Сайлау жүйесі туралы

Кіріспе
Негізгі бөлім
Сайлау түсінігінің мәні
Сайлау компаниясын ұйымдастыру және өткізу жолдары
Қазақстан Республикасының сайлау жүйесіне шолу
Қазақстан Республикасындағы сайлау технологиялары
Қорытынды
Қолданған әдебиеттер
Құқықтық мемлекет, демократиялы режим қалыптастыру қоғамның алдына бірінші кезектегі міндет қояды – қажетті құқықтар мен бостандықтармен қорғалған тұлғаны қалыптастыру. Демократиялық басқару негізінде сайлаулардың адалдығы және жарыспалылығы; үкімет аппараттық ойындар нәтижесінде емес, сайлау нәтижесінде қалыптастырылады; саяси азшылық (заңды оппозиция) құқықтарын құрметтеу; көп партиялы немесе қос партиялы жүйе секілді сипаттар жатады.
Сайлаулар демократиялық форманың орталық институты болып табылады.Демократиялық сайлау,жалпы, сайлау жүйесі дегеніміз не? Осы сұрақтарға алдағы уақытта жауап береміз.
Қазақстан халқына Елбасы жіберген Жолдауында сайлау жүйесін жетілдіру Қазақстан қоғамының приоритеттік демократиялау жолы деп аталған. Бұл жай ғана емес: сайлау арқылы халық мемлекетті басқаруға қатыстыруға мүмкіндік беретін маңызды құрал. Өткен ғасырдың соңы адамзат тарихында алғашқы рет бүкіл әлемде демократиялық жүйе басым келе бастады: жалпы сайлау 140 елдерде өтті. Бірақ, БҰҰ эксперттердің пікірі бойынша, 55 пайыз бүкіл әлемдік халық тұратын тек 80 мемлекет расында осы беделге сәйкес болды, қалғандарына өз мемлекеттік құрылысын жетілдіру жұмысын жалғастыру керек деп ұсыныс жасалынды.
Көп социалистік мемлекеттерде демократия тәжірибесі социализмнен бұрын болған, ал біздің еліміз он сегізінші ғасырда тәуелсіздікті жоғалтқан соң тоталитарлық режимнен басқа режимді білмеді. Халықтың демократиялық салты имперлік ықпалмен ығыстырылды. Бірақ, тәуелсіздік алып, еліміз демократиялық қайта құру рельсіне тұрып өркениеттік, нарықтық экономикалық күшті мемлекет құруда маңызды қадамдар жасады.
1. Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы: Қазақстан Республикасының Заңы// Азат.-2011 ж.
2. Қазақстан Республикасындағы сайлау жүйесі// Қазақстан тарихы: Әдістемелік журнал.-2010.- №9.-64-66 б.
3. Құрманбаева Ш. Сайлау және сайлану//Ақиқат.-2009.-№9.-8-15б.
4. Лұқпанов А. Әділ сайлауға әзірлік пен әрекет// Қазақстан-zaman.-2004.-10 қыркүйек.
5. Сүлеймен Л. Сайлау-2007: партиялардың БАҚ-тарға тең қолжетімділігі (Мәтін)// Егемен Қазақстан.-2007-8 тамыз.-1б. 6. Тӛлепберген М. Сайлау және сенім// Егемен Қазақстан.-2012-24 шілде.
        
        Жоспар
Кіріспе
Негізгі бөлім
Сайлау түсінігінің мәні
Сайлау компаниясын ұйымдастыру және өткізу жолдары
Қазақстан Республикасының сайлау жүйесіне шолу
Қазақстан Республикасындағы сайлау технологиялары
Қорытынды
Қолданған әдебиеттер
Кіріспе
Құқықтық мемлекет, ... ... ... ... алдына бірінші кезектегі міндет қояды - қажетті құқықтар мен бостандықтармен қорғалған тұлғаны қалыптастыру. Демократиялық басқару негізінде ... ... және ... ... аппараттық ойындар нәтижесінде емес, сайлау нәтижесінде қалыптастырылады; саяси азшылық (заңды оппозиция) құқықтарын құрметтеу; көп партиялы ... қос ... жүйе ... ... жатады.
Сайлаулар демократиялық форманың орталық институты болып табылады.Демократиялық сайлау,жалпы, сайлау жүйесі дегеніміз не? Осы ... ... ... ... ... ... ... жіберген Жолдауында сайлау жүйесін жетілдіру Қазақстан қоғамының ... ... жолы деп ... Бұл жай ғана емес: сайлау арқылы халық мемлекетті басқаруға қатыстыруға мүмкіндік беретін ... ... ... ... соңы адамзат тарихында алғашқы рет бүкіл әлемде демократиялық жүйе басым келе бастады: жалпы сайлау 140 ... ... ... БҰҰ ... пікірі бойынша, 55 пайыз бүкіл әлемдік халық тұратын тек 80 мемлекет ... осы ... ... ... ... өз мемлекеттік құрылысын жетілдіру жұмысын жалғастыру керек деп ұсыныс ... ... ... демократия тәжірибесі социализмнен бұрын болған, ал біздің еліміз он сегізінші ғасырда тәуелсіздікті жоғалтқан соң тоталитарлық режимнен басқа ... ... ... ... ... имперлік ықпалмен ығыстырылды. Бірақ, тәуелсіздік алып, еліміз демократиялық қайта құру рельсіне тұрып өркениеттік, нарықтық экономикалық ... ... ... ... қадамдар жасады.
Біздің қоғам бірінші қадамдар жасап қатаң әкімшілік регламентациядан демократиялық билік ... ... Әр ... ... ... ... ... беру тәжірибесін алып, саяси үрдістерге қатысады. Еліміз электоралдық циклді аяқтап келеді деп айтуға болады, қазір біз жаңа кезең алдында ... ... ... даму ... шамада сайлау жүйесін жетілдіру, сайлау туралы заң сапасын арттырумен байланысты
Бұл жұмыста ... ... ... ... ... және ... қамтылып ашылған.
Жалпы саяси әлеуметтану ғылымы басқа ғылым салаларынан жас ... ... ... ... қалыптасқан терминдерді саяси-әлеуметтік процестерді түсіндіруге пайдалану әдеттегі жағдайға айналған. терминінің жаратылыстану ғылымындағы ... ... ... келе, саяси әлеуметтану ғылымында қолдану оның категориялық аппаратын дамытады деп тұжырымдауға болады. Ал терминін саяси әлеуметтану ғылымында ретінде жаңа ... ... ... да көп ... жоқ. дегеніміз, - дейді Ресей әлеуметтанушысы С.Соловьев - ... бір ... пен ... ... ... ... мақсат-міндеттерін тиімді және оңтайлы түрде жүзеге асыруға бағытталған ... ... ... іс-қимыл әдістері мен амалдар жиынтығы>> дейді. Айта кететін жайт - зерттеушілер арасында саяси-әлеуметтік технологияларды түрлеріне байланысты ... ... бір ... жоқ.
Саяси-әлеуметтік технологияларға сайлау институтын да жатқызуға болады. Себебі сайлау ... әр ... ... ... билікке араласуы қамтамасыз етіледі және қоғамдық келісімге қол жеткізуге болады Мәскеу мемлекеттік университетінің ғалымдары дайындаған () оқулығының бір ... деп ... және ... ... - деп ... ... да ... институтын саяси технологияға жатқызады. Оның Сайлау манипуляцияның бір түрі деп атаған анықтамасы ... ... ... ... тауып отыр
Сайлау технологиялары да саяси технологиялардың бір түрі болып есептеледі. Солай дегенмен де ... ... ... тек сайлау алдындағы науқандармен ғана байланыстырады және кейінгі ... ... ... ... осы ... ... ... мен процедуралар ғана талдануда. Тек С.В.Устименко ғана сайлау науқанының ұйымдық-құқықтық жамылғысын жатқызады. Жоғарыдағы пікірлерді ... ... ... бір ... ... ... үшін ... заңдарын қабылдау барысындағы іс-әрекеті мен амал-айласын, сайлау алдындағы ... ... ... ... жеңіске жету үшін жүргізетін күресінің толық циклын сайлау технологиялары деп атауға болады.
Сайлау технологиялары пайдалану уақытына және тиімділігіне қарай екіге бөлінеді:
1. ... ... ... ... ... нормаларына өз мүдделерін енгізу процесін және оны сайлау науқанында ешбір кедергісіз тиімді пайдалануын сайлау технологияларына жатқызады да оны ... ... ... түрі деп атайды.
Жалпы әр түрлі нормалар қабылдау арқылы биліктің түрін сақтау әдістерін антикалық философ Аристотель амал-айлалар деп ... ... ... ... ... ... қоғаммен байланыс тәсілдеріне сүйенетін, ғылыми негізделген сайлау науқаны кезінде сайлаушыларға тікелей әсер ету арқылы жеңіске жету үшін ... ... мен ... ... ... ... технологиялары деп атайды.
ХХ ғасырдың 60 жылдарынан бастап сайлау алдындағы науқанда бұқаралық ақпарат құралдарына және ғылым салаларының ... ... жаңа ... ... ... ... ... әлеуметтану тұрғысынан бұл кезеңді кезеңі немесе ... ... деп ... ... жаңа ... ... зерттеулер арқылы халықтың негізгі құрамын, мақсат, мүдделерін анықтап, үміткердің соған сай құрастырылған имиджін бұқаралық ақпарат ... ... ... ... үміткерді түпкі мақсатына жеткізуге тырысады.
Сайлау технологияларына байланысты негізгі зерттеулер коммуникациялық ... ... ... және ... ... ... және пиар саяси консалтинг пен маркетинг мәселелері зерттелуде. және пиар ... ... ... ... - сайлау технологияларында үміткердің имиджіне ... ... ... ... ... Осы мәселеге байланысты пікірталаста әр түрлі ойлар айтылуда. А.Ю.Кошмаров пен ... , - деп ... Ал ... ... технологияларды деструктивтік технологиялар деп атайды.
Сонымен бірге, қоғаммен байланыс (паблик рилейшенз) саларының жеке-жеке зерттеле бастауы және қайсыбірінің жеке ғылым салаларына айналуы ... ... ... ... ... ... ғылыми негізін қалайды .
Саясаттану ғылымында әлі де ... , , , , ... ... ... ... ... ұғымдық мәселелердегі бірізділіктің болмауы кей жағдайда мәселенің қойылуына және зерттелуіне кері әсер етіп жатады. Осы ... ... және ... ... талдау жасай келе, бұл терминдердің төмендегідей анықтамаларына тоқталамыз:
Сайлау жүйесі дегеніміз әр түрлі елдерде қабылданған ... ... ... ... бір ... мен ... арқылы жүзеге асуын қамтитын іс-әрекеттер жүйесі ... ... және ... технологиялардың жиынтығы. Ал электоралдық формула дегеніміз парменттегі орын санын бөлу тәсілі және ол ... ... бір түрі ... ... ... ... ... да нормативті сайлау технологиялары ұғымының баламасы ретінде түсінуге болады. ... ... ... мен ... ... бір ұғым ... есептеп жүр. Сондықтан да ұғымын сәйкестендіруге болмайды. Сайлау маркетингі ... ... ... ... ... ... және ... барысында электоратты зерттеу деп тұжырымдаймыз.
Қазақстандағы сайлау жүйесінің институционалданбаған ортада пайда болғандықтан атқарушы орган тарапынан ... ... ... ... ... ... әр түрлі қиындықтарды бастап кешіргендіктен жаңа саяси әлеуметтік жүйеде сайлау мәселесі екінші кезектегі мәселелер қатарына ... ... ... ... ... 12 ... ҚР ЖК 1993 жылғы 9 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Кодексін қабылдаудан басталды және ... ... мән ... ... туралы Кодекске сәйкес Қазақстан мажоритарлық сайлау жүйесі енгізілді және оның өзі екі түрде жүзеге асатын болды:
* Абсолюттік жүйесі
* ... ... ... жаңа ... жүйесі 1995 жылдың 28-қыркүйегіндегі Конституциялық Заң күші бар ҚР Президентінің жарлығы негізінде қалыптасты.
Жаңа ... ... ... ... күштерді саяси процестен біртіндеп шектеудің жолдарын нормативті сайлау технологиялары арқылы ... ... ... ... ... ... технологияларының қолданылуы.
1994 жыл мен 2007 жылдар аралығында Қазақстанда ... ... ... ... ... Кеңестік дәуірдің соңғы кезінде өткізілген баламалы сайлаулар коммуникациялық технологиялардың қарапайым ... ... алып ... Листовкалар тарату, саяси граффити, митингілер мен кездесулер ұйымдастыру сияқты технологиялар біртіндеп қалыптаса бастаған ... 1994 ... ... ... жағдайдың қиындығына байланысты технологияны қолданған депутаттардың көпшілігі өздерінің стратегиясын жасағанда халықты экономикалық дағдарыстан ... және ... ... ... ... басты мәселе ретінде сайлау тұғырнамасына енгізді. Сонымен бірге осы ... ... ... технологияның әкімшілік түрі кеңінен қолданылды. Мысалы, Оңтүстік Қазақстан облысындағы 804 сайлау ... ... ... ... ... ... технологиялар байқалды:
* әкімшілік ұсынған үміткер үшін облыстағы қызмет салаларының басшылары ауданға келіп, мәжіліс барысында әрбір аудандық қызмет басшысына үміткерді қолдау ... ... ... Өз ... ... ... да ... қызметкерлеріне осындай тапсырма берді;
* әкімшілік қолдайтын үміткерлер нормадан тыс әртүрлі, көп көлемде ... ... ... ... берген сайлаушылардан бюллетень саны артық болды;
* үміткерлер туралы жалған мәлімет ... ... ... ... ... пайдалану көрініс берді.
Осы сайлау барысында қоғамдағы жаңа әлеуметтік топ кәсіпкерлердің үміткер болып сайлауға қатысуы да сайлау технологияларына өзгеріс ... ... ... ... алу ... ... ... жағдайдың нашарлығын пайдаланған кәсіпкерлерден шыққан үміткелер күнделікті тұрмысқа қажет нәрселерді арзан бағамен сата бастады ... ... ... ... ... ... ... сайлау технологиялары 1999 жылғы президент сайлауы кезінде қолданылғанын атап өтеді. Президент сайлауы жарияланғаннан ... ... ... ... ... ... арасында Ресей саяси технологтарының көмегіне сүйенген Ә.Қажыгелдин әлеуметтік кеңістікке жаңа ... мен ... ... ... ал ... ... қуғын көруші адам ретінде қалыптастыруға тырысты. Постсоциалистік кеңістіктегі бұқаралық психологияның бір ... ... ... ... ... жаппай қолдау болғандықтан, осы имиджті таңдап алған Ә Қажыгелдин өзіне қастандық жасады деген ... ... ... ... кеңінен таратты. Сонымен бірге Ә.Қажыгелдин ресейлік баспасөз арқылы қазақстандық орыс тілді сайлаушыларға әсер ету үшін саяси жарнама жүргізуді ... және ... ... үгіт ... күшейтті. Биліктегілер де Ә.Қажыгелдинге байланысты жалған хабарлар тарату әдісін пайдаланды. Бірақ сайлау алдындағы ... ... ... технологияны қолдану арқылы биліктегілердің Ә.Қажыгелдинді тіркеуден өткізбей тастауымен аяқталды.
Парламенттік сайлау барысында ауылдық жерлерде қолданылған теледидарды, радионы, баспасөзді, плакаттарды ... ... ... технологияларының мынадай түрлері болды:
1. Жалған хабар тарату әдісі, яғни кей жерлерде жергілікті ... ... ала ... үміткерді президенттің өзі қолдап отыр екен деген жалған хабар ... ... ... ... ... ... ... жиналысын ұйымдастыру және осы жиналысқа үміткерлерді шақыру;
3. Ауыл ақсақалдары арқылы сайлаушыларға әсер ... ... ... мен ... ... ... ... яғни, белгілі артистердің концертін ұйымдастыру, үлкен тойларға қонақ ретінде бару және т.б.
Қазақстанда ... ... ... ... коммуникациялық сайлау технологияларының түрлерін Ресейдегі қолданылған технологиялармен салыстыра келе, Қазақстанда ... және ... ... деңгейінің төмен болғандығын атап өтеді. Бұл көп жағдайда үміткерлердің ... ... ... ... ... ... жасауға мүмкіндік береді.
Қазақстандағы саяси рыноктың даму деңгейінің төмендігінен, атқарушы биліктің сайлау процесіне ықпалының күштілігінен, үміткерлердің бір ... ... ... ... ... ... және сапалы сайлау технологтарының жетіспеушілігінен жалпы коммуникациялық сайлау технологияларының даму ... ... ... ... ... келе айтарымыз, 1994 жылғы сайлаудан бастап Қазақстанда өткен сайлауларда ... ... ... халықтың әлеуметтік жағдайларына айтарлықтай әсері болды. Барлық сайлауларда әлеуметтік-экономикалық жағдайдың қиындығына байланысты технологияны ... ... мен ... ... өздерінің стратегиясын жасағанда халықты экономикалық дағдарыстан шығару және әлеуметтік қорғауды жақсарту мәселесін басты мәселе ретінде сайлау ... ... ... ... - ... ... ... және дүние жүзінде нақты қолданылатын саяси технологиялардың бір түрі. Іс жүзінде тоқтаусыз жүріп жататын белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... дайындық жасау немесе өткен сайлаулардың нәтижелерін зерделеп, ой елегінен өткізу сайлау науқандарын ғылыми жағынан қамтамасыз ету және оны ... ... ... ... түріне деген тұрақты сұраныстар нарығын қалыптастырады.
Сайлаулар, менің пікірімше, қоғамды жаңартудың аса маңызды ... ... ... ... ... ... ... процедурасын немесе лауазымды адамға дауыс беру арқылы (әр мандатқа екі немесе одан да көп ... ... ... ... ... асырылатын өкілеттік беруді білдіреді.
Сайлаулар арқылы атқарылатын әр түрлі қызметтер мен қызмет орындарының саны тым көп. Сайлау лауазымдық қызметтердің ... ... ... ... ... бүкіл деңгейін - орталықтан жергілікті деңгейге дейін, елдің президентінен немесе ... ... ... ... ... ... қамтиды[140].
Бұл жерде мына жағдайды атап айтқан жөн: сайлаулар қазіргі демократиялық қоғамдардағы саяси процестің ажырамайтын құрамдас бөлігі ... ... Олар ... ... ... ... жасайтын адамға парламенттің депутаты, губернатор немесе елдің президенті болу мүмкіндігіне жол ашады. Сонымен қатар сайлау ... ... ... ... саяси өмірге тартады. Олар өздерінің мәнін, өмірдегі орнын, жоғары мемлекеттік органдардың жеке құрамына ықпал ету ... ... ... ... сайлауларға қолданылатын технологиялар әрбір елде, мемлекетте қолданылатын сайлауларды өткізу тәртібі мен әдісіне, осы процесті реттейтін құқықтық ... ... мен ... мейлінше тікелей байланысты болады. Құқықтық нормаларда: өкілетті органдарға кандидаттарға және сайланып қойылатын мемлекеттік лауазымдық қызметтерге қойылатын талаптар қалыптасады; сайлауларды өткізуді ... ... ... ... ... реттеледі; сайлаушылар мен сайлау бірлестіктерінің мәртебесі анықталады; сайлау ... үгіт ... ... және ... беру ... ... ... беру нәтижелерін анықтау тәртібі мен оларға шағым жасау әдістері ... ... ... ЖҮЙЕСІНІҢ ДАМУ КЕЗЕҢДЕРІ МЕН ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ Қазақстан Қазақстан жаңа қоғамдық-саяси даму ... ... ... ... ... ... мәнге ие және ол демократия ұғымын нақты мазмұнмен барынша толықтыра отырып, бұдан әрі ... ... ... болады. Республика Президенттік басқару нысанынан Президенттік-Парламенттік басқару нысанына кӛшті. Сайлауға Қазақстан Респубикасының он сегіз жасқа ... және ... ... ... ... құқығына ие азаматтары қатысады. Қазақстанның Конституциясына сай сайлау азаматтың сайлау және сайлану ... ... ... асыруына негізделеді. Ешкімнің азаматты сайлауға қатысуға немесе ... ... ... ... ерік ... ... ... жоқ. Қазақстан Республикасының сайлау жүйесінің дамуын тӛрт кезеңге бӛлуге ... ... ... 1989 ... ... мен 1992 ... желтоқсаны аралығына келеді. Бұл кезеңдегі Қазақстан сайлау жүйесінің ерекшелігі, оның бұрынғы кеңестік жүйеден ... ... ... ... ... жүйе мен коммунистік партияның толық билігіндегі сайлау институты әу бастан-ақ бірнеше кандидаттардың арасынын таңдау мүмкіндігін ... Ол ... бір ... ретінде ғана әрекет етті және таза символикалық, шартты сипатта болды. Сайлау құқығының жалпылық, теңдік сияқты ... тек ... ғана ... ... іс ... ... ... ӛзі таңдағанға емес, партиялық комитет тағайындағанға дауыс берді. Сондай-ақ, халықтың ... ... ... баламалары жоқ еді. Кімнің депутат болатындығы жӛніндегі парноменклатураның шешімі тоталитарлық мемлекттегі жалған ӛкілдіктің елеулі белгісі ... ... ... сайлаулардың ӛткізілуі партия мен халықтың бірлігін, Кеңес азаматтарының толық ынтымақтылығын кӛрсетуге болатын[1]. Алғашқы КСРО халық депутаттарын еркін сайлау- 1989 жылы М.С. ... ... ... ... ... ... бәсекелі сипатта болды. Бір мандаттық округтер, сайлау үшін дауыстың ... ... болу ... ... ... үшін тур ... әрине, жаңалық еді. Алғаш рет Компартиядан тәуелсіз депутаттар сайланды. Бұл сайлаулар 1990 жылы ... ... ... ... ... ... да ӛтті. Сол уақыттың сайлау жүйесін- оның жұмыс істеуінің ең ... ... ... тұтас заңның жоқтығы ерекшелендіреді. Қазақстанда 1990-1992 жылдары болған және негізінен 1993 жылдың аяғына дейін ӛзгеріссіз ... ... ... ... мынадай қорытынды жасауға мүмкіндік береді. Жұртшылықтың қатысуын қамтамассыз ететін бұл сайлау жүйесі сол кезең үшін, тоталитаризмнен демократияға ӛтудің бастапқы уақытындағы ... ... ... Сонымен бірге, сайлаудың бұрынғы тоталитарлық жүйесі түзетілді. Мұның бәрі ӛкілдікті органдар жүйесі мен олардың құрамын елеулі ... ... ... сӛзсіз. Қазақстан сайлау жүйесі эволюциясының екінші кезеңі 1993 жылдың қаңтарынан 1995 жылдың тамызы аралығын қамтиды. 1992-1993 жылдардағы сайлау ... ... келе ... жаңа ... ... мен ... ... жүйесіне сәйкеспейтін, сондықтан да қайта ұйымдастыруды қажет ... ... ... ... ... ... ... заңы қабылданғанға дейін әрекет ете берді, оған ӛзгерістер ... ... ғана алға ... ... жасалды. 1993 жылы 28 қаңтарда қабылданған Конституция, ең алдымен, ӛкілдіктің жүйесін, принципін ӛзгертті. Конституциялық құрылыс ... ... ... ... ... ... биліктің бірден бір бастауы, осы билікті тікелей және ӛз ... ... іске ... ... ... ... табылды. Республика азаматтары тікелей және ӛкілдері арқылы ... ... ... мемлекеттік және жергілікті мәндегі заңдар мен шешімдерді талқылауға құқық берген ҚР Конституциясының 14-бабы болды. Осыған байланысты, Жоғары Кеңес пен ... ... ... ... ... кӛпшілік дауыспен сайлануға тиісті болды. Қандай да бір сайлаусыз толықтыру мүмкіндігі қарастырылмады. ... ... ... ... ... ҚР ... ... 1993 жылғы 9 желтоқсандағы кодексті қабылдаумен басталды[2]. Сайлау туралы ... ... ... мажоритарлық сайлау жүйесінің екі түрі енгізілді: 1. Абсолюттік көпшілік жүйесі: егердауыс беруде сайлаушылар тізіміне енгізілген азаматтардың 50 ... кӛбі ... ... ... ... ... ал ... болып, дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың 50 пайызынан кӛбінің дауысына ие болған кандидат саналады. Бұл ... ... ... ӛз ... ... жағдайда дауыс берудің екінші туры ӛтеді. Ал бұл жүйе ҚР ... ... ... 2. ... ... ... егер дауыс беруге сайлаушылардың 50 пайыздан астамы ... ... ... ... ... ... қатысқан сайлаушылардың кӛбінің дауысын жинаған кандидат сайланған болып ... Бұл ... ... ... сайлау округінде бір кандидат дауысқа түссе, онда оған берілген дауыс саны қарсы берілген дауыс санынан артық ... ... ... Бұл жүйе ... ... пен Жергілікті ӛкілдікті органдарға депутаттар сайлауында қолданылады. Кандидаттарды ұсыну тәртібінде елеулі ӛзгерістер болды. Ұсыну құқығына ұжымдар ғана емес, ... ... ... ... ... ... ... жүйесі дамуының үшінші кезеңі 1995 жылдың тамыз айынан 1998 жылдың күзіне дейін қамтиды. 1995 жылдың 30 тамызындағы республикалық референдумда ... ... жаңа ... ... ... жүйенің, оның ішінде сайлау жүйесі мен сайлау заңының ӛзгеруіне әкеліп соқтырды. Республикадағы ... ... ... ... ... ... ... заңы жӛнінде айтсақ, оның қарастырылып отырған кезеңде, ең алдымен ... заң күші бар. Ол ҚР ... ... ... Осы жарлыққа орай кандидаттардың барлық категорияларына екі түрлі ... - ... ... ... бекітілді, тек жергілікті ӛзін - ӛзі басқару органдары салыстырмалы кӛпшілік негізінде сайланатын болды. Дауыс ... екі ... ... ... ... үшін ... ... жүйесімен салыстырғанда алға басқан қадам еді. Ӛйткені ол дауыс беру нәтижесін объективті бағалауға ... ... ... Республикасы сайлау жүйесі дамуының тӛртінші кезеңі 1998 жылдың күзінде басталды. Сайлау институтының құқықтық - саяси механизмінің ... ... ... ... ... 1998 жылы 30 ... парламент палаталарының ортақ отырысында жария етілген тақырыбындағыжолдауы әсер етті. Мемлекет басшысы демократияландыру мен саяси реформалардың жаңа бағдарламасын ұсынды. ... ол ... мен ... процесі мәселелеріне ерекше назар аударды[4]. Мемлекет басшысының бұл ... ... заң ... және ... ... ... процесінің заңмен белгіленген қағидаларын ӛзгертуге бағытталған әрекеттеріне ӛзіндік бір басшылық ... 1998 ... 7 ... ... ҚР ... Мәжілісі мен Сенатының ортақ отырысында ҚР заңын қабылдау оның ... ... ... ... Осы ... ... ҚР ... 19 түзету енгізілді. Олардың жетеуі қандай да ... ... мен ... ... ... сайлау мәселелеріне арналған. Ең алдымен ӛзгертулер Президенттік билік институтына қатысты болды. Бұл түзетулер елдің Ата Заңына ... мен ... ... басқару жӛніндегі Президент билігінің позициясы мен мүмкіндігін ... ... ... Бұл жерде негізінен, мемлекеттік билікке біршама тегеурінділік, мызғымастық және тұрақтылық беру және саяси бағыттың сабақтастығын қамтамассыз ету талпынысы ... ... ... ... ... ӛз ... орындалу мерзімі ұзартылды. Жалпы, Қазақстан Республикасы сайлау жүйесінің негізгі принциптері мен жұмыс ... ... ... ... ... ... қабылданған әлемдік стандарттары мен кейбір сәйкессіздіктеріне қарамастан жағымды ... ... ... КСРО ... ... ... партиялық - кеңестік саяси жүйедегі жалған сайлауларға қарағанда, Қазақстан Республикасындағы сайлауларда ... пен ... ... ... ілгерілеушілік байқалады. Қазір сайлау жүйесінде саяси - құқықтық механизмдер жетілдірілуде. Енді ... ... ... қою ... ... Бұл ... елді мекендерде жергілікті ӛзін - ӛзі басқару жүйесіне ӛтудің басы. Сайлау жүйесі сайлау процесіне қатысушыларға заң ... ... ... ... рұхсат етеді. Сонымен бірге, республиканың сайлау жүйесін демократияландыруда, кедергілерді азайтуда сайлау технологияларын қолданудың жаңа мүмкіндіктері пайда болды.
Қорытынды
Қорыта келе, 2008 ... 4 ... ... 16 ... өкiлеттiк мерзiмi аяқталуына байланысты, 16 аймақтың әрқайсысынан бiр-бiр депутаттан сайлануы тиiс. Бұл - кезектi сайлау. ... ... ... ... ... ... жасырын дауыс беру арқылы жүзеге асырылады. Дауыс беруге таңдаушылар, яғни мәслихат депутаттары қатысады.
Жалпы, бұл тәсiл әлемдiк тәжiрибеде жиi ... ... ... ... ... екi ... бар 77 мемлекеттiң 21-iнде жоғарғы палата тiкелей сайлауда, 18 елде тағайындау арқылы, ал 12 ... атап ... ... Австрия, Нидерланды сияқты мемлекеттерде жанама сайлау арқылы құралады, - деді Қуандық Тұрғанқұлұлы.
Оның айтуына қарағанда алдағы Сенат депутаттарының сайлау науқанына ... ... үшін 136 млн ... қаржы қарастырылған көрінеді.
Қолданылған әдебиеттер:
1. Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы: ... ... ... ... ж.
2. ... Республикасындағы сайлау жүйесі// Қазақстан тарихы: Әдістемелік журнал.-2010.- №9.-64-66 б.
3. ... Ш. ... және ...
4. ... А. Әділ сайлауға әзірлік пен әрекет// Қазақстан-zaman.-2004.-10 қыркүйек.
5. Сүлеймен Л. Сайлау-2007: партиялардың БАҚ-тарға тең ... ... ... ... ... 6. ... М. ... және сенім// Егемен Қазақстан.-2012-24 шілде.

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақш президент сайлау жүйесі, ерекшеліктері10 бет
Жергілікті өкілді органдар, олардың жүйесі міндеттері, сайлау тәртібі31 бет
Орта Азия мен Саха (Якутия) тұрғындарын сайлаушылар есебінен атымен шығарып тастауы8 бет
Президенттік сайлау жүйесі7 бет
Сайлау жүйесі6 бет
Сайлау жүйесі жайлы13 бет
Сайлау жүйесінің ұғымы5 бет
Сайлау жүйесінің ұғымы туралы12 бет
Сайлау науқанында саяси маркетинг пен PR-тің қолдану тәжірибесі55 бет
Сайлау технологиялары4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь