Жарнама қызметі рыногын дамыту

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1. Жарнаманың теориялық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.1. Маркетингтік коммуникация жүйесіндегі жарнама ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2.Жарнаманың негізгі түрлері және оны тарату құралдары ... ... ... ... ... 19



2. Қазақстан Республикасы бойынша жарнама әрекетінің қазіргі жағдайы және даму болашағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29
2.1. ҚР. ғы жарнама әрекетін жүргізу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
2.2. ҚР жарнама рыногының өзекті мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..35
2.3. ҚР. ғы жарнама әрекетін жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ...45


Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .51

Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...54

Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..56
Бітіру жұмысының өзектілігі өз нарығымызды қамти бастаған жарнамалы үндеулердің әрекетін жүргізу болып табылады. Фирманың нарықта дамуы мен бәсекелестерін жеңіп шығуына, алдына қойған талаптары мен мақсаттарына жетуіне бірден бір әсер етуші жарнама болып саналады. «Ақшаны үнемдеу үшін жарнамадан тартынған адам сағатты тоқтатуға ұмтылған жанның кейпін көрсетеді». Бұл мақал сөз барлық қоғамға да таныс. Сонымен жарнама дегеніміз – тұтынушылар көңілін өзіне аударып, өз тауары мен қызметін өткізудегі фирманың ақылы әрекеті. Жарнама үрдісі өнімнің өтіміне, дамуына, құралдар айналымының қозғалысына әсер етеді.
Жарнама сұраныс пен ұсыныс жасауға, бәсекенің пайда болуына, инвестиция үйіруге, өткізу нарығының кеңеюі мен сайып келгенде, жалпы экономиканың және оның әртүрлі саласының дамуына әсерін тигізеді. Сол себепті де, бұл саланың дамуы экономиканың дамуына тікелей әсер етеді. Әрбір кәсіпорынның өндірген тауарының рыноктағы орны, өмір сүру ұзақтығы, оның болашағы, т.б. қасиеттері сол тауардың тұтынушылар арасында сұранысқа ие болып, рынокта жақсы өтуіне байланысты. Ал әрбір тұтынушы тауарды сатып алып, әрбір өткізушінің өз тауарын рынокта тиімді сатып, өз пайдасын жоғарлатуда жарнаманың алатын орны орасан зор. Яғни кәсіпорынның болашағына жарнаманың үлесі зор. Қазақстан Республикасы сол себепті де қазіргі уақытта жарнамаға үлкен мән беруде. Әйтсе де бұл сала біздің мемлекетімізде дами қойған жоқ. Себебі біз әлі де болса жоғары сапалы жарнама түсіргеніміз жоқ. Қазақстан Республикасында көлікте жүргізелетін жарнамалар өте дамыған десек болады. Сәйкесінше, теледидар жарнамасының халі мүшкіл. Ал теледидар тұтынушылар санасына әсер етудің басты жолы. Сондықтан теледидарлық жарнаманың дамуына үлес қосуымыз қажет. Тұтыну тауарларын жылжытудың ең тиімді түрі – жарнама болып табылады. Жарнама дегеніміз – қаржыландыру көзі анық көрсетілген, БАҚ арқылы жүзеге асатын, жеке көрсетілмейтін, тауар мен қызметті жылжыту нысаны. Қазақстан Республикасында маркетинг саласына көп көңіл бөлінуде. Бірақ нақ қазіргі кезде жоғары білікті маркетологтар кем де кем. Осы себептерге байланысты менім алып отырған тақырыбымның өзектілігін байқауға болады.
Жарнаманы әдетте сауданың қозғаушы күші деп те айтып жатады. Егер бұл теңеуді одан әрі жалғастырсақ жарнаманы заңды жол қозғалысының ережелерімен де теңестіруге болар еді. Жарнама қызметімен өнімнің сапасы төмен болуы 2 негізгі фактормен айқындалады. Біріншіден, қазақстандық жарнама берушілер сапалы өнім шығару үшін жеткілікті қазіргі заманғы технологиямен және жарнама агенттерінің оларды алу үшін жағдай жоқ болғандықтан қол жетпейді. Екіншіден, Республикада жарнама бизнесі мамандандырылған кадрлардың тапшы болып, сонымен қатар барлық жарнама үрдісімен басқару звеносы болмауы әсер етіп отыр.
Кез-келген жарнамалық компанияның мәселелерінің бірі, таңдаған нарық сегментінің тұтынушылары жақсы қолданатын таңдау. Егер бұл жасалмаған болса, онда жарнамалық арнаудың мазмұнын таңдау, оның тұтынушыға әсер етуіндегі еңбектер босқа кетеді.
1. Васильев Г.А., Поляков В.А., Основы рекламной деятельности: профессиональный учебник.-М.; ЮНИТИ, 2004-14Б.
2. Уткин Э.А., Кочеткова А.И., Рекламное дело. Учебник.-М.; ТАНДЕМ, 1997-25Б.
3. Смитнов Э.А., Управление качеством рекламы. Учебное пособие.-М.; Академия рекламы, 2001-34б.
4. Нысанбаев С.Н., Садыханова Г.А., Маркетинг негіздері. Оқулық.-А.; Қазақ университеті, 2002-35б.
5. Котлер Ф. Основы маркетинга.- М.: ЮНИТИ, 1998.-20б.
6. Котлер Ф. Маркетинг: Госпимство и туризм. Учебник для вузов /пер. с анг. Под ред. Р.Б. Ноздревой. – М.; ЮНИТИ, 1998.-787б.
7. Есімжанова С.Р. Маркетинг. Оқулық.-А.; Қазақ Университеті, 2001.-159б.
8. Нысанбаев С.Н, Уразбаева Н.А., Садыханова Г.А., Управление качеством. Учебное пособие.- А: Қазақ Университеті, 2000.-111б.
9. Рожков И.Я. Реклама: планка для профи–М.: Юрайт, 1997.-205б
10. Рожков И.Я. Международное рекламное дело.-М.: Банки и биржи, 1994.-175б.
11. Ромат Е Реклама: Учебное пособие. – Киев, 1996, - 224б.
12. Уэллс У., Бернет Д., Мориарти С., Реклама: принципы и практика. – СПб.: Питер, 1998 - 864б.
13. Доменко Б.И. Введение в бизнес: учебное пособие.-М, 1998.-108б.
14. Құлмұратов Қ.Д. Саяси жарнама: мақала /www. Google.кz./, 2006.
15. Коровкин В.Д. когда умрет реклама?: Маркетинг товаров и услуг.:А, 2006.-29б.
16. Непомнящий И.В. Психологическая безопасность рекламы!: Маркетинг товаров и услуг.:А, 2006.-45б.
17. Михайлов С.м. Реклама. Моральная сторана вопроса: Маркетинг товаров и услуг.: А, 2006.-49б.
18. Лебедева А.Н. Guerilla Marketing от Delta или почему интегрируются маркетологи и рекламисты: Маркетинг товаров и услуг.:А, 2006.-46б.
19. Юдина Е.В. Измерим пользу от рекламы: Маркетинг товаров и услуг.:А, 2006.-22б.
20. Джангарашева Н.В. Планирование рекламной деятельности: Вестник КазНУ.: А,2005.-106б.
21. Смайлова А.В. Ожирение от рекламы: Маркетинг товаров и услуг.:А, 2005.-45б.
22. Мустафин М.М. Расчет оптимальных услуг: Маркетинг товаров и услуг.: А, 2005.-43б.
23. Денисенко Е.Д, Современствование банковского обслуживания и реклама:Аль-Пари.: А, 2006.-54б.
24. Асылбек С.М. Қазақстандағы жарнаманың қолдану жолдары жайында: КазГУ вестник.:А, 2006-56б
25. ҚР «Жарнама туралы» заңы // Каз.правда.-2005.- 13 маусым.
26. ҚР «Тұтынушы құқығын қорғау туралы» заңы. 2005.-29 қаңтар.
27. ҚР «Стандарттау туралы» заңы. 2005.-5сәуір.
28. ҚР «Сертификаттау туралы» заңы. 2005.-5сәуір.
        
        Кіріспе
Бітіру жұмысының өзектілігі өз нарығымызды ... ... ... ... ... ... ... Фирманың нарықта дамуы мен
бәсекелестерін жеңіп шығуына, алдына қойған талаптары мен ... ... бір әсер ... ... ... саналады. «Ақшаны үнемдеу үшін
жарнамадан тартынған адам ... ... ... ... ... Бұл ... сөз ... қоғамға да таныс. Сонымен жарнама
дегеніміз – ... ... ... ... өз ... мен қызметін
өткізудегі фирманың ақылы әрекеті. Жарнама үрдісі өнімнің өтіміне, дамуына,
құралдар айналымының қозғалысына әсер етеді.
Жарнама ... пен ... ... ... ... ... үйіруге, өткізу нарығының кеңеюі мен сайып ... ... және оның ... ... ... әсерін тигізеді. Сол
себепті де, бұл саланың дамуы экономиканың ... ... әсер ... кәсіпорынның өндірген тауарының рыноктағы орны, өмір сүру ... ... т.б. ... сол ... ... арасында сұранысқа
ие болып, рынокта жақсы өтуіне байланысты. Ал әрбір тұтынушы тауарды сатып
алып, әрбір ... өз ... ... ... ... өз ... жарнаманың алатын орны орасан зор. Яғни кәсіпорынның болашағына
жарнаманың үлесі зор. ... ... сол ... де қазіргі уақытта
жарнамаға үлкен мән беруде. Әйтсе де бұл сала біздің мемлекетімізде дами
қойған жоқ. ... біз әлі де ... ... ... ... ... жоқ.
Қазақстан Республикасында көлікте жүргізелетін жарнамалар өте ... ... ... теледидар жарнамасының халі мүшкіл. Ал теледидар
тұтынушылар санасына әсер ... ... ... Сондықтан теледидарлық
жарнаманың дамуына үлес қосуымыз қажет. Тұтыну ... ... ... түрі – жарнама болып табылады. Жарнама дегеніміз – қаржыландыру көзі
анық ... БАҚ ... ... ... жеке ... тауар мен
қызметті жылжыту нысаны. Қазақстан Республикасында маркетинг саласына көп
көңіл бөлінуде. ... нақ ... ... жоғары білікті маркетологтар кем де
кем. Осы себептерге байланысты менім алып отырған тақырыбымның өзектілігін
байқауға ... ... ... ... күші деп те ... ... Егер бұл
теңеуді одан әрі жалғастырсақ жарнаманы ... жол ... де ... ... еді. Жарнама қызметімен өнімнің сапасы
төмен ... 2 ... ... ... ... ... ... сапалы өнім шығару үшін жеткілікті қазіргі заманғы
технологиямен және ... ... ... алу үшін ... ... қол ... ... Республикада жарнама бизнесі
мамандандырылған ... ... ... ... ... барлық жарнама
үрдісімен басқару звеносы болмауы әсер етіп отыр.
Кез-келген жарнамалық компанияның мәселелерінің бірі, ... ... ... ... ... ... Егер бұл жасалмаған
болса, онда жарнамалық арнаудың мазмұнын таңдау, оның ... ... ... ... ... қазіргі жарнамаларының құрылуында жақсы жақтарын да
байқауға болады. Дәл ... ... ... нарығы туындау үрдісінен өтіп
кеткен. Жарнамалық бизнесте ... ... ... және ... ... және басқалардың қателіктерінен үйреніп, орындалатын
жарнамалық жұмыстардың ... ... ... өз ... ... ... Одан бөлек халықта және ... ... ... ... ... үшін өз мүмкіндіктерін көрсету жағдайы пайда болды.
Бітіру жұмысының негізгі ...... ... ... ... және тәжірибелік мәселелерін қарастыра
отырып, оны ұйымдастыру мен жүргізудің мәнін ашу және ... ... ... ... ... ... ... Жарнама мәні мен мазмұнын ашу;
2. Қазқастан Республикасы бойынша жарнама ... ... ... ... ... ... бақылау мен реттеу шараларын
қарастыру;
4. Қазақстан Республикасындағы жарнама әрекетінің ... мен ... ... ... ... ... ... және жөнсіз әрекеттерге жол бермеу.
Жалпы бітіру жұмысы екі ... ... ... ... ... негіздері: маркетингтік
коммуникация жүйесіндегі жарнама мәні, мазмұны, міндеттері және жарнаманың
түрлері мен ... ... ... ... ... ... ... үндеулердің қазіргі
жағжайлары мен даму болашағы, ... ... ... мен ... ... бағытталған.
1 Жарнаманың теориялық негіздері
1.1 Маркетингтік коммуникация жүйесіндегі жарнама
Бәсекелестіктің дамуы мен жылдам өтімнің қиындықтары ... ... ... ... ... соқтырды. Жарнама нарыққа
әсер етуші басты ... ... ... Ол ... ... ... ... Батыс елдерінде жарнаманы «өмірлік шырын» деп атады.
20 ғасырдың 70 ж басында дамыған елдерде Ф. Котлер ... ... ... «4Р»- ге жарнаманы бесінші элементі ретінде қосып
қарастырыла ... ... ... ... ... категориялардың
ағылшынша атауларының басқы әріптеріне сай элементтер жиынтығынан тұрады:
өнім (product), баға (price), ... (place), ... ... ... ... және де ... ынталандыруда жеке ақиқаттың міндетін
атқарушы топ ретінде сатуды ынталандыру мен өтім үшін немесе ... ... және де ... ... тұтынушы көңілін аударуға олардың
әрқайсысын қолдануға болатын қоғаммен байланыстың бөлігі болып табылады.
Европалық тұжырым бойынша жарнама екі түрлі ... шыға ... ... 1 - ... ... кезіндегі жарнаманың орны
|Коммуникациялық қатынас ... ... ... мен қызмет жұмысы. ... ... тыс ... ... ... ... ... ... ... ... және ... ... ... | ... және ... | ... ... ... жарнама, оның қағидалары, әдісі,
техникалық амалдары өзінің басты рөлі - ... ...... үшін ... мен ... ... орнату құралы бола алмайды.
Мұндай жарнаманың күші күтілген нәтижеге жетбеуі және ... ... ... ... ... ... кей жағдайда қажетсіз болады.
Тіпті, болашақта өз бетінше керемет ойластырылған және ... ... ... ... фирманың өндірістік-нарықтық ... ... мен ... мақсаттарымен байланыссыз немесе
өте аз байланыста болса, онда мұндай жарнамалық бірлестік тек фирманың жеке
тапсырмаларын шешуге ғана ... бола ... тек өзі ғана ... онда оның ... аз. Ал ... бір ... ... ... ... ... ... жарнама – бұл өте терең ойластырылған үрдіс. Мұнда ... ... ... және тағы ... ... ... бөлігін құраушы ретінде қабылдау ... жаңа ... ... көрсетеді.
Жарнама маркетинг құрамындағы маркетингтік коммуникация одағына
(блогына) кіреді. ... ... ... алу процессін
басқаруды ұзарту ретінде қарастырады.
Жарнама қызметі маркетинг үйірінен тәуелді ажыратылады. ... ... ... жаңа ... ... ... ... тұтынушылар
сегменттері туралы ақпараттармен қамтамасыз етеді. Жаңа ... ... ... сатуды белсендіреді, сауда географиясы ... ... ... ... ... Көлемдік сату үйірінде
жарнама сатып алушылардың топтарын тұрақтандыруға ұмтылады, даму көлемінің
оптималдылығын ұстанады, тауардың ... ... ... ... ... жағдайда жарнама тұтынушыларды хабардар етеді және ... ... ... шешім қабылдаудың төрт элементімен байланысты:
- сатып алу туралы шешім ... баға ... ... ... ... ... ... шешім қабылдау;
- жылжыту туралы шешім қабылдау.
Маркетинг кешенінің коммуникациясы төрт негізгі әдіс-амалдардан тұрады:
жарнама, ... ... ... ... ... (қоғаммен байланыс).
Негізінен жылжыту кешенін таңдауды шешу нәтижесі бес фактордан тұрады.
Барлық ресурстар мен жылжыту құралдарының құны жалпы ұлттық ... ... ... ... ... тенге талап етілуі
мүмкін. Егер фирма бұл ... үшін ... ... онда ... мен ... сияқты шаралардың өте арзан құралдарын таңдауға
болады.
Нарық ... мен оның ... Егер ... кең ... ... жоғары деңгейі ажыратылса, онда арнайы сатуды ... ... ... ірі ... ... ... ... сату
соңғы тұтынушыға экономикалық тиімсіз болуы мүмкін. Бұндай жағдайда тиімді
нұсқа ретінде жарнама немесе тікелей маркетинг болуы ... ... ... ... ... қажеттілік. Өте қиын техникалық
құрал – жабдықтарды сатып алу кезінде тұтынушы кеңес алуға тәуелді болады.
Бұл жағдайда таңдаулы ... ... ... сату ... Егер сату ... белгісінің (маркасы) атағына сай барлығы да талап етілсе, онда өте
тиімді ... ... ... ... мүмкін.
Тауар сипаты. Өндірілген өнімді шығару туралы бірлестіктің санаулы
жоғары шешімдері жарнаманы ... гөрі ... ... жөн деп ... ... ... тауарын шығарушы бірлестік ретінде көп жағдайда
керісінше бағытта болады.
«Алға қозғау» (push ... ... ... (pull ... ... ... стратегиясы кезінде өндірушінің маркетингтік
әрекеті (біріншіден, арнайы сату мен ... ... ... ... ... ... ... өнім қозғалысын ынталандыруға
бағытталған. «Тарту» стратегиясын қолдану барысында (тұтынушыларды тарту)
өндірушінің маркетингтік әрекеті (ең ... ... және ... ... ... ... қамтамасыз етіп,үйіруді мақсат етеді.Оның
мақсаты өнімге ... ... ... Егер бұл ... ... ... тұтынушылар бұл тауарды бөлшек және көтерме сатушылардан, ... ... де ... ... Мұндай жағдайда тұтынушы сұранысы
тауарды ... ... ... арқылы «тартады». Нәтижелі
тұтынушылық сұраныс делдалдарды сай ... ... ... ... ... ... тұтынушы іс-әрекетіне әсер етуге ұмтылады.
Сондықтан да ... ... ... ... өте ... ... ... не әсер етеді, сатып алу туралы шешімді кім таңдайды,
тұтынушы өз шешімін қалай қабылдайды.
Маркетингтік коммуникация – екі ... ... ... ... аудиторияға әсер ету;
2) барлық әсер етуден кейінгі ақпаратты жөндеу және қабылдау.
Кез келген фирма үшін ең ... ... ... ... ... ... ... мен сұранысты қалыптастыру. Бұл саясатты қоғамдық
қатынас пен басқа да ... ... ... ... бар тауарлық және
танымал жарнамаларда таратылады [1].
Өтімді ынталандыру мен ... ... ... және
коммерциялық тиімділік көрсетеді. Өтімді ынталандыру мен сұранысты
қалыптастырудың ақпараттық әсер ету ... ... ... ... ... өнімді жоғары тұтыну құны бар деп қабылдайды.
Өтімді ынталандыру мен сұранысты қалыптастыру ... ... ... туралы ақпараттың таратылуы, оның жетістіктері: тауар, фирмаға
деген алдын ала ескертулерді игеру; фирма қызметінің (сервис) жоғары ... ... ... ... ... т.б. ... ... Өтімді
ынталандыру мен сұранысты қалыптастыру тек қана ... ... ... оған қоса ... өндірушіге деген сыйластық пен
сенімді тудыруға әсер ... ... екі ... ... қарастырады: өзіндік тұтыну тауарлары және
өндірістік тағайындалған тауарлар. Тұтынушыға жарнамамен әсер ету ... ... ... Ең бастысы тұтынушының тауарды сатып алуына, ... ...... ... ... ... ... әсер ету
өндірістік тұтынушымен жұмыс жасағанан жеңіл болады. Ең соңғысы ... ... ... ... ... қабылдайды. Ол ұсынылған тауарларды
табудан бұрын барлық қасиеттерін, техникалық сипатын, сапасын, ... ... ... ... оқып ... ... ... тануы оның орнын, бағасын, сапасын білуі
өте ... ... ... Бұл ... сатып алу туралы көптеген
тұтынушылар шешім қабылдайды. Сондықтан да кең ... ... ... ... | ... ... ... ... ... |
| ... иіс сезіміне әсері ... ... ... ...... эмоциялық |
|Түрлері ... ... есте |
| ... танымал, жарнама даңқы, |
| ... ... ... жауаптағы |
| ... ... ... ... (маркасы), саудалылық |
| ... және ... ... |
| ... ... бірлестіктік, қоғамдық,|
| ...... ...... ... ролі ... |Маркетингтік, ... ... |
| ... ... ... |
|Талдау пәні ... ... ... ... (территория), |
| ... ... ... және ... емес |
|Жарнамалық үндеудің ерекшелігі |Ақпараттық, сенушілік, есте ... ... ... әсер ету ... ... ... | ... ... ... |Тұтынушыларға, өндірушілерге, бизнеске |
|Сегментерге топтау ... ... ... |
|Түсініктің ашылуы ... және ... ... алу ... ... жалпы ұлттық, халықаралықтық, |
| ... ... ... ... мақсаты |өтімді ... ... ... ... ... |Мемлекеттік, жеке меншік, әлеументік, |
| ... ... ... |
| ... ... ... ету ... ... ... бейтарап ... ету ... ... көрермендік, құрамалық ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... де ... асырылады. Бұл
еліміздің жеткен жетістігі.
Жарнамалық ақпараттарды таратушылар саудалық ұсыныстарды мүмкін болған
тұтынушыға мәлімдеуге ... ... Ол ... ... ... 4 - ... орналастыру
|Жарнама құралы ... ... ... |
| ABOVE – THE - LINE ... ... мен ... ұлттық, аймақтық, тегін, |
| ... ... ... ...... |
| ... мен жылтізбелік ... ... ... |
| ... ... ... ... арналар (орталық және аймақтық) |
| ... ... |
| ... және ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... оқу ... ... ... ... ... ... ... және ... ... афишалар, көше экрандары, ... ... |
| BELLOW – THE – LINE ... ... ... ... ашық хаттар, апталықтар, |
| ... ... ... ... орнын безендіру |Видео және теле экрандар, плакаттар, әр түсті |
| ... ... ... ... |
| ... ... ұсақ заттар үшін сөрелер т.б. |
|Баспалы өнім ... ... ... ... |
| ... ... әуе-, трасс-, темір жолдарының |
| ... ... (body media) ... бас ... ... ... |
| ... ... ... |Белгілеуіштер, қаптар ... мен ... ... ... ... фирмалық қаптар мен |
| ... ... ... алты түрін бөліп көрсетеді:
1) тұтынушылық – тұтынушылық қызмет пен ... ұзақ ... ... ... тауарларын жарнамалайды;
2) маманданған немесе арнайы – кеңсе тауарлары, шикі заттар, қосымша және
құралдардың бөлшектері, өндірістік ... ... ... емес
тауарларды немесе қызметтерді жылжыту;
3) саудалық – саудамен айналысатын, соның ... ... және ... мен ... қатысты. Мұның ерекшелігі ұсынылатын
тауарлар қайта сату үшін жарнамаланады;
4) бөлшек саудамен айналысатындар үшін – тұтынушы ... мен ... ... ... ... Оның ... түрі – дүкеннен тыс жарнамалау
және жарнамаға ... ... ... ... беру жұмысы;
5) қаржылық – капитал салымын, банктер мен ипотеканы, сақтандыруды
қамтамасыз етеді;
6) ... алу ... – оның ... ... ... ... Ол екі
түрде жүргізіледі: ваканция толтыру ... ... ақы ... ... ... ... және жұмыс берушілердің өз жарнамалары.
Жарнамалық әрекет және ... ... ... ... ... ... ... – бұл өте күрделі құбылыс. Жарнамалық нарық ... ... ... ... болады[12].
Жарнамалық нарық кезінде жарнаманың нақты және тұрақты тұтынушыларының
тауар немесе қызметке деген қажеттіліктерін жеткілікті құралдармен, ... ... ... дайындықтары мен мүмкіндіктерін қамтамасыз етеді. ... ... ... ... біріншіден, жарнаманы өндіруші мен
тұтынушы арасында, екіншіден, өндіруші мен тұтынушы арасындағы топтар. Бұл
жағдайда бірінші ... ...... алу, ал ...
бәсекелестік.
Жарнама рыногының тартымдылығы тұрақты, ... ... ... ... ... ... ... рыноктан айырмашылығы:
- жарнама пайда болмастан еш салыстырылмайды, жарнамадан кейінгі
күтілілген және алынған пайданы ... ... ... ... беруші өзіне тиісті жарнама түріне тапсырыс бере
алады;
- ... ... ... ... дамыған нарықтық экономикада бұл рынок өте көп пайда әкеледі.
Жарнама рыногын зерттеу кәсіпорынның жарнамалық маркетингтік ... ... ... сатысы болып табылады. Оның мақсаты маркетингтік
басқарудағы шешімдерді шешуге арналған ... ... ... ... кезінде жарнама рыногында жұмыс істеудің бірнеше тәсілдерін
қолданады:
1) жарнама таратушылардың бір ғана ... ... ... жарнама берушілер сегментінің беделі;
3) соңғы тұтынушыға дейінгі беделі;
4) барлық жарнама нарығын ... ... ... ... және ... ... ... бөлінеді.
Вертикалды қалқан – жеке жарнама ... ... ...... ... қатыссыз жарнаманың жарнама
берушілердің көңілін аудару.
Мамандар жарнама нарығын зерттеудің қарапайым жеті ... ... ... ... ... тану - тұтынушы қанағатын ... ... ... ... қанағатының қанағаттану
деңгейі т.б.,
- жарнама нарығының көлемі - белгілі уақыт ... ... ... ... ... тану - олардың пайдасы, түрлері,
орналасу орны, саны, қажеттілік құрылымы, әсер ету ... ... тану - ... ... ... қаржылық күші,
жарнамалық стратегиялар, нарықтағы деңгейі, артықшылығы мен
кемшілігі,
- ... ... ... ... ... соңғы тұтынушыларын білу,
- нақты нарықтағы жарнаманың құқылы аспектілерін үйрену – ... ... ... ... ... келер ұжымдар.
1.2 Жарнаманың негізгі түрлері және оны тарату құралдары
Бірінші ... ... ... ... ... ... ... сауда ұсыныстары туралы сатып алушыға мәлімдеуге мүмкін
болатын барлық жағдайларды айтады. Батыстың ... ... ... таратушының көптеген түрлері кездеседі. Тәжірибе жүзінде
барлығыда қолданылған және ... ... ... тасымалдаушы санын
құрайды: ши қораптары, сатып алу үшін ... ... ... және ... ... ... жарнама таратушыларға жарнаманың орналасуын
екі ұғым арқылы түсіндіреді: above – the – line және belov – the – ... ... бес ... ... ... деп ... ... кино,
радио, баспасөз, сыртқы және көліктік жарнамалар. Екінші ... ... ... ... өнімді құрастыруды ұсынады.Оның
тасмалдаушылары ... ... ... ... үшін қолданылатын пәндер,
мүсіндер, сыйлықтар, қалталар, ораулар, киімдер т.б. жатады [13].
Баспа жарнамасы. Ол тек ... ... ... ... ... проспект, буклет, плакат, листовка) және жарнамалық-
сыйлықтық басылымдар (үстелге ... және ... ... ... іс ... жазу ... қалта күнтізбелері). Оның
мақсаты – болашақ сатып алушыларды жарнамаланған фирма тауарларымен толық
таныстыру. ... ...... қабылдауға есептелген және
негізінен полиграфиялық әдістермен алынған жарнаманың негізгітүрінің бірі.
Барлық ... ... ... ... ... екі топқа
жіктеуге болады: жарнама – тізбелік басылым , ол нақты тауар, қызмет немесе
өнім түрін жарнамалайды ... ... ... ... ... ... түріндегі мерзімсіз басылым), афиша, бродсайт, баспасөз
хабарламасы, ... ... ... ... ... ... ... ірі пішінді парақ басылым), кейінгі кездері баспалы жарнаманы
белсенді таратушы ретінде телефондық ... ... ...... материалдарды суреттік безендіру үшін ұжым –
тапсырысшының фирмалық таңбалары, мекен –жайы, факс, телефон және ... ... ... ...... ... бизнес күнтізбесі, қалталы
күнтізбелік ... ... ашық ... ... ... ... немесе бағалы қағаздарының жинақтамалары, 2. ресми хат,
сақталатын хат) және де ... ... ... ... ... ... ... (жарнаманың ұраны), реквезиттермен ... ... олар ... ... ... үщін өте ... болып
табылады.
Фирмалық іскерлік күнделіктері мен жазба кітапшаларда ... ... ... ... ... толтыру үшін арнайы жарнамалық бөліктер
ажыратылған.
Полиграфиялық орындауда жарнамалық үндеулерге орамдарды, этикеткаларды,
баға анықтамалықтарын, зат белгісін, ... және ... ... ... ... элементтерін жатқызуға болады.
Ұлттық тұтыну тауарларында жарнама атағын атқару қызметін ... ... ... ... ... ... ... кестеде
жарнаманың бейнелік талдау көрсетілген:
Кесте 5 - Баспалы жарнаманың кемшіліктері мен артықшылықтары
|Артықшылықтары ... ... ... ... ... ... орындарына көп көңіл бөлуді|
|сай келеді. ... ... ... ... ... ... |Брентпен мәліметтер байланысын |
|қолданылады. ... ... ... ... ... әр жерінде де орналаса береді. |бермейді. ... ... ... ... ... ... төмен табандылығы.|
|Есте жақсы қалады. | ... ... ... келесі жұмыс түрлерінде пайда болады:
безендіруді таңдау барысында (дизайн), жарнамалық ... ... ... ... Бұл – ... және шолу ... жарияланымдары
сипатында баспасөзде жарияланған әр ... ... ... ... шолу т.б). ... ... оның ... осы басылымда алған орнына және ... ... ... ... ... ... анықтамалық, әр жылдықтар болып
жіктеледі.
Газеттік жарнамалар. ... ... ... ... ... ... ... байланысты әдеби-суретшілік, қоғамдық-саяси, экономикалық
хабарландыру газеттері, көңіл көтеру және арнайы ... деп те ... ... ... : ...... мен іскерлік
ақпараттар туралы; кешкілік – көңіл көтеру туралы көп мәліметтер; апталық –
жарнаманың көп ... ... ... ... ... ішінде апталық
басылым көлемдері оқушы аудитория санына байланысты.
Газет жарнамаларының үш түрі бар, олар: топтамалық, демонстрациялық және
ұсыныс.
Топтамалық ... ... ... сай ... ... Мысалы, «жылжымайтын мүліктердің сатылуы», «автокөліктердің
сатылуы» т.б.
Демонстрациялық жарнама газеттің кез-келген беттерінде, әр ... ... ... ... ... Ол ... және республикалық
болуы мүмкін. Республикалық жарнама құны жергілікті жарнама құнынан 75% ... ... ... ... ғана пайда болатын, өзіндік жалпы және
жергілікті жарнамалық шығарылымдарды көрсетеді. Ұсыныс түрі болып ... ... ... ... шығарылым табылады. Газет жарнама
берушіден материалдың шығуы үшін және ... ... ... ... ... ... ... жарнамаларын бұдан басқа да үш түрге жіктеуге болады:
Артық ... ... жай ... жарнамалар, - газетті сатып алушы
газетті құраушы ақпараттар үшін ... ал ... тек ... бірақ қажетсіз мәлімет ретінде қабылдайды;
Газетке арнайы арналған жарнама – егер ... ... бұл ... ... ... онда ... тосқауылы жоқ бұл жарнамаларды ол оқуы үшін арнайы
алды деп есептейді;
Тегін газеттегі жарнама – бұл ... ... де, ... алушыға да өте
тиімді нұсқа болып табылады.
Бүгiнгi таңда «Егемен Қазақстан» газетi жалпыұлттық ... ең ... ... ... Мұнда алуан түрлi тақырыптағы
материалдар, оның ... ... ... үндеу-жарғылар, саяси
жарнамалар т. б. жарық көредi.
Қазақстан демократиялық ел болғандықтан ... ... ... ... ... ұсынылушы үмiткерлердiң үгiт-
насихат жүргiзуге ... әрi тең ... бар. Ал, ... Қазақстан»
газетi мемлекеттiк басылым болғандықтан — үмiткерлердiң ... ... ... ... ... осы ... ... Сөйтiп 1991 жылдан берi
бұл газетте ... ... ... ... ... ... ... көздейтiн
мақсаты бiрдей ... ... ... ... ... тiлi,
ерекшелiктерi, жанры әр түрлi [14].
Газеттегі жарнамаға баға беру үшін ең ... оның ... ... мән ... жөн. Ол үшін оны талдап меңгере білуіміз ... ... оның ... ... ... мен кемшіліктері
анық түрде ашылып көрсетіледі.
Кесте 6 - Газеттегі жарнаманы талдау
|Газеттік ... ... ... | | ... | | ... ... ... тұтынушы сауда |Бір тауарды жарнамалайтын |
| ... бара ... ... |фирмалар үшін жарнама өте |
| ... күн мен ... алу ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... жарнамалауға өте |аудиторияның мәнсіздігі. |
| ... емес ... ... |
| ... ... т.б. ... ... |
| | ... |
| | ... ... ... | ... ... оны |
| | ... салыстыра оқиды. |
|Кешкі газеттер.|Кешке таратылуына байланысты, үй|Жарнама тек ... |
| ... деп ... ... дейін жарамды |
| ... ... оны бос ... ... ... |
| ... барлық жанұя |басқа уақытта басқа |
| ... ... ... берілуі мүмкін. |
| ... ... онда ұзақ ... ... өмір сүру |
| ... ... ... |мүмкіндігі. |
| ... ... ... ... белгілі бір |
| ... ... алу үшін ... ... ғана ... ... ... ... ... | |
| ... | |
| ... газеттермен алыстырғанда | |
| ... ... көп ... | |
| ... ... әйел ... оны | |
| ... оқып шыға алады. | ... |әр ... ... ... өміршеңдік циклі. |
|басылымдар. |тиражына байланысты жаулап алуы |Белгілі топқа қызмет |
| ... ... үшін ... ... |
| ... ... |Баспалы баспалардың |
| ... ... |
| ... және ... | |
| ... орналастыру. | ... ... ... ... үшін|Төмен әсер етуі. ... |өте ... ... аз ... ... үшін арналған арнайы |шығынды ақтамайды. |
| ... | ... ... беру ... оның ... ... мән берген жөн:
Басылым атағы, бағыты, мамандығы – бұл маркетологтар мен жарнама ... ең ... ... ... факторы.
Тираж - өз көлемініңқаншалықты көп болуымен, жоғары даму дәрежесін
көрсететін өте маңызды ... ... алу – ... бір ... ... ... оқитын
оқырмандар саны. Газеттік жарнаманы орналастыру ... оның ... бар ... көз ... керек . Яғни, бұл газеттегі
жарнаманы тек сатып алушы ғана емес, онымен ... оның ... ... ... білу ... ... ... басылым рейтінгісі, аудитория саласы, сәйкестік
индекісі, даму көлемі, басылым кезеңі, бір нөмірдің орташа өмірі және ... ... мен түсі әсер ... ...... ... және кіші формат көлемдері орташа формат көлемдерімен ... ... ... ... ... жарнама таратушы ретінде ... және ... ... ... ай ... екі ... жарты
жылдық) бойынша жіктеледі. Журналдар санының ең көбін ай ... ... – апта ... ... ... Журнал нарығының көлемі 160 млн
долл. АҚШ, жылдық ... – 60% ... отыр ... бағытына байланысты салалық және жалпы мәнді болып
жіктеледі. Журналдық ... ... ... алу, ... мен мазмұнына байланысты да бөлінеді.
Аудиторияға байланысты: ... – тек ... ... ... ... алатындар үшін; істік – бизнес адамдары үшін; өндірістік -
өндірушілерге; мамандандырылған - әр түрлі саладағы адамдар үшін.
Мөлшермен 92% ... жоқ ... ... бір ... оқиды. 79% ересек
адамдар журналдағы жарнаманы өз ... ... үшін ... ... Әйел ... ер адамдарға қарағанда журналдағы жарнаманы қалайды.
Журналдағы жарнамалар теледидар жарнамасынан қарағанда өзіне көңілді тез
аудартады ... ... ... ... ... ... жоғары, өте жоғары ... ... ... ие, ... ... ... ... екінші
деңгейлі аудиторияның мәнді саны.
Кемшіліктері: жарнаманың құнының өте жоғары болуы, өзгертулерді журнал
техникаларының дер кезінде ... ... ... үндеулер бір-бірімен
бәсекелестікке түсуі, жарнамалық үндеудің әсерін ... ... ... ... тек шетелдерде ғана емес, сонымен
қатар Қазақстан бойынша да жарнаманы ... ... ... ретінде
саналады. Теледидарлық жарнамалар түріне жататындар: демеушілік,
бағдарламада қатысу, ... ... ... ең ... түрлері: телеролик, телехабарландыру,
жарнамалық бағдарламалар, бағдарн-лама арасындағы телезаставкалар.
Жарнама үшін теледидардағы эфирлік уақыт ... ... 7 - ... сипаты
|Эфирлік уақыт |Бағдарламалар және оны көруші аудиториялар.|Аудитория |
| | ... %. ... – 12.00 ... ... ... |10 |
| ... бағдарламалары. | |
| ... үй ... ... | |
| ... | ... – 17.00 ... ... ... |15 – 20 |
| ... ... ... | |
| ... ... | |
| ... ... жастар мен үй | |
| ... әйел ... | ... – 19.30 ... ... ... ТВ |20 – 30 |
| ... жаңалықтар мен теле ойындар. | |
| ... ... мен ... | ... – 22.00 |Барлық аудитория үшін нақты жарнама беретін|30 – 50 |
| ... | ... соң ... әрекеті еркін адамдар үшін. |3 - 5 ... ... ... ... кең ... ... және ... бейнелер арқылы әсер етулер, ... ... көп ... пайдалану мүмкіншілігі, қайталану
мүмкіндігі жоғары, үй ішінде көрген жарнама егер ... ... ... оны өндірудегі жоғары бағалануы, теле бағдарламаларды
жарнамалық роликтер ... ... ... көп ... ... теледидар қажетті хабарлауды жіберу үшін ... ... ... ... үшін ... кино ... жарнама сенімнен
гөрі жеркенушілікті тудырады.
Теледидарда жарнама беру үшін ең бірінші оның ... ... ... ол
үшін келесі белгілерге мән берген жөн:
• белсенділігі мен мәнділігі;
• аудиторияны жаулап алу;
• жарнама ... ... ... ... жарнаманың маманднуы мен қызметтілігі.
Республикалық радио және теледидарда жарнама бағасын есептеуде секунттар
қолданады. Теледидардағы ... ... жыл ... ... ... беделіне қарай ауытқиды. Теледидар жарнамсы ең ... ... ... хабардың басы мен ортасы болып табылады. Сондықтан жарнама
берушілер оны көрсетілген уақыт ... ... ... “ОРТ
евразия”, “КТК”, “Рахат”, “31канал” телеарналары сұранысты қанағаттандыру
мақсатында ... ... және ... ... жиі ... ... ... бөленуде. Бірақ “ОРТ Евразия” арнасына тек ірі
фирмалар ғана жарнама бере ... ... 1 ... ... құны ... $35000-ға дейін жетеді [17].
Кино жарнамалары. ... қою ... ең ... кино ... ... алып ... әсерлерін білу керек. Кино жарнаманың
негізгі ерекшелігі болып оның адамдарға тек көңіл ... ... ... ... ... өз ... ... тікелей (таза) және қосымша
(жасырын) болып жіктеледі. Таза жарнамалық филмдердің мақсаты – ... ... ... ... ... ... ... алу және сатып
алу әрекетін болдыру. Кинодағы ... ... ... ... ... жетті.
Кинодағы жарнамаға жататындар: жарнамалық кинофилмдер, видио және
слайдфилмдер. Ал ... кино ... ... ... ... ... ... жатады.
Кино жарнамасының артықшылығы: дауысы, түсі және өзінің орындаушыларымен
сатып алады, қатты ... әсер ету, ... ... ... ... ... ... филмді үзбейді, мәнді территориялық
жаулап алу.
Кемшіліктері: ... ... соң ... есте қалу ... ... ... өте қымбат болуы, барлық аудиториямен
жарнаманың байланысы.
Радиожарнама ең ... және ... ... болып табылады. өз
аудиториясын табудан бұрын ол ең ... ... ... ... ... радио журналдар мен радиорепортаждар арқылы
жіберіледі. Радиожарнаманың ... ... ... ... өз
аудиториясын жаулап алу, адам дауысы мен музыка оны “тірі” жарнама таратушы
деп қабылдайды, жарнама ... ... ... ... ... ... бағасы, тез әсер ету құралы.
Кемшіліктері: радиожарнаманы көп халық дұрыс мән ... ... ... аз ... ... өте ... болғандықтан тез ұмытылып
қалуы, бейнелі көрнісі болмағандықтан тауардың көп ерекшелігін ... ... ... жиі ... ... ... орнату
уақытын дұрыс орнатудың болмауы.
Сыртқы жарнама – көру сезімі арқылы қабылданатын жарнама. Негізінен бұл
жарнама тұтыну тауарлары үшін ... ... ... ... ... ... ... афишалар, түрлі-түсті жазбалар, электронды
табло, экрандар, дүкендер сөресі, фирмалық ... ... ... ... ... ... ... атқарады: тұтынушыны тез тарту,
фирманың тұрақты тарқатылуы, сауда белгісінің тұрақты тарқатылуы.
Сыртқы ... ... бес ... мән ... жөн: ... көзге түсу,
өзіне көңіл аудару, қысқа болу, тез оқылуы, түсініктілігі.
Сыртқы жарнаманың артықшылығы: өте ... әр ... оны ... ... ... ... ... қала ішінің сәні ... ... ... ... ... массалық әсерлерді тудырады.
Кемшіліктері: қысқа көңіл бөлу, аудиторияның төмен тандалуы, ... ... ... тиым ... ... ... ... – автобус, тролллейбус және т.б көлік түріне
орналастырылатын жарнамалық ... ... ... есте қалу мүмкіндігіне ие. Өйткені қоғамдық көлікті
пайдаланушылар оны ... ... ... ... оқуы ... ... ... аудиторияның көп бөлігін қамтиды, ... ұзақ әсер ... құны ... Ал кемшілігі: танымал арналары
жоқ, кейбір жарнама ... ... үшін ... ... ... ... атағына сай келмеуі мүмкін.
Тікелей пошталық жарнама – жарнамалық хабарларды ... ... ... немесе хабарландыру-ақпараттық материалдардың басылымдары
ретінде жіберу.
Басқа жарнама түрлерімен салыстырғанда 70% тұтынушылар есінде ... ... бола ... Бұл ... түрі жарнама берушінің өзіне аудиторияны
таңдауына ... ... Оның ... ... ... ... мүмкіндігі жоғары, жарнамалық тақырып ... ... ... үшін пайдасының жоғары болуы.
Кемшілігі: жіберілетін мекен-жайының көп болуы, қоқсы жарнама ... ... ... ... ... поштаның көп бөлігінің жоғалып
кетуі немесе жауапсыз қалуы, мекен-жай тізімін жасаудың қиындығы.
Пошта жарнамасын жүргізу төрт сатыдан ... хат ... ... ... ... ... құру, хаттарды жіберудегі дайындық,
хаттарды жөнелту.
Жарнама сувинерлері – фирма қызметін таныту үшін қолданылатын фирмалық
сувинерлер, ... ... ... ... сувинерлерді алдын-ала таңдалған аудитория тұтынушыларына
қосымша тегін таңбалы заттар беру үшін, потенциалды ... ... ... ... ... ... көптеген бернесі оның әмбебап сипатын
көрсетеді және оның ... ... ... ... ... ... ... көптеген белгілер қолданылады. Оның бірнешеуі төмендегі
кестеде көрсетілген [4].
Кесте 8 - ... ... ... ... ... |Жарнама түрлері ... ... | |
|1 |2 ... ... ... ...... мерзімді, агрессияшыл |
|әдістеріне қарай ... |
| ... ...... ... қолайлы жағдай |
| ... ... ... ... қарай|Өндірушінің атынан жүргізілген жарнама көбінесе |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... сипатын алады. ... әсер ету ... ... - ... ... ... ... қарай |әсер ... ... |
| ... ... – тұтынушылардың сезіміне, |
| ... ... ... әсер ... ... ... аудиторияның|Бизнес саласына аррналған жарнама – тауарды өндіріс |
|түріне қарай ... ... үшін атып ... ... |
| ... ... арналған жарнама |
| ... ... ... жарнама ... ... ...... рынок сегментіне |
|стратегиясына қарай |аргналған жарнама |
| ... ...... рынокқа арналған жарнама |
|Компания мақсатына |Ақпараттық жарнама – тұтынушыларды жаңа тауармен |
|қарай ... жаңа ... ... ... |
| ... ...... ... ... туралы |
| ... ... ... және ... қай ... |
| ... алуын еске түсіретінжарнама |
| ... ... ...... ... |
| ... ... жарнама ... ... ... |Тауар жарнамасы – тауарға сұранысты қалыптастыратын |
| ... оған ... ... |
| ... ... ... жарнамасы – кәсіпоррынның |
| ... ... ... ... |
| | 2 |
|1 | ... ... |Тікелей жарнама – жеке тұлғаға арналған жарнама |
|қарай ... ... |
| ... жаргнама – көпшілікке арналған жарнама |
| ... ... ... ... |
Жарнаманың қазіргі кездегі тарату ... мен ... ... ... ... 9 - Жарнама түрлері және оны тарату құралдары
|Жарнама түрлері |Жарнаманы тарату құралдары ... ... ... ... баспа материалдары |
| ... ... ... видео- дискеттер |
|Баспа жарнамасы ... ... |
| ...... ... хабарламасы |
| ... |
| ... ... ... |газеттер |
| ... ... ... |радио жарнама |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... ... |
| ... |
| ... плакаты |
| ... ... ... ... |кино және видеофильмдер |
| ...... ... ... ... ... |
| ... салонындағы плакаттар және хабарландырулар |
|Сату орындарындағы |витрина ... ... ... |
| |зат ... |
| ... ... ... ... таңбалар (ай – |
| ... ... ... |көрме және жәрмеңке ... ... |
| ... |
| ... лотерея ... ... осы ... мен оны ... ... ... ... жүруде және де ол тек біздің ғана елде емес, шет елдерде ... ... кең ... ... ... ... басты
қажеттігіне айналуына бірден-бір себепші болған да жарнаманың түрлері деп
айтуға болады.
2. ҚР бойынша жарнама әрекетінің ... ... және даму ... ... ... ... жүргізу
Бұрынғы уақыттары қазақстандық теледидардағы жарнама берушілер өз көз-
қарастарына ғана ... ... ... ... Gallup Media ... ұсынған мәліметтерге сүйенетін болған, бірақ оның кемшілігі
ретінде жарнама беруде шығын көп ... оны ... ... ... еш ... болмаған. Негізінен жарнама дамуы Қазақстан аумағында
1997 жылдан басталады деп ... ...... ең ... түрі және оның бағасы әркезде өсіп
отырады. Тележарнама сегменті Қазақстанның басқа жарнама ... ... өте тез ... ... табылады. Gallup Media Asia бірлестігінің 2005
жылғы мәліметтері бойынша тележарнаманың түсірген ... 229 млн ... ... нарықтың 72% құраған. Бұл жағдайда 2005 жылғы ... ... 51,7% ... 10 - Теледидарда танымал жарнама берушілер, 2005жыл
|2004ж орны |2005ж орны ... ... ... |
| | | | ... |
| | | | ... %. |
|1 |1 |LG ... |8,53 |
| | |Aimaty Kz | | |
|2 |2 |Procter & |13903 |5,73 |
| | |Gamble | | |
|3 |3 |Otau Cinema |7689 |3,17 |
|4 |6 ... |5975 |2,46 |
| | ... | | |
|5 |- |LVG company |5562 |2,29 |
|6 |- |Silk Way Citi |3863 |1,59 |
|7 |5 ... |3091 |1,27 |
|8 |8 ... |2795 |1,15 |
| | ... | | |
| | ... | | |
|9 |4 ... |2440 |1,00 |
| | ... Қазақ| | |
| | ... | | |
| | ... | | |
| | ... | | |
| | ... | | ... |228 |Arystan Auto |2171 |0,89 |
| | ... ... | ... | | |68204 |28,09 ... жыл ... ... ... ... ... танытып,
танымал болғаны LG Electronics. Ол өз тауарын жарнамалау үшін 20,7 ... ... ... ... ... 8,5 LG % ... алды. Ал екінші
орында Procter & Gamble 13,9 мың минутты алып, 5,7% иелік ... ... ... ... Otau Cinema 7,7 мың ... ... қамтып, өз еншісіне 3,8% құрады.
Ең басты көңіл бөлерлік жайт, белсенді ондық бірлестіктің ішінде шет ел
компаниялары үшеуін ғана құрайды. Олар: LG ... Procter & ... ... өз ... ... ... ... төмен
деңгейді көрсетуде. Gallup Media Asia бірлестігінің мәлімдеуі бойынша
баспасөз жарнамасы ... мен ... ... яғни 38 ... 51 млн ... ... ғана ... көрсетеді. Бұл қаржының
көп бөлігі газет жарнамаларына жұмсалып, журналға 5 млн ... ... 11 - ... ірі жарнама берушілер
|2005ж орны |2004ж |Жарнама беруші. ... ... |
| ... | ... ... |
| | | | ... | | | |% |
|1 |1 ... |250500 |1,58 |
|2 |29 ... Electric |141160 |0,89 |
| | ... | | |
|3 |35 ... ... |113440 |0,71 |
| | ... орталығы | | |
|4 |3 ... |109180 |0,69 |
|5 |7 ... |100440 |0,63 |
|6 |6 ... |97060 |0,61 |
|7 |11 ... Алем Банк |94380 |0,59 |
|8 |2 |Philip Morris ... |88000 |0,55 |
|9 |4 ... |84600 |0,53 ... |9 ... |82360 |0,52 |
| | | |1161120 |7,31 ... ... ... ... ... ... компаниясы
2005ж өз қызметтерінің жарнамасы үшін 250,5 мың кв.см. сатып алып, баспасөз
жарнамасы рыногында 1,6% ... Ал ... ...... ... жарнама деңгейінің 141,2 мың кв.см. пайдаланды. Бұл ... ... ... 0,9% ... ... 113,4 мың ... ... алған коммерциялық жылжымайтын мүлік орталығы үшінші ... ... ... ... ондығы 2004жылмен салыстырғанда
көп өзгерістерге толған. Мысалы, 2004 жылы Банк Туран Алем 11-орынды алса,
2005жылы өзіміз көріп ... ... ... ... ... жарнамасы рыногынан 2005жылы қазақтелеком, BSB (фрнацузкий дом),
Procter & Gemble ... ... ... ... ... ... ... лидерлікке шыққан “Рандеву”
болып табылды. Оның жарнамалық бюджеті 2005 жылдың І жартысында 1,3 ... ... (35,1% ... жарнама бюджетін құрады). Екінші сатыда
“Шоколад” журналы көрінді. Оың жарнамаға ... ... 77,4 мың ... (19,4%). ... ... ... ... 65 мың доллар көлеміндегі
шығынымен енгізілді [20].
Айсайынғы журналдар арасында «Cosmopolitan- Қазақстан» ... ... ... өз ... ... ... ... үшін
аталған осы баспада 2005 жылдың І жарты жылдығында 1,3млн. ... ... Бұл ... ... ... ... жарнама бюджетінің 29,4%
құрады. Екінші және ... ... ... және ... KZ» ... Олардың жарнамалық бюджеттері сәйкесінше 739,7 мың доллар (16,9 %)
және 481,7 мың доллар (11%) құрады.
Апта сайынғы журналдар біздің елдің ... әлі де ... ... жоқ. Олардың арасында лидерлік бағытта тұрғаны “Лиза в ... ... ... ... ... 818,2 мың ... көлемінде
шығын жұмсап, жарнама бюджетінің 52,9% құрады. Нақты ... ... ... ... ... 387,5 мың доллар – 25,1%) және
“Эксперт - Казакстан” журналы (340,1 мың доллар - 22%) да ... ... ... ... өз ... 27,8% ... ... 12 - Сыртқы жарнамадағы ірі жарнама берушілер
|2005ж орны|2004ж |Жарнама берушілер ... ... |
| ... | | ... | | | |ң |
| | | | ... | | | ... % |
|1 |1 |Philip Morris ... |22563 |5,50 |
|2 |5 |LG ... Aimaty Kz |22254 |5,42 |
|3 |3 |Samsung ... |21307 |5,19 |
|4 |7 |K cell ... |19297 |4,70 |
|5 |4 |K mobile |14921 |3,64 |
|6 |2 ... ... LLC |11576 |2,82 |
|7 |6 |Wimpex |11111 |2,71 |
|8 |28 ... Electric Industrail|9305 |2,27 |
| | |Itd | | |
|9 |53 |Altel |5596 |1,36 ... |19 ... |5340 |1,30 ... | | |143270 |34,90 ... ... ... бірінші орынға Philip Morris ... ие ... ол өз ... ... үшін 22,6 мың кв.м ... сыртқы жарнаманың 5,5% құрайды. Екінші орынға іліккен LG ... Kz ... 22,3 мың кв.м ... ... 5,4% ... ие болды.
Мұндағы ондықтың құрамын алты шет ел, төрт отандық жарнама берушілер
құрастырады. Оның ... ... ... ... жүйесі мен Wimpex
алкогольді өнімдерді өндіруші компания, және де Базис-А құрылыс ... ... ... ... ... соңғы үш жыл ішінде жарнама берушілердің шығыны арта
түсті. 2005жылы 2004жылмен салыстырғанда 36,4% құрап, ақшалай көрсеткіштің
15 млн ... ... ... ... 13 - ... ... ірі жарнама берушілер [22]
|2005ж орны |2004ж |Жарнама берушілер ... ... |
| ... | |мин ... |
| | | | |% |
|1 |47 |Wimpex |2189 |2,00 |
|2 |- ... ... без |1859 |1,70 |
| | ... | | |
|3 |21 ... (ЧП) |1848 |1,68 |
|4 |1 |K mobaile |1766 |1,61 |
|5 |5 |LG ... Aimaty Kz |1563 |1,43 |
|6 |44 ... |1536 |1,40 |
|7 |13 ... |1316 |1,24 |
|8 |17 ... |1310 |1,39 |
|9 |138 |Ivax (Galena) |1168 |1,07 ... |2 ... ... |1106 |1,01 ... |15706 |14,32 | | ... ... банк ... да ... ... кең ... бойынша, жарнама - бұл банктің атқаратын қызметі ... өзі ... ... ... ... өз ... қызмет тұтынушыларын
тану, жаулап алатын рынок ... ... ... ... жету ... ... талдаулар, жарнамалық үндеулерді дайындауды
жатқызады (қосымшадан қараңыз).
Делдалсыз және қосымша ... ... ... ... ... ... әрекеті арқылы тікелей әрекет жасайды.
Қосымша жарнама ортадағы жарнама ... ... ... ... ... ... материал мағынасына және маркетингтік әрекетіне байланысты
ақпараттық, өлшемдік, есте қаларлық болып жіктеледі. Ақпараттық ... жаңа ... ... ... ... ... ... анықтауды
қамтиды. өлшемдік жарнама жаңа рынокты қалыптастыруды қамтиды. Есте ... ... көп ... ... ... өте ... өйткені банкке
осы уақыттада тұтынушы топтарын өзіне ... ... ... ... ... ... мына жағдайларға мән берген жөн:
• әртүрлі тұтынушы ... ... ... ... ... олардың
өз қажеттіліктері, қызығулары, сенімділіктері болады. Жарнама алдын-ала
болжамданған сенімділікке, бағалауға, қызығуға жауап қайтармаса, онда
сенімділікке ие ... ... ... ... жаңа тауармен әрдайым қамтып отырмаса, онда ол
тиімсі деп саналады.
• Жарнама неғұрлым тұтынушы тәжірибесімен сай ... ... ... ... ... басқа да негізгі түрлері іске қосылады:
1. Баспасөз жарнамасы – ... , ... ... ... ... ...... проспектілер, буклеттер, ашық хаттар,
күнтізбелерде орналасуы;
3. Радиожарнама – радио құрылғыларымен жіберіледі;
4. Сыртқы жарнама - ... ірі ... ... мен ... басқа да түрлерінде жүргізіледі.
Банктік бизнес өте тез дамуда. Келесі кестеде ... ... ... ... жөніндегі мәліметтер салыстырмалы түрде берілген.
Кесте 14 - Жарнамаға кеткен шығындар
|Банк атауы |2003ж ... |2004ж ... |2005ж ... ... |202796 |2 |152021 |4 |322703 |1 ... |213222 |1 |284346 |1 |296586 |2 ... |11593 |9 |175566 |2 |292381 |3 ... |99639 |4 |164330 |3 |194358 |4 ... |114448 |3 |116873 |5 |143202 |5 ... |8007 |10 |50924 |10 |126570 |6 ... |41066 |6 |55931 |9 |100874 |7 ... |33734 |7 |86757 |7 |98304 |8 ... |60379 |5 |74422 |8 |77652 |9 ... | | |105429 |6 |38052 |10 ... |14547 |8 |15068 |12 |24880 |11 ... ... банк |6202 |12 |11325 |13 |14446 |12 ... банк |6728 |11 |15906 |11 |11486 |13 ... банк |2060 |13 |2963 |14 |1561 |14 ... соңындағы |145 | |150,94 | |153,51 | ... курс | | | | | | ... жылы ... кеткен шығындар бойынша 2004 жылғы ... ... ... ... ... ... алды ... қазіргі жарнамаларының құрылуында жақсы ... ... ... Дәл ... кезде жарнама нарығы туындау үрдісінен өтіп
кеткен. Жарнамалық бизнесте үлкен ... ... және ... ... және басқалардың қателіктерінен үйреніп, орындалатын
жарнамалық ... ... ... ... өз ... дамып, кеңейтіп
отыр. Одан бөлек халықта және ... ... ... ... адамдар үшін өз мүмкіндіктерін көрсету жағдайы пайда болды.
Қазіргі кезде жарнама ... ... ... шарт ... келесі
түрлі газеттерге өз жарнамаларын енгізе алады: ... ... ... т.б. ... ... теледидарға да енгізуге болады:
«КТК», «31 ... ... ... «НТК», «Қазақстан», «Ел арна», т.б.
Сурет 2 – Телекомпаниялар бойынша жарнама көлемін бөлінуі
Тиімді жарнама үшін жарнамалық үндеудің жақсы ... ... ... ... ... қоса ... ... кейінгі ұйымдардың жұмысы да
әсер етеді.
Жарнаманың тиімділігі туралы сұрақ – белгілі объекті жарнамасы туралы
елестету сатыларының ... ... ... ... алдындағы басты
мақсат – тауар немесе ... ... ... ... үшін ... ... ... қажетті даңқты құру. Нәтижесінде тұтынушылар тауарды
қамтымайды, керісінше ... ... ... ... ... ... апелсин сатып алмайды, денсаулығын жақсартады; тек
жай ғана ... ... ... ... ... ... ең ... болу болмысы болады және өзі жойылғанға дейін солай қала ... ... ҚР- ғы ... рыногының өзекті мәселелері
Қазақстан республикасы бойынша жарнама ... ... ... бірнеше өзекті мәселелер қарастырылуда. Жарнамалық әрекеттің
дамуы көбінесе ... ... ... ... ... ... табылатын мәнді мәселелерге келіп тіреледі. Оларды ашып қарастыралық.
Бірінші мәселе болып ... ... ... ... қамтамасыз ету. Қазақстанның жарнама агентіктерінде әр түрлі
мамандар жұмыс жасайды, бірақ бірде ... ... ... бойынша
мамандық жоқ деп айтуға болады. Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... ала алатын жарнама берушіні іздестіретін
жарнама менеджері жұмыс істейді. ... ... олар ... ... ... ... ... жағдайда кез-келген адам өзін
жарнама саласының маманы ретінде қабылдай береді. Сондықтан да, біздерге
әйелдердің ... ... ... ... ... ... балаларға
ұсынылған фильмдер ортасында банк депозиті туралы ... тура ... ... дамытуға ұмтылу жоғары мамндарды көптеп дайындауға алып
келеді. Бірақ, мемлекетімізде жарнама мамандарын даярлайтын ... ... жоқ. ... ... жарнама саласына маманданбаған адамдар жұмыс
жасайды да, ал олардың нәтижесі жарнаманы көргенен соң ... ... ... ғана ... агенттерінде «маркетинг және коммерция» білімін
жетілдірген санаулы ғана ... бар, ... ... Киик, Panda
Promotions, Twiqa және т.б. жатқызуға ... Бұл ... ... ... әсер ете ... ... Россияның жағымды жақтары көрсетіледі, өйткені онда
мамандарды оқытатын арнайы бөлімдері ... ... ... ... оқу ... ... ... жақые мамандар даярлайтын арнайы
бөлімдер бар: журналистер факультеті – “жарнаманы жандандырушылар”, ... ... ... ... ... бірлескен жобасы мен жастар иниституты 1995 жылдың құраушысы болып
саналады. “Жарнама” ... ең ... ... ... ... ... ... ұсынады: “жарнамадағы менеджмент”,
“жарнамадағы ... ... ... Жоғары оқу орындарынан
тыс өте көп мөлшердегі жарнамалық студиялар құрылған. Онда академиялық және
қысқа мамандандыруға дайындықтар жүргізеді. ... ең ... ... 1996 жылы ашылған Ю.Грымовтың кино және жарнамалық еңбектерінің мастерлік
телевидениясы жатады. Айтып кететін жағдай: ... ... ... ... көп ... де ... ... сұраныс әлі
қанағаттанарлықтай емес. жарнамалық агентіктердің сұрақтарға ... ... ... мына ... ... аңғарылады: менеджерлер(26%),
экономистер (13%), маркетологтар (11%), ... (8%), ... ... ... (11%), жарнама режисерлары (5%), ... (3%), ... (3%) ... ... ... ... ... Қазақстанда жарнама
рыногын қамтамасыз ету барысында мамандарды даярлауға көп күш ... ... ... «Маркетинг» және «Менеджмент» мамандарын даярлау кезінде оларды ... және ... ... депте қосуға болады;
2. Қазақстандағы жарнама агентіктерінің ассоциациясы батыс және ... ... ... мен ... ... болады;
3. Қазақстандық жарнамалық рынок жағдайындағы жарнама әрекеті туралы жоғары
оқу ... ... ... ... ... ... мәселе – аймақтардағы жарнаманың дамуының теңсіздігі. ... ... ... ие және оның ... ... халықтардың өмір сүру
деңгейі мен жағдайының әртүрлілігі, сонымен бірге ... ... ... ... ... ... ... бизнесінің жоғары
концентрациясы тәрізді жаңашылқ пайда болды және аймақтарда олардың ... ... ... ... ... ... ... жарнаманың
дамуының арта қалу себебі болып халықтың төмен ... ... ... табылады. Ауылдан қалаға халықтың ауысуы Қазақстандағы урбанизация
үрдісінің бастапқы сатысы болып саналады. Бірақ бұл ... ... ... ... байланыста болуы мүмкін:
▪ 2003–2005 жылғы ... ... ... ... ... мұнай газ секторларының дамуы (Батыс Қазақстан потенциалды нарықты
ұсынады),
▪ қалалар мен ... ... ... ... ... ... аудиториясының сенімділігі мен жеткізе білу
қабілетінің өлшемдері. Қалалалық телезаттық жарнаманы, соған сәйкес теле
және радиоарналар мен ... ... ... ... ... ... қоя ... өте қате екенін көрсетеді. Айтып ... ... ... ... ... қосылуы және өшірілуін, бір
арнадан екінші арнаға ауысуын бақылайтын құрал) мен баспалы күнделіктерді
(әр сипаттағы ... ... ғана ... ... сонымен қатар
алынған рейтингілердің нақтылығын ... ... ... ... ... әдістемелері міндетті түрде 25-30 ... бір жыл ... ... ... Бұл ... ... мүшелерінің телекөруші қабілеттерінің ақпаратар жинағының арқасында
өзгерушіліктер ... ... ... жыл ... ... тақта сипатының сай келуі (заттық аумақтың кеңейуі, ... ... ... ... ... алынған үйшаруашылығындағы
тақталар уақыт өте келе өзгеруі мүмкін (жаңа теледидар сатып алуы мүмкін,
үйден біреуі кетіп ... ... ... ... ... – барлық
аталған өзгерістерді қатаң анықтап отыру керек және ... құру ... ... зерттеуге қатысуға қосылу – сонымен бірге аз қажетті емес
фактор. АҚШ және ... ... ... ... ... ... орта есеппен 30% асырылмайды (сноска). Қазақстанда да ... ... Бұл 70% ... іс-әрекеті мен таңдауы зерттеушілер
үшін еш нәрсе таныс емес, сондықтан да бұл мәселе таңдау ... ... ... ... арқылы шешіледі. Стратификация жалпы
үйшаруашылығы сипатында емес, жеке сипатта болады. Үйшаруашылық сипатта
болу үй ... жеке ... ... туралы айтылмайды және олар
таңдау сенімділігі мен шынайылық өсіміне сай келмейді. ... ... ... ... ... өлшемі, әлеуметтік
статусы, білім ... ... ... саны,
қабылданған телеарналар саны, теледидар алдында өткізілген ... ... ... ай ... ... деңгейлерінің қателіктерінің өсуі
мәнді тербелістер болып табылуда (30-50%). Сондықтан да ... ... ... мен ... өсуі үшін қажет:
1) апта сайынғы көрсеткіш деңгейлерін емес, ... ... ... ... керек, мысалы 1-3 ай үшін;
2) зерттеуші бірлестіктері арқылы аудиторияның «бақылаушылық үсінуін»
периодтық жүргізу керек;
3) post-campaigin жалпы ... ... ... есте ... жарнамаланған белгіні сатып алуы туралы сауалнама жүргізуді ... ... ... ... ... ... ... және жарнама рыногындағы ақпараттарды өңдейтін және жинастыратын
зертеуші агентіктері арасындағы ақпараттар алмасыуының болмауы. ... ... ... ... ... мен БАҚ ... берушілердің шектеулілігі байқалады. Ал қазақстандық әрекеттер
жағдайында сұраныстың болмауынан және ... ... ... ... ... ... біздің елдегі жарнамалы ақпараттарды «басқарушылар»
(жарнама берушілер, жарнама ... БАҚ) ... ... жарнама агентіктері мен жарнама берушілер өздерінің ақпаратты
жайындағы әрекеттерін алдын-ала жариялап отыратынындай, ақпаратпен танысуға
және талдауға мүмкіндік бермейді. ... ... ... ... ... ақпараттарының жетіспеуі немесе «құпиялылығы» кез-келген қазақстан
рыногындағы маркетингтік жұмысты жүргізуге кедергісін келтіріп, ... де ... мен ... ... ... әсер етеді. Бұл
мәселені шешу үшін жарнама нарығына қатысушылар үшін, біріншіден, өз ... ... ... ... ... ... жеткізілетін
ақпараттардың және ұйымдық коммерциялық құпиялар туралы ақпараттарды келісе
отырып анықтау керек.
Осыдан соң ... ... ...... ... бірлік әдістемелердің болмауы, бұның нәтижесі әр түрлі зерттеу
агентіктерінің жарнама ... ... ... сай ... Бұл мәселе әр жарнама агентіктері (олрдың ҚР-ғы ... саны ... ... ... бар, оларды өз әдістемелері арқылы
зерттейді дегенге әкеліп ... ... ... БАҚ тек ... ... ие ... мәліметтерін басып шығарады. Нәтижесінде кейбір БАҚ-
тың нашар көрсеткіш деңгейі немесе басып шығарылған көрсеткіштер деңгейлері
жалпы талдаудың ... ... ... және ... ... ... да ... болмайды. Қазіргі уақытта ... ... ... ... газеттік жариялаулар,
жарнамалық блоктар үшін өте қажет болып отыр. БАҚ арасында ... ... ... ... ... ... әркезде де күрес жүргізіледі.
Бұл мәселенің шешімі, біздің көз-қарасымыз бойынша:
1. Маркетингтік зерттеулер жүргізу үшін ... ... ... ... ... ... құрастыру, ал бұл бағытта басты қызметті
ұйымдастырушылық құрамында тәжірибелік маркетингтік зертту Комитеті және
маркетингтік білім орталығы бар ... ... ... ... Бұл ... жағымды тәжірибесі бар өндірістік дамыған
елдерд қатыстыруға болады, мысалы, жарнамалық үндеулердің ... ... ... үшін ... ... әдістер қолданылады: Гэллапа-
Робинсон әдісі және Старч әдісі. ... ... ... ... ... ... ... айналысатын компанияларды Халықаралық
маркетингтік зерттеу ... ... ... негізгі жағдайларда
қолдайды.
2. Жарнама рыногы бойынша жалпы ... ... ... арқылы басып шығаруды мақсатты іске қосу. Бұл мақсатпен жарнама
әрекетінің жоспарланғанстатистикалық базасын міндетті ... ... ... база, біздің көз-қарасымыз бойынша, құраушы элементтері мен
қаржылық, еңбектік, материалдық ресурстардың ... ... ... ... ... ... қызмет етуін
қамтитынын білуі керек.
Алтыншы мәселе БАҚ- та ... ... үшін ... ... ... ... ... бастапқы сатыларында қазіргі
жағдайларда тиімсіз болып табылатын өнімнің ... ... ... ... ... көздеуіміз тек қана рыноктың бөлігін жаулап алып қана
қоймай, оны ұстап тұру, тұтынушыны «бөгеу» өте қажет.
1. ...... ... ұзақ ... ... ... ... жұмысты көрсететін қызметкерлендірілген бренд-атағы
(сноска). Ол ... ... ... ... ... ... бәсекелестер өнімінен ажырататын және оның бейнесін
құрайтын біртекті безендіру мен ... ... ... әсер ету ... ... болуы мүмкін. Брендинг
тауар маркасы мен жеке ... ... ... ... терең түсінуді қажет етеді, сонемен қатар бәсекелестер
ортасындағы мәтіндердің арасында да осыны ... ... Бұл ... ... ... россиялық нарықтағы брендингті енгізу өте тиімді нәтиже
берді.
2. BTL (bellow the line – ... ... - бұл ... ... ... ... көтерілісі, барлық мүмкіндіктегі акцияларды жүргізу. BTL
сатушы –сатып алушы арасындағы ... ... ... ... және сонымен қатар екінші деңгейлі зерттеулер жүргізу
мүмкіндігін ... ...... ... ... ... ... Барлық елдерде барлық реттеу, соның ішінде жарнамалық әрекетті әр
түрлі субектілірге әрекеттенген тәрізді ... ... ... ... ... ету ... ... аз емес шығын шығарған
өндірушілер, кәсіпорындар; тапқан табысына байланысты мәнді болатын жарнама
өндірушілер; жарнама құралдарының бюджетінен ... ... ақы ... ... ... бағытталған тұтынушылар жиі
қатыстырылады. Осыған сәйкес әр қайсысы ... ... мен ... қорғау мәселелеріне қызығушылық танытуда. Жарнамалық үрдісті
жүргізу кезінде басқа да ... ... ашып айту ... ... және ... ... ... әрекетті реттейтін
ұйымдар, жарнама ауқымында өз әрекетін жүргізетін ... ... тағы ... ... ... ... тікелей және жанама қатысушыларын қарастыра отырып,
жарнамалық үрдісті реттеудің үш түрін атап өтуге болады: өзіндік реттеу,
қоғамдық және ... ... ... жанама
қатысушылар
Жарнамалық үрдіске тікелей қатысушылар
Сурет 3 - Жарнамалық әрекеттің жанама және ... ... ... ... ... ... және күрделілігін құрастыра отырып,
барлық үш әдіс те бір ... ... ... Мұндай механизм үш
дәрежілі құрылымды көрсетеді. Ең негізгісі мемлекеттік ... ... ... ...... ұйымдар мен тұтынушыларды құрайтын
реттеу. Соңғы деңгейі – фирманы этикалық ... ... ... ... реттеу (өзіндік реттеу).
Қазақстан Республикасы аумағында жарнаманы жасау, тарату, орналастыру
және пайдалану процесінде ... ... ... ... ... ... ... парламенті сенатының
“Парламентаралық ұйымдар мен парламентаралық ынтымақтастық топтарының
құрамына ... ... ... 2003 ... ... № 1029 – ІІ
ПС Қаулысына толықтырулар енгізу туралы шешім қабылданған. ... ... жылы ... жаңартулар енгізу туралы сөз қозғалды.
Заңның мақсаттары: жарнаманы жасау, тарату, ... және ... ... жағдайларды қамтамасыз ету, жарнама саласындағы жосықсыз
бәсекеден ... ... ... болғызбау және оларға тыйым салу болып
табылады.
Заңның қолданылу аясы:
1. Осы заң ҚР- ның ... ... ... тарататын, орналастыратын
және пайдаланатын жеке және заңды тұлғалардың ... ... ... ... Осы заң жеке ... кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырумен байланысты
болмайтын хабарландыруларына, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заң
актілеріне сәйкес жүргізілетін саяси үгіт пен ... ... 4 – ... ... ... ... бойынша жарнамаға қойылатын негізгі талаптар:
• Жарнама таратылу, ... ... ... па ... ... тікелей ұсынылу сәтінде арнаулы білімсіз немесе
арнаулы ... ... ... әрі ... ... ... ҚР- ның аумағында жарнам, теледидардағы, радиодағы, ... ... ... және орыс ... ал қажет болған жағдайда басқа да
тілдерде таратылады.
Жарнам мазмұнының бір тілден екінші бір тілге ... оның ... ... ... Бұл ретте теледидар мен радио арқылы мемлекеттік
тілде берілетін жарнама күн сайынғы эфирге ... ... ... ... ... ... ... тәртіппен тіркелген тауар белгілері мен логатиптер түпнұсқа
тілінде және басқа тілде жазылуы мүмкін.
• Қазақстан ... ... ... ... және сатылуына тыйым
салынған тауарларды (жұмыстарды, көрсетілген қызметтерді) жарнамалауға
жол берілмейді.
Егер жарнама беруші жүзеге асыратын қызмет лицензиялануға тиіс ... ... ... ... ... ... ... берушінің өзін
жарнамалау кезінде, радиодағы жарнаманы қоспағанда, лицензияның ... ... ... ... ... көрсету қажет.
• Қазақстан Республикасның заңдарына сәйкес тіркелмеген діни ұйымдар мен
діни оқу орындарын жарнамалауға тыйым салынады.
• Жарнама ҚР- ның ... ... ... өзгертуді, тұтастығын
бұзуды, мемлекет қауіпсіздігіне нұсқан келтіруді, әлеуметтік, ... ... ... және ... ... қоздыруды, қатігездік
пен зорлық-зомбылыққа бас ұруды, порнаграфияны насихаттауға немесе
үгіттеуге пайдаланылмауға, ... ҚР- ның ... ... ... және ... ... өзге де ... тарату
үшін пайдаланылмауға тиіс.
• Жарнама қоғамда дүрбілең ... ... ... бастамауға,
сондай-ақ құқыққа қарсы өзге де әрекетті қоздырмауға тиіс.
• Жарнамаға қойылатын шектеулер осы Заңмен және Қазақстан Республикасының
басқа да заң ... ... және ... жарнамалар туралы заңдағы
көрсеткіштер:
1. Жарнама сипатындағы хабарлар мен материалдарға мамандандырылмаған ... ... ... ... ... ... ... берілетін хабарлардың жалпы көлемінің 20% аспауы қажет.
2. Жарнаманы ... ... ... ... ... жол ... ... кезінде оның көлемі кадр аумағының 7,5 %- нен аспауға және
телехабарлардағы мәтіндік немесе ақпараттық материалды ... ... ... аза ... ... ... бұқаралық ақпарат құралдарындағы
жарнамаға тыйым салынады.
Мерзімді ... ... ... ... оның
тақырыбын дербес анықтайды. Жазылым арқылы тарайтын баспасөз ... ... ... ... бағыттамасын көрсетуге міндетті.
Сыртқы жарнама (11-бап) бойынша:
1. Сыртқы жарнама жолдардың көлік пайдалану сапасын төмендетпеуге, ... ... ... мен ... ... ... ... жол белгілері мен сілтемелерімен ұқсас болмауға, ... ... ... ... ... жол пайдаланушылардың
көзін қарықтырмауға тиіс.
2. Сыртқы жарнама объектісін ... ... ... ... ... ... ... жарнама
объектісін орналастыру кезінде – автомабиль жолдары мәселелері жөніндегі
уәкілетті ... ... ... ... ... ... ... беретін құжат.
• ҚР-ның Үкіметі бекіткен үлгі ережелері негізінде жергілікті ... ... елді ... сыртқы жарнаманы орналастырудың
тәртібі мен шарттары туралы ... ... ... ... ... жол беріледі.
• Сыртқы жарнаманы орналастырғаны үшін ҚР-ның салық заңдарында ... және ... ... төлейді.
• Тарих пен мәдениет ескерткіштері, ғибадат ету ... ... ... ... ... ... сыртқы жарнаманы
орналастыруға тыйым салынады.
Көлік құралдарында ... ... ... жол ... ... ... ... көлік құралдарының меншік
иелерімен және егер ... ... ... осы ... өзге де ... ие тұлғаларға қатысты өзгеше көзделмесе, көлік құралдарына ... ... ... ие ... ... шарттар негізінде жасалады.
Жеке өнім түрлерін жарнамалаудың ерекшеліктері: мыналарға: ... ана ... ... ... ҚР-да сертификаттаудан
өтпеген тауарларды жарнамалауға тыйым салынады.
Жарнама саласындағы мемлекеттік реттеу:
□ Жарнама ... ... ... деп ... ... құқықтық
актілеріне сәйкес белгіленген жарнама жасауды, таратуды ... ... ... ... ... реттеуді тиісті уәкілетті органдар ҚР-
ның заңдарында белгіленген құзіреті шегінде жүзеге асырады.
□ Жарнама ... ... ... ... ... ... ... жөнсіз жарнаманы, сондай-ақ қоғамдық құндылықтар мен
жалпыға бірдей қабылданған мораль және ... ... ... ... ... және оларға жол бермеу; жосықсыз ... ... ... ... әрекетті қоғамдық реттеуде Американдық жарнама агенттерінің
ассоциациясын мысал ретінде қарастыруға болады. Бұл ассоциация ... ... А” ... атауы American Advertisement Agencies
Association) атауымен танымал болып саналады [6].
“Төрт А” ассоциациясы көптеген ... ... ... ... ... ... оқу, АҚШ елдеріндегі жарнама бизнесінің
қарқынын және оның даму бағыттарын, сонымен бірге ... ... ... ... ... ... мән беру, тұтынушылардың жарнамаға
мән беру ерекшеліктеріне тоқтау және т.б.
шетелдік тәжірибелерге сәйкес, біздің ойымызша, Қазақстандағы ... ... ... ... ... бағыттарда жұмыс жасауы қақ:
1) жарнамалық бірлестіктердің этикалық нормаларын анықтау және жарнама
әрекетін ... Бұл ... ... ... ... ... атқарылады. Олар қоғамда өте танымал және ... ... ... ... ... жарнама нарығында орын алады.
2) жарнамаланатын өнімнің заңға және ... ... ... ... үшін ... топтан құрылған комисия мүшелерін құру қажет. Олардың
құрамына: ... ... ... ... және ... ... ... жөн. көрсетілген сараптама тұтынушылар
денсаулығын қорғауға және алдамшы жарнамадан сақтануға, өнім сапасының
артуына мүмкіндік ... ... ... ... ету, өз мүшелігіңе көмек көрсету,
арнаулы қызмет көрсету. Соңғы сатыға ассоциация мүшесіне ... ... да ... ... ... жаңа ... таныстыру,
тәжірибе алмасу, жарнамалық қызмет барысындағы бірігулер жөнінде оқу т.б.
Жарнаманы экономиканың бір ... ... ... ... жаңа тауар
немесе қызмет туралы мәлімдейтін құрал ретінде қарастырған жөн. Тәжірибе
жүзінде ... ... мен ... ... зәру болады. Егер
жарнамалық ... ... ... жарнама үндеуінің екі мағыналы және толық
жеткізілмеген түрінде ... онда бұл ... ... ... ... де ... жағдайына әсер етеді. Осының саладарынан
ақша қаражаттарын дұрыс жұмсамаумен бірге, ... ... ... ... қалдырып, оларды да шығынға әкеледі және де нарықтағы бәсекелес
фирмалар арасында да шығындалуына ... ... ... ... және
мемлекеттік ұйымдар жарнама әрекетін реттеп отыруды өз міндеттеріне алды.
Жарнама әрекетін мемлекеттік реттеу ... ... ... ... байланысты жүргізіледі: Қазақстан Республикасының “Массалық
ақпараттар ... ... заңы (1999ж ... ... ... ... заңы (16 шілде, 1999ж), ... ... ... ... және ... Министірлігінің “Дәрілік
құралдарды шығару туралы” жарлығы (9 ... 1999ж), ...... ... тілдер туралы ” заңы (11
шілде, 1997ж және ... да ... ... ... заңдар мен
жарлықтары бар.
Барлық көрсетілген актілер мен нормативтік құжаттарда жарнама үндеуіне,
жарнама беруші мен жарнама таратушыға, жарнама өндірушіге қойылатын ... ... ... ... материалдар тек мемелекеттік тілде және орыс тілінде ғана
жазылсын;
2)видеобаспа көрністері ұятты бейнелермен, мәденитке ... ... ... ... ... тауар мен тауарды ашық түрде салыстыруға ... ... ... орындарының мөрі, нөмірі мен таңбасы, атауы
көрсетілуі тиіс;
5) тауар сертификатталған болса, “өнім сертификатталған” деген ... ... ... және ... ... сыртында “денсаулыққа зиян” деген
көрсеткіші болуы тиіс.
Жарнама берушілердің жарнама бергеннен бастап оны өзгерткенге ... ... ... заң ... жауапкершілігін көрсетеді. Біздің
елде жарнама туралы мәліметтерді сақтау үш ай ... ... ... ... ... сөз ... болсақ, онда жарнама туралы
мәліметтерді сақтаудың мерзімін неге кеңейтпеске?
Қазақстан ... ... ... ... ... ауқымындағы
өзін өзі қорғаушы фирмалар құқығы туралы ешқандай сөз қозғалған емес.
2.3 ҚР- ғы жарнама әрекетін жетілдіру жолдары
Қазіргі кездері ... ... сату мен ... ... ... нәтижесінде, маркетингтік теория негізінде
интеграциялық маркетингтік коммуникация кешені ашылды. Ең ... бұл ... ... ... ... ... Олардың бұл нәтижеге жетулері
дамушы нарықтағы тауар жылжуының, сатылуы мен өткізілуінің әдістері ... ... ... болды.
Ең басты көңіл аударушы ғалымдар қатарына Поль Смит (Англия, ... ... ... ... ... ең басты және
негізгі мақсаты – қызметтер мен тауар сатуын ынталандару.
Сату орындарындағы ... ... ... соң әрекет
етуге көшеді. Жарнаманың өзі ... аз ... ғана ... ... ... иелері сату орындарындағы коммуникациялармен есептесулері
керек – сатып алушылармен «бетпе-бет» кездесіп, ... ... ... бере ... радио және сыртқы жарнамаларға қарағанда сату орындарында
жарнамалаудың нәтижесінде, кәсіпорын иелерінің ... ... ... ... ... артыру және теле, радио, сыртқы ... мен ... ... ... ... ... тұру. Ол өз тауарды
«итеру»стратегиясы мен өнімді «тарту» ... ... ... ... ... тұтынушылардың тауарға деген қызығушылықтарын
оятады, ал «итеру» стратегиясы сол тауарды сатып алуға әкеледі.
Мысалы, сіз ... ... ... ... ... Бірақ нақты
қандай түрінен алатыныңызды әлі ... ... Осы ... сіз ... ... жайында жарнаманы көресіз. Ол сізге ұнай бастайды, оны
толық көру үшін дүкенге барасыз. Осы сәттен бастап ... ... ... ... ақпараттар бере алатын сатушымен ақпарат ... ... ... ... және ... ... ... соң сіздің бұл
автокөлікті ... ... екі ... ... қақ. Ал ... ... дүкендерден бұл автокөлікті сіз сатып алар ма едіңіз?
Осы уақытқа дейін сату орындарындағы ... ... ... ... ... ... ... орындарындағы
жарнама» ретінде ғана қарастырылып келген. Бұндай көз-қарастар сату
орындарындағы ... ... ... үшін өте ... ... ... коммуникация түсінігі өте кең және құралдары мен
әдіс-тәсілдері де жетілген.
Орнында ... ... ... ... ... ең ... тұтынушы мінез-құлқын зерттеп білу қажет. Американдық
зерттеушілер жорамалы бойынша ұсынылған немесе ... да ... ... үшін тұтынушылардың 70%-не дүкендегі орнаған жағдайлар әсер етеді екен.
Жалпы сату орындарындағы интеграциялық макркетингтік ... ... ... ... ПР, ... ... өтімді
ынталандыру т.б. жатқызып қарастыруға болады. ... сату ... ... ... – маркетингтік коммуникацияның
негізгі және қосымша элементтері жатпайды.
Негізгі сату орындарындағы интеграциялық ... ... сату ... ... ... ... өнімді сатып алуы туралы шешімінің оянуы;
3) тұтынушыға тауар ... ... ... ... оны ... ... ... мүмкіндігі;
4) сатушыны ынталандыру;
5) өте танымала тауар маркасы немесе таңбасы бар ... ... ... ... туралы тұтынушыға ескертулер жеткізу.
Бұл жағдайдағы жарнамалық материалдар мынандай түрде болуы керек:
... ... ... жету ... ... ... ... тудырмай, тұтынушыға жағымды әсер қалдыра білуі;
▪ потенциалды тұтынушылар үшін өте көрнекті болуы;
▪ белсенді болуы қажет.
Көремдеу кезіндегі ең ... - ... әр ... ... отыру. Бұл
жағдайларда тұтынушының дүкенге кіргендегі ең басты назарын ... ... ... ... ... әрекеті оңнан солға, ... ... тез ... ... ... ... Тауарды сөрелерде
орналастыру тәртібін мына түрде ... ... ... ... ... ... ... өнімді орналастыруға ұмтылу,
көз деңгейімен қатар орналасты, төменгі ... ... ... ... ... сөредегі деңгейіне байланысты, тұтынушы қолы жететін жерге, оңнан
солға қарай және тауар көлеміне байланысты кішісінен ... ... ашық ... қою ... ... орам мөлшеріне байланысты, кішілері – жоғарыға, үлкендері – төменге;
4) бәсекелестер арасында, ең ... ... ... ... ... ... ... сенімділігі, тауар сыртындағы жарамдылық мерзімі бойынша және
орамының бүтін болуы.
Жарнаманың қазіргі кездегі дамыған бір түрі және ... ... ... ... ... келтіретін, ол – интернет болып саналады.
Интернет интеграциялық маркетингтік коммуникациялық жүйе ... ... ... ... ... ... мамандардың келесідей сипаттарына көңіл
тоқтатуға болады:
1) жалпы аудиториядағы жоғары бейімділік;
2) ... ... жеке ... ... компанияларды жүйелік басқару.
Кесте 15 – Елдер бойынша интернет-жарнаманың алатын орны
|Елдің ... ... ... ... АҚШ ... |5,3 ... Союз |0,9 ... |0,5 ... ... |0,127 ... |0,074 ... |0,02 ... |0,01 ... ... ... негізіненбанк жұмыстарын жүргізуде өте
қолайлы болып саналады. ... ... банк ... ... ... ... көп ... кетірмей-ақ біле алады. Дәл осылай
басқа да фирмалардың тауарлары немесе қызметтері туралы ... ... әрі ... ... ... жарнаманың негізгі артықшылығы: біріншіден, жүйелі жарнама
көп ресурстарды талап етпейді. Жарнаманы орналастыру және ... ...... ... ... ... ... көп бөлігі танымал сайттарды білгендіктен,
жарнама берушіге ол оңайға түседі.
Үшіншіден, ... бір ... ... ... ... мүмкіндігі
жоғары. Яғни кез-келген жағдайда жарнаманың орнын ауыстыруға болады.
Төртіншіден, интернет территориялық және уақытша шектеулерге ие емес.
Кесте 16 - Әр ... ... ... ... мүмкіндіктері
|Жарнама таратушылар |Жалпы ... ... ... ... | | |
| ... | | | ... |5 |5 |5 |5 ... |2 |4 |1 |0 ... |3 |4 |3 |0 ... |5 |5 |5 |5 ... |2 |4 |4 |0 ... |0 |2 |1 |0 ... |5 |5 |5 |5 ... 0 – ... жоқ; 1 – ең ... баға; 5 – ең жоғары баға.
Интернеттегі жарнаманың кемшіліктері:
▪ жарнама уақытының жоғары бағалануы;
▪ көптеген сайттар қалаулы немесе қоздырушы, жағымсыз болады.
Жарнамадағы ... ... ... ... Web-сайт, байриктар
(Interstitials), тақырыптық блок, қысқа-сайт, коллаж және тағы ... GIF ... JPF ... сызба түріндегі тікбұрышты көрнісі.
Екі форматта файл көлемін азайта алады. Ал негізінен GIF форматын өте ... ... ... ... ... көрсетуге болады, бірақ оларды
сызба түрінде берген өте ... деп ... ... ... ... ... ... есепке алынбайды.ең
негізгісі барннер көлемінің кең болуы, бұл жағдайда жарнама беруші ... ... де, өте ... және ... ... етеді.
Web-сайт негізінен потенциалды тұтынушыларға арнаоған үндеу ретінде
жасалады. Сайт – бұл, ... ... және өз ... ... ... алатын жарнаманың өзі алатын орны. Тұтынушы пайда болған
тауардың өндірген ... оның ... болу ... ... ... жарнама берушілер біріншіден баннердің орналасатын орнын
анықтауы қажет. Жарнама өндірушілер үшін ... ... ... ... ... ең бастысы жарнаманың қажетті орнын табу.
Барннерге тұтынушылардың көңілін аударту үшін ... ... ... Баннерде сөздері өте түсінікті, қысқа әрі қарапайым болғаны жөн.
Мұнда фима ... ... ... ... ... ... ... Web-беті, басты браузердің
жоғары жағында орналастырылған кішкентай терезе. Байрик ... ... ... ... ...... берушінің сайтында орналасқан мәтіндік
жарнама. Бұл Web-сайтарындағыдай өте танымал ... ... ... ... ... ... ... салыстырғанда
өзіндік кемшіліктері болады. Оның артықшылықтары: олар тез ... ... ... ... толық көруге болады.
Мәтіндік топтарды қазіргі кездері тек пошта арқылы ... ... де ... ... бір парақтық қана мәтінді ... Бұл ... ... ... орналақандықтан да оны бірінші жарнама
таратушы деп білеміз. ... ... ... ... тауарлар
мен қызметтер үшін өте қолайлы.
Коллаж қысқартылған сайттан айырмашылығы өзі жеке ... ... және оның ... ... қалу ... ... ... орналастырудың басты ережелері: жарнама туралы
ақпараттар түсінікті, анық, қарапайым және ... ... ... ... 5 – тауар өмір шеңбері кезіндегі жарнаманың ... ... ... ... ... ... өмір шеңберінде де
беделді орын алатындығы. Өздеріңіз көріп ... ... ... ... ... ... арттырады. Бұл кесте жалпы ... ... ... ... ... ... сурет.
Сонымен жарнаманы жүргізудегі жалпы ережелер жүйесін қорытынды ... ... ... ... жүйесіндегі жарнама қызметі бірқатар
сатыларға бөлінген құрамдас ... ... ... 6 ... ... жүргізудегі негізгі сатылар
Жарнама мақсаттары кәсіпорын ... ... ... ... ... ... ... Ол мақсаттарды екі үлкен
топқа бөлуге болады:
1) ... ... ... ... ... – сату көлемін молайтуға
және тұтынушылардың тауарды сатып алуын ынталандыруға арналады;
2) коммуникация саласына ... ...... ... ... ... ... тұтыну әдетін
ыңғайлы өзгертуге бағытталады.
Жарнама мақсаты негізінде жарнамалық жариялау шешімдерін қабылдау
тәсілдері анықталады. ... ... ... ... қызметтің ерекше
қасиеттері талданып, соның ішіндегі ... аса ... ... Одан ... ... ... ... мақсатты аудиторияға
арналуын нақты анықтау керек. Міне, осы талаптар орындалғаннан соң фирма
өзінің алдына қойған мақсаттарына ... ... ... ... таба алады.
Қорытынды
Бітіру жұмысын қорыта келе, қазақстан ... ... ... жүргізу жолдары мен оларды бақылау шараларын толық ашып
көрсетілді деп ойлаймын.
Жұмыстың барысында айтылып ... ... ... ... озып ... танымал дәрежеге фирма әрекетін бағыттау,
нарықтағы кәсіпорын жұмыстарын ... ... ... мәселелердің
бірі болып жарнама үндеуі танылады.
Бітіру жұмысының өзектілігі өз нарығымызды қамти бастаған ... ... ... ... ... Фирманың нарықта дамуы мен
бәсекелестерін ... ... ... ... ... мен мақсаттарына
жетуіне бірден бір әсер ... ... ... ... ... ... үшін
жарнамадан тартынған адам ... ... ... ... ... Бұл мақал сөз барлық ... да ... ... ... ... ... ... аударып, өз тауары мен ... ... ... ... ... ... ... өтіміне, дамуына,
құралдар айналымының қозғалысына әсер етеді.
Жарнама ... пен ... ... ... ... ... ... өткізу нарығының кеңеюі мен сайып келгенде, жалпы
экономиканың және оның ... ... ... ... ... ... де, бұл ... дамуы экономиканың дамуына тікелей әсер етеді.
Әрбір ... ... ... рыноктағы орны, өмір сүру ұзақтығы,
оның болашағы, т.б. қасиеттері сол тауардың тұтынушылар арасында сұранысқа
ие болып, ... ... ... байланысты. Ал әрбір тұтынушы тауарды сатып
алып, әрбір өткізушінің өз ... ... ... ... өз ... жарнаманың алатын орны орасан зор. Яғни кәсіпорынның болашағына
жарнаманың үлесі зор. Қазақстан Республикасы сол себепті де қазіргі уақытта
жарнамаға ... мән ... ... де бұл сала ... ... дами
қойған жоқ. Себебі біз әлі де болса жоғары сапалы жарнама түсіргеніміз жоқ.
Қазақстан Республикасында көлікте жүргізелетін ... өте ... ... Сәйкесінше, теледидар жарнамасының халі мүшкіл. Ал теледидар
тұтынушылар ... әсер ... ... ... ... теледидарлық
жарнаманың дамуына үлес қосуымыз қажет. Тұтыну тауарларын жылжытудың ... түрі – ... ... ... ... дегеніміз – қаржыландыру көзі
анық көрсетілген, БАҚ арқылы жүзеге асатын, жеке көрсетілмейтін, тауар мен
қызметті жылжыту нысаны. ... ... ... саласына көп
көңіл бөлінуде. Бірақ нақ қазіргі кезде жоғары білікті маркетологтар кем ... Осы ... ... ... алып ... тақырыбымның
актуалдылығын, өзектілігін байқауға болады.
Жарнаманы әдетте сауданың қозғаушы күші деп те айтып жатады. Егер бұл
теңеуді одан әрі ... ... ... жол ... де ... ... еді. ... қызметімен өнімнің сапасы
төмен болуы 2 ... ... ... ... ... ... ... өнім шығару үшін жеткілікті қазіргі заманғы
технологиямен және ... ... ... алу үшін ... жоқ
болғандықтан қол жетпейді. ... ... ... бизнесі
мамандандырылған кадрлардың тапшы болып, сонымен қатар ... ... ... ... ... әсер етіп отыр.
Кез-келген жарнамалық компанияның мәселелерінің бірі, таңдаған нарық
сегментінің тұтынушылары жақсы қолданатын таңдау. Егер бұл ... онда ... ... мазмұнын таңдау, оның тұтынушыға әсер
етуіндегі еңбектер босқа кетеді.
Қазақстандағы қазіргі ... ... ... ... ... ... Дәл қазіргі кезде жарнама нарығы туындау үрдісінен өтіп
кеткен. Жарнамалық бизнесте ... ... ... және ... ... және ... қателіктерінен үйреніп, орындалатын
жарнамалық жұмыстардың деңгейін көтеру ... өз ... ... ... Одан ... ... және кәсіпорында жарнама арқылы ... ... үшін өз ... ... ... пайда болды.
Бітіру жұмысының негізгі мақсаттары – Қазақстан Республикасында
жарнамалық ... ... және ... ... қарастыра
отырып, оны ұйымдастыру мен жүргізудің мәнін ашу және ... ... ... ... көрсеттік.
Бітіру жұмысының негізгі алдына қойған мынандай міндеттерін ашып
көрсеттік:
1. ... мәні мен ... ... ... ... ... ... әрекетінің көрсеткіштерін талдау;
3. Еліміздегі жарнама әрекетін мемлекеттік бақылау мен ... ... ... Республикасындағы жарнама әрекетінің мәселелері мен даму
перспективаларына назар аудару;
5. Жарнаманы ... ... және ... ... жол бермеу.
Жалпы бітіру жұмысы екі тараудан тұрады.
Бірінші тарауда ... ... ... ... ... жарнама мәні, мазмұны, міндеттері және жарнаманың
түрлері мен тарату құралдары қарастырылған. ... ... ... ... ... да толығымен қамтылды.
Екінші тарауда Қазақстан Республикасында жарнамалық үндеулердің қазіргі
жағжайлары мен даму болашағы, оларды ... ... мен ... ... ... Әр ... статистикалық мәліметтер
қолданылып, еліміздегі жарнама құралдарының пайдалану үлестерін көрсетіп
кеткен. Қазақстан Республикасы ... ... ... ... мен туындаған мәселелері жайында тоқталып кетіп, оны ... ... ... ... ... ... бойынша ұсынатын ұсыныстарым мынадай:
1) еліміздің аумағында жүргізіліп жатқан заң актіліріне сәйкес жарнама
әрекеттерін болдырмау;
2) ұсынылған тауар мен қолданылатын жаранама ... ... ... ... ... ... ... түсінікті және қатесіз
аударылуына, жазылуына үлкен мән ... ... ... Г.А., ... В.А., ... рекламной деятельности:
профессиональный учебник.-М.; ЮНИТИ, 2004-14Б.
2. Уткин Э.А., Кочеткова А.И., ... ... ... ... 1997-
25Б.
3. Смитнов Э.А., Управление качеством рекламы. Учебное пособие.-М.;
Академия рекламы, 2001-34б.
4. ... С.Н., ... Г.А., ... негіздері. Оқулық.-А.;
Қазақ университеті, 2002-35б.
5. Котлер Ф. Основы маркетинга.- М.: ЮНИТИ, 1998.-20б.
6. Котлер Ф. Маркетинг: Госпимство и ... ... для ... /пер. с
анг. Под ред. Р.Б. Ноздревой. – М.; ЮНИТИ, 1998.-787б.
7. Есімжанова С.Р. Маркетинг. Оқулық.-А.; Қазақ ... ... ... С.Н, ... Н.А., ... Г.А., ... качеством.
Учебное пособие.- А: Қазақ Университеті, 2000.-111б.
9. Рожков И.Я. Реклама: планка для профи–М.: Юрайт, 1997.-205б
10. Рожков И.Я. Международное рекламное дело.-М.: Банки и ... ... ... Е Реклама: Учебное пособие. – Киев, 1996, - ... ... У., ... Д., ... С., ... принципы и практика. –
СПб.: Питер, 1998 - 864б.
13. ... Б.И. ... в ... ... ... ... Құлмұратов Қ.Д. Саяси жарнама: мақала /www. Google.кz./, 2006.
15. Коровкин В.Д. когда умрет реклама?: ... ... и ... ... И.В. Психологическая безопасность рекламы!: Маркетинг
товаров и услуг.:А, 2006.-45б.
17. Михайлов С.м. ... ... ... ... ... ... и
услуг.: А, 2006.-49б.
18. Лебедева А.Н. Guerilla Marketing от Delta или ... ... и ... ... товаров и услуг.:А, 2006.-46б.
19. Юдина Е.В. Измерим пользу от рекламы: Маркетинг товаров и услуг.:А,
2006.-22б.
20. Джангарашева Н.В. ... ... ... Вестник
КазНУ.: А,2005.-106б.
21. Смайлова А.В. Ожирение от рекламы: ... ... и ... Мустафин М.М. Расчет оптимальных услуг: Маркетинг товаров и услуг.:
А, ... ... Е.Д, ... ... ... ... А, ... Асылбек С.М. Қазақстандағы жарнаманың қолдану жолдары жайында: КазГУ
вестник.:А, 2006-56б
25. ҚР «Жарнама ... заңы // ... 13 ... ҚР ... ... ... туралы» заңы. 2005.-29 қаңтар.
27. ҚР «Стандарттау туралы» заңы. ... ҚР ... ... заңы. 2005.-5сәуір.
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ ... ... ... ... ... және ... ... ЖҰМЫСЫ
Тақырыбы “Жарнама қызметі рыногын дамыту”
|Орындаушы: ... ... А.Б. |
|4 курс ... ... ... | ... ... | ... Г.А. ... аға ... ... ... | ... ... | ... Д.Қ. ... ... ... | ... ... | ... А.Н. ... ... ... | ... ... | | ... 2006
Кіріспе……………………………………………………………..………………3
1. Жарнаманың теориялық негіздері………………..……..………..………..5
1.1. Маркетингтік коммуникация жүйесіндегі жарнама……….………………5
1.2.Жарнаманың негізгі түрлері және оны тарату құралдары……..…………19
2. ... ... ... ... әрекетінің қазіргі жағдайы және
даму болашағы……………………………………..…………29
2.1. ҚР- ғы ... ... ... ҚР ... ... ... мәселелері……...………………………..35
2.3. ҚР- ғы жарнама әрекетін жетілдіру жолдары……………………………..45
Қорытынды……………………………………………………...……...………51
Қолданылған әдебиеттер тізімі……………………………………………….54
Қосымшалар ……………………………………………………………………56
Реферат
Бітіру жұмысы 60 беттен тұрады. ... 6 ... 16 ... ... әдебиет көздерінен және қосымшалардан тұрады.
Бітіру жұмысының мазмұнын сипаттайтын ... ... ... жарнама.
Жарнама үрдісі, жарнама қызметі, тауар, қызмет, маркетинг, коммуникация,
тауар өтімі, тауар айналымы, ... ... ... ... ... ... сауда.
Жұмыстың мақсаты Қазақстан Республикасындағы жарнамалық әрекеттерді
талдау және оны ... ... ... дайындау.
Жоғарыда айтылған мақсаттарына байланысты жұмыста мынадай міндеттер
қойылған және шешілген – ... ... орны және ... ... ... және құралдары зерттелген, Қазақстан
Республикасының жарнамалық іс-әрекеті талданып, ... ... және осы ... ... ... жолдары көрсетілген.
Жұмысты жазу барысында зерттелетін мәселе бойынша ... ... ... ... ... деректері қарастырылып
қолданылған.
Зерттеу нәтижесінде еліміздің жарнамалық іс-әрекетіндегі кемшіліктер
анықталып оны болдырмаудың ұсыныстары дайындалған.
-----------------------
Басқарушы органдар
ассоциациялар
Бәсекелестер
Бөлшек және ... ... ... ... агентіктері
Жарнама беруші
Зертеу ұйымдары
Мемлекеттік реттеу – мемелекеттік органдар, комитеттер
Қоғамдық реттеу – арнаулы ассоциациялар, бірігулер
өзіндік басқару
Жарнама беруші
Жарнама агентері
БАҚ және басқа да ... ... ... өтім
Жарнаманың мақсатын анықтау
Жарнамалық жариялау туралы шешім
Жарнама тарату құралы
Жарнама қаржысын анықтау
Жарнама қызметінің тиімділігін наықтау

Пән: Маркетинг
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 49 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
2003 - 2005 жылдары экономиканы дамытудың негізгі қорытындылары және Үкіметтің 2003 - 2006 жылдарға арналған бағдарламасы67 бет
3-сыныптарда оқушылардың тілін дамыту48 бет
«Информатика сабағында оқушылардың шығармашылық белсенділігін дамыту »57 бет
«Қазақстан Республикасындағы шағын кәсіпкерліктің дамуы және тиімділігін арттыру» (ЖШС «АРЫС» мысалында )77 бет
Алматы облысының экологиялық туристік бизнесті дамыту перспективалары77 бет
Ауыл шаруашылығы саласын дамыту89 бет
Балабақшада тіл дамыту жұмыстарының жүйесі31 бет
Балалар бақшасында тілді дамыту жөніндегі жұмыстың мазмұны мен ұйымдастырылуы34 бет
Балалар мен ата-аналарға арналған жұмыстар84 бет
Балаларды ойын арқылы танымдық әрекетін дамыту14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь