Банктің депозиттік қызметі туралы ақпарат

Кіріспе 3
1. Коммерциялық банктердің несие ресурстарын қалыптастырушы депозиттердің экономикалық мәні
1.1. Банктік депозиттік операциялардың экономикалық мәні 4
1.2. Шетел тәжірибесіндегі көрсетілетін банктің депозиттік қызметтері 9
2.
Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктердің депозиттік нарығын талдау
2.1. Екінші деңгейлі банктердің депозиттік нарығын және депозиттік портфелінің құрылымын талдау 14
2.2. «АТФ Банктің» ұсынатын депозиттік операциялары және олардың құрылымы 23
З. Қазақстан Республикасындағы банктердің депозиттік операцияларын дамыту жолдары
3.1. Депозиттік портфельді басқару және ондағы тәуекелдерді азайту жолдары 39
3.2. Қазақстан Республикасындағы депозиттерді сақтандыру жүйесінің даму келешегі 46
Қорытынды 56
Қолданылған әдебиеттер 58

Қосымшалар
Банктің депозиттік қызметі – қазіргі нарық жағдайында өте үлкен мәнге ие болып отыр. Себебі, мүндай қызметтің дамуы халық үшін, тіпті жалпы экономикалық қатынастар үшін оң әсерін тигізеді. Сондықтан, бітіру жұмыстың мақсаты – банктің депозиттік операцияларын талдау, сондай-ақ, шетел тәжірибесінде көрсетілетін банктік қызмет түрлерін қарастырып, әсіресе депозиттік операцияларға қатысты ұсыныстарды белгілеу болып табылады.
Бұл жұмыстың міндеттеріне келетін болсақ келесідей міндеттерді белгілеуге болады:
1. Қазақстан Республикасының депозиттік нарығына талдау жасап, коммерциялық банктердің депозиттік портфелінің құрылымына талдау жүргізу.
2. Депозиттік портфельдегі тәуекелдерді азайту жолдарына қатысты және жеке тұлғалардың депозиттерін сақтандыру жүйесіне қатысты ұсыныстарды белгілеу.
Жалпы «банктік қызмет» біздің өмірімізбен үздіксіз байланыста болып тұрады. Оның әртүрлі болуы халық үшін, оның ішінде бұл қызметтерді таңдауда және банк үшін, ол қызметтерді ұсынуда өзара тиімді болу керек. Себебі, банк өзінің клиенттерге ұсынылатын қызметтер ауқымын кеңейтеді, ал біз, тұтынушылар ретінде, өздеріміздің мүмкіндігімізге және ниетімізге сәйкес сол қызметтерді тұтынамыз. Яғни, банктер өздерінің операцияларының ауқымын және клиенттерге көрсетілетін қызметтер ауқымын кеңейту арқылы банктер өздерінің табыстылық базасын үлғайтып, рентабельділігін және бәсекелестік қабілеттілігін өсіреді. Сондай-ақ, бұл жерде банктік қызметтер ұсынылған кезде банктер үшін ол минималды шығындарды қарастыруы қажет.
Банктік қызметтер нарығында бәсекелестік өте үлкен орынға ие. Ал ол өз кезегінде қызмет көрсетудің сандық және сапалық сипатына әсер етеді. Яғни, мұны маркетингтік зерттеулер нәтижесінде анықтайды. Себебі, бәрімізге белгілі, маркетингтік зерттеу банктің бүкіл операцияларына қатысты зерттеулерді жүргізіп, банктің артықшылықтары мен кемшіліктері анықталады.
Халыққа көрсетілетін дәстүрлі (спецификалық) қызметтерді көрсетумен қатар, депозиттерге халықтың уақытша бос ақшалай қаражаттарын тарту, несиелер беру және есеп-айырысу – кассалық операцияларын жүргізумен қатар, қазіргі кездегі коммерциялық банктеріміз электронды қызметтерді, клиенттердің өтінішіне байланысты маркетингтік зерттеулер жүргізу, валюталық операцияларды, сондай-ақ басқа да қаржылық қызметтерді ұсынып отыр.
Бұл бітіру жұмысы 3 негізгі тараудан, кіріспеден және қорытындыдан тұрады.
1. «Қазақстан Республикасындағы банктер және банктік қызмет туралы» ҚР заңы. 31.08.1995 жыл.
2. «Жеке тұлғалардың салымдарын (депозиттерін) кепілдендіру (сақтандыру)» Қорының Ережелері.
3. Ақша айналысы және несие /Мақыш С.Б. - Алматы: «Қазақ Университеті», 2000 жыл.
4. Ақша, несие, банктер, валюта қатынастары /Көшенова Б.А.: – Алматы: Экономика, 2000 жыл.
5. Банковское Дело /Под ред. Сейткасымова Г.С. – Алматы: Қаржы-қаражат , 1998 год.
6. Банковское Дело /Под ред. Лаврушина О.И.- Москва: Финансы и статистика, 1998 год.
7. Банковский менеджмент /Питер С. Роуз (перевод с английского) – Москва: Дело, 1997 год.
8. Банктік тәуекелдер /Шаяхметова К.О. – Алматы: «Қазақ Университеті», 2004 жыл.
9. Банковский маркетинг /Тулембаева А.Н. – Алматы, «Қазақ
Университеті», 2005 год.
10. Банки и банковские операции /Под ред. Жукова Е.Ф. – Москва: 1997 год.
11. «Банковский маркетинг» /Спицын И.О., Спицын Я.О. – Москва: 1995 год.
12. Введение в банковское дело /Под ред. Асхауера Г. (перевод с немецкого) – Москва: 1997 год.
13. Коммерциялық банктер операциялары /Мақыш С.Б. – Алматы : Изд. Маркет, 2004 жыл.
14. Мишкин Ф. Экономическая теория денег, банковского дела и финансовых рынков. – М., Аспент-пресс, 1999.
15. Михайлов Д.М. Современные тенденции развития мирового рынка ссудных капиталов. Диссертация (05990000568).
16. Максимо В. Энг, Фрэнсис А. Лис, Лоуренс Дж. Мауэр. Мировые финансы. – Москва, Издательско-консалтинговая компания Дека, 1998 год.
17. Операции коммерческих банков. /Ширинская Е.Б. – Москва: Финансы и статистика. 2002 год.
18. Основы современного банковского дела /Мадиярова Д.М., Марчевский В.С. – Алматы: Экономика, 1997 год.
19. Роджер Л. Миллер, Дәэвид Д. Ван Хуз. Современные деньги и банковское дело. – Москва, Инфра – М, 2000.
20. Современный коммерческий банк: управление и операции /Усоскин В.М. – Москва: Антидор, 1998 год.
21. «АТФ Банк» АҚ-ның мәліметтері 2004-2009 жж.
        
        МАЗМҰНЫ
| |Кіріспе |3 ... ... ... несие ресурстарын қалыптастырушы | |
| ... ... мәні | ... ... ... операциялардың экономикалық мәні |4 |
|1.2. ... ... ... ... ... |9 |
| ... | ... ... ... ... ... | |
| ... ... ... | ... ... деңгейлі банктердің депозиттік нарығын және |14 |
| ... ... ... ... | ... ... ... ... ... ... және олардың|23 |
| |құрылымы | ... ... ... ... депозиттік | |
| ... ... ... | ... ... портфельді басқару және ондағы тәуекелдерді |39 |
| ... ... | ... |Қазақстан Республикасындағы депозиттерді сақтандыру |46 |
| ... даму ... | |
| ... |56 |
| ... ... |58 |
| ... | ... ... қызметі – қазіргі нарық жағдайында өте үлкен мәнге ие
болып отыр. Себебі, ... ... ... ... ... тіпті жалпы
экономикалық қатынастар үшін оң әсерін тигізеді. Сондықтан, бітіру ...... ... ... ... ... ... көрсетілетін банктік қызмет түрлерін қарастырып, әсіресе
депозиттік операцияларға қатысты ұсыныстарды белгілеу болып табылады.
Бұл ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының депозиттік ... ... ... ... ... ... ... талдау жүргізу.
2. Депозиттік портфельдегі тәуекелдерді азайту жолдарына қатысты және
жеке тұлғалардың депозиттерін сақтандыру жүйесіне ... ... ... қызмет» біздің өмірімізбен үздіксіз байланыста болып
тұрады. Оның әртүрлі болуы халық ... оның ... бұл ... ... банк ... ол қызметтерді ұсынуда өзара тиімді болу керек. Себебі,
банк өзінің клиенттерге ұсынылатын ... ... ... ал ... ретінде, өздеріміздің мүмкіндігімізге және ниетімізге сәйкес
сол қызметтерді тұтынамыз. ... ... ... операцияларының ауқымын
және клиенттерге көрсетілетін қызметтер ауқымын ... ... ... ... базасын үлғайтып, рентабельділігін және бәсекелестік
қабілеттілігін өсіреді. ... бұл ... ... ... ... банктер үшін ол минималды шығындарды қарастыруы қажет.
Банктік қызметтер нарығында бәсекелестік өте үлкен орынға ие. Ал ол өз
кезегінде қызмет ... ... және ... ... әсер ... Яғни,
мұны маркетингтік зерттеулер нәтижесінде анықтайды. Себебі, бәрімізге
белгілі, ... ... ... ... операцияларына қатысты
зерттеулерді жүргізіп, банктің артықшылықтары мен ... ... ... ... ... ... көрсетумен
қатар, депозиттерге халықтың ... бос ... ... тарту,
несиелер беру және есеп-айырысу – кассалық операцияларын жүргізумен қатар,
қазіргі ... ... ... электронды қызметтерді,
клиенттердің өтінішіне байланысты маркетингтік ... ... ... ... басқа да қаржылық қызметтерді ұсынып
отыр.
Бұл бітіру жұмысы 3 негізгі ... ... және ... ... ... несие ресурстарын қалыптастырушы
депозиттердің ... ... ... ... ... ... ... операциялар активті және пассивті болып бөлінеді. ... ...... ... бос ақша қаражаттарын басқа
корреспонденттік банктердегі ... ... ... Олар ... ... активтері ретінде, яғни жалпы активтердін
өте аз бөлігін алады.
Пассивті депозиттік операциялар – бұл клиенттердің ... бос ... ... ... және ... төлеу шартымен ... Бұл ... ... ... ... пассив жағының
көп бөлігін алады және банктік ресурстар қалыптастырудың негізгі көзі.
Қазіргі банктік тәжірибеде салымдардың, депозиттердің және ... ... ... әр ... ... Бұл ... жоғарғы
бәсекелестік нарықта банк қызметтеріне деген клиенттер топтарының сұранысын
қанағаттандыруға және ... ... мен ... бос ... ... ... ұмтылуына жағдай жасайды.
Экономикалық мазмұнына қарай депозиттерді мынадай топтарға бөледі:
- талап етуіне дейінгі депозиттер;
- ... ... ... салымдары;
- бағалы қағаздар.
Сондай-ақ, оларды төмендегідей белгілеріне байланысты жіктеуге болады:
- мерзімдеріне қарай;
- ... ... ... ... ... салу және қайтарып алу шартына қарай;
- пайыз төлеу тәсіліне қарай;
- банктің активті операциялары бойынша жеңілдіктер алуына ... ... ... категорияларына байланысты депозиттік шоттар мынадай
түрлерге бөлінеді:
- жеке ... ... ... және ... қоғамдардың шоттарына;
- жергілікті билік ұйымдарының шоттарына;
- қаржылық мекемелердің шоттарына;
- шетелдік азаматтардың шоттарына.
Талап етуіне дейінгі ... – бұл ... ... ... талап
етуіне байланысты әр түрлі төлем құжаттары арқылы қолма-қол ... әр ... ... ... ... тәжірибеде талап етуіне дейінгі депозиттеріне мыналар
жатады:
- мемлекеттік, акционерлік ... ... әр ... ... құрылымдардың ағымдық шотттарындағы сақталатын қаражаттары;
- әр түрлі мақсатқа ... ... ... есеп ... ... ... ... қаражаттары және олардың шоттарындағы қаражаттар;
- басқа банктердің корреспонденттік шоттарындағы қаражаттар ... ... ... ... шоттардың артықшылығы олардың иелері үшін
жоғарғы өтімділігіне байланысты сипатталады. Талап етуге дейінгі ... ... ... және ... да ... жүзеге
асырылуы барысында түседі және пайдаланылады.
Ал кемшілігі – бұл шот бойынша пайыз мүлде төленбейді ... ... ... ... Міне осыдан келіп талап етуге дейінгі шоттардың
төмендегідей өзіндік ерекшеліктері қалыптасады:
- ақша салу және оны алу кез ... ... ... да ... асырылады;
- шот иесі банктен осы шотты пайдаланғаны үшін пайыз ... ... ақы алып ... банктер талап етуге дейінгі шоттарда ақшалай қаражаттарды сақтағаны
үшін өте төменгі деңгейде пайыз төлейді, кейде төлемеуі де ... ... ... ... ... ... коммерциялық банк Орталық
банкте сақталатын міндетті резервтерге жоғарғы мөлшерде ... ... ... – бұл ... ... бір ... және ... төлеу
шартында орналастырылған клиенттердің уақытша бос ақша қаражаттары.
Бұл депозит түрі алдын ала ... ... ... мерзім бойынша
алынуы мүмкін. Мерзімді депозиттер ... ... ... ... ақша ... ... ... немесе ағымдағы шотқа аударылады.
Егер ... ... бұл ... алатын болса, онда шот иесі айыппұл ... ... ...... ... ... ... қарағанда,
оларға міндетті резервтердің төменгі мөлшері белгіленеді.
Депозиттің бұл түрін алдын ала хабарлау негізінде немесе ... ... ... иесі ала ... Мерзімді депозиттерді чектер арқылы алуға
болмайды. Мерзімді депозиттерді басқа шоттарға ... ... ... ... ... бөлінеді:
- меншікті-мерзімді депозиттер;
- алдын ала алуы ескертілетін мерзімді депозиттер. ... ... ... ... жіктеледі:
- 30 күнге дейінгі;
- 30-90 күнге дейінгі;
- 90-180 күнге дейінгі;
- 180 ... 360 ... ... 360 ... ... ... бойынша, салым иесінен алдын ала хабарлау депозиті
бойынша міндетті түрде өтінішін талап ... ... беру ... ... ... және депозит бойынша, соған сәйкес пайыз белгіленеді. Әдетте,
алдын ала алуын хабарлау мерзімі жеті күннен жоғары болып ... ... ... ерекшеліктері болады:
- есеп айырысу үшін ... әрі ... ... ешқандай да
есеп айырысу құжаттары толтырылмайды;
- шоттағы қаражат баяу айналады;
- ... ... ... ... ... ең жоғарғы деңгейі ұлттық банк тарапынан реттеліп
отырады;
- ақшаны алуы салым иесінің ... ала ... етуі ... ... бұл ... ... бойынша ең төмені мөлшерде резервтер
белгіленеді.
Тағы бір кеңінен таралған депозиттердің түрі – ... ... ... мерзімі жоқ, қаражатты алуда ескертуін талап етпейді. Салымның
жоғары шегі ... ... салу және алу ... ... кітапшасын
көрсетуі қажет.
Банктер үшін мұндай шоттар қосымша жұмыстарды талап етеді: операцияны
рәсімдеу қиынырақ, кітапшаны ... және ... алу ... сай ... ... ... қажет және т.б. Компьютердің көмегімен жасалған ... шоты ... ... ... ... ... ... салымдарды
ауыстыруға мүмкіншілігі бар.
Мерзімді депозиттер және жинақ салымдары депозиттік ... ... ... ... ... ... мерзімі болмайды. Бұл салымдардың түрі
бойынша, мерзімді депозиттерге қарағанда төменгі ... ... ... ... ... кітапшалары негізінде толтырылады.
Жинақ салымдарының төмендегідей ерекшеліктері болады:
- ақшалай қаражаттар сақтауда тұрақты ... ... ... қаражатты алдын ала алу барысында ешқандай да ескерту талап
етілмейді;
- ақшаны шотқа саларда немесе шоттан аларда ... ... ... қозғалысы көрсетілетін жинақ кітапшасының болуы талап етіледі.
Отандық банктік тәжірибеде жеке тұлғаларға ашылатын ... ... ... мерзіміне және мазмұнына қарай төмендегідей түрлерге
бөлінеді:
- мерзімді жинақ салымдары;
- қосымша жарна ... ... ... ... ұтыс ... ... ұтыс ... мақсатты және ағымдық салымдар;
- алдын ала алуын хабарлайтын салымдар;
- валюталық салымдар.
Мерзімді жинақ салымдарға ... ... ... және сол ... алуға мүмкін емес салымдар жатады. Мерзімді жинақ салымдарына басқа
жинақ салымдарға қарағанда жоғарғы мөлшерде ... ... ... ... ... – бұл ... қаражатқа алдын ала
келісілген уәде бойынша үздіксіз ақшалай соманы ... ... ... білдіреді. Бұл шотта жинақталынған соманы белгілі бір ... ... ... ... ... кезде және т.с.с. ) толық төленеді.
Ағымдық жинақ салымдары, ... ... ... ... төлеу үшін жинақталатын және ... ... ... ... ... өте ... пайыз төленеді.
Мерзімді депозиттер мен жинақ салымдарының бір түріне депозиттік және
жинақ ... ... ... және ... ... – бұл ... иесіне белгілі мерзім
өткен соң, тиісті қаражатты және оған ... ... ... ... және оның шотындағы ақшалай қаражатының барлығын куәландыратын банк-
эмитенттің ... ... және ... сертификаттары иемденуіне қарай екі түрлі болып
келеді:
- ... ... ... ... ... және жинақ сертификаттары бұл салым ... ... ... Ал, ... ... ... иесінің аты-жөні
көрсетілмейді, яғни оны кім иеленсе, сол қаражаттың иесі болып саналады.
Депозиттік және жинақ сертификаттары ... ... және ... үшін ... болатын төлем құралы немесе есеп айырысу ... ... ... ... көбінесе ірі сомада
шығарылатындықтан, оларды заңды тұлғалар сатып алады.
Әлемдік банктік ... ... ... мынадай екі түрі
бар:
- аударылатын;
- аударылмайтын.
Аударылмайтын депозиттік сертификаттар салым ... ... ... ... соң ... ... депозиттік сертификаттар басқа бір тұлғаларға екінші нарықта
сатып алу-сату арқылы ... ... жеке ... ... ... ... ... 1 жылдан 3 жылға дейінгі мерзім ... ... ... тек жеке тұлғаларға ғана беріледі.
Мерзімді депозиттік және жинақ сертификаттары мерзімінен ... ... ... ... ... банк ... сатып алады, бірақ
төменгі мөлшерде пайыз төлейді. Коммерциялық банктер үшін бұл сертификат
ресурсты жинақтау тиімділігімен, яғни ірі ... ... бір ... ... банктер тәжірибесінде халық салымдарының бірнеше түрлері
қолданылады. Айталық Халық Жинақ банкі ... ... ... ... ... «НАРОДНЫЙ» салымы – жоғары сыйақы мөлшерлемесі бар және оны ... ... ... ... Төменгі сомасы – 2000 теңге не 50 АҚШ
доллары немесе 50 ... ... 3,6,12, және 24 ... ... ... – ай ... пайыз төленетін мерзімді салым Төменгі
сомасы – 1000 теңге не 50 АҚШ доллары немесе 50 евро. ... 3,6,12, ... ... ... ... ... – қорлану мерзімі 1 жыл, 3 жыл және 5
жылдық қорлану салымдары. ... ... – 2000 ... не 50 АҚШ ... 50 евро. Мерзімі: 1 жыл, 3 жыл және 5 жыл.
- ... ... ...... ... күні ... ... салым. Төменгі сомасы – 1000 теңге не 100 АҚШ доллары ... ... ... 3 және 6 ... ... салымы – сыйлық ақы мөлшерлемесі бар ... ... ... салым. Төменгі сома – 500 теңге.
- «ЗОЛОТОЙ ВОЗРАСТ» салымы – 50 жасқа ... ... мен ... ... ... Төменгі салым – 100 теңге. Мерзімі: 90 күн.
- «АҚ ... ...... ... ... салым. Төменгі салым –
500 теңге не 5 АҚШ доллары. Мерзімі: 5 жыл.
- «ИНТЕРНЕТ» салымы – ... ... ... ... ... – 10000 ... не 100 АҚШ ... Мерзімі: 30 күн, 90 күн, 180 күн,
270 күн, 360 күн.
Депозиттік ... ... ... нарығының бірден бір дамып отырған
сегментіне жатады.
Депозиттік нарықтың тұрақты дамуына әр түрлі факторлар, ... ... ... өсуі, теңгенің АҚШ долларына қатысты нығаюы, халықтың
салымдарының ұжымдық кепілдендіру жүйесінің қызмет етуі және ... ... ... өсуі ... ... жағдайда, коммерциялық банктердің активтік ... ... көзі ... пайдаланылатын тартылған қаражаттарды
жинақтауда, коммерциялық банктерден депозиттік ... ... ... ... ... ... ұлғайту талап етіледі. Депозиттік
операцияларды ұйымдастыру барысында ... ... ... ... ... ... ... ескеруі тиіс:
- депозиттік ресурстардың қаржыландыратын активтік ... мен ... ... ... ... ... банк пайдасын ұлғайтуға немесе болашақта
пайда алу үшін ... ... ... ... ... ... процесінде мерзімді
депозиттер мен ... ... ... ... ... ... салым
иелерінің санын өсіру мақсатында, депозиттік операциялар түрлерін ... ... ... ... ... тиіс.
1.2. Шетел тәжірибесіндегі көрсетілетін банктің депозиттік қызметтері
Батыс Еуропа және ... ... ... ... ...... ... банктерден (мысалы, Германиядағы
арнайы жинақ институттарына (АҚШ-тағы ссуда - жинақтаушы ассоциациялар және
басқа да мемлекеттердегі жинақ ... ... ... ... кез
келген клиентке барлық мүмкін болатын қызметтерді көрсетеді және ... ... ... ... ... ... дамыған ең негізгі жинақ операцияларын
қарастырайық.
Дамыған мемлекеттеріндегі әйгілі банктік жинақ шоттары:
1. Капитал ... ... ... ... market saving ... ... ... коммерциялық банктер тәжірибесінде кең тараған
және клиенттің ақша қаражаттарын ұзақ мерзімге ... ... ... ... кез ... уақытта шоттан алуға мүмкіндік береді.
Мемлекеттік облигациялар бойынша төленетін орташа пайызына сәйкес, бұл ... ... ... ... ... ... 3 ... 10 жылға
дейінгі мерзімді облигациялар). Батыс ... ... ... бұл ... банктерге деген сенімділігін арттыруда ... ... ... бос ... қаражаттарын белсенді орналастыруды
ынталандырады.
2. Автоматты жинақ шоттары, оларды дамыған ... ... тек осы ... ағымдағы ( есеп айырысу ) шоты бар ... ... Олар ... ... ... яғни ... ... бойынша күнделікті (автоматты түрде) банк оның есеп айырысу
шотынан ақша сомаларын аударуды ... ал оның ... ... шотқа қарағанда жоғарырақ пайыз төленеді. Клиенттің ... ... бір ... ... 3-4 рет ... шотқа ұқсас 1978 жылы ... ... ... ... ... ерекше түрін – қолма-қол ақшаны басқару шоты – СМА ... account) ... ... Бұл шотты ашқан кезде қызметтердің кең
пакеті ұсынылады (чек ... ... ... бір ... ... ... ... брокерлік қызметтер және т.б.). Бірақ басқа
қызметтерге ... ... ... ... бөлінген қызмет - бұл СМА
шотына дивиденд және пайыз түрінде түскен ... ... ... ... табыс әкелетін шотқа аударылады.
Сол 1978 жылы банктер АТS - шоттарын (automatic transfer service) – ақша
қаражаттарын автоматты түрде аудару шоттарын қолдана ... АТS ... ... ... алған. Ал чектік шоттағы сәйкес қалдықты ұстау
немесе ... жабу ... ... кезде клиенттің келісімімен
АТS - шотынан ақшалай қаражаттарын автоматты түрде талап етуге ... ... ... ... АТS - ... клиентура арасында кең
сұранысқа ие болды, өйткені олар салымшыға чектік ... ... ... ... бір ... ... АТS - шоты бойынша пайыз түрінде
табыс алуына мүмкіндігін береді.Мұндай ... ... ... ... ... ... ... клиенттер жоғары табыс алу үшін өзінің
шотында қалдықты үнемі жоғарылатып отыруға тырысады.
3. «Бай» клиенттер үшін ... ... (fortune saving ... батыс
банктерінің тәжірибесінде жылжымайтын мүлікке және бағалы қағаздарға
ақшалай қаражаттарын ... ... үшін ... ... қолдану режимі келесіні көздейді: бұл шотты ашу үшін алғашкы жарнасы
жоғары болады, ал үлкен ақшалай сомаларды алу ... ... ... ... ... ... ... сатып алса немесе бағалы
қағаздарға салса банк ешқандай комиссиондық ақы алмайды.
4. Асыл ... ... алу үшін ... ... metals accounts)
дамыған мемлекеттердегі коммерциялық банктерінде, әр түрлі асыл ... ... ... ... және т.б.), ... олардан жасалған
бұйымдарды сату-сатып ... ... ... ... ... ... мұндай шоттарды ашқан клиенттер күн сайын құймаларды,
платиналарды, монеталарды, медальондарды және т.с.с. сату және ... ... ие ... ... ... өскен бәсекелестік чектік депозиттердің
көптеген жаңа түрлерінің пайда болуына әсер етті, яғни бұл шоттар бойынша
салымшылар төлемдер ... үшін ... ... ... ... қатар мүндай
шоттың иесі мұндай шоттан кез келген уақытта қолма-қол ақша алуы мүмкін.
Чектік депозиттердің көп ... ... ... етуге дейінгі
депозиттер және NOW – ... ... ... NOW – ... ... of ... - ... алынып тасталу туралы шығарылатын
бұйрықтарға қарсы шоттар, яғни бұл пайыз төленетін чектік депозиттер. Олар
Батыс коммерциялық ... 80-шы ... ... ... олар жинақ
салымдары ретінде жіктелінген, ал 1981 жылдан – ... ... ... ... NOW – шоттары пайыз төленетін жинақ ... ... ... ... қарсы клиент тратталар жазуына ... ... ... пайдасына ақшаны төлеу туралы бұйрығы), оларды
айналыстағы алынып тастау туралы бұйрықтары деп ... ... ... – шоттарды чектік депозиттер категориясына жатқызды.
Кейбір кезде NOW – шоттарын пайыздық және ағымдағы шоттардың қосындысы
(гибриді) деп атаған. 1986 ... ... ... ... ... ... бұл ... алынып тасталды (бірақ, негізінен пайыз ставкасы бұл
көлемнен жоғары көтерілген жоқ). Коммерциялық банктер клиенттен ... ... бұл шот ... ... ... үшін және ... әрбір
операция үшін ақы алып отырды. Пайыздық төлемдердің көлемі, әдеттегідей,
шоттағы ... ... ... қалдыққа байланысты анықталатын.
1983 жылда дамыған мемлекеттердің коммерциялық банктері NOW – шоттарға
ұқсас «Super now» – ... ... Олар ... екі деңгейлі пайыздық
ставкалар есептелінді. Егер шоттағы минималды қалдық болса, ... ... онда оған 5,25% ... және осы шот ... жүргізілген
әрбір операция бойынша белгілі бір ақы алынған. Егер де қалдық ... ... ... ... болса, банк ақша нарығындағы пайызға ... «Super now» – ... ... ... ... үйлерден
ақша қаражаттарының қозғалысына әсер ... ... ... бұл ... оның ... жеке ... ... өсуіне әкелді.
Сөйтіп, банктік тәжірибеге NOW – шоттарының енгізілуі, бірте-бірте АТS
–шоттарын нарықтан шығаруына әкелді.
Соңғы кездерде банктер ... ... ... мен жаңа ... ... салымдар ағымын кеңейтуге тырысады. Мәселен, Ұлыбританияда,
Францияда және ... ... ... қатар халықаралық ақша
нарығында депозиттік сертификаттар, отандық банктермен де ... ... ... ... жинақтарын ... ... ... ... қатар барлық несие-қаржылық
бағыттағы мекемелер халықтың ... ... ... ... және ... банктер, сақтандыру компаниялары, зейнетақы
қорлары, трасталық компаниялар және т.б.
Соңғы жылдарда ағымдағы шоттар бойынша барлық операциялардың ақысыздығын
сақтай отырып ... ... ... ... ... біршама шаралар
жүргізілген. Мұндай стратегияның оң ... ... ... төмен
деңгейіне (2-5%) қарамастан көп болды. Сондай-ақ, басқа ... яғни ... ... ... ... ... яғни ... босатылды, ал бұл шетел клиенттерін тартуда оң
нәтижесін берді.
Халыққа салымдардың ... ... ... ... Ұлттық жинақ банкі айналысады, оның ішінде екі шот ... және ... (1966 ... ... ... шот ... аккумуляциялауға арналған және бірінші 70 фунт стерлинг сомасына
салық салынбайды. Сонымен бірге, 25 пенсті салып ашқан шоты бар, ... тек 250 фунт ... ... ... ғана ... ... жинақ салымдары деп атайды.
Ал трасталық жинақ банктері өздерінің салымшыларына табысты олардың
салған салымының көлеміне байланысты ... ... ... ... ... ... ... өздерінің салымшыларының қаражаттарын
басқа банктерге және жоғары пайызбен салуына негізделеді.
Франция. Бұл мемлекетте ... ... ... ... ... ... шектерін анықтауына және регламентациялануына
негізделеді.
Мемлекеттік ... ... мен ... бойынша шекті пайыз көлемін
бекіту арқылы көрінеді.
Бірақ ... ... ... 50% - ... ... салымшылары болып табылады, сонымен бірге 28% жанұялық салымдары
бар.
Негізгі ұйымдастырушылық депозиттік ... есеп ... ... ... ... ... ... жинақ сертификаттары; чектік шоттар;
тұрғын үйге алған ссудаларды өтеу үшін жинақ шоттары; ... ... ... және т.б. ... табылады.
Бүкіл Еуропа мемлекеттері арасында француз банктері банктік
технологияны, оның ... ... ... ... ... және ... алда келе жатыр.
Италия. 1991 жылы Италияда 83 жинақ кассалары суперхолдингтік компанияға
бірікті. Мұндай жинақ ... ... ...... ... ... жоғарғы бәсекелестігінен туындады.
Италия банктерінің тәжірибесіндегі ... ... ... ... формаларына байланысты бөлінеді, олардың түрлері: қарапайым
жинақ кітапшасы (ағымдағы шотқа ұқсас) оның пайыздык ставкасы 5%-ға ... ... ... ... ... кітапшасы және т. б.
Германия. Халықтың жинақтарын салымдарға тарту Германияның барлық
несиелік ... ... ... ... және жер банкілері,
несиелік қоғамдар және т. б.).
Ең көп ... ... ... салымдар (екі түрлі); жинақ келісімді
(екі түрлі) салымдары; ... ... ... ... етуге дейінгі
салымдар – бұл классикалық пайызсыз депозиттер. Мерзімді ... ... ... және ... ... режимі бар салымдарға (30-
80 күн; 90-179 күн; 180-359 күн; 360 күн және жоғары) ... ... ... ... салымның сомасына және мерзіміне байланысты
бекітіледі.
Еуропаның басқа да жинақ және ... ... ... ... ... де халықтың бағалы қағаздармен жасалатын операцияларына
да бағытталады. Осыған байланысты ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттеріне қарағанда АҚШ-та ... ... ... ... ... айналысады, олар жинақ
банктерінен; ссуда-жинақ ассоциацияларынан және ... ... ... мұндай функция инвестициондық коммерциялық банктерге,
брокерлік үйлерге, сақтандыру, зейнетақы және ... да ... да ... ... ... етуге дейінгі салымдарға, жинақ және мерзімді
салымдарға бөлінеді. Талап етуге ... ... мен NOW – ... аталып өткендегідей, чектік салымдар деп атайды. АҚШ-та талап
етуге дейінгі ... ... өзі ... алуы ... ... банкті
алдын ала хабарлауынсыз кез келген уақытта басқа ... ... ... депозиттердің бұл категориясы ең өтімді ... ... ... есеп ... - ... операцияларына тікелей қатысады. Сөйтіп, АҚШ-та
чектер көмегімен алынатын талап етуге ... ... ақша ... ... ... ... белгілі, АҚШ-тағы төлем айналымының 90% ... ... NOW – ... ... ... ... ... үшін
шектеулер сақталған. Мәселен, жеке тұлғалар ... ... ... қарапайым пайызсыз шоттарда (талап етуге дейінгі салымдарда),
банктердің барлық категорияларындағы NOW – шоттарында да ... ... ... ... тек пайызсыз чектік шоттар ғана болуы керек, өйткені банк
заңдылығы бойынша ... ... ақша ... NOW – шоттарында
сақтауға тыйым салынған.
2. ... ... ... ... депозиттік
нарығын талдау
2.1. Екінші деңгейлі банктердің депозиттік нарығын талдау
Қазақстан ... ... ...... ... кәсіпорындар ішіндегі бүгінгі таңдағы қарқынды дамып отырған
алдыңғы ұйымдардың бірі. Өйткені бұл ұйымдардың ... ... ... ... ... ... ... Қазіргі коммерциялық
банктердің қызметі экономиканың барлық салаларын дамытуға және ... ... ... ... Осы ... ... және ... операциялардың алатын орны ерекше. Депозиттік
пассивтік операциялар ақшалай қаражаттарды тартуға ... ... ... ... осы ... қаражаттарды орналастыруға
бағытталған. Бұл жағдайда салым (депозит) иелері өздерінің банкке салған
ақшалай қаражаттары бойынша ... ... ... және ... да ... алу мүмкіндігіне ие. Депозит пен несиелік ... әр ... ... және жеке тұлғалар. Мұнда айта кететін бір
ерекшелік – ... ... ... де бола ... ... бұл екі операциясы да – жалпы экономиканы дамытуға ... ... ... ... ... мен ... құрылымы
Қазақстан Республикасының депозит нарығы күрделі де қарқынды дамып келе
жатқан жүйе бола ... ішкі және ... ... ... әр уақытта
өзіне қабылдап отыр. Экономикадағы әр түрлі экономикалық, саяси және
әлеуметтік жағдайлардың әсері депозит нарығының дамуына да әсер ... ... ... ... даму ... ... жеке ... ерекшеліктеріне ие болып отыр. Бұл жағдайларды Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі жариялаған және өзіміз есептеген статистикалық
мәліметтер негізінде депозит нарығына мінездеме бере отырып, ... ... ... ... ... Депозиттерге әрбір кезең
мәліметтері бойынша салыстыра отырып талдау жасайтын болсақ, ... ... 2006 ... бастап 2009 жылдың қаңтарына дейін
қарқынды өскендігін байқауға болады. Бұл өнім 2007 жылдың қаңтарынан ... ... 2009 ... ... 1270843 млн. ... ... өсіп, 2,1
есеге жуық көлемді құрады.
1-кесте. Коммерциялық банктердің депозиттері және құрылымы
|Кезең- |Кезең соңындағы ... (млн. ... ... | |
| ... ... ... ... |Өтімділік дәрежесі |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... ... ... ... | ... |валю- |емес |тұлға- |еткенге |ді |
| | | ... ... |лар ... ... | | | ... | ... ... ... |581933 |235466 |346467 |327809 |254123 |175752 |406180 ... |703135 |362834 |340301 |403950 |299184 |234214 |468921 ... |1270843 |482950 |783893 |829667 |441176 |584587 |686255 ... Сандық мәліметтер ҚР ... ... ... ... жылы ... ... 581933 млн. ... құраса, 2003 жылы бұл
көрсеткіш 703135 млн. ... ... Бұл ... өсім 121202 млн.
теңгеге өсті. Ал осы ... 107 000 млн. ... 2006 ... ... ... ... айлары аралығында банк жүйесіне келді. Мұндай өсім үкімет
тарапынан экономикамызға ақшалай ... ... ... ... ... ... және ... бизнесте жүрген ақша қаражаттарын
жария ету процесін жүргізу нәтижесінде пайда болды. 2007 ... ... 2009 ... ... ... ... өсу ... 703135 млн.
теңгеден 1270843 млн. теңгеге артып, нақты осы кезеңдегі өсім 565708 ... ... Бұл банк ... ... ... өсу тенденциясын
көрсететін мәліметтер болатын болса, келесі сандық статистикалық талдау ... ... ... кезеңаралық талдауына арналады. Депозиттердің
құрылымы бойынша оларды мына келесі баптарға бөлуге болады :
1. валюта түрлері бойынша;
2. субъектілері бойынша;
3. өтімділік ... ... ... ... түрлері бойынша талдайтын болсақ, онда
ұлттық валюта мен шетел валютасы арасындағы келесі ... атап ... ... ... мен 2003 жылдың қаңтарына дейінгі уақыт аралығында
Ұлттық валютадағы депозиттер көлемінің ... ... ... болғанын көруге болады. Ал 2003 жылдың қаңтарынан бастап 2005 жылдың
қаңтарына дейін шетел валютасындағы депозиттер көлемінің ... ... ... ... ... ... ... және шетел
валютасында қарқынды өсуін 2004 жылдың қаңтар ... ... ... ... ... ... 2004 ... 150 284 млн.теңге
мен 270 440 млн. теңгеге жетті. 2006 жыл мен 2009 ... ... өсу ... 2,1 есе артқандығы көрінеді. Ол ұлттық валютада
2006 жылы 235466 млн. теңгеден 2008 ... 482950 млн. ... ... ... ... аралығында шетел валютасындағы депозиттер көлемі 437 426 ... ... 2008 ... ... 783 893 млн. ... ... субъектілері бойынша талдайтын болсақ, 2003 жылдан бастап
заңды және жеке тұлғалардың депозиттерінің көлемі бірқалыпты өсу ... жеке ... ... ... 2005 ... ... мен ... депозиттер сомасы 91 706 млн. теңгеден 164 691 млн. ... ... осы ... ... өсім 73 000 млн. ... құрғанын атап
өтуге болады. Бұл өсімнің басқа кезеңдер аралығындағы өсімдерден көп ... ... ... ... ... байланысты болып
отыр.
Депозиттердің субъектілері бойынша әрбір кезеңдердегі көрсеткіштері
негізінде салыстырмалы талдайтын ... онда мына ... ... 2002 жылы ... ... депозиттерінің сомасы 45 648 млн.
теңгені құраса, жеке тұлғалардың ... 27 866 млн. ... ... ... ... ... ... бойынша өсуінде ешқандай
айтарлықтай өзгерістер болған жоқ. Депозиттердің ... ... ... ... ... ... өсу үстінде. Заңды тұлғалар бойынша ... 44 511 млн. ... 2006 ... ... 327 809 млн. ... 7 ... өсті. 2008 жылы бұл депозиттердің өсімі 501 858 млн. ... 829 667 млн. ... ... ... ... 2003 жылы 28 953 млн. ... ... ал
2006 жылы 254 123 млн. теңгені ... Бұл өсім 8 ... асып ... Ал 2006
жылға қарағанда 2008 жылы депозиттердің көлемі 441176 млн. ... ... 053 млн. ... өсті.
Депозиттердің субъектілері бойынша 2006 жылы жеке тұлғалар мен ... ... ... 581 932 млн. ... ... ... ... тұлғалар депозиттері 327 809 млн. теңгені құрады. Ал осы көрсеткіш
2008 жылы ... 1 270 843 млн. ... 829 667 млн. ... құрады.
Депозиттердің өтімділік дәрежесі бойынша талдайтын болсақ, 2006 жылы
талап еткенге дейінгі ... 175 752 млн. ... ... ... 406 180 млн. ... ... Ал 2008 ... бұл көрсеткіш
сәйкесінше 584 587 млн. ... мен 686 255 млн. ... тең ... 2006
жылдан бастап мерзімді депозиттердің көлемі қарқынды көбею үстінде. Олар
2006 жылдың тамызында 406 180 млн. ... ... 2008 жылы 686 255 ... ... Осы ... соңғы жылдары мерзімді депозиттердің ... ... ... ... ... 2 ... артық өсіп отыр.
Қазақстан Республикасының екінші деңгейлі банктеріндегі жеке тұлғалардың
салымдарының жағдайына ... ... ... ... талдау
жасайтын болсақ, онда соңғы жылдары ... ... ... ... болады.
Бұл, әрине, үкімет пен коммерциялық банктердің өздері тарапынан ... ... ... ... саясат жүргізіп отырғандығының
нәтижесі деп түсінуге болады. Халықтың банктердегі депозиттерінің артуы
нәтижесінде ... ... жеке ... ... алу ... ... ие
болуда. Жеке тұлғалардың депозиттерінің өсу қарқынын салыстыратын болсақ,
ол 2003 жылдың ... ... ... ... Ал 2003 ... ... ... сомасы 29 948 млн. теңгені құраса, 2009 жылдың қаңтарында
ол 441 176 млн. теңгені құрап, 15 есеге жуық өсіп ... Егер ... ... ... болсақ, 2003 жылдың қаңтарында депозиттердің ... 29124 млн. ... ... ... ... 2004 ... ... млн. теңгені, 2001 жылдың қаңтарында 91709 млн. теңге, 2006 ... 186080 млн. ... 2007 ... ... 257 360 ... 2008 ... қаңтарында 352 253 млн. теңгеге, 2009 ... 441 176 млн. ... ... ... ... ... банктеріндегі халықтың салымдары
| | ... ... ... (млн. ... ... |Барлығы | |
| | ... ... ... ... ... |
| | ... | |
| | ... |шетел |ұлттық ... |
| | ... ... |валюта ... ... |91709 |17474 |9360 |15443 |49386 ... |186080 |22890 |16289 |26446 |120410 ... |257360 |24531 |20667 |42975 |169129 ... |352253 |37354 |21665 |112365 |179901 ... |441176 |51670 |18918 |140523 |229764 |
* ... мәліметтер ҚР Ұлттық Банктің статистикалық бюллетенінен алынған
Осы көрсеткіштер бойынша 2005 пен 2006 жылдардың каңтары арасындағы өсім
сомасы ... ... ... ... көрінеді. Ал, 2006 жылғы 2008
жылдың аралығында халықтың салымдарының көлемі 183 816 млн. ... ... ... 2008 жылы 441 176 млн. ... ... ... салымдардың өсу
қарқынының жоғары екендігін дәлелдеп отыр. Мұны негізінен халықтың әл-
ауқатының ... ... ... ... ... мұны
халықтың қолындағы ақшалай қаражаттарын көлеңкелі бизнес пен банк ... ... ... де ... ... Жеке ... құрылымын талап еткенге дейінгі депозиттік ... ... ... ... талдауға болады. Талап еткенге дейінгі
депозиттер жеке тұлғалардың ... ... әр ... ... жатқан
ақшалай қаражаттары есебінен құрылады. Бұл шоттар бойынша ... ... ... ... төлемейді. Бірақ бұл шоттар бойынша кез
келген уақытта ақшалай қаражаттарды алу мүмкіндігі бар. ... ... ... ... ... және ... ... салымдар салуға
болады. Қазақстан Республикасының банктеріндегі осы депозитті кезеңдер
бойынша талдап қарайтын болсақ, мына ... ... 2004 жылы ... дейінгі депозиттер ұлттық валютада 17474 млн. теңгені, ал ... 9360 млн. ... ... ... 2008 жылы 51 670 млн.
теңге мен 18 918 млн. ... ... ... ... өсіп ... депозиттердің өсу қарқыны 2008 жылы 2004 жылға қарағанда ұлттық
валютада 34 196 млн. ... ал ... ... 9558 млн. ... ... ... банк ... жоғары деңгейде өсуіне
мерзімді салымдардың әсері көп болып отыр. Мерзімді салымдар 2004 ... ... 15 443 млн. ... ... валютасында 49 386 млн. ... ... 2008 жылы ... ... ... ... валютада 140 523 млн. теңге,
шетел валютасында 229 764 млн. теңгеге жоғарылады. Осы кезеңнен ... және ... ... мерзімді депозиттердің үлесі қарқынды
жоғарылады. Осы аралықтағы өсу шетел валютасында 180 378 млн. теңгеге, ... ... 125 080 млн. ... ... Осы 2006 ... тамызындағы 104
873 млн. теңгені құраған депозит ... 2007 ... ... 148 226 ... ... Халықтың салымдарының банктердегі көлемінің бұл қарқында
көбеюі үкіметтің қолданған жария ету ... мен ... ... ... ... ... енді ... қатардағы Коммерциялық банктеріндегі депозиттердің
жағдайына талдау жасайтын болсақ, ... ... ... ... 2006 ... қаңтар айында 29 036 731 мың теңгені, 2006 жылдың
осы кезеңінде 35 741 568 мың теңгені ... ... ... ... 837 мың теңгеге өскен. 2008 ... ... ... ... ... 754 мың ... ... алдыңғы жылмен салыстырғанда 17 013 186 мың
теңгеге өскен.
БанкТуранӘлемде ... ... 2006 ... қаңтар айында 8 601 330
мың ... 2007 ... осы ... 19358766 мың ... құрап, алдыңғы
жылмен салыстырғанда 10757436 мың теңгеге өскен. 2008 жылдың қаңтар айында
барлық салымдар 36149973 мың теңгені ... ... ... салыстырғанда
16791207 мың теңгеге өскен.
Казкоммерцбанкте барлық салымдар 2006 жылдың қаңтар айында 3 554 432 мың
теңгені, 2007 жылдың осы кезеңінде 12 584 841 мың ... ... ... ... 9 030 409 мың ... өскен. 2008 жылдың қаңтар айында
барлық салымдар 43 673 448 мың ... ... ... ... салыстырғанда
31 088 607 мың теңгеге өскен.
БанкЦентрКредитте барлық депозиттер 2006 жылдың қаңтар айында 2726914
мың ... ал 2007 жылы 4 938 779 мың ... ... ... ... осы
кезеңіндегі барлық салымдарға қарағанда 2 211 865 мың теңгеге ... ... ... ... кезеңінде барлық салымдар 1031 185 мың
теңгені құрап, 2007 ... ... ... осы ... 5 192 406 мың ... ... Қазақстанның алдыңғы қатардағы Коммерциялық ... ... ... ... ... |Мерзімді |Қормен |
| | |ың ... ... |
| | | ... |дің ... |рылған |
| | | ... ... ... |
| | | | | ... ... Банкі |2006 ... ... ... | |
| |2007 ... ... ... |20032186 |
| |2008 ... ... ... ... ... |2006 |8601330 |1166103 |7435227 | |
| |2007 ... |2410509 ... ... |
| |2008 ... |4435867 ... ... ... |2006 |3554432 |740907 |2813525 | |
| |2007 ... |2202802 ... ... |
| |2008 ... |3870620 ... ... |
|БанкЦентрКредит |2006 |2726914 |299453 |2427454 | |
| |2007 |4938779 |574648 |4364131 |4164881 |
| |2008 ... |848683 |9282502 |8758966 ... |2006 |344238 |176404 |167834 | |
| |2007 |797488 |267223 |530265 |511199 |
| |2008 |4642433 |730744 |3911659 |948438 ... |2006 |826212 |272938 |553274 | |
| |2007 |2014918 |290491 |1724427 |1578876 |
| |2008 |2978036 |397914 |2580122 |2978036 |
. ... ... ҚР ... ... Банктің статистикалық
бюллетенінен
Алматы Сауда – Қаржы банктегі барлық депозиттер 2006 ... ... 344238 мың ... ал 2007 жылы 797488 мың ... ... ... осы кезеңіндегі барлық салымдарға қарағанда 453 250 мың ... 2008 ... ... ... ... ... ... 433 мың теңгені құрап, 2007 жылдың қаңтар айындағы осы көрсеткіштің
сомасынан 3 844 945 мың теңгеге өскен.
Темірбанкте 2006 ... ... ... ... ... 826 212 мың
теңгені, 2007 жылы 2 014 918 мың теңгені, 2004 жылдың осы ... ... мың ... ... 2007 ... ... ... жылдың осындай
кезеңімен салыстырғанда 963 118 мың теңгеге өскен.
Қазақстанның Халық банкінде ... ... ... ... 2006 ... айында 1 4739 050 мың теңгені, 2007 жылдың ... 15680869 ... 2008 ... осы ... 19218017 мың ... ... ... қаңтар айындағы осы көрсеткіш 2006 жылмен салыстырғанда 941819 мың
теңгеге, ал 2008 жылдың аталған кезеңіндегі ... ... ... салымдар
2007 жылмен салыстырғанда 3537148 мың теңгеге өскен.
БанкТуранӘлемде талап еткенге дейінгі ... 2006 ... ... ... мың ... 2007 жылдың қаңтарында 2410509 мың теңгені, 2008
жылдың осы ... 4435867 мың ... ... 2007 ... ... осы ... 2006 ... салыстырғанда 1244406 мың теңгеге, ал
2008 жылдың аталған кезеңіндегі талап еткенге дейінгі салымдар 2007 ... 2025358 мың ... ... ... ... дейінгі салымдар 2006 ... ... 740907 мың ... 2007 жылдың қаңтарында 2202802 мың теңгені, 2008
жылдың осы кезеңінде 3870620 мың ... ... 2007 ... ... осы ... 2006 ... ... 7568514 мың теңгеге, ал
2008 жылдың аталған кезеңіндегі талап еткенге дейінгі салымдар 2007 жылмен
салыстырғанда 1667818 мың ... ... ... ...... ... ... еткенге дейінгі салымдар 2006 жылдың
қаңтар айында 176404 мың теңгені, 2007 жылдың ... 267223 ... 2008 ... осы ... 730744 мың ... құрап, 2007 жылдың
қаңтар айындағы осы салымдар 2006 жылдағы қаңтар айындағы осы ... 90819 мың ... ал 2008 ... ... кезеңіндегі талап
еткенге дейінгі салымдар 2007 ... ... 463521 мың ... ... ... ... ... 2006 жылдың қаңтар
айында 272938 мың теңгені, 2007 жылдың қаңтарында 290491 мың теңгені, 2008
жылдың осы кезеңінде 397914 мың ... ... 2007 ... ... осы көрсеткіш 2006 жылмен салыстырғанда 17553 мың теңгеге, ал ... ... ... ... ... ... салымдар 2007 жылмен
салыстырғанда 107423 мың теңгеге өскен.
Қазақстанның Халық банкінде мерзімді депозиттерінің жалпы ... ... ... ... 14297681 мың ... 2007 жылдың қаңтар айында
20060699 мың теңгені, 2008 ... осы ... 33536737 мың ... 2008 ... осы кезеңіндегі мерзімді депозиттер 2007 жылдың қаңтар
айындағы осы көрсеткішпен ... 5763018 мың ... ал 2007 ... айында алдыңғы жылға қарағанда 13476038 мың теңгеге өсті.
БанкТуранӘлемде осы депозиттер 2006 жылдың қаңтар айында 7435227 ... 2007 жылы 16948257 мың ... ... 2008 ... ... ... мың теңгені құрап, 2007 жылдың, қарастырылып отырған кезеңінде
мерзімді ... ... ... ... 9513030 мың ... ... 2007 жылдың қаңтарындағы осы салымдардың көлеміне ... ... ... өскен.
Казкоммерцбанкте мерзімді депозиттердің жалпы сомасы 2006 жылдың қаңтар
айында 2813525 мың ... 2007 ... ... ... 1038203 мың ... жылдың осы кезеңінде 39802828 мың ... ... 2007 ... осы
кезеңіндегі мерзімді депозиттер 2006 жылдың ... ... ... ... 7568514 мың ... ал 2008 ... ... алдыңғы жылға қарағанда 4918371 мың теңгеге өсті.
БанкЦентрКредитте осы депозиттер 2006 жылдың қаңтар айында 2427454 мың
теңгені, 2007 жылы 4364131 мың ... 2007 ... ... ... ... ... құрап, 2008 жылдың қарастырылып отырған кезеңінде мерзімді
депозиттер алдыңғы жылмен ... 1936677 мың ... 2008 жылы ... қаңтарындағы осы салымдардың көлеміне қарағанда 4918371 мың теңгеге
өскен.
Алматы Сауда – ... ... ... ... ... ... 2006
жылдың қаңтар айында 167834 мың теңгені, 2007 жылдың қаңтар айында 530265
мың теңгені, 2008 жылдың осы ... 3911659 мың ... ... жылдың осы кезеңіндегі мерзімді депозиттер 2006 ... ... осы ... ... 362431 мың ... ал 2008 ... айында алдыңғы жылға қарағанда 3381394 мың теңгеге өсті.
Темірбанкте мерзімді ... ... ... 2006 ... ... 553274 мың теңгені, 2007 жылдың қаңтар айында 1724427 мың теңгені,
2008 жылдың осы ... 2580122 мың ... ... 2007 ... ... мерзімді депозиттер 2006 жылдың қаңтар айындағы ... ... 1171153 мың ... ал 2008 ... ... алдыңғы жылға қарағанда 855695 мың теңгеге өсті.
Мерзімді депозиттердің банктердегі ... ... ... ... болсақ, онда әрбір банк бойынша ... өсу ... ... Бұл ... банк ... соңғы жылдардағы жеке және заңды
тұлғаларға көрсеткен қызметтерінің сапалы және екі жақ үшін де ... ... деп ... ... Сондықтан, алдыңғы қатардағы бұл
аталған банктердегі мерзімді ... ... жеке және ... ... ... ... артуымен бұдан ары да ... ... қор ... сақтандырылған депозиттердің көлемінің өсу қарқынын
салыстырмалы талдайтын болсақ, онда ... ... ... ... ... ... қор ... сақтандырылған салымдар көлемі
2007 жылдың қаңтар айында 20032186 мың ... 2008 жылы 22158597 ... ... осы ... ... ... кезеңінде алдыңғы жылға
қарағанда осы депозит түрі 2126411 мың теңгеге ... осы ... 2007 ... ... ... 16841821 мың
теңгені, 2007 жылдың қаңтарында 23921266 мың теңгені құрады. 2008 жылдың
осы кезеңіндегі ... ... ... ... алдыңғы жылмен
салыстырғанда 7079445 мың теңгеге өскен.
Казкоммерцбанкте қормен сақтандырылған салымдар көлемі 2007 ... ... 10 094 876 мың ... 2008 жылы 23 804 349 мың ... осы ... ... ... кезеңінде алдыңғы жылға қарағанда
осы депозит түрі 3 709 473 мың ... ... ... ... көлемі 2007 жылдың қаңтар
айында 4164881 мың теңгені, 2008 жылдың қаңтарында 8758966 мың ... ... осы ... ... ... ... ... алдыңғы
жылмен салыстырғанда 3 594 085 мың теңгеге өскен.
Алматы Сауда – ... ... ... ... ... ... 2006
жылдың қаңтар айында 511199 мың теңгені, 2008 жылы 948438 мың ... осы ... ... ... ... алдыңғы жылға қарағанда
осы депозит түрі 437239 мың теңгеге ... ... ... ... 2007 ... ... ... 1578876 мың теңгені, ал 2008 жылы 2978036 мың теңгені
құрады.
4-кесте. "Казкоммерцбанк" ААҚ салымдар түрлері
|Аталуы ... ... ... ... белгілері |
|«Лучший» ... ... ... 19,0%-ға| |
| |ай ... ... | |
| | ... 11,0%-ға | |
| | ... | ... ... | ... ... ... | | ... ... ... |
|тельный» | | ... ... салу |
| | | ... ... |6, 12, 18 ... ... ... әр ... сайын |
|пенсионный» |ай |дейін, шетел ... ... |
| | ... 11,0 %-ға ... салу |
| | ... ... ... |3,6 ай ... жылына ... ... ... |
| | ... ... ... ... ... ... |
| | ... 7,5 %-ға |бірден төленеді |
| | ... | ... - 12 ай ... ... |«Универсальный» ... | ... ... шетел |салым-дары бойынша |
| | ... ... ... қол және ... |
| | ... ... ... түрде |
| | | ... және |
| | | ... ... салу |
| | | ... ... |
|«XXI ғасыр» |3,6,12 айға|Теңгемен жылына ... шек ... |
| | ... дейін, шетел |халықаралық несие |
| | ... ... ... алу |
| | ... | ... |7, 14, 21 ... шарттың мәтініне| ... ... ... белгіленеді | ... ... ААҚ ... ... ... сақтандырылатын мерзімді салымдар көлемінің бұл банктердегі ... ... ... ... ... ... ... салымдар
көлемінің шегін 200 мың теңгеден 400 мың теңгеге көтеруге алып келді. Егер
шетел ... ... ... бұл ... ... шегі ... тағы да жоғарылайтын болады. Жалпы мерзімді ... ... ... ... ... қолындағы банк жүйесіне тартылмай отырған
ақша қаражаттарын тарту бойынша негізгі іс шаралар жүргізілуде.
Халық ... ... ... ... ... ... Халық салымдары – банк үшін банкаралық займдармен, банктік
вексельдермен және ... да ... ... салыстырғанда арзан ресурс
болып табылады.
2. Коммерциялық банктердің көп ... ... ... ... ... ... қаражаттары – банк үшін тұрақты ресурс.
Депозит сипаттамасына ссудалық операциялар ... ... ... ... ... ... жинақтары банк ресурстарының бөлек тобын құрайды. Халық қолындағы
құн массасы ақша формасынан жеке тұтыну затына айналғанға ... ... ... ... Жеке тұлғалардың салымдары шетел банктерінің
банктік табысының басты бабы болып қалып ... ... ... ... ... ... көрсететін банктер арасында бәсекелестік туындайтыны
қарастырылған. Халыққа қызмет көрсету көп ірі банктер үшін ... ... ... көзі болып табылады. Қазақстанда депозиттік қызмет
көрсетуде алдыңғы қатарлы кейбір ... ... ... мен ... ... «АТФ ... ... депозиттік операциялары және олардың
құрылымы
«АТФ Банк» акционерлік қоғамы 1995 жылы маусым айында құрылды. Бұл ... ... ... оны «Алматы сауда-қаржылық банк» ЖАҚ ... ... Осы жылы АТФ Банк ... ... ... туралы»
заңдарына сәйкес шетел және ұлттық валюталармен ... ... ... №59 ... ... ... 2001 жылы ... сауда-қаржылық банкі» Ашық
акционерлік қоғамы, ал 2002 жылдың маусым айында – «АТФ ... ... ... тіркелді. 2003 жылы банкті «АТФ Банк» Акционерлік Қоғамы
ретінде ... ... ... ... ... АТФ ... халықаралық стандарттарға сәйкес жұмыс
атқаратын банктердің бірінші тобына қосты. Банктің сәтті қызметінің ... ... және ... ... ... ... ... стандарттары мен банк қызметкерлерінің жоғарғы мамандануы болып
табылады. «АТФ Банк» Акционерлік Қоғамы қырықтан аса шетелдік және ... ... ... ... ... ... институтының мерей той жылында АТФ Банк еліміздің ... ... ... үлес ... айту ... мақтаныш. АТФ Банк қызметінің
негізгі көрсеткіштері жоғары деңгейдегі өсімді көрсетті. 2009 ... банк ... ... ... ... аяғында 359,1 млрд. теңгені
құрады, сонымен бірге халықаралық стандарттар бойынша таза шоғырландырылған
пайда өткен жылмен ... ... ... 4.056,2 млн. ... ... ... капиталы 9.364,5 млн. теңгеге артып, жылдың ... млн. ... ... Бұл ... ... тек менеджмент
саласындағы жұмыстың тиімділігін көрсетіп қана қоймай, ... ... үшін ... ... ... қажет болып табылады.
Қол жеткізген жетістіктер – әмбебап қаржы институты ... ... даму ... ... анық ... ... әрбір
серіктесі, жеке тұлға болсын, шағын және орта бизнес кәсіпорны болсын, банк
және қаржы өнімдерінің кең ... ... ... ... барлық
филиалдарында сапалы және жедел сервиске қол ... ... ... ... АТФ Банк ... ... институттарымен
байланысты белсенді түрде дамытып, ... ... ... ... ... ынталандыру мақсатында АТФ Банк жыл бойы ... ...... АҚБ, КFN және ... банктермен белсенді
түрде ынтымақтаста болды. 1998 жылдан бері Қазақстандағы шағын және орта
бизнесті қолдау ... ... ... ... Құру және ... сәтті жүзеге асып келе жатқан серіктестіктің жоғары деңгейіне қол
жеткізді. Өткен ... ... ЕҚДБ мен «АТФ ... АҚ арасында «арнайы
техникалық бағдарламаны жүзеге асыру шеңберінде шағын және орта ... беру ... өз ... ... ... ... байланысты
өкілеттігін АТФ Банкке беру туралы» Меморандумға қол қойылды. ... ... АТФ ... ... ... ... ... процестің мақсаты несие қоржынының сапасын сақтау және ЕҚДБ ... ... ... ... көрсету. АТФ Банк ЕҚДБ-дан өкілеттік
алған Қазақстан-дағы ... ... ... болып табылады. ШОБ
кәсіпорындарына несие беру бағдарламасы банктің барлық ... ... ... мен ... ... ... ... байқаусыз қалған жоқ. Осылайша ... ... ... ұзақ ... ... ... банктің рейтингін «Ваl»-ге
дейін арттырды, болжам - «тұрақты». ... ... ... АТФ Банктің
Қазақстанның банктік жүйесіндегі маңыздылығын 2009 жылдың елеулі нарықтық
үлесі бар активтерінің ... ... ... ... ірі Банк ... өтті. Сондай-ақ, Банк Fitch Ratings агенттігінен «тұрақты» болжаммен
ұзақ мерзімді «ВВ–» ... ... және Standard and ... «В+» ... ұзақ ... рейтингін алды, болжам –
«тұрақты».
Банктің өткен жылы қол ... ... және ... ... дамуы ертеңгі күнге сеніммен қарауға мүмкіндік
береді. Банк ... және ... ... беру ... несие
қоржынының көлемін арттырып қана қоймай, ұсынылатын өнімдер тізімін кеңейте
отырып жұмысын белсенді түрде жалғастыруда. 2006 жылы Дүниежүзінің ... ... бірі ... АТФ Банкті «Еуропада дамып келе жатқан
елдердің арасындағы корпоративті басқару ... ... ... ... ... ... өкімет органдарымен және кәсіпкерлермен серіктестікті
дамыта отырып, ... ... және ... ... ... ... ... ұмтылады. 2009 жылы АТФ Банк ... ... өз ... ... 2009 жыл ... «АТФ ... ... Республикасы) мен ОКБ «Сібір» ЖАҚ-тың ... ... ... АТФ ... ... ... коммерциялық банкінің
100% акциясын сатып алу туралы келісімге кол қойылды, сонымен ... ... банк ... ... ... ... орындағы Қырғыз
Республикасының банкі – «Энергобанк» ААҚ-тағы ... ... ... Сонымен қатар, АТФ Банк халықаралық қаржы институттарымен
әріптестікті әрі қарай дамытуды ұйғарып ... бұл ... ... ... ... және ең бірінші кезекте, өз клиенттерінің бизнесінің
дамуы мен өсуін қаржыландыру саласын ... ... ... ... және жеке ... депозиттерді қабылдау бойынша операциялар
Шұғыл депозиттер – белгілі бір ... ... олар ... ... ... басқару бойынша Комитетпен бекітілген сыйақы төленетін
Банкпен заңды және жеке ... ... ... ... бейрезиденттерінен) қабылданған ақша қаражаттар. Салымдар сақтау шарты
мен сыйақыны ... Банк пен ... ... мен ... туралы
жазылған банктік салым Келісімшартының қорытындысы арқылы дайындалады.
Шұғыл депозиттер ... ...... және шетел валютасында, қолма қол
және қолма қолсыз түрде қабылданады.
Банктік салым туралы келісімшарт екі ... қолы ... ... ... ... енеді. Келісімшарт бірегей міндеттердің толық орындалуына дейін
әрекет етеді. Келісімшартта ... ... ... ... сомасын аудару
мерзімі қарастырылады.
Шұғыл депозиттер бойынша сыйақы мөлшерлемелері депозиттік ... құны мен ... ... ... ... ... ... анықталады, активтер мен пассивтерді басқару бойынша ... және ... ... Сыйақы мөлшерлемелері ақшаны
сақтау мерзімі бойынша дифференциалды орнатылады.
Шұғыл депозиттер бойынша минималды сома:
- жеке ... үшін ... ... – 10000 ... ... ... АҚШ долларына эквивалентті, шетел валютасында Евро, минималды салым
сомасы 100 Евро.
- заңды тұлғалар үшін ұлттық валютада – 100000 ... ... ... 1000 АҚШ долларына эквивалентті, шетел валютасында Евро, минималды салым
сомасы 5000 Евро.
Салымды бекітілген мерзімнен бұрын төлеу кезінде:
- ... ... ... ... салымның календарлық
мерзімнің жартысынан кемі сақталғанда, сыйақы төленбейді;
- ... ... ... ... ... календарлық
мерзімнің жартысынан артығы сақталғанда, сыйақы келісімшартта қарастырылған
нақты сақтау мерзімі бойынша шоттағы 50% мөлшерлеме көлемінде төленеді.
Салым мерзімі ... ... ... оны жаңа ... ... салым
сомасын көбейту немесе азайту бойынша қайта жасауға құқығы бар.
Егер салымшы салымды Келісімшарттың қызмет ету ... ... ... ... онда ... ... және ол бойынша есептелген сыйақы Банк
арқылы банктік салым Келісімшартында ... ... ... ... ... ... қабылдау бойынша операциялар. Арнайы
депозиттер – ерекше шарттармен тартылған заңды тұлғалардың қаражаттары.
Банк ... ... 25.06.99 ж. №862 ... ... ... қаулысымен
бекітілген «Кепілдік және зайымдық салымдардың шарты мен салу көлемі
ережесіне» ... ... ... күші үшін ... тұлғалармен салынатын
қаражаттар;
- несие ресурстарының зайымдық қамтамасыз ету ретінде заңды тұлғалардың
салынған қаражаттары;
- карточкалық шотта (овердрафт) ... ... ... кейінгі авторластырылмаған төлемдерін төлеу кепілі ретінде
сақтандыру депозитіне Банктің пластикалық карточкаларын алу ... ... жеке ... ... ақша ... бойынша клиенттердің ақшалай қаражаттарын белгіленген мерзімге
салымдарға тарту дамудың басым бағыттарының бірі ... ... ... заңнамалардың нормаларын ескере отырып, депозит базасын
қалыптастыруды депозит саясаты ... ... Банк ... ... ... негізінде даму стратегиясын
қалыптастырады, ол ішкі ... ... ... жүргізуге мүмкіндік береді,
өйткені банк міндеттемелерінің өсуі негізінен халықтың және кәсіпорындардың
депозитке салған ... ... ... ... ... ... ... саясаты дәстүр бойынша сыйақы (мүдделілік) мөлшерлемесін
оңтайлы жолмен реттеумен және ... ... ... ... ... ... оңтайландырумен, қызмет көрсету саласын
кеңейтумен, маркетингтік жаңа енгізілімдермен, клиенттерге қызмет ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Банктің депозит саясаты төмендегі мақсаттарға бағытталған:
- ең аз қаржылық шығындармен заңды және жеке ... бос ... ... ... үшін ... ... қамтамасыз ету;
- қаражаттарды шоғырландыру үшін салымдардың жаңа түрлерін ... ... банк ... ... ... сапасын және әдістерін жақсарту;
- салымдар бойынша қызметтерді кеңейту (айырбастау, аудару операциялары,
ақшасыз есеп айырысу және ... ... ... ... ... банктің шығындарын қысқарту;
- банктің қаржымен ... ... ... үшін ... өзара
байланысты дамыту;
2-сурет. «АТФ Банк» АҚ-ның валюта бойынша тартылған ресурстары (заңды
тұлғалар бойынша)
Тартылған қаражаттар қоржынын түзу ... ұзақ ... ... ... ... Сыйақы мөлшерлемесі ақшаны сақтаудың түріне,
сомасына және мерзіміне байланысты ... ... ... мен ... ... байланысты белгіленеді. Салымның сомасы мен оның сақтау
мерзімі өскен жағдайда сыйақы мөлшерлемесінің өсу ұстанымы сақталады.
3-сурет. 2006 жылы ... ... ... ... ... %
2009 жылы заңды ... басы ... ... салымдарға
орналастырудың белсенді кезеңі сәуір және желтоқсан ... ... ... басы артық ақшаларының негізгі бөлігі мерзімі 1 жылға дейінгі
мерзімді депозиттерге ... ... ... салымдар бойынша сыйақының жоқтығы ... ... ... ... ... ... шоттарындағы қалдық мол әрі
тұрақты болса және корпоративті салымға жатқызылған банк клиенттері үшін ... ... ... ... ... ... ұлттық
валютадағы КZТ шоттары бойынша отыз ... ... ... – жылдық
1,5% және валюта шоттары бойынша баламасы отыз ... ...... ... 2009 ... ... қоржынының құрылымы, %
Жеке тұлгалардан депозиттерді қабылдау бойынша операциялар
Банк ... ... ... «АТФ ... ... ... ... Банк» АҚ-ның салымдар (депозиттер) ... ... және ... операцияларды жүргізу туралы Ережесіне және тиісті ішкі
құжаттарға сәйкес талап етуге ... және ... ... ... ... ... 2004 жылдың 2 маусымынан №266 ... ... ... ... бекітілген «Қазақстан
республикасының банктерінің клиенттерінің банктік шоттарын ашу, жүргізу
және жабу ... ... ... ... ... ... ұлттық және шетел валютасында тартылатын салымдардың
сыйақы мөлшерлемелері мен ... ... ... ... мен
пассивтерді басқару бойынша Комитетпен анықталады. Салым түріне ... ... ... ... ... ... бола алады немесе
қажет болған жағдайда Банк ... ... ... ... қадағаланатын салым бойынша мөлшерлемелерді ... ... ... ... салу ... активтер мен пассивтерді
басқару бойынша Комитетпен анықталады және 3 айдан 5 айға ... ... жеке ... бойынша салым сомасы екі жақтың келісімі арқылы
пролангациялануы мүмкін. Банктік салым келісімінің пролангациялануы кезінде
сыйақыны есептеу мен ... ... ... ... мен ... бойынша Комитетпен бекітілген мөлшерлеме арқылы жүзеге асады.
Салымшыларға сыйақыны ... ... ... ... ... ... шартына сәйкес төлем ай сайын, тоқсан сайын, жыл сайын
немесе мерзім біткенде ... ... ... ... ... ... ... шарты өзгеруі
мүмкін, сонымен қатар жаңа шарттар бойынша салымдарды ... ... іске ... ... ... Бұрын қабылданған салымдар ... ... ... ... ... сақтала береді.
Салымдардың жеке түрлерін қабылдауды тоқтату туралы шешім ... ... ... ... ... кепілдемесі бойынша Банк
Басқармасымен шешіледі. Қабылданған ... ... ... мен ... ... ... ... түрі бойынша жаңа шоттарды ашуды және
істегі келісімшарттардың ... ... ... ... ... ... келісімшартының мерзімін пролангациялауды тоқтату
туралы ... ... ... ... немесе Банктің берілген шешімінің
іске асуына 10 күнге дейін операциондық залдарда хабарлама ілу ... ... жеке ... ... ... ... қорының қатысушысы болып табылады. ... ... ... ... ... өз ... ... етеді. Егер банк қандай да болмасын себептер бойынша салымшылар
алдында өз міндеттерін өтей ... ... ... Қоры ... гаранты болады.
Есте сақтайтын жайт, кепілдендіруге Қазақстан Республикасының Ұлттық
Банкінің Басқармасының 1999 жылғы 5 ... №304 ... ... ... ... деңгейлі банктерінің жеке тұлғалардың
салымдарын ... ... ... ... ... ... 4 пунктінде көрсетілген сыйақы мөлшерлемелері бойынша
шектеу арқылы есептелген шұғыл ... ... ... ... банктік
салымның ерте жасалған келісімшарттарына ... ... ... ... ... міндеттемесі Қормен кепілдендірілген шектеулер
қолданылмайды, берілген ... ... ... ету ... ... кепілдендіріледі.
Банк үшін клиенттердің мүддесіне қамқорлық жасау бәрінен жоғары тұр.
Клиенттермен жұмыс істеудің негізгі ... ... ... ... ынтымақтастық» жатады. Осы ұстаным әрбір клиентке жеке ... ... ... ... ... ... АТФ Банктің оңтайлы депозит саясатын атауға болады.
Осындай саясаттың ... ... ... жеке ... ... ... ... мен қолайлы пайыз мөлшерлемелері болып табылады.
Бүгінгі күні банк ... ... қол ... барынша
қамтамасыз етеді – ақша жинақтарын сақтау және көбейту, табысты арттыру.
2005 жылы банк ... ... ... ... ... ... «АТФ-
Капитал», «АТФ-Престиж», «АТФ-Комфорт» және ... ... ... жылдық қызмет көрсетуге сыйақы ұсталмайтын төлем
карточкаларын, дүниежүзіне ... AIG ASSIST ... ... алу, ... ... ету ... бұзбай, депозитті бір
валютадан екінші валютаға ... ... ... 10 жылдық
мерейтойына байланысты 2005 жылдың 15 наурызынан 1 тамызына дейін әрекет
еткен жаңа ... ... ... акция жүргізілді.
Атқарылған жұмыстар нәтижесі депозиттерді тарту өзгерісінің ... ... ... ... ... бір ... ... бойынша қалдықтар 1,5 есе өскен. Банк жеке ... ... ... алып ... ... ... ... динамикасы, млн. теңге
|жылдар |млн. ... ... |530 ... |3912 ... |6856 ... |8373 ... |12538 ... (1 ... |21 608 ... Банкі көп жылдық жұмыс тәжірибесі мен салымшылар тілектерін ... ... ... ... ... ... Алты депозиттердің
ішінен біреуін таңдап, клиент өз бюджетін ... ... ... ... шеше ... Депозиттер ұлттық валютада және ... ... ... ... ... Депозиттер өз ... ... ... ... ... ... ... бұзылуын және депозиттен ақша алуын қарастырады, сонымен қатар ... ... ... ... өзгереді.
АТФ Банкінде әрбір клиенттің таңдауына әсер ететін 7 маңызды қағидасы
бар жүйе әрекет етеді:
1. Сенімділік: АТФ ...... ... ие ... ... ... Қазақстандық жеке тұлғалардың депозиттерін кепілдендіру
(сақтандыру) фондының қатысушысы;
2. Перспективалылық: Клиент өз жинағын көбейтуге мүмкіндігі бар;
3. Жабдықталғандық: ... ... АТФ ... алатын несие
бойынша кепіл ретінде бола алады;
4. Қолайлылық: Клиенттің депозитімен оның сенімді адамы басқара алады;
5. Пайдалылық: ... ... ... ... Сенушілік: Клиенттің АТФ Банкінің депозитіндегі ақшасы толық
қауіпсіздікте болады, ... ... ... ... ... ... өзіне қайтарылады немесе бір валюта түрінен екіншісіне аударылуы
(конверсиялануы) мүмкін;
7. ... ... ... ... ... ... деңгейінен асып
түседі;
АТФ Банкінің депозиттерінің қосымша артықшылықтары:
• 500 USD жоғары немесе әквиваленті бар немесе депозит ашушы
салымшылар, VISA Electron төлем карточкасын бірінші ... ... ... ... ... алуға мүмкіндігі бар. Депозиті бар
немесе ашушы салымшылар төлем карточкасын сақтандыру депозитін
енгізбей-ақ ала алады:
- VISA Classic 1 000 ... ... ... ... ... VISA Gold 5000 ... жоғары немесе эквивалент депозит сомасында.
• 5 000 USD-дан немесе теңгемен эквивалент салым сомасында бір жылдан
және жоғары ... ... ашу ... VISA Gold карточкасы ... ... ... бір ... ... – тегін;
2. сақтандыру депозиті – жоқ;
3. несие лимиті – депозит сомасынан 50%;
4. Кездейсоқ және жағымсыз жағдайлардан ... ... ... Компаниясынан тегін сақтандыру. Сақтандыру бір жыл
ішінде әрбір сапар ... 60 ... ... емес ... бойынша әрекет
етеді.
Салымшылар арнайы жеті депозиттен өздеріне неғұрлым тиімді шартты таңдай
алады. Олардың ... жеке ... ... ала ... әзірленген.
Салымшылар АТФ Банктің депозитін таңдай отырып, келесі ... ... ... ең ... ... ... ... қолайлы мерзімі – 1 айдан 10 жылға дейін;
• ең төменгі жарналар – 15 000 КZТ-тен бастап (100 ... ... ... икемді схемасы – ағымдағы немесе карточкалық шотқа;
• қосымша жарналар санының шексіздігі;
• ай сайынғы/тоқсан ... ... ... ... ... айналуы;
• үшінші тұлғаның атына шот ашу;
... ... ... ... ... ... ... ақшаға қол жеткізудің жеделдігі;
• мұрагерлеріне ... ... ... ... ... ... ... жатпайды;
• депозиттер Қазақстандық жеке тұлғалардың депозиттеріне кепілдік
беру қорында сақтандырылған.
Депозиттердің түріне байланысты артықшылықтар:
- ... бір ... ... ... қолма қол емес
түрде ... ... ... депозитті кепілге қою арқылы жеңілдікті несие алу мүмкіндігі.
«АТФ-ЛИДЕР» БАҒАЛЫ ҚАРАУШЫЛЫҚ!
Берілген депозит келесі көшбасшы ... ие: ... ... ... өз ... ... Төлем карточкасы – сыйға! Плюс
ұтыс ойынына қатысуға бірден-бір мүмкіншілік, 6 АВТОКӨЛІК, 2 ... ... ... ... ... ... табыс әкелетін капиталдың болуы ертеңгі күнге сенім береді!
Мысалы, демалысқа, ірі сауда ... ... АТФ ... ... ... ... ... алу үшін бастапқы жарнаны жинауға.
«АТФ-КЛАССИК» ӘРҚАШАН БИІКТЕ БОЛ!
Бүгінгі күні ақшаны дұрыс салу - ... күні ... ... ... ... ... және жоғарғы ... ... ... ... барлық талаптарына жауап береді.
«АТФ-КОМФОРТ»АҚШАНЫ БАСҚАРУДЫҢ ЫҢҒАЙЛЫЛЫҒЫ!
«АТФ-Комфорт» депозиті өз ... ... ... жинақтауға,
содан кейін төмендемейтін қалдықты сақтай отырып, ... ... ... ... береді.
«АТФ-ПЕРСПЕКТИВА» ЖАҚЫН АДАМДАРЫҢЫЗҒА ҚАМҚОР БОЛЫҢЫЗ!
«АТФ-Перспектива» депозитімен перспективалы өсу! Егер сіз өз ... ... ... ... берілген датаға, онда АТФ Банкінде депозит ашу
арқылы жасау ... ... ... ... ... ... Банк өз
ақшаларыңызды қайтарып беретін шартты ... ... ... бала 18 ... ... айрықша мәнді атаулы күні.
«АТФ-ПРЕСТИЖ» ЖЕТІЛУГЕ ЖӘНЕ ӨРКЕНДЕУГЕ ТАЛПЫНЫС!
Сенімді өсім мен өз ... ... ... сіздерге «АТФ-
Престиж» депозитін ұсынамыз! Бұл бүкіл ақша салу мерзіміне жоғарғы сыйақы
мөлшерлемелері, банк өнімдері мен АТФ ... ... ... ... ... ... СІЗДІҢ ЫРЫС-БЕРЕКЕҢІЗДІҢ ӨСУI!
«АТФ-ПРЕМИАЛЬНЫЙ» депозиті «Бақытты сан» акциясын ұсынады. Айдың бақытты
санымен туылған күні сәйкес келген АТФ ... ... ... ... ... Getz» ... ұтып алу ... ие болады.
АТФ-ЛИДЕР. БАҒАЛЫ ҚАРАУШЫЛЫҚ!
АТФ-Лидер. Бағалы қараушылық!
|Депозиттің |- ... ... ... ... |- ... өз ... ... ... |- ... ... шетінен алу мүмкіндігі; |
|қасиет-тері |- ... ... ... ... |
| ... ... ... ... 100% көлемінде |
| ... ... ... ... тұруында жасалады; |
| |- 24 айға ... ... ... |
| |- ... ... VISA немесе МаsterCard төлем |
| ...... |
| |- Плюс ұтыс ... ... ... |
| ... |
| |- 2 000 ... ... ... |
| |- 6 ... |
| |- 2 ... ... ... |12 ... 5 ... ... ... ... ай |13-36 ай |36 айдан жоғары |
|мөлшерлемесі | | | |60 айға ... |
| ... |9,0% |10,0% |11,0% |
| |АҚШ ... |5,0% |6,5% |7,5% |
| ... |5,0% |6,5% |7,5% |
| ... ... ... тартылатын депозит-тер |
| ... ... ... ... |70 000 |600 USD, |500 ЕUR |
| |КZТ, | | |
| ... 130 000 ... |1 000 АҚШ доллары/евро |
|АҚШ доллары ... ... ... ... бар ... ... |
| ... ... ... ... | ... |шектеусіз ... алу ... ... ... ... ... ** ... төлеу |ай сайынғы капитализаия *** депозитке сыйақылар ... ... ... ... ... |- ... ... бұрын бұзуда сыйақыны есептеу |
| ... ... 100% ... ... ... |
| ... ... тұруында жасалады; |
| |- ... ... бір ... екіншісіне |
| ... ... ... ... ... ашу ... Жеке ... (паспорт); |
| |- СТТН ... ... | ... Төмендемейтін қалдық – бұл депозиттіц бүкіл әрекет ету кезеңінде |
|депозитте болуы керек ақша ... ... ... көлемі бастапқы |
|төлемнің минималды көлеміне тең болады. Мысалы, үш ай бұрын Сіз 170 000 ... ... ... ... ... 2 ай ... Сіз ... Депозиттің жалпы сомасы 200 000 теңгені құрады, ал жасалған|
|төмендемейтін қалдық көлемі – 70 000 теңге. Сәйкесінше, Сіз 130000 ... ала ... (= 200 000 - 70 000). ... ... – бұл ... ... есептелінуі. Ай сайынғы (әр |
|тоқсандық) салым бойынша капитализация дегеніміз әр айдың ... ... ... ... осы ... «өсіп кеткен» пайыздар көлеміне көбеюі.|
«АТФ-КАПИТАЛ» СІЗДІҢ ЖИНАҒАН АҚШАҢЫЗДЫҢ СЕНІМДІ ӨСУІ!
|Депозиттің |• ... ... ... ... ... ... ... |
| |• ... ... ... қолданылу |
| ... ... ... ... ... |
| |• ... салу ... қарамастан қосымша жарналарға |
| ... ... |
| |• ... ... ... және АТФ ... |
| ... желісінен көптеген дисконттарды алу |
| ... ... + ... ... ... |
|Депозит ... |3 ... 10 ... ... ... ... ... |түрі |
| |- ... қ. ... - 15 000 КZТ, 100 USD/ЕUR |
| |- РКО мен ВКО - 1 500 КZТ, 10 USD/ЕUR ... ... ... ... ... ... алу ... ... ... |Ай сайын немесе мерзім ... ... ... |автоматты ... ... ... ... бұрын бұзылған жағдайда сыйақы |
| ... ... ... ... ашу үшін |- Жеке куәлік ... ... ... |- СТТН ... ... БИІКТЕ БОЛ!
|Депозиттің |• депозиттің ... ... ... ... |
|артықшылық-тары |мөлшерлемері; |
| |• ... ... ... қолданылу |
| ... ... ... ... мүмкіндігі; |
| |• ... ... ... және АТФ ... |
| ... желісінен көптеген дисконттарды алу |
| ... ... + ... ... ... |
|Депозит мерзімі |1 айдан 10 ... ... ... ... ... ... |
| |- ... қ. VІР-орталыққа - 140 000 КZТ, 1000 USD/ЕUR |
| |- РКО мен ВКО - 15000 КZТ, 100 USD/ЕUR ... ... ... алу ... ... ... ... біткенде немесе депозитті 1 жыл және жоғары |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 60 00 USD 10 жыл ... - 10% |
| ... ... ... ... ашу |- Жеке куәлік (паспорт); ... ... ... |- СТТН ... ... ... ЫҢҒАЙЛЫЛЫҒЫ!
|Депозиттің |• бекітілген мөлшерлемесі 12 айға; ... |• ... ... ... ... |
| ... ... ... ... мүмкіндігі; |
| |• ... ... ... және АТФ ... әріптес-терінің|
| ... ... ... алу ... ... + |
| ... ... қатысу. ... ... |12 ... 37 айға ... ... ... ... |12 ай |13-36 ай |37 ай ... | | | | |
| ... |8,0 |8,5 |9,0 |
| |АҚШ ... |4,0 |5,0 |6,0 |
| ... |3,5 |4,5 |5,0 ... |- РКО мен филиалдар үшін – 70 000 КZТ, 500 USD/ЕUR ... | ... | |
| |- ... қ. ... - 700 000 КZТ, 5000 USD/ЕUR |
| |- РКО мен ВКО – 15 000 КZТ, 100 USD/ЕUR ... ... ... алу |Ақшаны бір ай сақтағаннан кейін, депозит сомасын |
| ... ... ... сома ... |
| ... ... төлеу |Ай сайын ... ... ... ... ... мерзімінен бұрын бұзылған жағдайда сыйақы |
| ... ... ... ... ашу үшін |- Жеке куәлік (паспорт); ... ... |- СТТН ... ... АДАМДАРЫҢЫЗҒА ҚАМҚОР БОЛЫҢЫЗ!
|Депозиттің |• ... бір ... ... ... ... банк шоты ... ... депозит; |
| |• ... ... бір ... ... ... |
| ... ... ... ... құқылы; |
| |• ... ... ... ... |
| ... ... ... өзгерту мүмкіндігі. ... ... |3 ... 10 ... дейін ... ... ... |3 жыл |5 жыл |10 жыл ... | | | | |
| ... |10,0 |10,5 |11,0 |
| |АҚШ ... |6,5 |7,0 |7,5 |
| ... |5,5 |6,0 |6,5 ... |- РКО мен ... үшін – 75 000 КZТ, 500 USD/ЕUR ... ... |
| |- ... қ. VІР-орталыққа - 140 000 КZТ, 1000 USD/ЕUR |
| |- РКО мен ВКО – 15 000 КZТ, 100 USD/ЕUR ... |15 000 КZТ, 100 USD/ЕUR ... кем емес ... |
| ... ... алу ... ... ... ... жыл ... ... ... ... ... ... |Келісімшарт мерзімінен бұрын бұзылған жағдайда сыйақы |
| ... ... ... ... ашу үшін |- Жеке ... ... ... ... |- СТТН ... ... ЖӘНЕ ... ТАЛПЫНЫС!
|Депозиттің |• депозитті орналастыру мерзіміне бекітілген ... ... ... |
| |• ... ... ... қолданылу |
| ... ... ... ... ... |
| |• АТФ ... және оның серіктестерінің кең ауқымды |
| ... және ... ... ие болу ... |
| |• ... ... ... және АТФ Банктің әріп-тестерінің|
| |желісінен көптеген ... алу ... |
| ... ... ... |
|Депозит мерзімі |12,5 ... 10 ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... алу |Қарастырылмаған ... ... ... жыл сайын капиталдау ... ... ... ... ... мерзімінен бұрын бұзылған жағдайда |
| ... ... ... жүйесі ... ашу үшін |- Жеке ... ... ... құжаттар |- СТТН ... ... ... ... |• ... орналастыру мерзіміне бекітілген сыйақы |
|артықшылық-тары|мөлшерлемесі; |
| |• ... ... ... ... |
| ... ... ... өзгерту мүмкіндігі. |
| |• ... ... ... ... ... арналған |
| ... ұтып алу ... |
| |• ... ... ... және АТФ ... ... |желісінен ... ... алу ... |
| ... ... қатысу. |
|Депозит мерзімі |12 ... 5 ... ... ... ... ... ай |13-36 жыл |36 ... ... |
|мөлшерлемесі | | | |60 айға ... |
| ... |9,0% |10,0% |11,0% |
| |АҚШ ... |5,0% |6,5% |7,5% |
| ... |5,0% |6,5% |7,5% ... ... РКО мен ... үшін – 140 000 КZТ, 1000 ... |USD/ЕUR |
| |- ... қ. ... - 300 000 КZТ, 2000 |
| ... ... ... ... алу ... ... ... ... шотқа ай сайын ... ... ... шарттар |Келісімшарт мерзімінен бұрын бұзылған жағдайда |
| ... ... ... ... ... ашу |- Жеке ... ... ... ... ... |- СТТН |
3. ... ... ... ... ... ... Депозиттік портфельді басқару және ондағы тәуекелдерді азайту
жолдары
Банктің депозиттік ... ... ... ... ... опималь өлшемдеріне, яғни ... ... ... ... ... ... әрбір коммерциялык банк
тәуекелдерді төмендету және саралау, өтімділікті ұстау мақсатында ... ... ... қорлардың (ірі депозиттік сертификаттар, ... ... ... ... репо және т.б.) ... активтерге қатынасы
– 50%-дан аспауы керек;
- талап еткенге дейінгі ... ... ... ... ... ... құрауы тиіс;
- мерзімді депозиттер көлемі баланс валютасына қатынасы бойынша ... ... ... ірі депозиттік сертификаттар деңгейі депозиттердің жалпы сомасының 15%-
нан аспауы тиіс;
- бір ... ... ... ... ... жалпы сомасына
қатынасы бойынша 7%-дан аспауы керек.
Банктің депозиттік операцияларымен байланысты тәуекелдердің түрлері:
- өтімділіктің қамтамасыз етілмеуі тәуекелі банк ... ... өз ... ... етуі ... пайда болды. Ол банкке өте ауыр
әсер ... ... ... ... да алып ... ... және ... себептерге байланысты алынбаған пайда
немесе кіріс тәуекелдігі ... ... ауыр ... ... ... ... жетерліктей имидждің болмауы); пайыздық тәуекел
депозиттер нарығындағы пайда болған жағымсыз жағдайға байланысты туындайды;
- трасформациялық тәуекел, ол да ... пен ... ... ... ... және ... саясатының құрылуы мен қолданылуына шын
мәнінде келер болсақ, ешқандай тұлға тәуелсіз жұмыс істей алмайды, ол кез-
келген банктің ... ... ... ... – бұл шара ... ... ... бағытталған және тәуекелмен табыстылық араларындағы оптималдық
арақатынасты табу, аталған тәуекелді сақтандыру, ... және ... ... ... ... келесі кезеңдерді зерттегеніміз дұрыс:
1) тәуекелдің мазмұнын табу;
2) тәуекелдің деңгейін анықтауға қажет ақпарат көлемін және көздерін
анықтау;
3) ... ... ... оның ... ... ... таңдау;
4) тәуекелден сақтандырудың әдістерін анықтау немесе таңдау;
5) тәуекелді басқару нәтижелерін алдыңғы талдау әдістерімен салыстыра
отырып ... ... әр ... ... бойынша жіктеуге болар еді,
бірақ біздің зерттеуімізде қарастырылатыны ... ... ... қарым-қатынасы халықпен төмендегідей жағдайларда
қалыптасады. Несиелік тәуекел, ... және ... ... тәуекелі.
Тәуекел – бұл жағымсыз ... ... ... ... ... ... қаупі. Банктердің іс-әрекетінде үнемі ұшырасып
отыратын тәуекелдер төмендегі кестеде келтірілген.
Қаржылық тәуекел – кірістердің ... ... ... болмауы
немесе әр түрлі себептердің нәтижесінде шығыстардың орын алуында ... ... ... ... ... –қазіргі жағдайда
депозиттік тәуекелдегі және пассивтік операциялардағы ... ... ... факторларға байланысты жіктеу
|Сыртқы (жалпылама) |Ішкі (жекелеген) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |Өтімділіктің қамтамасыз етілмеуі ... ... ... ... ... ... ... құрылымдардың қаржылық тұрақсыздығының несиелік-депозиттік
келісім шарттар бойынша ресурстардың қайтарылмауының ... ... ... талдау тәжірибесінде үлкен жұмыстарды қажет етеді.
5-сурет. Жеке тұлғалардың депозиттерін сақтандыру ... ... ... ... ... ... байланысты.
Тәуекел нәтижесінде шығынға ұшырамау үшін сақтандыру қызметтерін пайдалану
және ... ...... операцияларын дұрыс басқару қажет. Әрине
сақтандыру қызметтерін пайдалану белгілі бір ... ... ... ... ол ... орны тәуекелдің орын алуы кезінде қайта толып
отырады. Қазіргі ... ... ... жеке тұлғалардың
депозиттері қатысушы - банктің банкротқа ұшырауы жағдайында ... ... ... Бірақ, жеке тұлғаның салымдары сақтандырылды
дегенмен онда әлі де ... ... ... ... Осы ... ... жүйесіне қатысушы субъектілерінің әрбірінің
тәуекелге байланысты қаражат жоғалтуы дәрежесін ... ... ... ... ... ... ... депозиттік операциялары бойынша тәуекелді сақтандырудың
әдістері. Олар:
1) ... ... ... ... орталықтандырыл-ған
міндетті қорлары);
2) ерікті сақтандыру ;
3) аралас сақтандыру (жоғарыда аталған екі ... ... ... ... ... ақша ағымдарының қозғалысын ескере
отырып жүргізіледі (банктің төлем балансын немесе корршотын басқару). Бірақ
та ақша ағымдарының қозғалысын ... ... ... ... ... ... алдыңғы кезеңдегі мәліметтерді талдауға ғана емес, сонымен бірге
экстраполяция, клиенттердің шоттарындағы қаражаттарының ... ... ... ... ... сәйкес жағдайын анықтау.
Депозиттік операциялар бойынша тәуекелді бағалаудың және ... ... ... ... болады:
1. Ресурстарды тартудыц құрылымдьщ талдамасы. Коммерциялық банктердің
ресурстарының негізгі бөліктерін тартылған қаражаттар құрайды, ал ... ... аз ... ... ... ... ... өзгешеліктері бар, ол ең алдымен олардың құрылғаннан бастап
қызмет етіп келе ... ... ... әр ... олардың
жарғылық қорларының әртүрлі мөлшерлігіне, кызмет көрсететін клиентурасының
саны, сапасына және т.б. байланысты.
Жекелеген коммерциялық ... ... ... ... дәрежесіне байланысты немесе керісінше, әмбебаптылығына ... ... ... ... ... жағдайына
тәуелді.
Қазіргі банктік тәжірибе, жоғарыда атап көрсеткеніміздей, депозиттердің
өте әр түрлігімен ... ... ... ... тартылған
қаражаттардың құрылымын талдауды клиенттердің топтары мен депозиттердің
мерзімдері бойынша жүргізуге болады, ол ... ... ... ... және қандай мерзімге тартылғандығын көрсете алады.
Осындай салыстырмалы талдауды ... ... ... ... ... жүргізуге болады, себебі осы әдіс басқа банктердің қаржы тартуының
құрылымы мәліметтерімен салыстыруға ... Бұл ... ... есеп үшін де ... ... ... аналитикалық есеп үшін де
қажет.
Тартылған қаражаттардың құрылымын ... ... ... ... ... ... ... үлес салмағын немесе жалпы тартылған
қаражаттарындағы ... ... ... ... ... ... ... Осы
тектес талдаулар аталған банктің пассивтік оперцияларының дамуындағы әрбір
экономикалық келісім-шарттың ролін атқаруға ... ... Одан ... ... құрылымын аналитикалық есептің мәліметтері арқылы
талдауға ... Бұл ... ... ... ... мерзіміне байланысты зерттеуге ... ... ... ... тек қана ... байланысты ғана емес, сонымен
бірге сомасына байланысты талдауға да болады. Банктің ... ... ... ... осындай операциялардың көлеміндегі өзгерісті
анықтап, оның банк өтімділігіне әсерін анықтауға ... ... та ... ... ... ... банктердің өтімділігі
проблемасын ... ... ... ... ал осы ... банк үшін өте ... болар еді.
Активтердің өтімділігі тұрғысынан және пассивтердің талап етілу тұрғысын
банктің деңгейінде бөлімшелері, клиенттері және операция деңгейі тұрғысынан
анықтауға болады. Осындай көзқарас ... ... ... ... және ... ... сапасын көрсетуге мүмкіндік береді.
Анығырақ айтсақ, осы мақсатпен мақсатты түрде ... құру ... ... «тазалау» жұмыстарын бастауға болады, ал баланспен аналитикалық
жұмысты бастау үшін пассивтің және активтің баптарын қайтадан топтау керек,
ол баптардың ... үшін ... ... жасау қажет. Осында айта
кететін бір жай, бірыңғай көзқарасты пайдалана отырып ... ... ... үшін ... ... ... дегенмен әрбір банктің
қайта құрылымдық әдістемесі өзіндік ерекшелікте болады.
Осыдан шығатын қорытынды тіпті бірыңғай бірдей бағдарламаны ... ... банк оны өз ... ... керек. Алынған мәліметтерді
өңдеуден өткізген соң баланс пен аналитикалық ... ... және ... жұмысын жетілдіру үшін ұсыныстар ... ... ... ... ... ... анықтап, депозиттік
портфельдің орташа есептелген құнын есептеп, практикалық көрсеткіштерді
ескеріп (ірі ... ... ... да ... тәуекелді депозиттер,
төменгі кірістілер және ... банк ... ... саясатын
негізделген жолмен жасауды қолға алады. Банк ... ... ... ... ... ала отырып, тартылған қаражаттарды тиімді
орналастыруды басты мақсат етіп қояды. ... ... ... – банктің өз міндеттемелері ... ... ... ... ... пайдаланудың тиімділігі банктерде мына формуламен
есептеледі:
Кт=(ПСН/Кр)х 100
мұндағы: ПСН - нетто тартылған қаражаттар;
Кр - несиелік салымдардың жалпы ... ... ... мен ... ... ... айырма
ретінде анықталады. Брутто – банктің жарғылық ... ... ... ... ... ... құрылған, резервтік қоры,
банк пайдасы.
Аталған көрсеткіштің 100% көлемінде болуы – барлық аталған несиелік
салымдар ... ... ... ... көрсетеді. 100%-дан
жоғары көрсеткіш депозиттік портфельдің несиелік салымдарының ... ... ... ... және ... тартылған қаражаттар
көлемінің тек қана несиелік ресурстар ... ғана ... ... ... оның ... да ... операция көзі болғандығын дәлелдейді.
2. Депозиттердіц құрылымын талап етілу деңгейлері бойынша талдау.
Талап етілу деңгейіне ... ... ... талдау үшін
келесідей топшаларға ... ... ... ... ... ... қаржылары және бюджеттік ұйымдардың қаржыларын, есеп
айырысу ... ... ... және жеке ... ... ... ... депозиттер;
3) банкке бағалы қағаздарды сатқаннан түскен қаржылар;
4) кредиторлар;
5) басқа банктердің кредиттері.
Ағымдағы шоттарға тартылған қаражаттар көлемінің өзгеруі бір ... ... ... ... ... тұрғыдан қарастырғандағы банк
өтімділігін оқып үйрену негізін қалайды. Мерзімді салымдардың айтарлықтай
өсуі банк ... ... ... ... ... жоғарлатады. Ағымдардағы шоттардағы және талап ... ... өсуі ... кері ... орын ... шоттардағы және мерзімдік шоттардағы қалдықтар үлесінің артуы,
мәселен, жеке ... ... ... ... себебі
салымдар банкке арзан келеді. Бірақ та бәсеке жағдайында банктер мерзімді
шоттармен, егер де шот ірі ... ... онда ... ... ... ... ... ал кішігірім клиенттердің
салымдарын ең ... ... ... ... ... ... үлесінің өсуі толығымен банктік операциялардың кірістілігін
көрсетеді.
Коммерциялық банктердің өте ірі ... ... ... біз ... ... деп айта ... ... тартылған қаражаттардың
диверсификациясы банктердің өтімділігін қамтамасыз етеді, ал банкаралық
несиелердің артуы ешқашан диверсификациялауға жол бермейді.
Бұдан ... ... банк ... ... ... үлес ... ... болса, соғұрлым оның жағдайы тұрақты және кірістілігі
жоғары, ... банк ... осы ... ең ... болуға ұмтылады.
Сонымен бірге, айта кету керек, талап етуге дейінгі депозиттер – бұл ... ғана ... ... ... болжауға келмейтін құрал, сондықтан да
олардың қаражаттардағы үлесінің жоғары ... ... ... ... ... қаражаттарда осы үлестің мөлшері әдетте 30%
бойынша анықталады. Батыс елдерінде басқадай да көзқарастар бар. Мәселен,
Германияда (мерзімді шоттар) 60%-ға ... ... ... , ал 10% – ... ... ... оны несиелендіру қажеттілігіне пайдалануға болады.
Осы жоғарыда айтылғандармен қоса қазіргі банктік ... ... мен банк ... ... және ... ... кеңінен пайдалануды тиімді деп санаймыз. Сонымен бірге осындай
талдау өте ... деп ... ... ол ... көздерін ашып
көрсетеді, содан соң банк осы ресурстар бойынша ... ... ... Сонымен бірге, банк балансының пассивінің құрылымы ... ... оның ... ... да ... яғни осы ... ... көрсететін бағыттарын айқындайды.
3. Мерзімі бойынша депозиттер құрылымын талдау. Коммерциялық банктердің
шоттар ... ... ... ... ... ... ... негізінде өте маңызды бір ақпараты болып табыла бермейді.
Одан гөрі ... ... ... ... ... шоттарындағы
қаражаттардың мерзімдері бойынша топтастырылуы ... ... ... мен ... ... ... мен ... арақатынасын
талдауға мүмкіндік береді, ал ол банктің кірістілігі мен өтімділігі үшін
өте керек:
1. Талап етуге дейінгі шоттардағы ... 1 айға ... ... ... ... 1 ... 3 айға дейінгі депозиттік шоттардағы қаражаттар;
4. 3 ... 6 айға ... ... ... қаражаттар;
5. 6 айдан 1 жылға дейінгі депозиттік шоттардағы қаражаттар;
6. 1 жылдан жоғары депозиттік шоттардағы қаражаттар.
Осындай топтастыру ... ... ... мерзімінің
мүмкіншілігін бағалауға жағдай туғызады және соған сәйкес банк ... ... және ... ... ... ... ... өтуімен жоғарыда көрсетілген
шоттар бойынша аударған жөн. Мысалы, егер банктер бір жылдық ... ... ... және оның ... үш ай ... қалса, онда бұл
депозит алдымен 6 айдан 1 жылға ... ... ... ... 3 айдан
6 айлық шотта ескеріледі.
Трансформация – бұл ... ... онда ... ... ... сатып алынады (себебі олар арзан болады) және ұзақ ... ... ... ... ... ... өте келе барлық банктер
тәжірибесінде, әсіресе ... ... ... ... орын ... Осы ... банк ... мерзімді қаражаттарды тарта отырып,
осылайша ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... жоғары.
Мұнда ең үлкен қауіпті өтімділік тәуекелі иеленеді. Банк әр ... ... ... ... ету үшін ... тартып отырады. Егер де
нарықта қажетті сома болмай қалса немесе банк займ ала ... онда ... ... ... ... да, ... ... айырылады
және әрі қарай банктің қарызы өте күрделене түседі. ... алу ... ... ... тез ... тура ... онда банк төлемқабілетсіз
бола тұрып өтімділігін ... Тағы ... ... ... ... – бұл ... тәуекел. Егер банк ұзақ мерзімді
ссудаларды белгіленген пайыз бойынша қайтаратын болса, ал ... ... ... ... ... ... және кенеттен пайыздық
мөлшер көтерілген жағдайда қысқа мерзімді қарыз алу пайызы ұзақ мерзімді
ссудадан артып ... ... ... ... ... ... ... банктің активтері мен пассивтерінің сәйкессіздігі нәтижесінде
туындайды. Сәйкессіздік ... ... ... ... ... ... ... сипатта сәйкессіздікті көрсету үшін ... ... ол ... ... ... ... ... мерзімді ресурстар;
S - қысқа мерзімді ссудалар;
К - трансформациялау коэффициенті.
Мерзімдері бойынша ресурстарды ... банк ... ... ... да ... трансформациялауды сақтандыру
мен қысқа мерзімді ресурстардың бір ... ... ... ... ... ... ... басым көпшілігінің
трансформациялау тәуекелінің жоғары екендігін ... яғни ... ... ... ... мерзімді пассивтерді тарату жолымен
қаржыландырылады, оның өзі ... ... ... ... ... ... тәуекелін төмендету үшін активтері
мен ... ... ... ... тұру керек, яғни өте ... өте ұзақ ... ... болуына жол берілмеуі керек.
Сонымен бірге банкаралық несиелердің және депозиттердің нарығына қайта
қаржыландыруға байланысты мәселелер ... үшін ... ... ... ... ... тұрақтылығыныц дәрежесін бағалау. Коммерциялық банктің
несиелік саясатын дайындаудағы ... ... ... ... ... ... ... мінездеме беру үшін нарықтық конъюктураның
өзгерісі әсер етпейтін қаражаттар ретіндегі депозиттердің ... ... ... ... ... бөлігі мерзімді депозиттерді және
талап етуге ... ... ... ... ... ... несиелеу мақсатына қолдана алатын ... ... ... ... айналысады.
Депозиттердің тұрақтылығын бағалау көрсеткіштері салымдардың қаншалықты
тұрақты екенін көрсетеді.
Олардың бірі – ... ... ... ... ... Ол ... ... :
С=(0/В)*Д,
мұндағы: С - күндік орташа сақтау мерзімі;
О - салымдардың орташа қалдығы;
В - салымдарды беру бойынша айналым;
Д - ... ... ... ... тұрақтылығын көрсететін келесі көрсеткіш – салымдар
ретінде қабылданған қаражаттардың тұрақтап қалу деңгейі:
У = Ок-Он/П*100%,
мұндағы: Ок - салымдар бойынша жыл ... ... ... ... - салымдар бойынша жыл басындағы шоттардағы қаражат қалдығы;
П - салымдар бойынша шоттарға қабылданған түсімдер.
Бұл коэффиценттер банкирлерге белгілі бір ... ... ... ... бағалауға мүмкіндік береді, алынған талдау негізінде
депозиттік портфельдің сапасын қорытындылауға болады және оның болашақта
оптимизациялауға ... ... ... ... ... ... ... даму келешегі
Қазақстандық салымшылардың коммерциялық банктерге сеніп тапсырған
салымдарын қорғау проблемасы ... ... ... ... ... ... ... құрылымдардың тоқырауы және қазіргі уақыттағы кейбір
банктердің тиімділігінің ... ... ... ... ... ... ... құрылымында жекелеген тұлғалардың
салымшылар саны ... ... ... ... ... және осыған
байланысты депозиттерді қорғауды жетілдіру қажеттілігі де туындады. Ұлттық
банк тарапынан жеке ... ... ... және ... ... ... ... жұмыс атқаруына бағытталған шаралар
жүргізілуде. Бірақ аталған жүйенің дамымаған ... мен ... бар және оны ... үшін ... ... ... ... қажет. Көптеген елдерде салымдарды сақтандыру мен
кепілдендірудің көптеген жүйелері қызмет атқарады, ... ... ... ... осы ... жүйені жетілдіруге пайдалануымыз керек.
Банктердің қалыпты жұмыс істеуіне ең керекті ...... ... қолдайтын сәйкес жүйенің болуы. Осындай жүйелер дамыған елдердің
көпшілігінде бар және ол өзара байланысты екі қызмет ... ... ... ... жеткенде экстремалды ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру төлемдері арқылы олардың
салымдарын сақтандырады.
Осындай жолмен банктік жүйе үшін өте бір күрделі мәселе – шот ... ... ... ... ... Әр елде ... салымдарды қорғаудың әр түрлі ... бар. ... ... банк ... ... ... ... ҚР Үкіметі және
қатысушы банктер ... алуы ... ... ... капиталы 1 млрд.
теңгені құрайды. Қордың атқарушы органы – басқарма болып табылады. ... ... ... Қор ... ... ... ... мен Ұлттық
банктің екі өкілі, қатысушы банктердің төрт ... және ... ... бір ... ... Қор ... ... банктің ұсынуымен басқарма мүшелері арасынан сайланады. [14]
Қордың банктік шоттары тек ... ... ... ... ... реті төмендегідей :
1. Қор активтерінің 80 пайыздан кем емес мөлшерінде мемлекеттік бағалы
қағаздар;
2. ... ... ... 10 ... астам (депозиттерге);
Қор мынадай негізгі қызметтерді атқарады:
• қатысушы банктің ... ... ... оның ... салымдары (депозиттері) бойынша ережемен анықталған көлемі
мен тәртіптер өтемақы төлейді;
• активтерді басқаратын;
... ... ... ... қор ... ... және қазіргі ережелерге, сондай-ақ Ұлттық
банктің басқа да ... ... ... ... де ... өз қызметтерін атқаруда мынадай құқықтарды иеленеді:
- Ұлттық банкпен ақпарат алмасу және жеке ... ... ... ... ... ақпараттардан басқа салымдардың
(депозиттердің), міндетті ұжымдық кепілдендіру (сақтандыру) объектісі болып
табылатын салымдардың (депозиттердің) ... ... мен ... ... ... алып ... ... банкке қатысушы-банктердің қазіргі ережелер мен банктің заңнама
талаптарын бұзу ... ... ... ... қазіргі ережелер мен бекітілген тәртіп бойынша ... ... ... (депозиттерін) міндетті ұжымдық ... ... ... қатысушы куәлігін қайтып алуға;
- салымшылардан (депозитарлық) еріксіз таратылатын қатысушы банктерден
салымдар бойынша төленетін ... ... ... мен ... ету
кезектерін сатып алуға;
- салымшыдан берілген банктің салымшыларға қормен өтемақы мөлшерінде
еріксіз таратылатын қатысушы банктерден талаптарды ... ... ... ... ... ... әкімшілік құрамына өз өкілін енгізуге;
- қатысушы банкті тарату комиссиясының құрамына өз өкілін енгізу туралы
сот алдында өтініш ... өз ... ... басқа да құқықтарды жүзеге асыруға кұқылы.
Өз қызметтерін жүзеге асыру барысында ... ... ... ... ... регрестік талап кою құқығын
иеленеді;
2. Ұлттық банкке өзінің қызметі жайлы қаржылық есеп беру, соның ... банк ... ... формада, мерзімде аудиторлық ұйым растаған
жылдық есепті береді.
Қор басқармасының өкілеттілігі:
1. Банктерде жеке ... ... ... ... ... ... туралы шешім қабылдау.
2. Қазіргі ережелерге сәйкес қорға міндетті күнтізбелік және ... ... ... ... ... салу мерзімдерін бекітеді.
3. Банк қатысушы-банктерді инспекторлық тексеруден өткізу немесе оларға
шектелген ықпал ету шаралары мен санкцияларды қолданады, ашуға және ... ... ... ... ... ... күшін жою
немесе қызметін тоқтату туралы Ұлттық банкке өтініш ... ... ... ... жеке ... ... міндетті ұжымдық
кепілдендіру жүйесінен шығару туралы шешім қабылдау.
5. Қор активтерін Ұлттық банкке ... ... ... ... ... ... қабылдайды.
6. Еріксіз тартылатын қатысушы-банктердің салымдар бойынша өтемақысын
төлеу туралы шешім қабылдайды.
7. Агент-банкті таңдайды;
8. Қор басқармасының төрағасын сайлау және ... ... ... ... жыл сайынғы кірістер мен шығыстар сметасын бекітеді.
10. Қазіргі ережелерге сәйкес басқа да өкілеттіктер.
Қатысушы банктердің міндеттері:
1) Уақытылы және толық ... ... және ... да ... Қор
басқармасының шешіміне сай төлеп отыру.
2) Мәліметтерді уақытында және ... ... ... ... ... ... таратылған қатысушы банк туралы сот шешімі күшіне ... ... ... ... ... ... жайында қорды дереу
хабардар ету.
4) Жеке тұлғалардың салымдарын міндетті ұжымдық кепілдендіру жүйесінің
объектісі болып табылатын ... ... ... ... ... шарт
бойынша енгізу, салымдар бойынша өтемақы төлеу, соның ішінде валюталық
өтемақы, салымшыдан Қорға өтемдер мен ... ... ... ... ... таратылу жағдайында беруге талап ету құқығына көшу.
5) Клиенттеріне өзінің жеке тұлғалар салымдарын ... ... ... ... ... ... күні мен
нөмірі көрсетілген куәлігін ... ... ... ... ... сұрақтарына жазбаша және ауызша жауаптарында салымдар
бойынша өтемдер ... ... ... ... алдындағы міндеттемелердің уақытылы және толық
орындалмауын ... ... ... ... ... ... ету.
7) Қорға еріксіз таратылу жағдайындағы қатысушы-банктердің жеке
тұлғалардан салымдарға ақша ... ... ... мен банк
растаған құжаттардың көшірмесі, яғни Қор басқармасы бекітетін ... ... ... ... ... ұжымдық кепілдендіру
объектісі болып табылатынын дәлелдейтін құжаттар ұсыну.
8) Қазіргі ережелерге сәйкес басқа да ... ... банк ... ... мен ... ... ... банк оларға банктік заңнамада қарастырылған шектеулі ... ... мен ... ... ... өтініш пен құжаттарды бергеннен кейін міндетті ... ... ... ... ... ... сәйкес
толтырылатын қатысушы куәлігін алады. Қор қатысушылар куәлігінің есебін
қатысушы банктер реестріндегі ... ... ... ... ... ... ... реестрінде тіркеледі.
Банктер жеке тұлғалар салымдарын міндетті ұжымдық кепілдендіру жүйесінен
шығарылып, қатысушы куәлігі мына жағдайларда қайтарылып алады:
• қатысушы-банкке депозиттер қабылдауға жеке ... ... ашу және ... ... ... күшін жою немесе тоқтата
тұруға шешім қабылданғанда;
• жыл бойында бірнеше ... (екі ... одан да көп) ... ... ... ... ... аударымдарды толық көлемде жасамаса;
• қазіргі ережелер мен белгіленген ... да ... ... ... ... ... ... кепілдендіру жүйесінен
шығарылған жағдайда және оның қатысушы куәлігі қайтарылғаннан кейін
қатысушы-банк ... ... ... ... жеке ... міндетті ұжымдық кепілдендіру жүйесінен шығарылғандығы туралы
Ұлттық банк осы шешімді қабылдағаннан ... үш күн ... ... ... алғаннан соң банк қорға қатысушы куәлігін үш күн ішінде
қайтарып беруге міндетті.
Қор ... ... ... ... беру ... жеке ... ... кепілдендіру жүйесінен банк қатысушы банкті шығару туралы
шешімі үш жұмыс күні ... ... ... беттерінде мемлекеттік
тілде немесе орыс тілінде жариялануы тиіс.
Салымшылар алдында өз міндеттерін атқару үшін Қор Ұлттық банктен, ... ... ... қарыз алуға құқығы бар немесе Ұлттық ... ... ... ... ... мөлшерлеме бойынша олардың
кепілдемелері негізінде қарыз ала алады. Күнтізбелік жарнаның мөлшерлемесі
әрбір қатысушы-банктер үшін оның қаржылық ... мен ... ... ... ... банк ... бұл мөлшерлеме есептік тоқсанның
соңғы мерзіміндегі күнтізбелік міндетті ... ... ... ... 0,125 %-дан 0,375 %-ға ... ... құрайды.
Резервті қалыптастыру үшін салымдар бойынша өтемдер ... ... ... ... ... ... көлемде өтемдерді өтеу үшін қатысушы-банктер
алғашқыда аударған міндетті күнтізбелік жарналар мен Қор ... ... ... табыстар сомасы пайдаланылады.
2) Алғашқыда қалыптастырылған резервтік ... ... ... Қордың жарғылық капиталынан 500 млн.теңгеден аспайтын сомадағы
ақша пайдаланылады.
3) Салымдарды өтеу үшін ... ... ... ... ... ... ... соманың 50%-ын қатысушы-банктердің
Қордың банктік шотына қосымша жарналар төлеу ... ... ал ... ... ... 50%-ы Қор ... қарызға алынады.
Салымдарды өтеу үшін Қордың қарызға алынған ақшалары, сондай-ақ Қордың
жарғылық капиталының есебінен төленген өтелу сомалары ... ... ... ... ... ... жабылады, сонымен
бірге қатысушы-банктердің мөлшері мен мерзімі Қор басқармасының қатысушы-
банкке тартылған, сақтандыруға жатқызылған салымдарының ... ... ... ... жарналар есебінен жабылады. Қатысушы-банкке
Ұлттық банктің қолдануы мүмкін болатын шектеулі ықпал етуі мен ... ... ... ... да, бұл ... ... ... және төтенше жарналарды төлеуден босатпайды.
Сақтандырылған депозиттерді өтеудің балама әдістері:
а) Банк-мост – I. Мост – Банк ... ... бір ... ... банк банкротқа ұшыраған банктің лицензиясының күшін жойғанда, ол ... ... ... ... сақтандыру қорына жаңа лицензия береді,
яғни банкротқа ұшыраған ... ... мен ... активтерін
қабылдап алады. Бұл лицензия ... ... ... шектеп отырады.
Мысалы, ол жаңа депозиттерді қабылдауға немесе жаңа ... ... Оның ... ... – сақтандырылған салымшыларға төлемдер төлеу
және несиелер мен бағалы ... ... ... ... ... ... ... кейін мекеме жойылады.
б) Банк-мост – II. Салымшылардың сақтандырылған ... ... ... ... ... ... ... табылатын депозиттерді
міндетті сақтандыру қоры пайдалана алатын «мост» – банк идеясы.
Банкротқа ұшыраған банктің ... ... ... ... ... жаңа банктік лицензияны береді. Бұл лицензия жаңа ... ... ... төлемдерін 30, 60 ... 90 ... ... ... ... мүмкін. Қайта құрылған банк ... ... ... таратылған мүшелерімен келісімге отыра алады.
Келісімге мынадай жағдайларды енгізу ... жаңа ... ... ... ... ... сақтандырылған міндеттемелерді өз мойнына алады,
бұл әрбір кеңседе белгілі бір ... ... және ... ... ... ... ... ашады, ал ол сақтандырылған
салымшыларға төлем ... ... ... ... ... ... та барлық шығындалған сомалар тартылған мүшелердің сол
кезегінде және сақтандырылған депозиттерге талап болып табылады. ... ... ... ... өтеу және сәйкес есептерді
кірістірудегі бірнеше адамдардың немесе бір үлесті ... ... ... Есеп ... ... ... және құжаттандыру процесінде
салымдарды ... ... қоры ... ... ... ... ... етеді, Қормен өтемеген депозиттер бойынша
таратылу жөніндегі комиссияға кінарат-талаптарды қою мүмкіндігін ... және ... ... ... ... қордың таратылу
жөніндегі комиссиямен ... ... ... беретін еді.
в) төлемақы әдістері. Кейбір жағдайларда банк-агент талап ететін ... ... ... ... жері ... ... ... шығындар жоғары
болуы мүмкін. Сақтандырылған салымшыларға ... ... ... ... және ... ... мүмкін.
Тәжірибеде Қор және оның агенттері банкротқа ұшыраған банкке ... ол ... ... ... ... және ... анықтайды. Содан кейін сақтандырылған салымшыларға төлемақы
төлеудің тікелей процедурасын қолма қол немесе чек бойынша жасайды. ... ... ... ... ... ... таратылған
банктің мүлкіне талап қояды.
Бұл әдісті Қор қатысушы – банктермен балама тәсілдермен, келісімдермен
шығынды-тиімді шартқа ... ... ... ... ... Осы процестің
бір бөлігі ретінде, шығындарды тексеру тәсілдерін әзірлейді, нұсқалайды.
Ол, яғни ... ... ... ... ... ... ... шығындарды алдын-ала бағалау жүргізеді, сонда ғана қор
салымшыларға төлеуді тікелей жүргізе алар еді.
г) сатып алу әдісі және ... ... алу. ... ... ретінде банкротқа ұшыраған банктің өмір сүру деңгейін
бағалайды.
Ережеге және басқа да заңдарға өзгертулер ... ... яғни ... ... бойынша өзінің міндеттемелерін сатып алу келісімі
туралы (активтер көбінесе қолма қол ақша ... ... ... ... Бұл ... ... ... үшін тендерді
енгізеді. Сол банк берілген салымдар өтеуде толықтай жауапкершілік алып,
ережеге ... ... ... ... ... ... ... емес,
«принципал» ролінде түседі. Бәсекелестік процес тек ... ... банк ... шартқа отыру құқығын алу үшін ең
жоғары бағаны төлей алатын банк болып саналады.
Бұдан да ... ... қол ... үшін Қор және оның ... ... кейін банктің төлем қабілеттілігі жоқ екендігін
растайтын құжаттарын, деректерін тез ... ... ... болу керек.
Банкротқа ұшыраған банктің сақтандырылған депозиттері бойынша, оған қоса
шығарып салу құжаттары және басқа да ... ... ... ... ... ... яғни ... жалғастыру үшін банкротқа ұшыраған
банктің қалған құжаттарынан бөлек болуы ... ... Қор және ... ... ... жүзеге асырылады,
яғни сақтандырылған салымшылардың орнына тұрады және тендерді жеңіп ... ... шарт ... ... ... сонымен қатар сақтандырылған
салымшылар үшін де ... бір ... ... ... ... ... ... жеңіп алушының филиал ашуына, жерлерде банкротқа ұшыраған
банктің 30 күн ішінде немесе салымшыларға өздерінің салымдарын ... ... ... талап ете алады. Сонымен бірге өзара ... ... ... ... жағдайынан тәуелсіз салымшы 30
күн аралығында айыппұл ұстауынсыз өз ... ала ... ... шарт жағдайы
бойынша жеңіп алушы өзінің әрбір офистері және банкротқа ... ... өз ... алу жерін және мерзімін газетте
жариялайды. Сонымен бірге тендер жеңіп алушы әрбір ... ... ... соңғы адресімен бірге банкротқа ұшыраған банктің құжатында
көрсетілгені ... және бұл оның ... ... ... алушы өзіне
қабылдағаны және оның ақшасын төлейтіні туралы хабарлама береді.
д) сақтандырылған ... ... ... ... ... қор ... ... банк-агентке табыстауға құқығының
болуы. Бірақ та бұл ережелерге есеп ... ... ... ... ... үлгі банк-агент есеп жүргізуге талабы төмендейтін еді, ... ... ... ... ... еді. Барлық
төленген салымдар және қосымша құжаттарды агент ... олар ... ... онда қала ... ... қор жағынан аудиторлық тексеруге
ұшырайды. ... ... ... 12 ... 18 ай ) ... талап
етілмеген ақша Қорға құжаттармен қайтарылуы тиіс .
Қор жойылуға арналған активтерден сақтандырылған ... ... ... ... ... қор ... түсетін мүмкін қаржы көлемін
есептеу керек. Қор ... ... ... ... ... ... есептің» шығуына дейін қайтатын сомаға кем дегенде жылына бір рет
түзетулер енгізеді. Бұл есептеулер банктің ... қате ... өте ... орын ... ... ... немесе қордың алғашқы шығындарын екі компонентке
бөлу туралы ережені ... ... ... ... қордың резервтеріне қосылатын шығындардың бағалану көлемі;
2. банкрот болған банкті жоюдан түсетін дебиторлық ... Егер ... қол ... ... сақтандырылған депозиттерді өтеуге ... ... ... Қор ... ... ... алып, ол үшін кепілге
жойылудан келетін табысты қоя алады.
Егер де толықтырылған және тез ... ... ... ... ... ... салымшыларды бөлшектеп қайтармай болашақ салымдардың пайыздық
мөлшерлемесін азайту ұсынылады. Осылайша ... ... ... ... ... және Қор ... иесі ... түсінеді.
Ережедегі қатысушы-банктер, егер олардың сақтандырылған депозиттерді
өтеуге ... қор ... осы ... ... ... және ... сомасынан асатын болса және оның қосымша қордың ... ... 500 млн. ... тең болып келсе, онда олар қосымша және төтенше
салымдарды қорға жүзеге ... үшін ... ... ... ... ... қатар жоғарыда аталған сомадан басқа жетіспейтін
сомасының ... ... ... ... ... ... ҚР ... алынып төлену керек делінген. Осындай тәртіптерге байланысты
бірқатар сұрақтар туындайды:
• ережеде қарыз ... ... ... ... ... ... күтілген жойылу табысы бағаланбай ережеде сақтандырылған ... ... ... ... ... ... ... жазылады;
• ережеде салымдардың күтілетін немесе қайтарымның үлкен көлемінің
әсерінен ... ... ... және ... ... ... міндеттеу қатысушы-банктерді
біраз ойландырады.
Күнтізбелік міндетті ... ... ... ... ... ережеде көрсетіледі және оның көлемі ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық
табысына келсек, Қордың сол табыс бойынша банктер арасында оны бөліп есепке
алу қажет емес деп ... ... ... ... және тез ... ... ... болса, онда оларға
күнтізбелік салымдар негінде жүзеге асыруды ұсынады, егер де ... ... ... ... ... Қор жеңілдік көрсету немесе салымдарды
бөлшектеп қайтаруды қарастыруы мүмкін. Дегенмен қайтарудың ... ... ... ... ... ... ұсынады. Бұл қатысшы
банктерден түскен сома Қордың меншігі болатынын және ол ... ... ... көрсетеді. Сондықтан банк салымдарды қайтара алмайды.
Қордың қаржылық қаражаттары. Өзінің заңды міндеттемелерін орындау ... ... 4 көзі ... 1 ... ... бастапқы капитал;
2. Қатысушы-банктердің жарналары;
3. Өз қаражаттарын инвестициялаудан түсетін табыстар;
4. Салымшылар ... ... өтеу үшін ҚР ... ... ... ... тағы екеуіне рұқсат беру керек. Оның біріншісі ... ... да ... бір ... ірі банк ... ... бірнеше банктер белгілі қысқа мерзімде банкрот болса, Қор ... ... қиын ... ... ... халықтың алдында
дәлелдеуі керек. Ал қаржы министрлігінің ... ... ҚР ... ... ... жағдайда ... ... ... Ең ... ... бар ... үшін ... желі сомасы
20-25 млрд. теңгені кұрау ...... ... ... ... түскен түсім, ал
жоспарланған мөлшері ... ... ... алу ... оның ... ету ... ... қарыздарды салу. Мұндай ... ... ... деп те ... ... ... ... ақшалай
қаражаттары шегінде пайызбен қайтарылады.
Қамтамасыздандырылмаған несие желісі. Ұсыныс ретінде ҚР ... ... ... да ... ... алуға құқық беруді айтар едік, осы несиелік
желі 5-10 жыл мерзім ішінде болуы ... ... соң бұл ... ... ... ... сенімін арттыра түсер еді. Тағы да бір
артықшылығы – бұл қатысушы ... ... ... ... ... ... ... жарналар түрінде айтарлықтай мөлшерде қаржы талап етпейтініне
сенімін көтереді. Сонымен қатар, банкроттықтың қаржылық әсері уақыттарға
тең ... ... ... ... міндеті – депозиттердің орнын толтыру, яғни
сақтандырылған депозиттерді банктің банкрот болғаннан ... ... ... ... ... ... ... жойылуға шығарылған активтерден сақтандырылған депозиттердің орнын
толтыру сомасын талап етеді. Ол барлық сақтандырылған ... ... ... ... ... жүргізіледі. Содан соң жойғаннан кейінгі
күтілетін қайтарым мөлшерін есептейді. Қор жою процесін реттеп отырады және
күтілетін қайтарым мөлшеріне ... ... ... Ол ... жағдай туралы есеп» жарияланбастан бұрын жылына ең кем дегенде 1
рет ... Бұл ... ... ... ... ... қаржылық
мүмкіншілігі мен қаржылық шығындардың мөлшерін дәл есептеу керек. Мысалы,
банкрот болған банктегі сақтандырылған депозиттер көлемі 5 ... ... ... ... 10 ... ... активтердің шамамен бағалануы
700,5 млрд.теңге. Жойылуға байланысты шығындардан басқа да алдыңғы ... ... ... ең ... 5 жылда ең төмен дегенде 3,75
млрд.теңге алуға болады деп ... ... ... ... Қор ... түрмен-ақ өзінің шығындарының сомасы 1,25
млрд.теңге деп ... ... Қор 1,25 ... «орнын толтыруға
резерв» шотына жазады. Касса 5 ... ... ... 3,75 ... ... ... шотына жазылады. Сонда ғана
активтер сомасы міндеттемелері мен резервтер ... ... ... ... ... алғашқы кезекте 5 млрд.теңгенің орнын жою ... ... ... ... 3,75 ... ... алу ... келісімге отыра
алады. Ол жою табысты кепілдікке қояды, сонда ҚР ... ... ... ... ... ... қызығушылығы болады. Бұндай несиені «айналым
капиталының» ссудасы деп атайды. Ол Қорға банкті жою болған ... ... ... ... орын ... ... болады.
Сонымен бірге қордың мақсаттарына жетуіне көмектесетін ... да ... ... ... ... ... туралы халықтың
сұрақтарына жауап беретіндей оқытылуы керек. Мұндай шаралардың ... банк ... сай ... келеді, себебі сақтандыру туралы
білгеннен кейін халықтың банктерге деген сенімі ... ҚР ... ... өз ... ... ішінде банктік
бақылау департаменті қызметкерлерін депозиттерді сақтандыру жөнінде ... Бұл ... ... ... банктік индустрияға өкілдері ретінде
жұмсалуы мүмкін.
Қорытынды
Мемлекетіміздің ... ... ... ... ... ... ... болып табылатын – банктік жүйеміз күннен-күнге кеңейіп,
дамып отыр. Яғни мемлекеттің экономикасы тікелей түрде ... ... ... банктермен тығыз байланыста болады. Өйткені, экономикадағы
қаржы секторының ... ... ... ... ... ... ... ету мүмкіндігіне ие боламыз. Кәсіпкерлер және
кәсіпорындар банктік несиесіз өз ... ... ... ... ... ... әр ... ақша қаражатына деген қажеттілік туып отырады.
Ол қажеттілікті банк ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі бар. Өз кезегінде банктер ол ... үшін ... ... ие болу ... Ол қорлар немесе
капитал банктердің пассивтік ... оның ... ... тиімді жүргізу нәтижесінде қалыптасады. Сондай-ақ банктер
клиенттерді тартуда басқа да ... ... ... ... ұсынуға тырысады. Бірақ, бұл ... айта ... ... ... ... қызметтер біздің халқымызға сәйкес келмейді.
Мысалы, Францияда ... ... ... ... ... ... себебі олардың тұрақты мүліктері және зейнет ақылары бар. Ал
бізде солардың көпшілігі «нашар» тұрады деп те айтуға болады. ... ... ... көпқырлы болуына басты кедергі – мемлекетіміздің
саясаты, халықтың әл-ауқатының төмен деңгейде болуы, ... ... орта ... ... ... халықтың банктерге сенімділігінің
жоқтығы.
Осы бітіру ... ... біз ... қорытындыларды береміз:
1. Біздің еліміз үшін маңызды шетел тәжірибесінде қолданылатын банктің
депозиттік ... ... ... ... ... ... ... депозиттік операциялар
нарығына, сондай-ақ коммерциялық банктердің депозиттік ... ... ... ... біз ... ... береміз:
1) Халықтың қаражаттарын тартуда және банкпен пайда ... ... ... екі ... да ... ... етіп құру, сондай-ақ
нарықты маркетингтік зерттеу жағына көп назарын аудару.
2) Шығыста ... ... ... ... ... және жеке ... ... қызметтерді мүмкіндігінше тезірек енгізу. Себебі банк
қызметтерінің кең гаммасы банк рейтингісіне, ... оң әсер ... ... ... ... ... ... клиенттерді тартуға мүмкіндік
береді.
3) Банкке деген ... ... ... жеке тұлғалардың
салымдарын сақтандыру қорының қызметін ... ... ... ... қолма-қолсыз ақшалармен есеп-
айырысуды одан да кеңейту.
Егер де осы ұсынылғандардың барлығы мүмкіндігінше іске ... ... ... ... ... дамыған елдердің тізіміне ... ... ... ... ... ... ... Республикасындағы банктер және банктік қызмет туралы» ҚР
заңы. 31.08.1995 жыл.
2. «Жеке ... ... ... ... Қорының Ережелері.
3. Ақша айналысы және несие /Мақыш С.Б. - ... ... 2000 ... ... ... ... валюта қатынастары /Көшенова Б.А.: – Алматы:
Экономика, 2000 жыл.
5. Банковское Дело /Под ред. ... Г.С. – ... ... ... ... Банковское Дело /Под ред. Лаврушина О.И.- Москва: ... ... 1998 ... ... ... ... С. Роуз ... с английского) –
Москва: Дело, 1997 год.
8. Банктік тәуекелдер /Шаяхметова К.О. – Алматы: «Қазақ Университеті»,
2004 жыл.
9. ... ... ... А.Н. – Алматы,
«Қазақ
Университеті», 2005 год.
10. Банки и ... ... /Под ред. ... Е.Ф. – ... 1997
год.
11. «Банковский маркетинг» /Спицын И.О., Спицын Я.О. – Москва: 1995 год.
12. Введение в ... дело /Под ред. ... Г. ... с
немецкого) – Москва: 1997 год.
13. Коммерциялық банктер операциялары /Мақыш С.Б. – ... : ... 2004 ... ... Ф. Экономическая теория денег, банковского дела и финансовых
рынков. – М., Аспент-пресс, 1999.
15. Михайлов Д.М. ... ... ... мирового рынка ссудных
капиталов. Диссертация (05990000568).
16. Максимо В. Энг, Фрэнсис А. Лис, Лоуренс Дж. Мауэр. Мировые ... ... ... компания Дека, 1998 год.
17. Операции коммерческих банков. /Ширинская Е.Б. – Москва: ... ... 2002 ... ... ... ... дела /Мадиярова Д.М., Марчевский
В.С. – Алматы: Экономика, 1997 год.
19. ... Л. ... ... Д. Ван Хуз. Современные деньги и банковское
дело. – Москва, Инфра – М, 2000.
20. ... ... ... ... и ... ... В.М. ... Антидор, 1998 год.
21. «АТФ Банк» АҚ-ның мәліметтері ... ... ... да ... да тартылған
Пассивтер, барлығы 100% (= 3 700 000 теңге)
теңгеде 84%
валютада 16%
Қысқа мерзімді, 94 Ұзақ ... ... ... 93 ... ... 7
Ұлттық Банк тәуекелі
Сақтандыру қоры тәуекелі
Қатысушы банк тәуекелі
Жарғылық қорды құруға қосқан 1 млрд. теңгесінің 50 % , 500 млн. ... ... ... ... барлығы немесе белгілі бір бөлігі,
сонымен бірге несие желісі ... ... ... ... ... календарлық жарна сомасы, ... ... ... ... ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 64 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктің депозиттік (аманат) операциялары32 бет
Банктің депозиттік операциялары31 бет
Банктің депозиттік операциялары және олардың қорларды қалыптастыруындағы ролі36 бет
Банктің депозиттік операциялары және оның ҚР дамуы36 бет
Банктің депозиттік қызметі70 бет
Коммерциялық банктің экономикалық тұрақтылығын күшейту жүйесінде оның депозиттік саясатын жетілдіру бойынша ұсыныстарды дайындау57 бет
Қазақстандағы депозиттік нарықтың дамуын коммерциялық банктің депозиттік қызметі негізінде талдау41 бет
«Темірбанк» АҚ50 бет
АҚ «БТА» банктердің қаржылық нәтижесін талдау85 бет
Банк жүйесі туралы66 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь