Ауылшаруашылық дақылдарының суға, ауаға, жылуға, қоректік заттарға қоятын талаптары

Жарыққа қойылатын талаптар.
Жылуға қойылатын талаптар.
Суға қойылатын талаптар.
Ауадағы көмір қышқыл газы мен оттегіне қойылатын талаптар.
ӨСІМДІКТІҢ МИНЕРАЛДЫҚ ҚОРЕКТЕНУІ
Ауылшаруашылық дақылдарынан тұрақты жоғары өнім алу үшін, оларды мезгілінде қажетті мөлшерде, барлық тіршілік факторларымен қамтамасыз ету керек. Дақылдардың тіршілік жағдайларын білу - олардың өсуі мен өнуін басқару, негізгі және қолайлы жағдай жасау егіншіліктің маңызды міндеті. Бұл факторларға жататындар - жарық, жылу, су, ауа және қоректік заттар.
Өсімдік тұқымының уақытында бөртуі мен бүрін жаруына, көктеуіне, өсімдіктің су мен қоректік заттарды сіңіруіне, органикалық заттардың пайда болуына, өсімдіктің түрлі мүшелерінің қалыптасуына және олардың әрбір өсу кезеңінен ойдағыдай өтуіне жылу өте қажет.
Өсімдік пен қоршаған айналадағы ортаның өзара қарым-қатынасы, әсіресе өсімдіктің өніп, өсуінің мәні мен олардың тіршілік ету факторларын егіншілік пәні арқылы оқып, білуге болады. Өсімдік¬тердің бірқалыпты өсіп, тіршілік етуі үшін қажетті факторлардың маңызы зор.
Жарыққа қойылатын талаптар. Күн сәулесінің өсімдікке түсу дәрежесі аса маңызды роль атқарады. Хлорофилдің қатысуымен өсім¬дік күн энергиясын бойына сіңіріп, оны химиялық қосылыстар энергиясына айналдырады. Сонымен, күн сәулесін сіңіріп, бос оттегін бөліп шығару арқасында жасыл өсімдіктер жер бетіндегі тіршіліктің қалыпты дамуына зор үлес қосады. Жарық күші - көмір қышқыл газының ыдырауына, судың булануына жұмсалады. Пайда болған бос оттегі ауаға бөлінеді, ал сутегінің көмір қышқыл газының көміртегіне қосылуынан (углеводтар) көмірсутегілер, белоктар, қышқылдар, витаминдер және басқа органикалық заттар пайда болады.
Жарық өсімдіктің өсу және даму кезеңдеріне әртүрлі әсер етеді.
Өсімдіктің түптену кезеңінде жарық жақсы түссе, алғашқы сабағындағы буын аралығы қысқа, әрі берік болады.
        
        АУЫЛШАРУАШЫЛЫҚ ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ СУҒА, АУАҒА, ЖЫЛУҒА, ҚОРЕКТІК ЗАТТАРҒА ҚОЯТЫН
ТАЛАПТАРЫ
Ауылшаруашылық дақылдарынан тұрақты жоғары өнім алу ... ... ... мөлшерде, барлық тіршілік факторларымен қамтамасыз ету
керек. Дақылдардың тіршілік жағдайларын білу - ... өсуі мен ... ... және ... ... ... ... маңызды міндеті.
Бұл факторларға жататындар - жарық, жылу, су, ауа және қоректік ... ... ... ... мен ... ... көктеуіне,
өсімдіктің су мен қоректік заттарды сіңіруіне, органикалық заттардың пайда
болуына, өсімдіктің түрлі мүшелерінің қалыптасуына және олардың ... ... ... ... жылу өте ... пен ... ... ортаның өзара қарым-қатынасы, әсіресе
өсімдіктің өніп, өсуінің мәні мен ... ... ету ... пәні ... ... білуге болады. Өсімдіктердің бірқалыпты өсіп,
тіршілік етуі үшін қажетті факторлардың маңызы зор.
Жарыққа қойылатын талаптар. Күн сәулесінің өсімдікке түсу ... ... роль ... ... қатысуымен өсімдік күн энергиясын бойына
сіңіріп, оны химиялық қосылыстар энергиясына айналдырады. Сонымен, күн
сәулесін ... бос ... ... ... ... ... ... жер
бетіндегі тіршіліктің қалыпты дамуына зор үлес қосады. Жарық күші - көмір
қышқыл ... ... ... булануына жұмсалады. Пайда болған бос
оттегі ауаға ... ал ... ... ... ... ... (углеводтар) көмірсутегілер, белоктар, қышқылдар, витаминдер
және басқа органикалық заттар пайда ... ... өсу және даму ... әртүрлі әсер етеді.
Өсімдіктің түптену кезеңінде жарық жақсы түссе, ... ... ... қысқа, әрі берік болады. Әлсіз және күн жарығы кем, үнемі
көлеңкеде өскен өсімдіктердің бірінші буын ... тым ... ... ... өсе келе ... ... ... жарықтың толық түсуіне арнайы
тәсілдер ... ... ... ... бір ... ... жүйектерді
солтүстіктен оңтүстік беткейге қарай орналастыру арқылы өсімдіктерге
түсетін жарық ... ... Бойы ... және ... ... өсетін
өсімдіктерді құрылымы тиімсіз өсімдіктер деп атайды, салат, қыша, үрме
бұршақ ... ... ... Жапырақтары тік, өзі биік болып өсетін күн
сәулесін жақсы қабылдайтын өсімдіктер тобына жүгері, басқа дәнді дақылдар
мен қант ... ... ... ... ... СО2 ... С2 ... ал тыныс алу процесінің нәтижесінде оттегі сіңіріліп, көмір қышқыл
газы бөлініп шығады. ... алу ... ... жылу ... отырады.
Жылуға қойылатын талаптар. Өсімдіктерде фотосинтез басталуы үшін ауаның
жылулығы 0°С-ден жоғары болуы ... ... ... ... бір
мөлшерімен қамтамасыз етілгенде рана ойдағыдай өсіп, дамиды. Өсімдіктің
өсуіне қажетті ... ... ... және ... деп ... ішінде өсімдіктерге барынша қолайлысы - оптимум температурасы – 25-
35°С шегінде болады. Өсімдіктердің жер бетіндегі және ... ... ... ... ... ... ... айырмашылығы
болады. Мысалы, зығыр, қара құмық, бидай, арпа, сұлы, шалғам жәнө пияздың
жер бетіндегі (органдары) мүшелері 20-25°С ... ... ... ... ... ... өсуіне бұдан 8-10°С төмен температура қажет.
Өсімдікке қажетті ... ... екпе ... ... ... ... ... себердің алдында арамшөптермен күрес жүргізуге
пайдасы тиеді. Егер өсімдіктерге қолайлы (оптималды) ... ... ... ... ... ... болса, ал температурасы 40-
45°С болған кезінде бұл процесс мүлдем тоқтайды.
Өсімдіктердің биологиялық ерекшеліктеріне ... ... алуы ... да ... оның төменгі шегі - 10°С, ал қыстайтын
өсімдіктердің, мәселен, ағаш ... ... алуы - 20°, ... да байқалады.
Орталық бойлықтағы ауа райы жағдайында бұрыннан қалыптасқан өсімдіктер,
айталық, бидай, қара бидай, арпа, сұлы, қыша, ... ... және ... ... ... яғни 1-ден 5°С ... де өсе береді, орташа
температурасы 10-12°С шегінде де гүлдеп, піседі. Суыққа төзімділігі сондай
– 6-10°С-ге ... ... ... ... ... ... да ... Суыққа төзімді өсімдіктердің көпшілігі солтүстікке жақындаған сайын
дамуын жылдамдата түседі, оларды ұзақ күнді өсімдіктер дейміз ... ... ... күріш, жүгері, лобия, тары, қарбыз, қауын,
мақта сияқты дақылдары жатады, олардың өсіп-өнуіне 8-15°С, ал ... ... ... ... Мұндай дақылдар суыққа төзімсіз де, ыстыққа төзімді
болады.
Сондықтан да ... ... сол ... ... ... егіп ... ... әрине, бұл реттерде олардары
маусымның ұзақтығы мен жылуды қажетсінуі жөнінен ... ... ... ... шарт. Қазақстанның оңтүстік және ... ... ... кеп ... зерттеулердің нәтижесінде 5°С-дан жоғары
жылы күндер саны 204-247-ге ... ал осы ... ... ... 3438-4616° жетеді. Бұл көрсеткіштер Қызылорда облысында - 207-212
күн, 3798-3876° жылылық, Оңтүстік Қазақстан облысында - 244-247 күн, 4385-
4616° ... ... ... – 207-222 күн, 3760-3770° жылылық,
Талдықорған облысында - 204—-223 күн, 3438-3879° жылылық, ... ... 212-223 күп, ... жылылық. Күн көзінің жылылырын өсімдіктер толық
пайдалану үшін оларды жан-жақты ойластырып іріктеп алу қажет.
Суға қойылатын ... Су - ... ең көп ... ... ... ... зат. Өсімдік пен топырақ арасында үздіксіз су ... ... ... ... ... сан алуан. Су дегеніміз өсімдікті
қоректі ортамен жалғастыратын буын. Өсімдік ... ... ... ... ... ... ... мөлшерде болуы -
клеткалардың тарамдары мен тұтас ... ... ... ең ... ... ... құрамында кездесетін мөлшері - жөнінен су
бірінші орын ... ... тірі ... жалпы салмағының 50-90
процентке дейінгі ... су ... ... ... жапырақ-
тарында 80-90 процент, ... 70-90 ... ... ... су ... ... клеткалары мен тарамдарында судың көп
болуы оның организмде атқаратын зор роліне ... суды ... ... деп ... ... ... су ... процесінің негізгі көрсеткішінің бірі. Өсімдіктер
транспирация жолымен өте көп ... су ... ... ... ... г ... ... 1-2 грамын ғана пайдаланады, судың қалған 998 ... ... ... ... ... ауа райы ... ... суды
сіңіруден гөрі транспирацияра көп жұмсайды. Соның нәтижесінде су ташпылығы
туады. Сондықтан бірқатар жағдайларда ... су ... ... ... ... қолдан тежеу, өсімдіктің құрғақ зат түзуіне
және оның өнімділігін арттыруға қажетті жағдайларды сақтай ... ... ... ... ... ... бойына топырақ қабатында еріген қоректік заттар -
азот, фосфор, калий, күкірт және ... ... Осы ... ... ... су керек болса, өсімдіктегі тарамдарды салқындату мен қажетті жылылықты
сақтауға да су қажет, міне бұл ... ... ... өсімдіктер
өнімінің құрғақ органикалық заттары бірлігін ... ... ... транспирациялық коэффициент дейді. Яғни бұл өсімдіктер жұмсаған су
массасының өнімінің құрғақ заты массасына қатынасы болып саналады.
Егістегі дақылдардың транспирациялық коэффициенті ... ... ... әртүрлі болады, яғни құрғақ органикалық заттар түзуге
тары, жүгері үнемді су ... ... ... транспирациялық
коэффициентінің көлемі - 200-300-ден аспайды. Ал күріш, мақта өсімдіктері
суды бұлардан көп ... ... ... ... мен ... да аз ... Бұл
ерекшелік өсімдіктердің көптеген белгілері мен қасиеттеріне негізделген.
Ауадағы көмір қышқыл газы мен оттегіне ... ... ... көмір қышқыл газын, ал топырақтан су және қоректік заттарды алу
арқылы күрделі ... зат ... бұл ... ... деп ... процесі нәтижесінде өсімдіктер мүшесінде негізгі үш элементтен
тұратын (көміртегі, оттегі және сутегі) ... ... ... ауадан көмір қышқыл газын бойына сіңіруінен ... ... ... ... ауа ... ... дейді.
Өсімдіктердің топырақ үстіндегі вегативтік мүшелерінің жалпы көлемі
(сабағы мен жапырағы) оның тамырлар жүйесі көлемінен едәуір көп ... ... ... ... арқылы қоректенуге қарағанда біршама артық
келеді.
Атмосферада ... ... ... қоры өте аз. ... 1 ... жердегі
атмосфераның 1 метрлік қабатында небәрі 5-6 кг шамасында көмір қышқыл газы
болады, бұл дақылдардың өсіп, ... тым ... ... ... жарық, жылылық, ылғалдылық және ... ... ... ... ... ... ... Агротехникалық тәсілдер, әсіресе
органикалық тыңайтқыштар қолдану арқылы ауаның топырақ ... ... ... қышқыл газын бір процентке дейін көбейту өсімдіктің
тіршілік әрекетін ... ... ... ... ... арқылы қоректенуімен ауадан қоректенуінің
арасында тұрақты байланыс бар ... ... ... ... басқа
қажетті қоректік заттарды тамыр жүйесі ... ... ... алып ... сіңіреді. Олар өздерінде органикалық заттарды
топырақтан, күл ... ... ... ауадан көміртегін жапырақ арқылы
түзеді. Өсімдіктердің топырақ қабатынан сіңірген ... ... ... ... арқылы жоғарғы органдарына қарай көтеріледі де
фотосинтездің өтуін ... ... ... ... ... арқылы қоректік заттар алып, бойына ... ... ... ... ... ... ... өзіне неғұрлым жетіспейтін
заттарды ең алдымен оптималды мөлшерде алады. Сондықтан әрбір ... ... ... ... ... ... қосылыстар түрінде
кездесетінін және өсу жағдайларына байланысты оларды қалай пайдаланатынын,
қалайша реттеуге болатындығын білген жөн.
Топырақ қабатындағы ... ... ... ... өсіп, дамуын күрт нашарлатады, түптеп келгенде олардың өнімдерін
төмендетеді.
ӨСІМДІКТІҢ МИНЕРАЛДЫҚ ҚОРЕКТЕНУІ
Өсімдіктердің шіріндіге бай ... ... ... мол ... көрсететін сан ғасырлық егіншілік ... ... ... өмірге келтірді. Алайда фотосинтездің ашылуы
мен зерттелуі өсімдік ... 95 ... ... ... газы мен ... көрсетті. Бұл жағдайда өсімдіктің қалған бір бөлігі неден
құралады, оның түрі қандай және ол неден түзіледі деген ... ... ... - ... тіршілік әрекетіне қажет минерал
тұздары. Өсімдікке азот, фосфор, калий, күкірт, кальций, ... ... ... ... бор, мыс, ... ... т. б. ... аз
мөлшерде қажет. Сондықтан біріншілері макро, екіншілері микро элементтері
деп аталады. Минералдық қоректерді өсімдіктер ион ... ... ... ... мен су ... ... барлық дене бетімен,
жоғары сатыдағы өсімдіктер негізінде тамыр түктері арқылы сіңіреді.
Фотосинтез процесі ашылған соң өсімдіктердің негізгі органогендерді ауа
мен ... ... ... ... ... ... ... құрамына енетін барлық басқа ... ... ... Бұл ... ... ... ... және ішінара органикалық заттар түрінде ... ... көп ... ... заттарға дейін ыдырайды да, осыдан кейін
рана өсімдіктер оны қабылдай алады. Өсімдіктер ... ... ... ... ғана ... алады. Сондықтан өсімдіктердің
топырақтан қоректенуі минералдық қоректену деп аталады. Күлдің құрамында
кездесетін мөлшеріне қарай ... үш ... ... ... ... деп ... ... өсімдіктерде проценттің оннан бастап
жүзден бір бөлігіне дейінгі мөлшерде кездесетін элементтер кіреді. ... ... ... ... сутегі, азот, сондай-ақ күкірт,
калий, кальций, магний, натрий, темір, ... ... ... деп ... ... ... өсімдіктер денесінде
проценттің мыңнан жүз бөлігінен ... бір ... ... ... элементтер кіреді. Оларға марганец, бор, мыс, мырыш, барий,
молибден, кобальт, тағы басқалар жатады. Ультрамикроэлементтер деп ... ... ... ... проценттің миллионнан бір бөлігіне
дейінгі мөлшерде кездесетін элементтер кіреді. Оларға ... ... ... күміс, сынап, алтын элементтері жатады.
Ғылыми мәліметтер бойынша өсімдіктердің құрамынан 74 элемент табылған,
олардың 11-і ... ... ... ... өсіп ... ... 99, 95 ... құрайды, ал қалған 0,05 проценті
микроэлементтердің ... ... ... ... ... қамтамасыз етілуі және тамырдың
зат бөліп шығаруы сияқты ортаның жағдайлары тамырдың ... ... әсер ... ... ... шығаратын заттары топырақтағы қоректік
заттарды пайдалану мүмкіндігін арттырады.
Топырақтың механикалық ... ... су ... ... ... жоғары көтеру қасиетіне, қоректік заттарды жинау
мүмкіншілігіне, ауа және жылылық ... ... ... ... қасиеттеріне байланысты өзгеріп тұрады.
Өсімдіктер топырақтың жоғарғы ... ... ... ... оның ... байытады, оның қалдықтары топырақтағы
микроорганизмдерге қорек болады, олардың тіршілік ... ... ... ... бөлініп шыққан әр түрлі қышқылдар топырақтағы нашар
еритін минералды заттардың ... ... онда ... ... ... ... себепкер болады.

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шет елдерде және Қазақстанда қарбыз өсірудің қазіргі жағдайы39 бет
"Қоршаған ортаны қорғау."9 бет
Ауыз су. дистильденген су6 бет
Су тіршілік көзі5 бет
Қоршаған ортаның химиалық ластануы3 бет
Өскемен қаласының тұрғындарының денсаулығына ауыр металдардың әсер етуіне баға беру және талдау43 бет
Ауыл шаруашылығы саласында қолданылатын токсиндік заттардың жануарлар организіміне түсу жолдары4 бет
Ағзаға удың әсері3 бет
Ботқаларды дайындау технологиясы12 бет
Жасанды интеллект даму тенденциялары3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь