Қазақстан Республикасының антимонополиялық реттеу

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

Негізгі бөлім
Қазақстан Республикасының антимонополиялық реттеу

1. Мемлекет тарапынан монополияны реттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
2. Монополиялық капитализм ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
3. Қазақстан Республикасында антимонополияға қарсы заңдар ... ... ... 8
4. Монополияға қарсы заң ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..14
Әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15
Жұмысымда мен мынадай тақырыпты қарастырдым : «Қазақстан Республикасының антимонополиялық реттеу».
Бұл тақырыпты мемлекет тарапынан монополияны реттеу, нақты монополияны реттеу және Қазақстан Республикасында антимонополияға қарсы заңдарды қарастырдым.
Енді осы монополияға сәл ғана түсініктеме беріп өтейін.
XIX ғасырдың екінші жартысынан бастап ҒТП-ның әсерінен өндірісті шоғырландыру жүріп жатыр , ол ірі және аса ірі кәсіпорындардың ,яғни монополияның құрылуына әкеп соқты.
Монополия (грек – moons – жалғыз , polio – сатамын ) жее өндіруші тауар рыногын бақылап және сол рынокта үстем орын алған кезде пайда болады.
Монополия – басқа сатушылар мен өндірішулерді ығыстыру мақсатымен бір компания не компания тобының белгілі бір тауар рыногын немесе сол тауарды өндіруді басып алуы .
Монополияны талдауда « монополия» ұғымының бір мәнді еместігін есепке алудың маңызы зор .Бәрінен бұрын бұл құбылыстың мәнін өз этималогиясынан ( «моно» - біреу, « полео –сатамын») шығару дұрыс емес. Нақты өмірде рынокта бір ғана фирма – тауар өндіруші әрекет ететін жағдай болмайтын нәрсе . Олай болса, сұраныс қисық сызығы абсолютті түрде икемді емес фирманы табу мүмкін емес .
Сондықтан « таза» монополия ұғымы турлаы әр уақытта шарттылықтың белгілі бір үлесі бар екенін ұмытпау керек. Кейбір экономистердің осы ұғымға балама іздеуі кездейсоқ емес, мысалы, « жетілмеген бәсекелес» ( П. Самуэльсон ), «баға іздеуші» ( П. Хейне).
Монополист – сатушы рыноктық қатынастарға тек өз өнімін сатып алушымен түседі. Бұл өзара қатынастардың сипаты мынадай: егер монополист бағаны кемітсе, онда одан көп өнім сатып алынады. Бір қарағанда монополистің өз өнімінің бағасын төмендетуі пайымдау оғаш көрінуі мүмкін .
Көптеген елдерде жеке фирмалардың монополиялық биліктерін шектеу үшін белгілі заңдар қабылданып, олардың қызметтерін реттеуде әр түрлі механизмдерді пайдаланады. Мысалы , « жоғары деңгейдегі баға» белгілеу , салықтар және т.б.
Монополиялық фирмалар нарықта билік,үстемдік жүргізу арқылы тауарлардың бағасын неғұрлым жоғары қойып, ал өнім көлемін солғұрлым төмендететінін білеміз. Көпшілік елдерде жеке фирмалардың монополиялық билігін тежеу үшін арнайы заңдар қабылданады және оның іс-әрекетін жөндеу үшін түрлі реттеу механизмдері қолданылады. Осы тәсілдердің бірі бағаны шектеу , реттеу және салық салу. Енді осы айтылған тәсілдер монополиялық фирмаға қалай әсер ететінін көрейік.
1. Экономикалық теория негіздері.Оқулық.- А., «Санат», 1998. – 479 бет.
2. Б.Б.Байжұмаев, Т.П.Табеев, Ф.Н. Жақыпова, Я.Ә. Әубәкіров.- А : Қазақ университеті, 1999. – 280 бет.
3. Е.Қ. Құдайбергенов, С.Қ.Бекмолдин, С.С: Мәуленова. Экономикалық теория: Оқу құралы.-А: Экономика , 2003.-194 б.
4. Мамыров Н.Қ.,Есенғалиева Қ.С., Тілеужанова М.Ә. Микроэкономика : Оқу құралы.- А: Экономика ,2000.-420б.
        
        Мазмұны:
Кіріспе
............................................................................
.............................3
Негізгі бөлім
Қазақстан Республикасының антимонополиялық реттеу
1. ... ... ... ... ... ... Республикасында антимонополияға қарсы заңдар............8
4. ... ... мен ... ... ... : ... антимонополиялық реттеу».
Бұл тақырыпты мемлекет тарапынан ... ... ... ... және Қазақстан Республикасында антимонополияға қарсы
заңдарды қарастырдым.
Енді осы монополияға сәл ғана ... ... ... ғасырдың екінші жартысынан бастап ҒТП-ның әсерінен ... ... ... , ол ірі және аса ірі кәсіпорындардың ... ... әкеп ... (грек – moons – жалғыз , polio – сатамын ) жее ... ... ... және сол рынокта үстем орын алған кезде пайда
болады.
Монополия – басқа сатушылар мен ... ... ... ... не компания тобының белгілі бір тауар ... ... ... ... ... алуы .
Монополияны талдауда « монополия» ұғымының бір мәнді еместігін
есепке алудың ... зор ... ... бұл ... ... өз
этималогиясынан ( «моно» - біреу, « полео ... ... ... ... өмірде рынокта бір ғана фирма – тауар ... ... ... ... ... . Олай ... сұраныс қисық сызығы абсолютті түрде икемді
емес фирманы табу мүмкін емес .
Сондықтан « таза» монополия ... ... әр ... шарттылықтың
белгілі бір үлесі бар екенін ұмытпау керек. Кейбір экономистердің ... ... ... ... емес, мысалы, « жетілмеген бәсекелес» ( П.
Самуэльсон ), «баға іздеуші» ( П. Хейне).
Монополист – сатушы ... ... тек өз ... сатып
алушымен түседі. Бұл өзара қатынастардың сипаты ... егер ... ... онда одан көп өнім ... ... Бір қарағанда
монополистің өз өнімінің бағасын төмендетуі пайымдау оғаш көрінуі мүмкін .
Қазақстан Республикасының антимонополиялық реттеу
1. Мемлекет тарапынан ... ... ... елдерде жеке фирмалардың монополиялық биліктерін шектеу
үшін белгілі заңдар қабылданып, олардың ... ... әр ... ... ... , « жоғары деңгейдегі баға» ... ... және ... ... нарықта билік,үстемдік жүргізу арқылы
тауарлардың бағасын неғұрлым ... ... ал өнім ... ... ... ... елдерде жеке фирмалардың монополиялық
билігін тежеу үшін арнайы заңдар ... және оның ... ... түрлі реттеу механизмдері қолданылады. Осы тәсілдердің бірі бағаны
шектеу , реттеу және салық салу. Енді осы ... ... ... қалай әсер ететінін көрейік.
1. Бағаны реттеу. Фирманың монополиялық ... ... ... қою ... ... көрелік . Бұл баға монополистің MR=MC тепе-теңдік
бағасынан төмен болу ... . Енді бұны ... ... көрсетейік .P , Q
- монополистің ... ... мен өнім ... ... Q Q ... ... ... мемлекет тарапынан реттеу болып, тауарға Р бағасы қойылды
делік. Соның ... ... ... монополия бағасынан гөрі төмендеп,
ал оның көлемі Q -ге ... ... ... ... бұл жағдайда
нарыққа оң әсерін тигізіп тұр, бірақ бұл ... ... ... ... ең ... ... ... нарығының бағасына келіп тіреледі, одан
әрі баға ... , өнім ... ... әкеліп соқтырады, яғни
монополистің іс-әрекетіне ... ... ... ... бағаны Р -нан
жоғары белгілесе,ондай жағдайда да баға монополиялық фирманың жұмысына әсер
етеді. ... ... ... Р ... бағасынан жоғары , ал
монополия бағасынан төмен болуы керек: P < P < ... ... ... ... тигізетін әсері. Фирманың ... ... деп ... ... ... монополиялық өндірушіге
қосымша салық салынды дейік.
3-сурет. Монополиялық фирманың тауарына салық салу.
LRMC – шекті шығын;
Т - ... және Q - ... ... ... ... жағдайы , ал P
, Q - салық салынғаннан кейінгі баға мен өнім ... ... ... ... LRMC ... көлеміне тең шамаға жоғары қарай
жылжиды , себебі ... ... ... өз ... ... : LRMC ... ... салынғаннан кейін тауардың бағасы да жоғарылайды , бірақ
баға түгел ... ... ... ол ... ... аз болады Р - Р
< ... ... ... МС тұрақты болған уақытт қосымша салық
салынса , баға салық мөлшеріне өсетіні белгілі. Ал ... ... ... ... аз ... ... тұр, ... монополистердің іс-
әрекеттерін салық механизмі арқылы реттеу оң ... ... ... капитализм.
Капитализм ХII ғасырда пайда болды. ХVII ... ... ... ... ... өз дамуында үш кезеңнен өтті :
Монополияға дейінгі капитализм ( ХVIII - ХIХ ғ. аяғы ): ... ... ( ХХ ғ . басы ) – ... нәтижесінде
тауардың өндірісі мен ... ... ... ) ірі ... ... ... монополиялар дамуының үш сатысы бөліп көрсетіледі :
1 . ХIХ ғ . 60 – 70 ... . Бұл ... ... енді ... ... – саран құбылыс болып табылатын ( 1865 ж . Германия – ... , 1870 ж. АҚШ – та 1 ... ... ... ).
2 . II ... 1873 ж. ... ... дағдарыстан кейін басталып
, ХIХ ғ . соңыны ... ... . Бұл ... ... ұсақ
кәсіпорындардың банкротқа ұшырауына себепші ... және ... ... ... 1887 ж. ... 70 ... болды. Алайда , осы
кезеңде де монополиялар айырықша құбылыс болып ... әрі ... роль ... .
3 . III ... ХIХ ғ. ... басталды . 1900 – 1903 жылдары
дағдарыстан кейін экономикада шешуші ... ие ... ... ... ... болды. 1911 жылы Германияда 600 картель бар
еді .
Монополиялар – бұл жеке меншікте ( жеке , топтық немесе акционерлік ... әрі ... , ... және ... ... ... баға қойып , монополистік пайда табу ... ... ірі ... ... ... ... тарихи формалары:
1 ) Қарапайым бірлестіктер ( конвенциялар , пулдар , ... ) – ... ... түрлі атаулары бар ) – бұл баға ... ... . ... ... өз ... тауарларын бірыңғай бағамен
сатуға міндеттеме алатын .
2 ) Картель - ... бір ... ... ... . Ол ... ... және коммерциялық дербестігін жоймайды
, бірақ олардың арасындағы ... ... ( ... ... ... тағайындау ; өткізу нарығын межелеп бөлу ; өндіріс көлемін
шектеу ) бойынша келісімдер қарастырады.
3 ) ... - бұл ... бір ... ... олардың коммерциялық дербестігін жоққа шығара отырып
біріктіру ( өнім ... ... ал ол ... ... ... ... ... - бұнда өнеркәсіптің бір немесе бірнеше саласының ... ... мен ... ... ... та ... дербестігі жоққа шығарыла отырып біріктіріледі .
5) Комбинат - макроэкономиканың түрлі , ... бір- ... ... ... бірігуі.
6) Концерн - бұл ... ... ... ... ... сатып алу арқылы қаржылық бақылау орнату жолымен
біріктіру .
Капитализмнің монополистік сатысы ( ол « ... деп те ... ... ... ... ... ... әкеп соғатын өндірістің шоғырлануы;
- қаржылық капиталдың ... ;
- ... ... ... ;
- ... экономикалық бөлінісі ;
- әлемнің аумақтық бөлінісі және оның шегі үшін күрес ...... ... ( ХХ ... ... жартысы )
- өндіріс пен нарықты буржуазия істері ... ... ... ... ... реттейді . Буржуаздық мемлекет еңбек пен капитал
арасындағы ... ... , ... ... , ... , ... ашады , протекционистік саясат жүргізеді .
Мемлекеттік – монополистік ... - ... ең ... ... ... ... . Мемлекеттік монополистік экономика монополистік
капитализмнің қазіргі ең жоғарғы даму сатысы болып табылады ...... ... ... ... ... Ол монополистік капиталдың мемлекетпен кірігуін білдіреді .
2 . Мемлекеттің ұдайы өндіру процесіне қаржылық олигархия мүдделеріне
сай тікелей араласуы.
... өз ... ... , ... ... мемлекет монополиялардан , ауыл ... ... ... ... ... ... операцияларына белсенді араласады ;
• мемлекеттік бюджет арқылы ұлттық табыстың елеулі бөлігі қайта
бөлінеді.
Мемлекеттік – монополистік экономика ... ... ең ... ... ... ) ... ... елдердің ішкі экономикасы саласын;
ә ) әлемдік экономика сферасын.
3. Экономиканы милитарландыру.
Ол монополияның мемлекетпен кірігуін күшейтеді,өйткені ... ... ... ... арнап шығарады.
4. Мемлекеттік реттеу және бағдарламалау .
• мемлекеттік капитал салымдары және мемлекеттік ... ... ... ... ... мен ... реттеу;
• экономикалық бағдарламалау.
5. Әлемдік шаруашылықта мемлекеттік – монополистік экономиканың
көрінуі:
• мемлекет өз ... ... ... мемлекеттік кепіл беру арқылы экспорттық ... ... ... шығаруды ынталандырады;
• мемлекет өз есебінен капиталды сыртқа шығаруды іске асырады
және сол ... ... ... экспортын тездетеді;
• мемлекеттің нашар дамыған елдерге көмек беруі;
• халықаралық мемлекеттік – монополистік одақтарды құру.
6. Ғылыми зерттеулерді мемлекеттік қаржыландыру.
Капитализмнің әр жаңа ... ... ... ... ... ... және ... қатар капитализмнің ішкі ... ... ... ... ... антимонополиялық заңдар.
Жетілмеген бәсекенің барлық даусыз жақсы ... ... оның ... бар. ... ... ... ... шаруашылық
өмірдің кейбір салаларының монополиялануына ... ... ... ... ... , ... ... айналады. Монополия, жоғарыда
атап өткендей , бағаға деген белгілі бір билікті білдіреді. Ал бұл ... ... алғы ... ... ... , ... өндірістің басым
бөлігін басып алу ( капитал мен өндірістің шоғырлануы мен ... ... және баға ... бөлу , ... ... жасау т.б. құпия және
ашық келісімдер жасау. Трестерге ... ... ... іс ... ... ... 1880 жылы АҚШ – та ... Қазіргі
антимонополиялық заңдар екі бағытта жұмыс істейді: бағаны бақылау ... ... – тың ... ... заңдары барынша жетілдірілген деп
есептелінеді, оның ... келе ... ... бар . Ол үшін «үш китке» ,
үш негізгі заңдар актілеріне бағындырылған:
1. Шерман заңы (1890 ж. ) .Бұл заң ... ... ... ,
бір салада жалғыз үстемдік етуге , баға жөнінде ... ... ... .
2. ... заңы ( 1914 ж. ) - өткізу саласындағы шектеу ... , баға ... ( ... ... емес , ... бәсекенің ерекшелігіне байланысты ) , бірігудің кейбір түрлеріне
тыйым салады.
3. ...... заңы ( 1936 ж. ) – баға ... қайшысы» т.б. сауда саласындағы істерді шектеуге тыйым салады.
1950 жылы Клейтон заңына Селлер – ... ... ... ,
заңсыз бірігу ұғымы пысықталды . Активтерді сатып алу арқылы бірігуге тыйым
салынды. Егер Клейтон заңымен ірі ... ... ... кедергі
қойылса , Селлер – Кефовер түзетуі тікелей бірігуді шектейді .
Трестерге ... ... ... ... ... ... алдында
тұрған аса қиын міндет мынаған саяды : монополиялану фактін ... ... ... ... болады ? Бұл мәселені мемлекет
тұрақты шешіп отыруға тиісті ... ... . ... баға деңгейін
төмен не жоғары деп есептеуге болады ? Салалық өндірістің қандай ... ... ... ... ? Өнім ... шектеудің қандай
деңгейін жасанды тапшылық деп есептеуге ? Бұл оңай ... емес , ... ... ... ... ... беруге болмайды. Ал ірі фирма сату
бағасының деңгейін , ... ... ... мен ... ... ... азайту арқылы жетсе ше ? « Демпинг»
бағаларын жоғары тиімділік жағдайында ... ... ... ... ... ? ... , ... бағалармен» сатуға тыйым сала отырып ,
трестерге қарсы заңдар кімді ... , ... ме , әлде ... ба ... бәрі жай ... ... емес , таза теориялық сұрақтар .
Мысалы Робинсон – Пэтман заңы , баға алалаушылығына тыйым ... , ... ... бір ... , ... төмендететін ірі бөлшек сауда
дүкендері мен супермаркеттерге қарсы бағытталған . ... ... ... ... мұны ... ... .Сонда бұл заң кімге қарсы бағытталған
және кімнің мүддесін қорғайды ? П . ... ... бұл ... ... көмектесті , тұтынушының пайдасына бағаны төмендетудің
орнына , ол ... ... ... ... ... ... заңдар өз тауарларын ірі кәсіпорындарға қарағанда жоғары
бағамен сататын ... ... ... қоғам не ұтты ? ... , ... баға ... ... ... кейін ,
жоғары баға төлеуге мәжбүр болды ғой . ... ... ... ... ... туралы қүдік ойларға көптеген батыстың
оқулықтары мен монографиялардың беттері толы. Мысалы , П. ... ... ... ... ... емес , ... бір ... қорғайды деген
пікірді табанды түрде жақтайды .
Монополияға қарсы заңдарды жүзеге асырушы мемлекеттік қызметтер екі
принципті басшылыққа ала алады. Біріншіден , ... ... ... отыру ,
екіншіден , « ... ... ... ... көп ... қарсы заңдардың ( мысалы Шерман заңы ) ресми жалпы ... ... ,АҚШ ... соты осы ... ... сферасына іс
істемекші болған қандай да ... ... ... екі жақты жатқыза алады.
Сондықтан парасаттылық принципі бойынша тек жөнсіз ,ақылға сыймайтын
сауданы ... ғана ... ... қолдану сферасына жатады. Бірақ
ақылға сыйымсыз шектеулер деп нені есептеуге ... ? Бұл ... ... қарсы заңдарды жүзеге асырудың қандай қиын ... ... ... ... ... мен ... шектеу қаупінің
( мемлекеттің қандай да болсын араласуы , тіпті бәсекені қолдау мақсатымен
, әрбір бәсекелестік ... ... ... ... ) арасындағы
жіңішке соқпақ жолда өзін тең ұсынуға тиісті. ... ... ... ( ... ) бір ... ... топтардың есебінен
барынша жеңілдік жасаудың орнына бәсекені қолдау керек.
Монополиялану фактісін анықтау үшін ... ... ... ... және ... Э. ... , Дж. Робинсонның , В.
Пареттонның т.б. экономистердің жетілмеген бәсеке концепциясының барлық
теориялық аппаратын ... ... ... . ... ... монополистік шектеулерді болдырмау үшін тек қана жазалау емес,
оның алдын алатын жұмыстарды да ... ... ... министрлігі
трестерге қарсы заңдар , компаниялардың бірін-бірі жұтып қоюы , қосылуы
туралы келісімдердің ... бар ... ... ... ... , бір немесе бірнеше кәсіпорындардың рыноктағы басымдылығы фактісі
туралы қорытындыға негіз ... ... ... : бір ... үшін ... % , үшеуі үшін – 50 % , ... үшін – 66,6 % . Айта ... жай ... ... ... , ... бизнестің» ірі корпорацияларына қарсы
бағытталмаған , өйткені бір компанияның мөлшері оған монополия деп ... бола ... ... ... ... ... ... бұзатын
шектелген іс тәжірибеге қарсы бағытталған . Егер ... ... ... ... мен ... пайданы салыстыру принципі
қолданылса , онда мынаны айтуға болады: монополияға ... ... ... ... ... ... рыноктық экономикадағы
монополистік тенденцияларды шектеуге әкелетін айырмашылықтардан төмен
болады.
Қазақстанда 1996 жылы ... және ... ... ... ... ... заң ... және антимонополиялық саясат
бойынша мемлекеттік комитет құрылды. Бірақ, заң әлі жетілмеген және толық
қолданылмайды.
4. Монополияға ... ... ... заң ... Қазақстандағы жаңа құбылыс соған
байланысты монополияға қарсы заң ... ... ... ... ... ... ... қарағанда монополияға қарсы заң жинағы
қоғамның экономикалық өміріне әсер ете ... ... ... ... ... ... үкіметтің ережелері теқ қана
қоғам үшін маңызды емес сонымен қатар монополияға қарсы органдарға маңызды
септігін тегізеді.
Мысалға үшін ... ... «кез ... ... ... ... өзінің жеке меншігіндегі заттарды заңды түрде қолдануға құқы ... ... ... алынады және заңмен қорғалады» деп жазылған.
1991 жылдың 11 маусымында Қ.Р- сында осы облыста ең ... ... ... дамуы және монополия ... ... ... қарсы заң қабылданды. Бұның өзі заңгерлердің «бәсекелестікті
қорғау және қолдау» ... ... ... мәселе болатын.
Заң бойынша әділетсіздік бәсекелестік деп төмендегіні ... ... ... қызмет;
2) бәсекелес кәсіпкердің қызметіне шек қою;
3) бәсекелестердің әділетсіз келісімдері;
4) топтық байкот;
5) бағаны келісіп ... ... ... ... бір ... жері ... Ол ... әділетсіз
бәсекенің орналуы.
Бәсекелестік және монополия баламы түсініктер ... ... ... экономиканың әр-түрлі даму деңгейлері. Монополия – ең ... ... ... өсіп ... ... ... ... мемлекеттік реттеу мыңызды орын
алады.
1998 жылы Қ.Р-нын Президентінің жарлығымен «табиғи монополия» туралы заң
қабылданған болатын.
Азаматтық кодекстің 2-ші ... ... ... ... және қолдайды, оған еркіндік береді» деп жазылған. ... ... ... ... ... ... ... бағытталған
монополия қызметі заңмен тоқтатылады.
Сонымен қатар моноролияға қарсы саясатта жазалау ... ... ... ... «бәсекелестік жуесін тарылту, әдістемелік
бәсекелестік, нарықтағы жағыдайың жеке ... ... ... ... бұзу заңмен айыпталады, және айыппұл салынады» деп жазылған.
Шаруашылық субъектілердің қызметі мен, ... ... ... қарсы комитеттің қатты бақылауында болады. Егер заң ... ... онда ... ... ... ... ... – шаруашылық қызметіне араласпайды, тек ... ... және ... ... қадағалайды.
1993 жылы Қ.Р-нін Президентінің ... ... ... ... ... жылы бұл ... 4 ... бөлінген болатын. Олар:
монополияға қарсы саясат; бағаны ... ... ... ... ... ... Бұл ... Қ.Р-сынін экономика және сауда
министирлігіне кірген болатын, ал 1998 жылы ... ... ... ... және ... ... ... енді.
1998 жылдың ортарарына таман Қ.Р-нын Президенті өзінің жарлығымен
энергетика, индкстрия және ... ... ... қана коймай, өз
алдана орталық ... ... ... беріп, Қ.Р-сынын табиғи монополияны
реттеу және бәсекелестікті қорғау жөніндегі ... деп ... ... ... ... ... реттеп отырады. Егер
монополист субъект өзі өндірген тауардың бағасың ... ... ... ... ... есеп ... тапсыру керек.
Мемлекеттін, табиғи монополияны реттеу бөлімінің мамандары бір айдың
ішінде материалды ... ... ... рұқсат беріп немесе ... беру ... ... компания заңды бұзса, бағаны комитет келісімінсіз өзгертсе,
щсының арқасында заңсыз пайда ... онда ... ... ... Екі жал ... ... ... барлық пайда бюджетке құйылады.
Сонымен қатар, суммамен бірге бюджетке сондай мөлшерде айыппұл құйылады.
Егер заң бұзушылық қайталанатың болса, онда айыппұл 3 есе ... ... ... баға ... ... төмендегілер табылады:
1) өнімге сұраныс болсада, айналымнан алынуы, оның салдарынан дефицит
тудыру үшін өндіріс көлемін төмендету;
2) сұранысқа ие өнім ... ... ... ... ... бұзу және т.б.
Монополияға қарсы комитет әрқашанда монополист субъектілердің ... ... ... ... бақылауға алады. Монополияға ... ... ... болып төмендегілер табылады:
1) табиғи монополияның субъектілерінің қызметін реттеу;
2) әділетсіз бәсекелестіктің алдын алу, нарықта жағдайын жеке ... ... ... ... ... қызмет көрсетуін бақылау;
4) мемлекеттік монополияға қатысы бар субъектілердің қызметін бақылау;
5) табиғи монополия субъектілерінің қызметінің ...... ... яғни ... ... ... ... бұзғаны үшін, заңға тартылған монополистер
бюджетке 115 422 595,7 ... құйу ... еді. ... ... ... ... 352,6 теңге. Мопонолияға қарсы заңды бұзғаны үшін айыппұл бюджетке көо
түсу керек десек, ең ... ... ... ... ... ... де ... яғни пара беруді тиіып салу керек.
Жоғарыда айтып кеткендей шаруашылық субъектілер ... заң ... көп ... ... ... ... ... жүргізген кезде мына
фактілерді анықтады. Тіпті электр энергияға қарыз болмаса да, «Азон» АҚ,
«Шу» ... ... ... оборудования» АҚ элекр энергиясынан мұқтаждық
көріп келеді. Ең басында элекр энергиясы белгілі бір мөлшермен берсе,
кейіннен энергия ... ... ... ... ... кесерінен кейбір
зауттар жұмысын тоқтатып, ал жұмысшыларын ақысыз ... ... ... ...... фирманың энергияға төлеген ақшасын
қайтарып қана қоймай, осы мерзім ішінде фирма шығындарының орның толықтай
толтыру ... Егер ... ... онда ... шарт ... ... ... қарсы заңдар елеміздің нарығында бұзылуда. «Қазақстан әуе
жолы» авиа ... ... ... ... фактілер анақталды. Нақтырақ
айтсақ, щетелдік азаматтарға ... ... ... немесе ТМД-ның
азаматтарына сатылатын билеттен қымбат екендігі анықталды. Қ.Р-ның «тавиғи
монополия туралы » заңында айтылған ережелерге қарама – ... Ал ... ... ... ... «кез ... тұтынушы арнайы комитет орнатқан
бағаға сәйкес қызметті ... ... ... ... Мұндай заң бұзушылық
біздің өмірімізде жиі кездеседі.
Қ.Р-ның «табиғи монополия ... » ... ... баға ... орнату
арқылы табиғи монополияның шаруашылық қызметін реттейді.
Жаңа заң бойынша монополисттерге өзінің құрамына негізгі ... ... ... бір ... ... ... болмайды. Мысалға
монополияға қарсы комитет «Кедос», ... ... ... сақтандыру компанияларынаң қурамынан шығуын
талап етті.
Қазір монополияға қарсы комитет жаңа ... ... ... ... пен ... ... келісім шарт жасасуы. әзірге мұндай
жобы жүзеге аспай ... ... ... ... ... ... ... етеп алмайды, кейде соттарда көмектесе
алмайды. Егер бұл жоба ... ... онда ... ... ... ... ... алуға болады. Моноплия болған нарықта
бәсе келестіктін болуы мүмкін емес. Сол үшін бәсеке болсын ... ең ... ... дамыту керек. Оларды монополисттердін қысымынан құтқарып,
оларға еркін қызмет етуге жол беру керек. Ол ... ... ... неше ... кедергілерді алып тастау керек. Олар : салық полициясы,
санэпидемстанция, өртке қарсы қаупсіздік қызметі органдары. Олардың тексеру
жургізгені әрине ... ... жаңа ... келе ... ... ... ... заңсыз тексеру салып, айыппұл алып оларды қинайды. Сонын
кесірінен кәсіпкер заңсыз әрекеттер жасайды. Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... заң ... Қазақстандағы жаңа құбылыс соған
байланысты монополияға қарсы заң жинағының «нәтежелі жұмысына» ... ... ... ... ... ... ... заң жинағы
қоғамның экономикалық өміріне әсер ете алмайды. Бірақ, ... ... ... ... ... ... теқ қана
қоғам үшін маңызды емес сонымен қатар ... ... ... ... тегізеді.
Мысалға үшін Қ.Р-нын Конституциясында «кез келген кәсіпкер ... ... ... жеке ... ... ... түрде қолдануға құқы бар,
монополия жұмысы бақылауға алынады және заңмен қорғалады» деп жазылған.
1991 жылдың 11 маусымында Қ.Р- сында осы ... ең ... ... ... дамуы және монополия қызметін тұйықтан туралы»
монополияға қарсы заң қабылданды. Бұның өзі заңгерлердің «бәсекелестікті
қорғау және қолдау» керек екендігінен туған мәселе болатын.
Заң ... ... ... деп ... ... ... кәсіпкерлік қызмет;
8) бәсекелес кәсіпкердің қызметіне шек қою;
9) бәсекелестердің ... ... ... ... ... ... ... бәсекелестердін бірігуі.
Әдебиеттер тізімі
1. Экономикалық теория негіздері.Оқулық.- А., «Санат», 1998. – 479 ... ... ... Ф.Н. ... Я.Ә. ... А : ... 1999. – 280 ... Е.Қ. Құдайбергенов, С.Қ.Бекмолдин, С.С: Мәуленова. Экономикалық
теория: Оқу құралы.-А: ... , ... ... ... ... Қ.С., Тілеужанова М.Ә. Микроэкономика : Оқу
құралы.- А: Экономика ,2000.-420б.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мемлекеттің монополияға қарсы саясатының мақсаттары мен әдістері26 бет
Монополия және монополиялық тепе-теңдік, Қазақстан Республикасының монополиялық нарығын реттеу31 бет
Монополия табиғаты және монополияға қарсы саясаттың маңызы20 бет
Монополия. Қазақстан Республикасындағы монополиялық реттеу30 бет
Монополияға қарсы заңдар28 бет
Нарықтағы монополиялардың белгілері21 бет
Қазақстан Республикасында монполияға қарсы реттеу және оның экономиканың тұрақты дамуындағы орны24 бет
Қазақстан Республикасының портфелдік инвестиция жағдайы31 бет
Әлеуметтік-экономикалық зерттеулер орталығы32 бет
n-ші ретті, коэффициенттері айнымалы біртекті сызықтық дифференциалдық теңдеулерді жалпыланған Абель формуласын пайдаланып шешу36 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь