Валюталық қорларды қалыптастырудағы валюталық жүйе мен операциялардың маңызы мен олардың құрамы

Кіріспе

І ВАЛЮТАЛЫҚ ҚОРЛАРДЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУДАҒЫ ВАЛЮТАЛЫҚ ЖҮЙЕ МЕН ОПЕРАЦИЯЛАРДЫҢ МАҢЫЗЫ МЕН ОЛАРДЫҢ ҚҰРАМЫ

1.1 Валюта жүйесі: экономикалық мәні мен түрлері
1.2 Қазақстан Республикасындағы валюталық операциялар және олардың құқықтық қамтылуы

ІІ ВАЛЮТАЛЫҚ ҚОРЛАР МЕН РЕЗЕРВТЕР ЖӘНЕ ҰЛТТЫҚ ҚОР

2.1 Валюталық қорлар мен резервтерді қалыптастыру
2.2 Ұлттық қор . орталықтандырылған валюта қоры ретінде
2.3. Валюта нарығы

Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Қазақстан Республикасының халықаралық экономикалық қатынастарын дамытуда орталықтандырылған валюта қорларын қалыптастыру және пайдалану арқылы сыртқы экономикалық байланыстарды қаржылық реттеу маңызды рөл атқарады. Сыртқы экономикалық қызметтің ырықтануы жағдайында валюта түсімдерінің негізгі көлемі кәсіпорындардың меншігінде болады. Алайда халықаралық қатынастарға мемлекеттің қатысуы және ұлттық валюта – теңгені нығайту үшін бүкіл ел аумағында да, сондай-ақ Қазақстан Республикасы құрамындағы әкімшілік-аумақтық құрылымдар деңгейінде де орталықтандырылған валюта қорлары құрылады.
Мемлекеттің, мемлекеттік емес сектордың валюта ресурстары валюталық операциялар жасалынған кезде қалыптасып, пайдаланылады. Валюталық операциялар – бұл: меншік құқығының және өзге де құқықтардың валюталық құндылықтарға өтуіне байланысты, соның ішінде шетел валютасы төлемдері мен шетел валютасындағы төлем құралдарын қаражат ретінде пайдалануға байланысты мәмілелер; валюатыл құндылықтарды кез-келген тәсілмен елге әкелу немесе әкету; ұлттық валютаға, номиналы мен құны ұлттық валютада көрсетілген бағалы қағаздар мен төлем құралдарына меншік құқығы мен басқа да құқықтардың ауысуына байланысты резиденттер мен бейрезиденттердің арасындағы мәмілелер.
Осыған орай мен курстық жұмысымның тақырыбын «Валюталық қорлар мен резервтерді қалыптастыру және пайдалану» деп алдым. Тақырыптың өзектілігі экономикалық шаруашылықта кәсіпорындар мен шаруашылық жүргізуші субъектілердің барлығы өздерінің қызметтерін іске асыру барысында олардың тұрақты түрде валюта қорларының өсуі, елдің әлемдік экономикада ұлттық валютасының нығайа бастауынын кепілі болып табылады.
Заңдар:
1. “Қ.Р-да ұлттық валютаны енгiзу туралы” Қ.Р. Президентiнiң заң күшi бар жарлығы // 12.11.1993.
2. “Валюталық реттеу туралы” Қ.Р –ның заңы // 24.12.1996.

Оқулықтар:
3. Байгiсиев Майдан-Әлі / Халықаралық валюта қатынастары және валюталық құқық: Оқу құралы. Алматы: Қазақ университетi, 2004. – 302 бет.
4. Мельников В.Д. Ли В.Д. Общий курс финансов. Учебник. – Алматы: Институт развития Казахстана, 2001. – 285с.
5. Iлиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық. – Алматы: 2003. – 448 бет.
6. Баян Көшенова, Оқу құралы / Ақша, несие, банктер, валюта қатынастары, - Алматы: “Экономика” 2000ж.
7. С.Б. Мақыш , Оқу құралы / “Ақша айналысы және несие” – Алматы, Қазақ университетi, - 2000ж.
8. Деньги, кредит, банки: Учебник / Под. Ред. О.И Ловрушина, Изд. 2-е, - Москва: 1999г.


Мерзімді басылымдар:
9. С.Б.Мақыш “Валюталық операциялар және валюталық мәмiлелер” // ҚазҰУ хабаршысы. №5, - 2003 ж.
10. Бертаева К.Ж. «Наличные и срочные валютные операции» // Банки Казахстана, №3, 2004г.
11. «Статистикалық мәліметтер» // Банки Казахстан, 2006 г. №8. 89стр.
        
        ЖОСПАР
Кіріспе
І ВАЛЮТАЛЫҚ ҚОРЛАРДЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУДАҒЫ ВАЛЮТАЛЫҚ ЖҮЙЕ МЕН ... МЕН ... ... Валюта жүйесі: экономикалық мәні мен түрлері
1.2 Қазақстан ... ... ... және ... ... ... ҚОРЛАР МЕН РЕЗЕРВТЕР ЖӘНЕ ҰЛТТЫҚ ҚОР
2.1 Валюталық қорлар мен резервтерді қалыптастыру
2.2 Ұлттық қор – орталықтандырылған валюта қоры ретінде
2.3. Валюта ... ... ... ... ... ... ... орталықтандырылған валюта қорларын қалыптастыру және ... ... ... ... ... реттеу маңызды рөл
атқарады. ... ... ... ... ... ... негізгі көлемі кәсіпорындардың меншігінде болады. Алайда
халықаралық қатынастарға мемлекеттің қатысуы және ... ...... үшін ... ел аумағында да, сондай-ақ Қазақстан Республикасы
құрамындағы әкімшілік-аумақтық ... ... де ... ... ... ... емес ... валюта ресурстары валюталық
операциялар жасалынған ... ... ... ... – бұл: ... құқығының және өзге де құқықтардың валюталық
құндылықтарға өтуіне байланысты, соның ішінде шетел ... ... ... ... төлем құралдарын қаражат ретінде пайдалануға байланысты
мәмілелер; валюатыл құндылықтарды кез-келген ... елге ... ... ... ... номиналы мен құны ұлттық валютада көрсетілген
бағалы қағаздар мен ... ... ... құқығы мен басқа да
құқықтардың ... ... ... мен ... ... орай мен ... жұмысымның тақырыбын «Валюталық қорлар мен
резервтерді қалыптастыру және пайдалану» деп ... ... ... ... ... мен ... жүргізуші
субъектілердің барлығы өздерінің қызметтерін іске асыру барысында олардың
тұрақты түрде ... ... ... ... ... ... ұлттық
валютасының нығайа бастауынын кепілі болып табылады.
І ВАЛЮТАЛЫҚ ҚОРЛАРДЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУДАҒЫ ВАЛЮТАЛЫҚ ЖҮЙЕ МЕН ОПЕРАЦИЯЛАРДЫҢ
МАҢЫЗЫ МЕН ОЛАРДЫҢ ҚҰРАМЫ
1.1 ... ... ... мәні мен түрлері
Бүгiнгi әлемде экономикалық және шаруашылық ... ... ... ... ... ... өркендеуi өндiргiш
күштердiң қарқынды ... ... ... ... ... ... тереңдеуiмен, шаруашылық байланыстарының
интеннационалдануы және жаһанданумен сипатталады.
Валюта ( ... сөзi , ... - сөз – құн ) – ... ақша бiрлiгi ,
оның шартты түрi, халықаралық төлем есеп ... ... ... ... ... ... ... формасы. Осы халықаралық
немесе ұлттық валюта қатынастарының негізінде валюталық жүйе ұғымы ... /3, 148 ... жүйе - ... ... ... ... аралық
келiсiм шарттарымен бекiтiлетiн валюталық қатынастарды ұйымдастыру
және ... ... ... .
Халықаралық валюталар қатынастар – ұлттық шаруашылықтарының
қызметкерлерiнiң ... ... ... ... және ... валюталардың қызмет етуi ... ... ... ... бiлдiреді.
Шаруашылықтың интернационалдануы және әлемдiк ... ... ... ... құрылуына себепшi ... ... ... iшкi ... ... салалардың
өнiмiн сатуда ... ... ... ... жағдайларын
жетiлдiру – мiне осылардың бәрi әлемдiк сауда ... ... әсер еттi. ... ... ... жағдайларын, әр елдің валютасының
құнын анықтау қажеттігі туындады. Алғашында мұндай ... ... ... бойынша алтын қолданылса, ал осы заманғы ... ... және ... ... пайда болуына байланысты бұл валюталық
қатынастар одан сайын күрделене түсті.
Әлемдегi елдердiң қарым – қатынастарына тауарлар, ... ... ... ...... ... ... Ұлттық қоғамдағы ұдайы
өндiрiс процесiнде қалыптасқан тауар айналымы тұрақты түрде ... ... және де ... ... ... ... ... болып оның ұлттық ақшасы саналады. Халықаралық ... ... ... ... ... ... ... шаруашылыққа
интеграциялауына ақша капиталының бiр бөлiгiнiң ... ... ... және керiсiнше айналуын туындатады. Ол халықаралық валюта
есеп айырылысу және ...... ... ... ... /6, ... ... қатынастар халықаралық экономикалық
қатынастарды жалғастырады. ... ... ... және ... дамуына, саяси тұрақтылыққа, елдер ... ... ... ... ... ... ... экономикалық
байланыстарда, оның iшiнде валюталық ... ... ... ... мен комерция, өнер кәсiптiк сауда мен ...... ... ... ... ... қарыс – қатынастардың
ұлттық және әлемдiк шаруашылықтағы орны ерекшелiгiн көрсетедi.
Капиталдың шеңбер ... ... ... нарықтан әсемдiк
нарыққа қосылуы нәтижесiнде ұлттық ақшалардың ... ... бiр ... ... ... ... немесе керiсiнше .
Ол көрiнiстi халықаралық есеп ... ... ... ... операциялардың барысында байқауға болады.
Валюта ... ... ... ... дербес роль атқарады.
Ол өндірістің даму қарқынына, халықаралық айырбастың көлеміне, баға саясаты
мен жалақыға әсер ... ... ... ... ... ... ... қатынастарын, сондай-ақ қатысушы елдердің әрқайсысының ішкі ақша
айналымын қамтиды.
Ұлттық және дүниежүзлiк валюталық жүйелер ... ... ... олардың негiзгi ... ... ... ... көре ... /3, 158 ... және ... валюталық жүйенiң негiзгi элементтерi
|Ұлттық валюталық жүйе ... ... ... жүйе ... валюта. ... ... ... |
| ... ... ... . |
|2. Ұлттық валютаның алмастырылу ... ... ... |
|шарты . | ... ... ... ... ... ... ортақ режимi |
|4. Ұлттық валюта бағамының режимi |Валюталық бағамдар режимiнiң |
| ... ... ... ... , ... ... ... мемлекет аралық |
|бақылаудың болуы немесе болмауы . ... ... ... ... валюталық |Халықаралық валюталық ... ... ... ... ... ... |
|7. Халықаралық несиелiк айналыс |Халықаралық ... ... ... ... ... ... |
| ... бiртұтастығы |
|8. Елдiң халықаралық есеп ... есеп ... ... ... ... ... бiр |
| ... ... ... ... ... пен ... ... рыноктар |
|алтын рыногiнiң режимi. |мен ... ... ... |
|10. Елдiң валюталық қатынастарын |Мемлекет аралық валюталық ... және ... ... ... ... халықаралық |
|ұйымдар. ... ... ... ... ... операциялар және олардың
құқықтық қамтылуы
Қазақстан 1992 жылдың шiлдесiнде Халықаралық валюталық қорға мүше
болып кiргеннен ... ... ... қатынастарын “Ямаика” валюта
жүйесiнiң құрылымдық ... ... ... ... Валюта қатыныастарын ұйымдастырушы үшiн 1993 ... ... ... ... ... ... ... заңы
қабылданды. Ол кезде Қазақстан Кеңес экономикасы аймағында болғандықтан
шетелдермен жеке ... ... ... ... ... заң бойынша валютаны ырқына жiберу деңгейiне ... ... ... ... дамып келе жатқан валюта қатынастарына
тiптi қарама-қайшы ... ... 1996 жылы 24 ... ... реттеу туралы” жаңадан заң ... ... ... ... ... ... ... және заман талаптарына сай
өзгертулер мен ... ... ... ... ... реттеу туралы» Заңына сәйкес
“валюталық операцияларға” төмендегiдей ... ... ... ... және өзге де ... ... құндылықтарға
ауысуына байланысты операциялар соның iшiнде ... ... ... ... өзге ... ... пайдаланумен байланысты мәлiмелер;
2) валюталық ... ... ... ... ... және ... ... Қазақстан Республикасынан
әкету және жөңелту мәмілелері;
3) ұлттық ... ... ... мен құны ұлттық валютада
көрсетілген бағалы қағаздар мен төлем құралдарына меншік құқығы мен ... ... ... ... мен ... ... ... /2/
Мұндағы валюталық құндылықтарға мыналар жатады:
1. Шетел валютасы;
2. Номиналы шетел валютасында көрсетiлген бағалы ... мен ... ... құйма алтын;
4. Ұлттық валюта, резиденттер мен бейрезидентттер арасында олармен
операциялар жасалған жағдайда құны ... ... ... ... және төлем құжаттары.
Кейбiр экономикалық әдебиеттерде валюталық ... ... ... ... ... да) мен ... асыл тастарды (алмаз,
рубин, изумруд, сапфир, александрид, және ... ... ... ... ... ... ... және капитал
қозғалысымен байланысты болып бөлiнедi. /5, 487 б/
1. Ағымдық операцияларға жататындар:
• тауарлар жұмыстар және ... үшiн ... не ... төлемiнiң
мерзiмiн 180 күннен аспайтын мерзiмге ұзартуды көздейтiн ... ... ... есеп ... жүзеге асыруға арналған
аударымдар;
• 180 күнен аспайтын несиелер беру жәе алу;
• салымдар (депозиттер), ... заем және өзге де ... ... сыйақыларды және өзге де табыстарды алу және
аудару;
• гранттарды қоса алғанда, сауда сипатына ... ... ... ... ... ... және басқа
соммаларды аудару;
• осы заңмен капитал қозғалысына ... ... ... өзге де ... операциялар.
2. Капитал қозғалысына байланысты операцияларға жататындар:
• инвестицияларды жүзеге асыру;
• интеллектуалдық меншiк ... ... ... ... берудi
көздейтiн мәмiлелер бойныша есеп айырысуларды жүргiзуге арналған
аударымдар;
• мүлiктiк құқыққа және өзге де жыложымайтын ... ... ... ... ... және ... үшiн төлемiнiң не аванс төлемiнiң
мерзiмiн 180 күннен асатын мерзiмге ұзартуды ... ... ... ... есеп ... жүзеге асыруға арналған
аударымдар;
• 180 күннен асатын несиелер беру жәе алу;
• өздерi тiркелген мемлекеттрдiң заңдары бойынша банк ... ... ... бар шетел банктерiне және өзге де қаржылық
ұйымдарда салымдарды жүзеге асыру;
• зейнетақы ... ... ... ... ... ... ... сипатындағы сақтандыру жәе қайта сақтандыру шарттары бойынша
халықаралық аударымдар. /5, 488 б/
Валюталық ... ... ... ... ... ... жүргiзуде ҚР Ұлттық банкiнен ... ... бар ... ғана ... ... ... қатар, ҚР ұлттық банк валюталық
реттеудi және валюталық бақылауды жүргiзедi.
Банктрдiң жүзеге асыратын валюталық операциялардың ... ... ... ... шоттарын ашу және жүргiзуге байланысты:
• заңды және жеке ... ... мен ... шот ... ... қалдық бойынша пайыз төлеу;
• овердрафт ... ... ... ерекше клиенттерге)
несиелерiн беру;
• операция жасауларына қарай шоттың көшiрмелерiн беру;
• кез ... ... ... шот ... ... клиенттердiң тапсырмалары бойынша операияларды орындау (клиенттер
есебiне шетел валютасын сатып ал және сату);
... ... ... ... ... Сауда емес операциялар ( клиенттерге тауарлар мен қызметтер экспортты
мен импортты және ... ... ... ... ... үшiн ... ... операциялар) сипатына қарай: /2/
• қолма–қол шетел валютасын және шетел валютасындағы төлем құжаттарын
сату және сатып алу;
... ... жәе ... ... ... құжаттарын
инкассациялау;
• шетел банктерiнiң жол чектерiн сатып алу ( төлеу);
• ақшалай аккредитивтердi төлеу.
3.Шетел банктерiмен корреспонденттiк ... ... ... ... ... ... ... сiзде) ашу және оны жүргiзу, яғни
корреспоненттiк банкке коммерциялық банктiң атына ағымдық шот ... ... ЛОРО шоты ... ... ... коммерциялық банкте корреспондент-
банктiң атына ағымық шот ашу және оны жүргiзу операциялары.
4.Конверсиондық операциялар сипатына қарай:
СПОТ мәмiлесi – бiр ... ... ... ... сатып алу және
сатуға байланысты мәмiлелер жасалған ... ... ... ... ... күнi жүргiзiлген операциялар.
ФОРВАРД (мерзiмдi, аутрайт) мәмiлесi бр ... ... ... ... алуға және сатуға байланысты мәмiле жасалған күннен кейiнгi
2 банктiк жұмыс күнiндегi валюталар күнi жүргiзiлген операциялар. ... ... ...... ... бойынша белгiленген күнi
бiр валютаны сатып ... ... ... валютаға айырбастау үшiн
жасалған контакт. Форварт операциясы өз кезегiнде мынадай түрге бөлiнедi:
/2/
• Аурайтпен ... ...... бiр ... ... ... ... Опционмен жасалатын мәмiле – валютамен жабдықтаудың күнi белгiленбеген
шартын сипаттайды;
СВОП мәмiлесi - бр валютаға қарсы екiншi валютаны сатып алу ... осы ... ... ... ... алу және ... ... екi қарама-қарсы оперциялардан тұратын банктiк мәмiле. /10/
Конверсиондық (айырбас) операциялар – сол ... ... – қол және ... ... ... ... ... қол және қолма- қолсыз ... ... алу және сату ... ... ... ... позициясын есепке алмай
жүргiзуге болмайды. Валюталық позиция – тиiстi валюталарда активтер
пассивтердi қалыптастыратын ( аяқталмаған ... ... ... тыс
талаптар мен мiндеттемелердi есек алғандағы), шетел валютасындағы қаражат
қалдықтары.
Валюталық позицияның мынадай түрлерi бар: /9/
• Ашық ... ...... ... ... алу
талаптарымен беру мiндеттемелерiн көрсететiн, сандық жағынан активтер
мен пассивтердiң сәйкессiздiгiн қалыптастыратын шетел валюталарындағы
қаражат қалдықтарының айырмасн ... ... ашық ... ...... ... валютасына байланысты
пассивi мен баланстан тыс мiндеттемелерi активi мен баланстан тыс
талаптарынан ... ... ... ашық ... ... Ұзын ашық валюталық позиция – активi мен баланстан тыс талаптарынан
осы ... ... мен ... тыс ... ... ... ашық валюталық позиция.
• Жабық валюталық позиция – ... ... ... ... мен ... ... ... бойынша баланстан
тыс талаптар мен мiндеттемелердi алғанда сандық ... ... ... ... ... Халықаралық есеп айырысу бойынша:
• Құжатталған аккредитивпен есеп айырысу операциялары;
• Құжатталған инкоссомен есеп айырысу операциялары;
• Банктiк операиялар бойныша есеп ... ... ...... ... құжаттарға қарсы
экспортердың пайдасына өзiнiң бұйырушы клиентерiнiң ... ... ... ашушы банктiң мiндеттемесi.
Құжатталған никассо- ...... ... ... берген
құжаттарын төлеушiге төлеу үшiн ұсынуға немесе ақшасын алып беруге өзiне
алған мiндеттемесi.
Банктiк ...... ... ... ... ... барлық есеп айрысудағы валюталық түсiмдердi өкiлеттi банктердiң
шотына ... ... ... /2/
6. Валюталық қаражаттарды тарту және орналастыруға қарай:
1. Депозиттердi тарту:
• жеке тұлғалардан;
• заңды тұлғалардан оның iшiнде банкаралық депозиттер;
2. ... ... жеке ... ... ... ... ... несиелердi орналастыру.
ІІ ВАЛЮТАЛЫҚ ҚОРЛАР МЕН РЕЗЕРВТЕР ЖӘНЕ ҰЛТТЫҚ ҚОР
2.1 Валюталық қорлар мен резервтерді қалыптастыру
Валюталық ресурстар ... ... ... ... ... ... өз кезегінде қаржы ресурстары шаруашылық жүргізуші субъектілер ... ... ... ... ... олар ұдайы өндіріс үдерісін
ұлғайтуға немесе басқа да қажеттіліктерді қанағаттандыруға қолданылады.
Сондықтан экономиканың ... ... ... әр саласында және
қоғамдық басқа да қатынастардың толық қанды дамуында қаржы ресурстарының
рөлі ... ... ... ... арналымы – табыстар мен ақшалай қорларды ... ... пен ... ... субъектiлердiң қаржы ресурстарына деген
қажеттiлiктерiн қанағаттандырып ... және бұл ... ... ... /5, 489 ... ғылымы қаржыны тек экономикалық категория , яғни айрықшалықты
өндірістік қатынастардың жиынтығы ретінде ғана ... ... ... ... ақша қорлары түіндегі олардың материалдық іске асуын баса
көрсетеді. Бұл қорлар қаржы қатынастарының ... иесі ... ... ... ... және ... ... ұлттық шаруашылықтың тиісті
буындарының қаржы ресурстары болып табылады.
Демек ... ... – бұл ... ішкі өнім ... бір ... ... ақша нысанындағы таза табысты бөлу және қайта бөлу процесінде
жасалынатын мемлекеттің, ... ... ... және ... ақша ... олар ... ... өндіріс пен жалпы
мемлекеттік қажеттіліктерді қамтамасыз етуге ... ... ... ... ... табысты арттыру қаржы ресурстарының өсуінің басты шарты болып
табылады.
Қаржы ресурстарында негізгі орында таза ... ... ... ... ... акциздер, кеден төлемдері, қоғамдық мүдделерге төленетін
жарналар нысанындағы) және амортизациялық аударымдар жатады.
Қаржы ... ... ... ... бар. Қаржы қорлары
(қорланым, босалқы қор) – қаржылық әдңіспен қалыптастырылған, белгілі бір
қажеттіліктерді ... ... ... ақша ... қаржы ресурстары деп ақша қаражаттарының көздерін, шаруашылық
органдарыынң немесе шаруашылық ... ... ... ... ... түсіндіріледі. Екіншіден, қаржы ресурстары – бұл
қорлардағы, яғни ақша ... ... ... ... ... ... ақша ... бір бөлігінің
алғашқыда қор сипаты болмайды – бұлар шаруашылық ... ... ... ... ... ... жүргізудің
басқа шарттарын бұзғаны үшін алатын айыппұлдары, өсімдері, тұрақсыздық
төлемдері. /5, 33 ... ... ... екі ... ... ... ... Шаруашылық жүргізуші практикасында «қаржы ресурстарының» ұғымы деп
мемлекеттің, ... ... ... бір ... ақша қаражаттарының кірістері мен қорланымдарының жиынтығын,
яғни ақша қорларын , ... ... ақша ... айтады
2. Егер жиынтық өнімнің (c+v+m) материалдық-заттық және ... оның ... және бұл ... ... ... ... ... ұғымы басқаша көрінеді. Егер қайталама есептің
элементін шығарып тастасақ, онда «қаржы ресурстарының» ұғымы ... пен ... ... ... ... ... ... құндық нысанындағы жалпы қоғамдық өнім мен ұлттық
табыстың бір бөлігін білдіреді.
Қаржы ... ... ... ... мақсаттағы арналымның
ақша қорлары арқылы жүзеге асырылады. Қаржы қорлары ұлттық шаруашыықта ... ... ақша ... ... жүйесінің құрамды бөлігі. Қаржы
ресурстарын пайдаланудың қор нысаны ұлғаймалы ұдайы ... ... ... ... ... ала анықталады және қор емес нысанымен
салыстырғанда оның бірқатар артықшылықтары бар. /5, 34 ... мен ... ...... ... ... ... ресурстары
өзінше қаржының мәнін анықтамайды, оның ішкі мазмұны мен қоғамдық арналымын
ашпайды. Қаржы ғылымы тап мұндай ресурстарды жасау , бөлу және ... ... ... ... ... ол қаржы қатынастары
заңдылықтарын зерттейді.
Валюталық қорлар немесе ресурстар ... ... ... ... ... субъектілердің қаржысы)
болып екіге бөлінеді.
Мемлекеттік валюта ресурстары мыналарың есебінен қалыптасады:
• экономиканың мемлекеттік секторының – кәсіпорындардың, ... ... ... және т.б. өнімін, тауарларын
және қызметін экспортқа шығарудан түскен түсім ақшадан;
• тауарлар мен жүктердің кеден шекарасы арқылы ... ... ... ... шетел валютасындағы кеден баждарынан,
басқа да төлемдерден;
• келісімшарттардың, мәмілелердің, контрактілердің шетелдік қатысушылары
төлейтін салықтардан, бонустардан, роялтилерден түсетін ... ... ... ... үшін ... ... төленген айыппұлдар
мен өсімнен;
• шетел банктеріне және басқа да ... ... ... түсетін түсімдерден, сондай-ақ шетелдердегі мүлік пен
активтерді пайдаланғаннан алынған табыстардан;
• шетел мемлекеттерінің, банктерінің, ... ... ... ... ... кредиттері мен қарыздарынан;
• валютадағы гранттар мен тегін көмек түріндегі түсімдерден. /5, 489 б/
Валюталық ресурстар көбінесе мемлекеттің қарамағына ... ... ... үшін ... ... ... ресурстардың бір
бөлігі жергілікті органдарға берілуі ... ... ... ... органдары валютаны валюта рыногында сатып ала алады.
Меншіктің барлық ... ... ... ... ... ... негізгі көзі экспортталатын өнімнен
алынған валюталық түсім-ақша ғана болып ... ... ... ... бір ... ... ... мен кеден баждарын төлегеннен кейін
Ұлттық банк ... ... ... ішкі валюта рыногында ... ... ... ... ... ... субъектілер және
валютаға мұқтаждары, оны валюта рыноктарында ... ... ... сатып алады. Осылайша барлық ұйымдық-құқықтық түрлердің шаруашылық
органдары валюта ... ... ... ... ... ... ресурстарын қалыптастырудың
келесі көзі – банктердің валюта кредиттері. Өнім өндірумен немесе ... ... ... ... бар, ... ... жалпыұлттық
шаруашылықты дамыту тұрғысынан маңызды ... ... ... ... асыруға қатысатын компаниялар, фирмалар үшін шетел
банктерінен алынған кредиттері елдің үкіметі кепілдендіре алады. /5, ... ... ... етіп ... жүргізуші субъектілер үшін
(акционерлік, бірлескен, кооперативтік) валюта ресурстарын толықтыруға осы
шаруашылық құрылымдары қатысушыларының ... ... ... ... ... бөлу ... валюта қаражаттары басқарудың жоғары буыны
тарапынан төменгі шаруашылық бөліністерге бөлінуі мүмкін (басқарудың ... ... ... ... ... ... аталған көздерінің қаражаттары жиынтығында
шаруашылық жүргізуші субъектілердің ... ... ... бұл ... ... өндірістік және әлеуметтік дамуының әр түрлі
мақсаттарына пайдаланылады.
Валюта қорларын ... ... ... ... ... ... 490 ... дүниежүзілік рыноктарда ... ... ... ... ... ... ... өнім өндіруді ұйымдастыру
немесе мұндай ... ... ... бұл ... ... ... ... ресурстар есебінен құрал-жабдық,
саймандар, ... ... ... ... ... ... лизингі жөніндегі
операциялар жүргізіледі.
3) Валюталық кредиттерді және оларды пайдаланғаны
үшән пайыздар өтеу.
4) ... ... ... ... ... ... ... жәрдемдесу
жөніндегі қызметтері үшін комисссиялық сыйақылар
төлеу.
5) Капиталға қатысу ретінде ... ... және ... ... бағалы қағаздарын
сатып алуға жұмсау;
6) ... ... ... ... ... ... үшін ... Ішкі қажеттіліктерді қамтамасыз ету үшін ұлттық
валютаны сатып алу.
Елiмiздегi машина жасау ... ... ... бар жоғы 7%.
Өйткенi, экономикаға құйылған инвестицияның 75% шикiзат ... ... ... яғни ... өнеркәсiбiне қарағанда 4 есе артық. Төмендегi 1-шi
кестеден елiмiздегi ... ... ... және ... көре ... Яғни, өнеркәсiптiң негiзгi дамуы жер қойнауымыздағы
шикiзат байлығының себебiнен болып отыр. Кестеден көрiп отырғанымыздай ... 2005 ... ... ... өнiмдердi экспорттау 43,6%-дан 65% -ға
дейiн өссе, ал өңдеу өнеркәсiбiнiң үлесi бар болғаны 7-8% -ды ... ... ... ... ... және импорттау құрылымы (%)
|Өнiм |2000 |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 ... ... | | | | | | ... |43,6 |43,9 |55,2 |58,0 |61,0 |65,0 |
| ... |16,7 |11,3 |13,2 |14,0 |12,0 |12,0 ... емес ... | | | | | | ... |32,5 |32,1 |25,4 |24,0 |23,0 |20,0 |
| ... |11,6 |9,4 |11,2 |14,0 |11,0 |12,0 ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... және т.б. | | | | | | ... |- |- |8 |8 |7 |7 |
| ... |- |- |58 |55 |60 |58 ... резервтер – бекiтiлген нормативке сәйкес Ұлттық банктегi
арнайы ... ... ... шотында сақталуға мiндеттi банк
депозиттерiнiң бөлiгi. Артық резервтер – ... ... ... ... шотта қаражатының барлығына байланысты
болғандықтан, ... банк ақша ... ... ... ... ... ... корреспонденттiк шоттағы қаражатының көлемiн,
яғни банктер өнiмiлiгiн ... ... ... ... 2006 ... 17 ... №33 ... Ұлттық қордың алтын валюта резервтерінің мөлшерін келесі 1-
ші кестеден көре аламыз. /11, 89 ... ... ... ... ... ... ... ... бағада |
| ... | ... ... ... млн. долл.| | ... ... ... ... ... ... ... | | ... ... ... ... |
|Ақша базасы, млрд. теңге |899,1 |835,6 ... ... ... |626,4 |626,4 ... ... |125,85 |125,00 ... ... ... USD бойынша | | |
| |471,25 |438,00 ... ... қор – ... ... қоры ... ... Ұлттық қоры мемлекеттің қорланымдарын
қалыптастыру, сонымен бірге дүниежүзілік бағалардың жағдайына республикалық
және ... ... ... ... ... ... Қазақстанның ұлттық қорын қалыптастыру болашақ ұрпақ үшін қорланымды
және ... ... ... ... факторлардан қорғау үшін қаржы
резервтерін ... ... қор ... ... 9 миллиард АҚШ
долларынан асып отыр. Сөйтіп қор екі басты ... ... ... ... ... ... толық қызмет ете бастауы 2001 жылдан
басталады.
Қазақстан Республикасындағы бюджеттен тыс қорлардың ішіндегі негізгісі
бүгінгі таңда Ұлттық қор болып табылады. /5, 360 ... ... ... ... ... көздерi:
• шикiзат секторы ұйымдарынан республикалық бюджетке түсетiн нақты
түсiмдердiң тиiстi қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы
заңда ... ... ... ... асып түсуi ретiнде
айқындалатын республикалық ... ... ... ... ... ... және кен өндiру мен өңдеу ... ... ... жекешелендiруден түсетiн түсiмдердiң
есебiнен айқындалатын республикалық бюджеттен берiлетiн ресми
трансферттер;
... ... ... ... ... түсетiн
республикалық бюджетте жоспарланған түсiмдер сомасының он процентi
мөлшерiнде есептелген республикалық ... ... ... ауыл ... мақсатындағы жер учаскелерiн сатудан түскен түсiмдер
есебiнен айқындалатын жергiлiктi бюджеттiң ресми трансферттерi;
... ... ... қорын басқарудан түсетiн
инвестициялық кiрiстер;
• Қазақстан ... ... ... салынбаған өзге де
түсiмдер мен кiрiстер болып ... ... ... ... ... мен ... болып табылатын
заңды тұлғалар шикiзат секторының ұйымдары ... ... ... ... тiзбесiн Қазақстан Республикасының Үкiметi белгiлейдi. Шикiзат
секторының ұйымдарынан түсетiн түсiмдер - ... ... ... ... ... түрлерi бойынша түсетiн түсiмдердiң ... 361 ... ... ... ... ... ... салынатын салық;
• үстеме пайдаға салынатын салық;
• бонустар;
• роялти;
• жасасқан келiсiм-шарттар бойынша Қазақстан Республикасының өнiмдi
бөлу жөнiндегі ... ... ... ... ... болжамы шикiзат секторының
тауарларына республиканың әлеуметтiк-экономикалық дамуының орта мерзiмдi
жоспарында ... ... ... есеп ... ... ... ... шаруашылық мақсатындағы жер учаскелерiн сатудан ... ... ... ресми трансферттер мәслихаттың тиiстi қаржы жылына
арналған жергiлiктi бюджет туралы шешiмiмен ... ал ... ... ... ... ... трансферттердi жергiлiктi бюджеттен
бюджеттi атқару жөнiндегі жергілiктi уәкiлеттi орган жергiлiктi бюджеттi
тиiсiнше түзету ... ... ... ... ... ... Республикасының Ұлттық қорын басқарудан ... ... ... ... ... ... қаржылық
активтерге және, материалдық емес активтердi қоспағанда, өзге де мүлiктерге
орналастырудан құрылады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын ... ... ... ... ... жылы ... ... секторы ұйымдарынан
республикалық бюджетке түсетiн түсiмдердiң бекiтiлген және нақты көлемдерi
арасындағы айырма ретiнде айқындалатын ... ... ... өтеуге
жұмсалады. Өтем мөлшерi республикалық ... ... ... ... жалпы сомасынан аспауға тиiс. Түсiмдердiң жалпы ... ... ... көлемiнен асып түскен жағдайда өтем жүзеге асырылмайды;
2) Қазақстан Республикасының Ұлттық қорынан республикалық ... ... ... ... мақсаттарға арналып
берiлетiн нысаналы ... ... ... Республикасының Ұлттық қорын басқаруға және жыл сайын аудит
өткiзуге ... ... ... жұмсалады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық қоры:
1) Қазақстан Республикасының Ұлттық қорын сақтау;
2) Қазақстан ... ... ... жеткiлiктi өтiмдiлiк деңгейiн
ұстап тұру;
3) тәуекел деңгейiнiң ... ... ұзақ ... ... ... ... қоры табыстылығының жоғары деңгейiн ұстап
тұру;
4) инвестициялық кiрiстер алуды ... ету ... ... ... активтерiне және, материалдық емес активтердi қоспағанда, өзге ... ... /5, 361 ... етiлген қаржылық активтердiң және, материалдық емес активтердi
қоспағанда, өзге де мүлiктердiң тiзбесiн Қазақстан Республикасының Ұлттық
қорын басқару жөнiндегi ... ... ... ... ... Банкiмен бiрлесiп Қазақстан Республикасының Yкiметi айқындайды.
Қазақстан ... ... ... жеке және ... ... кредит
беруге және мiндеттемелердi орындауды қамтамасыз ету ретiнде пайдалануға
болмайды.
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... өтеу оның ... барысында Қазақстан Республикасының Ұлттық
қорын басқару жөнiндегi кеңестiң келiсiмiмен қаржы ... ... ... ... Парламентiнде республикалық бюджеттi
нақтыламай-ақ жүзеге асырылады.
Қазақстанның Ұлттық қорын қалыптастыру болашақ ұрпақ үшін ... ... ... келеңсіз сыртқы факторлардан қорғау үшін қаржы
резервтерін шығырландыру ... ... ... ... ... Сөйтіп,
ұлттық қор негізгі екі функция орындайды: жинақтаушы және тұрақтандырушы
функциялары.
Жинақтаушы функциясымен ... Қор ... ... ... ... ... ... ағымдағы экономиканың жағдайына
тұрақтандыру ықпалын көрсетеді.
Қордың тұрақтандырушы функциясын іске асыру мемлекеттік ... ... ... көшуге мүмкіндік береді.
Нарықтық механизмге көшу жағдайында мемлекеттік бюджеттің қаражаттары ең
алдымен экономиканың құрылымын ... ... ... ... ... қаржыландыруға, ғылыми-техникалық әлуетті арттыруға,
әлеуметтік дамуды тездетуге және халықтың ең аз ... ... ... ... тиіс.
Мемлекеттік бюджет кірістері салық заңнамасы, Әлеуметтік-экономикалық
дамудың орта ... ... ... маңызды макроэкономикалық
көрсеткіштері мен салық саясатының ел экономикасын одан әрі ... ... ... ... ... ... айқындалады.
Келесі 2-ші кестеден мемлекеттік бюджет кірістерінің 2006-2008
жылдарға арналған болжамын ЖІӨ-гі ... көре ... /11, 89 ... 3
Мемлекетік бюджет кірістерінің 2006-2008 жылдарға арналған
болжамы
|Атауы |2006 |2007 |2008 ... |22,3 |22,7 |23,2 ... ... |21,3 |21,5 |22 ... емес түсімдер |0,6 |0,5 |0,5 ... ... ... ... |0,4 |0,7 |0,7 ... | | | ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық даму
мақсаттары мен міндеттерін кешенді шешуге және ағымдағы міндеттемелерді ... ... ... ... ... ... орта мерзімі
кезеңде жүргізіліп жатқан бюджет саясатының ... ... ... ... ... сақтауды реформалауға және дамытуға;
• Білім беруді дамытуға;
• Әлеуметтік ... одан ... ... ... қолдауға;
• Аграрлық секторды дамытуға; Жаңа тұрғын үй саясатын іске асыруға;
• Шағын және орта ... ... ... ... ... бағытталып отыр. /12/
Орта мерзімді кеезңде фискалдық саясаттың негізгі мақсаты әлеуметтік-
экономикалық дамудың басым міндететрін шешу үшін ... ... ... атап ... ... әлеуметтік және экономикалық
жедел жаңғыртуға бағытталған ел экономикасының бәсекеге ... ... ... ... кезеңде бұл мақсатқа қол жеткізу үшін мынадай
міндеттерді шешу қажет:
... ... және ... ... ... шығыстардың тиімділігі мен нәтижелігін арттыру;
• Жүргізіліп жатқан әлеуметтік реформаларды қаржылық қамтамасыз ету;
• Перспективалы бюджеттік ... ... ... ... ... үлесін азайту;
• ҚР Ұлттық қорын қалыптастыру және пайдалану тетігін жетілдіру;
Кез келген мемлекеттің нарықтық экономикасының қалыптасуы мен ... ... ... ... экономикасын реттеу құралы ретінде
салықтық саясатты кеңінен қолдануына тікелей байланысты ... ... ... пен ... және шаруашылық субъектілерінің арасында қарым-
қатынасты қалыптастыруда фискалдық және ... ... ... ... ... ... ... өзекті мәселелердің біріне
айналып отыр.
Салық ... ... ... ... ... ... ... шектеуге, бюджет кірісін ... ... ... ... ... ... ... түрлерін, салық
ставкалары мен жеңілдіктерін енгізу, ... ... ... ... ... асыру барысында экономиканы, өндіріс пен инвестицияны,
шағын және орта ... ... ... мен рететуді жүзеге асыруымыз
керек.
Ұлттық қордың ... ... ... ... Ұлттық
банктегі шотына шоғырландырылады, ол Қорды сенімді басқару туралы ... ... ... ... жүзеге асыру ережелері шеңберінде
сенімді басқаруды жүзеге асырады. Қаражаттардың ... мен ... ... ... ... ... ... дамуының бесжылдық индикативтік жоспарының
құрамында Қазақстан экспортының едәуір үлесін құрайтын шикі ... ... ... ... ... ... тұрақты дүниежүзілік бағалар
белгіленеді, олардың негізінде республикалық және жергілікті бюджеттерді
әзірлеп, бекіткен кезде ... ... ... шикізат тауарларын
өткізудің орташа бағаларын және оған ... ... ... түсетін
мемлекеттік кірістерін есептеп шығарады.
Қаражаттарды қорға есептеудің тәртібін үкімет анықтайды. Қордың қаражататры
келесі бағыттар бойынша ... /6, 243 ... ... ... ... түсетін салық және ... ... да ... төлемдердің бекітілгн және іс-жүзінде сомасының
арасындағы айырмасы ретінде анықталатын ысыраптарды өтеу үшін;
2) қордың ... ... ... одан ... ... бюджеттерге Қазақстан Республикасының Президенті анықтайтын
мақсаттарға белілетіні,
3) қорды ... және жыл ... ... ... ... ... негізгі көздері бюджетке шикізат секторы
ұйымдарынан түсетін жоспардан тыс салық және басқа да ... ... ... ... ... кірістер және Қазақстан
Рсепубликасының заңнамасымен тыйым салынбаған өзге де ... мен ... ... секторы ұйымдарынан бүгінгі таңда Қорға түскен түсімдердің
негізгі бөлігін – 55% -ын заңды тұлғалардан ... ... ... ... мен бейрезидент заңды тұлғалардан алынатын ... ... ... ... ... ... салығы, 1-2% бонустар, 0,5% - қосымша құн
салығы құрап отыр.
Қазіргі кезде Ұлттық қордың қаражаттары ... де ... ... ... және оның 4/1 ... алтынмен қамтамасыз
етілген. Ұлттық қордың қазіргі жинақталған қоры жалпы түрде 13 млрд. ... ... /5, 363 ... НАРЫҚТАР
Валюталық нарықтар уақтылы есеп айырысуларды ... ... ... ... ... пайдалануын, валюталық операцияларға
қатысушылардың валюталық бағамдар айырмасы түрінде пайда алуын, ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ете отырып, ішкі және халықаралық төлем
айналымына ... ... есеп ... ... ... бар-лық елдер үшін
жалпыға бірдей кабылданған төлем кұра-лының болмауында. Сондықтан да ... ... ... ... инвестициялар, мемлекетаралық
төлемдер бойынша есеп ... ... ... ... ... ... валютаны екінші біріне айырбастау болып табылады.
Валюталық нарықтарда шетел валютасына деген ... пен ... ... сатылған тауарлар және көрсетілген қызметтер үшін валюталық ... ... ... ... ... мен ... және кеме
компанияларынан алынған қызметтері үшін ... ... ... ... ... үшін фрахты, сақтандыру сыйақысы, брокерлік
және банктік комиссия түрінде валюталар алатын сақтандыру қоғамдары ... ... ... займды, несиені және оған есептелген пайызды
және т.б. қайтаруға міндеттемесі бар ... және жеке ... ... ... ... валюталық операция-ларды жүргізуге
халықаралық сауда мен оған ... ... ... ... ... мен несиелер қозғалысы негіз болып табылады.
Валюталық нарықтар - сұраныс пен ұысыныс негізінде ондағы ... ... ... ... ... ... ... нарықтарда мынадай ағымдарды бөліп қарауға болады:
- шарушылық байланыстардың интернационалдануы не-гізінде валюталық
нарықтардын интернационалдануының күшеюі;
- байланыстың жана ... ... ... ... ... ... ішінде үздіксіз
операцияларды ... ... ... ... бойынша жазбаша түрде
негізделетін валюталық операцияларды жүргізу техникасын біртұтастандыру;
- ... ... ... ... және ... ... ... көлемін ұлғайту.
Валюталық операциялардың көлеміне, сипатына және ... ... ... қазіргі валюталық нарықтар халықаралық, аймақтық
және ұлттық (жергілікті) болып бөлінеді.
Халықаралық ... ... ірі ... ... орталықтарында
шоғырланған. Олардың ішінде: ... ... ... Париждегі, Цюрихе, Токио, Сингапурдағы, Гонконгтағы валюталық
нарықтарды бөліп айтуға болады. Бұл ... ... ... ... ... валюталармен операциялар жүзеге асырылады.
Аймақтық және жергілікті нарықтарда белгілі бір кон-вертирленетін
валюталармен ... ... Оның ... сингапур
доллары, сауд риалы, кувейт ... және т.б. ... ... ... деп, ... ... халықаралық
операцияларды жүргізуге маманданбаған, өз клиенттеріне (олардың қатарында
компаниялар, жеке тұлғалар және ... ... ... валюта бойынша қызмет
көрсететін сол елдің аумағында орналасқан банктердің жү-зеге асыратын
операцияларының жиынтығын айтады. ... ... ішкі ... нарықтағы
операцияларға жекелеген компаниялар арасында жасалатын операцияларды, жеке
тұлғалар арасындағы операцияларды, сондай-ақ валюта биржасында жүргізілетін
операцияларды да ... ... ... ... ... ... нарықтың жұмыс жасайтынын айтуға болады. 1997 ... ... ... мың, DЕМ - 11165 ... құрайды.
Сол немесе басқа елдің ішкі валюталық заңдылықтарының ... ... ... ... "қара нарықпен" толықтырылуы мүмкін. "Қара
нарықтың" болуы барлық ТМД елдерше тән сипат. ... ... ... ... ... ... айырбас орындарының көптеп
ашылуы пайда массасын өсіру үшш банктер арасында бәсекені ұлғайта отырып,
"көше" ... ... ... азайтуға және соның нәтижесінде "қара
нарықтың" әрекет ету аясының қысқаруына ... ... ... ... ... ... ... брокерлік фирма және Ір; корпорациялардың жиынтығын
білдіреді.
Қалған банктер мен брокерлік фирмалар ... ... ... ... ... ... етушен, ережеге сәйкес олардың
қарамағында ... ... ... нарықтардағы валюталық мәмілелердің
95%-ға дейіні банктер мен брокерлік фирмалардың үлесіне ... ... ... ... ... ... ... сипаттауға мүмкіндік
береді.
Валюталық операцияларды жүргізуге кұқылы банктер ... ... ... деп ... ... ... нарықтағы операцияларға қатысу дәрежесі
көп факторларға: банк шамасына, оның беделіне, шетелдік бөлімдер және
филиалдар ... даму ... ... ... ... ... ... телефон және т.б. байланыс жүйелерінің
жагдайына, банк саясатына байланысты.
Әдетте, валюталық ... ... ... ... жүргізіледі
(телекс немесе телефон бойынша), бірақ кейбір елдерде (Скандинавия елінде)
Орталық банк өкілде-рінің валюталық нарыққа қатысушылармен кездесетін валю-
талық ... ... ... ... ... Рес-публикасында да
әрекет етеді, яғни Қазақстан қор биржасын-да аптасына 2 рет валютамен сауда
жүргізіледі.
Нарықтың ... ... ... екі ... ... ... болады.
Бірінші топқа пассивті қатысушылар, яғни ... ... ... ... әр ... ... да, баға белгіленімін білу үшін
олар басқа банктерге өтініш жасайды (маркет-юзерлер). Активті қатысушылар
(екінші топ) өздеріне баға ... ... ... ... ... ... белгілейді (маркет-мэйкерлер). Осы қатысушылар ... ... ... ... бөлімше тораптары және үлкен дилерлер штаты бар
20-ға жуық банктер ерекше бөлінеді. Бұл банктер 100 млн. АҚШ ... ... ... - 5 ... 10 млн.) ірі сомаға ... ... ... ... маңызды ықпал етеді.
Дүниежүзінің тек өте ірі банктерінде ... ... ... ... айналысатын білікті дилерлер бар. Өз клиенттерінің
тапсырмаларын ғана ... және ... ... өз ... жүргізбейтін, халықаралық валюталық нарықта жұ-мыс жасайтын
банктерге, өздерінің ... мен банк ... ... ... ... үшш, валюталық операциялар туралы жалпы түсінігі бар
банктік қызметкер ... ... ... ... жуық ... ... бар, бірақ та үш бөлімінде ғана ... ... және ... халықаралық банкаралық валюталық нарықта
операциялар жүр-гізетін валюталық департаменті бар Германияның ірі ... ... - ... Банкті алуға болады. Қалған ... ... ... сомалар бойын-ша, Дойче Банктің үш ... ... ... арқылы берілетін бағамдар бойынша жүргізе алады.
Банктердің басқа да топтары ірі, бірақ азырақ дивер-сификацияланған
банктер болып табылады. Әдетте, олар бір, ... ... ... ... және ... сомаларға баға қояды. Күнделікті
жұмыс-тарында бұл банктер брокерлік фирмалардың қызметтерін пайдаланады.
Брокерлік фирмалар 30%-ға жуық ... ... ... етеді
және сол банкпен жұмыс жасайтын нақты ... ... екі ... - ... ... және ... ... банктер арасында делдал
ролінде де жүреді.
Брокерлер делдал ретінде бола ... ... ... ақы ... ... ... ... немесе сатып алынған ... ... үшін 20 АҚШ ... ол төлемді халықаралық тәжірибедегідей
сатып алушы мен сатушы тең бөледі және онда котировка қосыл-майды, әр ... ... ... ... ... мәміле жасайтын және баға белгілейтін өзінің банк-клиенттеріне
толық тәуелді. Брокер арқылы жұмыс істеудің ... ... ... ... үздіксіздігі және брокер белгілейтін кез
келген баға-мен мәміле жасау мүмкіндігі, мәміле жасағандағы ... ... ... ... мүмкіндігі. Дилер мен брокердің арасындағы ... тек ... ... ... және сыйластық болғанда ғана
мүмкін және ол тығыз өзара қатынас негізінде қалыптасады.
Банктердің ... ... ... клиенттердің есебінен де,
сондай-ақ өздерінің есебінен де жүзеге ... ... ... ... ... әдетте ақшалай белгілер
түрінде болмайды, ол ... және ... ... ... ... ... ... сәйкес телеграфтық және пошталық аударым, чек, тратта
түрінде болады.
Аударым - бұл ... ... ... өзі-нің клиентінің
өтініші бойынша және оның есебінен теле-графтық ... ... ... ... ... бір ақша сомасын шетелдік алушыға (бенефициарға)
төлеу ... ... ... ... ... банк екі ... бір
уақытта жүзеге асырады: өз клиентіне ұлттық валютаға шетел валютасын сатады
және шетел валюта-сын шетелге аударады. Бұл жерде телеграфтық аударым ... есеп ... ... және ... код ... ... қорғауға
кепіл береді.
Банктік чек - шетелдік банк-корреспондентке чекті ... ... ... бір ақша ... ... ... банктің жазбаша бұйрығы.
Экспортер, ондай чекті ала отырып, оны өзінің банкіне сатады.
Банктік вексель - осы ... ... ... ... ... ... ... Им-Портерлер өздерінің банктерінен бұл
вексельді сатып алады және оны ... ... ... ... арқылы өздерінің борыштык міндеттемесін өтейді. Ал осы ... ... ... ... ... төлеуді өзінің
корреспондентінің ... ... ... ... қамтамасыз ету
болып табылады.
Бұл жерде чектер мен тратталарды тек қана банктер емес, сондай-ақ
сауда және ... ... жеке ... бере ... да ... ... айналыс құралдары халықаралык төлем айналымынан алтын мен
шетел валюталарын ығыстырып, әр ... ... ... арасында
корреспонденттік қатынастардын дамуына және шетел валютасында ағымдағы
корреспондент-тік ... ... ... ... қатты ықпал
етті. Бұл өз кезегінде операцияларды қолма-қолсыз түрде жүргізуге, есеп
айырысуларды жеделдетуге және ... ... ... ... ... есеп ... ... механизмін былай беруге болады:
тауарды (қызметті) экспорттаушы ... ... ... ... ... ... ... жататын чек, аударым және басқа да
төлем құжаттарын өз елінде коммерциялық банкіге сата ... оның ... ... үшін ... ұлттық ва-лютаны алады. Коммерциялық банк
өзінің шетелдегі банк-корреспондентіне бұл ... ... ... ... мен борышқорлардан, жіберілген құжаттар ... ... ... ... ... ... валюталық қорлар мен резервтерді мемлекеттік және
шаруашылық деңгейде экономикалық тиімді жолмен ... және ... ... ... ... ... экономиканың әлемдік қатынастарда
нығайа түсуінің кепілі ... ... ... ... валютамыз теңгені
әлемдік нарықта нығайту үшін бүкіл ел ауқымында орталықтандырылған ақша
қорлары мен ... ... ... және оларды орынды салаларға
тарту, шетелдік инвестицияларды ынталандыру, ұлттық ... ... ... ... ... ... және отандық экспорт-
импорт саясатын ұлттық ... ... шешу ... валютамыз
теңгенің нығаюына кепіл бола алады.
Валюталық қорлар немесе ресурстар орталықтандырылған (мемлекеттік)
және ... ... ... ... қаржысы)
болып екіге бөлінеді.
Қазақстанның дүниежзiлiк шаруашылыққа интеграциялануға ұмтылысы оның
халықаралық валюта-қаржы және несие қатынастарына ... ... ... ... ... ... таңдағы негiзгi валюталық саясаты теңге
құнының тұрақтылығын ... және оны ... ... ... ... ... жұмысты аяқтай келе, бүгінгі таңда ... ... және жеке ... ... ... қорлары мен
ресурстарының, елдің валюталық ... ... ... ... келе
жатқандығын көріп отырмыз. Ұлттық қаржы жүйесінің ТМД елдері бойынша
алдынғы ... ... ... ... жылдан-жылға қаржы қорларының
өсуі мен Ұлттық қорда сақталған ... ... ... ... ... ... өсуінің тұрақтылығы мен
егемендігінің беріктігінің кепілі болып табылады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ... ... ... ... ... енгiзу туралы” Қ.Р. Президентiнiң заң күшi ... // ... ... ... ... Қ.Р ... заңы // 24.12.1996.
Оқулықтар:
3. Байгiсиев Майдан-Әлі / Халықаралық валюта қатынастары және ... Оқу ... ... ... ... 2004. – 302 бет.
4. Мельников В.Д. Ли В.Д. ... курс ... ...... ... ... 2001. – ... Iлиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық. – Алматы: 2003. – 448 ... Баян ... Оқу ... / ... ... ... ... - Алматы: “Экономика” 2000ж.
7. С.Б. Мақыш , Оқу ... / ... ... және ...... ... - 2000ж.
8. Деньги, кредит, банки: Учебник / Под. Ред. О.И ... Изд. ... - ... 1999г.
Мерзімді басылымдар:
9. С.Б.Мақыш “Валюталық операциялар және валюталық мәмiлелер” // ... №5, - 2003 ... ... К.Ж. ... и ... валютные операции» // Банки
Казахстана, №3, 2004г.
11. «Статистикалық мәліметтер» // Банки ... 2006 г. №8. ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Макро-, микро-және ультрамикроэлементтер6 бет
Ойынның психологиялық ерекшелігі7 бет
Түсті металдарды және темірді өндірістік айнымалы токпен поляризациялау арқылы олардың бейорганикалық қосылыстарын синтездеу109 бет
Экология және қоршаған ортаны қорғау: жоғары оқу орындарына арналған оқулық106 бет
Қылқан жапырақты өсімдіктер мен қылқан жапырақты ормандардың табиғаттағы және халық шаруашылығындағы маңызы. Орманды қорғау11 бет
Адвокатура мен адвокаттық қызметтің түсінігі мен маңызы95 бет
Ақпараттық технология. Оның ұғымы, мақсаты, принциптері, түрлері6 бет
Жануарлар биотехнологиясының жалпы биологиялық негіздері6 бет
Жылу энергетикасы және қоршаған орта6 бет
Жыныстық және жыныссыз көбеюдің ерекшеліктері және биологиялық маңызы14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь