Ауыл шаруашылығы өнімдерінің бәсекелестігін арттыру механизмі

Кріспе
Негізгі бөлім
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ӨНІМДЕРІНІҢ БӘСЕКЕЛЕСТІГІН АРТТЫРУ МЕХАНИЗМІ
1. «Қызыл Жарң өндірістік кооперативінің экономикалық жағдайын
талдау
2. Кәсіпорында өндірілетін өнімнің сапасын бағалау
3. Өндірілген өнімнің бәсекелік көрсеткіштерін талдау
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Ауыл шаруашылығы өндірістері «Қазақстан-2030ң стратегиясында көрсетілген басым салалардың бірі болып табылады: Тек шикізатқа ғана бағдарланған ел болып қалмау үшін біз жеңіл және тамақ өнеркәібін, инфрақұрылымды, мұнай мен газ өңдеуді, химия мен мұнай химиясын, машина жасаудың жекелеген шағын салаларын, ғылымды қажет ететін түпкілікті өндірістері, қызмет көрсету саласын, туризмді бұрынғыдан да ілгері қарқынмен дамытуға тиіспіз. Қазіргі бәтуәгер импорт кезіндегі қатаң бәсекелестік жағдайында өндірістер мен бүтіндей салалардың нарыққа бейімделу үрдісі жүріп жатқан кезде, біздің шикізаттан басқа өнімдеріміз бәсекеге түсе алмайтын кезде біз өндірістің ауыр шикізаттық құрылымына қарай құлдырай береміз, ал бүкіл өркениетті және дамушы әлем бұған тікелей қарама-қарсы жүріп барады.
Тоғыз жолдың торабында орналасқандықтан, шекарамыздың өн бойында өз өнімімізді өткізудің аса ірі нарықтарының орасан зор әлеуетіне ие болып отырмыз. Таяу жатқан сиымдылығы екі миллиард адамға жуық нарықтардың, бірен-сарандары болмаса, қалған кез-келгені Қазақстан өнімдерін, әлбетте, оның сапасы халықаралық стандарттарға сай болған және тиісті көлік арналары дамыған жағдайда жуытып қоюға қабілетті. Бұл көршілер-Ресей, Қытай және Ислам мен Орталық Азия мемлекеттерінің тобы, Таяу Шығыс елдері-тарихи тұрғыда маңызды әлемдік орталықтар болып табылады.
Осы факторларды есепке ала, жұмысымның мақсаты ретінде Қазақстанның ауыл шаруашылығы саласында көрсетілетін қызмет пен өндірілетін ауыл шаруашылығы өнімдерінің сапасын арттырудың жолдарын қарастыруды алдым. Жұмыс обьектісі болып «Қызыл Жарң ӨК-і табылады.
Міндеттері ретінде :
− өнімнің сапасын арттырудың нарықтық экономика жағдайындағы мәнін анықтау;
− импорт алмастыру саясатының маңызын ашу;
− ауыл шаруашылық өнімдері нарығының Қазақстандағы дамуын талдау;
− «Қызыл Жарң ӨК-не жалпы сипаттама беріп, оның қаржылық жағдайын бағалау;
− кәсіпорын өндіретін өнімінің сапасын бағалау;
− Қазақстанның ауыл шаруашылығы саласындағы көрсетілетін қызмет пен өндірілетін өнімдердің сапасын арттырудың жолдарын қарастыру сияқты мәселелерді зерттеу, баға беру, ұсыныстар жасау болып табылады.
Бірінші тарауда өнімнің сапасын арттырудың теориялық мәселелері қарастырылады. Оны арттыруға әсер ететін факторларға және реттейтін заңдарға қысқаша тоқталып өтеміз. Бәсекелік қабілетті анықтаушының бірі сапа көрсеткіштеріне толық сипаттама беріледі. Бүкіл әлемдік сауда ұйымына кіру алдындағы өнімнің сапасын арттырудың мәні анықталады. Өнім сапасына әсер ететін факторлар анықталып, олардың өндірілетін өнімнің сапасындағы атқаратын қызметі, сондай-ақ олардың түрлері, олардың түрлерінің сапаның атқаратын ортасына қарай топталып, жіктелуіне толық сипаттама беріледі.
Екінші тарауда ауыл шаруашылығыны өнімдерін өндіру саласында ондаған жылдар бойы қызмет етіп келе жатқан «Қызыл Жарң ӨК-не жалпы сипаттама беріліп, қаржылық-экономикалық жағдайына талдау жасалады. Кәсіпорын өндіретін өнімінің сапасына баға беріліп, оны арттырудың жолдары қарастырылады. Сондай-ақ көрсетілетін қызмет пен өндірілетін өнімдердің бәсекелік көрсеткіштеріне талдау жасалады.
1. 2003-2015 жылдардағы Қазақстан Республикасының индустриалды-инновациялық даму стратегиясы. Қазақстан Республикасының Президенті және Үкіметінің актілер жинағы, 2002, №30.
2. Қазақстан Республикасының 2010 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспары. ҚР-ның Президентінің үкімімен 2001 жылдың 4 желтоқсанында расталған, №735, Астана 2001.
3. ҚР-ның Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы «Қазақстан жеделдетілген экономикалық, әлеуметтік, саяси даму жолындаң, «Егемен Қазақстанң 2005, 18 ақпан.
4. Назарбаев Н.Ә. «Жаңа заман – Жаңа экономикаң //, «Егемен Қазақстанң 2004, 16 желтоқсан.
5. «Стандарттау мен сертификаттау туралың ҚР-ның Заңы // «Егемен Қазақстанң // 1993, 17 ақпан.
6. Нұрпейісова А.С. Кластерлік талдау – микродеңгейде бәсекелік қабілетті басқару базасы // «ҚазЭУ Жаршысың, «Экономикаң 2004, №3, 72-76 беттер.
7. Айманбетов Н.Е. «Агрономияң 2000, «Алматың, 46-69 беттер.
8. Тағы да миллиард пұт астық // «Казахстанская правдаң 2004, №6, 22 қаңтар.
9. Азгальдов Г.Г. Теория и практика оценки качества товаров. – М.: Экономика, 1982.
10. Завьялов П.С., Демидов В.Е. Формула успеха - маркетинг (100 вопросов – 100 ответов о том, как эффективно действовать на внешнем рынке. – 2-е изд., перераб. и доп. –М.: Международные отношения, 2001.
11. Исаева М.Г., Жихарева В.И., Баймагамбетов Г.А. Продовольствен-ный комплекс: формирование и развитие.- М.: Агропромиздат. – 1998.
12. Маркетинг: Учебник /А.Н.Романов, Ю.Ю.Корлюгов, С.А.Красильников и др.; под ред. А.Н.Романова - М.: Банки и биржы, ЮНИТИ, 2000.
13. Минин Б.А. Уровень качества. Социально- экономические вопросы оценки качества и защита потребителя.-М.: Изд-во стандартов, 2002.
14. Ряполов А.Ф. Сертификация. Методология и практика.- М.: Изд-во стандартов, 1987.
15. Стефанюк А.И. Реконструкция и техническое перевооружение предприятий пищевой промышленности.- М.: Агропромиздат, 1999.
        
        Мазмұны
Кріспе
Негізгі бөлім
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ӨНІМДЕРІНІҢ БӘСЕКЕЛЕСТІГІН АРТТЫРУ МЕХАНИЗМІ
1. «Қызыл Жарң өндірістік кооперативінің экономикалық жағдайын
талдау
2. Кәсіпорында өндірілетін ... ... ... Өндірілген өнімнің бәсекелік көрсеткіштерін талдау
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
КІРІСПЕ
Ауыл шаруашылығы ... ... ... ... ... бірі ... табылады: Тек шикізатқа ғана
бағдарланған ел болып қалмау үшін біз ... және ... ... ... мен газ ... химия мен мұнай химиясын, машина
жасаудың жекелеген шағын ... ... ... ... ... ... ... саласын, туризмді бұрынғыдан да ... ... ... ... ... импорт кезіндегі қатаң
бәсекелестік жағдайында өндірістер мен ... ... ... үрдісі жүріп жатқан кезде, біздің шикізаттан басқа өнімдеріміз
бәсекеге түсе алмайтын кезде біз ... ауыр ... ... құлдырай береміз, ал бүкіл өркениетті және дамушы әлем ... ... ... ... жолдың торабында орналасқандықтан, шекарамыздың өн бойында ... ... аса ірі ... ... зор ... ие болып
отырмыз. Таяу жатқан сиымдылығы екі миллиард адамға жуық нарықтардың, бірен-
сарандары болмаса, қалған кез-келгені ... ... ... ... ... ... сай ... және тиісті көлік арналары
дамыған жағдайда жуытып ... ... Бұл ... Қытай және
Ислам мен Орталық Азия ... ... Таяу ... ... ... ... ... болып табылады.
Осы факторларды есепке ала, жұмысымның мақсаты ... ... ... ... ... ... пен өндірілетін ауыл
шаруашылығы өнімдерінің сапасын ... ... ... ... ... болып «Қызыл Жарң ӨК-і табылады.
Міндеттері ретінде :
− өнімнің сапасын арттырудың ... ... ... мәнін
анықтау;
− импорт алмастыру саясатының маңызын ... ауыл ... ... ... Қазақстандағы дамуын талдау;
− «Қызыл Жарң ӨК-не жалпы сипаттама беріп, оның қаржылық жағдайын
бағалау;
... ... ... сапасын бағалау;
− Қазақстанның ауыл шаруашылығы саласындағы көрсетілетін қызмет пен
өндірілетін өнімдердің сапасын арттырудың ... ... ... ... баға беру, ұсыныстар жасау болып табылады.
Бірінші тарауда өнімнің сапасын арттырудың теориялық ... Оны ... әсер ... ... және реттейтін
заңдарға қысқаша тоқталып өтеміз. Бәсекелік ... ... ... ... ... сипаттама беріледі. Бүкіл әлемдік сауда ұйымына
кіру ... ... ... ... мәні ... Өнім ... ететін факторлар анықталып, олардың өндірілетін ... ... ... ... ... ... ... түрлерінің сапаның
атқаратын ортасына қарай топталып, жіктелуіне толық сипаттама беріледі.
Екінші тарауда ауыл шаруашылығыны өнімдерін өндіру ... ... бойы ... етіп келе ... «Қызыл Жарң ӨК-не жалпы сипаттама
беріліп, қаржылық-экономикалық жағдайына талдау ... ... ... сапасына баға беріліп, оны арттырудың ... ... ... ... пен өндірілетін өнімдердің
бәсекелік көрсеткіштеріне талдау жасалады.
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ӨНІМДЕРІНІҢ БӘСЕКЕЛЕСТІГІН АРТТЫРУ МЕХАНИЗМІ
1. «Қызыл Жарң ӨК-нің ... ... ... Жарң ... 1995 жылдың 27 наурызында аудандық әкімшіліктің
басшылығының пәрменімен ұйымдастырылған.
Бұл кәсіпорын толық түрде ... ... ... ... ... Жарң ... заңды тұлға болып табылады. Өзіндік басшысы, мөрі,
тауарлық белгісі бар.
«Қызыл Жарң ӨК–нің негізгі ... ауыл ... ... ... қана қоймай оны жинау, сақтау, тазалау, өңдеу, жөнелту
сияқты сонымен қатар асыл тұқымды мал ... ... ... жуық
адамды еңбекпен қамтиды.
Қызмет түрлері шет елдердегі, сондай-ақ ... ауыл ... ... ... ... орай ... Жарң ӨК –нің жағдайы біршама тұрақты.
Бұл кәсіпорын Алматы ... ... ... ... 28.01.99
жылғы ... ... Жарң ... ... ... табылатындықтан басқару жүйесі
белгіленген кәсіпорын жарғысына байланысты бекітілген.
Кәсіпорынның жоғарғы брасқару органына – жылына төрт рет ... ... ... ... ... және ... ... басшылығы жүзеге асырады.
Кәсіпорынның өндірістік құрылымы деп орындалатын ... ... ... ... бөлу ... ... ... құрылымы – бұл өзара ... ... және ... ... шаруашылықтардың жиынтығы. Жалпы кішігірім
кәсіпорын ... және ... ... бөлінеді.
«Қызыл Жарң ӨК–нің өндірістік құрылымы келесі нұсқада көрсетілген.
Кәсіпорынның меншігін басқару органы ретінде кәсіпорын ... ол жеті ... ... ... ... қызметін
ревизиялық комиссия бақылайды.
Қазіргі нарық жағдайында еліміздің кез-келген кәсіпорыны сияқты «Қызыл Жарң
ӨК–і де жүйелі жұмыс жасауға әрекет ... ... әр ... ... ... орындау, сұрыптау
цехі, орамалау цехі және қоймалар негізгі өндірістің жүйелі ... ... ... даму ... ... ... басқару жүйесі басқарма
кеңесінен тұрады. Тікелей басшылықты директор атқарады. Өндірістік бөлім
өнімді өндіру процесімен, ... ... ... ... ... және ... бөлімі дайын өнімге қажетті материалдармен,
шикізаттармен қамтамасыз етумен және дайын өнімді өткізумен ... есеп ... ...... ... ... ... алып, күнделікті қорытынды мәлімет ... ... ... ... ... ... ... түбегейлі
нәтижесін көрсету. Мысалы: коперативтің ... ... ... ... тауарларды, ақшалай қаржыларды кәсіпорындар мен
мекемелер арасындағы қарым-қатнастар туралы мәліметтерді есепке ... Жарң ... ... ... ... ... және салымшылар
мен инвесторларды пайдалана отырып өндіріс көлемін ... ... шешу ... ... ... ... егін егу, ... тазалау, өңдеу, түрлі өнім
түрлерін өндіру және орамалау. Ірі кәсіпорындарға, ... ... ... ... ... табылады.
- «Қызыл Жарң ӨК–нің қызметінің құрамына кіретіндер:
3 астық қабылдау ... ... ... ... астық қабылдау және
өңдеуге жіберілгенге дейін сақтау.
- «Қызыл Жарң ... ... ... ... қайта өңдеу және орамалау
зауыты бар. Бұл зауытта астық қабылдау пунктерінен түскен астық ... ... 4 ... өнім шығарады. Өнім түрлері:
1. Тұқымдық (түрлі селективтік сұрыптаудан өткен) астық;
2. Техникалық және өндірістік астық;
3. Мал шаруашылығына азық ретінде пайдалануға арналған ... ... ... ... ... астық
- «Қызыл Жарң ӨК –не қарасты «Ақ Дәнң цехы. Бұл ... ... ... ... ... ... ... азық–түлік өнімдерін (ұн, ұн
өнімдері, бақша дақылдары өнімдерін), сонымен қатар мал азығы дайындалады.
Серіктестікте ... ... ... сәйкес жыл сайын
аудиторлық, қаржылық тексерулер жүргізіледі, оның нәтижесі ... ... ... Жарң ... басқару органдары мен жауапкершілігі.
Серіктестіктің басқару органдары болып төмендегілер табылады:
- ... ... ... ... қаржылық қол таңба қою құқығына ие тұлғалар:
- ... бас ... ... ... сұрақтар бойынша атқарушы директор.
Бухгалтерлік есепті жүргізу және 2-ші қаржылық қолтаңба қою ... ... бас ... 1-ші ... қою құқығы бар бас директорларға және оның
қаржы ... ... ... ... есеп ... заңы мен ... ... стандартына сәйкес қоғамның Президенті келесілерге жауапты болады:
- ... есеп және есеп беру ... ... маманды
тағайындау;
- бухгалтерлік есеп ... ... ... және ... ... сонымен қатар есеп саясатының қабылдануы;
- ішкі ... ... ... есеп ... ... асыруды қамтамасыз ету.
Ендігі кезекте, кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... негізгі қызметі тұтынушылар қажеттіліктерін
қанағаттандыру болып табылады, бұл ... ... ... ... ... көлемі, өнімнің өзіндік құны, жалпы табыс,
кезең шығындары, таза табыс, ... саны және ... ... ... ... 1-теңгесіне кеткен шығыны
және т.б.коэффициенттер мен көрсеткіштер болады.
Сондықтан кәсіпорын жұмысын талдауды ... және ... ... ... бастаймыз.
Сондай-ақ кәсіпорынның негізгі технико-экономикалық көрсеткіштерінің
берілген кестеде өткен 2003 жылға ... ... 2004 жылы ... ... : ... ... құны өткен 2003 жылы есепті 2004
жылмен салыстырғанда 30315.6 мың тг-ден 30946.6 мың ... яғни 102.1 ... ... ... -1881.7 мың тг ... ... өнім рентабельділігі 8.4%-
ға артқанын, жұмысшылар -44 адамға, ... ... ... ... ... ... мың тг немесе 98.1%-ға, жұмысшылардың орташа 1 айға ... 4,4 мың тг. ... ... ... ... ... ... құны
61762.8 мың.тг. немесе 116%-ға, қор сиымдылығының 140.0%-ға артып, ал ... ... ... ... Оның ... себебі болып
егістік көлемдерінің артуы және өнімділіктің ... ... ... ... және ... айналым құралдарына бағаның жоғарылауы
болып отыр. Бұны график түрінде былай көрсетуге болады.
Жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындарында өндіріс ... ... ... бірі ... ... ... қорлармен қажетті мөлшерде
қамтамсыз ету және толық пайдалану ... ... ... әрекет
кәсіпорынның технико-экономикалық көрсеткіштерінің нәтижелерін біртіндеп
талдау.
Кәсіпорынның технико-экономикалық көрсеткіштері, оның ... мен ... ... ... ... ... Ол
кәсіпорын иелігіндегі мүлік пен оның қаржылану көздерімен анықталады.
Талдауды негізгі қорларды пайдалану тиімділігін бағалаудан ... ... - ... ... ... мен ... тиімділігін талдау.
|Р/с|Көрсеткіштер |өлшем |2003 |2004 ... ... |
| | ... | | |(+;-) ... %|
|А |1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 ... өнім ... |40 287,1 |39 036,4 |-1 250,7 |96,9 |
| ... | | | | | |
|2 ... ... ... |386 233,7 |447 996,5 |61 762,8 |116,0 |
| ... құны | | | | | |
|3 ... саны ... |267 |223 |-44 |83,5 |
|4 |Қор ... |тг. |0,1 |0,1 |0,0 |83,5 |
|5 |Қор ... |тг. |9,6 |11,5 |1,9 |119,7 |
|6 ... ... ... |1 446,6 |2 009,0 |562,4 |138,9 ... кесте берілгендері бойынша негізгі ... ... ... ... жылы 61732.8 мың тг. немесе 116% өскен.
Қор қайтарымдылық деңгейі есепті 2004 жылы өткен 2003 ... ... ... ал қор сиымдылығы керісінше 1.9 -ге немесе
119.8 %-ға көтеріліп 11.5 тг-ні ... ... ... қарулану
деңгейінің де өткен 2003 жылмен салыстырғанда есепті 2004 жылы 562,4 ... ... ... ... көруге болады.
Нарық жағдайында негізгі қорлар кәсіпорын үшін ... ... ... ... ... тозуы және тиімділігі ... ... ... қалыптастыруға ықпал етеді.
Бұдан әрі негізгі өндірістік қорлардың құрамын және құрылымын
қарастырамыз. Бұл ... ... ... ... ... ... ... кесте - Негізгі өндірістік қорлардың құрамы мен құрылымы
|Р/с|Көрсеткіштер |2003 |2004 ... |
| | |мың тг. ... |мың тг. ... |(+;-) |өзг. |
| | | ... | ... | ... |1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
|1 |Жер |65,4 |0,0 |70,6 |0,0 |5,2 |108,0 |
|2 ... |35 266,0 |9,1 |33 764,6 |7,5 |-1 ... |
| ... | | | | | | |
|3 ... |302 469,2 |78,3 |310 936,4 |69,4 |8 467,2 |102,8 |
| ... | | | | | | |
|4 ... |25 689,3 |6,7 |49 242,9 |11,0 |23 ... |
| |құралдары | | | | | | |
|5 ... |22 743,8 |5,9 |53 982,0 |12,0 |31 ... |
| ... | | | | | | |
|6 ... |386 233,7 |100,0 |447 996,5 |100,0 |61 ... ... кестеде белгіленгендер бойынша кәсіпорында ... ... ... ... өзгерістер болғанын көреміз.
Сонымен жер, ғимарат–құрылыс, ... және ... құны ... жылы ... ... ... ... 5.2 мың
тг, -1501.6 мың тг, 8467.2 мың тг, 23553.6 мың тг-ге жоғарылаған. Басқа ... ... ... жылы 31238.2 мың ... ... жоғарылады, бұл осы
қорлар санының көбеюіне байланысты. ... ... да ... ... ... ... құны ... жылмен салыстырғанда есепті 2004
жылы 4.3%-ға төмендесе, ал жер, тасымалдау ... және ... ... ... 191.7 %-ға және 102.8%-ға өскен.
Бұл бөлімді талдауды біз мөлшерленетін және мөлшерленбейтін ... ... жыл ... және жыл соңына талдаудан бастаймыз.
3 кесте - Айналым қорларының жағдайын талдау, млн.тг.
|Р/с |Көрсеткіштер |өлшем |2003 |2004 ... |
| | ... | | | |
| | | | | |(+;-) |өзг. |
| | | | | | ... % ... |1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 ... ... |131 405,6 |120 905,7 |-10 ... |
|2 ... ... |172 556,2 |161 694,0 |-10 ... |
| ... | | | | | |
|3 ... өнім ... |9 062,4 |8 632,3 |-430,1 |95,3 |
|4 ... |мың.тг |10 512,8 |9 940,1 |-572,7 |94,6 |
|5 ... ... |53,0 |52,5 |-0,5 |99,1 |
| ... | | | | | |
|6 ... |323 590,0 |301 224,6 |-22 ... |
3-ші ... ... 2004 ... жылы кәсіпорынның айналым
қорларының айтарлықтай кемігенін ... ... Оның ... -10500 ... ... ... -10862.2 ... дайын
өнім көлемінің -430.1 мыңға, тауарлардың -572.7 мыңға, жалпы ... -22365.4 ... ... ... болады. Жалпы ксіпорынның
экономикалық көрсеткіштерінің төмендеуінің себептерін қорытынды бөлімде
толық атап ... ... ... ... ... бірі ... құны болып табылады. Өнімнің өзіндік құнының ... ... ... ... құн, ... жеке түрлерінің
калькуляциялық бірліктерінің өзіндік құны, өнімнің бір теңгеге кеткен
шығындары қолданылады. ... ... ... ... ... бағалаудан
бастаймыз.
4 кесте - Өнімнің өзіндік құнын жалпы бағалау
|Р/с|Көрсеткіштер |өлшем |2003 |2004 ... |
| | ... | | | |
| | | | | |(+;-) |өзг. |
| | | | | | ... % |
|А |1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 ... ... |40 287,1 |39 036,4 |-1 ... |
| ... көлемі | | | | | |
|2 ... ... |30 315,6 |30 946,6 |631,0 |102,1 |
| ... құны | | | | | |
|3 ... ... |0,75 |0,79 |0,04 |105,4 |
| ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... | | | | | ... ... мәліметтері толық өзіндік құнның есепті жылы
631 мың тг-ге, ... 102 %-ға ... ... Өткізілген өнімнің
көлемі есепті 2004 жылы –1250.7 мың тг-ге ... 39036.4 мың ... өнім ... ... құн ... есепті 2004 жылы артып
кетуіне байланысты осы мезгілде 1 тг. кеткен шығындары 0.79 ... ... 2003 ... салыстырғанда 0.04 теңгеге өскен.
5-ші кесте берілгендері ... ... ... ... 631 мың тг. ... ... 2003 ... салыстырғанда 2.1%-ға көп
екендігін байқаймыз. ... ... ... тармақтары өзгеріске
ұшырады.
Шығындардың жалпы сомасы шығаратын өнім ... ... ... ... ... ... байланысты өзгереді деп
есептеуге болады.
Шығындардың артуының басты ... ... ... ... ... жаңа ... қабылдау пункттерін ашу қажеттілігінің
туындауы, техникалық құрал-жабдықтар санының артуы, ... ... мен ... ... ... энергияға кеткен,
сондай-ақ маусымдық жұмысшылар санының артуы, есепті 2004 жылы өткен 2003
жылмен салыстырғанда астықтың нарықтық ... ... 2003ж. 198.5 ... 2004ж.–145 АҚШ долл.–1тонн.) айтарлықтай төмендеуі және т. б.
болып табылады.
Ендігі кезекте өнім рентабельділігін ... ... ... ... байқағанымыздай есепті жылы
кәсіпорынның рентабельділігі теріс мәнге ие болды, яғни ... ... ... Оның ... ... ... және басқа да өткізулерден
алынған пайданың төмендеуі, яғни есепті 2004 жылы ... ... 3805.2 мың ... төмендеуі немесе 278.6%-ға кемуі, сондай-ақ
толық ... ... яғни ... өнім бағасының көтерілуі есепті 2004 жылы
өткен жылмен салыстырғанда 631 мың тг-ге өсуі немесе 102.1%-ға көтерілуіне
байланысты ... ... ... есепті 2004 жылы өткен жылмен
салыстырғанда өнім ... ... ... ... ... ... еңбек ресурстарын пайдалануды ... ... 7-шы ... ... ... ... өнімді өткізу
көлемі өткен жылмен салыстырғанда есепті 2004 жылы 1250.7 мың ... Бұл ... ... азаюына байланысты болды.
Өнім көлемінің артуына байланысты бір қызметшінің еңбек өнімділігі
есепті 2004 жылы өткен 2003 ... ... ... 44,6 мың ... ... жоғарылады. Бұның себебі өнім өндіру көлемінің жоғарылауына
және жұмысшылар санының кемуіне байланысты болды.
Өнім көлеміндегі ... ақы ... үлес ... ... 2004 жылы
өткен 2003 жылмен салыстырғанда сәйкесінше 16.9%-дан, 17.1%-ға, яғни 0.2%-
ға ... 1 ... ... ... ... ақысы 17.5%-ға өсіп, өткен
жылмен салыстырғанда есепті 2004 жылы 29,9 мың ... тең ... 4,4 мың ... өсті, яғни әрбір жұмысшы маусым кезінде жоғары еңбек ақы алып отырды.
Астық өнімдерінен ... ... ... ... ... ... ... әлемдік нарықтағы астық өнімдері мен шикізаттарына
деген сұраныстың артуы, ... ... ... мен ... ... ... ал ішкі ... айтылған өнім бағасының төмен
деңгейде ... ... ... әлемдік сән үлгілеріндегі ауыл шаруашылық
өнімдерінен жасалған тауарлардың алдыңғы шепте болуы қосымша ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттердегі
астық алқаптарының табиғи зардаптарға ұшырауы ... ... ... ... ... ... жоғарыдағы жағдайларға байланысты
шаруашылықтар өнімдерін жоспарланған ... ... ... ... алға ... ... ... жете алмауына себеп болды.
Ауыл шауашылығында айта ... ... ... бірі
мемлекетіміздің Бүкіләлемдік Сауда Ұйымына мүше ... ... қай ... болмасын қызмет етуші, яғни өнім өндіруші немесе қызмет
көрсетуші нарық субьектілерінің өндірген өнім ... ... ... ... ... аса ... ден қойылуы.
Сондай–ақ Президентіміздің 2003–2005 жалдарды ауыл жылдары деп ... ... ... ... ... ... арттыруға тікелей
себепкер болатын мекемелердің ашылуына немесе қайта жандануына үлкен
мүмкіндік ... Жарң ... ... қорлары да негізгі қорлары да есепті жылы
біршама төмендегенін көруге болады.
Ағымдағы активтері 56 846,9 мың тг-ге өсіп, оның ... ... ... ... мың тг, ... ... ... мың тг-ге
өсіп, кәсіпорынның барлық қаржылары өткен жылмен ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді активтер есбінен болып
отырғанын көруге болады.
Нарық жағдайында ... Жарң ... ... өнім ... ... ... біршама түрлендірген. Ал өндіріс процесіне
қажетті заттарды арнайы сауда дүкендері мен сауда ... ... ... ... ... процесс, өз кезегінде еңбек сиымдылығы жоғары ... Бұл ... ... ... қою ... материалдармен дер кезінде
қамтамасыз етіп отырудың бірден-бір жолы.
«Қызыл Жарң ӨК–гі негізінен жергілікті ... ... ... ... ... істейді, яғни көп мөлшерде ... ... ... кептіріп, тазартып, сұрыптап, өңдеп отандас кәсіпорындар мен шет
мемлекеттерге сатады. ... ... ... бой ... ... бұл ... да өз ... тигізді. Жылдан-жылға
шығаратын қызмет пен өндірілетін өнім көлемі жоғарылап жұмысшылардың еңбек
өнімділіктері артты. Шығындылық деңгейі ... ... екі ... ... осы ... көрсетеді. Мәселен 2003 жылы ... ... ... мың тг. ... 2004 жылы бұл шама 39 036,4 мың тг-ні құрап,
-1 250,7 мың тг. ... ... ... құн 30 315,6 мың тг.-ден 30 946,6
мың тг.-ге дейін өсті. Шығын көлемі де сәйкесінше -3 805,2 мың ... ... ... ... ... жаңа ұсыныстар мен шаралар тобын
енгізуді қажет етті.
Нарықтық экономиканың қай ... ... ... етіп, негізгі
мақсаты табыс табуға ... ... ... ... ... аса ... етеді. Осы орайда біздің мысалдағы
«Қызыл Жарң ӨК-нің қызметі оң ... қол ... ... ... ... ... жатқан шаралар жиыны мен осы мақсатта
келешекте ... ... ... ... таныстырып өткенді жөн
көрдік.
Жоғарыда аталып отырған кәсіпорын ... ... ... ... ... және өңдеуге бағытталған. Ауыл шаруашылық
өнімдерінің 90%-ы тамақ және ... ... ... ... ... бұл саланың өндірген өнімдері барынша алғашқы тұтыну заттары
немесе сол заттарға шикізат ретінде пайдаланылатынын ... ... ... ... ... арасында жоғары сұранысқа ие болатыны баршамызға
белгілі. Сонда да болса кездесетін қиыншылықтар реті аз емес. Мәселен:
1) өндірілген немесе өңделген өнім ... ... ... сәйкестігі;
2) өндірілген немесе өңделген өнім сапалы болған жағдайда кәсіпорынның
қызметті немесе өнімді өткізу құны - ... ... осы ... ... қызмет көретумен және өнімді өндіру немесе
өңдеумен ... ... да ... ...... ... Кәсіпорында өндірілетін өнімнің сапасын бағалау
Еліміздегі өндірілетін ауылшаруашылық өнімдерінің 90%-ы ... ... ... ... ... ... бәрімізге белгілі.
Ауылшаруашылығында өндірілетін өнімдер түрлері өте көп, олар атап айтқанда
негізінен: мал, сүт, құс, ... ... ... ... ... т.б. ... тақырыбына сәйкес басты мақсатымыз, өз таңдауымыз бойынша
алынған ауылшаруашылығы саласында өндірілетін өнімнің сапасын ... атап ... бұл ... ... ... өте ... бұл жұмыста неғұрлым терең нәтижеге жету үшін ... ... ... ... ... ... өнімдері ішінен зерттеу
нысаны ретінде, Қазақстан Республикасының ... 163 300 ... ... ... ... барысында ауылшаруашылық өнімдерінің
басқа түрлеріне (ет өнімдері, бау-бақша өнімдері және т.б.) де ... ... ... ... ... ғана емес оның әлемдік
өндірушілер өнімдері арасында бәсекеқабілеттілігіне да талдау жасаймыз.
Жалпы алғанда ... ... ... ... ... ... ... 12-ші орын алады. Ал оны экспорттауда 5-ші орын алады.
Жалпы ... ... ... ... соңғы 4 жылға (7-сурет).
Биылғы жылы Республикамыз бойынша 2005 ... ... ... жерлер аумағы 13,7 млн.га. Бүгінгі таңда өңделген астықтың ... 13,4 ... ... ... 1 жылдық орташа тұтыну мөлшері 5,6
млн.тн. Жылдық орташа тұқымдық астық мөлшері 2,7 млн.тн. 1,7 ... ... ... ... Ал ... ... ... бөлігі, яғни
3,7 млн.тн. экспортқа шығарылады. Айта кететін жәйт, ... ... ... ... ... астық өндірушілер (АҚШ, Евроодақ,
Аргентина, Австралия және Канада) сапын толықтырды. Мұндағы ... ... ... ... ... мен бағасының төмендігі.
сурет- Қазақстандағы соңғы 4 жылда өндірілген астық көлемі
Елімізде өндірілетін ... ... ... ... ... бойынша кластарға бөлініп, ... ... ... ... ... ... және оның сәйкестік стандарттары
туралы мәліметтер ұсынғанды жөн көріп отырмыз.
Астық өндірумен айналысатын ... ... ... ... ... бөледі, ол:
- Дайындалатын астық - өңдеуге дайындалатын астық;
- Ұсынылатын астық – белгілі өңдеу ... ... ... ... ... және техникалық мақсаттарда пайдаланылатын астық;
Өңдеу үрдісі кезінде астықты өзіндік ерекшеліктеріне байланысты:
- Сапасы қанағаттандыратын нан өнімдерін дайындауға ... және ... үшін ... ... ... ... – нашар астық;
- Өзіндік көрсеткіштері өте күшті, нашар астық құрамын тиімді ... ... ... астық сұрыптары – жақсы астық; болып 2-
топқа бөлінеді. Астық класы – ... ... және ... ... астық сапасының кешенді көрсеткіші. Араласпа
заттар – барлық органикалық және бейорганикалық ... ... да ... мен ... ... ... ... механикалық зақымдалған және
бүлінген астық дәндері.
Араласпа заттар құрамы мен сипатына қарай мына ... ... ... ... ... ... ... дән, кәтек дән, тапталған
дән, өніп ... дән, ... дән, ... дән, пісіп жетілмеген
дән және зиянкестермен зақымдалған дәндерді жатқызамыз;
- ... ... ... – құм, тас, ... түйіршіктерін,
галька, шлак, руда және т.б.
- Органикалық араласпа заттар – ... ... ... ... ... ... және улы емес арамшөптердің дәндері;
- Зиянды араласпа заттар – адам және жануарлар үшін ... ... ... ... ... ... разноцветный, софора
лисохвостая, плевел опьяняющий, гелиотроп опушеноплодный, триходесма
седая, зерна, поврежденные нематодой);
- Фузариозды ...... ... ... ... ... ақшулан күлгін, кәтек, тіршіліксіз және оңай бұзылатын астық
түрі;
- Бұзылған, жарамсыз ...... ... қара ... ... бұзылғандығы анық байқалатын астық;
Негізгі астыққа мына топтарға бөлінген астық түрлері жатады:
- зақымдалуы бойынша ластаушы (сорный) және ... ... ... ... зақымдалған және бүтін астық дәндері;
- 1,7мм х 20мм елеуішінен ... ұсақ ... ... ... 6 класс – барлық көрсеткіштері бойынша, дәнді дақылдар
стандарттарына сәйкес, ... ... ... араласпа заттарға
жатқызылмаған: шағылған, зиянкестермен бүлінген, тапталған бидай
дәндері жатады;
Қазақстан ... ... ... сапа ... ... және ... бидай болып бөлініп, жекелеген талаптар бойынша 6-класқа
жіктеледі. Жұмсақ бидайдың сапасын анықтауда ... ... ... ... ... ... сау, табиғи түсі мен иісі өзгермеген,
бидай, ұн, нан қорларының ... ... және ... талаптарды толық қанағаттандыруы керек.
Жоғарыдағы бидай стандарттарының көрсеткіштерін пайдалана отырып
базалық кәсіпорын ... Жарң ... және ... ... ретінде
қабылданған «Қарашоқың ӨК-нің өнімдерінің сапалық қасиеттері мен
бәсекелестік ... ... ... ... ... ... ... және ластаушы араласпа
заттарына, клейковинасына және де басқа көрсеткіштеріне қойылатын талаптар
сатушы мен ... ... ... ... белгіленеді.
Жоғарыдағы келтірілген стандарттарға сәйкес базалық кәсіпорын және осы
аудандағы бірнеше кәсіпорындарды бәсекелестер ретінде қабылдап жергілікті
тұрғындардан сонымен қатар осы ... ... ... ... ... өнеркәсібіндегі осы кәсіпорындар өнімдерін шикізат
ретінде пайдаланатын ... бір ... ... көсеткіштері
негізінде анкеталық сұраулар жүргізіліп, шағын маркетингтік талдау жасалды.
Қазақстан бидайы жергілікті агроклиматтық ... ... ... ... арқылы бағаланатын құрамындағы белоктың
жоғарылығымен танымал.
Осыған байланысты ... ... ... ... ... дайындау, осы саланы зерттеумен ... ... ... ... бірі ... ... МемСТ-ға сәйкес
клейковинаны жуу, қолмен істелетін болғандықтан, лаборанттың ... ... ... субьективті және ... ... ... ... ... ...... өнімділігін күрт
жоғарылатып қана қоймай, сонымен бірге нәтижелердің обьективтілігін және
өндіріс ... ... ... ... жуу ... ... Бұл құралдар (МКЖ-1; МКЖ-2) 1980 жылдан бері қолданыста
кеңінен тараған.
Осы салада жұмыстарды жалғастыру көп ... өз ... тағы ... ҚР ауыл ... ғылыми-зерттеу институттары мен бірлесе отырып
бидай сапасын бағалауға арналған отандық инфрақызыл ... ... ... теңдеулері және уақытша жұмыс істеу методикасы; оң нәтижелі
лабораториялық сынақтар жүргізілді.
Қазіргі ... ... ... әлемдік нарықтарда алатын орындары
алдыңғы қатарда, сондықтан өнім сапасын ... ... ... ... жүргізіледі. Мәселен 1990 жылдардың аяғына ... ... ... ... ... ... ... МКЖ-2, У1-ЕТК, ИДК-1, ЦКИБ-
1М және т.б.) арқылы жүргізілісе, бүгінгі таңда олардың орынын ... ... ... (ИТ «Nyr ... MW «CASң және т.б.) ... ... ... өзі жыл сайын Қазақстанның ЖІӨ-нің 161,5 млрд.теңгесін құрайды.
Сондықтан бұл саланы ... қол ... ... ... ... ... қадамдар деп білеміз.
3. Өнімнің бәсекелік көрсеткіштерін талдау
Қай тауардың болмасын бәсекелік қабілеті оның тұтынушы қызығушылығына
ие және осы ... ... ... ... ал ... шектен шығатын басқа көрсеткіштер бағалауда
есепке алынбауы тиіс, яғни ... әсер ... ... ... бере қоймайды. Осылайша тұтынушыны өнімнің жобаланып, өндіріліп,
тасымалданып, нарыққа ... ... ... ... ... ... ... тұтынушылық құрамы. Мысалға, егер ... ... ... ... өндірушінің өндірістегі материал
сиымдылықты, ... ... ... қол ... онда бұл өнімнің
сапасы міндетті түрде жоғарылайды, бірақ тұтынушы ... ... және ... шығындарды төмендетумен байланысты өнім бағасы
төмендемесе еш ... ... ... ... ... ... және ... өнімнің
параметрлерін сатып алушының талаптарының деңгейімен салыстырып, алынған
көрсеткштерді салыстыру керек.
Сапа тұрғысынан алғанда қолдану ... ғана емес ... және ... ерекшеліктеріне байланысты тек бір текті
өнімдерді слыстыруға болады.
Ал бәсекелестік ... ... ... ... ... ... қанағаттандыру алынатындықтан, элементтік базасына, атқаратын
функциясына, дайындалу технологиясына ... ... ... сол ... түрлі жолдармен қанағаттандыратын өнімдерді салыстыруға болады.
Заңи күші бар норамтивтік құжаттарға сәйкес ... сапа ... ... баға деңгейін бермейді. Бұл өнімді өткізу кезінде
анықталады, яғни сатып ... ... ... ... ... ... ... алушы әрекетінің кей
функцияларымен – Z, сатып алушы қалауымен (кей жағдайда рационалды емес) ... ... ... көптеген факторларымен – X, сатып алушының мінез-құлқымен
– Y, анықталмаған фактор мәнімен – Q, түсіндіріледі:
Z = ... ... үшін сапа ... ... ... ... бір өнімді
сатып алу шешімін қабылдау үшін жеткіліксіз. Басқаша ... ... тек ... үздік сипаттамларымен ғана емес, ал клиенттің ... ... ... де ... Тұтынушының тәкаппарлығы
осыған негізделген: ол ... ... ... да ... ... Бизнес тарихында эксперттердің жоғары бағаларын алған тауарлар
тұтынушылардың дәл сол тауарға ... ... ... ... мысалдар
аз емес. Атап өтетін жәйт, ... ... ... сапасы мен бәсекелік қабілеті әр салада көрініс табуы ... ...... және ... аясында қалыптастырылып, оны қолдану
үрдісінде, яғни тұтыну аясында байқалады. Өнімнің ... ... ... ... ... ... ұсыныс аясында. Осылайша «сапаң ... ... ... әр ... ... ... табады.
Өнімнің сапасы өзгермеген жағдайда да оның ... ... ... ... ... түрлі факторларға әсер
етіп, өзгеріп ... ... ... екі ... пән ұштастығында жатқан кешенді
мәселе болып табылады:
- техникалық пән - квалиметрияның;
- экономикалық пән – маркетингтің;
Сондықтан өнімнің бәсекелік қабілетін талдау мен ... ... осы ... ... теориялық және қойылма аппаратты қолдану негізінде ... ... ... ... керек:
- өнімді нақты сатып алушылардың талаптары мен ... ... ... ... ... ... және бәсекелес тауарлар жайлы мәлімет
жинау мақсатымен нарық ... ... өнім ... ... ... де ... да қолданыста
біркелкі жүйесін жасау;
- зерттеліп отырған мәселенің жалпылама үлгісін құрастыру, соның ішінде
бәсекелік ... әсер ... және ... ... ... ... құрылуы;
- өнімнің бәсекелік қабілетін мөлшерлік бағалауда жалпы әдістердің
қалыптасуы, осы ... ... ... әдістерді, алгоритмдер мен
шешімдер үрдісін дайындау;
- жалпы ... ... ... және оны ... факторлардың
дамуын атлдау;
- нарықтың қажетті бөлігін немесе тапсырылған ... ... ... бәсекелік қабілет деңгейін анықтау;
Осы мәселелер ... ауыл ... ... ... ... саласына негізделген моделдерін құру бұл салада өндірілетін
өнімдердің бәсекелік ... ... ... ... ... болып
табылады.
Біз ашық нарықтық экономика құрудамыз, сондықтан ... ... ... ... дамуда оң нәтижелерге қол жеткізу мүмкін
емес.
Бүгінгі таңда Қазақстан ірі ауыл шаруашылық өнімдерінің өндірушісі
және оларды ... ... ... ... ... ... бағытымыз
ауыл шаруашылық өнімдерінің және басқа сала өнімдерінің өткізу нарықтарын
кеңейту үшін ... мүше ... Бұл үшін ... ... ... ... сапалы және бәсеке қабілетінің өте ... ... ... біз ... ... ... жетістіктерді, жаңа технология,
жаңа құрал-жабдықтар, жаңа ұйымдастырушылық-басқарушылық әдістер ... Бұл үшін ең ... ... ... ... ... кезде негізгі қаржы
көздері болып – шетелдік және ... ... ... ... ... мен ... ... Қазіргі ... ... ... ... ... ... өңдеуші және
ауыл шаруашылығы табылады.
Өңдеуші және тамақ өнеркәсіптері өнімдерінің ... ... үшін ... формула ұсынылады :
ТҚДқ Бб ... = * ... Бқ СҰДб ... БҚқ- ... ... ... ... қабілет
көрсеткіші;
ТҚДқ және ТҚДқ- қарастырылып отырған және ... ... ... деңгейін бағалау;
Бб және Бқ- қарастырылып ... және ... ... және ... ... ... ... сатылуының
ұйымдастырылу деңгейін баллмен бағалау.
Әрбір бағаланып отырған бұйымға эксперттермен 0-ден 10-ға дейін баға
қойылады. Егер ТҚД 10-ға тең ... онда ... ... ... ... бұл ... тұтынушымен қойылған талаптардың деңгейіне
толығымен сәйкес келеді.
БҚД ... ... ... ... ... шамалар
ретінде анықталады.
БҚД = q1 m1* q2 m2 *…* qn mn ... ...... ... тұтыну қасиеттерінің баллдық
бағасы;
m1, m2,….,mn – тұтыну қасиеттерінің ... ... ... ... ... ... ... тек оның бағасы мен тұтыну
қасиеттеріне ғана қызықпайды. Ол үшін маңызды ... ... ... ... де ... Ол негізінен сатуды ұйымдастыру орны мен
уақыты көрсеткіштері.
СҰД = b1 n1 * b2 n2 *…* bp np ... ...... ... ... деңгейін сипаттайтын әр
түрлі көрсеткіштердің баллдық бағасы;
n1 ... - ... ... ... ... ... маңыздылығының коэффициенті.
Сатып алушы А тауарын және ... ... ... ... деңгейін, бағасын және сатудың ұйымдастырылу деңгейін
салыстырады, және осы салыстыру ... бір ... ... ... бәсекелік қабілетті арттырудың негізгі ... Бұл ... үш ... ... болады : техникалық, экономикалық
және ұйымдастыру.
Техникалық бағыт ең ... ... ... ... ... ... және т.б.-ны жетілдірумен байланысты.
Экономикалық бағыт бағалық саясатпен тікелей байланысты. Мұнда мәселе
бағаның төмендеуіне әкелетін бағалық бәсеке ... ... ... кейде
нарықта қалу үшін ғана бағаны ... ... ... ... ... ... Бұл одан да көп шығын болдырмай және уақыт жеңуге жол
беретін соңғы шара. Уақытты ұту ... ... ... жаңа ... және ... ... жол ... өнімнің бәсекелік қабілет деңгейін арттыру үшін өндіруші :
- сату ... ... ... ... және ... ... арттырады;
- тауардың сатылуын ұйымдастыру деңгейін жақсартады.
Бағаны белгілі деңгейге дейін ... ... ... байланысты
үрдістердің байланысы келесідей : бағаны төмендету – сату көлемін ұлғайту ... көп ... ... - өнімнің өзіндік құнын шартты тұрақты шығындар
есебінен және озық ... ... ... ...... ... барысында біз сапаның өнімнің бәсекелік қабілеті мен
өндіріс тиімділігіне үлкен әсер ететініне көз жеткіздік. Сапа - әр ... ... ... ... ... көрсеткіш болып
табылады. Бұл түсінік өнімнің құрамын және ... ... ... ... стратегиясын дайындауда қозғалыстағы сапа
көрсеткіштерінің тұрақты болмайтындығын ескерген жөн. ... ... ... ... бірі болып сериясы 9000 ИСО халықаралық
стандарттарының негізінде құрылуы қажет сапаны басқару ... ... ... ... стратегиясын жүзеге асырудағы ... ... ... ... ... сертификациялануы табылады.
Мұнда жаңа отандық тексеру және сертификациялау орталықтарын ... ... ... жұмыстарын жандандыру қажеттілігі
туындайды.
Жұмысты орындау барысында біз тауардың сапасына ішкі және ... ... ... әсер ететіндігін анықтадық. Сыртқы факторлар ішкі
факторлар секілді өндірілетін өнім көлеміне тікелей әсер етеді, ... ... ... ... ... сай ... ... өндіріс тиімділігінің жоспарлы өсуіне септесуі;
- қазіргі заман ғылымы мен техникасының жетістіктерін және ... ... ... ілгерілеудің негізгі бағыттарын
ескеруі;
- тұрақты болуы;
- өнімнің жарамдылығын көрсететін барлық ерекшеліктерін сипаттауы;
- бағытталуына қарай белгілі бір сұранысты қанағаттандыруы;
Кәсіпкерлік ... ... ... - ... ... ... ... қатар өндіріс шығындарын төмендетудің
ең тиімді ... ... ... ... ... ... ... және
т.б.мәліметтерді, шетелдік және отандық ... ... ... ... ... сапаны басқару мен сапаны көтерудің теориялық
мәніне толық сипаттамлар жасалып,тәжірибелік тұрғыдан ... ... ... талдаулар жасалынды. Негізінен бұл зерттеулер ... ... ... жағдайын анықтау, кәсіпорын
өндіретін өнімінің жергілікті бәсекелес кәсіпорын өнімдерімен салыстырылып
маркетингтік талдаулар (анкеталық сұраулар ... ... баға ... ... ... ... ... сапасын, жағымдылық қасиеттерін,
бәсекелік қабілетін және т.б.анықтау; кәсіпорынның ұйымдасу түрі мен ... ... ... және ... өнім ... анықтау (ҚР МемСТ-
на сәйкестігін) сонымен қатар ҚР-ның Президентімен және ... ... ... ... ... ... қарастырылды.
БСҰ-на мүше болу қарсаңында жүргізіліп жатқан жұмыстар мен олардың
нәтижелері де назардан тыс ... жоқ. ... ... ... жолында бір-
бірімен сабақтас әр сала кәсіпорындарының тізбектелген жүйесін құру мен осы
шараларды ұйымдастыруға қолайлы ... ... үшін қай ... ... ... ... ... анықталып, ұсыныстар жасалды.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. 2003-2015 жылдардағы Қазақстан Республикасының ... даму ... ... ... ... ... ... жинағы, 2002, №30.
2. Қазақстан Республикасының 2010 жылға дейінгі стратегиялық даму
жоспары. ... ... ... 2001 ... 4 ... №735, Астана 2001.
3. ҚР-ның Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы ... ... ... ... даму ... «Егемен
Қазақстанң 2005, 18 ақпан.
4. Назарбаев Н.Ә. «Жаңа ... – Жаңа ... //, ... ... 16 желтоқсан.
5. «Стандарттау мен сертификаттау туралың ҚР-ның Заңы // ... // 1993, 17 ... ... А.С. ... ...... ... қабілетті
басқару базасы // «ҚазЭУ Жаршысың, «Экономикаң 2004, №3, 72-76 беттер.
7. Айманбетов Н.Е. «Агрономияң 2000, «Алматың, 46-69 ... Тағы да ... пұт ... // ... ... 2004, №6, ... ... Г.Г. Теория и практика оценки качества товаров. – М.:
Экономика, 1982.
10. Завьялов П.С., Демидов В.Е. ... ... - ... (100 вопросов –
100 ответов о том, как ... ... на ... ...... ... и доп. –М.: ... отношения, 2001.
11. Исаева М.Г., Жихарева В.И., Баймагамбетов Г.А. Продовольствен-ный
комплекс: формирование и развитие.- М.: Агропромиздат. – ... ... ... ... ... С.А.Красильников и др.;
под ред. А.Н.Романова - М.: Банки и биржы, ЮНИТИ, 2000.
13. Минин Б.А. ... ... ... ... ... ... и ... потребителя.-М.: Изд-во стандартов, 2002.
14. Ряполов А.Ф. Сертификация. Методология и ... М.: ... ... ... А.И. ... и техническое перевооружение предприятий
пищевой промышленности.- М.: Агропромиздат, 1999.

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аграрлық қатынастарды экономикалық реттеу146 бет
Ауыл шаруашылығы бөлімі36 бет
Ауыл шаруашылығы саласын дамыту89 бет
Қазақстан Республикасында ауылшаруашылығы мақсатындағы жерлердің құқықтық жағдайы53 бет
"тағам өнімдерінің қауіпсіздік менеджмент жүйелері. тағам тізбегіне қатысатын ұйымдарға қойылатын талаптар"5 бет
6М070100 «Биотехнология »мамандығының «Тағам өнімдерінің биотехнологиясы» пәнінің тәжірибелік сабақтары бойынша ӘДІСТЕМЕЛІК НҰСҚАУЛАР12 бет
«Райымбек Агро» ЖШС-те СМЖ және қаупсіздік жүйесін дайындау79 бет
Азық-түлiк тауарларының сапасы және оның бақылауының қамтамасыз етуi5 бет
Азық-түлік нарығын мемлекеттік реттеу100 бет
Азық-түлік тауарларының сапасын бақылау. сапа әдістері және деңгейі өнімдердің пестицидтермен ластануы. оларға гигиеналық сипаттама7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь