл 1 жылдан артық мерзімге түрмеге қамау жазасы
тағайындалуы ... қол ... . ... ... кластарға бөлінеді.
Мисдиминор (misdemeanor)- бұл қол 15 күннен 1 жылға дейінгі мерзімге
түрмеге қамау жазасы тағайындалуы мүмкін қол ... ... ... ... бұл 15 ... артық емес мерзімге түрмеге қамау жазасы
тағайындалуы мүмкін қол сұғушылық.
Жолдағы теріс қылықтар- жол жүру ережесінің кез келгенін бұзу.
АҚШ-тың ... ... ... іс- ... ... болып
жеке тұлға, сондай- ақ заңды тұлға болуы мүмкін. Қылмыстың субъектісінің
жас ... көп ... ... ... ... құқығының ғылымы бойынша жаза- әр түрлі нысандағы
қайғы, қасірет, қиналу мен шектелуді- құқық нормаларына және сот үкіміне
сәйкес қылмыс ... ... ... ... ... ... ... не
өз міндеттемелерін орындамаған тұлғаларға қолдану шарасы.
Американдық юрист ғалымдардың пікірлері бойынша жазаның негізгі
мақсаттары ретінде:
- ... ... ... қылмыс жасау мүмкіндігінен айыру
- жөнделу ,- деп санайды.
Негізгі жазалау түрлеріне:
Өлім жазасы, түрмеге қамау, пробация, ... үй ... ... ... АҚШ-та федералдық деңгейде және штаттық деңгейде
бекітілген жазалаудың ... ... Бұл жаза ... ... ауыр ... мемлекеттік опасыздық, зорлау және жәбірленушіні ұрып- соғу жасаған
қылмыскерлерге қолданылады.
Американдық қылмыстық заң бойынша өлім жазасына 16 жасқа жетпеген
тұлғалар да ... ... Өлім ... ... ... ... жас мөлшері көрсетілмеген, бірақтан да 10-12 жастағы 7 жастан
кем емес жасөспірімдер тартылуы мүмкін. Өлім ... ... жас ... ... де өлім жазасына тартылады.
Өлім жазасына қатысты үкімдерді орындау әр түрлі. Көп штаттарда
Арканзас, Иллинойс т.с.с өлім жазасы электрлік ... Ең ... рет ... өлім ... Нью- Йорк ... ... 1890 жылы 6 тамызда өткізілген болатын.
Аризона, Невада т.с.с 10 штаттарда өлім жазасы- өлім әкелетін газбен
улау формасында қолданылады. ... ... ... және ... ... ... заң бойынша әскери қылмыстар үшін өлім жазасы кейбір
штаттарда, Монтана, Вашингтон т.с.с дарға асу арқылы жасалады.
4 штатта, Айдахо, Нью- Мексико, ... және ... өлім ... ... көмегімен адамға ұйқы келтіретін және мүшелерді істен шығару
заттары арқылы, ал Юта штатында – ату жазасымен орындалады.
АҚШ-та бас-бостандығынан айыру түрмеге ... ... ... ... ... ... ... өзінің жазасын федералдық немесе штаттық
түрмелерде өтейді.
Түрмеге қамау мерзімін шешу туралы сұрақтар қылмыстық-құқықтық доктринада
әр түрлі шешіледі. Теорияға келісе отырып «жаңа пенология» ... ... ... және ... ... қайта тууы, қамауда болудың
да ұзақтығы көп жағдайда қылмыскердің жөнделу ... ... ... бас- ... ... ... төменгі, яғни 1 жылдан
кем емес және жоғарғы, 99 жыл ... ... ал ... ... ... шешіледі. Бұл жағдайларда қылмыскердің мерзімін өтеуі
негізінде тәртібінің жөнделгеніне ... ерте ... ... ... ... ... ... тәжірибелік релизациялануы
«анықталмаған үкім» жүйесінің құрылуына әкеледі. Мыс,. Нью- Йорк штатыны ҚК-
ң §70,00-да ... үшін ... ... анықталмаған болуы керек.
«Жаңа пенология» теориясына қарсы «әділ еңбегі сіңген» концепциясы яғни сот
үкімде қамаудың мерзімін ... ... ... ... «қылмыс жасаудан айырудың таңдау мүмкіндігі» осыған сәйкес
қылмыскердің қаншалықты қауіпті екенін анықтау керек. Осы екі концепция АҚШ-
тың Заңдар Жинағының 18 ... §3553 ... ... ... ... штат ... немесе фдералдық түрмеде
атқарылады.
Пробация бұл жазалау шарасы ретінде, заңда көрсетілген негізде арнайы
лауазымды тұлғалардың талаптары мен қадағалауы бойынша бостандықта ... ... ... Сот ... ... ... талап етуі
мүмкін:
1) өз иждиениясындағы тұлғаларды материалды қамтамасыз етті;
2) ... ... ... жәбірленушіге қатысты реституцияны жүзеге асырды;*[20]
4) мамандандырылған дайындықтан ... оқу ... ... ... ... тиым ... орындарға барған жоқ,арнайы
адамдармен араласпады;
6) алкогольдік және наркотикті қолданудн ұстанды;
7) емделу курсын өтті;
8) түнгі уақытта түрме бюросының қадағалауында болды;
9) ... ... ... ... ... оның ... ... істеу орнын немесе тұрғылықты жерін ауыстыру жөніндегі
пробация ... ... ... ... ... көрсетілген талаптарды сотталған адам орындамаған жағдайда түрмеге
қамауға алынады.
Пробация белгілі бір ... ... ... ... 5 жылға
дейін. Бірақтан да сот өзінің шешімінде өтеудің мерзімін тоқтатуы нмесе
ұзартуы мүмкін. Пробация АҚШ- тың қылмыстық- құқық ... 1982 ... ... арест- электрондық маниторинг ретінде ең алғаш рет
1984 жылы қолданылды. Бұл жазалаудың ерекшелігі болып, сотталушының ... ... үйде ... ... ... ... және поликлиникаға
баруға рұқсат етіледі, бірақ анықталған уақытта қайта оралуы тиіс. Тәртібі,
жүріс-тұрысы қолына кигізілген білезік арқылы реттеліп, бақылау
пунктіндегеі ... ... ... ... ... ... ... қадағалайды. Бұл жаза түрі 30 жасқа дейінгі
тұлғаларға ... емес ... ... ... ауру ... ,7
жастан 10 жасқа дейінгі балдарға, 79 жастағы және одан үлкен қарт
кісілерге, екі қабат әйелдерге қолданылады. Жаза ... ... ... ... бір түрі ретінде бас- бостандығынан айыру немесе
пробациямен қоса тағайындалады. АҚШ-тың қылмыстық заңнамаларында айыппұл 3
түрге ... жеке ... ... ... корпорацияға арналған айыппұл;
- альтернативті айыппұл;
Жеке тұлғаларға арналған айыппұлдың ең жоғарғы ... 50 мың ... ... ... әр фелония үшін 500 мың $ аспайтын, ал ... ... ... 200 мың $ салынады.
Альтернативті айыппұл- қылмыскерден пайда немесе шығын негізінде
қолданылады.
Қосымша жаза ... ... ... ... ... қоғамдық
жұмыстарға тарту болып табылады. Сондай- ақ, қосымша жаза ретінде
реституцияны қосуға болады. Реституция- жәбірленушінің мүлкін сот үкімі
негізіндегі ... ... ... ... ... ... ... та, жазалаумен қатар кең көлемде келесідей «қауіпсіздік
шаралары» ... ... ... ... ... изоляциясы;
2) «нәсіпқұмар психопаттарды» сақтандыру мақсатындағы изоляциясы;
Кейбір штаттарда нәсіпқұмар психопаттарға кейбір қосымша жазаларды қолдану
мүмкіндігі қарастырылған. Мысалыға, Колифорния штаттының ҚК- нің §645
сәйкес, 10 ... ... ... ... қатынас жасаған кінәлі тұлға
кастрацияға тартылуы мүмкін.
3) Наркоман және алкоголик ... ... және ... ... ... ... жаза.
Германдық 1871 жылғы қылмыстық ереже негізінде 1851 жылғы Пруссияның
ережесі қосылған болатын. Бұл қылмыстық заңның құрастырылуына және дамуына
И.Канттың және Г. ... ... ... ... ... ... ... заңнамасында біраз айырмашылық белгілері бар.
Қылмыстық кодекс қазірге дейін көптеген өзгертулер мен толықтырулардан
өтті. ... ... ... ... ... ақшалай айыппұл
туралы заң.
- Фашистік қылмыстық құқығы (1933-1945ж.ж)кезінде ұлттық- социализмнің
идеологиясы мен ... ... ... да ... ... заңнамаларының нормаларының көбісі
фундоменталдық қылмыстық құқық принциптеріне қайшы келді. ... ... ... 1933 ... дейінгі қылмыстық заңдар қалпына келтірілді, ал 1933-
1945 жылдар аралығындағы қылмыстық заңдар күшін жойды.
1951 жылғы ГФР-де ... ... ... ... ... 1953 жылы қылмыстық заңнама арнайы «Қылмыстық
кодекс» деген ... ие ... ... ... ... ... және ... шараларын және
қауіпсіздікті (Massnamen) қылмыстық іс- әрекеттің құқықтық салдары ретінде
қарастырады. Жаза туралы сұрақтар тек қана қылмыстық ... ... ... ... да заңдармен регламенттеледі.
ГФР- дің Негізгі заңы бойынша 1949 жылы өлім ... бас ... ... құқығы бойынша қылмыстық жазаның түрлері- негізгі
және қосымша жазалар болып классификацияланады.
Негізгі жазаларға-
1) Бас – бостандығынан айыру (freiheitstrafe) белгілі бір мерзімге, ... ... 15 ... ... немесе өмір бойы бас- бостандығынан
айыру.(§38. ҚК)
Кәмелетке толмағандарды бас ... ... 10 ... дейін ғана
тағайындалады. Кәмелетке толмағандарға мұндай жазаны қолдану- тәрбиелеу
шаралары жеткіліксіз болып табылғанда немесе жасөспірім ауыр қылмыс
жасағанда ғана ... ... 6 айға ... ... ... ... ... әскери қылмыстар
үшін шұғыл қызметтегі әскерлерг қолданылады.
2) Айыппұл (geldstrafe) ақшалай немесе мүліктік түрде бекітіледі.
Ақшалай айыппұл күндізгі ставка ... ... тен ... күндізгі ставка) Күндізгі ставканың мөлшері тұлғаның материалдық
жай- күйін есепке ала отырып анықталады. Күндізгі ставканың мөлшері ... 10 ... ... ... ... ... мүмкін.
Мүліктік айыппұл бойынша қылмыскердің мүлкінің құнынан аспайтын
мөлшерде анықталған құнын, сот үкімі бойынша сотталған тұлға төлеуге
міндеттенеді.
ГФР ... ... бір ... екі негізгі жазаны тағайындау
мүмкіндігін қарастырады. Мысалыға, §41 сәйкес, егер тұлға ... ... ... ... ... талпынса, онда оған бас бостандығынан
айырумен қатар ақшалай айыппұл ... ... ... ... ... бас ... айыру тағайындалады. 1 күндізгі ставка
1 күн бас бостандығынан айруға сәйкес келеді.
Мүліктік айыппұл- өмір бойы бас бостандығынан айырумен ... ... ... кем емес бас ... ... қатар тағайындалуы мүмкін.
Қосымша жаза ретінде-
1) Көлік құралдарын басқаруға тиым салу (§ ... ... ... алынған пайданы тәркілеу(§73), сондай- ақ қылмыс
қаруы және құралын тәркілеу (§295)
3) Белгілі бір лауазымға орналасу құқығынан айыру
4) Сайлау және сайлаушы құқығынан ... ... ... ... алу ... ... қылмыстық
құқығында «қауіпсіздік және түзеу шаралары» қолданылады.
Мұндай шараларға:
- бас бостандығынан айырумен байланысты шаралар, яғни
1) психиатриялық ауруханаға орналастыру;
2) алкоголиктерге ... ... ... ... ... ... дейін);
3) сақтандыру мақсатында қамау (2 жылдан кем емес);
- басқа да шаралар, яғни
4) қадағалауды енгізу (2 жылдан 5 жылға ... ... ... ... ... (6 айдан 5жылға дейін);
6) белгілі бір мамандандырылған қызмет ббымен айналысуға тиым салу (1
жылдан 5 жылға дейін);
Бұл жазалардың түрлері ГФР ... ... 1987 ... ... ... қылмыстық құқығы бойынша жаза
Алғашқы қылмыстық- құқықтық принциптер және ережелер, қазірге ... ... ... 1789 жылғы «адам және азаматтардың құқықтар»
Декларациясында бекітілген.
Декларцияның ережелері негізінде және Ч. Беккария, Ш. Монтескье ... да ... ... ... есепке ала отырып 1791 жылы бірінші
буржуаздық қылмыстық кодекс құрастырылған. Осы қылмыстық кодекс қылмыстық
және жазаланушы іс- әрекеттердің ішінен діни қылмыстарды алып ... зиян ... ... тоқтатты және өлім жазасын қолдануды шектеді.
1810 жылы Напалеондық қылмыстық кодекс қабылданды. Бұл қылмыстық
кодекс 1994 жылдың 1- інші ... ... ... ... ... ... көзі ... есептелді.
Францияда өлім жазасы басын кесу арқылы жүзеге асырылатын. Өлім
жазасының мұндай әдіі 1792 жылғы 20 наурыздағы Декрет бойынша енгізілді.
Қылмыстық кодекстің 27 ... ... 1810 жылы үкім ... ... ... Тек қана 1939 жылдан бастап өлім жазасы түрмеде арнайы
тұлғалардың қатысуымен өткізілетін болды. 1981 жылы өлім жазасынан бас
тартылды.
Францияның 1992 жылғы ... ... ... ... ... қылмыстық іс- әрекеттің түрлерімен алдын ала анықталады. Іселген
қылмыс үшін қылмыстық жаза (les peines criminals), ... ... ... (les
peines correctionnelles) және бұзушылық үшін- полицейлік(les peines de
police).
Қылмыс істеген жеке тұлғаларға келесідей қылмыстық жазалар
қолданылады:
1) өмір бойы қамау немесе жәй қамау;
2) 10 ... 30 ... ... ... немесе жәй қамау;
3) Айыппұл
Түзеу жазалары ретінде-
1) 10 жылға дейін түрмеге ... 1 млн ... ... ... ... ... айыппұл;
4) Қоғамдық пікір үшін төленбейтін жұмыстар (40- 240 сағ). Мұндай
жұмыстар мемлекеттік заңды тұлғалардың пайдасына орай ... ... ... ... ... Егер ... пікір үшін жұмыс
атқарудан бас тартылған жағдайда сотталушыға түрмеге қамау түрінде
жаза тағайындалады;
5) Құқықтан айыру немес шектеу:
- 5 жылдан ... ... ... ... құқығынан айыру;
- 5 жылдан аспайтын мерзімге көлік құралдарының белгілі бір
категорияларын жүргізуге тиым салу;
- Сотталғанға тиесілі бір немесе бірнеше ... ... ... 1 ... ... мерзімге бір немесе бірнеше көлік құралдарын
пайдалануға тиым салу;
- 5 жылдан аспайтын мерзімге қару ұстау ... ... тиым ... Сотталғанға тиесілі немесе ол еркін басқарып отырған бір немесе
бірнеше мөлшерде қаруды ... 5 ... ... ... чекті беруге тиым салу;
- Қылмыстық іс- әрекетті істеуге арналған немесе қолданылған затты
тәркілеу;
Қосымша жаза ретінде қылмыс істегені үшін ... ... ... ... мүмкін жазалар:
- құқық қабілеттілікті шектеу;
- саяси, азаматтық және отбасылық құқықтан айыру. Қылмыс істеген
жағдайда 10 ... ... ал ... ... үшін 5 ... ... ... қылмыстық іс- әрекет істегеніне байланысты мемлекеттік қызметте тұру,
мамандандырылған қызметпен ... ... ... ... ... ... да бір ... пайдалануға тиым салу немесе тәркілеу;
- бұқаралық ақпарат құралдары арқылы сот үкімін ... ... ... келісім жүргізуге тиым салу.
Қылмыс істеуге кінәлә немесе теріс қылық үшін ... шет е ... ... ... жаза – « ... ... тұруға тиым
салу» түрінде тағайындалады. Бұл жаза сот белгілеген мекендерге ... ... ... тиым ... ... – қылмыс істеген жағдайда 10 жылға
дейін, ал теріс қылық үшін- 5 жылға дейін. Тұруға тиым салу 65 ... ... ... үшін жеке ... келесідей жаза түрлері
тағайындалады:
1) 250 франктен 10 мың франкке дейін, ал қайталанған жағдайда 20
мың ... ... ... ... ... айыру немесе шектеу:
- 1 жылға дейін көлік жүргізу құқығынан ... 6 ... ... ... ... ... ... тиым салу;
- Сотталғнға тиесілі қаруды тәркілеу;
- Қылмыс қаруын немесе затын тәркілеу;
- 1 жылға дейінгі мерзімге аң аулауға рұқсаттан айыру;
- 1 ... ... ... ... ... тиым ... жылғы 2 ақпандағы Ордонансқа сәйкес кәмелетке толмаған
құқықбұзушыларға қатысты келесідей жазалау шаралары қолданылады:
1) қадағалау режимін бекіту;
2) ... ... ... ... бас ... ... үкімін орындауда мерзімін кейінге шегеру;
4) бас бостандығынан айыру үкімін орындауда мерзімін кейінге шегеру ... ... ... ... қамау.
Қылмыс немесе теріс қылық жасаған заңды тұлғаға келесідей жазалар
қолданылады:
1) Айыппұл, жеке тұлғаларға қарастырылған айыппұлдан 5 есе артық
мөлшеріне тең ... ... ... Бұл жаза ... тұлғаға қылмыс жасаған жағдайда ғана
тағайындалады;
3) Тиым салу, тура немесе жанама бір немесе бірнеше мамандандырылған не
қоғамдық қызметтің түрлерін ... ... тиым ... ... не ... артық емес;
4) 5 жылдан аспайтын мерзімге соттың қадағалауына өткізу;
5) Мерзімсіз немесе 5 жылдан ... емес ... ... іс- әрекеттер
жасауға қолданылған кәсіпорынның бір немесе бірнеше филиалдарын жабу;
6) Мерзімсіз немесе 5 жылдан артық емес мерзімге мемлекеттік ... ... тиым ... ... немесе 5 жылдан артық емес мерзімге халықтың жинаған ақша
қорларын тартуға тиым салу. Бұл заңды тұлғаның бағалы қағаздарды
араластыруға, ... ... ... брокерлік фирмалардың
көмегін пайдалануға, өзінің қызметін жарнамалауға құқығы жоқ дегенді
білдіреді;
8) 5 ... ... ... чек беруге тиым салу;
9) Қылмыс затын немесе қаруын тәркілеу;
10) Бұқаралық ақпарат құралдарында сот үкімін афишалау.
Бұзушылық үшін заңды тұлғаға ... жаза ... жеке ... ... ... 5 есе ... ... тең
көлемде айыппұл;
2) 1 жылдан аспайтын мерімге чек ... тиым ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы жаза мәселесі және маңызы.
Қазақстан Республикасы тәуелсіздік алғаннан кейінгі қылмыстық істер
бойынша жазалар тағайындау ... де ... ... ... Сол ... қылмыстық істер КСРО қылмыстық кодексі бойынша реттеліп, жазалар
тағайындалған болатын. Қазіргі ... ... 1997 ... ... заң
бойынша жазаны анықтау, мақсаты мен түрлері жазылған:
Қазақстанның қылмыстық құқығы бойынша жаза
Жаза ұғымы мен оның ... Жаза ... ... ... ... ... ... мәжбүрлеу
шарасы. Жаза қылмыс жасауға кінәлі деп танылған адамға қолданылады және ол
адамды құқықтары мен бостандықтарынан осы ... ... ... ... ... ... ... Жаза әлеуметтік әділеттілікті қалпына келтіру, сондай-ақ сотталған
адамды түзеу және сотталған ... да, ... ... да жаңа ... сақтан-дыру мақсатында қолданылады. Жаза тән азабын шектіруді
немесе адамның қадір-қасиетін қорлауды мақсат етпейді. (38-6ап.)
Жазаның түрлері
1. Қылмысжасадыдептанылған адамдарға мынадай негізгі жазалар:
а) ... ... ... бір лауазымды атқару немесе белгілі бір қызметпен айналысу
құқығынан айыру;
в) қоғамдық жұмыстарға тарту;
г) түзеу жұмыстары;
д) әскери қызмет бойынша шектеу;
е) бас ... ... ... ... ... ... ұстау; и) бас бостандығынан айыру;
к) өлім жазасы қолданылуы мүмкін.
2. Сотталғандарға негізгі жазалардан басқа ... ... ... ... ... немесе құрметті атағынан, сыныптық шенінен,
дипломатиялық дәрежесінен, біліктілік сыныбынан және ... ... ... ... ... мүмкін.
3. Айыппұл салу және белгілі бір лауазымды атқару немесе белгілі бір
қызметпен айналысу ... ... және ... ... ... негізгі де, қосымша да түрлері ретінде қолданылуы мүмкін. (39-
бап).
Айыппұл
1. Айыппұл осы Кодексте көзделген ... ... ... және жаза
тағайындау сәтіне қолданылып жүрген айлықесептік көрсеткіштің белгілі бір
мөлшеріне сәйкес келетін мөлшерде не ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір кезең ішіндегі өзге де табысының
мөлшерінде тағайындалатын ақша өндіріп алу.
2. ... ... ... ... ... ... ... бестен жиырма мыңға дейінгі шегінде немесе сотталған
адамның жа-лақысының немесе екі ... бір ... ... ... өзге ... ... тағайындалады. Айыппұлдың мөлшерін жасалған
қылмыстыңауырлығы мен сотталған адамның муліктікжағдайын ескере отырып сот
белгілейді.
3. Айыппұл жазалаудың ... түрі ... осы ... ... ... ... ... ғана тағайындалуы мүмкін.
4. Жазалаудың негізгі түрі ретінде тағайындалған айыппұлды төлеуден әдейі
жал-тарған жағдайда ол, осы ... 42,43 және ... ... ... ... ... ... түзеу жұмыстарына тартумен
немесе тиісінше бір ай түзеу жұмыстары есебінен ... ... ... қоғамдық жұмыстарға тартумен, немесе айыппұл сомасы орнына тиісінше
айлық есептік көрсеткіштің үш еселенген мөлшері есебінен он күндік ... ... бір ... атқару немесе белгілі бір қызметпен айналысуқұқығынан
айыру
1. Белгілі бір лауазымды атқару немесе белгілі бір қызметпен айналысу
құқығынан айыру мемлекеттік қызметте, ... ... ... ... бір ... ... не белгілі бір кәсіптік немесе
өзге де қызметпен айналысуға тыйым салудан тұрады.
2. Белгілі бір лауазымды атқару немесе ... бір ... ... ... жазаның негізгі түрі ретінде бір жылдан бесжылға дейінгі
мерзімге және жазаның қосымшатүрі ретінде алты айдан үш ... ... ... ... жасағаны үшін белгілі бір лауазымдарды атқару
немесе белгілі бір ... ... ... ... жазаның негізгі түрі
ретінде үш жылдан он жылға дейінгі мерзімге және жазаның қосымша ... бір ... жеті ... ... ... ... ... бір лауазымды атқару немесе белгілі бір қызметпен айналысу
құқығынан қосымша жаза ретінде айыру, егер сот жасалған қылмыстың ... ... ... ... және кінәлі адамның жеке басын ескере
отырып, оның белгілі бір лауазымды ... ... ... бір ... ... мүмкін емес деп таныса, ол осы Кодекстің Ерекше
бөліміндегі тиісті бапта көзделмеген жағдайда да ... ... Бұл ... ... ... ... ... тәртіптік әскери бөлімде
ұстауға немесе бас бостандығынан айыруға ... жаза ... ... ол ... негізгі түрлерін өтеудіңбарлықуақытына
қолданылады, бірақбұл орай-да оның мерзімі олардың өтелген сәтінен бастап
есептеледі. Жазалаудың басқа негізгі түрлеріне қосымша жаза түрі ... бір ... ... ... ... бір қызметпен айналысу
құқығынан айыру тағайындалған жағдайда, сондай-ақ шартты түрде сотталған
кезде оның мерзімі үкім заңды күшіне енген сәттен бастап есептеледі. ... ... ... ... ... ... оқудан босуақыт-
та тегін қоғамдық пайдалы жұмыстарды орындауынан тұрады, ... ... ... немесе жергілікті өзін-өзі басқару органдары
белгілейді.
2. Қоғамдықжұмыстар алпыс сағаттан екі жүз ... ... ... ... ... төрт ... аспайтын уақытта өтеледі. Қоғамдық жұмыстардан
әдейі жалтар-ған жағдайда олар осы Кодекстің ... 45 және 46 және ... ... ... ... бас ... шектеумен, қамауға
алумен немесе басбостанды-ғынан айырумен ауыстырылады. Бұл орайда ... ... ... ... ... ... бас бостандығын
шектеудің немесе қамауға алудың немесе бас бостандығынан айырудың бір ... ... төрт ... ... Әскери қызметшілерге, елу бес жастан асқан әйелдер мен алпыс жастан
асқан еркектерге, жүкті әйелдерге, үш жасқа ... ... бар ... ... ... ... мүгедектерге қоғамдықжұмысқа тарту
тағайындалмайды. 1. Түзеу жумыстары екі айдан екі жылға дейін мерзімге
белгіленеді және сотталған ... ... орны ... ... ... ... сотталған адамныңтабысынан соттың үкімімен белгіленген
мөлшерде, бес проценттен ... ... ... ... ... ұстап қалу жүргізіледі.
3. Еңбекке жарамсыз деп танылған, ... ... жоқ ... оқу ... қол үзіп оқитын адамдарға түзеу жумыстарын тағайындауға
болмайды. Мундай адамдарға, егер осы ... ... ... ... санкциясымен айыппұл түрінде жаза көзделмеген болса, бір ай түзеу
жұмысы үшін заңмен белгіленген бір айлық есепті көрсеткішке тең айыппұл
сомасының ... сот ... ... ... айыппұл тағайындауы
мүмкін. Егер аталған мән-жайлар жазаны өтеу кезінде пайда бол-са, соттүзеу
жұмыстарын ... ... де ... ... ... ... сотталған адам жазасын өтеуден әдейі жалтарған
жағдайда соттүзеу жұмыстарының өтелмеген мерзімін нақ сол мерзімге бас
бостандығын шектеу, қамауға алу немесе бас ... ... ... ... ... ... ... бойынша шектеу
1. Келісім-шарт бойынша әскери қызмет өткеріп жүрген, сотталған әскери
қызмет-шілерге, сондай-ақ ... ... ... ... өтеп ... осы ... ... бөлімініңтиісті баптарында көзделген
жағдайларда әскери қызметке қарсы қылмыс жасағаны үшін, сондай-ақ келісім-
шарт бойынша әскери қызмет өткеріп ... ... ... ... ... ... ... баптарында көзделген түзеу жұмысының
орнына үш айдан екі жылға дейінгі мерзімге әскери ... ... ... ... ... ... ... адамның үлес қаражатынан соттың
үкімімен белгіленген, бірақ жиырма ... ... ... ... ақша ... қалады. Осы жазаны өтеу уақытында сотталған адамның
лауазымын, әскери атағын көтеруге болмайды, ал жаза мерзімі кезекті әскери
атақ беру үшін еңбек ... ... ... ... ... ... ... Бас бостандығын шектеу соттың сотталған адамға оның бас ... ... ... бір ... жүктеуінен тұрады және қоғамнан оқшауламай бір
жылдан бесжылға дейінгі мерзімге мамандандырылған органның қадағалауымен
оныңтұрғылық-ты жері бойынша ... Өзге жаза ... ... ... ... ... бас ... шектеуге ауыстырылған жағдайда, ол
бір жылға жетпейтін мер-зімгетағайындалуы мүмкін.
Сот бас бостандығын шектеу ... жаза ... ... ... ... органға хабарламай түрақты түратын, жұмыс істейтін
және оқитын жерін өзгертпеу, мамандандырылған органның рұқсатынсыз белгілі
бір жерлерге бармау, ... және ... бос ... ... жерінен
кетпеу, басқа да жерлерге бармау міндеттерін орындауды ... Сот, ... ... ... ада-мға оныңтүзелуіне ықпал ететін басқа да
міндеттерді орындауды: ... ... ... ... ... аурулардан емделу курсынан өтуді, отбасын
материалдық қолдауды жүзеге асыруды жүктей алады.
2. Бас бостандығын шектеуге сотталған адам ... ... ... ... сот бас ... шектеудің өтелмеген мерзімін нақ сол
мерзімге бас бос-тандығынан айыру түріндегі ... ... ... Бүл
ретте бас бостандығын шектеуді өтеу уақыты бас бостандығын шектеудің бір
күні үшін бас бостандығынан айы-рудың бір күні есебінен бас ... ... ... Бас ... ... ауыр және аса ауыр ... жасағаны үшін
сотталғандығы бар адамдарға, әскери қызметшілерге, сондай-ақ түрақты
тұратын жері жоқ адамдарға қолданылмайды.
4. Басбостандығын ... ... ... өтеу ... сот сотталған
адамның
мінез-құлқын қадағалауды жүзеге асыратын органның ұсынысы бойынша сотталған
адамға бұрын белгіленген міндеттердің күшін толық немесе ішінара жоя
алады.45-бап.
Қамау
1. ... ... ... тағайындалған жазаның бүкіл мерзімінде қоғамнан
қатаң оқшаулау жағдайында ұстау болып табылады.
2. Қамау бір айдан алты айға ... ... ... ... ... түзеу жұмыстары немесе айыппұл салу қамаумен ауыстырылған
жағдайда ол ... бір ай ... ... ... Қамау үкім шығару кезінде он сегіз жасқа толмаған ... ... ... мен ... толмаған балалары бар әйелдерге қолданылмайды.
4. Әскери қызметшілер ... ... ... ... әскери бөлімде ұстау
1. Шақыру бойынша мерзімді әскери қызмет өткеріп жүрген әскери
қызметшілерге, сондай-ақ қатардағы және ... ... ... ... ... ... өткеріп жүрген әскери қызметшілерге,
егер олар сот үкім ... ... ... ... ... ... қызмет
өткеру мерзімін бітірмесе, тәртіптік әскери бөлімде ұстау тағайындалады.
Бұл жаза әскери қылмыстар жасағаны үшін осы Кодекстің Ерекше бөліміндегі
тиісті ... ... ... ... сот ... ... ... жеке басын ескере отырып, екі жылдан аспайтын мерзімге басбостан-
дығынан айыру-дың орнына дәл сол мерзімге ... ... ... ... деп ... жағдай-да үш айдан екі жылға дейінгі мерзімге ... ... ... орнына тәртіптік әскери бөлімде ұстау бұрын бас
бостандығынан айыру түрінде жазасын өтеген адамдарға ... Бас ... ... ... тәртіптік әскери бөлімде ұстау
кезінде тәртіптік әскери бөлімде ұстау мерзімі тәртіптік әскери бөлімде
ұстаудың бір күні үшін бас ... ... бір күні ... 47-бап.
Бас бостандығынан айыру
1. Бас бостандығынан айыру сотталушыны колония-қонысқа жіберу, жалпы,
қатаң, ерекше ... ... ... немесе түрмеге отырғызу жолымен
оқшаулаудан тұрады.
2. Үкім шығару кезінде он сегіз жасқа толмай бас бостандығынан айыруға
сотта-лған ... ... ... күшейтілген режимдегі тәрбиелеу
колонияларына орна-ластырылады.
3. Осы Кодексте көзделген қылмыстарды ... үшін ... ... ... он бес ... ... ол осы Кодекстің 49-бабының бірінші
бөлігінде аталған ерекше ауыр қылмыстар үшін жиырма жылға дейінгі мерзімге
не өмір бойына бел ... ... ... ... үшін ... айыру он жылдан аспауға тиіс. Қоғамдық жұмыстарға тартуды,
түзеу жұмыстарын немесе бас ... ... бас ... ... ... ол алты айға жетпейтін мерзімге тағайындалуы мүмкін.
Қылмыстардың жиынтығы бойынша жаза тағайындау кезінде бас ... ... ... ... ... қосқан жағдайда бас бостанды-ғынан
айырудыңеңжоғары мерзімі осы Кодекстің49-бабының үшінші бөлігінде, 69-бабы-
ныңбесінші бөлігіндежәне 75-бабыныңтөртінші бөлігінде кезделген жағдайларда
жиырма бес жылдан, ал үкімдердіңжиынтығы ... отыз ... ... ... Өмір бойына бас бостандығынан айыру өмірге қастандық жасалатын аса ауыр
қылмыс жасағаны үшін берілетін өлім ... ... ... ... Өмір бойы бас бостандығынан айыру әйелдерге, сондай-ақ он сегіз
жасқа толмай қылмыс жасаған адамдарға және үкім ... ... ... ... еркектерге тағай-ындалмайды.
5. Бас бостандығынан айыру:
а) абайсызда қылмысжасағаны үшін бас бостандығынан айыруға ... - ... ... ... немесе ауырлығы орташа және ауыр қылмыс жасағаны үшін
бас бостандығынан ... ... рет ... ... ... ... ... тарту немесе бас бостандығын шектеу
алты ай мерзімге бас бостандығынан айыруға ауыстырылған адамдарға - жалпы
режимдегі түзеу колонияларына;
в) аса ауыр қылмыстар ... үшін бас ... ... ... ... ... сондай-ақсотталған адам бұрын басбостандығынан айыру
жазасын етеген болса, қылмыстардың қайталануы кезінде және қылмыстардың аса
қауіпті ... ... ... - ... ... ... қылмыстардың аса қауіпті қайталануы кезінде, сондай-ақемір бойына
басбостан-дығынан айыруға сотталған адамдарға - ерекше режимдегі ... ... Аса ауыр ... үшін ... астам мерзімге бас бостандығынан
айыруға сотталған адамдарға, сондай-ақ қылмыстардың аса ... ... жаза ... бір ... ... етеу ... ... бес жылдан
аспайтын мерзімге тағайындалуы мүмкін.
7.Үкіммен тағайындалған түзеу мекемесінің нысанын езгертуді ... ... ... ық заңдарына сәйкес сот жүргізеді. 48-
бап.
Өлім жазасы
1. Өлім жазасы-ату жазасы адамның еміріне қол ... ... ауыр ... сондай-ақ соғыс кезінде немесе ұрыс жағдайында мемлекеттік
сатқындық, бей-бітшілікке және адамзаттың қауіпсіздігіне қарсы қылмыс және
ерекше ауыр әскери қыл-мыстар ... үшін ғана ең ауыр жаза ... ... Өлім ... әйелдерге, сондай-ақ он сегіз жасқа толмай қылмыс жасаған
адамдар-ға және сот үкім шығарған сәтте алпыс бес жасқа ... ... ... Республикасының Президенті елім жазасын орындауға мораторий
енгіз-ген кезде, өлім ... ... ... ... ... қолданылған
уақытта тоқтатыла тұрады.
4. Өлім жазасы туралы үкім ерте дегенде ол күшіне енген сәттен бастап бір
жылдан кейін, сондай-ақелім жазасын орындауға ... күші ... ерте ... бір жыл ... ... ... Өлім жазасы кешірім жасау тәртібімен жазаны ерекше режимдегі түзеу
колониясында өтеу арқылы емір бойы бас бостандығынан айыруға ... ... жыл ... бас ... ... ... ... Өлім
жазасына кесілген адамдардың, елім жазасын орындауға мораторийдің күші
жойылған жағдайда, олардың мораторий енгізілгенге дейін етініш бергеніне
немесе бермегеніне қарамастан, кешірім жасау ... ... ... құқығы
бар. 49-бап.
Арнаулы, әскери немесе ңұрметті атағынан, сыныптық шенінен, дипломатиялың
дәрежесінен, біліктілік ... және ... ... ... Ауыр ... аса ауыр ... ... үшін соттау кезінде сот айыпкердің
жеке басын ескере отырып, оны құрметті, әскери, арнаулы немесе езге де
атағынан, сыныптық ... ... ... біліктілік сыныбынан
айыра алады.
2. Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградалары, сондай-ақ Қазақстан
Республикасының Президенті берген құрметті, ... ... ... өзге ... ... ... ... дәрежесі немесе біліктілік сыныбы бар
адамды ауыр немесе аса ауыр қылмысы ушін ... ... сот укім ... ол ... ... осы наградалардан, атақтардан, біліктілік
шенінен, дипломатиялық дәрежесінен немесе біліктіліксыныбынан айыру туралы
Қазақстан Республикасының Президентіне усыныс енгізудің орындылығы туралы
мәселені шешеді. 50-бап.
Мүлікті тәркілеу
1. ... ... ... сотталған адамның меншігі болып табылатын
мүліктің бәрін немесе бір бөлігін мемлекеттің меншігіне мәжбүрлеп өтеусіз
алу.
Сыбайлас жемқорлық қылмыстарын жасағаны үшін сотталған адамның меншігінен
басқа, ... ... ... не ... ... ... қаражатқа
сатып алынған, сотталған адамның басқа адамдардың меншігіне берген мүлік те
заңнамада белгіленген ... ... ... ... ... ... ниетпен жасалған қылмыс үшін белгіленеді
және осы Кодекстің Ерекше бөлімінің тиісті баптарында көзделген жағдайларда
ғана ... ... ... ... ... ... ... сотталған немесе
онын асырауындағы адамдарға қажетті мүлік тәркіленбеуге ... ... ... ... мен ... ... қылмыстық
жазасының айырмашылығы:
АҚШ- тың қылмыстық құқығында қылмыстық іс- әрекеттің субъектісі болып
жеке тұлға, сондай- ақ заңды тұлға болуы мүмкін:
|АҚШ ... ... жаза ... Өлім ... |
| Өлім ... субъектілері- ... ... ... тұлғалар да тартылады |Әйелдерге, сондай- ақ 18 жасқа толмай ... ... ... 7 ... кем |қылмыс жасаған адамдарға, сот үкімі |
|емес. ... жас ... ... ... кезде 65 жасқа толған еркектерге |
|әйелдер де өлім жазасына тартылады.18 |тағайындалмайды. 49- бап, 2- ... ... АҚШ. ... ... 51 ... §1111 | ... қылмыс. | |
| Өлім ... ... ... |
| ... жазасына қатысты үкімдерді | ... әр ... Көп ... ... ... т.с.с өлім жазасы электрлік |Қазақстан ... өлім ... ... ... Ең ... рет |ату ... орындалады. 49 бап, 1- |
|мұндай өлім ... Нью- Йорк ... ... ... ... 1890 жылы 6 тамызда | ... ... | ... ... т.с.с 10 ... өлім | ... өлім әкелетін газбен улау | ... ... ... ... | ... және ... қышқылдар арқылы | ... | ... заң ... ... ... | ... өлім жазасы кейбір штаттарда, | ... ... т.с.с ... асу ... | ... | ... ... ... Нью- ... ... ... Техаста өлім жазасының үкімі инъекция| ... ... ұйқы ... және | ... ... ... ... арқылы, | ... Юта ... – ату ... | ... | |
| Өлім ... ... ... қылмыстар- |
|Өлім жазасы- АҚШ-та федералдық ... ... ... жазасы адамның еміріне |
|және штаттық деңгейде бекітілген |қол сұғатын ... ауыр ... ... ... ... түрі. Бұл жаза ереже |сондай-ақ ... ... ... ұрыс ... ауыр кісі өлтіру, мемлекеттік |жағдайында мемлекеттік сатқындық, ... ... және ... ... және ... ... жасаған қылмыскерлерге қолданылады. |қауіпсіздігіне қарсы қылмыс және ерекше |
| ... ... ... ... үшін |
| ... ең ауыр жаза ... ... |
| ... |
| Бас ... айыру |
| ... ... ... ... ... ... штаттық немесе |1.Бас бостандығынан айыру сотталушыны |
|федералдық түрмеде өткізеді. ... ... ... ... |
| ... ... ... колониясына |
| ... ... ... ... |
| ... ... |
| |2. Үкім ... ... он ... ... |
| ... бас ... ... |
| ... ... ... немесе |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... бас ... ... | ... ... жәнә ең ... |ҚР ... ... ... ... енгізеді, ал нақты мерзім ... ... үшін ... әкімшілігімен шешіледі. Мысалы, |басбостандығынан айыру алты айдан он бес|
|Нью- Йорк штатының қылмыстық кодексінің ... ... ол осы ... ... ... ... үшін ... қамау |бірінші бөлігінде аталған ерекше ауыр |
|анықталмаған ... ... ... үшін ... жылға дейінгі |
|«Әділ еңбегі сіңген» концепциясы, яғни сот|мерзімге не өмір бойына бел ... ... ... ... ... ... ... жасалған қылмыс үшін бас |
|керек. ... ... он ... ... ... ... таңдамалы айыру» концепциясы|тиіс. Қоғамдық жұмыстарға тартуды, түзеу|
|осыған сәйкес қаншалықты қауіпті екенін |жұмыстарын ... бас ... ... ... ... АҚШ ... ... бас бостандығынан айырумен ... ... §3553 ... ... ол алты айға |
| ... ... ... ... |
| ... ... бойынша жаза |
| ... ... бас ... |
| ... мерзімдерін ішінара немесе толық |
| ... ... бас ... |
| ... ... осы ... |
| ... ... ... |
| ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... жиырма бес жылдан, ал |
| ... ... отыз ... |
| ... ... тиіс. 48- бап, 3- тармақ |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | ... | |
| | ... бұл ... ... ... заңда|Айыппұл 40- бап ... ... ... лауазымды |Қоғамдық жұмыстарға тарту 42- бап ... ... мен ... ... жұмыстары 43- бап |
|бойынша ... ... ... | ... ... Сот ... | ... ... ... етуі ... | ... иждиениясындағы тұлғаларды материалды | ... ... | ... ... ... | ... қатысты реституцияны жүзеге | ... | ... ... немесе оқу | ... ... | ... ... тиым ... орындарға| ... ... ... ... | ... және ... ... | ... | ... ... ... | ... ... ... бюросының | ... ... | ... түзеу мекемелерінде тұрды немесе | ... ... ... | ... ... орнын немесе тұрғылықты жерін | ... ... ... ... | ... ... уақытысында барды; | ... ... ... ... адам | ... ... түрмеге қамауға | ... | ... ... бір ... ... | ... ... 5 жылға дейін. Бірақтан да | ... ... ... ... мерзімін | ... ... ... мүмкін. Пробация | ... тың ... ... практикасында | ... жылы ... | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | |
| | ... та ... ... тағайындалу нысандары көрсетілген, оның Қазақстан
Республикасының қылмыстық құқығындағы айыппұлдан айырмашылығы- Айыппұл-
жазаның бір түрі ... бас- ... ... ... ... ... АҚШ-тың қылмыстық заңнамаларында айыппұл 3 түрге бөлінеді:
- жеке тұлғаларға арналған айыппұл;
- ... ... ... ... айыппұл;
Жеке тұлғаларға арналған айыппұлдың ең жоғарғы мөлшері 50 мың ... ... ... әр ... үшін 500 мың $ аспайтын, ал А
класындағы ... ... 200 мың $ ... бұл жерде заңды тұлғаларға тағайындалатын айыппұлдың басты
айырмашылығы бар.
Біз білетініміздей Германия мен ҚР-ның құқықтық жүйесі Романо-
германдық құқықтық жүйеге негізделгеннен кейін, біршама 2 ... ... жаза ... ... ... да ... бар.
Ал айырмашылығы айыппұлда. Яғни бұл-
Айыппұл (geldstrafe) ақшалай немесе мүліктік түрде бекітіледі.
Ақшалай айыппұл күндізгі ставка бойынша тағайындалады.(5- тен 360-
дейінгі күндізгі ставка) ... ... ... ... ... ... ... ала отырып анықталады. Күндізгі ставканың мөлшері 2
мыңнан 10 мыңға дейінгі неміс маркасын құрауы мүмкін.
Мүліктік айыппұл ... ... ... құнынан аспайтын
мөлшерде анықталған құнын, сот үкімі бойынша сотталған тұлға төлеуге
міндеттенеді.
ГФР қылмыстық кодексі бір уақытта екі ... ... ... ... Мысалыға, §41 сәйкес, егер тұлға қылмыс істеу
нәтижесінде байыса немесе байуға талпынса, онда оған бас бостандығынан
айырумен қатар ақшалай айыппұл салынуы ... ... ... ... бас ... ... тағайындалады. 1 күндізгі ставка
1 күн бас бостандығынан айруға сәйкес келеді.
Мүліктік айыппұл- өмір бойы бас ... ... ... ... 2
жылдан кем емес бас бостандығынан айырумен қатар тағайындалуы мүмкін.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1)Қаиржанов Е, УП РК ... изд ... ... ... Алматы
2000ж
2)В. А. Наумов, ауд:Н.О. Дулатбеков,Ресей қылмыстық құқығы,Астана-Фолиант,
2005ж.
3)А. Қ. Мұхтарова, Шет елдердің мемлекет және құқық тарихы, Алматы –Нұр
ПРЕСС, 2005ж.
4)Ү. Ш. ... Шет ... ... және ... ... құралы, Астана
–Заң Насихат, 2005 ж.
5)Б. Е. Айтжан, А.М. Хусаинова, РИМ ҚҰҚЫҒЫ, Жеті жарғы, Алматы 2005 ж.
6)Е.Ә.Оңғарбаев, А. А. Смағұлов. ҚР ... ... ... ... ... ҚР-ның саяси құқықтық тарихы, Алматы –Ғылым, 2000ж.
-----------------------
[1] .Е.Ә.Оңғарбаев, А. А. Смағұлов. ҚР Қылмыстық құқығы/Қарағанды ... ... ... Ү. Ш. ... Шет ... мемлекет және құқық тарихы,Оқу құралы, Астана
–Заң Насихат, 2005 ж.88 бет
[3] А. Қ. Мұхтарова, Шет елдердің мемлекет және құқық тарихы, Алматы ... ... 34 ... А. Қ. ... Шет елдердің мемлекет және құқық тарихы, Алматы –Нұр
ПРЕСС, ... ... А. Қ. ... Шет ... ... және ... ... Алматы –Нұр
ПРЕСС, 2005ж.62-63 беттер
[6] Ү. Ш. Шапақ, Шет елдердің мемлекет және құқық тарихы,Оқу құралы, Астана
–Заң Насихат, 2005 ж.91- ... Б. Е. ... А.М. ... РИМ ҚҰҚЫҒЫ, Жеті жарғы, Алматы 2005 ж. 33-
35 беттер
[8] А. Қ. ... Шет ... ... және құқық тарихы, Алматы –Нұр
ПРЕСС, 2005ж.130-бет
[9] Ү. Ш. Шапақ, Шет елдердің мемлекет және құқық тарихы,Оқу ... ... ... 2005 ж.97- ... А. Қ. ... Шет ... мемлекет және құқық тарихы, Алматы –Нұр
ПРЕСС, 2005ж. 168- бет
[11] А. Қ. Мұхтарова, Шет ... ... және ... ... ... ... 2005ж. 174 бет
[12] Ү. Ш. Шапақ, Шет елдердің ... және ... ... ... –Заң Насихат, 2005 ж. 103 бет
[13] А. Қ. Мұхтарова, Шет елдердің мемлекет және ... ... ... ... 2005ж. ... Ғ. Маймақов, ҚР-ның саяси құқықтық тарихы, Алматы –Ғылым, 2000ж. 58-
бет
[15] Ғ. Маймақов, ҚР-ның саяси құқықтық ... ... ... 2000ж. ... Ғ. Маймақов, ҚР-ның саяси құқықтық тарихы, Алматы –Ғылым, 2000ж. 72-73-
74 беттер
[17] Сот ... ... ... жазаның мұндай уплмына "оралу"
бұрынырақта пайда болған — "Сот құрылымы туралы" 1938 жылпл КСРО заңы.
[18] В. А. Наумов, ауд:Н.О. ... ... ... 2005ж. 446-448 ... ... Ф.М ... ... стран мира: СПРАВОЧНИК. М:Юрид.лит.,
1993 г., с. 175-177
*Реституция- жәбірленушінің ... сот ... ... эквивалент бойынша
немесе ақшалай төлеу арқылы қайтару.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жаза ұғымы мен оның түрлері39 бет
Еңбек құқығы саласындағы тәртіптік жауапкершілік77 бет
Кәмелетке толмағандардың қылмыстық жауаптылығы27 бет
Көптік қылмыстарды саралаудың теориялық мәселелері169 бет
Қазақ әдебиетіндегі мінәжат жанры: ежелгі поэзия мен қазіргі әдебиеттегі көрінісі49 бет
Қылмыс пен жазаның жалпы түсінігі47 бет
Қылмыстық құқықтағы айыппұл156 бет
Қылмыстық құқықтағы қылмысты істеу сатылары61 бет
Әкімшілік жауаптылықтан босату институтындағы құқықтық қатынасты ізгілендіру мәселесі70 бет
“Сот үкімі - сот әділдігін жүзеге асырудың негізгі актісі ретінде”83 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь