Шыңғысхан империясы

1. Шыңғыс хан империясының заңдары, құрылымы мен ұйымдастыру принциптері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
2. Шыңғыс ханның "Билік" заңы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9
Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
Біртұтас монғол мемлекетін құрғаннан кейін Шыңғыс хан екі нәрсеге назар аударды: а) мемлекеттің ішкі құрылымын жетілдіру; ә) әскер құрылымы мен соғыс жүргізу тәсілдерін жетілдіру.
Шыңғыс хан мемлекетінде хандық, билік, жарлық шығару және әскерді басқару құқықтарына ие болды. Хан өзге мемлекеттермен соғыс жүргізумен қатар соғыс пен бейбітшілікті жариялап, бітімге келіп отырды. Ол негізінен төмендегідей бес функцияны атқарды:
Хан мемлекет басшысы және жоғарғы бас қолбасшы ретінде астындағыларға жеке билік жүргізді, оның негізгі қызметі мен міндеті елді сыртқы жаулардан қорғау болды.
Хан бас қолбасшы ретінде соғыс ашу және бейбіт бітімге келуге құқылы болды.
Мемлекеттің сыртқы саясатын жалғыз өзі белгіледі.
Жоғарғы сот қызметін де атқарып, бағыныштыларды өлтіруге не тірі қалдыруға құқылы болды.
Мемлекеттегі тәртіп пен өмір сүріп отырған қоғамдық салт-дәстүрлерді сақтау үшін қол астындағы барлық азаматтарға міндетті бұйрықтар мен заң шығаруға құқылы болды.
Хандық, билік негізінен мұрагерлік жолмен жүзеге асып, хан өлсе орнына баласы, ер жеткен баласы болмаса аға-інілерінің бірі отырды. Мүрагердің таққа отыруы басқа ханзадалар мен ру-тайпа көсемдерінің жиналысы құрылтайда сайланудан өтуге міндетті болды.
XII—ХШ ғасырлар, жалпы орта ғасырлар — қай жағынан жау келіп қалады деп отырған жаугершілік заманы болды. Үнемі шапқыншылықтарданкөз ашпағаннан кейін, түркі-монғолдар ертедегі сак-скиф, ғұн, түркілер заманындағы секілді "әскери-демократиялық қоғамда" өмір сүрді. Яғни ірі әскери мәселелерге және жорықтар еркек кіндік түгел қатыстырылды. Дала тұрғындары негізінен қарулы адамдар тобынан тұрды. Қару асынып жүру бейбіт өмірде де дәстүрге айналды. Аңға шықсын немесе көңіл көтеруге жиналсын ер азаматтар әрқашан садақ, жебе, қанжар асынып жүрді. Бірде-бір түркі-монғол халық жиналған жерге қарусыз келмеді. Қарусыз келген адамға орын берілмеді және ол сайлауға дауыс бере алмады. Шыңғыс хан империясы мен оның әскерлерінің құрылуы бір-бірінен ажырағысыз процестер, өйткені әскер мемлекет құру барысында қажеттілік үшін қалыптасса, мемлекет қалыптасқан әскердің арқасында нығайып отырды. Шыңғыс хан мемлекеті көшпелі және отырықшы қоғамның әрекеттестігі нәтижесінде ары қарай нығайды. Бұл жерде әңгіме олар мемлекеттікті отырықшы халықтардан алды деген сөз емес, керісінше түркі-монғолдар өздерінің өзіндік әскери саяси жүйесін құрды.
1. Аманжолов К.Р., Тасболатов А.Б. Қазақстанның әскери
тарихы. Алматы, 1999. - 320 б.
2. Алланиязов Т. К. Очерки военного дело кочевников
Казахстана. Алматы, 1997. - 94 с.
3. Бейсебайұлы Ж. Қазақ шежіресі. Алматы, 1994. - 160 б.
4. Қазақ Совет Энциклопедиясы. Алматы, 1972. Т.1-12.
5. Қазақстан тарихы. Алматы, 1996. T.I. - 544 б.
6. Левшин А. И. Описание киргиз-казацских или киргиз-кайсацких орд и степей. Алматы, 1996. - 656 с.
7. Мағауин М. Қазақ тарихының әліппесі. Алматы, 1995. - 208 б.
8. Монғолдың құпия шежіресі. А., 1998. - 244 б.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ
МИНИСТРЛІГІ
Қазақ гуманитарлық заң университеті
Кафедрасы: Мемлекет және құқық теорияся мен тарихы кафедрасы
РЕФЕРАТ
ТАҚЫРЫБЫ: Шыңғысхан ... ... ... (к)-101 ... аға оқытушысы,
құқық магистрі Турабаев А.Р.
Астана 2013 ж.
Жоспар:
1. Шыңғыс хан империясының  ... ... мен ... ... ... ... ... ... ... мен ұйымдастыру принциптері
     Біртұтас монғол мемлекетін құрғаннан кейін Шыңғыс хан екі нәрсеге
назар аударды: а) ... ішкі ... ... ә) әскер құрылымы
мен соғыс жүргізу тәсілдерін жетілдіру.
     Шыңғыс  хан мемлекетінде хандық, билік, ... ... ... ... ие ... Хан өзге мемлекеттермен соғыс
жүргізумен ... ... пен ... ... ... ... отырды. Ол
негізінен төмендегідей бес функцияны атқарды:
     Хан ... ... ... ... ретінде астындағыларға
жеке билік жүргізді, оның негізгі қызметі мен міндеті елді сыртқы жаулардан
қорғау болды.
     Хан бас қолбасшы ретінде соғыс ашу  және бейбіт бітімге ... ... ... ... ... өзі белгіледі.
     Жоғарғы сот қызметін де атқарып, бағыныштыларды өлтіруге не тірі
қалдыруға құқылы болды.
     Мемлекеттегі  тәртіп ... ... ... ... үшін қол ... ... ... міндетті бұйрықтар мен заң
шығаруға құқылы болды.
     Хандық, билік негізінен мұрагерлік жолмен жүзеге асып, хан өлсе ... ер ... ... ... ... бірі отырды. Мүрагердің
таққа отыруы басқа ханзадалар мен ру-тайпа көсемдерінің жиналысы құрылтайда
сайланудан өтуге міндетті болды.
     XII—ХШ  ... ... ... ертедегі сак-скиф, ғұн, түркілер заманындағы
секілді "әскери-демократиялық қоғамда" өмір ... Яғни ірі ... және ... ... ... ... қатыстырылды. Дала тұрғындары
негізінен қарулы адамдар тобынан тұрды. Қару ... жүру ... ... де
дәстүрге айналды. Аңға шықсын немесе көңіл көтеруге жиналсын ер азаматтар
әрқашан садақ, ... ... ... жүрді. Бірде-бір түркі-монғол халық
жиналған жерге қарусыз келмеді. Қарусыз келген адамға орын ... ... ... ... бере ... ... хан ... мен оның әскерлерінің
құрылуы бір-бірінен ажырағысыз ... ... ... ... ... ... үшін қалыптасса, мемлекет қалыптасқан әскердің
арқасында ... ... ... хан ... ... және отырықшы
қоғамның әрекеттестігі нәтижесінде ары қарай нығайды. Бұл жерде әңгіме олар
мемлекеттікті ... ... алды ... сөз ... ... ... ... өзіндік әскери саяси жүйесін құрды.
     Көптеген  зерттеушілер орта ғасырлардағы қоғамдық ... ... ... нақты билік, тұрақты салық жүйесі болған емес ... ... Ал іс ... еуропалық мемлекеттермен салыстырғанда
көшпелі қоғамның көптеген өзіндік ерекшеліктері болды. Еркін жүрген ... ... ... ... ... өзгерістерге ұшырап
отырды.  Хан  билігінің қуаты мен мықтылығы ... ... ... ... ақсүйектерінің ішінен Шыңғыс ханның асыранды баласы Шигихутуг
оқу-білімге ерекше ... ... ... ... оны сот ... етіп ... оған ... кеңес берді: "Мен қазір барлық
халықтың үстінен қараған ... сен ... ... мен құлағым бол. Саған
қарсы сөз ... ... құқы жоқ. ... мен ... ... саған тапсырамын. Кінәсі барлардың барлығын халықтың ... кім өлім ... ... ... өлімге кес. Шешіміңді басқалар
өзгертпеу үшін қара сиямен ... ... ... ханның бұл тағайындауы
дұрыс болып, Шигухутуг сот істерін дәл орындап, ... ... ... ... қол ... Атап айтқанда, ол қорқып тұрып куә ... ... ... ... ... ... ежелден келе жатқан заңдар жинағы, әдет-
ғұрыптары, салттары сұрыпталып, бір жүйеге келтіріліп, хатқа түсірілді. Ол
"Үлкен ... деп ... екі ... ... ... ... мен берген бұйрықтары, қабылдаған
шешімдері т.б. нақты іс-әрекеті.
     2) Жасақ — әскери және азаматтық заңдар мен оны ... ... ... түрлері.
     Бұл заңдар Шыңғыс хан ұрпақтары үшін бұзылмайтын қағида ... ... ... ... ... отырды. Көптеген зерттеушілер бұл заңдар
1206 жылы өткен құрылтайда қабылданған деп есептейді әрі бұл ... ... ... ... даму ... ... тарихи рөл атқарған деп
көрсетеді. Атап айтқанда, И.Я.Коростовец: "Жинақта ... ... ... ұсталынды. Шіркеулерге, дін иелеріне, үлкендерге құрмет көрсету,
қайыршыларға қайырымдылық жасау жөнінде ... Онда әр ... және жеке ... ... қамтылады. Жасақ заңы бойынша мынадай
қылмыс жасағандар өлім ... ... ... ... көре тұра көмек
бермеу, қолбасының келісімінсіз өз шебінен шегініп ... ... өз ... ... ... ... түскен құлдар мен
тұтқындарды иесіне қайтармау, кісі ... ... ... жалған куәлік беру,
жала жабу, сатқындық жасау, кісіні ... ... ... екі ... ... ... көрсету т.с.с", — деп баға береді.
          Жасақ заңы билеушіден бастап қатардағы шаруаға  дейін орындалуға
міндетті болып есептелінеді. ... ... ... ... ... ... отырықшы мемлекетке айналған кезде де
бұл заң сол күйі күшінде қалды.
     Монғол  билеушілері бағынған ... ... ішкі ... ... ала ... ... бірде-бір адам өлім жазасына
кесілген емес. Салық жинау ... бір жүйе ... ... ... почта жүйесінде, әкімшілік істерде үнемі реформалар жасалынып,
жетілдіріліп отырды. Басып алынған ... ... сол ... ... басшылық қызметке тағайындалды. Мысалы, Солтүстік Қытай
бағындырылғаннан кейін монғолдар бұл өлкені жергілікті қытай ... 10 ... ... ... ... ... ... баса назар аударып
отырды. Ол өмір бойы ... ... ... ... зор ... жинақтаған талантты қолбасшы әрі ұйымдастырушы ... ... ... соғыс өнерін, әсіресе ғылыми-техникалық жетістіктерін өз
әскери құрылымына тиімді түрде енгізді. Ең ... ... жеке ... ... мән ... Өзін ... жасақты кешіктер деп атады. Бұл
жөнінде ... ... ... келтіреді: "Шыңғыс хан, ең
алдымен, өте сенімді өз адамдарынан тұратын жеке гвардия кешік ... ... ... Осыдан кейін осы тандамалы әскердің ішінен өзі тандап жүріп ең
тандаулыларына басшы қызметтер ұсынды. ... ... ... ... ... ... ретінде өзі тәрбиелеп шығарды".
     Барлық  гвардияшылар /кешіктер/ ақсүйектер әулетінен шығуы тиіс болды.
"Көк тәңірі мені барлық халықтардың билеушісі етіп ... ... ... ... ... ... бір, ... он адам алуға
бұйрық берді. Бұлар менің ерекше назарымда болатын ... ... ... ең ... ... ... ... тиіс. Егер мыңбасылар
немесе жүзбасылар мұндай ... ... ... ... ... ... ... әскери бөлімдерден ... ... ... өз кешіктерім, — деген Шыңғыс хан, —
мыңбасылардан жоғары ... Ал ... үй ... ... мен
онбасылардан жоғары. Егер мыңбасы өзін күзеттегі кешікпен тең санап, оған
бағынбай, төбелесетін болса, дереу жазалануы ... ... ... хан өзі ... ... ... "Күзетті басқарушы менің рұқсатымсыз
өз бетімен ешкімді ... құқы жоқ. Егер ... бірі ... бұзған
жағдайда ол алдымен маған сол оқиға жөнінде алдын-ала ескертуі қажет, содан
соң кімнің басын алу, кімге дүре соғу ... ... ... ... ерекше таңдап алынған Шыңғыс ханның өзін күзететін
"баһадүрлер мыңдығы" ерекше жағдайда болмаса, ... ... ... уақытта да/ тікелей хан күзетінде болды. ... ... ... гвардиясын іріктеп алғаннан кейін Шыңғыс хан қалған
әскерге де ... ... ... ... ету мен әскер басылардың
міндеттері заңдастырылды. Түркі-монғолдарда ерте заманнан келе жатқан әскер
басқарудың ... ... ... ... ... бар болатын.
     Монғол  армиясында қызметі жағынан қазіргі бас штабқа ұқсайтын "Юрт-
жи" деп ... ... ... Оның ... ... ... және ... қарсылас жаққа барлау ұйымдастыру, жазғы жайлау мен қысқы қыстауды
анықтау, жорық кезінде әскердің жүріс-тұрысын қадағалап, жоғарғы ... ... ... ... ... ... т.б. болды. Бұған
қосымша олар отырықшы халықтардың жерінен өткен кезде әскердің ... ... ... ... ... етті.
     Армияның  тылындағы тәртіпті қамтамасыз ету үшін ерекше жасақ құрылып,
қазіргі ішкі істер әскерлерінің ... ... ... ... ... ... ... болды. Әскерді жасақтау кезінде
түріктердің аймақтық және рулық күрылымы басшылыққа алынды. Әрбір ... ... ... ... мен ... белгіленді. Әрбір рудан ондық,
жүздік бөлімдер, ал ірі рулардан мындық бөлімдер жасақталды. Жорық кезінде
әрбір ... ... ... ... қарауындағыларды жорыққа қажетті азық-
түлікпен, т.б. қажетті заттармен қамтамасыз етуге міндетті болды. Ал ... ... ... ... орынбасарларына айналып, тәртіптің
сақталуын қадағалады.
     Әскер құру ... ... мен ... ... ... Ал ... ... бірнеше топқа бөлінді. Ең ірі
әскери бөлім /түмен — 10 мың ... өте ... ... ғана бір ... ... бөлу кей жағдайда олардың арасындағы ауызбіршілікті
жою үшін әдейі ... ... хан ... даласында түскен олжаның
жауынгерлерге теңдей бөлінуін қатты қадағалады. Түрлі ... ... ... ... ... ... ... рулық ала ауыздық
ұмытылып отырды. Осылайша бір-бірімен шайқасып отыратын өзара ала ... ... ... хан ... үнемі сыртқы жаумен соғысу
нәтижесінде бір халық ... ... Ал ... ... ... ... осы ... құрайтын негізгі рулардың ішінен ең ақылдылары мен
тәжірибелілері іріктелінді.
     Сөйтіп  әскер жасақтау кезінде түріктің рулық құрылыстың ерекшеліктері
сақталып, тек кейбір ... ғана ... ... ... бірыңғай
болғандықтан, бұл бөлімдердің ішкі тәртібі тұрақты болды, әрі жауынгерлер
бір-бірінің ... ... ... білетін еді. Өз міндетін дұрыс атқара
алмаған қолбасшыны Шыңғыс хан дереу ... ... ... ... ... ... басшы сайланды. Оның ... ... ... мына ... ... "Есухабайға жететін ешкім жоқ. Ол
жорық кезінде шаршау дегеннің не ... ... ... пен ... ... ... ... де мойымайды. Нөкерлер мен жауынгерлер арасында
қиындыққа шыдауда оған тең келетін ешкім жоқ. Сондықтан оған ... ... Егер ... адам жауынгерлердің жорық кезінде аштық пен
басқа да қиындықтардан қалай жапа ... ... біле ... яғни осы қиындықтардың барлығын қатардағы жауынгер сияқты өз
басынан өткізбесе, ондай адам әскерді басқара ... ... ... заңы
     3-бап.  Жүздіктің, мыңдықтың, түменнің бектері /қолбасылары/ жылдың
басы мен ... ... ... ... әскерді басқара алмайды.
Өзеннің жағасында, суға батқан тас секілді не қалыңға кірген жебе секілді
әрекетсіз отырған ... ақыл ... ... адам ... бере ... ... басқарған адам иелігін де дұрыс басқарады. Ал он
адамды дұрыс басқарған адам мындық пен түменді де дұрыс басқара алады.
     Бұл ... біз ... ... жыл ... ... әскердің дайындығына
үлкен мән бергенін әрі кіші ... адал ... ... ... ... ... ... өрлеуіне мүмкіндік туғызылғандығын көруге
әбден болатындығын байқай ... ... ... ... ... ... ... қатал сақталуы қажет. Бұл тәртіп әскерді кез келген уақытта ... ... және ... ... ... ... ... әрбір жауынгер кімге бағынса, содан қару алуға
міндетті. Ол бұл қаруды жақсылап күтіп, ... ... ... ... өз ... көрсетуге міндетті.
     8-бап.  Әскербасылардың рұқсатынсыз бірде-бір ... ... ... ... қақы жоқ. ... ... ... жағдайда
әскербасы олжаны барлық жауынгерге бірдей етіп бөліп беруге міндетті. ... ... ... ... /Ерекше жағдайда ғана босатылуы мүмкін/.
     9-бап.  Егер біреу шайқас кезінде садағын, қорамсағын т.б. қаруын
түсіріп алып, байқамай қалса, ... келе ... ... оны ... ... ... ... Олай істемеген жағдайда, өлім жазасына кесіледі.
     17-бап.  Соғысқа қатыспаған кез келген еркек белгілі бір уақытқа дейін
әскердің пайдасына тегін жұмыс істеуге міндетті.
     18-бап. ... ... ... ... ... ... қару-
жарақтарын, ат-көліктерін тіпті ине-жібіне дейін тексеріп шығуға ... ... ... ... ... ... ... қару мен киім-
кешекті әр жауынгер өз есебінен алуы керек.
     21-бап.  Ханның бұйрығын орындай алмаған ... мен ... ... ... ... ... үшін өлім жазасына кесіледі.
     22-бап.  Ол әмірлерді /бектерді/ әскердің басына қойып, олардың
басқаруына ондықты, жүздікті, ... ... ... мына ... істеуіне тиым салды: билеушіден
басқамен оның рұқсатынсыз қарым-қатынас жасауына; оның ... ... ... ... өлім ... ... ... ханның мұрагерлері бұл заңдарды бағынған ... ... ... арқасында Шыңғыс хан ұрпақтары ұзақ уақыт биліктен кеткен
жоқ.
     Шыңғыс  ханның өз айтуынша, алғашында оған 13 мың отбасы бағынған 20
жылдың ... олар 720 елді ... ... ... саны 130 ... ... ... үйден  қажеттілік бойынша бір немесе
үш жауынгер шығуға тиіс. Ол өзін-өзі тамақпен қамтамасыз етуге ... ... ... жоқ, ... ... мал ... ... салық төлеп
тұрды: әр жүз бастан — бір бас. Соғыс кезінде түскен олжаның бір ... ... ... ... ... тең ... бөлініп берілді.
     Монғолдардың  күші жөніндегі неғұрлым нақты деректерді XIV ... өмір ... ... ... Рашид-ад-Дин қалдырған. Ол Иран билеген
хулагидтердің уәзірі болды да, бізге жетпеген ... ... Атап ... Иран ... ... ... ... /Алтын дәптер/ деректеріне сүйенеді. Оның деректері бойынша Шыңғыс
ханның өлер алдында 129 мың жауынгері болған. Бұл цифр ... ... ... ... ... ... ... мәліметтер
бойынша Шыңғыс ханда 1206 жылы 95 мың әскер болды деп көрсетілген.
     Монғол  әскеріндегі XII ғасырда-ақ қалыптасқан әскери және ... ... ... XIX ... ... жете ... Олардан Шыңғыс
ханның екі артықшылығы болды: а) түрік монғолдардың әскери ... ... ... ... ... де көптеген баптары болған. Бұл
баптардың барлығын да ... мен ... ... ... ... ... ханның әскери заңының қаталдығын сөз
еткенде, қолбасшының бұйрығынсыз оның байрағы ... ... ... ... ... ... ... тәртіптің
нәтижесінде Шыңғыс хан аса үлкен табыстарға қол жеткізді. "Менің орнатқан
тәртібім Көк тәңірінің қолдауымен ... ... ... ... ғана мен жер
бетінде құрметке бөлендім", — ... ол. ... хан 1227 ... 72 ... ... Өлер ... ... кіші ұлдары Үгедей мен ... ... ... ... ... ... ұлы/ шақырып алып, соңғы өсиетін айтты. /Шағатай бұл
бас қосуда болған жоқ. Ол бұл кезде Монғолиядағы ... ... ... ... ... ... менің Көк Тәңіріне кететін
уақытым таянды. Мен сендер үшін бір шетінен екінші шетіне жету үшін бір ... әрең ... ... патшалық құрып нығайттым. Менің сендерге мынадай
өсиетім бар: ... ... ... көбейтер кезде бәрің бір ... ... ... ... ... ... өмір сүресіндер. Менің
мұрағерім Үгедейді хан тағына отырғызыңдар. Оған және мен ... ... еш ... сатқындық жасамаңдар. Опасыздық жасасаңдар, патшалықтарың
күлге айналады".
     Өз  орнына ... ... ... хан ... ... ... ... Бұл жөнінде оған әйелі Есуй: "Хан, сен таулар мен
өзендерден өтіп, алыс елге жорыққа ... ... Егер ... атың ... кейін аталмай қалса, орныңа төрт ұлыңның қайсысын мұрагер етіп
қалдырар едің?" — деп сұраған. Шыңғыс хан ... ... ... ... оның мінезінің жайлылығын, елмен тіл табыса білетіндігін тілге тиек
етті. Үгедейдің мұрагер ... ... ... бәрі де ... ... ... бұл ... кейіннен ол құрған ... ... алып ... ... оның бұл өсиетін ұлдары мен немерелері көп
уақыт бұлжытпай орындады. Атап айтқанда, ... ... ... ... ол ... ұрпақтарымның ішінен ең лайықтысын таңдай біліп,
ұсынындар", — деп /99, 180/ деп ... ... Ол ... ... ... өз ... ... көре алмай отырғандығын жасырмай айтты. Ал
Құбылай өз ұлын мүрагерлікке бекітер ... ... хан ... ... заңды мұрагерлерді уақытында әрі ең тандаулы, яғни ... ... ... — деп, оның ... еске ... хан Азияның жартысынан астамын бағындырып, жүз миллионнан астам
халықты ... еш ... ... өмір ... ... ... ... бағындырған кезде оның әскербасылары мен мұрагерлері сән-
салтанатқа үйірленіп, әлемдегі ең таңдаулы ... ... ... Самарканд шеберлері соққан ою-әрнекті аса ... ... ... ... ... Шыңғыс хан күнделікті ... ... ... ... далалықтардың салт-дәстүрлерін берік
ұстанды. Балалары мен немерелерін отырықшылардан, әсіресе қытай мәдениеті
ықпалына түсіп ... ... ... отырды.
     Шыңғыстың қайсарлығы мен қаталдығы, қан құмар қатыгездігі де осал
емес. Ғұн сайыны Мүде мен ... ... ... өлтірмесе де,
әкесі бар, шешесі бөлек Бектерді, ... ... ... мен өгей ... Хөхөчу әулиесін өлтіріп, ата жауы татарлардың еркек ... ... ... ... ... ... қамалын аларда,
Шағатайдың үлкен ұлы Магадаганды ... қала ... ... ... Ал ... қан сасытып, Пекинді айдан астам көк ... ... ... Жошыға әлсін-әлі шапқыншы жіберіп, ақыры қаралы
хабар жеткенде ... ... Егер Жошы 1227 ... басында өлгені шын
болса, оны Шыңғыс тауда естіген ұлы хан, одан жеті ай өткенде таңғұт елінде
өледі. Шыңғыс ... ... ... осы бір тұсы ... ... ... ауыз сөздің тобықтай түйініне келсек, Шыңғыстай
шытырман ... бар, ... мен ... ... ... ... бірде ілгерілетіп, кейде кері шегіндірген құдіретті
қолбасшының шын ... күні ... ... ... ... ... ... келгенде, монғол империясының құрылуы дүние жүзілік тарихтағы
аса ірі оқиғалардың бірі болды. Тарихта бірінші және соңғы рет Қиыр ... ... ... Еуропа елдері бір мемлекеттің қол астына бірікті.
Монғолдардың әскери өнерді ... ... ... ... сол кездегі ең
соңғы үлгідегі ... ... ... және ... ел ... ... біліктілігі — міне осының бәрі Шыңғыс хан
мен оның мұрагерлерінің бірнеше ондаған жылдар бойы ... ... ... ғасырдан астам уақыт дүние жүзіндегі ең құдіретті мемлекет құру себебі
міне ... ... ... ... К.Р., ... А.Б.  Қазақстанның әскери 
тарихы. Алматы, 1999. - 320 б.
2. Алланиязов   Т. К.   Очерки   военного   дело   кочевников 
Казахстана. Алматы, 1997. - 94 с.
3. ... Ж. ... ... ... 1994. - 160 ... ... Совет Энциклопедиясы. Алматы, 1972. Т.1-12.
5. Қазақстан тарихы. Алматы, 1996. T.I. - 544 ... ... А. И.  ... ... или  ... и ... Алматы, 1996. - 656 с.
7. Мағауин М. Қазақ тарихының ... ... 1995. - 208 ... ... ... шежіресі. А., 1998. - 244 б.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бабыр9 бет
Монғол империясының құрылуы 46 бет
Моғолстан мемлекеті7 бет
Шыңғысханның дүниежүзін жаулап алу саясаты және моңғол – татар шапқыншылығының тарихта алатын орны17 бет
Қазақстан тарихы32 бет
Шыңғыс Хан империясының заңдары, құрылымы мен ұйымдастыру принциптері27 бет
Шыңғыс хан ұлы қолбасшы және евразиялық империяны құрушы21 бет
"Алтын орда."6 бет
1837-1847 жж. кенесары ханның басшылығымен болған көтеріліс10 бет
Алтын орда тарихы2 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь