Ақша қаражаттары есебінің теориялық негіздері

Кіріспе 3
1 Бөлім Ақша қаражаттары есебінің теориялық негіздері
1.1 Ақша . ағымдағы активтердің маңызды түрі 5 1.2 Ақша қозғалысының құжатталуы 10

2 Бөлім Ақша қаражаттарының есебін ұйымдастыру
2.1 Кассадағы ақша есебі 13
2.2 Банктік шоттардағы ақша есебі 16
2.3 Ақша баламаларының есебі 20


Қорытынды 23
Пайдаланылған әдебиеттер 24
Қосымша беттер 25
Тәуелсіздік алғаннан бергі экономикамыздағы қатынастардың қалыптасуы мен дамуы алуан түрлі меншік формасындағы шаруашылық қызметпен айналысушы субъектілектердің санын көбейтті. Шаруашылық қызмет атқарушы барлық субъектілер бухгалтерлік есеп жүргізіп есепті кезең қорытындысы бойынша қаржылық есептілікті құрастыруға және тиісті ұйымдарға ұсынуға міндетті.
Қоғамның экономикалық-әлеументтік өзгерістеріне сай бухгалтерлік есеп те жаңа заман талаптарына сәйкестендіріледі. 1996 жылдан бері отандық есеп жүйесін Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына жақындастыру мақсатында ұлттық Қазақстандық бухгалтерлік есеп стандарттары қабылданып, субъектілердің қаржылық-шаруашылық қызметіне негіз болды. Осы стандарттар мен қоса бухгалтерлік есеп жүргізу шоттарына да өзгерістер енгізілді. 2002 жылы Типтік шоттар жоспары бекітіліп, қолданысқа енгізілді. “Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік жөніндегі” заңға енгізілген 2004 жылғы өзгерістер мен толықтыруларға сәйкес еліміздегі бухгалтерлік есеп және есептілік Халықаралық стандарттарға кезең-кезеңмен көшетін болды: бірінші кезең – 2005 жылдың 1 қаңтарынан бастап ірі ұйымдар көшеді; екінші кезең – 2006 жылдың 1 қаңтарынан бастап қалған ұйымдар көшуі қажет.
Алға қойлған осы мақсаттардың іске асырылуы үшін Халықаралық стандарттар бойынша есеп жүргізіп, есептілік тапсырушы субъектілер үшін жұмысшы шоттар жоспары қабылданды.
Міне осындай маңызды іс-шаралардың жүзеге асырылуына сәйкес ұйымдарда бухгалтерлік есепті ұйымдастыру және қаржылық есептілікті сәйкес ұйымдарға ұсынудың маңызы артуда.
1. Қазақстан республикасы Президентінің заңдық күші бар “Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру жөніндегі” нұсқауы, 24 маусым 2002 ж. (2005 ж. өзгерістер мен толықыруларды ескере отырып).
2. Қазақстан Республикасы Ұлттық банк басқармасының 02.06. 2000ж. “Қазақстан Республикасында клиенттерге банктік шоттарды ашу, жүргізу және жабу тәртібі жөніндегі” № 266 нұсқауы.
3. Есеп айырысу формалары Қазақстан Республикасының “Төлемдер мен ақша аударымдары” жөніндегі заңына сәйкес қолданылады, 29.06. 1998 ж. (29.05.2000 ж. өзгерістер мен толықтыруларды ескере отырып).
4. Бухгалтерлік есеп принциптері Алматы, Экономика, 2003.
5. Баймұханова С.Б. Бухгалтерлік есеп негіздері; Алматы, 2001ж
6. Кеулимжаев К.К. Қаржылық есеп, алматы, Экономика, 2001
7. Назарова В.Л. Шаруашылық субъектілерінің бухгалтерлік есебі, Алматы, 2005.
8. Радостовец В.В.Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп, Алматы,2003.
9. Тоқсанбай С.Р. Толық экономикалық орысша-қазақша сөздік, Алматы,1999.
        
        Мазмұны:
Кіріспе
3
1 Бөлім Ақша қаражаттары есебінің теориялық негіздері
1.1 Ақша - ағымдағы активтердің маңызды түрі
5 1.2 ... ... ... Ақша қаражаттарының есебін ұйымдастыру
2.1 ... ақша ... ... ... ақша ... Ақша ... есебі
20
Қорытынды
23
Пайдаланылған әдебиеттер
24
Қосымша беттер
25
Кіріспе
Тәуелсіздік ... ... ... ... ... дамуы алуан түрлі меншік формасындағы шаруашылық қызметпен айналысушы
субъектілектердің санын көбейтті. Шаруашылық ... ... ... ... есеп ... ... ... қорытындысы бойынша
қаржылық есептілікті құрастыруға және тиісті ұйымдарға ... ... ... өзгерістеріне сай бухгалтерлік есеп
те жаңа заман талаптарына сәйкестендіріледі. 1996 жылдан бері отандық ... ... ... ... ... ... ... Қазақстандық бухгалтерлік есеп стандарттары қабылданып,
субъектілердің қаржылық-шаруашылық қызметіне негіз болды. Осы ... қоса ... есеп ... ... да ... ... 2002
жылы Типтік шоттар жоспары бекітіліп, ... ... ... және ... ... жөніндегі” заңға енгізілген 2004 ... мен ... ... еліміздегі бухгалтерлік есеп және
есептілік Халықаралық стандарттарға кезең-кезеңмен көшетін болды: бірінші
кезең – 2005 жылдың 1 ... ... ірі ... ... ... ... ... жылдың 1 қаңтарынан бастап қалған ұйымдар көшуі ... ... осы ... іске ... үшін ... ... есеп жүргізіп, есептілік тапсырушы субъектілер үшін
жұмысшы шоттар жоспары[2] қабылданды.
Міне осындай маңызды іс-шаралардың жүзеге асырылуына сәйкес ... ... ... және қаржылық есептілікті сәйкес ұйымдарға
ұсынудың маңызы артуда.
Шаруашылық ... ... ... есеп ... өз ... және сырттан тартылған қорлары баланстың актив және
пассив деп аталатын өзара тепе-тең бөлімдерінде ... ... деп ... ... ... ... мен құқықтарын,
мүліктерін айтады. Олар кәсіпорынның ... ... ... болып есептеледі. Кәсіпорындар өз меншігіндегі активтерін сол
кәсіпорынды басқару, өнім өндіру, жеке адамдар мен заңды тұлғаларға ... яғни ... ... ... табыс табуы үшін пайдаланады.
Кәсіпорындар активтерді өздері өндіру арқылы, сатып алу ... ... ... алу ... иеленеді. Активтер өздерінің пайдалану
мерзіміне қарай екі топқа бөлінеді:
- қысқа мерзімді – ... ... (бір жыл ... активтер);
- ұзақ мерзімді активтер (бір жылдан артық ... ... ... ... ... ... өтімділікті және баяу
(төмен) өтімділікті болып екіге бөлінеді. Кәсіпорындардың өз өндірісінде,
яғни шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... жатады, ал өтімділігі жоғары активтер өздерінің тез арада
қысқа мерзімді міндеттемелерді өтеу ... ... ... ... ... ... көшумен байланысты қысқа
мерзімді деп аталатын болды.
Ағымдағы активтердің (қысқа ... ... ... аса
мұқияттылықты, ұқыптылықты талап етеді, себебі олар ұйымның активтерінің
басты бөлігі, шаруашылық ... ... ... ... ... бірден-
бір қорлар, міндеттемелерді қамтамасыз етудің басты көзі болып ... ... Ақша ... ... ... ... Ақша - ағымдағы активтердің маңызды түрі
Актив деп кәсіпорынның ... ... ... мен құқықтарын,
мүліктерін айтады. Олар кәсіпорынның өткен ... ... ... ... ... өз меншігіндегі активтерін сол
кәсіпорынды басқару, өнім ... жеке ... мен ... тұлғаларға қызмет
көрсету, яғни өздерінің алдағы уақытта табыс табуы үшін ... ... ... ... ... ... ... ақша қаражаттарына
тікелей немесе жанама әсер етіп, олардың көлемін арттырады. Кәсіпорындар
активтерді пайдалану ... ... ... төмендегідей себептермен
байланысты:
- өнім өндіріп сату нәтижесінде;
- қызмет көрсету ... ... ... ... ... міндеттемелерді өтеу мақсатында пайдалану арқылы;
- ұйымның меншік иелерінің ... ... ... нәтижесінде және
басқа да операциялардың нәтижесінде пайда болуы мүмкін.
Халықаралық ... ... ... көшумен байланысты
қаржылық есептіліктің формаларына, ... ... ... да
өзгерістер енгізілді. Жаңадан қабылданған жұмысшы шоттар жоспарына сәйкес
ағымдағы активтер ... ... ... ... ... деп ... ... шоттарында есепке алынады. Шоттар жоспарындағы осы өзгеріске орай
негізгі есептілік формасы саналатын ... ... да ... оның ... ... ... бөлімінде қысқа мерзімділер, ал екінші
бөлімінде ұзақ мерзімділер көрсетілетін болды.
Жалпы бухгалтерлік есепте ағымдағы ... ... ... бойынша
жіктеледі:
1) ақша қаражаттары;
2) қысқа мерзімді қаржы салымдары;
3) ... ... ... ... ... кезекте қысқа мерзімді активтердің ішіндегі басты бөлігі ақша
қаражаттарына жеке тоқталайық. Қандай ұйым болса да өз ... ... ... және жеке адамдармен қарым-қатынас жасайды және ол
операциялардың ... ... есеп ... ... қатысты болады.
Ұйымдар ақшамен есеп айырысу операцияларын Қазақстан республикасының Ұлттық
банкі бекіткен ережелер мен тәртіптерге ... ... ... Ақша
қаражаттарымен жүргізілетін операциялар бойынша бухгалтерлік есеп жүргізу
үшін мыналарды басшылыққа алу қажет:
- ... ... есеп ... ... толық және уақытылы дер
кезінде есептеу;
- ұйымдардағы ақша ... ... және ... тиімді
пайдаланылуын бақылау;
- есеп айырысу, төлеу тәртібін бақылау, ақшалардың кіріске алынуы мен
шығыс етілуін дұрыс ... күні ақша ... ... ... ... ... сәйкес күрделене түсті. Ақша және оның баламаларының дұрыс ашылып
көрсетілуі ұйымның шаруашылық қызметінің нәтижесін нақты ... үшін ... ... ... ... кассаларындағы қолма-қол ақша, есеп
айырысу және ... ... ... шоттардағы ақшалардан құралады.
Ақша баламалары дегеніміз – бұл ақшаға ұқсас, бірақ басқаша ... ... ... ... ... ... ... депозиттік сертификаттар жатады.
Қаржы нарығының маңызды бөлігі – ол бағалы қағаздар нарығы. Ұйымның
басқа бір ... ... ... ... ... ... жұмсаған
қаржылары қаржылық салымдар ретінде есепке алынады. Қаржылық салымдар
бағалы қағаздар ... ... ... Іс жүзінде акция, облигация
және басқа бағалы қағаздарды шығару арқылы капиталды тартуды көздеуші заңды
тұлға ... деп ... сол ... ... ... алдында борышты
болып табылады. Эмитенттің қандай заңды тұлға болуына байланысты ... ... ... ... ... ... ... - бұл Қазақстан республикасының Ұлттық
банкінен шығарылатын, сыртқы және ішкі ... өтеу ... ... ... ... бағалы қағаздардың түрлеріне ұлттық
жинақ облигациялары, Мемлекеттік ... ... ... ... Мемлекеттік орта мерзімді қазынашылық міндеттеме (МЕОКАМ)
жатқызылады.
2. Муниципалдық ... ... - бұл ... жергілікті бюджетпен
эмиссияланатын жергілікті атқарушы органдар шешімімен шығарылады. Оларды
шығарудағы басты мақсат – ... оның ... ... ... ... тұрғын үй салуға, жолдардың жағдайын жақсарту ... да ... ... шешу болып табылады.
3. Корпоративті бағалы қағаздар – ұйымдардың қолданыстағы заңдар
негізінде ... ... ... ... ... ... ... мақсатында шығаратын бағалы қағаздары. Мұндай бағалы қағаздарды
акциоенрлік қоғамдар ... ... ... ... қағаздар жалпы екі топқа бірігеді:
- ақшалай бағалы қағаздар – ақшаны қарызға ... ... ... ... ... ... және ... жатады.
- капиталды бағалы қағаздар – ұйымдардың қорын ... ... ... ... шығарылады. Бұларға акциялар мен облигациялар
жатқызылады.
Алынатын табысқа байланысты бағалы қағаздар екі ... ... ... ... ... бұл ... бойынша эмитент көрсетілген
уақыт барысында белгіленген пайыз ... ... ... ... Бұларға облигацияның барлық түрлері, вексельдер
жатады.
- инвестициялық бағалы қағаздар – бұл ... ... бір ... иемденуге құқық беріледі.
Қағаздар шығарылу мақсатына қарай екі топқа бөлінеді:
- қорлы бағалы қағаздар – бұлар қор ... ... ... көп ... ... ... бағалы қағаздар – бұлар белгілі-бір коммерциялық ... ... ... есеп ... арналған.
Атқаратын қызметіне және роліне байланысты бағалы қағаздар үш топқа
бірігеді:
- негізгі (акция, облигация);
- көмекші (чек, вексель, депозиттік сертификат);
- ... ... ... ... ... ... дегеніміз – оның иесінің белгіленген ... ... ... ... ... ету құқығын растайтын жазбаша борыштық
міндеттемесі. Вексельдер ... ... ... ... ... ... өтелу мерзімін белгілі бір уақытқа ұзарту;
- шот-фактураға және басқа құжаттарға қарағанда дебиторлық борыштарды
нақты дәлелдеу;
- пайыз түрінде төлем алу ... ... ... мүмкіндігінің болуы.
Жасалу үлгісі мен қолданылуы бойынша вексельдер жай және аударылмалы
деп екіге бөлінеді.
- жай ... ... ... ... ... ... ... ұстаушыға
белгіленген сомада ақша төлеуді вексель беруші өзіне ешқандай шарт
қоймастан міндеттейтін құжат болып табылады. Яғни, бұл ... ... ... ... ... – кредитордың (трассанттың) қарызкерге
(трассатқа) белгілі-бір соманы үшінші бір тұлғаға (ремитентке)
төлеу жайлы жазбаша өкімі болып ... ... ... пайыздық, яғни вексельдің атаулы құнында
төленетін пайыз сомасы өз ... ... ... және ... ... ... ... вексель сомасында қарастырылатын болып екіге бөлінеді.
Вексельдер көптеген басқа да белгілері ... ... ... ... (кесте №1 ) көрсетейік.
Кесте №1. ... ... ... ... ... |
| ... ... ... | |
| ... |
| |жай ... ... ... | |
| ... ... ... ... ... ... ... | |
| ... ... |
| ... ... ... бойынша | |
| ... |
| ... ... ... | |
| ... |
| ... ... Ағымдағы активтер қозғалысының құжатталуы
Құжаттау – бухгалтерлік есеп әдісінің басты элементі. Барлық ... ... ... және ... есеп құжаттарында сол мезетте
және сол жерде тіркелуі тиіс. Бұл бухгалтерлік есеп ... ... ... да қысқа мерзімді активтер есебіне қатысты ... ... есеп ... ... бөлу өте ... қаражаттарының қозғалысының құжатталуы мәселесі көбінесе касса
операцияларына, банктік есеп айырысу шотына, ... да ... ... ... ... ұйым өздерінің ақша қаражаттарын сақтау үшін
банкте есеп айырысу ... ... ... Ол үшін ұйым банкке өз тарапынан
төмендегідей құжаттар тапсырады:
- ... ... ... шот ашу ... өтініш;
- ұйымның құрылтай құжаттарының көшірмесі;
- ұйымның Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуге алынғандығы жөніндегі
құжаттың көшірмесі;
- ұйымның басшысы, бас бухгалтерінің қолдарының ... ... ... ... ... ... тіркелгендігі жөніндегі салық ұйымы берген
құжаттың көшірмесі және басқалары.
Ұйымдар банк мекемелерінен шоттарды[3] Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... банктік шоттарды
ашу, жүргізу және жабу тәртібі жөніндегі” нұсқауына ... ... ... ... ... есеп ... ... осы шот арқылы
жүзеге асырылады. Есеп ... ... ... ... ... ... ... тапсрымасы, төлем талап-тапсырмасы,
есеп айырысу чегі, аккредитив, инкассалық өкім және басқалары жатқызылады.
Есеп ... ... ... қол қою ... бар екі ... қолдары болуы қажет. Онсыз құжаттар заңсыз деп ... ... Банк ... ... келісе отырып, белгіленген
мерзімде оларға шоттың ... ... ... Бұл есеп ... ... бірі ... төлем тапсырмасының үлгісін №1 қосымша
беттен көре аласыз. Ал банктік шоттың көшірмесінің ... ... ... ... қ. ... көшесі, ААҚ «Банк Каспийский»
190501722 Шот 0274 67535 ... 42 II – ... ... Қазақстандық теңге
Кіретін қалдық 0.00 ... ... ... ... 911201 252 11250.36 ... ... 190501722 636201 22 ... ... ... ... ... ... ... 0.00 29760.03
Сурет №1. Банк көшірмесінің үлгісі.
Осы көшірмеде ұйымның шотындағы бастапқы қалдық, соңғы қалдық,
ай ... ... ... ... сома, және шоттан шығыс етілген сомалар
көрсетіледі.
Ұйымдар есеп айырысу шотынан нақты ақшаны кассаға чек кітапшасы ... Чек ... ... толтыру барысында алынуға тиісті соманың
мөлшері, оның ... ... ... ... ... чек ... ... мен бас бухгалтерлердің қолдары қойылып, ұйым ... ... ... ... ақша ... ... касса ордері
арқылы рәсімдейді. Кіріс ордерінде ұйымның аты, ақша төлеуші заңды ... жеке ... ... ... мақсатта және не үшін ақша төленетіні,
ақша төлеген мерзімі жазылады, ұйымның ... мен бас ... ... ұйым ... ... ... ... яғни, шығыс
етілетін сомалар ... ... ... ордері рәсімделеді. Оны толтыру
тәртібі кіріс ордеріне ұқсас. ... және ... ... ... ... ... ... Кассалық кітаптың ... жіп ... ... ... де, ... ... ... ұйымның басшысы мен бас бухгалтерлердің қолдары қойылып, ұйым
мөрімен бекітіледі. ... және ... ... сомасымен бірге кассир
күнделікті касса кітабында нақты ақша қалдығын жазады. Касса кітабындағы
деректерге, ... ... ... болмайды, ол қатаң бақыланып
отырады. Шет ... ... ... үшін ... касса кітабы жүргізіледі.
Оның бір ерекшелігі шет ел валютасындағы сомамен бірге сол күнгі валюта
бағамы ... ... ... есебіндегі сома да көрсетіледі.
Кассалық операциялар есебі №1 ... ... ... ... ... ... ведомостьте (дебеттік айналым) есепке алынады.
Есеп айырысу операцияларының бухгалтерлік ... №2 ... ... және ... ... арнайы ведомостьте (дебеттік
айналым) есепке алынады.
2 Бөлім Ақша қаражаттарының есебін ұйымдастыру
2.1 ... ақша ... ... ... ақы ... есеп ... күнделікті
қажетті шығындарды төлеу мақсатында, кеңсе тауарларын сатып ... ... және ... ... ... ... үшін есеп айырысу мақсатында,
іссапар шығындары мен өкілеттік шығындар бойынша есеп айырысуға қызмет
етеді. ... ... ... ... орналасуы қажет. Нақты ақша
кассирдің мөрі (сургуч) арқылы бекітіліп жабылатын ... ... бір ... мен мөр ... ... данасы ұйымның басшысында арнайы
ыдыста сақталады. Кассадағы жауапты қызметкер күнделікті кассаны жауып,
күзетшіге өткізеді. Кассадаға ақша ... ... ... ... ... ол ... алғаш жұмысқа қабылданғанда толық материалдық
жауапкершілік жөнінде келісім-шарт жасалады. Касса операциялары, яғни ... ... мен ... ... ... КО-1 және КО-2 ... рәсімделеді. Олардағы мәліметтер формасы КО-3 ... ... ... ... ... ... деп аталады, себебі оның көшірме
қағаз арқылы толытыратын екінші беті жыртылып ... Каса ... ... ... жазылады. Кассалық операциялар бухгалтерлік
есепте жұмысшы шоттар жоспары бойынша 1010 “Кассадағы теңге есебіндегі ... және 1020 ... ... ... ақша ... ... ... Келесі кестеде кассаға кіріске алынатын
сомаларға қатысты жиі ... ... ... ... ... №2. ... операцияларының бухгалтерлік шоттарда көрсетілуі
|№ |Операциялар мазмұны ... ... ... | |шот | |
|1 ... тиісті дебиторлық борыш |1010,1020 |1210 |
| ... ... | | |
|2 ... ... бойынша түсуге |1010,1020 |1130 |
| ... ... ... ... | | |
| ... | | |
|3 ... ... ... алынуға |1010,1020 |1270 |
| ... ... ... ... | | |
| ... | | |
|4 ... ... ... ... ... |1250 |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... ... | | |
| ... | | |
|5 ... ... мен ... |1610 |
| ... мердігерлерге аванс | | |
| ... ... ... ... | | |
| ... қайтарылды | | |
|6 ... ... ... ... |1010,1020 |1070 |
| ... ... | | |
|7 ... валюталық шоттардан |1020 |1050 |
| ... ақша ... | | |
|8 ... ... ... ... ақша |1010,1020 |1040,1050 |
| ... | | |
|9 ... ... ... үлес ... |5020 |
| ... ... түскен ақша | | |
| ... | | ... ... және банктен тыс |1010,1020 ... |
| ... ... ... ... ... |
| |сомалар кассаға кірістелді | | ... ... ... ... жататын |1010,1020 |3520 |
| ... ... ... | | ... ... ... сатудан алынатын |1010,1020 |6010 |
| ... ... | | ... ... ... ... ... активті шоттарда
есепке алынуымен байланысты барлық кіріс операциялары ... ... ... ... ... ... айналымында кассадан ақша
төленген, берілген операциялар көрсетіледі. Оған да мысал келтірейік:
Дт 3350 Кт 1010 – ... ... мен ... ... ... 1250 Кт 1010 – ... есеп беруге тиісті адамдарға іссапар ... ... ... ... ... 1040 Кт 1010 – кассадан есеп айырысу шотына ... ... ... және ... да ... ... Банктік шоттардағы ақша есебі
Ұйымдар банктерден өздерінің бос ақша ... ... және ... операцияларын жүзеге асыруға мүмкіндік беретіндей шоттар ашуға
құқылы. Банктерде Қазақстан ... ... банк ... ... ... банктік шоттарды ашу, жүргізу және
жабу тәртібі ... ... ... ... ағымдағы есеп айырсу
шотын, корреспонденттік шоттар ашуға болады. Корреспонденттік ...... мен ... ... ... ... ... емес
мекемелердің өзара есеп айырысу шоттары болып табылады. Банктік ... ... ақша ... тек ұйымның келісімімен ғана жүргізіледі.
Егер сот шешімі бойынша және салық комитетінің талабы ... ... ... ... ... ... ақша қаражаттарын аудара
алады. Банк клиенттің шотындағы ақша ... ... ... соманы
аударатын болса, яғни ұйымға ... ... ... ... ... ... деп ... есеп айырысу шоттары бойынша жүргізілетін операциялар
бухгалтерлік есепте 1040 ... ... ... теңге есебіндегі ақша
қаражаттары” және 1050 “Ағымдағы банктік шоттағы валюта ... ... ... ... ... ... ... қатысты активті.
Келесі кестеде есеп айырысу шоты бойынша ... ... ... №3. Есеп айырысу операцияларының бухгалтерлік шоттарда
көрсетілуі
|№ |Операциялар мазмұны ... ... |
| | |шот |шот |
|1 ... ... ... ... ... |1210 |
| ... ... ... үшін | | |
| ... сома ... | | |
|2 ... айырысу шотына кассадан кіріске |1040,1050 |1010,1020 |
| ... | | |
|3 ... ... есеп ... ... ... |3010,4010 |
| |кірістелді | | |
|4 ... ... ... үлес ... ... |5020 |
| ... ... ақша сомасына | | |
|5 ... ... ... ... ... ақы |1010,1020 |1040,1050 |
| ... ... ақша ... | | |
|6 ... төлем аударылды ... ... |
|7 ... ... борышты өтеу |3310,4110 |1040,1050 |
| ... ақша ... | | |
|8 ... несиесі есеп айырысу шотынан |3010,4010 |1040,1050 |
| ... | | |
|9 ... ... ... құны есеп ... ... |
| |айырысу шотынан төленді | | ... ... ... салықтар аударылды |3110 ... ... шет ел ... ... бухгалтерлік есебін
жүргізудің өзіндік ерекшелігі бар. Шетелдік валюта ... ... ... ... ... ... ... барысында
қолданылатын ұлттық валютадан басқа ақша бірліктері болып табылады. Ұйымның
шет ел валютасында алатын табысы сол ... ... банк ... ақша
айырбастау бағамы (курсы) бойынша есептеліп, ұлттық валютада көрсетілуі
қажет. Бағам (курс) дегеніміз екі ... ақша ... ... ... орындалу уақыты бойынша, яғни тауарлар сатылған күн ... ... ... ... ... ... өзгеруі нәтижесінде
бағамдық айырма пайда болады. Бағамдық ... ... ... мен орын ... ... ... ... Республикасының салық
кодексіне сәйкес салық ... ... ... ... ... Егер теріс мәнді бағамдық айырма мөлшері оң мәнді бағамдық
айырма мөлшерінен ... ... ... ... ғана ... өздерінің ақшаларын банктердегі арнаулы шоттарда сақтайды, сол
шоттар арқылы есеп-айырысу операцияларын жүзеге асырады. Басқа ... ... есеп ... үшін ... шоттарды
пайдаланады. Аккредитив – ұйымның заңды тұлғалар мен жеке ... ... ... ... ... ... белгіленген
соманы төлеу туралы тапсырмасы. Аккредитив тек бір ... ... ... ... ... ... кері ... кері шақырылмайтын болып бірнеше түрлерге бөлінеді. Тапсырыс беруші өз
шотындағы ақша ... ... ... қызмет көрсететін банкке
келісім-шарт бойынша алдын-ала аударған қаржысы - ... ... деп ... Ал ... жасалып, келісілген, бірақ ақша
аударылмаған жағдайда аккредитив өтелінбеген болып есептеледі. Аккредитив
ашу жөніндегі келісім-шартқа ... ... ... келісімді өзгертуге, жоюға
құқылы болса, ол аккредитив кері шақырылатын, ал ... ... ... өзгертуге болмайтын болса, ондай аккредитив кері
шақырылмайтын аккредитив деп танылады.
Банктегі арнаулы шоттарда чек ... ... да есеп ... ... ... Чек ... арқылы жабдықтаушылар мен
тасымалдаушылар, байланыс ұйымдары және басқа тұлғалардан алынған қорлардың
құнын төлеу мақсатында есеп ... ... ... ... ... ... ... демалыс және емдеу, сауықтыру
орындарының жолдамалары, жол билеттері, ... ... ... берген
және басқа да қаражаттары осы банктегі арнаулы ... ... ... ... шоттардағы ақша қаражаттарының есебі жұмысшы ... ... 1070 ... ... ... Осы ... қатысты операциялар
бойынша корреспонденциялар келесі кестеде көрсетілген.
Кесте №4. Банктегі арнаулы шоттарға қатысты корреспонденциялар
|№ |Операциялар мазмұны ... ... |
| | |шот |шот |
|1 ... ... ... ... |1070 ... |
|2 |Банк несиесі есебінен қойылған |1070 ... |
| ... | | |
|3 ... ... чек ... |3310 |1070 |
| ... ... шоты ... | | |
|4 ... аккредитивтің пайдаланылмаған |1040 |1070 |
| ... есеп ... ... ... | | |
|5 ... чек ... ... |1070 ... |
| ... сома | ... ... Ақша ... есебі
Ақша баламалары дегеніміз ақша ұқсас, бірақ басқаша жіктелетін
қаражаттар ... ... Олар ... ... ... ... түрінде есепке алынады. Қысқа мерзімді қаржылық инвестициялар
бухгалтерлік баланста ағымдағы құны бойынша бағаланған жағдайда ... ... мен ... тыс жерлердегі қаржы инвестициялары ... ... және оның ... бухгалтерлік есеп құжаттарына түзетіп
жазып отыруы тиіс. Егер қаржы инвестицияларының ағымдағы құны өссе ... ... ... табыстарына жатқызады, ал кеміген жағдайда ... ... ... ... ... ... өз ... сатып алу және
ағымдағы құнының ең ... мәні ... ... ... ... ... басшылыққа алады:
а) баланстық құнды тұтастай жиынтық портфель негізінде анықтау;
б) баланстық құнды жиынтық портфель негізінде инвестиция ... яғни ... алу құны мен ... ... ең ... ... баланстық құнды жеке инвестициялар негізінде анықтау.
Ұйымдардың қысқа мерзімді инвестициялары жұмысшы шоттар жоспарына
сәйкес 1-ші ... 1100 ... ... ... ... ... ... алынады. Шоттар активті болғандықтан,
олардың дебеттік айналымында ... ... ... ... ал ... ... ... есептен шығарылуы көрсетіледі.
Ұйымдардың қысқа мерзімді қаржы салымына қатысты зиян шегуі олардың
қор ... ... ... тыс ... ... құны ... ғана орын алуы мүмкін. Келесі кестеде қаржы инвестициясына ... ... ... №5. ... инвестициялар қозғалысының шоттарда көрсетілуі
|№ |Операциялар мазмұны ... ... шот |
| | |шот | |
|1 ... алу құны ... ... ... |
| |кіріске алынды | | |
|2 ... ... |1150 |1310 |
| ... үшін ... алу ... | |
| ... кіріске алынған | | |
| ... | | |
|3 ... үшін ... |1270 |6120 |
| ... ... | | |
|4 ... ... | | |
| ... құны ... |7410 |1150 |
| ... ... табыс |1010,1040,1050 |6210 |
|5 ... ... ... ... ... |
| ... басқадай бағалы қағаздар | | |
|6 ... ... ... | | |
| ... ... ... |1150 |6280 |
| ... ... ... | | |
| ... ... | | |
|7 ... мерзімді қаржылық | | |
| ... ... ... |7470 |1150 |
| ... ... ... | | |
| ... ... | | ... бірақ әлі ұйымдардың шотына келіп түспеген, кіріске
алынбаған ақшалар жолдағы ... деп ... және жеке ... есепке
алынады. Бұл шот есепті кезең соңында ұйымдардың шотына келіп түспеген,
кіріске алынбаған ... ... ... ... ... ... ... сомаларды есепке алу үшін мынандай құжаттар ... ... ... ... операциялардан түскен түсімді қабалдағаны
жөнінде банк мекемесінің дәләлдейтін құжат;
- почта бөлімінің ақшаны қабылдағаны жайлы ... ... ... ... ... ... жөнінде берген авизасы.
Ұйымның бухгалтериясы жолдағы ақшалардың тиісті шоттарға уақытылы
түсіп, есепке ... ... ... ... ... 1030 “ ... ақшалар ” шотында есепке алынады.
Шот активті болағндықтан есеп ... ... ақша ... ... шоттардағы есепке ұқсас жүргізіледі.
Соңғы кездерде ақша қаражаттарымен есеп ... ... ... жаңа ... ... болуда. Бұған электронды төлем жүйесін
жатқызуға ... ... ... ...... телеграф немесе
компьютер арқылы банк мекемелерінің арасында ақша қаражаттарын ... ... ... Электрондық жүйені пайдаланудың ерекшелігі – іс қағаздармен
жұмыс жүргізуді ... ... ... ... ... тез
анықтау және түзету мүмкіндігінің болуы, уақыттың үнемделуі және ... ... ақша ... ... ішкі ... жүйесін
іске қосуы қажет, себебі:
- активтердің түгелдігін бақылау қажет;
- қаржылық саясатпен ... ... ету ... ... есеп деректерінің сенімділігін қамтамасыз ету үшін.
Қорытынды
Бүгінгі таңдағы ... ... ... ... ... түрлі
қызметпен айналысуы, алуан түрлі меншік формасында болуы, ... ... ... ... ... ... есеп пен есептілік
жүйесінің алдына жаңа талаптар қоюда. Есеп жүргізушілер тарапынан асқан
біліктілікті, шеберлікті ... ... ... ... қате ... ... қарай қызмет атқаруы қажеттігін жояды. Есеп объектілерінің күрделенуі,
жетілдірілуі де мұқияттылықты талап етеді.
Ұйымның капиталы қалай орналастырылған, ағымдағы ... ... ... салынған деген сұрақтар өте маңызды, себебі олардың
мөлшері, ... ... ... ... ... қаржылық шаруашылық
қызметінің нәтижесіне тікелей әсер етеді.
Ағымдағы активтер кәсіпорынның ... ең ... ... ... бұл активтердің қатысуымен көптеген коэффициенттер анықтауға
болады, сол коэффициенттер сыртқы кредиторлар мен ... ... ... ... ... ... бірден-бір себеп болады.
Ақша қаражаттары өтімділігі ең жоғары қаражаттар ... ... ... ретінде, барлық капиталының құнының көрсеткіші ... Сол ... ақша ... ... қатаң есепке алу,
толықтығын қамтамасыз ету, дұрыс сақталуын ұйымдастыру, өз уақытында ... ... ... ... мәселелер болып табылады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Қазақстан республикасы Президентінің ... күші бар ... және ... есеп беру жөніндегі” нұсқауы, 24 маусым 2002 ж.
(2005 ж. өзгерістер мен толықыруларды ескере отырып).
2. Қазақстан ... ... банк ... 02.06. ... ... ... банктік шоттарды ашу,
жүргізу және жабу тәртібі жөніндегі” № 266 ... Есеп ... ... ... Республикасының “Төлемдер мен ақша
аударымдары” жөніндегі заңына сәйкес қолданылады, 29.06. 1998 ... ж. ... мен ... ... ... Бухгалтерлік есеп принциптері Алматы, Экономика, 2003.
5. Баймұханова С.Б. ... есеп ... ... ... К.К. Қаржылық есеп, алматы, Экономика, 2001
7. Назарова В.Л. ... ... ... ... ... Радостовец В.В.Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп,
Алматы,2003.
9. Тоқсанбай С.Р. ... ... ... ... бет ... ... ... ... N | 5205 ... 17 / ... / ... ... : АҚ “Алматы ” +--- ИИК ---+-- КОД --+----- ... ... |
| | ... ... | ... | 17 | ... |
+--------+---------------------------------+--- БИК ... : ОА ... ... | | ... қ. | ... ... | ... ИИК ---|-- КБЕ ... ТОО ЛТД ... ... | 17 ... қ. | | |
| РНН ... |
| | ... БИК ... ... : АҚ Евразийский банк | ... ... қ. | ... БИК -| ... | ... жазумен: Үш миллион теңге 00 тиын. | КНП | ... ... КБК | ... Дата ... алу, ... ... мерзімі: ... ... ... аты, ... ... пен ... жұмыстың
аталуы және тауарлық құжаттардың, келісім-шарттың, мерзімі және рет ... ... №174 шот ... ... ... үшін төлем.
+-----------+ Директор ... ... М.О ... Ақша ... қолы ... ... ... М.О. |
-----------------------
[1] Қазақстан Республикасының “Бухгалтерлік есеп және ... ... ... ... ... (2004 жылдың маусымындағы
өзгерістерді есепке ала отырып).
[2] Халықаралық стандарттар бойынша есептілік тапсырушы субъектілерге
жұмысшы шоттар жоспары ҚР ... ... 2005 ж. 22 ... ... ... ... Республикасы Ұлттық банк басқармасының 02.06. 2000ж.
“Қазақстан Республикасында клиенттерге банктік шоттарды ашу, жүргізу және
жабу тәртібі жөніндегі” № 266 нұсқауына ... ... Есеп ... ... Қазақстан Республикасының “Төлемдер мен ақша
аударымдары” жөніндегі заңына сәйкес қолданылады, 29.06. 1998 ж.
(29.05.2000 ж. өзгерістер мен толықтыруларды ескере отырып)
[5] Қазақстан Республикасының ... ... 2006 ... 1 қаңтарынан
бастап күшіне енді, 102-ші бап.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақша қаражаттарының есебінің аудиті28 бет
Ақша қаражаттарының есебінің аудиті туралы30 бет
КГП ПХВ «Ателье» шағын кәсіпорынның ақша қаражаттарының бухгалтерлік есебін ұйымдастыру66 бет
Ұйымның қаржы қызметі3 бет
Ақша қаражаттар есебінің теориялық негіздемесі39 бет
"Ақша-несие саясаты"7 бет
1922-1924 жж. ақша реформалары9 бет
1922-1924 жж. ақша реформасын жүргізудін, себептері және оның мазмұны6 бет
«Қоғамдық ұдайы өндірістегі ақшаның мәні, функциялары және рөлі»6 бет
Ағымдағы операциялар шоты15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь