Дін әлеуметтануы

Дін әлеуметттануының пәні.Социолиг дінді және басқа зерттеудің эмпирикалық тәсілдері ретінде зерттелетін құбылыс деп түсінеді: діни институтттары мен топтар қалай пайда болады және қызмет етеді, олардың құрылуы мен жойылуы (жоғалуы), олардың арасындағы өзара қарым-қатынастар.
Азаматтық тарих және басқа тарих ғылымдары(археология, этнография, т.б.) әр алуан кезеңдердегі нақты діннің тарихын тексереді(зерттейді). Философия дінді дүниетаным ретінде қарастырады, діни ілімнің ақиқаттығы туралы мәселе қояды. Культорология, эстетика дінді мәдениеті, адамзаттың рухани мұрасы тұрғысынан зерттейді.
Дін әлеуметтануы дін мен қоғамның өзара әрекеті проблемасын, діннің әлеуметтік мінез-құлыққа әсерін басты назарда ұстайды.Социолог діндегі сезімдік қабылдау арқылы мүмкін болмайтын нәрселерді зерттемейді.Социолог өлшеуге, бақылауға, тексеруге мүмкін болатын нәрселермен айналысады. Ол құдай бар ма, жоқ па, ол туралы айтпайды. Ол үшін ең бастысы- адамның мінез-құлқы. Дін әлеуметттануы фактілерге жүгінеді.
Дін әлеуметтануы-бейтарап ғылым, ол дінді қорғамайды да, оған қарсы да шықпайды. “ Дінге қалай қарайсың?” десек, бұл- сұрақ емес. “ Сен дін туралы не білесің” десек, бұл сұрақ. Дін әлеуметтануы Еуропада бұдан50 жыл бұрын, кейіннен АҚШ-та пайда болған діни әлеуметтанудан ерекшеленеді. Теологтар әлеуметтанулық зерттеулерді дінді тарату үшін қолданылады. Діни әлеуметтану бірінші орынға дінді қояды,ол ғылымды дінге бағындырады. Дін әлеуметттануы обьективті. Ол – тек ғылым. Екі әлеуметтанудың арасында терең айырма бар. Дін әлеуметтануы сонымен бірге іске атеистік тұрғыдан келуді қатаң білдіруге тиіс емес.
Социолог ғылыми әдістерді пайдаланады: сұрау жүргізу, статистикалық талдау, бақылау, эксперимент, жазбаша деректер мен құжаттарды талдау, т.б. Сұрау жүргізу интервью немесе анкета толтыру түрінде жүргізіледі. Бақылау бағдарламаға сәйкес стандантты болады және оған зерттеуші өзі бақылайтын адамдарының арасында өмір сүрген кезең енгізіледі. Жаңа діни қозғалыстарды осылай зерттейді. Мұндай байқаулар көбінесе, құпия, жасырын болады.
Дін әлеуметттануы 1850 жылдары пайда болды. Бұл ғылымның пайда болуын ХVIII-ғасырдағы француз ағартушылары ( Гельвеций, Гольбах, Дидро), сол сияқты неміс философы Кант үлкен ықпал еті. Ол діннің ақыл-ойға негізделуін жақтап, соған шақырды. Дін әлеуметтануының қалыптасуында француз философы Огюст Конттың (1798-1857)орны ерекше. Конт қоғамды зерттеуде жаратылыс тану ғалымдарының әдістерін қолдана отырып, әлеуметтануды құруға( жасауға) болады деп дағдарыстарды жеңгісі келді. Оның әлеуметтік динамика туралы ілім дін тарихының терминдерін қолданады. Әрі қарай дінге жаңа баппен келуді Г.Спенсер, Э. Дрюкгейм, М.Вебер, т.б. дамытты.
        
        Тақырыбы: Дін әлеуметтануы.
Дін әлеуметттануының пәні.Социолиг дінді және басқа зерттеудің эмпирикалық
тәсілдері ретінде зерттелетін құбылыс деп түсінеді: діни ... ... ... пайда болады және қызмет етеді, олардың құрылуы мен ... ... ... ... ... тарих және басқа тарих ғылымдары(археология, этнография, т.б.)
әр алуан кезеңдердегі нақты діннің тарихын тексереді(зерттейді). ... ... ... ... діни ... ақиқаттығы туралы мәселе
қояды. Культорология, эстетика дінді мәдениеті, адамзаттың рухани мұрасы
тұрғысынан зерттейді.
Дін әлеуметтануы дін мен ... ... ... ... діннің
әлеуметтік мінез-құлыққа әсерін басты назарда ұстайды.Социолог діндегі
сезімдік қабылдау арқылы ... ... ... ... ... тексеруге мүмкін болатын нәрселермен ... ... бар ма, жоқ па, ол ... ... Ол үшін ең ... адамның мінез-
құлқы. Дін әлеуметттануы фактілерге жүгінеді.
Дін әлеуметтануы-бейтарап ... ол ... ... да, оған ... ...... қалай қарайсың?” десек, бұл- сұрақ емес. “ Сен дін ... ... ... бұл ... Дін әлеуметтануы Еуропада бұдан50 жыл бұрын,
кейіннен АҚШ-та пайда болған діни әлеуметтанудан ерекшеленеді. ... ... ... тарату үшін қолданылады. Діни әлеуметтану
бірінші орынға дінді қояды,ол ғылымды дінге бағындырады. Дін әлеуметттануы
обьективті. Ол – тек ... Екі ... ... ... ... ... ... сонымен бірге іске атеистік тұрғыдан келуді ... тиіс ... ... ... пайдаланады: сұрау жүргізу, статистикалық
талдау, бақылау, эксперимент, жазбаша деректер мен ... ... ... ... ... ... ... толтыру түрінде жүргізіледі. Бақылау
бағдарламаға сәйкес стандантты болады және оған ... өзі ... ... өмір сүрген кезең енгізіледі. Жаңа діни қозғалыстарды
осылай зерттейді. Мұндай байқаулар көбінесе, құпия, ... ... ... 1850 ... пайда болды. Бұл ғылымның пайда ... ... ... ( ... Гольбах, Дидро), сол
сияқты неміс философы Кант ... ... еті. Ол ... ... ... ... шақырды. Дін әлеуметтануының қалыптасуында француз философы
Огюст Конттың (1798-1857)орны ерекше. Конт ... ... ... ... ... ... отырып, әлеуметтануды құруға( жасауға)
болады деп ... ... ... Оның ... ... туралы
ілім дін тарихының терминдерін қолданады. Әрі қарай дінге жаңа ... ... Э. ... ... т.б. дамытты.
Дін- әлеуметтік институт ретінде. “Әлеуметтік институт” дегеніміз
қоғамдық ... ... бір ... ... бір ... мысалы, “ неке
институты” ,”қоғамдық институты”, т.б.
Әр ... ... ... сөзі ... ... ... ... сенушілер
дінді жағымды түрде ал дінге сенбейтіндер оны өтірік, жалған нәрсе ретінле
анықтайды. Ғалымдар дінді анықтауда ... ... ... ... ... кең ... Көптеген зерттеушілер дінді оны ... ... ... ... ... ... анықтамасына жаратылыстан тыс ... ... Дін ... ... ... ... сияқты
анықталады. М.Вебер әлеуметтануда діннің анықтамасы тәжірибеге ... ... ... деп ... ... дін ... – бұл адамның
мінез-құлқы, адамдардың бір-біріне қарым-қатынасы. Дінді талдау адамдардың
мінез-құлқын талдау болып табылады. ... ... ... ... зерттемейді.
Әлеуметтанудың келесі классигіЭмиль Дюркгейм “Діни ... ... ... дін ... ... ... әлеуметттік әрекеттің
түрлерінің бірі деп жазды. Дін туралы тек адамдар өз әрекеттерін қасиетті
дүниемен теңестіргенде ғана ... ... Сол ... ... ... өз-өзіне емес, адамдардың қасиетті деп есептейтін заттарға қатысты
тұрғысынан зерттейді.
Ертедегі қазақтар айналадағы қоршаған орта, ... ... Отты ... ... Отқа ... ... ... басуға
болмайды деп есептеген. Отпен тазалауды қазақтар ... деп ... ... деп май ... От пен ... символы қызыл түс ... ... ... ... дінінде аспан жоғарғы тәңір-көк тәңірі-деп
есептеледі. Сол ... үй ... да ... ... ... ... ... төкпеу,аққуды, үкіні, көкекті, қарлығашты, киікті
өлтіруге болмайды деген.
Ислам діннен дейін ... ата- ... ... ... Зират басына түнеген.
Әлуметтануы дінге сенушілердің санасын, олардың ... ... ... ... әсер ... ... процестерге әсерін
зертейді.
Дінің тағы бір ... ... ... ... ... ... Дінге табыну- дінге сенушілердің құдайға сиынуының
ерекше әрекетері: дұға, библия мен құранды оқу, ... ... ... ... ... бірге діннің ... мен ... ... дін ... ... істерін зертейді.Дінің өзінің
мекемелері бар: ... ... оқу ... т.б. ... діннің әлуметтік институтын құрады.
Дін қоғамнан оқшау өмір ... ол адам ... ... әсер ... Діннің қоғамға әсері оның институттары арқылы
жүзеге асады.
Макс ... ... ... ... діннің де өзгеретіні туралы
айтты. Әлемдік діндерді зерттей отырып, Вебер ... діни ... ... ... ... ... тәсіл адамды дүниеге бейімделуге үйрететін даосизм мен
конфуцийшілдікке ... ... ... ... одан ... ... ... қашудың қажеттілігі туралы айтады.Бұл индуизм мен буддизм діндері.
Үшінші тәсіл бойынша дін дүниені билеуге ұмтылады. Бұл – ... ... ... христиандық пен ислам.
Социолог әр түрлі діндер арасындағы тартыстарды ( конфлиетерді, латын
тілінен ... ... ... ... және ... ... тиіс.
Түсіндіру –бұл дұрыс таным. Тартыстардың негізінде құндылықтардың айырмасы
жатыр. Христиандар мен ... ... ... Иисус Христосты
өлтірді деп кінәлайды)арасында, католиктер мен протестанттардың қарсы
шығуы(Солтүстік Ирландиядағы ... ... ... ... иудейлер (еврейлер) мен ... Таяу ... көп ... ... ... болып
тұрады.
Ислам дініне саяси билік үшін күресті фундаменалистер жүргізеді. Қазіргі
уақытта Алжирде қатаң құпия соғыс жүріп жатыр. ... ... ... ... ... исламдық қайта өрлеу партиясын
ұйымдастырды. 90-жылдардың басында ... ... ... ... ... ... ... 1995 ж. сәуірде қабылданған ҚР Конституциясында
Қазақстан діні емес ... ... ... деп ... (1-бап ).
«Республика діни негіздегі партиялардың ... ... жоқ» ... ... тек ... ғана ... ... ретінде қоюға
ұмтылады.
Дін-қазіргі және келешектегі. Огюст Конт дінді түбінде ғылым ... деп ... Карл ... ... тек ... ... ... адам ғана сенеді деп санады. Ерікті адам құдайға сенбейді. ... ... мен ... дін ... ... айналды. Егер бұрын
бұқаралық ақпарат ... ... ... ... енді оларды мақтайды. Құдайға,ырымға сену, ... ... ... т.б. ... өріс алып тіріліп келеді.
Діннің тірілуіне оянуына өмірдің барлық салаларындағы дағдарыс ... ... ... ... ... ... мамандар болуымен,
емдей алмайтындығымен, ауру парағын ақшаға сатып беріп ,ақша ... ... ... ... ... ... жұмыссыздықтан
қорқуы, т.б. әлсіздік, жоқтық ,қызғаншақтық ,қорқыныш- бәрі де ... ... ... Мәселен, әлсіз(немесе жауыз)адамдар олардың
жаулары о дүниеде жазасын ... ... ... ... ойға ... өлімнен қорқады,мәңгі өмір сүргісі ... ... т.б. ... ... ол ... дәрі секілді қажет. (Карл Маркс ... деп ... ... ... адамдардың санасында.
Қоғам туралы түсінік. ... ... ... кең: ... қоғам,
феодалдық қоғам,капиталистік қоғам, француз қоғамы,демократиялық қоғам т.б.
Бұл арада, алдымен, белгілі бір ... ... жеке бір ... ... ... еске ... Ал осы сөзді жалпы мағынада ... онда ... ... және оның ... ... ... Бұл ... барлық
халықтарының жиынтығы жөніндегі ұғым. Басқа сөзбен айтсақ , адамдардың
өзара ... ... және ... ... ... ... ... бір бөлігі.
Қоғам туралы түсінікті нақтылай түссек,бірігіп еңбек ететін ... ... және және ... ... ... ... ... қоғам-адамның өмір сүру тәсілі. Қоғамсыз адам жоқ,
адамсыз қоғам жоқ. ... жеке ... ғана ... ол ... ... ... қатынасын көрсетеді.
Жеке адам қоғамға ұжым арқылы енеді. Ол сонымен қатар бірнеше ұжымдардың
мүшесі болады(еңбек,партия, кәсіподақ, т.б.)Демек, қоғам-ұжымдардың ... ... ... ... белгілі бір әдеуметтік топқа, тапқа, ... ... ... таптардың, ... ... көп ... ... ... қоғамдық қатынас деп аталады.
Қоғамдық қатынас мынадай ерекшеліктерімен сипатталады: 1) ... ... ... ... ... ... ... болады;3) қоғамның обьективтік сипаты болады,
яғни қоғам адамдар сол қатынасқа енгісі келеме жоқ па, оған ... ... ... ... ілімнің дамуы. Қоғамдық дамудың алғашқы кезеңінде
әлемді түсінудің тәсілі аңыз (миф)түрінде пайда ... Аңыз ... да ... ... ... ... өткені, болашағы туралы
адамдардың ой-қиялы және ... ... ... ... ... ... ... ауысып,ілімнің бастамасы,діни
сенім, саяси көзқарас, өнердің ... ... т.б. ... ... өзі ... түсінігі және айналадағы ортаны ой елегінен
өткізуі көрініс берді. Әлемнің,адамның шығу тегін ... екі ... ... ... ... ... ... деп түсіндірілсе, екіншісі даму
идеясын (әлем біртіндеп ... ... ... ... ... ... олардың тұрмысына, әдет-ғұрпына
арналған.
Қазақ халқының ерте замандағы ой-пікірлері де мифтік аңыз, ... ... ... Ерте ... ... ұғымында : жер жүзіндегі
барлық жаратылыстардың ... тегі төрт ... ... және
желден(ауадан)жаратылған.барлық болмыстың өмір сүруі тетігі ... ... ... деп білген. Жарық-жылудың, күннің,өмірдің,
жақсылықты,бақтың нышаны; ал ... ... ... ... бір-біріне қарама-қарсы күштер
деп есептелген.
Қорқыт(Дада Қорқыт)-VII ғасырда ... ... ... ... ... ... ... дарынды күйші және ойшыл, философ болған.
Қорқыт өз ... ... ... ... Сарысу, Талас, Сыр,
Қаратау, Жетісу өлкелерін билеген үш хан ... ... ... ... ... Осы ... ата ... жаудан қорғау, жер-суды
белгілі тәртіппен пайдалану,дау-жанжалдарды ақылмен шешу, қылмыс адамдарды
жазалау, әскери күштерді оң және сол ... ... ... отыру,ас-той өткізудің рәсімдері белгіленіп, ... ... ... ... ата ... және «Қорқыт жырларында» ақыл-нақыл сөздер көп
кездеседі. Мысалы: «Атасыз ұл ақылға ... ... қыз ... ... тілді, ат тұяқты келеді», «Ескі теміріз болса, өткен өмір оралмас,
өлген кісі ... ... ... ғасырда өмір сүрген қазақ ақыны, ұлы ойшылы. Ол алғашында
Алтын Орданың астанасы Сарай ... ... ... бірі ... ... Ұлы ... хан(Орманбет хан)өліп,Алтын Орда ыдыраған кезде қазақ
даласына қайта оралып, Қазақхандығын құрған Жәнібек ... ... ... Асан ... халық қамын, елінің болашағын ойлап,
қайғырып жүргендінтен, жұрт оған «қайғы»деген лақап қосып, ... ... ... ой және ... ... ... ... келе жаңа ғылым
қалыптаса ... Оны ... деп ... ... ... екі ұғымнан құралған. Социология-
тұтас алғандағы қоғамның қалыптасуын, өмір сүруі мен ... мен ... ... зерттейтін ғылым. Ол XIX ғасырдың
ортасында қалыптасты. Оның негізін салған ... ... ... ... XIX ... ... рдан әрі ... ағылшын философы және
социологы Г. Спенцердің ... ... ... ... ... ... белгілері:
1) Халықтың еңбек етуші тобының басым ... өнер ... ... жүйесінде жұмыс істейді.Бұған дейінгі қоғамдарда ... ... ауыл ... ... ... ... 2-5% ғана экономиканың аграрлық саласында еңбек
етеді.
2) Өндірістік қоғам орбандалады.Қайсы бір елдерде ... 90% ірі ... ... ... Дамыған саяси жүйе қалыптасады.
4) Ұлттық мемлекеттік сипат алады.
5) Дамыған өнер ... ... ... ... ... ... және ... т.б. жатады. Олардың дамыған
экономикасы, көппартиялық, парламеттік жүйесі бар. Бұл ... ... ... ...

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дін әлеуметтануының қалыптасуы мен дамуы22 бет
Мәдениет және ұлтаралық қатынастардың әлеуметтануы. Жастар және дін18 бет
Дін және мәдениет17 бет
Саяси әлеуметтану34 бет
Эмиль Дюркгейм8 бет
Қазақстан Республикасының діни проблемалары мен ұлт дүниетанымына әсері және исламның таралуы62 бет
Абайдың діни және әлеуметтік ойлары10 бет
Жеке адамның этнопсихологиялық және әлеуметтік діни қалыптасуы58 бет
Ислам дінінің пайда болуы және дамуындағы тарихи әлеуметтік, саяси жағдайлар12 бет
Ислам діні қазақ жерінде таралуы.Ислам дінінің әлеуметтік және негізгі бағыттары17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь