Аралас экономика туралы ұғымды түсіну, оның сипаттамалары мен белгілерін талдау және қазіргі Қазақстандағы аралас экономиканың ахуалы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 2
1 Нарықты мемлекеттік бақылаудың қажеттілігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
2 Аралас экономиканың мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
3 Әлеуметтік бағыттағы нарықтық экономика — аралас экономика қалыптасуының кезеңі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15
4 Қазақстан аралас экономика кезеңінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19
5 Қазақстандаа жүріп өткен он төрт жыл: жетістіктері ... ... ... ... ... ... ...24
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..27
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28
Экономикалық және экономикалық емес бастаулар ара қатынасы мәселесіне бағытталады.
Аралас экономиканың аталған пайымдалуы қазіргі жағдайда бір-біріне қайшы келмейді: олар тек қазіргі дамыған экономика типінің формалық қалыптасуындағы бірнеше жолдарды және олардың бірлігін сипаттайды. Аралас экономиканың параметрлері салыстырмалы дербестігімен ерекшеленеді. Алайда әр түрлі елдер жағдайында қандай да бір параметрдің немесе параметрлердің қандай да бір таптарының басымдылығы көрініс табуы мүмкін.
Курстың жұмыстың мақсаты: аралас экономика туралы ұғымды түсіну, оның сипаттамалары мен белгілерін талдау және қазіргі Қазақстандағы аралас экономиканың ахуалын саралау.
Қазіргі кезең экономикасындағы мемлекеттің рөлін жаңаша ойластыру қажет. Бұл кезде мемлекеттің экономикалық сфераларға тікелей араласуы кеміп, бірте-бірте жанама реттеумен алмастырылатыны айқын. Расында, әрбір кәсіпорынға жоспар белгілеп берудің қажеттігі жоқ. Мекемелер мен кәсіпорын ұжымдарының өкілдіктерін кеңейтіп, оларға дербестік берген, мемлекет өзіне тән іс - дамудың стратегиясын анықтаумен шұғылдануға мол мүмкіндік алатыны тәжірибеден белгілі.
Қысқаша айтқанда, аралас экономика жағдайындағы мемлекеттің рөлі әкімшілдік-әміршілдік жүйедегі жағдайдан мүлдем басқаша. Азаматтар, жеке кәсіпкерлер немесе еңбек ұжымдары шешім қабылдау процесінде дербестік пен жауапкершілікті өз мойнына алып, «бәрін» мемлекет органдарына мойынсынудан арылуда. Мемлекет рөлінің күшеюі оның жаңа заңдар жасап барлық азаматтарды бірдей, тең жағдайлы мүмкіндіктердің алдына қоюынан көрінеді. Мұның өзі демократиялық мемлекеттің дамуы мен кемелденуінің кепілі.
1. Шүкеев Ө. Жас Алаш 1997 ж, 5 сәуір
2. Сәбденов О. Ақиқат 1997 №6
3. Райхымов Н. Қазақстан экономикасының ахуалы Ақиқат 1996 №1
4. Сағымбеков Р. Түркістан, 1999 ж 21 шілде
5. Есентүгелов А. Ақиқат, 1996 №12
6. Кенжеғазин М. Ақиқат 1995 ж №11
7. Райхымов Н. Ақиқат 1995 №9
8. Күнқожаев Н. Ақшам 2001 ж, №7119 маусым
9. Төленбергенов М. Егемен Қазақстан 2002 ж №11,12 қаңтар
10. Әубәкіров Я., Нәрібаев Н., Есқалиев М., т.б. Экономикалық теория негіздері. Оқулық. Алматы, 1998 ж.
11. Доғалова Г.Н. Халықаралық экономика. Алматы, 2000 ж.
12. Нарықтық экономика дамыған елдер өнеркәсібінде салыстырмалы еңбек құқығы мен өндірістік қатынастар. Ред. Р.Бланпейн, С. Энгельс. Алматы, 1999 ж.
13. Назарбаев Н. Бәсекеге қабілетті Қазақстан үпіін, Бәсекеге қабілетті экономика үшін, Бәсекеге қабілетті халық үшін! Президенттің Қазақстан халқына Жолдауы. Алматы, 2004ж. «Егемен Қазақстан» газеті 20 сәуір.
        
        Жоспар
КІРІСПЕ................................................................
........................................2
1 Нарықты ... ... ... ... ... ... ... экономика — аралас экономика
қалыптасуының
кезеңі...............................................................
..............15
4 ... ... ... ... ... ... он төрт ... және ... емес ... ара ... ... ... ... пайымдалуы қазіргі жағдайда бір-біріне
қайшы келмейді: олар тек ... ... ... ... формалық
қалыптасуындағы бірнеше жолдарды және олардың бірлігін сипаттайды. ... ... ... ... ... ... ... елдер жағдайында қандай да бір параметрдің немесе ... да бір ... ... ... ... мүмкін.
Курстың жұмыстың мақсаты: аралас экономика туралы ұғымды түсіну, ... мен ... ... және ... ... ... ... саралау.
1. Нарықты мемлекеттік бақылаудың қажеттілігі
Қазіргі кезең ... ... ... ... ... Бұл ... ... экономикалық сфераларға тікелей араласуы
кеміп, бірте-бірте жанама реттеумен алмастырылатыны ... ... ... ... ... ... қажеттігі жоқ. Мекемелер мен кәсіпорын
ұжымдарының өкілдіктерін кеңейтіп, оларға дербестік берген, мемлекет өзіне
тән іс - ... ... ... ... мол ... алатыны
тәжірибеден белгілі.
Қысқаша айтқанда, аралас экономика ... ... ... ... жағдайдан мүлдем басқаша. Азаматтар, жеке
кәсіпкерлер немесе еңбек ұжымдары шешім қабылдау ... ... ... өз ... ... «бәрін» мемлекет органдарына мойынсынудан
арылуда. Мемлекет рөлінің ... оның жаңа ... ... ... ... тең ... ... алдына қоюынан көрінеді. Мұның өзі
демократиялық мемлекеттің дамуы мен ... ... ... ... ... пайдалы, іс-әрекеттерді жүргізу үшін
өзінің әр ... ... ... Олардың ішінен заң шығару,
кәсіпкерлік пен халықаралық байланыстарды ... ... атап ... ... ... қатысуы осы процестің,
бөлінбейтін элементіне айналды. Бүгінгі ... ... ... барлық
экономика көлемінде жүргізіледі және ол белсенді түрде жүзеге асырылуда.
Әлбетте, мемлекет ... ... ... ... ... ... ... өзінің нарықтық негізін сақтауда.
Осыған байланысты экономика - мемлекет қарым-қатынастары қарама-
қайшылықты мазмұнда қалыптасуда. ... ... ... қарым-қатынастардың
екі жағы да қарама-қарсылықта бейнеленеді.
Шын мәнінде, нарықты экономика - таңдау және ... ... ... - ... ... ... күш. Еркін таңдау
қашанда және барлық субьектілермен ... ... ... ... ал ... ... ... - осы бағалылықты теріске шығару
деп түсіндіріледі.
Мемлекеттің экономикалық ... ... ... ... ... ... көрсетуге болады.
Біріншіден, мұның қажеттілігі нарық қатынастары механизмінің өзегі ... ... ... ... ... дамуы - нарықты
экономиканың бәсекелестік ... ... Бұл ... ... теріс әрекетін тигізеді, қоғамдық өндірістің
тиімділігін төмендетеді. Мұндай қатынасты тек ... ... ... ғана жеңе ... Яғни мұны ... ... қарсы комитет шешіп
отыр.
Екіншіден, нарық ... ... жоқ» ... ... аз ... ... олар капиталдың орнын ұзақ, мерзімде толтыратын өндірістер. Оларды
меңгеру жекеменшік кәсіпорындарға біршама қиыңдықтар туғызады.
Үшіншіден, ... ... ... ... ... ... бар. Мемлекет өз күшін экономикалық жүйенің тепе-
теңдігін ... ... ... ... ... ... ... ақша
айналымын бақылауға және т. б, макроэкономикалық проблемаларды шешуге
бағыттайды.
Демек, мемлекет міндетті ... ... ... ... ... ... ... реттей бермейді. Бұл салада мемлекет тікелей араласпай
заңдар арқылы, сол экономика саласын реттеу арқылы ... ... ... ... ... ... бір сатысынан басқасына ауыстырған өндіргіш күштердің
өсуі адамзат қоғамының әлеуметтік-экономикалық дамуының ... ... ... ... ... болып жатқан өзгерістерді айтқанда қоғамдық өндіріс
түріндегі өзгерістерді көшіруге болмайды. Олар, жай ғана ... ... ... жағдайға өту. Бұл өзгерістер машиналарды енгізу, ... ... ... кейін қоғамдық өндірістің индустриялануы
капитализм ... ... ... ... ... келуін
қамтамасыз етті. Нәтижесінде қоғамдық өндіріс машинаға сүйеніп өз бойында
қарама-қарсы екі ... ... ... мен өндіріс салаларының
оқшаулануы және ... ... ... өндірістегі ұжымдық
қатынастарды немесе ұжымдық ... ... ... ... екі түрі аралас экономиканың тарихи
алғы шарттары еді. Сондықтан аралас ... шын ... ... ... емес, ең тереңдегі шын нақты қатынастарды айқындайды. Аралас
экономика өзінің ... ... пен ... ... ... ... ... арасындағы қатынастарды емес, тіпті формациялар
мен өндіріс әдістері арасындағы қатынастарды емес, ол бір қоғамдық өндіріс
түрінің екіншісімен ... ... ... ... экономикада
ешкімді, ештеңені ешқандай қыстау, қинау шыңдау жоқ. Мұнда эволюция табиғи
жолмен, біреулері жаңадан, бұрынғылары ... ... ... ... ... отырады. Оның өтпелілігі мұндағы жаңа өндіріс
әдісінің пісіп жетілуінде, бірақ бұл бір ... ... ... ... ... ... процестер өте күрделі, өйткені жаңа ... ... ... мен ... мәндік
қатынастардың өзгерген түрлері туралы сөз болып отыр. Бұлар жөнінде өтпелі
кезеңде айтуға болмайды, өйткені ол ... ... ... өзіне
қабылдамайды және адекватты материалдық-техникалық база ... ... ... ... жаңа ... қалыптасуын айтқанда мынаны атап
өту керек; жаңаның бәрі емес, жаңаның жоғары дәрежелі, қоғамдық ... ... ... ... бұл ... ... заңы.
Өндірістің жаңа ұжымдық түрінің ену ...... ... ... ... ... ... мынада: өтпелі экономика
формациялық даму ... және ... ... ... ... ... елдердің қазіргі экономикасын аралас экономика деп сипаттауға
болады, бірақ ... ... ... ... өтпелі деп айтуға
келмейді. ... ... ... өз ... ... ... ... заңдылықтарын жинақтағанымен, оларда туып келе
жатқан қоғамдық-экономикалық ... ... ... жоқ.
Сондықтан біз АҚШ-тың ... ... ... ... ... дей алмаймыз. Жаңа экономикалық жүйенің алғы шарттары және жаңа
жүйе ... өз ... ... ерекше эмбрион сияқты.
Зерделеп отырған құбылыстың белгілерін атау қиын ... ... ... ... өз ... ... ... Ғылыми әдебиетте
олар монополистік капитализмнің немесе индустриалды ... ... бір ... белгілі сипаттары ретінде көрінеді. Осы алғышарттар
аралас ... ... ... және оның ... ... атап ... Алдымен аралас экономика-қоғамдың өндірістегі тауарлы және ұжымдың
өндірістің ... ... тән ... ... мен қатынастарды
сипаттайды. Аралас экономика нақтылы экономикалық шындықтың құн заңы ... ... ... ... Олар туралы Дж.Гэлбрейт «Нарықтық
қатынастар ... ... ... модификацияланып отыруы тиіс» деп
жазды.
Аралас экономиканың ... ... - ... ... араласуы. Бұл ең ... ... ... ... ... ... ... қызметінің күшеюінен
көрінеді, бұған сұранысты ынталандыру, салықты ... ... ... ... ... және т.б. ... кіреді. Аралас
экономикаға тән белгінің бірі - мемлекет пен ... ... ... ... ... да көптеген аралық буындар мен ... бар, ол ... ... ... ... ... мүддесін білдіріп, қоғамдық
өндірісті біртұтас өзара байланыстың түрлері мен ... ... ... ... ... ... белгісі - мемлекеттік меншік. Айталық, жеке
сектордың ... бәрі келе ... бұл ... ... жол ... ... ... техниканы игеруде ерекше білінеді. Қазіргі
өндірістің бұл салалары тек үлкен көлемде ақша қаржыларын ... етіп ... ... қатар қоғамның барлық күш-жігерін қажет етеді. Олар өз
кезегінде шаруашылықтың ... ... ... ... ... ... ... пайда болуы - тауар қатынастарында жаңа лептің,
ұжымдық өндірістің үстемдігін сипаттайды. ... ... ... тән, ... ... және ... меншіктің түрі олардың
негізі болып, басқа түрлерінің пайда болуына әсер ... ... ... бір ... ... және жоспарлылық тұтқалар арқылы
реттеу. Оларды қолдану ... ... және де ... ... бұлар кеңестік және консультация немесе зерттеу сипатында болады.
Аралас ... ... бір ... - ... деңгейіндегі
экономикалық процестерді ... ... ... ... ... ролінің артуы тек қана техникалық себептерден емес,
алдымен экономикалық процестердің салдарынан болады.
Қарастырып отырған аралас ... ... тағы бір ... ... ... ... диверсификацияланған
фирмаларға ауысуы. Олар микро деңгейдегі ұйымдастыру мен басқару қызметін
түбірінен ... Ірі ... ... ... ... ... және ақпарат мүмкіндіктеріне қарап өнім шығаруы ... баға ... ... ... бақылауға, нарықтың
берекетсіздігін жоюға жағдай жасайды, еркін ... ... ... жеңуге көмектеседі.
Аралас экономиканы қазіргі қоғамның индустриалдық даму дәуіріндегі
экономикалық жүйе ... оған ... бір ... тән. ... тауарлы және ұжымдық өндірістің заңдарына ... ... ... ... жүйесі ретінде пайда болып, тек қана ұжымдық
өндірісті дамытып қоймайды, ең алдымен тауарлы қатынастар ... ... Бұл ... ... тауарлы қатынастардың жер шарындағы көптеген
елдерді қамтуынан айқын ... Олар ... ... ... оның заңдары әрекетінің күрделенуінен, элементтерінің жаңа
түрлерінен көрінеді және олар ... ... тең ... ... ... бір ... ... ауыстырған өндіргіш күштердің
өсуі адамзат қоғамының әлеуметтік-экономикалық дамуының қатпарларында ... ... ... Бұл процестердің белгілері Ресей ғалымдарын
мынадай қорытындыға итермеледі: «Мүмкін соғыстан кейінгі тарихқа тән ... ... ... күшеюі, өркениеттің жаңа түріне ... ... Ол ... тиімділікті терең түсінгені ізгілікпен қосуға
бағытталған». Мәселенің бұлай қойылуында қазіргі дүниедегі өзгерісті мәнді
мойындау бар.
Екінші жағынан, болып ... ... ... қоғамдық өндіріс
түріндегі өзгерістерді көшіруге болмайды. Олар, жай ғана модификация емес,
басқа да мазмұнға, жағдайға өту. Бұл ... ... ... ... ... содан кейінгі қоғамдық өндірістің ... ... ... ... ... ... ... етті. Нәтижесінде қоғамдық өндіріс машинаға сүйеніп өз ... екі ... ... кәсіпорындар мен өндіріс салаларының
оқшаулануы және өзара байланыстылығы. Тауарлы ... ... ... ... ... ... қатынастардың қоғамдық
өндірістің бір түрінен екіншісіне ауысып ... ... ... ... жаңа сатысы-аралас экономиканы туғызады.
Тауарлы өндіріс - аралас экономика, өйткені ... ... ... ... ... ... айналады. Аралас экономика
қызметінің ерекшелігі, тауарлы ... ... ... ... ... әрекеті сипатымен байланысты. Экономикалық
қатынастар дамуының табиғи-тарихи процесі меншіктің ... ... ... ... ... бір тәсілі табиғи жолмен басқа
тәсіліне ... ... ... ... ... ... ... кедергі, ол
мемлекеттік жеке кәсіпкерлік ісіне араласуынан болады деп қарамау ... ... көп ... ... қате ... әр түрлі
укладтар түрлі дамыған өндіріс әдістерінде болды. ... ... ... жер пайдалану, ұсақ тауарлық шаруашылықтың
қалдықтары ... ... ... ... ... ... ... аралас экономиканы кіргізу, тауарлы өндірістің
капитализмді туғызғанымен ... ... ... Аралас экономиканы
формациялық емес деп қарауда күмәнді. Мұндай көзқарас азиаттық ... оған ... ... ... орын ... Шын мәнінде бұл көзқарас қоғамдық қатынастарға үстіртін қараудан
шығады. Егер бұл құбылыс капитализмде ... ... емес ... онда ... ... бола ... ... көзқарас қоғамдық даму
барысындағы процестерді көрсете алмайды.
Аралас экономиканың бірнеше үлгілері бар:
- ... ... ... жаңа ... елдердегі (Корея, Тайвань, Сингапур, Гонконг).
Американдық үлгі кәсіпкерлік ... ... ... ең ... ... ... ... негізінде құрылған.
Материалдық деңгейдегі төмен топтарға біршама жеңілдіктер мен жәрдем ақылар
есебінен қалыпты өмір деңгейі қалыптастырылады. ... ... ... ... ... Бұл үлгі еңбек өнімділігінің жоғары деңгейіне және
жеке табыстылыққа жетудің массалық бағытталуына негізделген.
Жапондық үлгі ... ... ... ... ... жалақы
деңгейінің) еңбек өнімділігінің өсімінен белгілі бір артық қалуымен
сипатталады. ... ... ... өзіндік құнының төмендегі және ... ... ... күрт ... қол ... ... ... қойылмайды. Мұндай үлгі ұлттық өзіндік сананың өте
жоғары дамуы, ұлт қамының нақты адам ... ... ... ... ... үшін белгілі бір материалдық құрбандыққа бару дайындығы
болған жағдайда ғана мүмкін бола ... үлгі ... ... аз ... ... ... ... мүліктік теңсіздікті қысқартуға бағытталған мықты әлеуметтік
саясатпен ерекшеленеді. Мұндай үлгі ... ... ... ... ... ететін жеке меншік кәсіпорындарға, алып ... ... ... ... жұмыс бастылықты, білім беруді, әлеуметтік
сақтандыруды) және инфрақұрылымның (көлік, ҒЗ КЖ) ... ... ету ... ... жүктелетінін білдіретін «функцияларды
әлеуметтеу» атауы берілген.
Германдық үлгі - бұл бәсекелестік бастаулардың кеңейтілуін нарық ... ... ... ... ... ... және ... саясат субъектілерінің көп ... ... ... ... нарықтық
шаруашылық моделі. Мемлекет бағаларға, салымдарға, ... ... әсер ... Мұнда кіші және орташа кәсіпорындар, фермерлік
шаруашылықтар ерекше жеңілдіктерге ... ... ... таңдап алған жолы әзірге жоғарыда аталған
үлгілерді толығымен көшіруді нысанаға алмаған. Дегенмен кейбір экономикалық
реформалардың ... ... ... ... ... ... бағыттағы нарыктың экономика - аралас экономика
қалыптасуының кезеңі
Аралас экономика қоғамдық өндірістің жаңа ... ... ... ... ... шаруашылық қатынастарына тән
заңдылықтарымен сипатталады. Аралас ... ... ... ... құндық қатынастарды немесе жоспарлылық қатынастарды қолдануды
теориялық жағынан негіздей алмайды. ... ... ... ... ол
қазіргі шаруашылық жүйесін анықтауға жеткіліксіз. ... ... ... ... ... индустриалды, постиндустриалды
болып қалыптасу дәуірлерін анықтағанда оларға тән экономикалық қатынастарды
сипаттау да қажет. Тарихи жағынан ... ... ... монополистік
капитализм, әлеуметтік нарықтық экономика дәуірі деп ... Бұл ... - ... ... ... ... ... емес, алдымен олардың
одан әлі даму жолын анықтауда.
Нарықтық экономиканың ... мен ... ... Л. ... деп ... ... мәніндегі және шын ойланған әлеуметтік шаруашылық,
бар күш саналы түрде «әлеуметтік» деген ... ... тек ... ... ... егер ... жарыс арқасында жақсы жетістіктер
шамалыларға қарағанда артықша бағаланса. Осының негізінде саны мен бағасы
жағынан тұтыну ... ... ету ... ... ... ... принцип жоғары жетістік көп пайда келтіреді және әлеуметтік бағалы
кәсіпкер көп табысқа және көп ... ... ... ... мәні қарап отырған тіркесте біздің дәстүрлі
түсінігіміздегі «қоғамдық» емес, ол нарықтық экономикаға ... Л. ... әрі ... атап ... ... ... өнімнің сату бағасы ... ... ... онда ... моралдік бағыттағы күмәндану болмау
керек. Бірақ затты ... ... ... ... ішкі заңдарымен
сәйкес келмейді, өйткені бұл - жаман ... ... ... ... ойынша, нарық еркін болуы тиіс, мұндай ... ... ... ... ... техникалық және шаруашылық прогресті
одан әрі өсіруге жаңа мүмкіндіктерге қолы жетсе солар ғана жетеді.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... «Францияда және Шығыс Азмяда жаңа индустриалды
елдерде, мысалы, мемлекетке ... ... ... орын ... ... ... да ... шешімдер қабылдағанда көшенің ықпалына
көнбейтін болсын. Тиімді нарықтық экономика өзінен-өзі ... ... ... Табиғаты саяси үкіметтің экономикалық процестерге
араласуына шек қояды». Бұл елдердегі мемлекеттік ... ... ... ... ... ... қатынастар орнаған жағдайда
болып отыр.
Сонымен, аралас экономика заңдылықтары объективті түрде жаңа ... ... ... Бұл қоғам еркін, бәсекелік капитализм немесе
монополистік капитализм ... Ол ... ... қоғамнан да
алшақ. Ол кейбір Шығыс және ... ... ... ... ... ... ... ол қатынастарды КСРО-ның 70 ... ... етіп ... ... ... тауарлы және ұжымдық өндіріс заңдылықтары
өте тығыз байланысады. Мұнда екіншісінің аяғын анықтау өте ... ... ... ... керек. Осыларды есепке алмасақ біз ұдайы
объективті қиыншылықтарға тап болып, экономикалық реформаны жүзеге ... ... ... біздің қай қоғамнан, қандай экономикалық
жүйеден шыққанымызды ескеріп, ... ... қай ... ... ... білуіміз қажет.
Жаңа шаруашылық жүйесінің қалыптасуы барысында қалыптасқан түрді қайта
өзгерту қажет болды. Мұнда мынаны ескеру керек: бұрынғы жүйе ... ... да, ... ... идея ... ... әлеуметтенген
экономиканы құйды, яғни экономика жалпы халықтық экономика ... ... деп ... Объективтік және субъективтік себептермен қалыптасқан
жүйе өзінің тиімсіздігін көрсетті. Алайда экономиканың әлеуметтік бағыты
халық ... ... ... оны ... ... Тіпті дамыған елдер
тәжирибесі көрсеткеніндей экономикалық даму өмір сүру деңгейін көтеретіні
сөзсіз. ... ... ... ... мағынасы экономикалық құрылымға
да қатысы бар.
Қазіргі нарықтық экономика берекесі жоқ ... ... Бұл - ... ... реттейтін нарық, яғни қоғамдық өндірістің екі түрінің
заңдылықтарын қосу, ол нарықта қалыптасқан ... ... ... ... бұл ... - ... ... дамудың табиғи
кезеңі. Сонымен қатар біздің қандай қоғамдық жүйеден жаңа ... өтіп ... ... онда туып келе жатқан экономикалық
жүйенің мақсаты - бай қоғамдағы байыған ... ... ... ... - ... ... ... экономика, туып келе жатқан
экономикалық жүйе әрбір ... ... діни ... өмір сүру ... саяси көзқарасына және т.б ... ... ... ... ... ... өту ... осы сәтті
К.Н.Нәрібаев былай деп жазды: «Бағдарламаның түпкі мақсаты - республиканың
әлеуметтік бағыттағы нарыққа оптималды өтуін ... ... ... ... ... ... принциптер мен жоспарлы
қатынастарға негізделген. Ол ... ... ... ... таңдау,
тұтынудағы еркіндік, шаруашылық субъектілерінің арасындағы бәсеке, және бұл
бәсеке тек бірлестіру аралығында ... ... ... ... ... ... болуы тиіс. Сонымен қатар экономикалық көркею мемлекет
тағдырымен тығыз байланысты және ... - ... ... ... ... ... саясатының жетістігі мен сәтсіздігіне де
тікелей қатысты.
Қазіргі нарықтық қатынастардың жағдайы, ... ТМД ... ... ... ... ... ... қажет етеді, оның
ролі шаруашылық саясатты анықтау.
Аталған шауашылықты ... ... мен ... ... ... ... әлеуметтік бағыттағы нарықтық экономика
ретінде толық сипаттайды. Оның қалыптасуы мен ... етуі ... ... ... бар, экономикасы күшті мемлекет құрады.
Әлеуметтік бағыттағы нарықтық экономиканың қалыптасу ісінде маңызды
орынды ... ... ... ... ... жолдарын анықтайды.
4. Қазақстан аралас экономика кезеңінде
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін нарықтық экономикаға көшуді
таңдап алған ... Осы ... 1992 жылы ... ... ... бағаны ырықтандыруға, мемлекеттік меншікті оның иелігінен алып
жекешелендіруге ... ... ... ... алғашқы кезде үш кезеңі
белгіленді. Бірінші кезең - ... ... ... кезең -1993-1995
жылдар аралығы болып, осы мерізімде жүргізілетін іс ... ... ... ... ... ... бекіді. Ал үшінші
кезең - 1996-1998 жылдарды қамтуға тиіс болды. Осымен ... ... ... ... ... асыруға қажет басқа да құжаттар қабылданды.
Нарықтық экономикаға көну ... ... жаңа ... ... ... Олар: Мүлік жөніндегі, Монополияға қарсы саясат
жөніндегі комитеттер, Салық инспекциясы, Кеден және т.б. Сондай-ақ ... тән ... да ... ... ... ... ... үйлері, жеке меншіктік кәсіпорындар мен шаруашылықтар, жеке
меншік пен мемлекет меншігі аралас ірі корпорациялар, акционерлік ... ... ... ... ... ... экономикаға қарай,
меншіктің түрін өзгертуде, аралас экономика құруда біршама ... ... ... ... ... ... бастады.
Оның ең бастысы - бағаны ырықтандыруды ... бір ... ... ... ... оның неден басталғанын, қалай басталғанын халық
жете түсінбеді. Қазақстанда ырықтандыру 1992 ж. мұнайдың, мұнайдан шығатын
өнімдердің, ... да ... ... ... әлемдік бағаға дейін
жоғарылауы керек деген ұранмен жүргізілді. Осының нәтижесінде әр кәсіпкер,
әр ... ең ... таза ... ... ... ... баға шарықтап өсті,
елдің экономикасы бағаның шарықтап өсу кесірінен ... ... ... ... ... ... қалды.
Бағаны ырықтандырудан кейінгі екінші атқарылған іс жекешелендіру.
Мемлекеттік ... ... ... ... жеке ... ... халық
жұмыла жұмыс істеп, өндіріс жанданып, ел байып, бәрі де орнына ... ... ... ... ... үш бағыттағы (шағын, жаппай және
жеке жобамен) кәсіпорындар құрылған. Ауылдағы жеке шаруа, басқа құрылымдар,
сондай-ақ, қаладағы жеке және ... ... ... ... ... ... жекешелендіру жарияланған екі кезеңінде де (1991-
92 жж және 1993-95 жж) мүліктің ... ... ... жол ... халық шаруашылығы үшін берекесіздік тудырып, ... ... ... шыға ... ... дағдарысқа ұшырауының басты себебінің
біріне ... ... ... ... өнім шығаратын кәсіпорындары
ескі әдетіне басып, өздерінің ... ... ... ... ғана ... ... салдарынан республикадан 250 млрд. сомның өнімі
сыртқа, негізінен алғанда Ресей Федерациясы мен ТМД ... су ... ... ... Сондықтан бұл жағдай үкіметпен ... ... ... мен ... ... ... ... терең
талдау жасауды талап етті. Тек осындай ... ... ... ... ... ... нендей істерді жүргізуді ... ... ... 1994 ... қаңтарында экономикалық реформаны
жүргізуді жандандыру жөніндегі шаралар ... ... ... ... ... ... ... мен экономиканы тұрақтандырудың 1994-1995
жылдарға арналған бағдарламасы әзірленді. ... ... ... реформалардың ерекшеліктері, елдің өндіргіш күштері,
өндірістік қатынастар, өндірістік ... ... ... ... елдегі
7 миллиондай еңбекке жарамды адам күші ескерілді. Бұдан басқа ... ... ... ету ... қойылды, өндірістің
құлдырауы тоқтатылып, экономиканы тұрақтандыру, инфляцияны ауыздықтау қажет
екені айтылды. 1993 жылдың қараша айының 15-ші ... ... ... -теңге енгізілді.
1994ж. наурызда Президент Жарлығымен ауыл ... ... 2,2 ... ... ... мерізімі екі жылға ұзартылды. Бірақ сол
жылдың сәуірінен ... ... ... ... баға ... келіп инфляция тағы өсті, деңгейі 1260 пайызға жетті.
Реформаның барысында Қазақстанда 1994 ... ... ... ... меңгере бастады. Бағаның өсуі біраз тежеліп,
инфляцияның өсу қарқыны елеулі түрде төмендеді. Сол ... ... ... ... ... де ... ... Ақша-қаражат саласында да осындай
түзеліс байқалды. Өнеркәсіптің кей салаларында да оңға басушылық орын алды.
1994-1995 жылдары дағдарысқа қарсы шаралар мен ... ... ... ... ... ... ... құнсыздануды тоқтатуға қол жетпеді, тиімді сыртқы сауда саясатын жасау
да көңілдегідей болмай ... ... ... та халықтың басым
көпшілігінің наразылығын ренжіткені болмаса разы етпеді.
Нарықтық қатынастарға көшу барысында бізде орын ... тағы бір ... Ол ... ... реформасынан, одан бері Қазан төңкерісінен кейінгі
индустрияландыру, ұжымдастыру науқандары сияқты қоғам өміріндегі түбегейлі
өзгерістерге ... ... ... Ал біздің халық бұл үрдіске
үйренбеген және ол халықтың психологиясына келе ... ... ... ... ... ... ... Дағдарыс жағдайында
бой көтерген жеке фермерлер басқа халықты асырамақ ... ... ... әрең асырап отырды. Нәтижесінде 1993-1995 жылдарға арналған
бағдарламаларда инфляцияны төмендету, өндірістің ... ... ... ... үшін жағдайлар жасау жоспарынан ... ... ... нұсқамалар түрінде 15 айға арналған қосымша бағдарлама
қабылданды. Оның оң нәтижесі деп инфляцияның ... ... ... ... ... тоқтату мүмкін болмады. 1992 жылы өндірістің
құлдырауы біршама тұрақты ... 1990 ... ... 14,6%, 1993 ... 28%, 1994 жылы - 48%, ал 1995 жылы - 45 % жетті.
Қазақстан Үкіметі осыдан ... ... ... ... ... ... ... қазан айында Президент Н.Ә.Назарбаев республика халқына
«Қазақстан-2030» - деген атпен жолдау ... онда ... ... және ... ... ... ... сондай-ақ алдыңғы қатарлы
мемлекеттердің қатарына қосылудың, ... ... ... жаңа ... ... ... еліміздің саяси,
әлеуметтік-экономикалық дамуының жақын арадағы және стратегиялық ұзақ
мерзімдегі даму жолдары мен ... ... ... Онда елдің
ішкі бекем тұстарын және ... ... ... ... ... мемлекеттің дамуындағы ұзақ мерзімді жеті басымдықты іске
асыру көзделген. Олар: ұлттық қауіпсіздікті сақтау, ішкі ... ... ... ... ... нарықтық қатынастар негізінде экономикалық
өсу, Қазақстан азаматтарының денсаулығы, білімі мен әл-ауқатын көтеру,
энергетика ... жете ... ... ... және байланысты
дамыту, демократиялық кәсіби мемлекетті құру.
Тек осы аса маңызды шараларды іске асырғанда ғана ... ... ... және ... артуы мүмкін екендігіне
сенім білдірілді.
5. Қазақстанда жүріп өткен он төрт жыл: жетістіктері
Қазақстан геосаяси кеңістікте әлемдік қоғамдастықтың тең ... ... ... орын ... ... әріптестік саяси және экономикалық
қатынастар мемлекетімізді барлық ... жүзі ... ... ... ... ... ... ұйымдарда, соның ішінде, БҰҰ-
да белсейді жұмыс жүргізіп, ... ... ... қарусыздануға,
бітімгершілік және терроризмге қарсы күрес ісіне лайықты үлесін қосып
келеді.
«Қазақстан-2030» ... ... ... ... ... ... экономикалық өрлеу, өндіріс ауқымының өсуі байқалып
отыр. Тек 2000-2002 ... ... ішкі ... ... өсімі 35,5 пайызды
құрады. Сауатты макроэкономикалық саясат еліміздің халықаралық ... ... ... ... ... бұл ... ТМД елдерінің арасында
жан басына шаққанда шетелдік инвестициялар тарту жөнінен көш ... ... ... ... ... ... салаларында,
әсіресе, ауыл шаруашылығында, сауда мен қызмет көрсету саласында жеке
меншік секторы ... бола ... ... ... ... барысында тәуелсіз
еліміздің басты ... мен ... - ... ... және экономикалық өрлеу болғанын ... жөн. Бұл ... ... ... артуына кең өріс ашты.
Қазір біздің республикада нарықтық экономика мен демократиялық мемлекеттің
іргесі ... қана ... жоқ, ... қатар барлық қазақстандықтардың
игілігі үшін кәделі, әрі әлеуеті жоғары, әрі ішкі ресурстары мол әлеуметтік-
экономикалық дамудың кемел үлгісінің ... ... ... Оған дәлел
ретінде бүкіл әлемдегі ең күшті мемлекет - ... ... ... бар ел мәртебесін беру туралы шешімін ерекше атап көрсеткен
жөн. Бұл АҚШ ... ... ... ... мен ... реформалардағы жетістіктерін мойындауы болып табылады. Сөйтіп,
Қазақстанның ТМД елдері ... осы ... ... ... алуы
кездейсоқтық емес. Бұл шешім Қазақстанға қатысты АҚШ және тағы ... ... ... ... ... мен түзетулерді алып
тастаудан өзінің көрінісін ... Ол ... ... ... көшкен ел ретінде Дүниежүзілік Сауда Ұйымына ... ... ... ... Бағдарламасының талаптарына орай соңғы жылдары
еліміздің егемендігі мен тәуелсіздігін нығайту, әлемдік ... ... ... ... ... ... орасан зор жұмыстар
жүргізілді. Атап ... ... сот және ... ... ... қоса
алғанда, оның барлық тармақтарының құрылымы мен қызметінің қағидаттары
едәуір ... ... ... мен ... ... ... ... түсті.
«2004 жылдың наурыз айының басында «Дейли телеграф» ... ... ... ... компаниясының экономикалық талдауы жарияланған
еді, онда Қазақстан ... ... бар ... ... ... келе жатқан елдердің бірі ретінде аталып, биылғы жылы да осындай
көшбастаушы тұғырын сақтап қалатыны ... ... ... ... Н. Бәсекеге қабілетті Қазақстан үшін, ... ... ... ... ... халық үшін! Президенттің Қазақстан
халқына ... ... 2004 ж. ... ... ... 20 ... Республикасында нарықтық қатынастардың дамуы мен қалыптасуы
жобасында, жекешелендіру жобасын жүргізуімен, шаруашылық жүргізудің жаңа
нысандары пайда ... ... ... ... компаниялардың әр түрлі және т.б. әр түрлі меншік нысандары мен
олардың даму болашағы бар заңды және жеке ... ... ... ... бізде біртіндеп аралас экономика қалыптасып келеді.
Қазақстандағы жүргізіліп жатқан экономика саласындағы реформаларды
қарастыра отырып автор келесі ... ... өтіп ... нарықтық қатынастар тек аралас экономиканы дамыту
үшін ғана емес, бүкіл ... өмір үшін де ... зор ... бар ... ... 14 жыл ... ... жұмыстар көз
жеткізе дәлелдейді. Реформа қалыптасқан экономикалық қатынастарға елеулі
өзгерістер енгізді және ... ... ... ... ... ... бұған дейін ынта-ықыластың уақыт өткен сайын әлсіремейтіндігінің
қайта арта түсетіндігін өмір ... ... ... Шүкеев Ө. Жас Алаш 1997 ж, 5 сәуір
2. Сәбденов О. Ақиқат 1997 №6
3. Райхымов Н. ... ... ... ... 1996 ... ... Р. Түркістан, 1999 ж 21 шілде
5. Есентүгелов А. Ақиқат, 1996 ... ... М. ... 1995 ж №11
7. Райхымов Н. Ақиқат 1995 №9
8. ... Н. ... 2001 ж, №7119 ... Төленбергенов М. Егемен Қазақстан 2002 ж №11,12 қаңтар
10. Әубәкіров Я., Нәрібаев Н., Есқалиев М., т.б. Экономикалық ... ... ... 1998 ... ... Г.Н. ... ... Алматы, 2000 ж.
12. ... ... ... ... ... еңбек құқығы мен ... Ред. ... С. ... ... 1999 ... ... Н. Бәсекеге ... ... ... ... экономика үшін, ... ... ... Президенттің Қазақстан халқына Жолдауы. ... ... ... ... 20 ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия. Табиғи қорлар және оларды тиімді пайдалану. Әлемдегі және Қазақстандағы демографиялық жағдай және азық түлік мәселесі (2014-2015 ж.). Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығында аз қалдықты технологиялар енгізу12 бет
Мемлекет туралы35 бет
Ой сыртқы дүниенің ең жоғарғы формасы77 бет
"Г. Мендель белгілерінің тұқымқуалаушылық заңдары."7 бет
N-винилкапролактам негізіндегі сополимердің синтезі және сипаттамалары39 бет
«Алматы қаласындағы жер беті озонының статистикалық сипаттамалары»40 бет
«Асыл тұқымды көк түсті қаракөл қой шаруашылығында жұптау түріне байланысты селекциялық белгілерінің көрсеткіші»30 бет
«Көлік шинасының резина үгіндісінің мұнай битумының сипаттамаларына әсерін зерттеу»26 бет
Абайдың ақындық дүниетанымы (түсіну, пайымдау, бағалау)130 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь