Валюталық жүйелер

Кiрiспе
1. тарау. Валюталық жүйелер және валюталық қатынастардың ұғымы
1.1. Халықаралық валюталық жүйе
1.2. Халықаралық валюталық қатынастар
2.тарау. Валюталық бағам, валюталық "Қоржын" және құбылмалы, тұрақты валюталық бағамдар
2.1. Валюталық бағам және валюталық қоржын
2.2. Құбылмалы және тұрақты валюталық бағамдар

Қорытынды.

Қолданылған әдебиеттер тiзiмi.
Дүниежүзілік шаруашылық жүйенің қалыптасуы, елдер арасындағы экономикалық байланыстардың интернационалдануы – ұлттық шаруашылықтар қызметінің жеделдеуіне әкеп соғады. Осыған байланысты аталған үрдісте қызмет көрсетуші құрал ретіндегі халықаралық валюталық-қаржылық қатынастар қалыптасады.
Валюталық қатынастардың жекелеген элементтерінің қалыптасу тарихы антик дәуірде пайда болған. Ежелгі Греция мен Ежелгі Римде валюталық қатынастар вексельдік және айырбастық қызмет түрінде жүргізілген. Валюталық қатынастар Орта ғасырда, Лионда, Антверпенде және Батыс Еуропаның басқа да сауда орталықтарында «вексельдік жәрмеңкелер» түрінде жүзеге асырылған.
Халықаралық валюталық қатынастардың дамуына өндіргіш күштердің дамуы, дүниежүзілік нарықтың құрылуы, халықаралық еңбек бөлінісінің тереңдеуі және шаруашылықтың дүниежүзілік интернационалдануы сияқты әсер етті.
Валюталық жүйе дегеніміз – валюталық қатынастарды ұйымдастырушы және реттеуші форма. Олар ұлттық заңдылықтармен немесе мемлекетаралық келісімдірмен бекітілген.
Валюталық қатынастардың дамуы үрдісінде ең алдымен ұлттық валюталық жүйелер қалыптасты.
Ұлттық валюталық жүйе дегеніміз – елдің валюталық заңдылығымен бекітілген валюталық қатынастарының ұйымдастырылу формасы. Ұлттық валюталық жүйенің дамуы және оның ерекшеліктері белгілі бір елдің даму дәрежесіне, осы елдің экономикалық жағдайына және осы елдің сыртқы экономикалық байланыстарына тәуелді болады.
Курстық жұмыс кіріспе, екі бөлім, қорытынды және қолданылған әдебиеттер тізімінен тұрады. Курстық жұмыстың бірінші бөлімінде халықаралық валюталық жүйелер мен халықаралық валюталық қатынастар қарастырылған. Екінші бөлімде валюталық бағам мен оның түрлері және валюталық қоржын қарастырылды. Курстық жұмыстың қорытындысында жасалынған талдаудың негізгі түйіндері мен ұсыныстары берілген.
1. Н. Қ. Мамыров, Д. М. Мадиярова, А. Е. Қалдыбаева «Халықаралық экономикалық қатынастар» Алматы - 1998.
2. Балабанов И.Т. валютные операции. – М., «Финансы и статистика», 1998.
3. Лавров С. Н., Фролов Б. А. «Валютно-финансовые отношения». – М., АО «Менатеп-Информ», 1994.
4. «Международные валютно-кредитные и финансовые отношения». Учебник / Под. Ред. Л. Н. Красавиной. – М., «Финансы и статистика». 1996
5. Петро М. «Международные экономические, валютные и финансовые отношения». – М., «Прогресс-Универс», 1995.
6.Көшенова Б.А. Ақша.Несие.Банктер.Валюта қатынастары. Оқу құралы/-Алматы: Экономика, 2000.

7.Саниев М.С. Ақша, Несие, Банктер. Оқу құралы-Алматы: Алматы экономика және статистика институты, 2001.
        
        Жоспар
Кiрiспе
1- тарау. Валюталық жүйелер және валюталық қатынастардың ұғымы
1. ... ... ... ... ... ... ... бағам, валюталық "Қоржын" және құбылмалы, тұрақты
валюталық бағамдар
2.1. Валюталық бағам және валюталық қоржын
2.2. ... және ... ... ... әдебиеттер тiзiмi.
КIРIСПЕ
Дүниежүзілік шаруашылық жүйенің қалыптасуы, ... ... ... ...... ... ... әкеп соғады. Осыған байланысты аталған үрдісте
қызмет көрсетуші құрал ретіндегі халықаралық валюталық-қаржылық ... ... ... ... ... ... антик
дәуірде пайда болған. Ежелгі Греция мен Ежелгі Римде валюталық қатынастар
вексельдік және айырбастық қызмет түрінде жүргізілген. ... ... ... ... ... және ... Еуропаның басқа да ... ... ... ... ... асырылған.
Халықаралық валюталық қатынастардың дамуына өндіргіш күштердің дамуы,
дүниежүзілік нарықтың құрылуы, халықаралық еңбек бөлінісінің тереңдеуі ... ... ... ... әсер ... жүйе дегеніміз – валюталық қатынастарды ұйымдастырушы және
реттеуші ... Олар ... ... немесе мемлекетаралық
келісімдірмен бекітілген.
Валюталық қатынастардың ... ... ең ... ... ... ... ... жүйе дегеніміз – елдің валюталық заңдылығымен
бекітілген валюталық ... ... ... ... валюталық
жүйенің дамуы және оның ерекшеліктері белгілі бір елдің даму дәрежесіне,
осы елдің ... ... және осы ... сыртқы экономикалық
байланыстарына тәуелді болады.
Курстық ... ... екі ... ... және ... әдебиеттер
тізімінен тұрады. Курстық жұмыстың бірінші бөлімінде халықаралық валюталық
жүйелер мен халықаралық ... ... ... ... бөлімде
валюталық бағам мен оның ... және ... ... қарастырылды.
Курстық жұмыстың қорытындысында жасалынған талдаудың негізгі түйіндері мен
ұсыныстары берілген.
1- тарау. ... ... ЖӘНЕ ... ... ... ... ... валюталық қатынастар - бұл ұлттық шаруашылық
қызметтерінің нәтижелері мен ... ... ... ... ... ... ... қызмет етуі барысында қалыптасатын
қоғамдық қатынастар жиынтығы.
Валюталық қатынастардың жекелеген элементтері - вексель ісі ... ... ... ... ... ... даму ... Лиондағы
"вексель жәрмеңкелері" мен ... да Орта ... ... ... ... онда есеп айырысулар ... ... ... ... одан әрі ... ... ... өсуімен,
дүниежүзілік нарықтардың ... ... ... ... ... болды.
Халықаралық валюталық қатынастар материалдық өндіріс саласына, сондай-
ақ бөлу, айырбас және тұтыну ... ... ... ... ... делдал болады.
Валюталық қатынастар жағдайы ұлтгық және ... ... ... ... ... ... ... арақатынасына тәуелді.
Халықаралық шаруашылық байланыстардың дамуы шамасына байланысты
валюталық жүйе құрылды. Экономикалық ... ... - бұл ... ... негізінде тарихи түрде қалыптасқан
валюталық-экономикалық қатынастар жиынтығы; ... ... - ... бір ... формация шегіндегі валюталық
қатынастарды ұйымдастырудың мемлекетгік-құқыктық формасы.
Тарихта мынадай валюталық жүйенің типтері қалыптасқан: ... ... ... ... өндіріс процесіне қажетті валюталық ресурстарды
қалыптастыруға және пайдалануға, халықаралық айналымды жүзеге ... ... ... жиынтығы ретінде
ұлттык жүйе ... ... ... тұрғысынан қарағанда - бұл
шаруашылық ... ... ... ... ... және ... құқық нормаларын ескере отырып ұлттық
заңдылықтармен ... ... ... ... мемлекеттік-құқықтық формасы. ... ... ... акша ... бір ... бола ... ... дербес және ұлттық
шекарадан шыға ... ... ... ... ... ел
экономикасындағы сыртқы экономикалық байланыстардың даму дәрежесімен
анықталады.
Ұлттық ... жүйе мен ... ... даму ... және ... ... ... халықаралық
валюталық қатынастарды ұйымдастыру формасы - дүниежүзілік валюталық жүйе
өзара ажырамастай байланысты. Ұлттық және дүниежүзілік ... ... ... ... ... екендігін білдірмейді, ... ... ... етуі және ... ... ... елдер
экономикасын және дүниежүзілік шаруашылыққа ықпал етуі әр ... ... ... ... ... ... ... байланыстыратын, яғни
валюталық қатынастарға қызмет көрсететін және реттейтін, мемлекетаралық
валюталық реттеулерде және валюталық саясатты шоғырландыруда ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік-құқықтық ұйымдастыру формасы
жетекші елдердің мүдделігімен және дүниежүзілік ... ... ... және ... ... дамуымен
анықталады.
Ұлттық және ... ... жүйе ... ... ... ... элементтерінен байқалады.
Егер ұлттық валюталық жүйе ұлттық валютаға - ... ақша ... ... ал ... ... жүйе - бір ... бірнеше
резервтік валюталарға немесе халықаралық есептесу бірліктеріне негізделеді.
Резервтік валюта - халықаралық төлем және резерв құралы ... ... ... үшін ... ... пен валюталық бағамды
анықтауға базалық кызмет ... ... ... ... мақсатында
валюталық интервенция жүргізуде пайдаланылатын алдыңғы қатарлы елдердің
айырбасталған ұлттық валюталарының ... ... ... ... алудағы алғышарттар:
- дүниежүзілік өндірісте, тауарлар мен капитал экспорттарында елдердің
билік ету позициясы;
- жоғары тиімді ... ... бар ... ... ... ... ... оған деген сұранысты қамтамасыз ететін, ... ... ... айналымдығы және валюталық шектеудің болмауы.
Резервтік валюта мәртебесі эмитент-елдің экономикасына белгілі бір
міндеттемелерді жүктейді: осы ... ... ... ... ... және валюталық шектеулердің болмауы, ... ... ... ... валютаны резервтік дәрежеге көтеру ұлттық
шаруашылық үшін төлем балансының тапшылығын ... ... ... ... және ... халықаралық несие алу жолымен жабу
мүмкіндіктері ... ... ... береді.
Халықаралық есептік ақша бірлігі - валюталық паритет пен ... ... ... ... мен ... ... ... бірлік ретінде пайдаланылатын валюталық бірлік. Қазіргі уақытта
халықаралық ... ... ... ету үшін ... дүниежүзілік
несиелік ақша типтері ретінде СДР (арнайы ... алу ... және ... ... ... қызмет етеді. Бұл халықаралық активтер қолма-қолсыз
халықаралық есеп ... ... ... ... жазбаша жазу
жолымен: СДР - Халықаралық валюталық қорда, ЭКЮ–Еуропалық қауымдастыққа
ынтымақтастық валюталық ... ... ... ... шартты
құны валюталық "қоржынға" кіретін валюталардың орташа өлшемді ... ... ... ... ... "қоржын" 1973 жылы наурыз айынан бастап өзгермелі бағам
режимін енгізумен байланысты банктерді және ... ... ... Осы ... ... ... олардың құрамы және
валюталық компоненттердің мөлшері ... ... ... ... байланысты
белгіленеді.
Валюталардың орташа өлшемді құны, топқа кіретін валюталардың АҚШ
долларына қатысты нарықтық ... ... ... СДР халықаралық
есептесу бірлігінің негізін құрған валюталық "қоржын" бес валютадан тұрады
(1.01.1991 ж. жағдай ... АҚШ ... - 40%, ... ... - ... йені - 17%, француз франкі - 11%, фунт стерлинг 11%.
Елдің экономикалық және валюталық жағдайларына ... ... ... ... ... ... келесі бір элементін
сипаттайды. Басқа да ұлттық ... ... ... ... ... ... ... валюталар болады. 1978 жылдан
бастап ... ... ... ... ... ... болатын:
- "еркін пайдаланылатын валюта", яғни халықаралық есеп айырысуларда
және ... ... ... ... ... ... валюталық шектеулері бар, жартылай конверсияланған елдердің
валюталары;
- валюталар айырбасына ... ... ... ... паритет - бұл валюталық бағамның негізі болып табылатын және
заңды түрде бекітілетін екі валюта арасындағы шекті қатынасты ... ... ... ... ... СДР негізінде белгіленеді.
Ұлттық валюталық жүйенің шегінде ХВҚ арқылы мемлекетаралық реттеу
объектісі болып саналатын ... ... ... шек қою, ... шектеу енгізілуде.
Халықаралық ақшалай талаптар мен міндеттемелерді мемлекеттік реттеумен
байланысты бейнелейтін және жекелеген елдің немесе ... ... ... сипаттайтын - халықаралық өтімділік валюталық жүйенің элементі
болып табылады. Халықаралық валюта өтімділігінің құрылымына шетел ... ... ... ... ... ... СДР және ЭКЮ-
дағы шоттар кіреді.
Халықаралық несиелік құралдарды пайдалану ережелерінің регламенттелуі
және халықаралық есеп ... ... ... ... (Женева
вексельдік және чектік конвенция, 1930ж.) сәйкес жүзеге асырылады.
Валюталық жүйенің ... ... ... ... ... реттеледі.
Аймақтық валюталық жүйелердің пайда болуының себептерінің біріне, жаңа
валюталық орталықты құру және оны ... ... жүйе ... ... ... жүйе - ... ... ауытқуын азайту және
интеграциялық процессті ынталандыру мақсатында бірлестікке мүше елдердің
валюталық қатынастарын мемлекеттік-құқтық ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... етуімен байланысты
қалыптасатын қоғамдық қатынастардың ... ... ... (Еуропалық
валюталық жүйе, 1979 ж. наурыз).
Валюталық жүйенің даму ... ... ... ... еңбек бөлінісінің, ... ... ... ... ... ... ... жүйе өнеркәсіптік революциядан кейін
алтын монометаллизмі ... ... ... ... ... 1867 ж. Париж келісімі алтынды дүниежүзілік ... ... ... ... ... және ... ... және ақша
жүйелері біріктірілген болатын, себебі ақша дүниежүзілік нарықта ... ... ... қабылданды. Алтын стандарты өндірісті, сыртқы
экономикалық байланыстарды, ақша ... ... есеп ... ретінде белгілі бір роль атқарды.
Кейіннен классикалық алтын монета стандарты өзін ... ... ... ... ... ... ... сәйкес келмеді.
1914 ж. валюталық шектеу енгізілді. Бірінші дүниежүзілік соғыс тұсында
пайда болған ... ... соң, ... және ... валюталарға
негізделген мемлекетаралық алтын девиз стандарты құрылды.
Екiншi дүниежүзілік валюталық жүйе 1922 ж. ... ... ... ... 30 елдiң ақша жүйесі алтын девиз
стандарты базасында қызмет етгі. Ол кезеңдерде ... ... ... ... бір ... ... бірақ та фунт ... пен ... ... ... ... ... жүйе 1944 ж. Бреттон-Вудстағы (АҚШ)
валюта-қаржы ... ... ... 44 ел ... ХВҚ
Жарғысы бекітiтiлп, онда дүниежүзілік валюталық жүйенiң мынадай қағидалары
анықталды:
- алтынға және екі ... ... (АҚШ ... және ... ... ... ... девиздік стандарттың жүйесі
белгіленді. Бұл жерде алтын девиз ... ... ... ал ақша ... айырбасталмайтын несиелiк ақшаларға негізделді.
Бреттон-Вудс келiсімі бойынша ... ... төрт ... ... ... алтындық паритеті және олардың Халықаралық
валюталық қорда ... ... ... есеп ... ... ... кұрал және халықаралық валюта өтімділiгінің компоненті. ... ... ... және оны шетелдік орталық банктерде 31,10352 г
(1934 ж.) тең 1 тройцк унциясы үшiн 35 ... ... ... ... ... іс ... долларлық стандарт орын алды:
- валюталық саясат және валюталық шектеу халықаралық ... ... ... ... ... АҚШ ... бейнеленді,
паритетгі өзгерту тек қана Халықаралық валюталық ... ... ... ... ... ... белгіленді (±0,75%-паритеттен ауытқуға
болады).
60-жылдардың аяғынан бастап, үшінші дүниежүзілік валюталық жүйе
кұлдырады. Төртінші дүниежүзілік ... ... ... Кингстонда
(Ямайка) 1976-1978 жж. ХВҚ-ға мүше елдердің келісімімен рәсімделді. Онда
Халықаралық валюталық қор ... ... ... ... ... ... қағидасы мыналар:
- СДР стаңдарты енгізілді, ... іс ... ... ... ... ... СДР ... есеп айырысуларды көбірек
пайдаланды (валюталық «қоржындағы» доллардың үлесі - 40%, ... ... - 60%-ға ... ... ... ... ... мүше елдерге
валюталық паритеттерін кез келген валютада белгілеуге ... ... ... көп ... ... өту ... алтынды демонетизациялауға заңды түрде тыйым салынды: ресми баға,
алтындық ... ... ... ... ... ... валюталық бағамдар режимін таңдауға құқық берілдi ... ... ... ... ... жүйесі енгізілді);
- ХВҚ арқылы мемлекетаралық реттеу күшейді.
Сонымен дүниежүзілік ... жүйе ... ... ескі жүйенi
құлатуға және оны жаңамен ауыстыруға әкелді. Жаңа валюталық жүйені ... ... ... ... ... жаңа валюталық жүйені кұру, алғышарттарын қалыптастыру,
қағидаларын анықтау;
2) ... ... ... ... ... жаңа ... біртіндеп іске қосу;
3) біртұтас және элементгері өзара байланысқан толыққанды қызмет
ететін дамыған дүниежүзілік валюталық жүйені ... ... ... ... Еуропалық экономикалық қауымдастық
елдері 1979 жылы наурызда ... ... ... және ... қысқарту жолымен Еуропадағы экономиканың өсуін қолдау мақсатында
Еуропалық валюталық жүйесін құрды. Бұл жүйе ЕМЖ мүше ... ... ... Еуропалық валюталық жүйе мүше елдердің ресми алтын-
доллар резервтерінің 20% ... ... ... ... ... ету үшін ... Валюталық бағамдардың режимдері барынша
мүмкін болар ... ... ... ... ... ... шегінде белгіленген, жаңа мүшелер үшін ±6% және басқа жағдайларда ±
2,25%. ... ... ... ... ... ... ... 1987 жылдан ... ... ... ... стратегия жүргізілуде, маргиналдық
интервенцияның шектері диаграммада көрсетілген.
Еуропаның экономикалық жүйелері мен монетарлы саясатының ... ... көп ... ... беруі, ЕВО шеңберінде келісім-
шарттарды реттеу және жүйелендіру барысы 1988 жылы Еуропалық валюталық
жүйесін ... ... ... ... ... ... - ЕО ... тауарлар, көрсетілген қызметтер
мен капиталдардың еркін қозғалысы; ақша саясатына, интервенцияның ... ... ... ... ... ... ... белгілеу,
капиталдар нарығын ырықтандыруға қатысты бірігіп шешімдер қабылдау.
ЕВО 12 елінің мемлекеттерінің ... ... одақ ... ... оған 1992 жылы 7 ... қол ... және оны ... келісім-
шарты деп атады. Келісім-шартта болашақ экономикалық және ақшалай одаққа
қатысты ережелер жинағы жасалып және ... ЕО ... мен ... ... мемлекеттердің Еуропалық валюта одағына ... ... ... ... үш ... қатысушы елдің орташа инфляция
деңгейінің 1,5%-нан аспауы тиіс;
- бюджет тапшылығы да өте өлшеусіз ... ... ... мүше ... екі жыл ... ... ... және
девальвациялануға ұшырамауы тиіс,
- ұзақ мерзімді пайыз мөлшерлемесі үш тұрақты елдің орташа ... ... ... ... ... елдердің ақша саясатын анықтайтын, оның
шарттарын жасайтын„ валюталық операцияларды жүзеге ... және ... ... ... Еуропалық Орталық банк пен қатысушы елдердің
орталық банктерін қамтитын орталық банктердің жүйесі ... ... ... ... ... мүше бола ... ... жүйелердің бірден-бір қатысушысы болып саналады.
- шарушылық байланыстардың интернационалдануы ... ... ... күшеюі;
- байланыстың жаңа жүйелерін пайдалану;
- әлемнің барлық бөліктеріне ... ... ... ... ... ... ... бойынша жазбаша түрде
негізделетін валюталық операцияларды жүргізу техникасын біртұтастандыру;
- коммерциялық валюталық мәмілелермен салыстырғанда ... ... ... ... ... ... Халықаралық валюталық қатынастар
Валюталық операциялардың көлеміне, сипатына және ... ... ... ... ... ... халықаралық, аймақтық
және ұлттық (жергілікті) болып бөлінеді.
Халықаралық ... ... ірі ... ... ... ... ішінде: Лондондағы, Нью-Йорктегі, Франкфурт-на-
Майнедегі, Париждегі, Цюрихе, ... ... ... валюталық
нарықтарды бөліп айтуға болады. Бұл ... ... ... ... қолданылатын валюталармен операциялар жүзеге асырылады.
Аймақтық және жергілікті нарықтарда ... бір ... ... ... Оның қатарында сингапур доллары, сауд
риалы, кувейт динары және т.б. бар.
Ұлттық валюталық ... деп, ... ... халықаралық
операцияларды жүргізуге ... өз ... ... ... жеке тұлғалар және банктер болуы мүмкін) валюта
бойынша қызмет ... сол ... ... орналасқан банктердің жү-зеге
асыратын операцияларының жиынтығын айтады. Сонымен қатар, ішкі ұлттық
нарықтығы ... ... ... ... ... жеке ... ... операцияларды, сондай-ақ валюта
биржасында жүргізілетін операцияларды да жатқызады. Жоғарыда келтірілген
сипаттамаға қарап, ... ... ... жұмыс жасайтынын айтуға
болады. 1997 ж. операциялар ... USD - 1124735 мың, DЕМ - 11165 ... ... басқа елдің ішкі валюталық заңдылықтарының ырықтандырылуына
байланысты ресми ... ... ... ... ... ... "Қара
нарықтың" болуы барлық ТМД елдеріне тән сипат. Қазақстанда Қазақстан
Республикасы Ұлттық ... ... ... ... орындарының көптеп
ашылуы пайда массасын өсіру үшін банктер арасында бәсекені ұлғайта ... ... ... сауданы азайтуға және соның нәтижесінде "қара
нарықтың" әрекет ету аясының қысқаруына әкелді.
Институтциональдық көзқараспен қарағанда, валюталық ... ... ... ... ... және ірі корпорациялардың жиынтығын
білдіреді.
Қалған банктер мен ... ... ... ... ірі ... ... ... етуімен, ережеге
сәйкес олардың қарамағында жүзеге асырады. ... ... ... 95%-ға ... банктер мен брокерілік фирмалардың үлесіне
келеді. Мұндай сызба, валюталық нарықты банкаралық нарық тәрізді сипаттауға
мүмкіндік береді.
Валюталық ... ... ... ... ... ... банктер деп аталады.
Девиздік банктердің валюталық нарықтағы операцияларға қатысу дәрежесі
көп факторларға: банк шамасына, оның ... ... ... ... ... даму ... ... халықаралық есеп
айырысулар көлеміне, телекс, телефон және т.б. байланыс ... банк ... ... валюталық операциялар банктер арасында тікелей жүргізіледі
(телекс немесе телефон бойынша), бірақ кейбір елдерде (Скандинавия елінде)
орталық банк ... ... ... ... ... ... ... Мұндай жағдай Қазақстан Республикасында да
әрекет етеді, яғни Қазақстан қор биржасында аптасына 2 рет валютамен ... ... ... мүшелерін екі негізгі топқа бөлуге болады.
Бірінші топқа пассивті қатысушылар, Яғни ... ... ... ... әр ... туындайды да, баға белгіленгенiн білу үшін
олар басқа банктерге өтініш жасайды (маркет-юзерлер). ... ... топ) ... баға ... білуге өтініш жасайтын банктер үшін
бағаны белгілейді (маркет-мэйкерлер). Осы қатысушылар арасында ... ... ... ... тораптары және үлкен дилерлер штаты бар
20-ға жуық банктер ерекше бөлінеді. Бұл банктер 100 млн. АҚШ ... ... ... - 5 немесе 10 млн.) ірі ... ... ... ... ... ... ... етеді. Дүниежүзінің тек өте ірі
банктерінде валюталық ... және ... ... ... ... бар. Өз ... тапсырмаларын ғана
орындайтын және валюталық операцияларды каражаттары есебінен жүргізбейтін,
халықаралық валюталық нарықта ... ... ... ... ... банк ... ... ролді жетістіктермен атқару үшін, валюталық
операциялар туралы жалпы түсінігі бар банктік кызметкер болса ... ... жуық ... мен ... бар, ... та үш бөлімінде
ғана (Франкфурт-на-Майнеде, ... және ... ... валюталық нарықта операциялар жүргізетін валюталық департаменті
бар Германияның ірі коммерциялық банкі - Дойче Банкті алуға ... ... ... ... ... ... бойынша, Дойче Банктің
үш бөлімшесінің бірінің "Сименс" каналы арқылы берілетін бағамдар бойынша
жүргізе алады.
Банктердің ... да ... ірі, ... ... ... ... табылады. Әдетте, олар бір, екі-үш валюталармен операциялар
жүргізуге ... және ... ... баға ... ... бұл ... ... фирмалардың қызметтерін пайдаланады.
Брокерлік фирмалар 30%-ға жуық валюталық операцияларға қызмет етеді
және сол банкпен жұмыс жасайтын ... ... ... екі банкінің
арасында - валюталарды сатушы және сатып алушы банктер арасында ... де ... ... ретінде бола отырып, ... ... ақы ... ... ... ... немесе сатып алынған әрбір
миллион доллар үшін 20 АҚШ ... ол ... ... ... ... мен ... тең бөледі және онда котировка қосылмайды, әр ай
сайын тікелей брокерге төленіп отырады.
Брокер мәмiле ... және баға ... ... банк-клиенттеріне
толық тәуелді. Брокер арқылы жұмыс істеудің айтарлықтай ... ... ... ... және брокер белгілейтін кез
келген бағамен мәміле жасау мүмкіндігі, мәміле жасағандағы ... және ... ... ... ... мен брокердің арасындағы іскерлік
ынтымақтастық тек ... ... ... және ... ... ... және ол тығыз өзара қатынас. негізінде қалыптасады.
Банктердің валютамен жасалатын операциялары клиенттердің ... ... ... ... де ... ... ... халықаралық төлем айналымында әдетте ақшалай белгілер
түрінде болмайды, ол банктік және несиелік айналыс құралдары ... ... ... ... ... және ... аударым, чек, тратта
түрінде болады.
Аударым - бұл басқа елдегі банк-корреспондентіне өзінің клиентінің
өтініші бойынша және оның ... ... ... ... ... негізінде белгілі бір ақша сомасын шетелдік алушыға (бенефициарға)
төлеу туралы банктің бұйрығы. ... ... банк екі ... ... ... асырады: өз клиентіне ұлттық валютаға шетел валютасын ... ... ... ... ... Бұл жерде телеграфтық аударым жасау
барысында есеп айрысуды жеделдетеді және арнайы код ... ... ... ... чек - ... ... ... ұстаушының ағымдық
шотынан белгілі бір ақша сомасын төлеу туралы банктің жазбаша ... ... ... ала ... оны өзінің банкіне сатады.
Банктік вексель - осы елдің банкінің шетелдік банк-корреспондентке
берген траттасы (аудармалы векселі). Импортерлер өздерінің ... ... ... ... және оны ... экспортерлеріне (несие берушілеріне)
жіберу арқылы ... ... ... ... Ал осы ... міндеттемесі мерзімі жеткенде вексельді төлеуді өзінің
корреспондентінің ... ... ... ... ... ету
болып табылады.
Бұл жерде чектер мен тратталарды тек қана банктер емес, ... және ... ... жеке ... бере ... да ... қажет.
Несиелік айналыс құралдары халықаралық төлем айналымынан алтын мен
шетел валюталарын ығыстырып, әр ... ... ... ... ... ... және ... валютасында ағымдағы
корреспонденттік шоттарды жүргізу тәжірибелерінің таралуына қатты ықпал
етті. Бұл өз ... ... ... ... ... ... ... және айналыс шығынын азайтуға мүмкіндік жасайды.
Халықаралық есеп айырысулардың сызбалы механизмін былай беруге ... ... ... ... ... (қызметі) үшін импорттаушыдан
алған шетел валютасына жататын чек, аударым және басқа да ... ... ... ... ... сата отырып, оның орнына экспорттық өндіріс
үшін қажетті ... ... ... ... банк ... шетелдегі банк-
корреспондентіне бұл төлем құжаттарды жібереді де ... ... ... құжаттар бойынша валюталық қаражаттарды төлеуін
талап етеді. Алынған шетел валютасындағы соманы шетел ... ... ... ... ... Халықаралық есеп айырысулардың
осындай механизмі қолма-қол ақшаны пайдаланусыз, қарама-қарсы ... ... алу ... ... ... ... экономикалық
операциялары бойынша барлық есеп айырысуларды ... ... ... ... ... ... және құбылмалы, тұрақты
валюталық бағамдар
2.1. Валюталық бағам және валюталық қоржын
Валюталық жүйенің маңызды элементі — ... ... ... Оның ... ... ... мен ... қызметтердің
халықаралық саудасы барысында, капитал және ... ... ... ... ... ... және ұлттық
нарықтардағы бағаларды, сондай-ақ ұлттық ... ... ... әр ... елдердің құндық көрсеткіштерін салыстыруға; банктер
мен фирмалардың шетел валютасындағы шоттарын уақтылы қайта бағалап ... ... ... - бұл бір ... ақша ... ... бір ... бірліктеріне бейнеленген бағасы. Әрбір елдің ... ... ... ... және ... ... пайда болатын объективті
құндық қатынастарына негізделеді. Валюталық ... ... ... ... ... ... көптеген факторларға байланысты өзгереді.
Бағамның қалыптасуына ықпал ететін үш факторлар тобын бөліп ... ... - ... ... ... ... ... саясат және т.б.
▪ экономикалық, халықаралық тәжірибеде анықгалатын ... шыңы ... ... өсу, ... ... ... төменгі қарқыны (жылына 10%-ға дейін), жұмыссыздықтың төменгі
деңгейі (жылына 8%-ға дейін), дүниежүзілік нарықтағы теп-теңцік;
▪ психологиялық: жаппай сұраныс, ... ... ... ... және ... ... ... жай тауар өндірісінен қазіргі дүниежүзілік
шаруашылыққа ... ... ... көрсетеді.
Монометаллизм тұсында - алтын немесе күміс - валюталық бағамның базасы
монеталық (алтындық) паритет болып табылды, яғни ол, әр түрлі елдердің ... ... ... ... байланысты арақатынасын сипаттайды.
Ол валюталық паритет ұғымымен сәйкес келеді. Алтын ... ... ... ... ... ... ... шекті қатынасы
олардың ресми алтындық құрамына байланысты) және стихиялы түрде алтын
нүктелерінің шегінде оның ... ... ... ... ... ... тек екі жағдайда жүзеге асты: алтынды еркін түрде
сатып ... және ... ... ... ... ауытқу шектері
паритеттің 1%-нан асқан жоқ және ... ... ... ... шетелге тасымалдау шығындарымен анықталды.
1930-1933 жж. фунт стерлингтің алтындық құрамы 7,32 г ... ал ... -15 г. Бір фунт ... ... ... былай анықталды:
1ф.ст.= 7,32000/1,50416=4,86 доллар. Фунт стерлингтің ең ... ... мен ... ... төлем балансы тұсында) монеталық паритеттен
оның аударым құны - 0,05 ... ... ... теңесті. Фунт
стерлингтін төменгі алтындық ... ... ... ... осы нүктесіне жеткен кезде ... ... ... ... ... ... жеткен кезде (1ф.ст.=4,86 долл. +0,5
долл.=4,91 долл.) АҚШ-тан алтынның келуі байқалды.
Валюталық бағам ... ... ... ... кете ... себебі
осы нүктелерге жеткенде борышқорлар үшін, тауарларды ұлттық валютаға сатып
алып, ал ... ... ... тиімдірек болды. Алтын стандартын алып
тастағаннан кейін, ... ... ... ... ... жылы долларды ... ... ... ... ... ... ... алтындық құрамы және алтын паритеттері
сандық түсінікке ... ... 1975 ... жариялауды тоқтатты.
Валюталық бағамның негізі ретінде алтын паритетінен заңды түрде бас тарту
Ямайка валюталық конференциясымен рәсімделді.
Бұл ... ... ... ... ... ... ... құндық көрінісін алтында емес, яғни алтын нарығында
стихиялы түрде болатын нақты баға ... ... ... ... ... ... бағам валюталық паритет шеңберінде ауытқиды. ХВҚ-ның
Жарғысы ... 1978 ... ... ... ... СДР ... ЭКЮ-да
валюталық "қоржын" базасында бекітілді.
Валюта бағамдарының динамикасы ақша бірліктерінің сатып ... ... ... ... пен ... ... ... төлем
балансының жағдайы, пайыздық мөлшерлеме деңгейіндегі айырма; валюталық
нарық қызметтері мен алыпсатарлык ... ... ... ... ... дүниежүзілік ңарықтағы валютаға деген ... ... ... ... ... қозғалысының бағыттарын анықтайтын
факторларды үш топқа бөлуге болады: ... ... ... ... ... факторлар орта мерзімде әрекет ететін ... ... ... ... ... болып
табылады. Әдетте олар, ... ... ... ... статистиканың мәліметтерін білдіреді. Мынадай негізгі
факторлар бар: сатып алу қабілетінің ... ... ... ... ... ... ... пайыз мөлшерлемесінің деңгейі, жұмыссыздық
деңгейі, инфляция, төлем балансы, өнеркәсіптік өндіріс индексі, ... ... ... - бұл ... ... графигін (чарт) талдауды
сипаттайды. График-чарттардың келесідей типтерін ажырата білу ... ... ... жапон шамдарының "крестиктер-ноликтер"
графигі. Валюталық бағамның қозғалысы толқынға ұқсас ... ... және ... ... ... екінші бір жерде төмендеу байқалады.
Қысқа мерзімді күтпеген факторлар валюталық бағам динамикасына ... ... ... ... ... жатады: төтенше оқиғалар (форс-
мажор) оқиғалар, саяси оқиғалар, саяси лидерлердің ... ... ... қатысушылардың арасындағы валюталық операциялар
валюталары айырбастаусыз және ... ... ... ... Бір ... ... ... айырбастау деп шетел валютасын ұлттық
валютаға немесе басқа валюталарға сату ... ... алу, ал ... ... ... ... ... анықталады. Валюталар
котировкасы айырбасқа ұсынған екі ақша бірлігінің қатынасын анықтауға
мүмкіндік береді. Көптеген ... ... ... ... ... баға
белгіленімі қолданылады. Ол мынадай ... ... ... ... бір ... (мысалы, 1, 10, 100, 1000 бірлік), ұлттық ... ... ... ... үшін ... ... 1 1/80=76,212
КгТ). Жаңа баға белгіленімін көп қолданбайды. Бұл жағдайда негіз ретінде
ұлттық валютаның ... ... Бұл баға ... ... ... ... 1 ... USD).
АҚШ-тың ішкі айналысында жанама баға белгіленімі неміс ... ... баға ... түрі ... ... оның ... әсер етпейді, өйткені валюталық бағамның мәні өзгермей ... ғана ... ... ... ... пен ... ... жолымен банкаралық
бағамды анықтаудан және тіркеуден тұратын баға ... ... ... аталады. Фиксинг негізінде егер банк валютаны сатса, сатушының бағамы
бекітіледі, ал егер валютаны сатып алса, сатып алу-шының бағамы ... ... ... ... ... 1 ... үшін баға
белгіленімі - банк ... 1 ... 1,9430 ... ... ... ... 1 долл. 1,9450 неміс маркасына сатуға мүмкіндігі бар.
Сатушы және сатып ... ... ... ... банктің
шығындарын жабу үшін қолданылады және банк табысын құрайды. Бұл айырма
маржа ... ... деп ... да, ... нарықта болатын нақты жағдайы
және валюта статусына, мәміле көлеміне, компанияның ... ... ... ... ... ... операциялар халықаралық төлем және
резерв құралы болып табылатын АҚШ долларына қатысты жасалынады.
Сауда-өнеркәсіп клиентурасы үшін валюталар котировкасы ... ... ... ... ... бұл екі ... олардың үшінші
валютаға қатысты есептелінетін ... ... ... ... АҚШ ... ... ... үшін неміс маркасының сатып алу бағамын
анықтау қажет. Бұл үшін банк сату ... ... ... ... ... ... маркасын сатып алады: АҚШ-тың 1 долл.=1,6600 неміс
маркасымен, бірақ ол ... ... ... ... ... ала француз
франктерін АҚШ долларына сатады: АҚШ-тың бағамы бойынша 1 ... ... ... 1 ... ... =3,380 ... ... - сатушы
бағамы (Қазақстан ... ... ... ... 5,6110/1,66 = 3,380).
Сатушылар және сатып ... ... ... ... Көбінесе баға белгілеу кестелерінде соңғы бағамдар жарияланады
(соңғы валюталық мәмілелер бойынша).
Телеграфтық ... ... ... ... тура сол уақытта
немесе келесі күні төленеді, бұл бағам өзгерісіне байланысты ... ... ... болдырмауға көмек береді. Банк-корреспонденттер арнайы
бағамдарды қолданғанда, өздерінің клиенттеріне аударым жасағанда валюталық
қателерді болдырмауға мүмкіндік береді.
Чектің бағамы ... ... ... ... ... осы ... бір елден екінші елге әуе поштасымен тасымалдау үшін ... ... ... Бұнда банк чек бойынша төлемді, тек бұл ... ... ... ... ... ... алғанда жасайды.
Чектің бағамы тратта бағамынан жоғары болады, өйткені тратта ... оның ... ... ... және ... ... ... траттаның бағамы телеграф бағамы негізінде вексельді сатып
алғаннан бастап, оны өтеуге дейінгі ... үшін ... ... ... ... осы чекте жазылған валютада сол елдің мөлшерлемесі
бойынша ... егер ... ... қатарлы сауда векселі ... ... ... ... ... ... анықгалады; егер
тратга банктік акцепт болса, ресми ... ... ... ... ... анықталады.
Шетел вапюталарының бағамы пошталық аударымдардың бағамына сұраныс пен
ұсынысқа байланысты жақындайды. Сатып алу кезінде ... ... ... бағаммен, ал сату кезінде жоғары бағаммен бекітіледі. Банкнота
бағамынын мөлшеріне банкноталарды жолда сақтандырумен байланысты ... ... ... ... ... ... Нью-Йорк валюта
нарығында негізгі төлем құралдарының бағамдары келесідей түрде ... ... - 4,866 АҚШ ... 1 ф.ст. ... ... ... ... чек - 4,861, ұсынылған кезде өтелінетін вексель - 4,861 және вексель
(3 ай) -4,825 АҚШ доллары - 1 ф.ст. ... ... ... ... ағымдағы және мерзімді
(спот және ... ... ... ... ... ... валюта айырбасы сол сәтте ағымдағы валюта бағамы бойынша жүзеге
асады. ... ... ... жасағанда валютаны айырбастау алдын ала
белгіленген мерзімде бекітілген форвард бағамы ... ... ... ... ағымдағы бағамға сыйақыны қосқанда немесе одан жеңілдікті
алып ... ... ... ... валюта сыйақы немесе ... оның ... ... сол ... ... ... ... мөлшерлемелерінің деңгейіне ... ... Егер ... ... мерзімге баға белгіленсе, онда оның
форвардты бағамы ағымдағыдан төмен және ... ... ... және ... ... ... жылдан бастап дамыған елдер валюталарды өзара айырбастаудағы
тұрақты қатынастардан бас ... ... ... ... пен ұсынысқа
байланысты еркін орын алатын «құбылмалы» бағамдарына ауысты. Валюталық
нарықтардағы фактілердің ... ... ... ... ... валюталары көп өзгереді, ол бір ай ішінде 5-10 пайыз болуы мүмкін.
Мұндай «құбылмалы» ... ... ... ... ... асырғанда көптеген қиындықтар туғызады. Осыған байланысты кейбір
елдер валюталық топтар кұрып, ... ... ... ... ... ... ... топ, Еуропалық валюталық жүйе ... ... ол 1979 жылы ... оған ... ... 10 елі кіреді
(Германия, Франция, Италия, Нидерландия, Дания, ... ... ... Осы елдердің валюталық бағамдары бекітілген тұрақты
бағамдардан 21,25%-дан артық ауытқымайды. Ағымдағы бағамның ... ... ... шектеріне жеткен жағдайда ЕВЖ-ге мүше мемлекеттер
бекітілген шектерде ... ... үшін ... ... және ... ... ... егер бұлар көмектеспесе ұлттық валюталық ресми
ревалвациясы немесе девальвациясы ... ... ... ... ұлггық валюталарын дамыған батыс валюталарына немесе халықаралық
валюталық ... ... ... ... ... ... аса ... ұлттық валюталарын АҚШ долларына, 13-і француз франкасына, ... ... ... ... ... көптігі. Кейбір
мемлекеттерде операцияның әр түрі бойынша қолданылатын ұлттық ... ... түрі бар. ... 2 ... қолданылады: біреуі -
коммерциялық, екіншісі - ... ... ... ... ... ... көптігі белгілі тауарларды экспорттық қолдау үшін
және импорттық кейбір түрлерін шектеу үшін қолданылады.
Айырбас валюталық бағамдардан ... ... және ... кезінде қолданылатын есептеу бағамдары бар. Оған ... ... - ... және ... ... ... ... орташасы. Шын
мәнінде айтсақ мұндай бағам жоқ, бірақ оның ... ... ... ... ... валюталық бағамдардың индекстері тараған. Көптеген
валюталық бағамы ... ... ... ... жеке ... ... ... арзандау (қымбаттау) дәрежесін
анықтау мәселесі бар. ... ... ... ... ... үшін
арнайы индекстер есептелінеді, олардың негізінде валюталық ... ... ... ... ... осы ... ... қатынастарында үлкен орын алатын, мемлекеттердің валюталары
жатқызылатын, сәйкес ... ... ... динамикасын көрсететін
тиімді валюталық бағамдардың индекстері болып ... Оған ... ... байланысты бұл индекстердің динамикасы халықаралық
валюталық нарықтардағы валюта бағамдарының бірдей емес мөлшерде ... әр ... ... ... ... ... индекстері
тауарлардың бәсекелестік қабілеттіліктеріне әсер ету, ... ... ... ... әсер ету, ... елдің сауда және
төлем балансына әсер етуін бағалау үшін қолданылады. ... ... ... «қоржындарының» құрылымы осы елдің импорты мен
экспортын бөлуді сақтандыру және осы ... ... ... сауда
әріптестерінің үлес салмағын көрсетеді.
АҚШ долларының ... ... ... ... ... ... ... табылатындарына ФРЖ-нің Директорлар кеңесінің
индексі, «Морган гэранти траст» және ХВҚ ... ... ... ... ... қор ... үшін ғана ... сондай-ақ барлық ірі
валюталық нарықтар үшін де есептейді. 18 валютадан тұратын валюта ... ... ... ... ақша ... бағамдарының
өзгерістеріне ықпал етуін есепке ала ... ... ... ... талдау барысында номиналдық және нақты
валюталық бағамдардың индексі кеңінен қолданылған. ... ... ... өзгерістерінің бәскелестік қабілетке әсерін тереңірек оқып
білу үшін, оның ішінде валюталар инфляциялық құнсыздануға ұшыраған жағдайда
пайдаланылады.
Нақты ... ... ... ... ... екі елдің ішкі
бағаларындағы өзгерістерге қатысты түзетілген ... ... ... ... ... ... қабілетке ықпал етуші ақшалай,
факторларды көрсетеді, себебі ол инфляциямен байланысты, сол немесе ... ... ... қабілетіне қатысты нашарлауын және
жақсаруын ... ... ... ... бағамы индексінің дефляторы ... ... өсу ... немесе шығынның элементтерін, мысалы, жұмыс күшін
төлеуге ... ... ... ... ... ... нақты тиімді валюта бағамының индексі аталған топқа
жататын елдердігі олардың өзгерістері бойынша сол елдің ішкі ... ... ... ... ... ... индексін білдіреді.
Қазіргі кездегі АҚШ долларының тиімді бағамының индексі номиналды және
нақты түрде есептеледі.
ҚОРЫТЫНДЫ
1. Валюталық жүйенің басты ... - ... ... ... ... ықпал ететін факторлар қатары ... ... ... әр ... түрлері мен баға
белгіленімдері берілген.
2. Валюталық нарықтарды валюталық операцияларды жүргізудің негізіне
халықаралық ... ... ... ... ... және
капиталдар мен несиелердің халықаралық қозғалысы жатады. Валюталық
нарықтар валютаға деген сұраныс пен ... ... ... ... операциялары жүргізілетін ресми орталықты білдіреді.
Валюталық операциялардың көлеміне ... ... ... ... және ... ... бөлінеді.
3. Валюталық нарықтардың қатысушыларын екі басты 2 ... ... ... ... ... ... ... басқа
банктерден және брокерлік фирмалардан баға белгіленімін білгісі
келетіндер; активті баға белгіленімін ... үшін ... ... ... валютасы халықаралық төлем айнальмында ең ... ... ... айналыс құралдары - телеграфтық және пошталық
аударымдар, чектер, тратталар түрінде ... Әр ... ... салыстырылуы олардың өндіріс және айырбас процесінде
қалыптасатын» объективті құндық катынастарына негізделеді.
5. Валюталық бағам - басқа ... ақша ... ... сол елдің ақша
бірлігінің бағасы. Ол заңды түрде бекітілген валюталық паритет
шеңберінде ауытқып отырады.
6. ... баға ... ... үшін ұсынылған екі ... ... ... ... мүмкіндік жасайды. Валюталық баға
белгілеу түрі ... ... оның ... ... әсер етпейді,
өйткені валюта бағамының мәні қалады, ал оның формасы өзгереді.
7. Сауда-өнеркәсіптік клиенттер үшін валюталар баға белгілеу ... ... ... ол екі ... ... қатынасының үшінші
валютаға қатысты анықталуын сипаттайды.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1. Н. Қ. ... Д. М. ... А. Е. ... ... ... ... - 1998.
2. Балабанов И.Т. валютные операции. – М., «Финансы и статистика»,
1998.
3. Лавров С. Н., ... Б. А. ... ... – М., ... ... «Международные валютно-кредитные и финансовые отношения». Учебник /
Под. Ред. Л. Н. Красавиной. – М., ... и ... ... ... М. «Международные экономические, валютные и финансовые
отношения». – М., «Прогресс-Универс», ... Б.А. ... ... Оқу ... ... 2000.
7.Саниев М.С. Ақша, Несие, Банктер. Оқу құралы-Алматы: Алматы
экономика және статистика ... 2001.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Валюталы жүйелер және валюталық қатынастардың ұғымы35 бет
Валюталық жүйелер және валюталық қатынастардың ұғымы26 бет
Валюталық жүйелер және олардың қызмет етуінің теориялық негіздері32 бет
Валюталық саясаттың түрлері мен жүйелері23 бет
Валюта түсінігі, мәні және құрылымы24 бет
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкінің нарықтық жағдайдағы алатын орны29 бет
Қазақстандағы валюталық реттеуді талдау38 бет
Валюта жүйе: мәні мен түрлері және негізгі элементтері36 бет
Валюта жүйесі жайлы8 бет
Валюталық жүйе және оның даму кезеңдері43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь