XIX ғасырдың екінші жартысы XX ғасырдың басында Қазақстандағы әкімшілік құрылыс пен құқық


Қазақстанның отар ретіндегі құықтық жағдайы.
1867.1868 және 1886.1891 жылдардағы реформалар.
Қазақтың әдет.ғұрып құқығына енген өзгерістер.
Сот және сот ісін жүргізудегі өзгерістер.
ХХғ. басындағы Қазақстандағы саяси жағдай.
Алаш партиясы мен Алашорда үкіметінің саяси.құқықтық шаралары.
Қазақстанның Ресейге қосыла бастағанына бір жарым ғасыр болған еді. Ресей империясы Қазақстанды ресми түрде отар деп есептеді.
1867-1868жж. Реформалардан соң қазақ өкілдері губернаторлық, облыстық, уездік дәрежеде басшылық түгілі, қатардағы шенеуніктікке де жібермеді. Қазақтың жеткен билігі болыстық болды. Олар болыстыққа жету үшін қазақтар орыс өкілдеріне әбден жем болатын.
1867-1868 және 1886-1891 жылдардағы реформалар. 1867ж. 11 шілдеде “Жетісу және сырдария облыстарын басқару туралы уақытша ереже”, 1868ж. 21 қазанда “Орынбор және батыс сібір генерал- губернаторларының далалық облыстарын басқару туралы уақытша ереже” бекітілді.
Қазақстан территориясы Орынбор, Батыс –Сібір, Түркістан атты үш генерал- губернаторлықтың құрамына кірді. Оларды патша өкіметі тағайындаған генерал – губернаторлар басқарды. Оларда екі облыстан барлығы алты облыс болды. Облысты әскери губернатор басқарды. Олардың қолында әскери және азаматтық билік толығымен шоғырланды.
Әскери губернаторға бағынышты облыстық басқарманың қолында да билік болды. Өкімші бөлім облыстық әкімшіліктің шекарасын бөлумен, үкіметтің облысқа қатысты өкімдері мен заңдарының орындалуын, лауазымды адамдарды әкімшілік жазаға тартумен немесе оларды қылмысы және тәртіп бұзғаны үшін сотқа берумен және т.б. айналысты. Шаруашылық бөлімі тұрғындар арасында жер бөлу, қазақтардан алым-салық жинау істерін қадағалады. Сот бөлімі облыстық басқарманың сот палатасы ретіндегі азаматтық және қылмыстық істерді тыңдауын дайындады.
Облыстар уезддерге бөлінді және оны әскери губернатордың ұсынуымен генерал – губернатор тағайындаған уезд бастығы басқарды. Уезд бастығы әскери, полициялық, азаматтық билікті қолына шоғырландырды. Уезд бастыңы әскери адам болды. Реформа бойынша басқарудың төменгі жүйесі болыстық және ауылдық жүйе болды. Болысты болыс, ауылды старшын басқарды.
1886ж. 02 маусымда “Түркістан өлкесін басқару туралы ереже”, 1891ж. 25 наурызда “Ақмола, Семей, Жетісу және Орал облыстарын басқару туралы ереже” қабылданды. Батыс –Сібір генерал – губернаторлығы Дала генерал- губернаторлығына деп өзгеріп оған Сырдария облысынан басқа бес облыс түгелдей кірді. Сырдария облысы Түркістан генерал – губернаторлығына қарады. Жетісу облысы 1897ж. қайтадан Түркістан генерал – губернаторлығының құрамына кірді. Қазақстандағы отаршылдық әкімшілік органдары мен “қазақтардың өзін-өзі басқару” деп аталатын болыстық-старшындық жүйе 1917ж. дейін өмір сүрді. Бұл жүйенің мақсаты жергілікті халықты күшпен басқарып, кез келген өкіметке қарсы қозғалысты басып жаншу еді.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ
МИНИСТРЛІГІ

Қазақ гуманитарлық заң университеті

Кафедрасы: Мемлекет және құқық теорияся мен тарихы кафедрасы

СОӨЖ

ТАҚЫРЫБЫ: XIX ғасырдың екінші жартысы XX ғасырдың басында Қазақстандағы әкімшілік құрылыс пен құқық.

Орындаған: Сапарғали Ұ.М.
ЮСП (к)-101 тобы.
Қабылдаған: аға оқытушысы,
құқық магистрі Турабаев А.Р.

Астана 2013 ж.
XIX ғасырдың екінші жартысы XX ғасырдың басында Қазақстандағы әкімшілік құрылыс пен құқық.
Қазақстанның отар ретіндегі құықтық жағдайы. ХІХғ. 60 жылдары Қазақстанның Ресейге қосыла бастағанына бір жарым ғасыр болған еді. Ресей империясы Қазақстанды ресми түрде отар деп есептеді.
1867-1868жж. Реформалардан соң қазақ өкілдері губернаторлық, облыстық, уездік дәрежеде басшылық түгілі, қатардағы шенеуніктікке де жібермеді. Қазақтың жеткен билігі болыстық болды. Олар болыстыққа жету үшін қазақтар орыс өкілдеріне әбден жем болатын.
1867-1868 және 1886-1891 жылдардағы реформалар. 1867ж. 11 шілдеде "Жетісу және сырдария облыстарын басқару туралы уақытша ереже", 1868ж. 21 қазанда "Орынбор және батыс сібір генерал- губернаторларының далалық облыстарын басқару туралы уақытша ереже" бекітілді.
Қазақстан территориясы Орынбор, Батыс - Сібір, Түркістан атты үш генерал- губернаторлықтың құрамына кірді. Оларды патша өкіметі тағайындаған генерал - губернаторлар басқарды. Оларда екі облыстан барлығы алты облыс болды. Облысты әскери губернатор басқарды. Олардың қолында әскери және азаматтық билік толығымен шоғырланды.
Әскери губернаторға бағынышты облыстық басқарманың қолында да билік болды. Өкімші бөлім облыстық әкімшіліктің шекарасын бөлумен, үкіметтің облысқа қатысты өкімдері мен заңдарының орындалуын, лауазымды адамдарды әкімшілік жазаға тартумен немесе оларды қылмысы және тәртіп бұзғаны үшін сотқа берумен және т.б. айналысты. Шаруашылық бөлімі тұрғындар арасында жер бөлу, қазақтардан алым-салық жинау істерін қадағалады. Сот бөлімі облыстық басқарманың сот палатасы ретіндегі азаматтық және қылмыстық істерді тыңдауын дайындады.
Облыстар уезддерге бөлінді және оны әскери губернатордың ұсынуымен генерал - губернатор тағайындаған уезд бастығы басқарды. Уезд бастығы әскери, полициялық, азаматтық билікті қолына шоғырландырды. Уезд бастыңы әскери адам болды. Реформа бойынша басқарудың төменгі жүйесі болыстық және ауылдық жүйе болды. Болысты болыс, ауылды старшын басқарды.
1886ж. 02 маусымда "Түркістан өлкесін басқару туралы ереже", 1891ж. 25 наурызда "Ақмола, Семей, Жетісу және Орал облыстарын басқару туралы ереже" қабылданды. Батыс - Сібір генерал - губернаторлығы Дала генерал- губернаторлығына деп өзгеріп оған Сырдария облысынан басқа бес облыс түгелдей кірді. Сырдария облысы Түркістан генерал - губернаторлығына қарады. Жетісу облысы 1897ж. қайтадан Түркістан генерал - губернаторлығының құрамына кірді. Қазақстандағы отаршылдық әкімшілік органдары мен "қазақтардың өзін-өзі басқару" деп аталатын болыстық-старшындық жүйе 1917ж. дейін өмір сүрді. Бұл жүйенің мақсаты жергілікті халықты күшпен басқарып, кез келген өкіметке қарсы қозғалысты басып жаншу еді.
Қазақтың әдет-ғұрып құқығына енген өзгерістер. Қазақстанның Ресейдің толық отарына айналуы әдет-ғұрып құқығына елеулі өзгерістер енгізді. Түрлі дәрежедегі билер съезінің нәтижесінде әдет-ғұрып құқығына өзгерістер мен толықтырулар енгізіліп Ережелер жасалды. Осы Ережелер әдет-ғұрып құқығының бастауларының біріне айналып, біртіндеп жазба құқыққа айнала бастады.
Отаршылдық жүйе арқылы Ресей империясының заңдары қазақстанда қолданыла бастады. Патша өкіметі Қазақстанды басқару үшін бірнеше актілер қабылдады, мысалы, 1822ж.,1824ж. "Уставтар", 1854ж. заң және т.б. Бұлар өлкенің ерекшеліктеріне сай жаңа отаршылдық жүйені заңдастырған құқықтық қатынастардың негізін қалады.Ең алдымен жерге қатысты меншік құқығы өзгерді. Патша өкіметі 1868ж. Уақытша Ереженің 210параграфы бойынша қазақ жерлерін мемлекеттік меншік ретінде бекітті. Қазақ жерлері тартылып алынып, казак әскерлеріне бекіністер салуға, келімсек орыс шаруаларына, шетелдік капиталистерге, шіркеулерге беріле бастады.
Міндеткерлік құқыққа да өзгерістер енді. Жаңа капиталистік қатынастар, орыс көпестері мен шаруаларымен қатыстар жағдайында қазақтарға орыс міндеткерлік құқығының нормаларымен есептесуге тура келді.Жерді жалға беру енді Ережеге сәйкес ауылдық, болыстық қауымдар орыс өкілдері болып табылатын өнеркәсіпшілерге, көпестерге өздеріне тиесілі жерлерді 30 жылға дейін жалға берді. Келісім қағаз жүзінде жасалды. Қазақстардың өз арасында қыстауларды, жайылымдарды жалға беру туралы келісімдер жасалып жатты. Төлем ақы ретінде мал пайдаланылды.
Төлеңгіттер мен құлдық институттары жойылған соң байлардың малын бағуға кедейленген қазақтар жалдана бастады. Оларды жалшы деп атады. Жалдаушы байлар мен ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Англия XX ғасырдың басында
XIX ғасырдың соңында және XX ғасыр басында физика
XIX ғасырдың екінші жартысы мен ХХ ғасырдың басындағы Қазақстандағы әлеуметтік ойлар
Қазақстандағы әкімшілік құрылыс және құқық
XVIII ғасырдың екінші жартысы мен XIX ғасырдағы Қазақстан мәдениеті
Ресей әлеуметтануындағы негізгі бағыттар мен ағымдар (XIX ғасырдың екінші жартысы)
Шығыс Қазақстандағы археологиялық зерттеулер (ХХ ғасырдың екінші жартысы)
ХІХ ғасырдың екінші жартысы мен ХХ ғасырдың бас кезінде Қазақстандағы халық-ағарту саласында мұсылмандық білім беру
ХIX ғасырдың жартысы мен ХХ басында Қазақстан жеріндегі кәсіпкерліктің дамуы
ХVІІІ ғасырдың екінші жартысы мен ХІХ ғасырдағы Қазақстан мәдениеті
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь