Сәкен Сейфуллин (1894—1938) жайлы

XX ғасырдағы қазақ поэзиясын жаңа түр, тың мазмұнмен байытқан ақиық ақын, ірі мемлекет қайраткері, сарабдал жазушы, драматург, әдебиет зерттеушісі, республика қаламгерлерінің бетке үстар беделді серкесі, осыларға сал - серілігі мен сирек ұшырасатың сымбаттылығы қосылып, көзінің тірісінде - ақ аңызға айналдырылған Сәкен Сейфуллин — коғамдық ой пікір, әдеби - мәдени тарихымызда ерекше орын алатын жарқын тұлга.
Сәкен Сейфуллин кейін өзі сұлу табиғатын талай рет тебірене жырлаған өлкеде — Акмола уезі, Нілді болысының Бірінші аулында (бүрынғы Жезқазған облысының Жаңаарқа ауданы) орташа ауқатты кісінің отбасында дүниеге келеді. Әкесі Сейфолла серілігі бар домбырашы, саятшы, сөзге шешен кісі екен де, шешесі Жамал әңгіме, аңыз - ертекті көп білетін әрі нәшіне келтіріп айтатын салиқалы ана болыпты. Сәкен әке мінезін, өнерін бойға жұқтырып, ана әңгімелерін жалықпай тыңдап, зердесіне түйіп өседі. Айналасында абайшыл, қылтың - сылтыңы жоқ, біртоға бала болады. Ұғымтал Сәкен ауыл молдасынан оңай хат танып, қолына түскен ескілі - жаналы кітаптарды бас алмай оқиды. Әкесі тоғыз жасар Сәкенді тіл үйренсін деп, Нілдідегі таныс орысының үйіне түрғызады. Сәкен әлгі үйдің таусылмайтын кара жұмысын тиянақты атқара жүріп, кемпірінен бір жыл орыс тілін үйренеді. Одан кейін екі жыл зауыт мектебінде оқиды. Болашақ күрескер ақын кенішті қаладағы зауыт, шахта жұмысшыларының аянышты емірімен танысып, ереуілдерін көріп, соларға бүйрегі бұрады. Одан кейін бес жылдай Ақмолада оқып, 1913 жылы Омбыдағы мұғалімдер даярлайтын семинарияға түседі, оны 1916 жылы бітіріп шығады. Ол осы жылдары орыс және Еуропа әдебиетін ден қоя оқиды. Абайды сан қайталап, ауыз әдебиеті мен фольклордан мол хабардар болады. Сөйте жүріп, өлең жазуды машық қылады. Алғашқы өлең жинағы 1914 жылы Қазан қаласьгада басылып шыгады. Мағжанды айтпағанда, Сәкен сияқты 20 жасында өлең кітабы шыққан қазақта ол кезге дейін ешкім болған емес.
        
        СӘКЕН СЕЙФУЛЛИН
(1894—1938)
XX ғасырдағы қазақ поэзиясын жаңа түр, тың мазмұнмен байытқан ақиық
ақын, ірі ... ... ... ... ... ... ... қаламгерлерінің бетке үстар ... ... сал - ... мен ... ұшырасатың сымбаттылығы қосылып, көзінің
тірісінде - ақ аңызға айналдырылған Сәкен Сейфуллин — коғамдық ой пікір,
әдеби - ... ... ... орын ... ... тұлга.
Сәкен Сейфуллин кейін өзі сұлу табиғатын талай рет тебірене жырлаған
өлкеде — Акмола уезі, ... ... ... аулында (бүрынғы Жезқазған
облысының Жаңаарқа ауданы) орташа ауқатты кісінің отбасында дүниеге келеді.
Әкесі Сейфолла серілігі бар ... ... ... ... кісі екен де,
шешесі Жамал әңгіме, аңыз - ертекті көп білетін әрі нәшіне келтіріп айтатын
салиқалы ана ... ... әке ... ... бойға жұқтырып, ана
әңгімелерін жалықпай тыңдап, зердесіне түйіп өседі. ... ... - ... жоқ, біртоға бала болады. Ұғымтал Сәкен ауыл ... хат ... ... түскен ескілі - жаналы кітаптарды бас алмай оқиды.
Әкесі тоғыз жасар Сәкенді тіл ... деп, ... ... ... үйіне
түрғызады. Сәкен әлгі үйдің таусылмайтын кара ... ... ... ... бір жыл орыс ... үйренеді. Одан кейін екі жыл зауыт
мектебінде ... ... ... ақын кенішті қаладағы зауыт, шахта
жұмысшыларының аянышты емірімен танысып, ереуілдерін көріп, ... ... Одан ... бес ... Ақмолада оқып, 1913 жылы Омбыдағы мұғалімдер
даярлайтын семинарияға ... оны 1916 жылы ... ... Ол осы ... және Еуропа әдебиетін ден қоя оқиды. Абайды сан қайталап, ауыз
әдебиеті мен ... мол ... ... ... ... өлең жазуды
машық қылады. Алғашқы өлең жинағы 1914 жылы ... ... ... Мағжанды айтпағанда, Сәкен сияқты 20 жасында өлең ... ... ол ... ... ... ... емес.
Оқу бітірген соң, елге келіп, ауылда мұғалім болады. Көп үзамай 16-
жылғы ұлт - ... ... бұрқ ете ... ақын ... жағына шығады.
Оған іле - шала патшаны тақтан түсірген ақпан революциясын ақын ... ... ... елі ... алып, бостаңдықтан құтылады деп сенеді. Ол дереу
Ақмолаға келіп, жаңа заман ... ... бел ... ... ... екі ... ... жүйрік жалынды насихатшы, алғыр да жігерлі, оның
үстіне түр - ... да айта ... ... бұла ... тез көзге
түсіп, көрнекті тұлғаға ... ... ... ... ... алып, кедей - кепшік калың бұқара теңдікке жетеді, ... деп ... ... ... ... ... өкіметін жақтап шығады.
Ақмолада кеңес өкіметі ... ... ... ... Сәкен атаман
Анненковтің "азап вагонында" көрмегенді көріп, 9 ай дегенде әрең ... ... ... аш - ... ауру ақын 500 ... ... жаяу ... еліне келеді, онда тұрақтай алмай, ол кезде ... ... орын ... ... ... ... ... жұмысына көмектеседі. Қым ... ... ... ... мен романтикасын көрсеткен "Асығып тез
аттаңдық", "Далада", "Кел, жігіттер", ... ... ... ... ... "Жас ... ... т. б. әсерлі өлевдері
мен "Бақыт жолывда" драмасы — сол кезең жемісі.
Tap жол, тайғак кешу, тайталас күресте ... ... ... ... ... ірі мемлекет қайраткері, үлкен саясаткер
ретівде көрінді. 28 ... ... ... ... ... ... ... болды. Сонымен қатар өршіл ақын жаңа дәуірді
жанаша жырлаған, қазақ әдебиетінде бүрын ... ... мен ... ... ... шығармашылығымен жаңа бағыттағы әдебиетке көш басшы
болды. Кілен мақтауға үрынбай, қоғамдық емірдің ... ... да ... "Ауыл байғүс мінеки", "Келіншек ойы", "Ақсақ киік", "Сырсандық",
т. б. тамаша жырлары мен ... ... атты ... ... ... — соңдай дүниелер. Сәкен өз кезінің ... ... ... ... жер ... аңыздары мен тарихын зор шабытпен
әсерлі суреттеген атақты "Көкшетау" дастанын ... ... ... ... ... кезең шежіресі іспеттес өмірбаяндық "Tap жол,
тайғақ кешу" романы оның ... ... ... болып табылады. Рас,
кеңесшіл, коммунист жазушы қаламынан туғандықтан, бүгінгі күн түрғысынан
алғаңда, онда дәуір шындығы, ... ... ... ... ... ... да бар. ... бір жақтылықтар оның социализмді, кеңестік
заманды жырлаған шағын ... мен ... ... да кездеседі.
Бірак бұл үшін оны кінәләудың орны жоқ. Өйткені ол заманда оқыған, ... бәрі де ... ... ... сонғы он шақты жылында ғылыми
зерттеу, оқытушылық жұмыстармен айналысты, Жазушылар одағында, газет ... алқа ... ... жылы ... ... Леон ... ... сон, мәдени
ағарту саласында жандану байқалды. 1936 жылы ... ... ... ... peт C. ... ... қызметінің 20 жылдық
мерейтойы кең көлемде атап өтіліп, ақын Еңбек ... Туы ... ... көп ... 37-жылдың нәубетінде жол жаны пида етіп, ... ... ... ... жан ... қашу мен ... ... ер 44 жасында апат болды. Ақын 1956 жылы толығынан ақталды.
ДАЛАДА
(Арнау)
Жуген-қурык, тимеген,
Жасынан ноқта кимеген
Алты жасар асауды
Ұстап міндім ... асау ... ... арғыды асау —
Дүбірлеп күңіренді дала,
Қиырсыз дала...
Орында асау айнала —
Дүбірледі айдала.
Алысып асау ысқырды —
Жал-құйрығы желмен ысқырды,
Жүйкіп, зымырап қулашын
керді асау.
Таңаулары шелектей,
Ырсылдап демі ... ... ... ... ... ... асауга
Желге қарай арғыса,
Жел не қылмак, асауға
Арғытып, ұшыртып журіп
Көкіректі кернеп,
Кең даланы куңірентіп
Қатты айқайлап ән салдым.
Әнім кетті дыңылдап,
Жаңыртып кең даланы
Салдым ... ... ... қосылды: кең дала,
Ақкулы-қазды шалқар көл,
Қамысты-құрапы көк өзен;
Қырсылды бәрі шуласып,
Қырсылды бәрі шаттанып.
Сендерге, қарындастар,
Сендерге, інілер,
Сендерге арналды бұл ... ... ... ... ... ... ... зынданын 6узып,
Еркіндік, кеңдік іздеген,
Көкіректері жанып бақыт іздеген, жастар,
Сендерге арналды бұл әндер.
Үнемдеп өлшеп күн өткеру ушін тумай, дүниенің сасық ... ... ... қырандай жер көкке қанат жайып, қырандай дуние ... ... асау ... қиырсыз жерге құлаш керіп, бақыт, махаббат
іздеген, жастар, сендерге арналды бұл әндер!
Шығыңдар далаға, жолға — ... ... ... ... ...... ... алдарыңда таяу.
Жолдарық журер бетпак, дала, шөл, may, mac — меңіреу жер-лер. Жолдарық
көрінер ... ... ... ... жапа шегіп, жалпы өлемге бақыт Іздеп,
қурбан болган брі жолда. Курес ... ... ... ... ушін ...
сендер.
Шацырыңдар арттаеы үйықтаган, именшек, бақыт жолын ... ... ... журген бауырларыңды!
Сендерге — ерік, махаббат жолына бастаеан ер ... ... ... арналды бұл әндері
Крсыңдар дауыстарыңды!
Кушті дауыстар мен қызу ән жаңеыртсын дуниені!
Жақеыртықдар, жаңартыңдар ескі дуниені, ... ер ... ... бұл ...... ... ... салған әндер!

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сәкен Сейфуллин (1894-1938)13 бет
Сәкен Сейфуллин (1894—1938)41 бет
XIX ғасыр әдебиеті4 бет
Бес арыс2 бет
Сәкен Cейфуллин өмірбаяны3 бет
Сәкен Сейфуллин (Сәдуақас )13 бет
Сәкен Сейфуллин өмірбаяны6 бет
Сәкен Сейфуллинның өмірі мен шығармашылығы4 бет
1918-1938 жылдарындағы Германия6 бет
1937-1938 жылдардағы қуғын-сүргін, басталуы мен себептері20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь