Ақпаратты кодтау

Кіріспе

II. Графикалық мәліметтерді кодтау

2.1. Ақпарат түрлері
2.2. Ақпарат көлемі

III.Қолданылған әдебиеттер
Ақпаратты қабылдаудың және өңдеудің әр түрлі екі әдісі бар: үздіксіз (аналогтік) және үзілісті (дискретті). Қазіргі аналогтік аппараттар сапалы, мысалы түрлі-түсті теледидар және бейнекөріністер т.б. Компьютерлік технология ақпаратты қабылдаудың дискретті түрін ұсынады. Әр түрлі типті мәліметтермен жұмысты автоматтандыру үшін оның берілу формасын бірыңғайлау өте маңызды, ол үшін көбіне кодтау қолданылады.
Техниканың, ғылымның және мәдениеттің кейбір саласында кодтау проблемалары өте жақсы шешімін табуда. Мысал ретінде математикалық өрнектерді жазу жүйесін, телеграф азбукасын, соқырларға арналған Брайля жүйесін және т.б. айтуға болады.
Есептеу техникасының өзінің жүйесі бар – ол екілік кодтау деп аталады және мәліметтерді 1 мен 0-ден тұратын екі белгінің тізбегімен жазуға мүмкіндік береді. Бұл белгілер екілік цифрлар немесе биттер деп аталады(bit- ағылшынша, binary digit-тің қысқаша жазылуы).
Бит – ақпараттың ең кіші өлшем бірлігі. 8 биттің комбинациясы байт деп аталады. ЭЕМ-да кез-келген таңбаны және санды биттердің көмегімен жазуға болады. Практикада ақпаратты өлшеу үшін үлкен өлшем бірліктер қолданылады:
1 Кбайт = 210 байт; 1 Мбайт = 210 Кбайт; 1 Гбайт = 210 Мбайт.
Текстік мәліметтерді кодтау. Егер алфавиттің әр символына белгілі бір санды сәйкестендіріп қойса (мысалы реттік номерін), онда текстік ақпаратты екілік кодтың көмегімен кодтауға болады. Қазіргі компьютерлерде ақпарат ASCII (American Standart Codе for Information Interchange – американский стандартный код для обмена информацией) кодымен беріледі. ASCII коды АҚШ-тың (ANSI) американың стандарттық ұлттық институтында жасалған, бірақ оның 256 стандарт символдан тұратын бөлігі арнайы программаның көмегімен ұлттық алфавиттің символдарымен ауыстыруға болатындықтан басқа елдерде пайдалана алады.
1. Халықова К.З. Информатиканы оқыту әдiстемесi. Алматы, Бiлiм, 2000, – 196 бет.
2. Бөрiбаев Б. Информатика жєне компьютер. Алматы, Бiлiм, 1995, – 247 б.
3. Лапчик М.П. и др. Методика преподавания информатики: Учебное пособие для их педвузов. – М., 2003
4. Семакин И.Г., Вараксин Г.С. Структурированный конспект базового курса информатики. - М., 2000
5. Гриншкун В.В. Теория и практика применения иерархических структур в информатизации образования и обучении информатике. // М.: МГПУ, – 2004, 418 с.
        
        Жоспар
Кіріспе
II. Графикалық мәліметтерді кодтау
2.1. Ақпарат түрлері
2.2. Ақпарат көлемі
III.Қолданылған әдебиеттер
I.Кіріспе
Ақпаратты кодтау
Ақпаратты қабылдаудың және өңдеудің әр ... екі ... бар: ... және ... ... ... ... аппараттар сапалы,
мысалы түрлі-түсті теледидар және бейнекөріністер т.б. ... ... ... ... ... ... Әр ... типті
мәліметтермен жұмысты автоматтандыру үшін оның берілу формасын ... ... ол үшін ... кодтау қолданылады.
Техниканың, ғылымның және мәдениеттің кейбір ... ... өте ... шешімін табуда. Мысал ... ... жазу ... ... азбукасын, соқырларға арналған Брайля
жүйесін және т.б. ... ... ... ... ... бар – ол ... ... деп аталады
және мәліметтерді 1 мен 0-ден тұратын екі белгінің ... ... ... Бұл ... ... цифрлар немесе биттер деп аталады(bit-
ағылшынша, binary digit-тің қысқаша жазылуы).
Бит – ақпараттың ең кіші ... ... 8 ... ... байт ... ЭЕМ-да кез-келген таңбаны және санды биттердің көмегімен жазуға
болады. ... ... ... үшін үлкен өлшем бірліктер қолданылады:
1 Кбайт = 210 байт; 1 Мбайт = 210 Кбайт; 1 Гбайт = 210 ... ... ... Егер ... әр ... ... бір
санды сәйкестендіріп қойса (мысалы реттік номерін), онда текстік ақпаратты
екілік кодтың ... ... ... ... компьютерлерде ақпарат
ASCII (American Standart Codе for Information Interchange – ... код для ... ... ... беріледі. ASCII коды АҚШ-
тың (ANSI) американың стандарттық ұлттық институтында жасалған, бірақ оның
256 ... ... ... ... арнайы программаның көмегімен ұлттық
алфавиттің символдарымен ауыстыруға болатындықтан басқа елдерде пайдалана
алады.
Қазақстанда құрамында кириллица символдары бар ... ... ... Онда үлкен және кіші орыс және латын әріптері, цифрлар,
тыныс ... және ... ... және т.б. ... ... ... 8 ... екілік код (байт) сәйкес қойылған, бұл 256
әр түрлі символды кодтауға мүмкіншілік береді.
Сонымен, егер адам ... файл ... және оны ... жазса, онда
адамның енгізген әр символы компьютер жадында сегіз нольдер мен ... ... ... ... ... ... шығарғанда осы кодтарға
сәйкес символдар бейнеленеді.
Ақпаратты белгілі-бір ... ... ... ... ... ... тобынан екінші белгі тобына көшіру ережесін код деп
атайды. ... ... ... ұсыну, және өңдеу әдістері іс жүзінде
ақпараттың ұсынылу түріне байланысты болады. Ақпараттың кодталуы ... ... ... кері кодталуы декодирование ... ... ... ... 0 және 1 ... ... ... код пен көрсету үшін, құрылғы екі ... ... ... ... 1-құрылғыда тоқ бар, ал 0 жоғын , ... ... 0 ... ... Тек екі ... мәні ... немесе оған сәйкес ... бар , 0 ... 1 ... ғана ... ... сигналды бит деп
атайды . Символдарды кодтау үшін 8 биттен тұратын котты байт деп атайды. ... мен ... ... яғни бір ... көмегімен 256 символ
кодталады. Символдарды кодттау кобинациаларының жиынтығын ... ... ... оны ... ... ... электромагнитті сәуле,
физикалық әреект түрінде келіп ... Бұл ... ... деп ... ... оның көмегімен адам немесе, құрылғы ақпарат ... ... ... ... Ақпарат жіберу дегеніміз- сигналадар
жіберу. Сигнал ... ... ... ... ... ... ... Сигналды дискретті түрде ұсынғанда ол сан
қатары, алфавит әріптері,музыкалық нота нота оған мысал бола ... ... ... көбірек алған сайын, кернеудің уақыт аралығында өзгеру
процесін соғұрлым ... ... ... ... процесті
аналогтық процеске айналдыруға ... ... ... ... ... ... қабылдайды, ал
II.Графикалық мәліметтерді кодтау.
ЭЕМ-дағы кез-келген басқа ақпарат ... ... ... ... және ... ... ... түрінде байланыс жолдармен
жіберіледі. Графикалық байланыс жолдармен ... ... әр ... саны ... ... ... ... әдістері әр түрлі
графиктік форматтар қолданылады.
Бейне сақталған файлдың кеңеймесі мұнда ... ... ... яғни ... ... ... ... өңдеуге және баспаға
шығаруға болатынын аңғаруға болады. Осындай әр ... ... ... ... ... растрлық және векторлық графика
деген әр түрлі екі тәсілі бар.
Растрлық графиканы қолданғанда бейненің әрбір кішкене ... ... ... ... кодталады. Бейне пиксель деп аталатын ... ... ... ... ... ... ... құралған
мозайка немесе вираж секілді түрлі-түсті нүктелердің көмегімен сурет
салынады. ЭЕМ-де ... ... ... әр ... үшін биттік
қалыңдық(глубина) деп аталатын ... ... саны ... Әр ... бір екілік код сәйкес келеді. Мысалы, егер биттік қалыңдық 1-ге тең
болса, онда 0-қара, 1-ақ түске сәйкес келеді де, ал ... тек ... ... Егер ... ... 2-ге тең ... яғни әр ... 2 бит
бөлінсе, онда 00-ге қара, 01–ге қызыл, 10-ға көк, 11–ге ақ сәйкес ... төрт ... ... ... ... қалыңдығы 3-ке тең болғанда 8
түсті пайдалануға болса, ал 4-те 16 түсті ... ... ... ... ... ... және т.б. түсті
бейнелерді құруға болады. Мүмкін түстің санының өсуіне байланысты бейнені
есте сақтауға ... ... ... ... де ... Бұл растрлық
графиканың негізгі кемшілігі. Мысалы, орташа өлшемдегі фотография компьютер
жадынан бірнеше Мегабайт орын ... Бұл ... жүз, не ... мың беттік
текстке пара-пар.
Векторлық графиканы пайдаланғанда бейнені құраушы қарапайым ... ... ... ... өрнегі (мысалы, кесінді,
шеңберлер, тік бұрыштар және т.б.) ЭЕМ-нің жадында сақталады. Шеңберді ... оның ... ... ... және ... жуандығы мен түсін жадыда
сақтау керек. Осы мәліметтер бойынша сәйкес ... ... ... экранында тұрғызады. Мұндай бейнелеуде әр нүктенің түсін жадыда
сақтау ... ... ... ... ... ол көп жадыны
қажет етпейді (10 - 100 рет аз). ... ... ... сапалы
көркемсурет бейнелерімен, фотосуреттер мен ... ... ... ... Сондықтан векторлық графика сызбалар, схемалар,
диаграммалар т.б. жасау үшін пайдаланады.
Төменде растрлық ... (а) және ... ... (б) ... ... келтірілген.
Мына кеңеймелері бар файлдар *.bmp , *.pcx , *.gif , *.msp , ... ... ... ... ... ал *.dwg , *.dxf , *.pic ... векторлық текті форматтарға сәйкес келеді.
Ақпарат ұғымын оның берілу үрдісін сызбалық сипаттаудан анықтайық.
Яғни, ақпарат ұғымы таратқыш, қабылдағыш және ... ... ... ... және қабылдағыш адамдар немесе техникалық құрылғылар
болуы мүмкін. Яғни, ақпаратты бейнелеуге және түсінуге болады. Сондықтан
әрбір ақпараттың ... ... және ... ...... ... көрсетілген және беруге арналған ақпарат, яғни
ақпараттың бейнелену пішімі. Хабар материалды-энергетикалық пішімде –
сызбалар, мәтін, ... ... ... және т.б. ... ... ... қандай да бір қатынас тілінің өрнегі болады, олар – ... ... тіл, әуез ... ... ... және ... түрлері. Хабар таратқыштан қабылдағышқа жеткізілуі үшін
ақпарат тасушы ... ... ... ... ... аталады.
Сигнал – уақыт ішінде өзгеретін физикалық үрдіс (мысалы, тізбекте ... ... ... ... ... Ақпарат физикалық үрдістің, яғни
сигналдың бір немесе бірнеше параметрлерінің мәнімен ... ... ... берілген аралықта кез келген аралық мән қабылдай
алатын болса (уақытқа байланысты үздіксіз ... ... ... ... ... анықталған хабар да үздіксіз ... Бұл ... ... ... ... ... ... ие
болады.
Егер сигнал параметрі берілген аралықта жеке ... ... онда ... ... ал ... ... ... хабар да
дискретті деп аталады. Бұл жағдайда таратқышпен берілген ... ... ие ... ... біз ... берілуінің екі негізгі түрін
(пішімін) – үздіксіз және дискретті ақпаратты анықтадық.
Кез келген үздіксіз ... ... ... ... ... Үздіксіз хабарды дискреттеу үрдісінің көмегімен дискретті түріне
көшіруге болады. Дискреттеу дегеніміз – ... ... ... көп ... ... барлық қалғандарын жуық мінездей алатын белгілі
бір мәндерін таңдап алу.
Мысалы: функцияның анықталу ... ... тең ... ... ал ... кесіндідегі функция мәні тұрақты және оның
осы кесіндідегі орта ... тең деп ... ... ... ... ... ... үздіксіз функцияның дискретті түрін
анықтайды. Үздіксіз хабарды дискреттеу ... ... үшін ... ... ... техникасымен өңделетін ақпарат дискретті болуы
қажет.
Үздіксіз ақпаратпен жұмыс жасайтын арнайы ЭЕМ-дер бар, олар аналогтық
машиналар деп ... ... олар ... ... ... ... ... қолданушыларға кең таныс емес. Ақпарат берілуінің
басқа пішімдері:
- таңбалы – мәтіндік ... ... ... ... ... ... бейнелер көмігімен, т.б. көмегімен);
- дыбыстық.
Сонымен қатар бізді қоршаған алуан ... ... ... ... яғни түрлерге жіктеуге болады.
Пайда болу және қолдану аумақтарына байланысты түрлері:
- биологиялық;
- әлеуметтік;
- ғылыми;
- экономикалық ... және ... ... ... ... ... (таңбалар мен бейнелер арқылы);
- аудиальды (дыбыс арқылы);
- тактильдік (сезім арқылы);
- органалептикалық (дәм мен иіс арқылы);
- машиналық (есептеу техникасының ... ... ... ... Кез келген ақиқат өмірдегі объектілерге тән
ішкі және сыртқы қасиеттерін ... ... ... ... ... объектілермен әсерлесу барысында анықталатын қасиеттер болғандықтан,
ақпарат үшін маңызды ... ... оны ... ... анықтайтын қасиеттер. Ақпараттың аталған қасиеттері:
Объектілік және субъектілік қасиеті. Ақпараттың жеке көзқарастар ... ... ... ... қасиеті. Ақпараттың объектіні немесе үрдісті толық мінездеу
қасиеті. Бұл қасиет ақпараттың ... және оның ... ... қабылдауға
жеткіліктігін анықтайды.
Өзектілік (дәлуақыттылық) қасиеті. Ақпараттық ағымдық уақыт мезетіне
сәйкестік дәрежесін анықтайтын қасиет. Бұл қасиет ... ... ... оның ... анықтайды.
Ақиқаттық қасиеті. Ақпаратта жасырын қателіктердің болмауы қасиеті.
Ақпарат қабылдағыш алған ... ... ... ... шуыл» болуы
мүмкін, ол неғұрлым аз болса, ақпараттың ақиқаттығы жоғарылайды.
Қатынау мүмкіндігі қасиеті. Пайдаланушының ақпаратты алу ... ... ... Ақпаратқа қатынау мүмкіндігінің жоқтығы оны
қатынауға мүмкін емес етеді.
Адекваттық қасиеті. ... өзі ... ... ... ... ... ... анықтайтын қасиет. Бұл қасиет
ақиқаттық және ... ... ... келу ... ... ... Белгілі қолданушы үшін ақпараттың пішімі мен
көлемінің ықғайлылық дәрежесін көрсететін ... ішкі ... ... оның ішкі ... ... (мөлшері) болып табылады.
Ішкі құрылымына байланысты:
- мәліметтер немесе қарапайым логикалық реттелмеген ... ... ... ... мәліметтер жиынтығы.
Информатикада ақпарат ұғымымен бір қатарда «мәліметтер» және ... ...... ... ... ... белгілі бір пішімде
берілген ақпарат (немесе формальданған, ықғайлы түрге келтірілген және
техникалық ... ... ... ... ... ақпараттар.).
Мәліметтер – тіркелген сигналдар. Мәліметтердің реттелуі оларға белгілі бір
құрылымдарды орнатумен жүзеге асырылады, яғни ... ...... ... объектідегі барлық қарастырылып отырған
жағдайлардың ... және бір ... ... объектіге өту сипаттамасын
беретін ақпарат.
Білім ақпараттың ерекше логикалық реттелген, ұйымдастырылған құрылымын
анықтайды. Білім – логикалық талқылаудың негізінде ... бір ... ... ... ... көлемі (мөлшері). Жоғарыда айтылғандай ... ... бірі – оның ... ... «Ақпарат көлемі (мөлшері)»
ұғымын анықтауда екі негізгі көзқарас бар:
- энтропиялық (ықтималдық) тұрғыдан;
- көлемдік тұрғыдан;
К.Шеннон ... ... ... ... ... тәсілі
ақпараттар теориясында кеңінен қолданылады, ал ЭЕМ-ң шығуы көлемдік тәсілді
кеңінен қолдануға әкелді. ... біз ... ... ... мөлшерін
өлшеуді қарастырамыз.
Көлемдік тұрғыдан анықталған ақпараттың сандық өлшемі ақпарат ... ... ... ақпарат көлемі – ондағы таңбалардың санымен
анықталады. Хабар бір мазмұнды әртүрлі ... ... ... отырып) беруі мүмкін, мысалы:
Мысалдан бұл тәсілдің хабарды беру пішіміне тәуелді ... ... ... ... ... және ... ақпарат (оның шығу
тегіне байланыссыз) екілік жүйеде көрсетілетіндіктен (0 және 1-ден ... ... ... ... өлшем бірліктері енгізілген, олар бит
және ... Бит – ... ең кіші ... бірлігі болса, байт – негізгі
өлшем бірлігі. Байт – 8 биттен тұратын топ.
III.Қолданылған әдебиеттер:
1. Халықова К.З. ... ... ... ... ... 2000, – 196
бет.
2. Бөрiбаев Б. Информатика жєне компьютер. Алматы, Бiлiм, 1995, – 247 б.
3. Лапчик М.П. и др. ... ... ... ... ... ... педвузов. – М., 2003
4. Семакин И.Г., Вараксин Г.С. Структурированный конспект базового курса
информатики. - М., ... ... В.В. ... и ... ... ... ... в
информатизации образования и обучении информатике. // М.: МГПУ, – 2004, ...

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақпаратты кодтау және ақпараттың өлшем бірліктерін теориялық түсіндіру.30 бет
Ақпаратты кодтау. Ақпараттың өлшем бірліетері. Санау жүйелері10 бет
«Ақпараттық технологиялар» пәні8 бет
АЖ-ді қорғаудың криптографиялық құралдары5 бет
Ақпаратты өрнектеудің динамикалық тәсілдері24 бет
Банктік операциялар жүйесінде клиенттерге қызмет көрсетудің ақпараттық жүйесін тұрғызуды жобалау68 бет
Банктің корпоративтік клиенттерімен жүргізетін операцияларын басқарудың ақпараттық жүйесін тұрғызу88 бет
Криптогафиялық кодтау мен шифрлік программаны жазудың тәсілдері6 бет
Арифметикалық кодтау3 бет
Дыбысты кодтау15 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь